{
  "attribution_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/rights.html",
  "correction_registry_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/data/corrections.json",
  "coverage": [
    "1.praef.1",
    "1.praef.2",
    "1.praef.3",
    "1.h1.s1",
    "1.h1.s2",
    "1.h1.s3",
    "1.h1.s4",
    "1.h1.s5",
    "1.h1.s6",
    "1.h1.s7",
    "1.h1.s8",
    "1.h1.s9",
    "1.h1.s10",
    "1.h1.s11",
    "1.h1.s12",
    "1.h1.s13",
    "1.h1.s14",
    "1.h1.s15",
    "1.h1.s16",
    "1.h1.s17",
    "1.h1.s18",
    "1.h1.s19",
    "1.h1.s20",
    "1.h2",
    "1.h3",
    "1.h4",
    "1.h5.s1",
    "1.h5.s2",
    "1.h5.s3",
    "1.h6.s1",
    "1.h6.s2",
    "1.h6.s3",
    "1.h7.s1",
    "1.h7.s2",
    "1.h7.s3",
    "1.h7.s4",
    "1.h7.s5",
    "1.h7.s6",
    "1.h8.s1",
    "1.h8.s2",
    "1.h8.s3",
    "1.h8.s4",
    "1.h8.s5",
    "1.h8.s6",
    "1.h8.s7",
    "1.h8.s8",
    "1.h8.s9",
    "1.h8.s10",
    "1.h8.s11",
    "1.h8.s12",
    "1.h8.s13",
    "1.h8.s14",
    "1.h8.s15",
    "1.h8.s16",
    "1.h8.s17",
    "1.h9.s1",
    "1.h9.s2",
    "1.h9.s3",
    "1.h10",
    "1.h11.s1",
    "1.h11.s2",
    "1.h11.s3",
    "1.h12",
    "1.h13.s1",
    "1.h13.s2",
    "1.h14.s1",
    "1.h14.s2",
    "1.h14.s3",
    "1.h14.s4",
    "1.h15",
    "1.h16.s1",
    "1.h16.s2",
    "1.h16.s3",
    "1.h17",
    "1.h18",
    "1.h19.s1",
    "1.h19.s2",
    "1.h19.s3",
    "1.h19.s4",
    "1.h20.s1",
    "1.h20.s2",
    "1.h20.s3",
    "1.h20.s4",
    "1.h21",
    "1.h22",
    "1.h23",
    "1.h24",
    "1.h25.s1",
    "1.h25.s2",
    "1.h26.s1",
    "1.h26.s2",
    "1.h27.s1",
    "1.h27.s2",
    "1.h28.s1",
    "1.h28.s2",
    "1.h28.s3",
    "1.h28.s4",
    "1.h28.s5",
    "1.h28.s6",
    "1.h28.s7",
    "1.h28.s8",
    "1.h28.s9",
    "1.h29",
    "2.praef",
    "2.h1.s1",
    "2.h1.s2",
    "2.h1.s3",
    "2.h1.s4",
    "2.h2.s1",
    "2.h2.s2",
    "2.h2.s3",
    "2.h2.s4",
    "2.h2.s5",
    "2.h3.s1",
    "2.h3.s2",
    "2.h3.s3",
    "2.h3.s4",
    "2.h4.s1",
    "2.h4.s2",
    "2.h4.s3",
    "2.h4.s4",
    "2.h4.s5",
    "2.h4.s6",
    "2.h5.s1",
    "2.h5.s2",
    "2.h6.s1",
    "2.h6.s2",
    "2.h6.s3",
    "2.h7.s1",
    "2.h7.s2",
    "2.h7.s3",
    "2.h8.s1",
    "2.h8.s2",
    "2.h9.s1",
    "2.h9.s2",
    "2.h10.s1",
    "2.h10.s2",
    "2.h11.s1",
    "2.h11.s2",
    "2.h12",
    "2.h13.s1",
    "2.h13.s2",
    "2.h13.s3",
    "2.h14.s1",
    "2.h14.s2",
    "2.h14.s3",
    "2.h15.s1",
    "2.h15.s2",
    "2.h15.s3",
    "2.h15.s4",
    "2.h16.s1",
    "2.h16.s2",
    "2.h16.s3",
    "2.h16.s4",
    "2.h16.s5",
    "2.h17",
    "2.h18.s1",
    "2.h18.s2",
    "2.h18.s3",
    "2.h18.s4",
    "2.h18.s5",
    "2.h18.s6",
    "2.h18.s7",
    "2.h19.s1",
    "2.h19.s2",
    "2.h20.s1",
    "2.h20.s2",
    "2.h21.s1",
    "2.h21.s2",
    "2.h21.s3",
    "2.h21.s4",
    "2.h22.s1",
    "2.h22.s2",
    "2.h22.s3",
    "2.h22.s4",
    "2.h22.s5",
    "2.h23",
    "2.h24",
    "2.h25",
    "2.h26",
    "2.h27",
    "2.h28",
    "2.h29",
    "2.h30",
    "2.h31.s1",
    "2.h31.s2",
    "2.h31.s3",
    "2.h31.s4",
    "2.h32.s1",
    "2.h32.s2",
    "2.h32.s3",
    "2.h32.s4",
    "2.h32.s5",
    "2.h32.s6",
    "2.h32.s7",
    "2.h33.s1",
    "2.h33.s2",
    "2.h33.s3",
    "2.h33.s4",
    "2.h34.s1",
    "2.h34.s2",
    "2.h34.s3",
    "2.h34.s4",
    "2.h35",
    "2.h36.s1",
    "2.h36.s2",
    "2.h36.s3",
    "2.h36.s4",
    "2.h37.s1",
    "2.h37.s2",
    "2.h37.s3",
    "2.h38",
    "2.h39.s1",
    "2.h39.s2",
    "2.h39.s3",
    "2.h40.s1",
    "2.h40.s2",
    "2.h40.s3",
    "2.h41.s1",
    "2.h41.s2",
    "2.h41.s3",
    "2.h41.s4",
    "2.h42.s1",
    "2.h42.s2",
    "2.h42.s3",
    "2.h42.s4",
    "2.h43.s1",
    "2.h43.s2",
    "2.h43.s3",
    "2.h43.s4",
    "2.h44.s1",
    "2.h44.s2",
    "2.h45",
    "2.h46.s1",
    "2.h46.s2",
    "2.h46.s3",
    "2.h46.s4",
    "2.h46.s5",
    "2.h47.s1",
    "2.h47.s2",
    "2.h48.s1",
    "2.h48.s2",
    "2.h48.s3",
    "2.h48.s4",
    "2.h49.s1",
    "2.h49.s2",
    "2.h49.s3",
    "2.h50",
    "2.h51",
    "2.h52",
    "2.h53",
    "2.h54",
    "2.h55",
    "2.h56.s1",
    "2.h56.s2",
    "2.h57",
    "2.h58.s1",
    "2.h58.s2",
    "3.praef",
    "3.h1.s1",
    "3.h1.s2",
    "3.h2.s1",
    "3.h2.s2",
    "3.h3.s1",
    "3.h3.s2",
    "3.h3.s3",
    "3.h3.s4",
    "3.h4.s1",
    "3.h4.s2",
    "3.h4.s3",
    "3.h5.s1",
    "3.h5.s2",
    "3.h5.s3",
    "3.h6.s1",
    "3.h6.s2",
    "3.h6.s3",
    "3.h6.s4",
    "3.h7.s1",
    "3.h7.s2",
    "3.h8.s1",
    "3.h8.s2",
    "3.h8.s3",
    "3.h9.s1",
    "3.h9.s2",
    "3.h10",
    "3.h11.s1",
    "3.h11.s2",
    "3.h11.s3",
    "3.h11.s4",
    "3.h11.s5",
    "3.h11.s6",
    "3.h11.s7",
    "3.h11.s8",
    "3.h11.s9",
    "3.h11.s10",
    "3.h11.s11",
    "3.h11.s12",
    "3.h12.s1",
    "3.h12.s2",
    "3.h12.s3",
    "3.h12.s4",
    "3.h12.s5",
    "3.h12.s6",
    "3.h12.s7",
    "3.h12.s8",
    "3.h12.s9",
    "3.h12.s10",
    "3.h12.s11",
    "3.h12.s12",
    "3.h12.s13",
    "3.h12.s14",
    "3.h12.s15",
    "3.h12.s16",
    "3.h12.s17",
    "3.h12.s18",
    "3.h12.s19",
    "3.h13.s1",
    "3.h13.s2",
    "3.h13.s3",
    "3.h14.s1",
    "3.h14.s2",
    "3.h14.s3",
    "3.h14.s4",
    "3.h15.s1",
    "3.h15.s2",
    "3.h15.s3",
    "3.h16",
    "3.h17.s1",
    "3.h17.s2",
    "3.h17.s3",
    "3.h17.s4",
    "3.h17.s5",
    "3.h17.s6",
    "3.h17.s7",
    "3.h17.s8",
    "3.h17.s9",
    "3.h18.s1",
    "3.h18.s2",
    "3.h18.s3",
    "3.h19.s1",
    "3.h19.s2",
    "3.h19.s3",
    "3.h19.s4",
    "3.h19.s5",
    "3.h19.s6",
    "3.h20.s1",
    "3.h20.s2",
    "3.h20.s3",
    "3.h21.s1",
    "3.h21.s2",
    "3.h22",
    "3.h23",
    "3.h24.s1",
    "3.h24.s2",
    "3.h25.s1",
    "3.h25.s2",
    "3.h26.s1",
    "3.h26.s2",
    "3.h27",
    "3.h28",
    "3.h29",
    "3.h30",
    "3.h31.s1",
    "3.h31.s2",
    "3.h32.s1",
    "3.h32.s2",
    "3.h33.s1",
    "3.h33.s2",
    "3.h34",
    "3.h35.s1",
    "3.h35.s2",
    "3.h36",
    "3.h37",
    "3.h38.s1",
    "3.h38.s2",
    "3.h39",
    "3.h40.s1",
    "3.h40.s2",
    "3.h40.s3",
    "3.h41",
    "3.h42.s1",
    "3.h42.s2",
    "4.praef.1",
    "4.praef.2",
    "4.praef.3",
    "4.h1.s1",
    "4.h1.s2",
    "4.h2",
    "4.h3.s1",
    "4.h3.s2",
    "4.h4.s1",
    "4.h4.s2",
    "4.h4.s3",
    "4.h5",
    "4.h6",
    "4.h7",
    "4.h8",
    "4.h9.s1",
    "4.h9.s2",
    "4.h10.s1",
    "4.h10.s2",
    "4.h11.s1",
    "4.h11.s2",
    "4.h11.s3",
    "4.h11.s4",
    "4.h11.s5",
    "4.h12",
    "4.h13",
    "4.h14",
    "4.h15",
    "4.h16",
    "4.h17",
    "4.h18",
    "4.h19.s1",
    "4.h19.s2",
    "4.h20.s1",
    "4.h20.s2",
    "4.h21.s1",
    "4.h21.s2",
    "4.h21.s3",
    "4.h21.s4",
    "4.h22.s1",
    "4.h22.s2",
    "4.h23.s1",
    "4.h23.s2",
    "4.h24.s1",
    "4.h24.s2",
    "4.h24.s3",
    "4.h25.s1",
    "4.h25.s2",
    "4.h25.s3",
    "4.h26.s1",
    "4.h26.s2",
    "4.h27.s1",
    "4.h27.s2",
    "4.h27.s3",
    "4.h28",
    "4.h29.s1",
    "4.h29.s2",
    "4.h29.s3",
    "4.h29.s4",
    "4.h29.s5",
    "4.h30.s1",
    "4.h31.s1",
    "4.h31.s2",
    "4.h31.s3",
    "4.h31.s4",
    "4.h31.s5",
    "4.h32",
    "4.h33.s1",
    "4.h33.s2",
    "4.h34.s1",
    "4.h34.s2",
    "4.h34.s3",
    "4.h34.s4",
    "4.h34.s5",
    "4.h34.s6",
    "4.h34.s7",
    "4.h34.s8",
    "4.h34.s9",
    "4.h34.s10",
    "4.h34.s11",
    "4.h34.s12",
    "4.h35.s1",
    "4.h35.s2",
    "4.h35.s3",
    "4.h36.s1",
    "4.h36.s2",
    "4.h37.s1",
    "4.h37.s2",
    "4.h38.s1",
    "4.h38.s2",
    "4.h39",
    "4.h40.s1",
    "4.h40.s2",
    "4.h41.s1",
    "4.h41.s2",
    "4.h42.s1",
    "4.h42.s2",
    "4.h42.s3",
    "4.h42.s4",
    "4.h42.s5",
    "4.h43.s1",
    "4.h43.s2",
    "4.h44.s1",
    "4.h44.s2",
    "4.h44.s3",
    "4.h45.s1",
    "4.h45.s2",
    "4.h46.s1",
    "4.h46.s2",
    "4.h46.s3",
    "4.h47",
    "4.h48.s1",
    "4.h48.s2",
    "4.h49.s1",
    "4.h49.s2",
    "4.h50",
    "4.h51.s1",
    "4.h51.s2",
    "4.h51.s3",
    "4.h52.s1",
    "4.h52.s2",
    "4.h52.s3",
    "4.h53.s1",
    "4.h53.s2",
    "4.h54",
    "4.h55.s1",
    "4.h55.s2",
    "4.h55.s3",
    "4.h55.s4",
    "4.h55.s5",
    "4.h55.s6",
    "4.h56.s1",
    "4.h56.s2",
    "4.h56.s3",
    "4.h56.s4",
    "4.h57.s1",
    "4.h57.s2",
    "4.h57.s3",
    "4.h57.s4",
    "4.h58.s1",
    "4.h58.s2",
    "4.h58.s3",
    "4.h58.s4",
    "4.h58.s5",
    "4.h58.s6",
    "4.h58.s7",
    "4.h58.s8",
    "4.h58.s9",
    "4.h58.s10",
    "4.h59",
    "4.h60.s1",
    "4.h60.s2",
    "4.h61.s1",
    "4.h61.s2",
    "4.h62",
    "4.h63.s1",
    "4.h63.s2",
    "4.h63.s3",
    "4.h64.s1",
    "4.h64.s2",
    "4.h64.s3",
    "4.h65",
    "4.h66.s1",
    "4.h66.s2",
    "4.h67",
    "4.h68.s1",
    "4.h68.s2",
    "5.praef.1",
    "5.h1.s1",
    "5.h1.s2",
    "5.h1.s3",
    "5.h2.s1",
    "5.h2.s2",
    "5.h2.s3",
    "5.h3.s1",
    "5.h3.s2",
    "5.h3.s3",
    "5.h4",
    "5.h5.s1",
    "5.h5.s2",
    "5.h5.s3",
    "5.h6.s1",
    "5.h6.s2",
    "5.h7.s1",
    "5.h7.s2",
    "5.h8.s1",
    "5.h8.s2",
    "5.h9.s1",
    "5.h9.s2",
    "5.h9.s3",
    "5.h9.s4",
    "5.h10.s1",
    "5.h10.s2",
    "5.h10.s3",
    "5.h11.s1",
    "5.h11.s2",
    "5.h12.s1",
    "5.h12.s2",
    "5.h12.s3",
    "5.h12.s4",
    "5.h12.s5",
    "5.h13.s1",
    "5.h13.s2",
    "5.h13.s3",
    "5.h13.s4",
    "5.h13.s5",
    "5.h14.s1",
    "5.h14.s2",
    "5.h14.s3",
    "5.h14.s4",
    "5.h15.s1",
    "5.h15.s2",
    "5.h15.s3",
    "5.h15.s4",
    "5.h16.s1",
    "5.h16.s2",
    "5.h17.s1",
    "5.h17.s2",
    "5.h17.s3",
    "5.h17.s4",
    "5.h18.s1",
    "5.h18.s2",
    "5.h19.s1",
    "5.h19.s2",
    "5.h20.s1",
    "5.h20.s2",
    "5.h21.s1",
    "5.h21.s2",
    "5.h21.s3",
    "5.h22.s1",
    "5.h22.s2",
    "5.h23.s1",
    "5.h23.s2",
    "5.h24.s1",
    "5.h24.s2",
    "5.h24.s3",
    "5.h24.s4",
    "5.h25.s1",
    "5.h25.s2",
    "5.h25.s3",
    "5.h25.s4",
    "5.h26.s1",
    "5.h26.s2",
    "5.h26.s3",
    "5.h27.s1",
    "5.h27.s2",
    "5.h28.s1",
    "5.h28.s2",
    "5.h28.s3",
    "5.h29.s1",
    "5.h29.s2",
    "5.h30.s1",
    "5.h30.s2",
    "5.h30.s3",
    "5.h30.s4",
    "5.h31.s1",
    "5.h31.s2",
    "5.h32.s1",
    "5.h32.s2",
    "5.h33.s1",
    "5.h33.s2",
    "5.h33.s3",
    "5.h33.s4",
    "5.h34.s1",
    "5.h34.s2",
    "5.h34.s3",
    "5.h34.s4",
    "5.h35.s1",
    "5.h35.s2",
    "5.h36.s1"
  ],
  "coverage_kind": "complete_adopted_edition",
  "human_review_status": "not_reviewed",
  "passages": [
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8f75384707607668cb0dd51c273c192c10d202a9aad828697c905395b249e657",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ee6162690192cd0ccc50abe054976db14f2b9e9339d71d32eaae8cdb180558e8",
            "sha256:409a04bfc787e461cc57f438acc7d393027f017bf4249bbbf17d58b589a1a4f5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fb38140ff6a47877b665b818bdc297dc99a926aa1da99ccbc20fca54027cb9a3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4e2354d0f5054b66f71f68648fc26206549a33b4e501495ad1b407605b235dae"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 서두 1, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:786772951ffbddfda657cf025a0ec640be1e57bb4bc22e963a1a6c92c2ec05de",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8f75384707607668cb0dd51c273c192c10d202a9aad828697c905395b249e657",
            "source_revision_id": "sha256:fb38140ff6a47877b665b818bdc297dc99a926aa1da99ccbc20fca54027cb9a3",
            "translation_revision_id": "sha256:4e2354d0f5054b66f71f68648fc26206549a33b4e501495ad1b407605b235dae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a0cbd22ad098310583f97234afb4500a1c79afbc9f16c34a873f31fd457130ca",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8f75384707607668cb0dd51c273c192c10d202a9aad828697c905395b249e657",
            "source_revision_id": "sha256:fb38140ff6a47877b665b818bdc297dc99a926aa1da99ccbc20fca54027cb9a3",
            "translation_revision_id": "sha256:4e2354d0f5054b66f71f68648fc26206549a33b4e501495ad1b407605b235dae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:786772951ffbddfda657cf025a0ec640be1e57bb4bc22e963a1a6c92c2ec05de",
          "sha256:a0cbd22ad098310583f97234afb4500a1c79afbc9f16c34a873f31fd457130ca"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "ornavit",
            "editorial_notation": "[l. ornavit]",
            "evidence_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n207.jpg",
            "explanation": "Harvey가 읽도록 제안한 교정을 채택하고 원래 인쇄 형태를 함께 기록했다.",
            "printed_page": 2,
            "printed_reading": "ordinavit",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8094aa84b6c6cd24e84e864dc377eeda9739083a3effe320c755202d14a23ecd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n206.jpg",
            "page_key": "1:1",
            "printed_page": 1,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ee6162690192cd0ccc50abe054976db14f2b9e9339d71d32eaae8cdb180558e8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quatenus veritatem refutantes quidam inducunt verba falsa, et genealogias infinitas, quae quaestiones magis praestant,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f5a64dc1d88422946cca99722364331a2b30299e582f0bbfe7abe6351ab46dc2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n207.jpg",
            "page_key": "1:2",
            "printed_page": 2,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:409a04bfc787e461cc57f438acc7d393027f017bf4249bbbf17d58b589a1a4f5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quemadmodum Apostolus ait, quam aedificationem Dei, quae est in fide; et per eam, quae est subdole exercitata verisimilitudo, transducunt sensum eorum, qui sunt inexpertiores, et in captivitatem ducunt eos, falsantes verba Domini, interpretatores mali eorum, quae bene dicta sunt, effecti: et multos evertunt, attrahentes eos sub occasione agnitionis ab eo, qui hanc universitatem constituit et ornavit; quasi altius aliquid et majus habentes ostendere, quam eum, qui caelum et terram, et omnia quae in eis sunt, fecit; suadenter quidem illi illiciunt per verborum artem simpliciores ad requirendi modum, male autem perdunt eos, in eo quod blasphemam et impiam ipsorum sententiam faciant in Fabricatorem, non discernere valentium falsum a vero.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fb38140ff6a47877b665b818bdc297dc99a926aa1da99ccbc20fca54027cb9a3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quatenus veritatem refutantes quidam inducunt verba falsa, et genealogias infinitas, quae quaestiones magis praestant, quemadmodum Apostolus ait, quam aedificationem Dei, quae est in fide; et per eam, quae est subdole exercitata verisimilitudo, transducunt sensum eorum, qui sunt inexpertiores, et in captivitatem ducunt eos, falsantes verba Domini, interpretatores mali eorum, quae bene dicta sunt, effecti: et multos evertunt, attrahentes eos sub occasione agnitionis ab eo, qui hanc universitatem constituit et ornavit; quasi altius aliquid et majus habentes ostendere, quam eum, qui caelum et terram, et omnia quae in eis sunt, fecit; suadenter quidem illi illiciunt per verborum artem simpliciores ad requirendi modum, male autem perdunt eos, in eo quod blasphemam et impiam ipsorum sententiam faciant in Fabricatorem, non discernere valentium falsum a vero.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f46066f0e946cdfb6fe733374284e91ed5366e522a21800458ad28d37eae5679",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Quatenus로 시작한 이유절은 뒤의 necessarium duxi, 곧 ‘필요하다고 생각했다’라는 주절로 이어지는 긴 서두의 일부이다. 한국어는 그 이유를 설명하는 독립된 문장들로 나누어 옮겼다.",
          "aedificatio는 세우는 일을 뜻한다. 이 성경 인용의 낱말을 따라 ‘하나님께서 세워 가시는 일’로 옮겼다. agnitio는 이 문맥에서 지식을 가리킨다.",
          "인쇄된 ordinavit 옆의 [l. ornavit]은 Harvey의 교정 제안이다. 여기서는 ornavit를 채택하여 ‘꾸미신’으로 옮겼으며, 원래 형태와 채택 근거를 원문 데이터에 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ee6162690192cd0ccc50abe054976db14f2b9e9339d71d32eaae8cdb180558e8",
              "sha256:409a04bfc787e461cc57f438acc7d393027f017bf4249bbbf17d58b589a1a4f5"
            ],
            "text": "어떤 이들은 진리를 저버리고 거짓된 말과 끝없는 족보를 끌어들인다. 사도가 말했듯이, 믿음 안에서 하나님께서 세워 가시는 일보다 논쟁거리를 더 많이 만들어 내는 것들이다. 그들은 교묘하게 꾸며 낸 그럴듯함으로 경험이 부족한 이들의 마음을 잘못 이끌고, 그들을 사로잡는다. 주님의 말씀을 왜곡하고, 바르게 말해진 것들을 그릇되게 해석하는 이들이 되어, 많은 사람을 무너뜨린다. 지식을 구실로 이 우주를 세우고 꾸미신 분에게서 그들을 끌어낸다. 하늘과 땅과 그 안에 있는 모든 것을 만드신 분보다 더 높고 큰 무엇을 보여 줄 수 있는 듯이 행동한다. 말의 기교로 순박한 이들을 탐구의 길로 그럴듯하게 끌어들이지만, 거짓과 참을 분별하지 못하는 이들에게 창조주를 거스르는 자신들의 모독적이고 불경한 견해를 갖게 함으로써, 그들을 그릇되게 파멸시킨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fb38140ff6a47877b665b818bdc297dc99a926aa1da99ccbc20fca54027cb9a3"
        ],
        "text": "어떤 이들은 진리를 저버리고 거짓된 말과 끝없는 족보를 끌어들인다. 사도가 말했듯이, 믿음 안에서 하나님께서 세워 가시는 일보다 논쟁거리를 더 많이 만들어 내는 것들이다. 그들은 교묘하게 꾸며 낸 그럴듯함으로 경험이 부족한 이들의 마음을 잘못 이끌고, 그들을 사로잡는다. 주님의 말씀을 왜곡하고, 바르게 말해진 것들을 그릇되게 해석하는 이들이 되어, 많은 사람을 무너뜨린다. 지식을 구실로 이 우주를 세우고 꾸미신 분에게서 그들을 끌어낸다. 하늘과 땅과 그 안에 있는 모든 것을 만드신 분보다 더 높고 큰 무엇을 보여 줄 수 있는 듯이 행동한다. 말의 기교로 순박한 이들을 탐구의 길로 그럴듯하게 끌어들이지만, 거짓과 참을 분별하지 못하는 이들에게 창조주를 거스르는 자신들의 모독적이고 불경한 견해를 갖게 함으로써, 그들을 그릇되게 파멸시킨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4e2354d0f5054b66f71f68648fc26206549a33b4e501495ad1b407605b235dae",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
      },
      "work_location": "1.praef.1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:38291dbe70a3178509f6dbb6ff98c96e96fbb4ec8ac935d6c5a66f2ae52b110f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7cf36312e2f3623e5c40b9931b7b21014835e96e10893740cafd4489d0721ada",
            "sha256:fecdb9b1505acec4d54e6c274acabf23013205d29f8822e914bb563bb6676f76",
            "sha256:0abc144da1ea49eb5db9731403bc88b32e2c0639ebebe0e8ef30b4f777177e10"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9f0a84734090e7ad971c93c841e1cec087cb971c0b19c698868937e6f40c68e2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:33f2f905c06aac491f7224ae904e30a2b9af470df2d6c0fd3accf47f8a15b3b4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 서두 2, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 2,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:fe60a63451ffed41e3d16d003deaf5f73b20271f38a3a56cbfa103cf2ccab9d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38291dbe70a3178509f6dbb6ff98c96e96fbb4ec8ac935d6c5a66f2ae52b110f",
            "source_revision_id": "sha256:9f0a84734090e7ad971c93c841e1cec087cb971c0b19c698868937e6f40c68e2",
            "translation_revision_id": "sha256:33f2f905c06aac491f7224ae904e30a2b9af470df2d6c0fd3accf47f8a15b3b4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3fa6b8b3fd56e27aa0e07dd3e3bbd20f1c56e0b37cf7c10081e18f95b3e0c38f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38291dbe70a3178509f6dbb6ff98c96e96fbb4ec8ac935d6c5a66f2ae52b110f",
            "source_revision_id": "sha256:9f0a84734090e7ad971c93c841e1cec087cb971c0b19c698868937e6f40c68e2",
            "translation_revision_id": "sha256:33f2f905c06aac491f7224ae904e30a2b9af470df2d6c0fd3accf47f8a15b3b4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fe60a63451ffed41e3d16d003deaf5f73b20271f38a3a56cbfa103cf2ccab9d8",
          "sha256:3fa6b8b3fd56e27aa0e07dd3e3bbd20f1c56e0b37cf7c10081e18f95b3e0c38f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 2,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "111a266a368107e94c82edf3ddd25caad2e32a7ce494cfecd5649e1c7cceebe3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n208.jpg",
            "page_key": "1:3",
            "printed_page": 3,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7cf36312e2f3623e5c40b9931b7b21014835e96e10893740cafd4489d0721ada",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Error enim secundum semetipsum non ostenditur, ne denudatus fiat comprehensibilis, suasorio autem cooperimento subdole adornatus, et ipsa veritate (ridiculum est et dicere) veriorem semetipsum praestat, ut decipiat exteriori phantasmate rudiores: quemadmodum a meliore nobis dictum est de hujusmodi: Quoniam lapidem pretiosum smaragdum magni pretii apud quosdam, vitreum in ejus contumeliam per artem assimilatum, quoadusque non adest, qui potest probare, et artificium arguere, quod subdole sit factum. Quum enim commixtum fuerit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "602ebcabcf7a2828d2c581bd2eb41d9a94e830016de01413d301a3255dce42be",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n209.jpg",
            "page_key": "1:4",
            "printed_page": 4,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fecdb9b1505acec4d54e6c274acabf23013205d29f8822e914bb563bb6676f76",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aeramentum argento, quis facile poterit, rudis cum sit, hoc probare? Igitur ne forte et cum nostro delicto abripiantur quidam quasi oves a lupis, ignorantes eos propter exterius ovilis pellis superindumentum, a quibus cavere denunciavit nobis Dominus, similia quidem nobis loquentes, dissimilia vero sentientes: necessarium duxi, cum legerim Commentarios ipsorum, quemadmodum ipsi dicunt, Valentini discipulorum, quibusdam autem ipsorum et congressus, et apprehendens sententiam ipsorum, manifestare tibi, Dilectissime, portentuosissima et altissima mysteria, quae non omnes capiunt, quia non omnes cerebrum habent, ut et tu",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c59b2ff6774f8a2097004baba866ecd4ccaf4cc5e52bc6a74aef92c69be749e1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n210.jpg",
            "page_key": "1:5",
            "printed_page": 5,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0abc144da1ea49eb5db9731403bc88b32e2c0639ebebe0e8ef30b4f777177e10",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cognoscens ea, omnibus his, qui sunt tecum, manifesta facias, et praecipias eis observare se a profundo insensationis, et ejus, quae est in Deum, blasphemationis. Et quantum nobis virtutis adest, sententiam ipsorum, qui nunc aliud docent, dico autem eorum, qui sunt circa Ptolemaeum, quae est velut flosculum Valentini scholae, compendiose et manifeste ostendemus, et aliis occasiones dabimus secundum nostram mediocritatem ad evertendum eam, non stantia, neque apta veritati ostendentes ea, quae ab iis dicuntur: neque conscribere consueti, neque qui sermonum arti studuerimus: dilectione autem nos adhortante, et tibi et omnibus, qui sunt tecum, manifestare, quae usque adhuc erant absconsae, jam autem secundum gratiam Dei in manifestum venerunt doctrinae ipsorum. Nihil enim est coopertum, quod non manifestabitur; et nihil absconsum, quod non cognoscetur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9f0a84734090e7ad971c93c841e1cec087cb971c0b19c698868937e6f40c68e2",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Error enim secundum semetipsum non ostenditur, ne denudatus fiat comprehensibilis, suasorio autem cooperimento subdole adornatus, et ipsa veritate (ridiculum est et dicere) veriorem semetipsum praestat, ut decipiat exteriori phantasmate rudiores: quemadmodum a meliore nobis dictum est de hujusmodi: Quoniam lapidem pretiosum smaragdum magni pretii apud quosdam, vitreum in ejus contumeliam per artem assimilatum, quoadusque non adest, qui potest probare, et artificium arguere, quod subdole sit factum. Quum enim commixtum fuerit aeramentum argento, quis facile poterit, rudis cum sit, hoc probare? Igitur ne forte et cum nostro delicto abripiantur quidam quasi oves a lupis, ignorantes eos propter exterius ovilis pellis superindumentum, a quibus cavere denunciavit nobis Dominus, similia quidem nobis loquentes, dissimilia vero sentientes: necessarium duxi, cum legerim Commentarios ipsorum, quemadmodum ipsi dicunt, Valentini discipulorum, quibusdam autem ipsorum et congressus, et apprehendens sententiam ipsorum, manifestare tibi, Dilectissime, portentuosissima et altissima mysteria, quae non omnes capiunt, quia non omnes cerebrum habent, ut et tu cognoscens ea, omnibus his, qui sunt tecum, manifesta facias, et praecipias eis observare se a profundo insensationis, et ejus, quae est in Deum, blasphemationis. Et quantum nobis virtutis adest, sententiam ipsorum, qui nunc aliud docent, dico autem eorum, qui sunt circa Ptolemaeum, quae est velut flosculum Valentini scholae, compendiose et manifeste ostendemus, et aliis occasiones dabimus secundum nostram mediocritatem ad evertendum eam, non stantia, neque apta veritati ostendentes ea, quae ab iis dicuntur: neque conscribere consueti, neque qui sermonum arti studuerimus: dilectione autem nos adhortante, et tibi et omnibus, qui sunt tecum, manifestare, quae usque adhuc erant absconsae, jam autem secundum gratiam Dei in manifestum venerunt doctrinae ipsorum. Nihil enim est coopertum, quod non manifestabitur; et nihil absconsum, quod non cognoscetur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d663da99fc3ea46513c0ec1b1118c9333c12dd2110ab86a7a7f15f7334fb318d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "에메랄드와 모조 유리의 비교는 라틴어에서 서술어가 분명하게 드러나지 않는 문장이다. in ejus contumeliam과 병기된 그리스어의 모욕한다는 표현을 근거로 한국어 문장을 풀어 옮겼다.",
          "라틴어의 non omnes cerebrum habent는 모두가 머리를 지닌 것은 아니라는 형태이다. 병기된 그리스어는 머리를 비워 내는 비유를 쓰며, Harvey는 4-5쪽 각주에서 두 형태의 관계와 수사적 표현을 논한다. 번역은 명시한 라틴어 대본을 따른다.",
          "flosculum은 작은 꽃을 뜻한다. 프톨레마이오스 주변의 가르침을 발렌티누스 학파에서 나온 작은 꽃에 견주는 표현으로 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7cf36312e2f3623e5c40b9931b7b21014835e96e10893740cafd4489d0721ada",
              "sha256:fecdb9b1505acec4d54e6c274acabf23013205d29f8822e914bb563bb6676f76",
              "sha256:0abc144da1ea49eb5db9731403bc88b32e2c0639ebebe0e8ef30b4f777177e10"
            ],
            "text": "오류는 제 모습 그대로 드러나지 않는다. 벌거벗은 채 알아볼 수 있게 되는 일을 피하려고, 그럴듯한 덮개로 교묘히 치장한다. 말하기조차 우스운 일이지만, 진리 자체보다 더 참된 것처럼 자신을 내세워, 겉모습으로 미숙한 이들을 속이려 한다. 이런 일을 두고 우리보다 뛰어난 이가 말했듯이, 귀한 보석인 값비싼 에메랄드가 어떤 이들 앞에서는 기술로 닮게 만든 유리 때문에 모욕을 당한다. 이를 감별하고, 교묘하게 만든 세공품의 정체를 밝힐 수 있는 사람이 나타나기 전까지는 그렇다. 청동이 은에 섞였을 때, 경험이 없는 사람이 어떻게 쉽게 그것을 감별하겠는가? 그러므로 우리의 잘못까지 더해져 어떤 이들이 늑대에게 잡혀가는 양처럼 빼앗기는 일이 없도록, 양가죽을 겉에 걸친 탓에 그들을 알아보지 못하는 일이 없도록 해야 한다. 주님께서는 그들을 경계하라고 우리에게 미리 말씀하셨다. 그들은 우리와 비슷한 말을 하지만, 속으로는 다르게 생각한다. 발렌티누스의 제자라고 스스로 말하는 이들의 해설서를 읽고, 그들 가운데 몇 사람과 직접 만나 그들의 견해를 파악했기에, 사랑하는 그대여, 그들의 기괴하고 깊디깊은 신비를 그대에게 밝힐 필요가 있다고 나는 생각했다. 모든 이가 그 신비를 이해하는 것은 아니다. 모두에게 이해할 머리가 있는 것은 아니기 때문이다. 그대도 이를 알고, 그대와 함께 있는 모든 이에게 밝혀 주기를 바란다. 그들에게 어리석음의 심연과 하나님을 향한 모독에서 스스로를 지키라고 일러 주기를 바란다. 우리에게 힘이 있는 만큼, 지금 다른 것을 가르치는 이들의 견해를 간결하고 분명하게 설명하겠다. 내가 말하는 이들은 프톨레마이오스 주변에 모인 사람들로, 그 견해는 발렌티누스 학파에서 핀 작은 꽃과 같다. 우리의 보잘것없는 능력이나마, 그 견해를 무너뜨릴 실마리를 다른 이들에게 주겠다. 그들이 말하는 것들이 굳게 서 있지 못하고, 진리에도 맞지 않음을 밝히겠다. 우리는 글을 쓰는 데 익숙하지 않고, 말의 기교를 배운 이들도 아니다. 사랑이 우리를 재촉하여, 그대와 그대 곁의 모든 이에게 지금까지 숨겨져 있었으나 이제 하나님의 은혜로 드러난 그들의 가르침을 알리려 한다. 덮인 것 가운데 드러나지 않을 것이 없고, 숨겨진 것 가운데 알려지지 않을 것이 없기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9f0a84734090e7ad971c93c841e1cec087cb971c0b19c698868937e6f40c68e2"
        ],
        "text": "오류는 제 모습 그대로 드러나지 않는다. 벌거벗은 채 알아볼 수 있게 되는 일을 피하려고, 그럴듯한 덮개로 교묘히 치장한다. 말하기조차 우스운 일이지만, 진리 자체보다 더 참된 것처럼 자신을 내세워, 겉모습으로 미숙한 이들을 속이려 한다. 이런 일을 두고 우리보다 뛰어난 이가 말했듯이, 귀한 보석인 값비싼 에메랄드가 어떤 이들 앞에서는 기술로 닮게 만든 유리 때문에 모욕을 당한다. 이를 감별하고, 교묘하게 만든 세공품의 정체를 밝힐 수 있는 사람이 나타나기 전까지는 그렇다. 청동이 은에 섞였을 때, 경험이 없는 사람이 어떻게 쉽게 그것을 감별하겠는가? 그러므로 우리의 잘못까지 더해져 어떤 이들이 늑대에게 잡혀가는 양처럼 빼앗기는 일이 없도록, 양가죽을 겉에 걸친 탓에 그들을 알아보지 못하는 일이 없도록 해야 한다. 주님께서는 그들을 경계하라고 우리에게 미리 말씀하셨다. 그들은 우리와 비슷한 말을 하지만, 속으로는 다르게 생각한다. 발렌티누스의 제자라고 스스로 말하는 이들의 해설서를 읽고, 그들 가운데 몇 사람과 직접 만나 그들의 견해를 파악했기에, 사랑하는 그대여, 그들의 기괴하고 깊디깊은 신비를 그대에게 밝힐 필요가 있다고 나는 생각했다. 모든 이가 그 신비를 이해하는 것은 아니다. 모두에게 이해할 머리가 있는 것은 아니기 때문이다. 그대도 이를 알고, 그대와 함께 있는 모든 이에게 밝혀 주기를 바란다. 그들에게 어리석음의 심연과 하나님을 향한 모독에서 스스로를 지키라고 일러 주기를 바란다. 우리에게 힘이 있는 만큼, 지금 다른 것을 가르치는 이들의 견해를 간결하고 분명하게 설명하겠다. 내가 말하는 이들은 프톨레마이오스 주변에 모인 사람들로, 그 견해는 발렌티누스 학파에서 핀 작은 꽃과 같다. 우리의 보잘것없는 능력이나마, 그 견해를 무너뜨릴 실마리를 다른 이들에게 주겠다. 그들이 말하는 것들이 굳게 서 있지 못하고, 진리에도 맞지 않음을 밝히겠다. 우리는 글을 쓰는 데 익숙하지 않고, 말의 기교를 배운 이들도 아니다. 사랑이 우리를 재촉하여, 그대와 그대 곁의 모든 이에게 지금까지 숨겨져 있었으나 이제 하나님의 은혜로 드러난 그들의 가르침을 알리려 한다. 덮인 것 가운데 드러나지 않을 것이 없고, 숨겨진 것 가운데 알려지지 않을 것이 없기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:33f2f905c06aac491f7224ae904e30a2b9af470df2d6c0fd3accf47f8a15b3b4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
      },
      "work_location": "1.praef.2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0215d072643123cfe08d11f7730e3abae79ec1291249d8cbb3a245e2c47bac47",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e8d7e0b908b4c78c88d609b9c8fa43b4cf9cd6c9cd02b64549412d19702dedf2",
            "sha256:6577971fbe1f3a7dc4363045892aeaa55816aada74f3c78bc4639e60f2e56584"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e880b09d9522f175683537c7e3dc034ad450ce82f32f22487eb04460c988faf6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:df9f0c0f33aacdd24e5c7c7da9341c2be940a479cc070779179dc0c8c06b2820"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 서두 3, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 3,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:12dcd12a93ca94d1fd4e5e5cd9256d5eb98ad206da6c7caa818a0166a30210dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0215d072643123cfe08d11f7730e3abae79ec1291249d8cbb3a245e2c47bac47",
            "source_revision_id": "sha256:e880b09d9522f175683537c7e3dc034ad450ce82f32f22487eb04460c988faf6",
            "translation_revision_id": "sha256:df9f0c0f33aacdd24e5c7c7da9341c2be940a479cc070779179dc0c8c06b2820"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5e11a8cfd4cc2c5c5e68b2c114feb4b552369a6a855771b92411db8b8b7f6103",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0215d072643123cfe08d11f7730e3abae79ec1291249d8cbb3a245e2c47bac47",
            "source_revision_id": "sha256:e880b09d9522f175683537c7e3dc034ad450ce82f32f22487eb04460c988faf6",
            "translation_revision_id": "sha256:df9f0c0f33aacdd24e5c7c7da9341c2be940a479cc070779179dc0c8c06b2820"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:12dcd12a93ca94d1fd4e5e5cd9256d5eb98ad206da6c7caa818a0166a30210dd",
          "sha256:5e11a8cfd4cc2c5c5e68b2c114feb4b552369a6a855771b92411db8b8b7f6103"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-praef-3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 3,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "서두의 숫자는 이 프로젝트의 읽기 단위이다. 본문의 h 장절은 Harvey판 번호로 관리하고 통상 인용 번호와 구분한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b75662574db89c613acce52ef0d21728478daf3e0253d9afca221b29257b8103",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n211.jpg",
            "page_key": "1:6",
            "printed_page": 6,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e8d7e0b908b4c78c88d609b9c8fa43b4cf9cd6c9cd02b64549412d19702dedf2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non autem exquires a nobis, qui apud Celtas commoramur, et in barbarum sermonem plerumque vacamus, orationis artem, quam non didicimus, neque vim conscriptoris, quam non affectavimus, neque ornamentum verborum, neque suadelam, quam nescimus; sed simpliciter et vere et idiotice ea, quae tibi cum dilectione scripta sunt, cum dilectione percipies, et ipse auges ea penes te, ut magis idoneus quam nos, quasi semen et initia accipiens a nobis: et in latitudine sensus tui in multum fructificabis ea, quae in paucis a nobis dicta sunt, et potenter asseres iis, qui tecum sunt, ea quae invalide a nobis relata sunt. Et quemadmodum nos elaboravimus, olim quaerenti tibi discere sententiam eorum, non solum facere tibi manifestam, sed et subministrationem dare, uti ostenderemus eam falsam: sic et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c02db7644ebf5d911ea0a708e554ea5a776aca4deddbb334075434aaaa102a05",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n212.jpg",
            "page_key": "1:7",
            "printed_page": 7,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6577971fbe1f3a7dc4363045892aeaa55816aada74f3c78bc4639e60f2e56584",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tu efficaciter reliquis ministrabis secundum gratiam, quae tibi a Domino data est, ut jam non abstrahantur homines ab illorum suadela, quae est talis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e880b09d9522f175683537c7e3dc034ad450ce82f32f22487eb04460c988faf6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non autem exquires a nobis, qui apud Celtas commoramur, et in barbarum sermonem plerumque vacamus, orationis artem, quam non didicimus, neque vim conscriptoris, quam non affectavimus, neque ornamentum verborum, neque suadelam, quam nescimus; sed simpliciter et vere et idiotice ea, quae tibi cum dilectione scripta sunt, cum dilectione percipies, et ipse auges ea penes te, ut magis idoneus quam nos, quasi semen et initia accipiens a nobis: et in latitudine sensus tui in multum fructificabis ea, quae in paucis a nobis dicta sunt, et potenter asseres iis, qui tecum sunt, ea quae invalide a nobis relata sunt. Et quemadmodum nos elaboravimus, olim quaerenti tibi discere sententiam eorum, non solum facere tibi manifestam, sed et subministrationem dare, uti ostenderemus eam falsam: sic et tu efficaciter reliquis ministrabis secundum gratiam, quae tibi a Domino data est, ut jam non abstrahantur homines ab illorum suadela, quae est talis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "72e2b74c8871e63bdfadb9c2f97a6d7c99edea11ca0763c3100e64ccf228a6c0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "barbarum sermonem은 저자가 그리스어와 구분하는 언어를 가리키는 표현으로 읽어 이방의 말로 옮겼다. 서문은 켈트인들 가운데 머문다고 소개한다.",
          "idiotice는 평범한 사람의 말투를 뜻하는 표현으로 읽었다. auges는 뒤의 기대와 권면을 따라 키워 갈 것이라는 미래 의미로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e8d7e0b908b4c78c88d609b9c8fa43b4cf9cd6c9cd02b64549412d19702dedf2",
              "sha256:6577971fbe1f3a7dc4363045892aeaa55816aada74f3c78bc4639e60f2e56584"
            ],
            "text": "켈트인들 가운데 살며, 이방의 말을 쓰는 데 많은 시간을 들이는 우리에게서 우리가 배우지 못한 말의 기교를 기대하지 말라. 우리가 추구하지 않았던 저술가의 역량이나, 말의 화려함, 우리가 알지 못하는 설득력도 기대하지 말라. 소박하고 진실하게 평범한 말로, 사랑을 담아 그대에게 쓴 글을 사랑으로 받아들여 주기 바란다. 그대는 우리보다 더 능력이 있으니, 우리에게서 씨앗과 시작을 받듯이 받아 그대 스스로 그것을 키워 갈 것이다. 그대의 넓은 이해력으로 우리가 짤막하게 말한 것들을 풍성한 열매로 맺게 하고, 그대와 함께 있는 이들에게 우리가 미약하게 전한 것들을 힘있게 확증할 것이다. 그대는 오래전부터 그들의 견해를 배우고 싶어 했다. 그것을 그대에게 밝혀 줄 뿐 아니라, 그 견해가 거짓임을 드러낼 수 있도록 도움도 주려고 우리가 힘썼듯이, 그대도 주님께서 그대에게 주신 은혜를 따라 다른 이들을 힘있게 섬길 것이다. 사람들이 그들의 이런 설득에 더는 휩쓸려 가지 않도록 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e880b09d9522f175683537c7e3dc034ad450ce82f32f22487eb04460c988faf6"
        ],
        "text": "켈트인들 가운데 살며, 이방의 말을 쓰는 데 많은 시간을 들이는 우리에게서 우리가 배우지 못한 말의 기교를 기대하지 말라. 우리가 추구하지 않았던 저술가의 역량이나, 말의 화려함, 우리가 알지 못하는 설득력도 기대하지 말라. 소박하고 진실하게 평범한 말로, 사랑을 담아 그대에게 쓴 글을 사랑으로 받아들여 주기 바란다. 그대는 우리보다 더 능력이 있으니, 우리에게서 씨앗과 시작을 받듯이 받아 그대 스스로 그것을 키워 갈 것이다. 그대의 넓은 이해력으로 우리가 짤막하게 말한 것들을 풍성한 열매로 맺게 하고, 그대와 함께 있는 이들에게 우리가 미약하게 전한 것들을 힘있게 확증할 것이다. 그대는 오래전부터 그들의 견해를 배우고 싶어 했다. 그것을 그대에게 밝혀 줄 뿐 아니라, 그 견해가 거짓임을 드러낼 수 있도록 도움도 주려고 우리가 힘썼듯이, 그대도 주님께서 그대에게 주신 은혜를 따라 다른 이들을 힘있게 섬길 것이다. 사람들이 그들의 이런 설득에 더는 휩쓸려 가지 않도록 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:df9f0c0f33aacdd24e5c7c7da9341c2be940a479cc070779179dc0c8c06b2820",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
      },
      "work_location": "1.praef.3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:preface-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:90718716c922eb66cdfaac649966119b1effb9ccad73e15ad9d59efad32b9e21",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f5b041fe47d1022d5782073af09344cbe3dc6b748fc031e5dc824dd8e8d20edd",
            "sha256:2a7a413d0aebc296ab2cd3310e426acc510f28c38bf0ad04605c636454d0805e",
            "sha256:5e5689395b04c1d3886e246666cbbd17f1fe0770f43e2eba97e24e7814264e54",
            "sha256:43d5bc9e8e7c0cddde0a936dbe4cd5f4ef2de38d3faaaa7ac0bcec9d9144783b",
            "sha256:bc278e647c5b2cd400f03d8f23ef4f230263bf02bfac94b0a417254412709da8",
            "sha256:951a47c281a963b1420f58b228505c8d4c9d666d0e02169febb12c8c196df1c8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1867ae9b12d58d53f4fa8369b7ce2bf31013505ddc5d110eeee938f9c6154287"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c5a137b19acee29013b83953654ae5215cfd22679a7a6a8f96ed6cf988f80d55"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 1,
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_next_section_boundary",
            "evidence_pages": [
              8,
              10,
              11,
              12,
              13
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "h1.s1은 Harvey판 1장 1절이다. 이 단위는 통상 인용의 1권 1장 1-3절을 포함하며, 내부 경계의 동일성을 가정하지 않는다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:524aae3d4b7cb4fa4781cfd191a194f863e4530edbc907fde6d4f310f7975f98",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:90718716c922eb66cdfaac649966119b1effb9ccad73e15ad9d59efad32b9e21",
            "source_revision_id": "sha256:1867ae9b12d58d53f4fa8369b7ce2bf31013505ddc5d110eeee938f9c6154287",
            "translation_revision_id": "sha256:c5a137b19acee29013b83953654ae5215cfd22679a7a6a8f96ed6cf988f80d55"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:911d94ee35dcb7cbba9894eae70aa2cba6f47d7df77c64788626d3e8c1c59059",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:90718716c922eb66cdfaac649966119b1effb9ccad73e15ad9d59efad32b9e21",
            "source_revision_id": "sha256:1867ae9b12d58d53f4fa8369b7ce2bf31013505ddc5d110eeee938f9c6154287",
            "translation_revision_id": "sha256:c5a137b19acee29013b83953654ae5215cfd22679a7a6a8f96ed6cf988f80d55"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:524aae3d4b7cb4fa4781cfd191a194f863e4530edbc907fde6d4f310f7975f98",
          "sha256:911d94ee35dcb7cbba9894eae70aa2cba6f47d7df77c64788626d3e8c1c59059"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 1,
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_next_section_boundary",
            "evidence_pages": [
              8,
              10,
              11,
              12,
              13
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄 형태를 보존하고, 높이를 뜻하는 altitudinibus로 이해하여 번역한다.",
            "interpretation": "altitudinibus",
            "printed_page": 8,
            "printed_reading": "alitudinibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_print_reading"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳐 기록했다.",
            "normalized_reading": "duodecada:",
            "printed_pages": [
              11,
              12
            ],
            "printed_parts": [
              "duo-",
              "decada:"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "h1.s1은 Harvey판 1장 1절이다. 이 단위는 통상 인용의 1권 1장 1-3절을 포함하며, 내부 경계의 동일성을 가정하지 않는다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ac685d5993fe0f79ac0eae7ae43ec0c84f325aab8b934f3186394b5b6e027af0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n213.jpg",
            "page_key": "1:8",
            "printed_page": 8,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f5b041fe47d1022d5782073af09344cbe3dc6b748fc031e5dc824dd8e8d20edd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dicunt esse quendam in invisibilibus, et inenarrabilibus alitudinibus perfectum Aeonem, qui ante fuit. Hunc autem et Proarchen, et Propatora, et Bython vocant: esse autem illum invisibilem, et quem nulla res capere possit. Cum autem a nullo caperetur, et esset invisibilis, sempiternus, et ingenitus, in silentio et in quiete multa fuisse, in immensis aeonibus. Cum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c4dc9a52f9d73f3ff3c6e2b74779199c46a1e4381331b43b0a1809d2976b8f1e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n214.jpg",
            "page_key": "1:9",
            "printed_page": 9,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2a7a413d0aebc296ab2cd3310e426acc510f28c38bf0ad04605c636454d0805e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipso autem fuisse et Ennoean, quam etiam Charin, et Sigen vocant: et aliquando voluisse a semetipso emittere hunc Bythum initium omnium, et velut semen prolationem hanc praemitti voluit, et eam deposuisse quasi in vulva ejus, quae cum eo erat, Sige. Hanc autem suscepisse semen hoc, et praegnantem factam generasse Nun, similem et aequalem ei, qui emiserat, et solum capientem magnitudinem Patris. Nun autem hunc, et Unigenitum vocant, et Patrem, et Initium omnium. Una autem cum eo emissam Veritatem, et hanc esse primam et primogenitam Pythagoricam quaternationem, quam et radicem omnium dicunt. Est enim Bythus et Sige, deinde Nus et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bf118f13963ae1d77cb8d4f339bd3423c7936663bc2f90a69f16c6be54cb6a8e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n215.jpg",
            "page_key": "1:10",
            "printed_page": 10,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5e5689395b04c1d3886e246666cbbd17f1fe0770f43e2eba97e24e7814264e54",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alethia. Sentientem autem Unigenitum hunc in quae prolatus est, emisisse et ipsum Logon et Zoen, patrem omnium eorum, qui post se futuri essent, et initium et formationem universi Pleromatis. De Logo autem et Zoe emissum secundum conjugationem, Hominem et Ecclesiam, et esse hanc primogenitam Octonationem, radicem et substantiam omnium, quatuor nominibus apud eos nuncupatam, Bython, et Nun, et Logon, et Anthropon. Esse enim illorum unumquemque masculo-foeminam, sic, initio Propatorem illum coisse secundum conjugationem suae Ennoeae, id est, cogitationi, quam Gratiam et Silentium vocant: Unigenitum autem, hoc est, Nun Alethiae, id est, Veritati: Logon autem Zoae, id est, Vitae: et Anthropon cum Ecclesia. Hos autem Aeonas in gloriam Patris emissos, volentes et ipsos de suo clarificare Patrem, emisisse emissiones in conjugatione; Logon quidem et Zoen posteaquam emissus est Homo et Ecclesia,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "59249182cc867145c7b9bd1839515a60f39ea34314adcc7f1b8c7947e3088773",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n216.jpg",
            "page_key": "1:11",
            "printed_page": 11,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:43d5bc9e8e7c0cddde0a936dbe4cd5f4ef2de38d3faaaa7ac0bcec9d9144783b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "alteros decem Aeonas, quorum nomina dicunt haec: Bythius et Mixis, Ageratos et Henosis, Autophyes et Hedone, Acinetos et Syncrasis, Monogenes et Macaria. Hi decem Aeones, quos dicunt ex Logo et Zoe emissos. Anthropon autem et ipsum emisisse cum Ecclesia Aeonas duodecim, quibus nomina haec donant: Paracletus et Pistis, Patricos et Elpis, Metricos et Agape, Aenos et Synesis, Ecclesiasticos et Macariotes, Theletos et Sophia. Hi sunt triginta erroris eorum Aeones, qui tacentur et non agnoscuntur. Hoc invisibile et spiritale secundum eos Pleroma, tripartite divisum in octonationem, et decada, et duodecada:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d9d56293729785a2bd743e6d8861ab3eed72d22ea7e99bd4bd3612c00af3cb03",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n217.jpg",
            "page_key": "1:12",
            "printed_page": 12,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bc278e647c5b2cd400f03d8f23ef4f230263bf02bfac94b0a417254412709da8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et propter hoc Salvatorem dicunt (nec enim Dominum eum nominare volunt) triginta annis in manifesto nihil fecisse, ostendentem mysterium horum Aeonum. Sed et in parabola eorum operariorum, qui in vineam mittuntur, dicunt manifestissime triginta hos Aeonas declaratos. Mittuntur enim alii quidem circa primam horam, alii circa tertiam, alii circa sextam, alii circa nonam, alii circa undecimam. Compositae igitur praedictae horae in semetipsas, triginta numerum adimplent. Una enim, et tres, et sex, et novem, et undecim, triginta fiunt. Per horas autem Aeonas manifestari volunt: et haec esse magna et admirabilia et abscondita mysteria, quae ipsi fructificant: et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7c48193a4bcfadf4dbfd18fb169ae01f4f8c843361db939ce9d1e20a3111d287",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n218.jpg",
            "page_key": "1:13",
            "printed_page": 13,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:951a47c281a963b1420f58b228505c8d4c9d666d0e02169febb12c8c196df1c8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sicubi quid eorum, quae dicuntur in scripturis, poterunt adaptare et assimilare figmento suo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1867ae9b12d58d53f4fa8369b7ce2bf31013505ddc5d110eeee938f9c6154287",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Dicunt esse quendam in invisibilibus, et inenarrabilibus alitudinibus perfectum Aeonem, qui ante fuit. Hunc autem et Proarchen, et Propatora, et Bython vocant: esse autem illum invisibilem, et quem nulla res capere possit. Cum autem a nullo caperetur, et esset invisibilis, sempiternus, et ingenitus, in silentio et in quiete multa fuisse, in immensis aeonibus. Cum ipso autem fuisse et Ennoean, quam etiam Charin, et Sigen vocant: et aliquando voluisse a semetipso emittere hunc Bythum initium omnium, et velut semen prolationem hanc praemitti voluit, et eam deposuisse quasi in vulva ejus, quae cum eo erat, Sige. Hanc autem suscepisse semen hoc, et praegnantem factam generasse Nun, similem et aequalem ei, qui emiserat, et solum capientem magnitudinem Patris. Nun autem hunc, et Unigenitum vocant, et Patrem, et Initium omnium. Una autem cum eo emissam Veritatem, et hanc esse primam et primogenitam Pythagoricam quaternationem, quam et radicem omnium dicunt. Est enim Bythus et Sige, deinde Nus et Alethia. Sentientem autem Unigenitum hunc in quae prolatus est, emisisse et ipsum Logon et Zoen, patrem omnium eorum, qui post se futuri essent, et initium et formationem universi Pleromatis. De Logo autem et Zoe emissum secundum conjugationem, Hominem et Ecclesiam, et esse hanc primogenitam Octonationem, radicem et substantiam omnium, quatuor nominibus apud eos nuncupatam, Bython, et Nun, et Logon, et Anthropon. Esse enim illorum unumquemque masculo-foeminam, sic, initio Propatorem illum coisse secundum conjugationem suae Ennoeae, id est, cogitationi, quam Gratiam et Silentium vocant: Unigenitum autem, hoc est, Nun Alethiae, id est, Veritati: Logon autem Zoae, id est, Vitae: et Anthropon cum Ecclesia. Hos autem Aeonas in gloriam Patris emissos, volentes et ipsos de suo clarificare Patrem, emisisse emissiones in conjugatione; Logon quidem et Zoen posteaquam emissus est Homo et Ecclesia, alteros decem Aeonas, quorum nomina dicunt haec: Bythius et Mixis, Ageratos et Henosis, Autophyes et Hedone, Acinetos et Syncrasis, Monogenes et Macaria. Hi decem Aeones, quos dicunt ex Logo et Zoe emissos. Anthropon autem et ipsum emisisse cum Ecclesia Aeonas duodecim, quibus nomina haec donant: Paracletus et Pistis, Patricos et Elpis, Metricos et Agape, Aenos et Synesis, Ecclesiasticos et Macariotes, Theletos et Sophia. Hi sunt triginta erroris eorum Aeones, qui tacentur et non agnoscuntur. Hoc invisibile et spiritale secundum eos Pleroma, tripartite divisum in octonationem, et decada, et duodecada: et propter hoc Salvatorem dicunt (nec enim Dominum eum nominare volunt) triginta annis in manifesto nihil fecisse, ostendentem mysterium horum Aeonum. Sed et in parabola eorum operariorum, qui in vineam mittuntur, dicunt manifestissime triginta hos Aeonas declaratos. Mittuntur enim alii quidem circa primam horam, alii circa tertiam, alii circa sextam, alii circa nonam, alii circa undecimam. Compositae igitur praedictae horae in semetipsas, triginta numerum adimplent. Una enim, et tres, et sex, et novem, et undecim, triginta fiunt. Per horas autem Aeonas manifestari volunt: et haec esse magna et admirabilia et abscondita mysteria, quae ipsi fructificant: et sicubi quid eorum, quae dicuntur in scripturis, poterunt adaptare et assimilare figmento suo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d99c32c26c9c635bcd67eb6c2f4b371bb6017bf006faed614a5a9ff4f3b6b1c3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 발렌티누스 계열의 설명을 보고하는 대목이다. 말한다는 동사와 간접화법이 길게 이어지며, 아이온의 계보와 성경 해석도 그가 소개하는 이들의 주장이다.",
          "아이온은 이 계보에 등장하는 영적 존재를 가리킨다. 같은 낱말의 복수형인 in immensis aeonibus는 시간의 흐름을 뜻하여 헤아릴 수 없이 오랜 세월로 옮겼다. 플레로마는 이 존재들이 이루는 충만의 영역을 가리킨다.",
          "엔노이아는 생각, 카리스는 은총, 시게는 침묵, 누스는 지성, 알레테이아는 진리, 로고스는 말 또는 이성, 조에는 생명, 안트로포스는 인간, 에클레시아는 모임 또는 교회를 뜻한다. 이 문맥에서는 뜻을 지닌 명칭들이 인격화되어 짝을 이룬다.",
          "여덟 존재의 무리를 네 이름으로 부르는 이유를 본문은 각 이름에 남녀 한 쌍이 속하기 때문이라고 설명한다. 뒤에 나오는 열과 열둘을 합치면 서른이 된다.",
          "로고스와 조에에 이어지는 patrem은 단수이다. 뒤에 태어날 존재들의 아버지라는 설명은 로고스를 가리키는 것으로 읽었다.",
          "포도밭 일꾼의 시각은 원문의 첫째, 셋째, 여섯째, 아홉째, 열한째를 유지했다. 그 수를 합쳐 서른으로 만드는 것은 여기서 보고하는 이들의 비유 해석이다.",
          "인쇄 8쪽의 alitudinibus는 인쇄 형태 그대로 보존했다. 문맥과 병기된 그리스어의 높이를 뜻하는 표현에 따라 altitudinibus의 의미로 읽었다.",
          "Harvey판 1장 1절은 Massuet판의 1장 1-3절에 해당하는 범위를 포함한다. 인쇄면의 MASS. 난외 표기를 근거로 범위를 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f5b041fe47d1022d5782073af09344cbe3dc6b748fc031e5dc824dd8e8d20edd",
              "sha256:2a7a413d0aebc296ab2cd3310e426acc510f28c38bf0ad04605c636454d0805e",
              "sha256:5e5689395b04c1d3886e246666cbbd17f1fe0770f43e2eba97e24e7814264e54",
              "sha256:43d5bc9e8e7c0cddde0a936dbe4cd5f4ef2de38d3faaaa7ac0bcec9d9144783b",
              "sha256:bc278e647c5b2cd400f03d8f23ef4f230263bf02bfac94b0a417254412709da8",
              "sha256:951a47c281a963b1420f58b228505c8d4c9d666d0e02169febb12c8c196df1c8"
            ],
            "text": "그들은 보이지 않고 말로 다 나타낼 수 없는 높은 곳에 앞서 존재한 어떤 완전한 아이온이 있다고 말한다. 그들은 그를 프로아르케, 프로파토르, 뷔토스라고 부른다. 그는 보이지 않으며, 아무것도 그를 담아낼 수 없다고 한다. 아무것에도 담기지 않고, 보이지 않으며, 영원하고 태어나지 않은 존재로서, 헤아릴 수 없이 오랜 세월 동안 깊은 침묵과 고요 속에 있었다는 것이다. 그와 함께 엔노이아가 있었는데, 그들은 이를 카리스와 시게라고도 부른다. 어느 때에 이 뷔토스는 만물의 시작을 자기에게서 내보내려 했다. 이 발출물을 씨처럼 내보내려 했으며, 자기와 함께 있던 시게의 자궁에 넣듯이 그것을 두었다고 한다. 시게는 그 씨를 받아들여 잉태하고 낳았는데, 자신을 내보낸 이와 닮고 동등하며, 아버지의 위대함을 홀로 담아내는 누스였다. 그들은 이 누스를 독생자, 아버지, 만물의 시작이라고도 부른다. 그와 함께 진리도 나왔으며, 이것이 최초로 태어난 첫 피타고라스적 네 존재의 무리라고 한다. 그들은 이를 만물의 뿌리라고도 부른다. 곧 뷔토스와 시게, 그리고 누스와 알레테이아이다. 이 독생자는 자신이 나온 목적을 깨닫고, 자신도 로고스와 조에를 내보냈다고 한다. 자기 뒤에 있게 될 모든 존재의 아버지이자, 온 플레로마의 시작과 형성을 이룰 이였다. 로고스와 조에에게서는 짝을 이루어 인간과 교회가 나왔다. 이들이 처음 태어난 여덟 존재의 무리이며, 만물의 뿌리와 실체라고 한다. 그들은 이를 뷔토스, 누스, 로고스, 안트로포스라는 네 이름으로 부른다. 이들 각각이 남녀 한 쌍이기 때문이다. 처음에 그 프로파토르는 곧 생각을 뜻하는 자신의 엔노이아와 짝을 이루어 결합했다. 그들은 엔노이아를 은총과 침묵이라고 부른다. 독생자, 곧 누스는 알레테이아, 곧 진리와, 로고스는 조에, 곧 생명과, 안트로포스는 에클레시아와 결합했다. 아버지의 영광을 위하여 나온 이 아이온들은 자신들도 자기 것을 바쳐 아버지를 영광스럽게 하려 하여, 짝을 이루어 또 다른 존재들을 내보냈다. 로고스와 조에는 인간과 교회가 나온 뒤에, 다른 아이온 열을 내보냈다. 그 이름은 다음과 같다고 한다. 뷔티오스와 믹시스, 아게라토스와 헤노시스, 아우토퓌에스와 헤도네, 아키네토스와 쉰크라시스, 모노게네스와 마카리아이다. 이들이 열 아이온이며, 로고스와 조에에게서 나왔다고 그들은 말한다. 안트로포스 자신도 에클레시아와 함께 열두 아이온을 내보냈다. 그들에게 붙인 이름은 다음과 같다. 파라클레토스와 피스티스, 파트리코스와 엘피스, 메트리코스와 아가페, 아이노스와 쉬네시스, 에클레시아스티코스와 마카리오테스, 텔레토스와 소피아이다. 이것이 그들 오류의 서른 아이온이다. 침묵 속에 가려져 알려지지 않은 존재들이다. 그들에 따르면, 이 보이지 않는 영적 플레로마는 여덟, 열, 열둘의 무리, 이렇게 셋으로 나뉜다. 그들은 이 때문에 구원자가 서른 해 동안 공개적으로 아무 일도 하지 않았다고 말한다. 이 아이온들의 신비를 드러낸 것이라는 설명이다. 그들은 그를 주님이라고 부르려 하지도 않는다. 또 일꾼들의 비유, 곧 포도밭으로 보내지는 이들의 비유에도 이 서른 아이온이 매우 분명하게 드러나 있다고 말한다. 어떤 이들은 첫째 시쯤에, 어떤 이들은 셋째 시쯤에, 어떤 이들은 여섯째 시쯤에, 어떤 이들은 아홉째 시쯤에, 어떤 이들은 열한째 시쯤에 보내진다. 그러므로 앞서 말한 시각들을 모두 합치면 서른이라는 수를 채운다. 하나, 셋, 여섯, 아홉, 열하나를 합치면 서른이 된다. 그들은 이 시각들을 통해 아이온들이 드러난다고 하며, 자기들이 맺은 열매인 이것들이 위대하고 놀랍고 감추어진 신비라고 한다. 성경에 나오는 것이라면, 어디에 있는 무엇이든, 자기들의 지어낸 이야기에 맞추고 닮게 만들 수만 있다면 그렇게 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1867ae9b12d58d53f4fa8369b7ce2bf31013505ddc5d110eeee938f9c6154287"
        ],
        "text": "그들은 보이지 않고 말로 다 나타낼 수 없는 높은 곳에 앞서 존재한 어떤 완전한 아이온이 있다고 말한다. 그들은 그를 프로아르케, 프로파토르, 뷔토스라고 부른다. 그는 보이지 않으며, 아무것도 그를 담아낼 수 없다고 한다. 아무것에도 담기지 않고, 보이지 않으며, 영원하고 태어나지 않은 존재로서, 헤아릴 수 없이 오랜 세월 동안 깊은 침묵과 고요 속에 있었다는 것이다. 그와 함께 엔노이아가 있었는데, 그들은 이를 카리스와 시게라고도 부른다. 어느 때에 이 뷔토스는 만물의 시작을 자기에게서 내보내려 했다. 이 발출물을 씨처럼 내보내려 했으며, 자기와 함께 있던 시게의 자궁에 넣듯이 그것을 두었다고 한다. 시게는 그 씨를 받아들여 잉태하고 낳았는데, 자신을 내보낸 이와 닮고 동등하며, 아버지의 위대함을 홀로 담아내는 누스였다. 그들은 이 누스를 독생자, 아버지, 만물의 시작이라고도 부른다. 그와 함께 진리도 나왔으며, 이것이 최초로 태어난 첫 피타고라스적 네 존재의 무리라고 한다. 그들은 이를 만물의 뿌리라고도 부른다. 곧 뷔토스와 시게, 그리고 누스와 알레테이아이다. 이 독생자는 자신이 나온 목적을 깨닫고, 자신도 로고스와 조에를 내보냈다고 한다. 자기 뒤에 있게 될 모든 존재의 아버지이자, 온 플레로마의 시작과 형성을 이룰 이였다. 로고스와 조에에게서는 짝을 이루어 인간과 교회가 나왔다. 이들이 처음 태어난 여덟 존재의 무리이며, 만물의 뿌리와 실체라고 한다. 그들은 이를 뷔토스, 누스, 로고스, 안트로포스라는 네 이름으로 부른다. 이들 각각이 남녀 한 쌍이기 때문이다. 처음에 그 프로파토르는 곧 생각을 뜻하는 자신의 엔노이아와 짝을 이루어 결합했다. 그들은 엔노이아를 은총과 침묵이라고 부른다. 독생자, 곧 누스는 알레테이아, 곧 진리와, 로고스는 조에, 곧 생명과, 안트로포스는 에클레시아와 결합했다. 아버지의 영광을 위하여 나온 이 아이온들은 자신들도 자기 것을 바쳐 아버지를 영광스럽게 하려 하여, 짝을 이루어 또 다른 존재들을 내보냈다. 로고스와 조에는 인간과 교회가 나온 뒤에, 다른 아이온 열을 내보냈다. 그 이름은 다음과 같다고 한다. 뷔티오스와 믹시스, 아게라토스와 헤노시스, 아우토퓌에스와 헤도네, 아키네토스와 쉰크라시스, 모노게네스와 마카리아이다. 이들이 열 아이온이며, 로고스와 조에에게서 나왔다고 그들은 말한다. 안트로포스 자신도 에클레시아와 함께 열두 아이온을 내보냈다. 그들에게 붙인 이름은 다음과 같다. 파라클레토스와 피스티스, 파트리코스와 엘피스, 메트리코스와 아가페, 아이노스와 쉬네시스, 에클레시아스티코스와 마카리오테스, 텔레토스와 소피아이다. 이것이 그들 오류의 서른 아이온이다. 침묵 속에 가려져 알려지지 않은 존재들이다. 그들에 따르면, 이 보이지 않는 영적 플레로마는 여덟, 열, 열둘의 무리, 이렇게 셋으로 나뉜다. 그들은 이 때문에 구원자가 서른 해 동안 공개적으로 아무 일도 하지 않았다고 말한다. 이 아이온들의 신비를 드러낸 것이라는 설명이다. 그들은 그를 주님이라고 부르려 하지도 않는다. 또 일꾼들의 비유, 곧 포도밭으로 보내지는 이들의 비유에도 이 서른 아이온이 매우 분명하게 드러나 있다고 말한다. 어떤 이들은 첫째 시쯤에, 어떤 이들은 셋째 시쯤에, 어떤 이들은 여섯째 시쯤에, 어떤 이들은 아홉째 시쯤에, 어떤 이들은 열한째 시쯤에 보내진다. 그러므로 앞서 말한 시각들을 모두 합치면 서른이라는 수를 채운다. 하나, 셋, 여섯, 아홉, 열하나를 합치면 서른이 된다. 그들은 이 시각들을 통해 아이온들이 드러난다고 하며, 자기들이 맺은 열매인 이것들이 위대하고 놀랍고 감추어진 신비라고 한다. 성경에 나오는 것이라면, 어디에 있는 무엇이든, 자기들의 지어낸 이야기에 맞추고 닮게 만들 수만 있다면 그렇게 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c5a137b19acee29013b83953654ae5215cfd22679a7a6a8f96ed6cf988f80d55",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "work_location": "1.h1.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:312c2d9805b6238231c790a95bc8a8dcb0d8d4cf95bdda1c59c67c0bac7f17fd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:425aa093597dffb724207355d7ed7e1ee1a62671f34f32ebbdcc10b6e601cbf8",
            "sha256:4904afa4b8ea99d08d7525945c674c7798f6af420c8609efd2b93b28a541fe85",
            "sha256:b804280564b71531eba9d06804ece61cb1e9905277b402fef0c3d29a71affe69",
            "sha256:8b3681c3a211a6aa7f831e5596c33b6800a5916e1421f982127210dfd7d871be"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2a161c821f183469cbf8dc6ad6b219a6126f13639f5f3572f0150fe0607445aa"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cd52547fc18c074d588b33b12d117b80e912a0b15daceac0cf433a949004c2d2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_next_section_boundary",
            "evidence_pages": [
              13,
              14,
              15,
              16
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "h1.s2는 Harvey판 1장 2절이다. 통상 인용의 1권 2장 1-2절 범위와 연결한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:83c7583dd9af2b35c321fa1a6f5def4cd2027f581fda1db06d0802f52bde827a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:312c2d9805b6238231c790a95bc8a8dcb0d8d4cf95bdda1c59c67c0bac7f17fd",
            "source_revision_id": "sha256:2a161c821f183469cbf8dc6ad6b219a6126f13639f5f3572f0150fe0607445aa",
            "translation_revision_id": "sha256:cd52547fc18c074d588b33b12d117b80e912a0b15daceac0cf433a949004c2d2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:9614bedca8575357a96491e7a49b539cce5631476d321fa0ace265894796c466",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:312c2d9805b6238231c790a95bc8a8dcb0d8d4cf95bdda1c59c67c0bac7f17fd",
            "source_revision_id": "sha256:2a161c821f183469cbf8dc6ad6b219a6126f13639f5f3572f0150fe0607445aa",
            "translation_revision_id": "sha256:cd52547fc18c074d588b33b12d117b80e912a0b15daceac0cf433a949004c2d2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:83c7583dd9af2b35c321fa1a6f5def4cd2027f581fda1db06d0802f52bde827a",
          "sha256:9614bedca8575357a96491e7a49b539cce5631476d321fa0ace265894796c466"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_next_section_boundary",
            "evidence_pages": [
              13,
              14,
              15,
              16
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 대괄호를 본문과 번역에 보존했다. Harvey의 14-15쪽 각주 5는 앞의 네 단어를 고대 역자가 더했을 가능성에 관한 Grabe의 견해를 논한다.",
            "printed_page": 14,
            "printed_text": "[Aeonem, id est, Sophiam]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "unresolved_inherited_or_editorial_bracketing",
            "type": "bracketed_explanation"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "duodecade",
            "printed_pages": [
              13,
              14
            ],
            "printed_parts": [
              "duo-",
              "decade"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "h1.s2는 Harvey판 1장 2절이다. 통상 인용의 1권 2장 1-2절 범위와 연결한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7c48193a4bcfadf4dbfd18fb169ae01f4f8c843361db939ce9d1e20a3111d287",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n218.jpg",
            "page_key": "1:13",
            "printed_page": 13,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:425aa093597dffb724207355d7ed7e1ee1a62671f34f32ebbdcc10b6e601cbf8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propatorem quidem eorum cognosci soli dicunt ei, qui ex eo natus est, Monogeni, hoc est, No: reliquis vero omnibus invisibilem et incomprehensibilem esse. Solus autem Nus, secundum eos delectabatur videns Patrem, et magnitudinem immensam ejus considerans exultabat, et excogitabat reliquis quoque Aeonibus participare magnitudinem Patris; quantus et quam magnus existeret, et quemadmodum erat sine initio, et incapabilis, et incomprehensibilis ad videndum. Continuit autem eum Sige voluntate Patris, quoniam vellet omnes hos in intellectum et desiderium exquisitionis Patris sui adducere. Et reliqui quidem Aeones omnes tacite quodammodo desiderabant prolatorem seminis sui videre, et eam, quae sine initio est, radicem contemplari. Praesiliit autem valde ultimus et junior de duodecade",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e68c391160cca1c970fd5499c1ffd98574a175c920c5a1f99922f3fb7cbb156a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n219.jpg",
            "page_key": "1:14",
            "printed_page": 14,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4904afa4b8ea99d08d7525945c674c7798f6af420c8609efd2b93b28a541fe85",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ea, quae ab Anthropo et Ecclesia emissa fuerat, Aeon, hoc est, Sophia: et passa est passionem sine complexu conjugis Theleti: quae exorsa quidem fuerat in iis, quae sunt erga Nun et Alethiam; derivavit autem in hunc [Aeonem, id est, Sophiam], demutatam, sub occasione quidem dilectionis, temeritatis autem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b71c3dffccd457c0f95768eaa0831c46ebe0925e088815aa9a71fd23e75274af",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n220.jpg",
            "page_key": "1:15",
            "printed_page": 15,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b804280564b71531eba9d06804ece61cb1e9905277b402fef0c3d29a71affe69",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam non communicaverat Patri perfecto, quemadmodum et Nus. Passionem autem esse exquisitionem Patris: voluit enim, ut dicunt, magnitudinem ejus comprehendere. Dehinc quum non posset, quoniam impossibilem rem aggrederetur, in magna agonia constitutum propter magnitudinem altitudinis, et propter quod investigabile Patris est, et propter eam quae erat erga eum dilectionem, quum extenderetur semper in priora, a dulcedine ejus novissime forte absorptum fuisset, et resolutum in universam substantiam, nisi ei, quae confirmat, et extra inenarrabilem magnitudinem custodit omnia, occurrisset virtuti. Hanc autem virtutem et Horon vocant; a qua abstentum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c4cc975ca863d852c26640a97a58c87e581905c7a14b7c85b0e536135d58c649",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n221.jpg",
            "page_key": "1:16",
            "printed_page": 16,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8b3681c3a211a6aa7f831e5596c33b6800a5916e1421f982127210dfd7d871be",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "confirmatum, vix reversum in semetipsum, et credentem jam, quoniam incomprehensibilis est Pater, deposuisse pristinam intentionem cum ea, quae acciderat, passione, ex illa stuporis admiratione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2a161c821f183469cbf8dc6ad6b219a6126f13639f5f3572f0150fe0607445aa",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et propatorem quidem eorum cognosci soli dicunt ei, qui ex eo natus est, Monogeni, hoc est, No: reliquis vero omnibus invisibilem et incomprehensibilem esse. Solus autem Nus, secundum eos delectabatur videns Patrem, et magnitudinem immensam ejus considerans exultabat, et excogitabat reliquis quoque Aeonibus participare magnitudinem Patris; quantus et quam magnus existeret, et quemadmodum erat sine initio, et incapabilis, et incomprehensibilis ad videndum. Continuit autem eum Sige voluntate Patris, quoniam vellet omnes hos in intellectum et desiderium exquisitionis Patris sui adducere. Et reliqui quidem Aeones omnes tacite quodammodo desiderabant prolatorem seminis sui videre, et eam, quae sine initio est, radicem contemplari. Praesiliit autem valde ultimus et junior de duodecade ea, quae ab Anthropo et Ecclesia emissa fuerat, Aeon, hoc est, Sophia: et passa est passionem sine complexu conjugis Theleti: quae exorsa quidem fuerat in iis, quae sunt erga Nun et Alethiam; derivavit autem in hunc [Aeonem, id est, Sophiam], demutatam, sub occasione quidem dilectionis, temeritatis autem, quoniam non communicaverat Patri perfecto, quemadmodum et Nus. Passionem autem esse exquisitionem Patris: voluit enim, ut dicunt, magnitudinem ejus comprehendere. Dehinc quum non posset, quoniam impossibilem rem aggrederetur, in magna agonia constitutum propter magnitudinem altitudinis, et propter quod investigabile Patris est, et propter eam quae erat erga eum dilectionem, quum extenderetur semper in priora, a dulcedine ejus novissime forte absorptum fuisset, et resolutum in universam substantiam, nisi ei, quae confirmat, et extra inenarrabilem magnitudinem custodit omnia, occurrisset virtuti. Hanc autem virtutem et Horon vocant; a qua abstentum et confirmatum, vix reversum in semetipsum, et credentem jam, quoniam incomprehensibilis est Pater, deposuisse pristinam intentionem cum ea, quae acciderat, passione, ex illa stuporis admiratione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9a20d02ba361d0794c09106a8cb3d2d72c636c9f8e75f282fc09f6fcef9a8479",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "소피아는 지혜, 텔레토스는 의지와 관련된 이름이며, 호로스는 경계 또는 한계를 뜻한다. 본문은 아버지를 파악하려는 소피아의 움직임을 호로스가 붙들어 멈추는 이야기로 설명한다.",
          "passio는 소피아가 겪는 강한 정서적 동요를 가리켜 격정으로 옮겼다. intentio는 이 문맥에서 아버지를 알아내려는 생각을 가리킨다.",
          "라틴어 인쇄본의 [Aeonem, id est, Sophiam]을 대괄호와 함께 옮겼다. Harvey의 14-15쪽 각주 5는 이 네 단어가 고대 역자의 삽입이라는 Grabe의 견해를 논한다. demutatam은 앞의 Sophiam에 연결하여 변질된 소피아로 읽었다.",
          "이 단위의 첫 No와 뒤의 Nus는 누스라는 동일한 이름의 형태이다. 한국어 표기는 누스로 통일했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:425aa093597dffb724207355d7ed7e1ee1a62671f34f32ebbdcc10b6e601cbf8",
              "sha256:4904afa4b8ea99d08d7525945c674c7798f6af420c8609efd2b93b28a541fe85",
              "sha256:b804280564b71531eba9d06804ece61cb1e9905277b402fef0c3d29a71affe69",
              "sha256:8b3681c3a211a6aa7f831e5596c33b6800a5916e1421f982127210dfd7d871be"
            ],
            "text": "또 그들은 자기들의 프로파토르를 그에게서 태어난 독생자, 곧 누스 한 존재만 안다고 말한다. 다른 모든 이들에게는 그가 보이지도 않고 파악되지도 않는다는 것이다. 그들에 따르면, 누스만 아버지를 보며 기뻐했고, 그의 헤아릴 수 없는 위대함을 살펴보며 즐거워했다. 다른 아이온들에게도 아버지의 위대함을 나누어 알리려 했다. 그가 얼마나 크고 위대한지, 어떻게 시작 없이 존재하며, 담아낼 수 없고, 바라보아도 파악할 수 없는지를 알리려 한 것이다. 그러나 시게는 아버지의 뜻에 따라 그를 제지했다. 그들 모두가 자기 아버지를 찾으려는 생각과 열망을 품게 하려 했기 때문이다. 다른 모든 아이온도 말없이 저마다 자기들의 씨를 내보낸 이를 보고, 시작 없는 그 뿌리를 바라보고 싶어 했다. 안트로포스와 에클레시아가 내보낸 그 열둘 가운데 마지막이며 가장 어린 아이온, 곧 소피아는 멀리 뛰쳐나갔다. 자기 짝인 텔레토스와 결합하지 않은 채 격정을 겪었다. 그 격정은 누스와 알레테이아에 관한 일들에서 시작되었다가, 변질된 이 [아이온, 곧 소피아]에게 흘러들었다. 사랑을 구실로 삼았으나, 실상은 무모함에서 비롯된 것이었다. 누스처럼 완전한 아버지와 교통한 적이 없었기 때문이다. 그 격정은 아버지를 찾아내려는 것이었다. 그들의 말에 따르면, 그의 위대함을 파악하려 했던 것이다. 그러나 그렇게 할 수 없었고, 불가능한 일에 나섰기에 큰 고뇌에 빠졌다. 그 높이의 위대함, 아버지의 탐구할 수 없음, 그를 향한 사랑 때문에, 늘 앞으로 뻗어 나갔다. 모든 것을 굳게 붙들고, 말로 다 나타낼 수 없는 위대함 바깥에 지켜 두는 그 힘을 만나지 못했다면, 그의 달콤함에 끝내 삼켜지고, 전체 실체 안으로 풀어져 버렸을지도 모른다. 그들은 이 힘을 호로스라고도 부른다. 소피아는 이 힘에 의해 제지되고 굳게 세워져, 겨우 자신에게 돌아왔다. 이제 아버지는 파악할 수 없는 분임을 믿고, 그 아연한 경탄에서 비롯된 이전의 생각을 거기에 뒤따른 격정과 함께 내려놓았다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2a161c821f183469cbf8dc6ad6b219a6126f13639f5f3572f0150fe0607445aa"
        ],
        "text": "또 그들은 자기들의 프로파토르를 그에게서 태어난 독생자, 곧 누스 한 존재만 안다고 말한다. 다른 모든 이들에게는 그가 보이지도 않고 파악되지도 않는다는 것이다. 그들에 따르면, 누스만 아버지를 보며 기뻐했고, 그의 헤아릴 수 없는 위대함을 살펴보며 즐거워했다. 다른 아이온들에게도 아버지의 위대함을 나누어 알리려 했다. 그가 얼마나 크고 위대한지, 어떻게 시작 없이 존재하며, 담아낼 수 없고, 바라보아도 파악할 수 없는지를 알리려 한 것이다. 그러나 시게는 아버지의 뜻에 따라 그를 제지했다. 그들 모두가 자기 아버지를 찾으려는 생각과 열망을 품게 하려 했기 때문이다. 다른 모든 아이온도 말없이 저마다 자기들의 씨를 내보낸 이를 보고, 시작 없는 그 뿌리를 바라보고 싶어 했다. 안트로포스와 에클레시아가 내보낸 그 열둘 가운데 마지막이며 가장 어린 아이온, 곧 소피아는 멀리 뛰쳐나갔다. 자기 짝인 텔레토스와 결합하지 않은 채 격정을 겪었다. 그 격정은 누스와 알레테이아에 관한 일들에서 시작되었다가, 변질된 이 [아이온, 곧 소피아]에게 흘러들었다. 사랑을 구실로 삼았으나, 실상은 무모함에서 비롯된 것이었다. 누스처럼 완전한 아버지와 교통한 적이 없었기 때문이다. 그 격정은 아버지를 찾아내려는 것이었다. 그들의 말에 따르면, 그의 위대함을 파악하려 했던 것이다. 그러나 그렇게 할 수 없었고, 불가능한 일에 나섰기에 큰 고뇌에 빠졌다. 그 높이의 위대함, 아버지의 탐구할 수 없음, 그를 향한 사랑 때문에, 늘 앞으로 뻗어 나갔다. 모든 것을 굳게 붙들고, 말로 다 나타낼 수 없는 위대함 바깥에 지켜 두는 그 힘을 만나지 못했다면, 그의 달콤함에 끝내 삼켜지고, 전체 실체 안으로 풀어져 버렸을지도 모른다. 그들은 이 힘을 호로스라고도 부른다. 소피아는 이 힘에 의해 제지되고 굳게 세워져, 겨우 자신에게 돌아왔다. 이제 아버지는 파악할 수 없는 분임을 믿고, 그 아연한 경탄에서 비롯된 이전의 생각을 거기에 뒤따른 격정과 함께 내려놓았다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:cd52547fc18c074d588b33b12d117b80e912a0b15daceac0cf433a949004c2d2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "work_location": "1.h1.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:70f866cc066f357684901e6231dfe1a63e71ce8d031d6a23dcba52b6b21a19f5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7e421c41733815905941c2aea14ba8e0af5a5855ba3f559037b1bf97f4d30ca6",
            "sha256:1362d18646287adfc8ba4b4a9682daed862f98c9b369fec1e0696142feca6f76",
            "sha256:9829150c0c22685e56c9414aa04e1f935d72b5e5e031bc5bbbe67047aa3c2b3f",
            "sha256:276666dc1a3d342e178e657fffcbefa881f4a48e314aa7e44bbf907c8af6d62c",
            "sha256:d009f456a0507b1ca17b3c6fdfcdbf65ac67d5af8efdcf160d87635949be0949"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:13c2c7d2f8d3d9dd329f40be3d6a56521d0d02aeecf6ace0b3ccd1926d44c786"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5f81c6bd1efa14ae54341bda7facfc8b1a48b089a7fbbc3efc067439c358dcbf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103102.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              16,
              17,
              18,
              19,
              20
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 3절이다. 통상 인용의 1권 2장 3-4절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:311022b6aa88d0755bf441624de3e18c86be1491019f55bc1131e1bf6fe8b9b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:70f866cc066f357684901e6231dfe1a63e71ce8d031d6a23dcba52b6b21a19f5",
            "source_revision_id": "sha256:13c2c7d2f8d3d9dd329f40be3d6a56521d0d02aeecf6ace0b3ccd1926d44c786",
            "translation_revision_id": "sha256:5f81c6bd1efa14ae54341bda7facfc8b1a48b089a7fbbc3efc067439c358dcbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8ad72062248728b2df97b3c6f893ae59ad70110a3eebeeb66f4e722f2e61c645",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:70f866cc066f357684901e6231dfe1a63e71ce8d031d6a23dcba52b6b21a19f5",
            "source_revision_id": "sha256:13c2c7d2f8d3d9dd329f40be3d6a56521d0d02aeecf6ace0b3ccd1926d44c786",
            "translation_revision_id": "sha256:5f81c6bd1efa14ae54341bda7facfc8b1a48b089a7fbbc3efc067439c358dcbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:311022b6aa88d0755bf441624de3e18c86be1491019f55bc1131e1bf6fe8b9b1",
          "sha256:8ad72062248728b2df97b3c6f893ae59ad70110a3eebeeb66f4e722f2e61c645"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103102.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              16,
              17,
              18,
              19,
              20
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "inconsummationem",
            "printed_pages": [
              16,
              17
            ],
            "printed_parts": [
              "inconsumma-",
              "tionem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 3절이다. 통상 인용의 1권 2장 3-4절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c4cc975ca863d852c26640a97a58c87e581905c7a14b7c85b0e536135d58c649",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n221.jpg",
            "page_key": "1:16",
            "printed_page": 16,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7e421c41733815905941c2aea14ba8e0af5a5855ba3f559037b1bf97f4d30ca6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quidam autem ipsorum hujusmodi passionem et reversionem Sophiae, velut fabulam narrant, impossibilem et incomprehensibilem rem eam aggressam, peperisse substantiam informem, qualem naturam habebat foemina parere: in quam cum intendisset, primo quidem contristatam, propter inconsummationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "52f4d89dabd0c0e68c69cff60879844989e044d83876e58c8ad0527c7be64a14",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n222.jpg",
            "page_key": "1:17",
            "printed_page": 17,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1362d18646287adfc8ba4b4a9682daed862f98c9b369fec1e0696142feca6f76",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "generationis: post deinde timuisse, ne hoc ipsum finem habeat: dehinc expavisse et aporiatam, id est, confusam, quaerentem causam, et quemadmodum absconderet id, quod erat natum. In iis autem passionibus factam, accepisse regressionem, et in Patrem regredi conari: et aliquamdiu ausam, tamen defecisse, et supplicem Patris factam. Una autem cum ea rogasse et reliquos Aeonas, maxime autem Nun. Hinc dicunt primum initium habuisse substantiam materiae, de ignorantia, et taedio,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "20aa08a330a9fbb4839ccd85b05ea12b863ca1a8c7e575414e355f85e12bbaf3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n223.jpg",
            "page_key": "1:18",
            "printed_page": 18,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9829150c0c22685e56c9414aa04e1f935d72b5e5e031bc5bbbe67047aa3c2b3f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et timore, et stupore. Pater autem praedictum Horon super haec per Monogenem praemittit in imagine sua, sine conjuge masculo-foemina. Patrem enim aliquando quidem cum conjuge Sige, modo vero et pro masculo, et pro foemina esse volunt. Horon vero hunc et Stauron, et Lytroten, et Carpisten, et Horotheten, et Metagogea vocant. Per Horon autem hunc",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "99c2a8b3feca61af3a1166cb7139a9049d7a0a9f01433012fe36c01e92a6e0ad",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n224.jpg",
            "page_key": "1:19",
            "printed_page": 19,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:276666dc1a3d342e178e657fffcbefa881f4a48e314aa7e44bbf907c8af6d62c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicunt mundatam et confirmatam Sophiam, et restitutam conjugi. Separata enim intentione ab ea cum appendice passione, ipsam quidem infra Pleroma perseverasse. Concupiscentiam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "512e1befc40f5e3e5b000063579a7078d60a9333af874df1a10597b933fb9587",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n225.jpg",
            "page_key": "1:20",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d009f456a0507b1ca17b3c6fdfcdbf65ac67d5af8efdcf160d87635949be0949",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vero ejus cum passione ab Horo separatam et crucifixam, et extra eum factam, esse quidem spiritalem substantiam, ut naturalem quendam Aeonis impetum, informem vero et sine specie, quoniam nihil apprehendisset. Et propter hoc fructum ejus invalidum et foemineum dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:13c2c7d2f8d3d9dd329f40be3d6a56521d0d02aeecf6ace0b3ccd1926d44c786",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quidam autem ipsorum hujusmodi passionem et reversionem Sophiae, velut fabulam narrant, impossibilem et incomprehensibilem rem eam aggressam, peperisse substantiam informem, qualem naturam habebat foemina parere: in quam cum intendisset, primo quidem contristatam, propter inconsummationem generationis: post deinde timuisse, ne hoc ipsum finem habeat: dehinc expavisse et aporiatam, id est, confusam, quaerentem causam, et quemadmodum absconderet id, quod erat natum. In iis autem passionibus factam, accepisse regressionem, et in Patrem regredi conari: et aliquamdiu ausam, tamen defecisse, et supplicem Patris factam. Una autem cum ea rogasse et reliquos Aeonas, maxime autem Nun. Hinc dicunt primum initium habuisse substantiam materiae, de ignorantia, et taedio, et timore, et stupore. Pater autem praedictum Horon super haec per Monogenem praemittit in imagine sua, sine conjuge masculo-foemina. Patrem enim aliquando quidem cum conjuge Sige, modo vero et pro masculo, et pro foemina esse volunt. Horon vero hunc et Stauron, et Lytroten, et Carpisten, et Horotheten, et Metagogea vocant. Per Horon autem hunc dicunt mundatam et confirmatam Sophiam, et restitutam conjugi. Separata enim intentione ab ea cum appendice passione, ipsam quidem infra Pleroma perseverasse. Concupiscentiam vero ejus cum passione ab Horo separatam et crucifixam, et extra eum factam, esse quidem spiritalem substantiam, ut naturalem quendam Aeonis impetum, informem vero et sine specie, quoniam nihil apprehendisset. Et propter hoc fructum ejus invalidum et foemineum dicunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "463df4a8288a9c84569f659dca13664746717442f63ec9ab3e25efc0317ca6ba",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "소피아를 여성으로 묘사하고 그가 낳은 것을 형체 없는 실체라고 부르는 말은 이레네우스가 보고하는 신화의 구성 요소이다. qualem naturam habebat foemina parere는 여성으로서 자기 본성에 따라 낳을 수 있는 것으로 옮겼다.",
          "ne hoc ipsum finem habeat의 끝은 소피아 자신의 존재가 끝나는 것으로 읽었다. Harvey의 16쪽 각주 5도 이와 같이 설명한다.",
          "intentio와 concupiscentia는 이 문맥에서 소피아에게서 분리되는 생각 또는 욕망을 가리킨다. Harvey의 19쪽 각주 2는 둘이 병기된 그리스어의 같은 단어인 enthymesis를 옮긴 것이라고 설명한다.",
          "crucifixam은 라틴어 대본에 따라 십자가에 못 박혔다고 옮겼다. Harvey의 20쪽 각주 1은 그리스어의 해당 동사를 울타리로 가로막아 격리한다는 의미로 설명한다. 두 언어의 표현 차이를 읽을 때 함께 고려할 대목이다.",
          "sine conjuge masculo-foemina는 아버지 자신의 모습을 설명하는 in imagine sua와 연결해 읽었다. 이어지는 pro masculo와 pro foemina도 라틴어 대본을 따라 남성과 여성의 역할로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7e421c41733815905941c2aea14ba8e0af5a5855ba3f559037b1bf97f4d30ca6",
              "sha256:1362d18646287adfc8ba4b4a9682daed862f98c9b369fec1e0696142feca6f76",
              "sha256:9829150c0c22685e56c9414aa04e1f935d72b5e5e031bc5bbbe67047aa3c2b3f",
              "sha256:276666dc1a3d342e178e657fffcbefa881f4a48e314aa7e44bbf907c8af6d62c",
              "sha256:d009f456a0507b1ca17b3c6fdfcdbf65ac67d5af8efdcf160d87635949be0949"
            ],
            "text": "그들 가운데 어떤 이들은 소피아의 격정과 돌아옴을 다음과 같은 이야기로 풀어낸다. 소피아는 불가능하고 파악할 수 없는 일에 나섰다가, 여성으로서 자기 본성에 따라 낳을 수 있는 형체 없는 실체를 낳았다고 한다. 그것을 바라보고, 태어난 것이 완전하지 못하여 처음에는 슬퍼했다. 그 뒤에는 바로 이 일로 끝을 맞게 될까 두려워했다. 이어서 질겁하고, 어찌할 바를 몰라 혼란에 빠져, 그 원인과 태어난 것을 어떻게 감출지를 찾았다. 이런 격정들 속에 있다가, 돌아서서 아버지에게 돌아가려 했다. 얼마 동안 감히 시도했으나, 기력이 다하여 아버지에게 간청하게 되었다. 다른 아이온들도, 특히 누스가, 그와 함께 간청했다고 한다. 물질의 실체는 무지와 괴로움과 두려움과 경악, 곧 여기에서 처음 시작되었다고 그들은 말한다. 이 일들에 뒤이어 아버지는 독생자를 통해 앞서 말한 호로스를 내보낸다. 짝 없이 남성과 여성을 함께 지닌 자기 모습에 따른 것이다. 그들은 아버지가 어떤 때에는 자기 짝인 시게와 함께 있고, 어떤 때에는 남성의 역할도, 여성의 역할도 한다고 주장한다. 이 호로스를 스타우로스, 뤼트로테스, 카르피스테스, 호로테테스, 메타고게우스라고도 부른다. 소피아는 이 호로스를 통해 깨끗해지고 굳게 세워졌으며, 자기 짝에게 회복되었다고 그들은 말한다. 그 생각이 뒤따른 격정과 함께 그에게서 분리되었기에, 소피아 자신은 플레로마 안에 머물렀다는 것이다. 그러나 소피아의 욕망은 격정과 함께 호로스에 의해 분리되고 십자가에 못 박혀, 그 바깥에 있게 되었다. 아이온의 어떤 본성적 충동으로서 영적 실체이기는 했으나, 아무것도 받아들이지 못했기에 형체도 모양도 없었다. 이 때문에 그 열매를 연약하며 여성적이라고 그들은 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:13c2c7d2f8d3d9dd329f40be3d6a56521d0d02aeecf6ace0b3ccd1926d44c786"
        ],
        "text": "그들 가운데 어떤 이들은 소피아의 격정과 돌아옴을 다음과 같은 이야기로 풀어낸다. 소피아는 불가능하고 파악할 수 없는 일에 나섰다가, 여성으로서 자기 본성에 따라 낳을 수 있는 형체 없는 실체를 낳았다고 한다. 그것을 바라보고, 태어난 것이 완전하지 못하여 처음에는 슬퍼했다. 그 뒤에는 바로 이 일로 끝을 맞게 될까 두려워했다. 이어서 질겁하고, 어찌할 바를 몰라 혼란에 빠져, 그 원인과 태어난 것을 어떻게 감출지를 찾았다. 이런 격정들 속에 있다가, 돌아서서 아버지에게 돌아가려 했다. 얼마 동안 감히 시도했으나, 기력이 다하여 아버지에게 간청하게 되었다. 다른 아이온들도, 특히 누스가, 그와 함께 간청했다고 한다. 물질의 실체는 무지와 괴로움과 두려움과 경악, 곧 여기에서 처음 시작되었다고 그들은 말한다. 이 일들에 뒤이어 아버지는 독생자를 통해 앞서 말한 호로스를 내보낸다. 짝 없이 남성과 여성을 함께 지닌 자기 모습에 따른 것이다. 그들은 아버지가 어떤 때에는 자기 짝인 시게와 함께 있고, 어떤 때에는 남성의 역할도, 여성의 역할도 한다고 주장한다. 이 호로스를 스타우로스, 뤼트로테스, 카르피스테스, 호로테테스, 메타고게우스라고도 부른다. 소피아는 이 호로스를 통해 깨끗해지고 굳게 세워졌으며, 자기 짝에게 회복되었다고 그들은 말한다. 그 생각이 뒤따른 격정과 함께 그에게서 분리되었기에, 소피아 자신은 플레로마 안에 머물렀다는 것이다. 그러나 소피아의 욕망은 격정과 함께 호로스에 의해 분리되고 십자가에 못 박혀, 그 바깥에 있게 되었다. 아이온의 어떤 본성적 충동으로서 영적 실체이기는 했으나, 아무것도 받아들이지 못했기에 형체도 모양도 없었다. 이 때문에 그 열매를 연약하며 여성적이라고 그들은 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5f81c6bd1efa14ae54341bda7facfc8b1a48b089a7fbbc3efc067439c358dcbf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "work_location": "1.h1.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e4d767611de6dfaae6a492b87231544f9132c1b8a1429a9008974c3ad2f06a6a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:10cf805be3da2c79dfcfe0465fffbd41119de59f70ab143def6c1877df50da56",
            "sha256:4b492bf6b23a31560b4fc4691d940394f90678cec9c0c7608a3365b4208b9b90",
            "sha256:da710b6d5c1b2ebf33aea2684acbe574da2dcd3a7fd4b0c8f7baa245848c5ff1",
            "sha256:2c27d4e21c0d0a12e7d64c8fd7464ce4833d663595cd1ccdf8a4a3f71cbe422d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50e20b6f4678bd683741f756e929e0d9aa95df1c4b3b8f2026eb4fbe69303f99"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:59709e7c2ed41a5ffe76378d1b1d62d05837bd56961b87076dcb8a43e08da699"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103102.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20,
              21,
              22,
              23
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 4절이다. 통상 인용의 1권 2장 5-6절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:48a786b1474ca46142bbcafdf120047903d8f1907984f5b1de4a3e62a9b8ce46",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e4d767611de6dfaae6a492b87231544f9132c1b8a1429a9008974c3ad2f06a6a",
            "source_revision_id": "sha256:50e20b6f4678bd683741f756e929e0d9aa95df1c4b3b8f2026eb4fbe69303f99",
            "translation_revision_id": "sha256:59709e7c2ed41a5ffe76378d1b1d62d05837bd56961b87076dcb8a43e08da699"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:37aeae35d00cbe3abcc299276bb570091519e919a399083a30be01fb2d172b42",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e4d767611de6dfaae6a492b87231544f9132c1b8a1429a9008974c3ad2f06a6a",
            "source_revision_id": "sha256:50e20b6f4678bd683741f756e929e0d9aa95df1c4b3b8f2026eb4fbe69303f99",
            "translation_revision_id": "sha256:59709e7c2ed41a5ffe76378d1b1d62d05837bd56961b87076dcb8a43e08da699"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:48a786b1474ca46142bbcafdf120047903d8f1907984f5b1de4a3e62a9b8ce46",
          "sha256:37aeae35d00cbe3abcc299276bb570091519e919a399083a30be01fb2d172b42"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103102.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20,
              21,
              22,
              23
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "providentiam",
            "printed_pages": [
              20,
              21
            ],
            "printed_parts": [
              "provi-",
              "dentiam"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 4절이다. 통상 인용의 1권 2장 5-6절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "512e1befc40f5e3e5b000063579a7078d60a9333af874df1a10597b933fb9587",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n225.jpg",
            "page_key": "1:20",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:10cf805be3da2c79dfcfe0465fffbd41119de59f70ab143def6c1877df50da56",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Postea vero quam separata sit haec extra Pleroma Aeonum, et mater ejus redintegrata suae conjugationi, Monogenem iterum alteram emisisse conjugationem, secundum providentiam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ae5d4a65f371cb483a8a17287adfeb1236049a023f33c4244d3336a14922f42d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n226.jpg",
            "page_key": "1:21",
            "printed_page": 21,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4b492bf6b23a31560b4fc4691d940394f90678cec9c0c7608a3365b4208b9b90",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Patris, Christum et Spiritum sanctum, a quibus consummatos esse dicunt Aeonas. Christum enim docuisse eos conjugationis naturam, innati comprehensionem cognoscentes sufficientes, sive idoneos, esse: declarasse quoque in eis Patris agnitionem, quoniam incapabilis est, et incomprehensibilis, et non est neque videre, neque audire eum nisi per solum Monogenem. Et causam quidem aeternae perseverationis iis omnibus incomprehensibile Patris esse: generationis autem et formationis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "04602e9d22d206288c8c98b4a229b8ee9abc303a793b0b840c8dd891cd3f21ad",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n227.jpg",
            "page_key": "1:22",
            "printed_page": 22,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:da710b6d5c1b2ebf33aea2684acbe574da2dcd3a7fd4b0c8f7baa245848c5ff1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "comprehensibile ejus, quod quidem filius est. Et haec quidem qui nunc emissus erat Christus in eis operatus est. Spiritus vero sanctus adaequatos eos omnes gratias agere docuit, et veram requiem induxit. Et sic forma et sententia similes factos Aeonas dicunt, universos factos Noas et Logos, et omnes Anthropos, et omnes Christos: et foeminas similiter omnes Alethias, et Zoas, et Spiritus, et Ecclesias. Confirmata quoque in hoc omnia, et requiescentia ad perfectum, cum magno gaudio dicunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9dd5a980764831033dc933f679284b69cb160d7fbccff13f563b562fac18baa8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n228.jpg",
            "page_key": "1:23",
            "printed_page": 23,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2c27d4e21c0d0a12e7d64c8fd7464ce4833d663595cd1ccdf8a4a3f71cbe422d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hymnizare Propatorem, magnae exultationis participantem. Et propter hoc beneficium una voluntate et sententia universum Pleroma Aeonum, consentiente Christo et Spiritu, unumquemque Aeonum, quod habebat in se optimum et florentissimum conferentes, collationem fecisse: et haec apte compingentes, et diligenter in unum adaptantes, emisisse problema, et in honorem et gloriam Bythi perfectissimum decorem quendam, et sidus Pleromatis, perfectum fructum Jesum, quem et Salvatorem vocari, et Christum, et Logon patronymice, ac omnia, quoniam ab omnibus esset. Satellites quoque ei in honorem ipsorum ejusdem generis Angelos cum eo prolatos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:50e20b6f4678bd683741f756e929e0d9aa95df1c4b3b8f2026eb4fbe69303f99",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Postea vero quam separata sit haec extra Pleroma Aeonum, et mater ejus redintegrata suae conjugationi, Monogenem iterum alteram emisisse conjugationem, secundum providentiam Patris, Christum et Spiritum sanctum, a quibus consummatos esse dicunt Aeonas. Christum enim docuisse eos conjugationis naturam, innati comprehensionem cognoscentes sufficientes, sive idoneos, esse: declarasse quoque in eis Patris agnitionem, quoniam incapabilis est, et incomprehensibilis, et non est neque videre, neque audire eum nisi per solum Monogenem. Et causam quidem aeternae perseverationis iis omnibus incomprehensibile Patris esse: generationis autem et formationis comprehensibile ejus, quod quidem filius est. Et haec quidem qui nunc emissus erat Christus in eis operatus est. Spiritus vero sanctus adaequatos eos omnes gratias agere docuit, et veram requiem induxit. Et sic forma et sententia similes factos Aeonas dicunt, universos factos Noas et Logos, et omnes Anthropos, et omnes Christos: et foeminas similiter omnes Alethias, et Zoas, et Spiritus, et Ecclesias. Confirmata quoque in hoc omnia, et requiescentia ad perfectum, cum magno gaudio dicunt hymnizare Propatorem, magnae exultationis participantem. Et propter hoc beneficium una voluntate et sententia universum Pleroma Aeonum, consentiente Christo et Spiritu, unumquemque Aeonum, quod habebat in se optimum et florentissimum conferentes, collationem fecisse: et haec apte compingentes, et diligenter in unum adaptantes, emisisse problema, et in honorem et gloriam Bythi perfectissimum decorem quendam, et sidus Pleromatis, perfectum fructum Jesum, quem et Salvatorem vocari, et Christum, et Logon patronymice, ac omnia, quoniam ab omnibus esset. Satellites quoque ei in honorem ipsorum ejusdem generis Angelos cum eo prolatos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "55acd8eb8bc61a264b72fb50daef136f2f05cb7f866059d24dbb3825c5476f0d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "그리스도와 성령이 한 쌍으로 나온다는 설명과 뒤이어 예수가 모든 아이온의 공동 산물로 나온다는 설명은 이레네우스가 보고하는 이들의 계보에 속한다.",
          "innati comprehensionem cognoscentes sufficientes, sive idoneos, esse는 구문과 해석이 어려운 대목이다. 한국어는 태어나지 않은 이에 관한 자기들의 이해를 알고 그것으로 충분히 갖추어졌다고 여기는 뜻으로 풀었다. Harvey의 21쪽 각주 3도 아이온들이 자기 이해의 범위를 받아들이는 방향으로 설명한다. 원문 전문가의 추가 대조가 필요한 번역 선택이다.",
          "라틴어 본문은 성령을 여성적 존재들의 목록에 포함한다. 앞에서 짝을 이룬다고 설명한 계보를 따라 그 목록의 형태를 보존했다.",
          "patronymice는 아버지의 이름을 따라 부른다는 뜻이다. omnia는 모두에게서 나왔다는 다음 설명을 따라 전체로 옮겼다.",
          "마지막 ejusdem generis가 가리키는 동질성의 대상은 라틴어 자체에서 명시되지 않는다. 같은 부류의 천사들로 옮겨 그 범위를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:10cf805be3da2c79dfcfe0465fffbd41119de59f70ab143def6c1877df50da56",
              "sha256:4b492bf6b23a31560b4fc4691d940394f90678cec9c0c7608a3365b4208b9b90",
              "sha256:da710b6d5c1b2ebf33aea2684acbe574da2dcd3a7fd4b0c8f7baa245848c5ff1",
              "sha256:2c27d4e21c0d0a12e7d64c8fd7464ce4833d663595cd1ccdf8a4a3f71cbe422d"
            ],
            "text": "이것이 아이온들의 플레로마 바깥으로 분리되고, 그 어머니가 자기 짝과의 결합을 회복한 뒤에, 독생자는 아버지의 섭리에 따라 또 다른 한 쌍, 곧 그리스도와 성령을 내보냈다고 한다. 아이온들은 이들에 의해 완성되었다고 그들은 말한다. 그리스도는 그들에게 짝을 이루는 본성을 가르쳤다. 태어나지 않은 이에 대한 자기들의 이해를 알고, 그것으로 충분히 갖추어졌다고 여겨야 한다는 것이다. 또 그들 가운데 아버지에 관한 지식을 선포했다. 그는 담아낼 수 없고, 파악할 수 없는 분이며, 오직 독생자를 통해서만 그를 보고 들을 수 있다는 것이다. 그들 모두가 영원히 존속하는 까닭은 아버지의 파악할 수 없음에 있으며, 태어나고 형성되는 까닭은 그의 파악할 수 있음에 있다. 그것이 곧 아들이다. 이제 막 나온 그리스도가 그들 가운데 이 일들을 이루었다. 성령은 모두 동등하게 된 그들에게 감사하는 법을 가르치고, 참된 안식을 가져다주었다. 그들은 이렇게 아이온들이 형태와 생각에서 서로 같아졌다고 말한다. 모두 누스와 로고스가 되고, 모두 안트로포스가 되고, 모두 그리스도가 되었다는 것이다. 여성적 존재들도 마찬가지로 모두 알레테이아, 조에, 영, 에클레시아가 되었다. 모든 존재가 이렇게 굳게 세워지고, 완전한 안식을 누리며, 큰 기쁨으로 그 큰 즐거움에 동참하는 프로파토르를 찬양했다고 그들은 말한다. 이 은혜로 말미암아, 아이온들의 온 플레로마는 하나의 뜻과 생각으로, 그리스도와 영의 동의 아래, 아이온 각자가 자기 안에 지닌 가장 훌륭하고 가장 아름답게 피어난 것을 가져와 모았다고 한다. 이것들을 알맞게 엮고, 정성껏 하나로 맞추어, 하나의 발출물을 내보냈다. 뷔토스의 존귀와 영광을 위한 가장 완전한 아름다움이며, 플레로마의 별, 완전한 열매인 예수였다. 그를 구원자라고도, 그리스도라고도, 아버지의 이름을 따라 로고스라고도 부른다. 모든 존재에게서 나왔기에 전체라고도 부른다. 그들을 기리는 뜻에서, 같은 부류의 천사들도 그의 호위자로서 그와 함께 나왔다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50e20b6f4678bd683741f756e929e0d9aa95df1c4b3b8f2026eb4fbe69303f99"
        ],
        "text": "이것이 아이온들의 플레로마 바깥으로 분리되고, 그 어머니가 자기 짝과의 결합을 회복한 뒤에, 독생자는 아버지의 섭리에 따라 또 다른 한 쌍, 곧 그리스도와 성령을 내보냈다고 한다. 아이온들은 이들에 의해 완성되었다고 그들은 말한다. 그리스도는 그들에게 짝을 이루는 본성을 가르쳤다. 태어나지 않은 이에 대한 자기들의 이해를 알고, 그것으로 충분히 갖추어졌다고 여겨야 한다는 것이다. 또 그들 가운데 아버지에 관한 지식을 선포했다. 그는 담아낼 수 없고, 파악할 수 없는 분이며, 오직 독생자를 통해서만 그를 보고 들을 수 있다는 것이다. 그들 모두가 영원히 존속하는 까닭은 아버지의 파악할 수 없음에 있으며, 태어나고 형성되는 까닭은 그의 파악할 수 있음에 있다. 그것이 곧 아들이다. 이제 막 나온 그리스도가 그들 가운데 이 일들을 이루었다. 성령은 모두 동등하게 된 그들에게 감사하는 법을 가르치고, 참된 안식을 가져다주었다. 그들은 이렇게 아이온들이 형태와 생각에서 서로 같아졌다고 말한다. 모두 누스와 로고스가 되고, 모두 안트로포스가 되고, 모두 그리스도가 되었다는 것이다. 여성적 존재들도 마찬가지로 모두 알레테이아, 조에, 영, 에클레시아가 되었다. 모든 존재가 이렇게 굳게 세워지고, 완전한 안식을 누리며, 큰 기쁨으로 그 큰 즐거움에 동참하는 프로파토르를 찬양했다고 그들은 말한다. 이 은혜로 말미암아, 아이온들의 온 플레로마는 하나의 뜻과 생각으로, 그리스도와 영의 동의 아래, 아이온 각자가 자기 안에 지닌 가장 훌륭하고 가장 아름답게 피어난 것을 가져와 모았다고 한다. 이것들을 알맞게 엮고, 정성껏 하나로 맞추어, 하나의 발출물을 내보냈다. 뷔토스의 존귀와 영광을 위한 가장 완전한 아름다움이며, 플레로마의 별, 완전한 열매인 예수였다. 그를 구원자라고도, 그리스도라고도, 아버지의 이름을 따라 로고스라고도 부른다. 모든 존재에게서 나왔기에 전체라고도 부른다. 그들을 기리는 뜻에서, 같은 부류의 천사들도 그의 호위자로서 그와 함께 나왔다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:59709e7c2ed41a5ffe76378d1b1d62d05837bd56961b87076dcb8a43e08da699",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "work_location": "1.h1.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dcd8c67acd1dfb1b477efb8e43668cb1250082d42933ada4f3746db4ee0ddde2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dc4a2f7d743b14f664f3c6bec1da9d9b0a46f51783c073377460a5d5f68072df",
            "sha256:f693a2505f7d03c2d6f154d198d4dc4fe86dc8b0db2f7edc351fbbc5562e0e59",
            "sha256:07ec21e258794c638c0db2c401cc70018ddb815ef9e3eb95e2157bfa7f729f7c",
            "sha256:1f01a4f45b8b46f7f0e2f46c162906a75e06d423a5efddaba772b4ca022772b7",
            "sha256:05d1f14ec3d3eae559d3ed6fa7bcf72921f80ed299db49596ff94dd58c2f6a2c",
            "sha256:ce40fec8d522382ecc6e59728b4023c7ac479906e5bd727db7d394892d610953"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c3438da0660307553eb6dc29dd3546a949ca66827632ac5da4c0e86fc138f33"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:931eab2232b9567ea20eeca741834df004d4a2b00d144d22f9af325e4526d069"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103103.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24,
              25,
              26,
              27,
              28,
              29
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 5절이다. 통상 인용의 1권 3장 1-4절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3e73b9b719201674bdfaa4364a3ccb2aeaae66146d85d56b7529f1944b175d5a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dcd8c67acd1dfb1b477efb8e43668cb1250082d42933ada4f3746db4ee0ddde2",
            "source_revision_id": "sha256:8c3438da0660307553eb6dc29dd3546a949ca66827632ac5da4c0e86fc138f33",
            "translation_revision_id": "sha256:931eab2232b9567ea20eeca741834df004d4a2b00d144d22f9af325e4526d069"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:73f43b4d794629b985015ba999b7b426df9f2440b52e56823e5cc7f35679befa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dcd8c67acd1dfb1b477efb8e43668cb1250082d42933ada4f3746db4ee0ddde2",
            "source_revision_id": "sha256:8c3438da0660307553eb6dc29dd3546a949ca66827632ac5da4c0e86fc138f33",
            "translation_revision_id": "sha256:931eab2232b9567ea20eeca741834df004d4a2b00d144d22f9af325e4526d069"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3e73b9b719201674bdfaa4364a3ccb2aeaae66146d85d56b7529f1944b175d5a",
          "sha256:73f43b4d794629b985015ba999b7b426df9f2440b52e56823e5cc7f35679befa"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103103.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24,
              25,
              26,
              27,
              28,
              29
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "filii",
            "editorial_notation": "[d. filii]",
            "explanation": "인쇄 본문의 filii를 유지했다. 삭제를 제안하는 대괄호 표시는 편집 정보로 분리했다.",
            "printed_page": 27,
            "printed_reading": "filii",
            "printed_volume": 1,
            "type": "unadopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "adopted_reading": "advenisse",
            "editorial_notation": "f. l. advenisset.",
            "editorial_note_page": 29,
            "explanation": "Harvey의 29쪽 각주 6에 제시한 법·시제 교정과 구별하여 본문 독법을 보존했다.",
            "printed_page": 28,
            "printed_reading": "advenisse",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_print_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 5절이다. 통상 인용의 1권 3장 1-4절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0accc177c4db64e5a5e0de8b4b16337a35e7d06be808f149999c016893ff2e38",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n229.jpg",
            "page_key": "1:24",
            "printed_page": 24,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:dc4a2f7d743b14f664f3c6bec1da9d9b0a46f51783c073377460a5d5f68072df",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec igitur est quae intra Pleroma ipsorum dicitur negotiatio et passi Aeonis, et pene perditi, et quasi in multa materia propter inquisitionem Patris calamitas, et Hori, et Crucis ipsorum, et Redemptoris, et Carpistae, et Horothetae, et Metagogei, ex agonia compago, et primi Christi cum Spiritu sancto de poenitentia a Patre ipsorum postrema Aeonum genesis, et secundi Christi, quem Soterem dicunt, ex collatione composita fabricatio. Haec autem manifeste quidem non esse dicta, quoniam non omnes capiunt agnitionem ipsorum, mysterialiter autem a",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b07f1633967b14adc3739675e6fbd90c7cb22289e14f8f4a688cb1690d0d1a8c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n230.jpg",
            "page_key": "1:25",
            "printed_page": 25,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f693a2505f7d03c2d6f154d198d4dc4fe86dc8b0db2f7edc351fbbc5562e0e59",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Salvatore per parabolas ostensa iis, qui possunt intelligere, sic: triginta Aeonas significari per triginta annos, sicut praediximus, in quibus nihil in manifesto dicunt fecisse Salvatorem; et per parabolam operariorum vineae. Et Paulum manifestissime dicunt Aeonas nominare saepissime, adhuc etiam et ordinem ipsorum servare, sic dicentem: In universas generationes saeculi saeculorum. Sed et nos ipsos denique in gratiarum actionibus dicentes, aeonas aeonum, illos Aeonas significare: et ubicunque Aeon aut Aeones nominantur, in illos id referri volunt. Duodecadis autem Aeonum emissionem significatam per id, quod duodecim annorum existens Dominus disputaverit cum legis doctoribus, et per Apostolorum electionem: duodecim enim",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "98d6755eadc097f08032562b6fae0b6d226b80763ef8e261e2b773253e51124e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n231.jpg",
            "page_key": "1:26",
            "printed_page": 26,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:07ec21e258794c638c0db2c401cc70018ddb815ef9e3eb95e2157bfa7f729f7c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Apostolos elegit. Et reliquos octodecim Aeonas manifestari per id, quod post resurrectionem a mortuis octodecim mensibus dicant conversatum eum cum discipulis. Sed et praecedentes nominis ejus duas literas Iota et Eta, octodecim Aeonas significanter manifestare. Et decem autem Aeonas similiter per Iota literam, quod praecedit in nomine ejus, significari dicunt. Et propter hoc dixisse Salvatorem: Iota unum, aut unus apex non praeteriet, quoadusque omnia fiant. Hanc autem passionem, quae circa duodecimum Aeonem facta est, significari dicunt per apostasiam Judae, qui duodecimus erat Apostolorum, et quoniam duodecimo mense passus est; uno enim anno volunt eum post",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fcad8892a9beebfeeaa544fd63222b6a8f07fa31c6ccd923ff1f8ba8e43844c9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n232.jpg",
            "page_key": "1:27",
            "printed_page": 27,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1f01a4f45b8b46f7f0e2f46c162906a75e06d423a5efddaba772b4ca022772b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "baptisma praedicasse. Adhuc etiam in ea quae profluvium sanguinis patiebatur, manifestissime hoc significari: duodecim enim annis passam eam, per Domini adventum esse sanatam, cum tetigisset fimbriam vestimenti ejus, et propter hoc dixisse Salvatorem: Quis me tetigit? docentem discipulos quod factum esset inter Aeonas mysterium, et curationem passi Aeonis. Per illam enim quae passa est duodecim annis, illa virtus significatur, eo quod extenderetur, et in immensum flueret ejus substantia, quemadmodum dicunt. Et nisi tetigisset vestimentum illius filii, hoc est veritatis primae tetradis, quae per fimbriam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0b69d903d7709eb49b7935e8b1f1d606cb2745ae0ae582fdfb72b8cf6135dec4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n233.jpg",
            "page_key": "1:28",
            "printed_page": 28,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:05d1f14ec3d3eae559d3ed6fa7bcf72921f80ed299db49596ff94dd58c2f6a2c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "manifesta est, advenisse in omnem substantiam suam. Sed stetit et quievit a passione per egressam virtutem filii. Esse autem hunc Horon volunt, qui curavit eam, et passionem separavit ab ea. Quod autem Salvatorem ex omnibus existentem Omne esse, per hoc responsum, Omne masculinum aperiens vulvam, manifestari dicunt. Qui cum omnia sit, aperuit vulvam excogitationis passi Aeonis, et separata ea extra Pleroma, quam etiam secundam Ogdoadem vocant, de qua paulo post dicemus. Et a Paulo autem manifeste propter hoc dictum dicunt: Et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "877a2334d8b21fa00e757d1bb5066a17a4deb2de47570a22e8c4a72f9a06f351",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n234.jpg",
            "page_key": "1:29",
            "printed_page": 29,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ce40fec8d522382ecc6e59728b4023c7ac479906e5bd727db7d394892d610953",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipse est omnia. Et rursus: Omnia in ipsum, et ex ipso omnia. Et iterum: In ipso habitat omnis plenitudo divinitatis. Et illud: Recapitulata esse omnia in Christo per Deum. Sic interpretantur dicta, et quaecunque alia sunt talia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8c3438da0660307553eb6dc29dd3546a949ca66827632ac5da4c0e86fc138f33",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec igitur est quae intra Pleroma ipsorum dicitur negotiatio et passi Aeonis, et pene perditi, et quasi in multa materia propter inquisitionem Patris calamitas, et Hori, et Crucis ipsorum, et Redemptoris, et Carpistae, et Horothetae, et Metagogei, ex agonia compago, et primi Christi cum Spiritu sancto de poenitentia a Patre ipsorum postrema Aeonum genesis, et secundi Christi, quem Soterem dicunt, ex collatione composita fabricatio. Haec autem manifeste quidem non esse dicta, quoniam non omnes capiunt agnitionem ipsorum, mysterialiter autem a Salvatore per parabolas ostensa iis, qui possunt intelligere, sic: triginta Aeonas significari per triginta annos, sicut praediximus, in quibus nihil in manifesto dicunt fecisse Salvatorem; et per parabolam operariorum vineae. Et Paulum manifestissime dicunt Aeonas nominare saepissime, adhuc etiam et ordinem ipsorum servare, sic dicentem: In universas generationes saeculi saeculorum. Sed et nos ipsos denique in gratiarum actionibus dicentes, aeonas aeonum, illos Aeonas significare: et ubicunque Aeon aut Aeones nominantur, in illos id referri volunt. Duodecadis autem Aeonum emissionem significatam per id, quod duodecim annorum existens Dominus disputaverit cum legis doctoribus, et per Apostolorum electionem: duodecim enim Apostolos elegit. Et reliquos octodecim Aeonas manifestari per id, quod post resurrectionem a mortuis octodecim mensibus dicant conversatum eum cum discipulis. Sed et praecedentes nominis ejus duas literas Iota et Eta, octodecim Aeonas significanter manifestare. Et decem autem Aeonas similiter per Iota literam, quod praecedit in nomine ejus, significari dicunt. Et propter hoc dixisse Salvatorem: Iota unum, aut unus apex non praeteriet, quoadusque omnia fiant. Hanc autem passionem, quae circa duodecimum Aeonem facta est, significari dicunt per apostasiam Judae, qui duodecimus erat Apostolorum, et quoniam duodecimo mense passus est; uno enim anno volunt eum post baptisma praedicasse. Adhuc etiam in ea quae profluvium sanguinis patiebatur, manifestissime hoc significari: duodecim enim annis passam eam, per Domini adventum esse sanatam, cum tetigisset fimbriam vestimenti ejus, et propter hoc dixisse Salvatorem: Quis me tetigit? docentem discipulos quod factum esset inter Aeonas mysterium, et curationem passi Aeonis. Per illam enim quae passa est duodecim annis, illa virtus significatur, eo quod extenderetur, et in immensum flueret ejus substantia, quemadmodum dicunt. Et nisi tetigisset vestimentum illius filii, hoc est veritatis primae tetradis, quae per fimbriam manifesta est, advenisse in omnem substantiam suam. Sed stetit et quievit a passione per egressam virtutem filii. Esse autem hunc Horon volunt, qui curavit eam, et passionem separavit ab ea. Quod autem Salvatorem ex omnibus existentem Omne esse, per hoc responsum, Omne masculinum aperiens vulvam, manifestari dicunt. Qui cum omnia sit, aperuit vulvam excogitationis passi Aeonis, et separata ea extra Pleroma, quam etiam secundam Ogdoadem vocant, de qua paulo post dicemus. Et a Paulo autem manifeste propter hoc dictum dicunt: Et ipse est omnia. Et rursus: Omnia in ipsum, et ex ipso omnia. Et iterum: In ipso habitat omnis plenitudo divinitatis. Et illud: Recapitulata esse omnia in Christo per Deum. Sic interpretantur dicta, et quaecunque alia sunt talia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b270c6b1bf0daf839a949fd25446d7979b03eeae0f9ef0a45925145bbe9e9105",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 앞의 계보를 요약한 뒤, 그들이 성경 구절을 아이온들의 수와 작용에 연결하는 방식을 보고한다. 부활 후 열여덟 달과 세례 후 한 해라는 기간도 이 보고 안에 포함된 주장이다.",
          "quasi in multa materia는 길을 잃는 비유로 읽어 큰 숲에 빠진 듯하다고 옮겼다. materia에는 재료나 물질뿐 아니라 나무와 숲의 뜻도 있다.",
          "ex agonia compago는 호로스 등의 이름과 이어지는 모호한 구문이다. Harvey의 24쪽 각주 1이 제시한 해석을 따라, 소피아가 고뇌에서 다시 굳게 세워지는 일로 읽었다. de poenitentia도 소피아의 돌아섬 뒤라는 앞 문맥에 연결했다.",
          "감사기도의 aeonas aeonum은 보통 영원무궁토록이라는 뜻으로 읽는 표현이다. 이 대목에서는 그 소리를 아이온이라는 존재의 이름과 연결하는 해석을 다루므로, 인용 부분에 아이온들의 아이온들이라는 형태를 남겼다.",
          "이오타와 에타는 예수의 그리스어 이름 앞의 두 글자이다. 그리스어 수 표기에서 각각 10과 8을 나타내므로, 여기서 보고하는 해석은 두 글자로 18을, 이오타 하나로 10을 센다.",
          "27쪽의 filii에 붙은 [d. filii]는 삭제를 제안하는 편집 표기이다. 본문에 인쇄된 아들이라는 독법을 유지하고, 삭제 제안은 원문 데이터에 따로 기록했다.",
          "28쪽의 advenisse in omnem substantiam suam은 자기 실체 전체 속으로 들어간다고 옮겼다. 병기된 그리스어에는 풀어진다는 동사가 있으며, Harvey는 27-28쪽 각주 3에서 두 동사의 독법 차이를 설명한다. 라틴어의 의미 범위와 조건문의 연결은 추가 대조가 필요한 곳이다.",
          "성경 인용은 이 라틴어 대본의 어순과 낱말을 따라 옮겼다. 시대와 아이온의 연결, 전체라는 이름, 신성의 충만이라는 표현을 성경 해석 논거로 삼는 방식이 드러나도록 했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dc4a2f7d743b14f664f3c6bec1da9d9b0a46f51783c073377460a5d5f68072df",
              "sha256:f693a2505f7d03c2d6f154d198d4dc4fe86dc8b0db2f7edc351fbbc5562e0e59",
              "sha256:07ec21e258794c638c0db2c401cc70018ddb815ef9e3eb95e2157bfa7f729f7c",
              "sha256:1f01a4f45b8b46f7f0e2f46c162906a75e06d423a5efddaba772b4ca022772b7",
              "sha256:05d1f14ec3d3eae559d3ed6fa7bcf72921f80ed299db49596ff94dd58c2f6a2c",
              "sha256:ce40fec8d522382ecc6e59728b4023c7ac479906e5bd727db7d394892d610953"
            ],
            "text": "이것이 바로 그들이 말하는 자기들 플레로마 안에서의 일들이다. 격정을 겪은 아이온이 아버지를 찾아내려다 큰 숲에 빠진 듯 거의 멸망할 뻔한 재난, 호로스, 그들의 십자가, 구속자, 카르피스테스, 호로테테스, 메타고게우스로 말미암아 그 고뇌에서 다시 굳게 세워진 일, 회심 뒤에 그들의 아버지에게서 첫 그리스도와 성령이라는 마지막 아이온들이 태어난 일, 그들이 소테르라고 부르는 둘째 그리스도가 함께 모은 것으로 빚어져 만들어진 일이다. 이 일들은 모두가 그들의 지식을 받아들일 수는 없기에 공공연히 말해지지 않았으나, 구원자가 비유를 통해 이해할 수 있는 이들에게 신비롭게 다음과 같이 보여 주었다고 한다. 앞서 말했듯이, 서른 아이온은 구원자가 공개적으로 아무 일도 하지 않았다고 그들이 말하는 서른 해를 통해, 또 포도밭 일꾼의 비유를 통해 드러난다는 것이다. 바울도 아이온들을 매우 분명하게, 아주 자주 언급한다고 한다. 다음과 같이 말하여, 그 순서까지 지킨다는 것이다. “시대들의 시대의 모든 세대에.” 심지어 우리 자신도 감사기도를 드리며 “아이온들의 아이온들에”라고 말할 때, 그 아이온들을 가리킨다고 한다. 어디서든 아이온이나 아이온들이라는 말이 나오면, 그 존재들을 가리키는 것이라고 주장한다. 열두 아이온의 발출은 주님께서 열두 살에 율법 교사들과 토론하신 일로, 또 사도들의 선택으로 드러난다는 것이다. 그가 열두 사도를 선택했기 때문이다. 나머지 열여덟 아이온은 죽은 이들 가운데서 부활한 뒤에 그가 열여덟 달 동안 제자들과 함께 지냈다는 그들의 말, 곧 그 일로 드러난다고 한다. 또 그의 이름 맨 앞에 있는 두 글자, 이오타와 에타도 열여덟 아이온을 뚜렷이 드러낸다고 한다. 열 아이온 역시 그의 이름 첫머리에 있는 이오타라는 글자로 같은 방식으로 드러난다고 말한다. 이 때문에 구원자가 이렇게 말했다는 것이다. “모든 일이 이루어질 때까지 이오타 하나나 작은 획 하나도 지나가지 않을 것이다.” 열두째 아이온에게 일어난 이 격정은 사도들 가운데 열두째였던 유다의 배신을 통해, 또 그가 열두째 달에 수난을 당했다는 사실을 통해 드러난다고 말한다. 그가 세례 뒤에 한 해 동안 선포했다고 그들은 주장하기 때문이다. 피가 흐르는 병을 앓던 여자에게서도 이것이 매우 분명히 드러난다고 한다. 그 여자는 열두 해 동안 고통을 겪다가, 그의 옷자락을 만졌을 때, 주님이 오심으로 치유되었다. 이 때문에 구원자가 “누가 나를 만졌느냐?”라고 말했다는 것이다. 아이온들 사이에서 일어난 신비와 격정을 겪은 아이온의 치유를 제자들에게 가르쳤다는 설명이다. 열두 해 동안 고통을 겪은 그 여자는 그 힘을 가리킨다. 그들의 말에 따르면, 그 힘은 뻗어 나가고 있었고, 그 실체는 끝없이 흘러가고 있었다. 그 아들의 옷, 곧 첫 네 존재의 무리에 속한 진리를, 그 옷자락으로 드러나는 진리를 만지지 못했다면, 자기 실체 전체 속으로 들어갔을 것이다. 그러나 아들에게서 나온 힘으로 멈추어 서고, 격정에서 벗어나 안정을 얻었다. 그들은 이 힘이 호로스라고 주장한다. 그것이 소피아를 치유하고, 그에게서 격정을 분리했다는 것이다. 모든 존재에게서 나온 구원자가 전체라는 사실은 “태를 여는 모든 남성”이라는 이 말씀으로 드러난다고 한다. 그는 모든 것이므로, 격정을 겪은 아이온의 생각의 태를 열었다. 그 생각은 플레로마 바깥으로 분리되었으며, 그들은 이를 둘째 여덟 존재의 무리라고도 부른다. 이것에 대해서는 조금 뒤에 말하겠다. 또 바로 이 때문에 바울이 분명하게 다음과 같이 말했다고 한다. “그 자신이 모든 것이다.” 또, “모든 것이 그를 향하고, 그에게서 모든 것이 나온다.” 또, “그 안에 신성의 모든 충만이 거한다.” 그리고, “모든 것이 하나님을 통해 그리스도 안에서 하나로 모아졌다.” 그들은 이 말씀들과 그와 같은 다른 모든 말씀을 이렇게 해석한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c3438da0660307553eb6dc29dd3546a949ca66827632ac5da4c0e86fc138f33"
        ],
        "text": "이것이 바로 그들이 말하는 자기들 플레로마 안에서의 일들이다. 격정을 겪은 아이온이 아버지를 찾아내려다 큰 숲에 빠진 듯 거의 멸망할 뻔한 재난, 호로스, 그들의 십자가, 구속자, 카르피스테스, 호로테테스, 메타고게우스로 말미암아 그 고뇌에서 다시 굳게 세워진 일, 회심 뒤에 그들의 아버지에게서 첫 그리스도와 성령이라는 마지막 아이온들이 태어난 일, 그들이 소테르라고 부르는 둘째 그리스도가 함께 모은 것으로 빚어져 만들어진 일이다. 이 일들은 모두가 그들의 지식을 받아들일 수는 없기에 공공연히 말해지지 않았으나, 구원자가 비유를 통해 이해할 수 있는 이들에게 신비롭게 다음과 같이 보여 주었다고 한다. 앞서 말했듯이, 서른 아이온은 구원자가 공개적으로 아무 일도 하지 않았다고 그들이 말하는 서른 해를 통해, 또 포도밭 일꾼의 비유를 통해 드러난다는 것이다. 바울도 아이온들을 매우 분명하게, 아주 자주 언급한다고 한다. 다음과 같이 말하여, 그 순서까지 지킨다는 것이다. “시대들의 시대의 모든 세대에.” 심지어 우리 자신도 감사기도를 드리며 “아이온들의 아이온들에”라고 말할 때, 그 아이온들을 가리킨다고 한다. 어디서든 아이온이나 아이온들이라는 말이 나오면, 그 존재들을 가리키는 것이라고 주장한다. 열두 아이온의 발출은 주님께서 열두 살에 율법 교사들과 토론하신 일로, 또 사도들의 선택으로 드러난다는 것이다. 그가 열두 사도를 선택했기 때문이다. 나머지 열여덟 아이온은 죽은 이들 가운데서 부활한 뒤에 그가 열여덟 달 동안 제자들과 함께 지냈다는 그들의 말, 곧 그 일로 드러난다고 한다. 또 그의 이름 맨 앞에 있는 두 글자, 이오타와 에타도 열여덟 아이온을 뚜렷이 드러낸다고 한다. 열 아이온 역시 그의 이름 첫머리에 있는 이오타라는 글자로 같은 방식으로 드러난다고 말한다. 이 때문에 구원자가 이렇게 말했다는 것이다. “모든 일이 이루어질 때까지 이오타 하나나 작은 획 하나도 지나가지 않을 것이다.” 열두째 아이온에게 일어난 이 격정은 사도들 가운데 열두째였던 유다의 배신을 통해, 또 그가 열두째 달에 수난을 당했다는 사실을 통해 드러난다고 말한다. 그가 세례 뒤에 한 해 동안 선포했다고 그들은 주장하기 때문이다. 피가 흐르는 병을 앓던 여자에게서도 이것이 매우 분명히 드러난다고 한다. 그 여자는 열두 해 동안 고통을 겪다가, 그의 옷자락을 만졌을 때, 주님이 오심으로 치유되었다. 이 때문에 구원자가 “누가 나를 만졌느냐?”라고 말했다는 것이다. 아이온들 사이에서 일어난 신비와 격정을 겪은 아이온의 치유를 제자들에게 가르쳤다는 설명이다. 열두 해 동안 고통을 겪은 그 여자는 그 힘을 가리킨다. 그들의 말에 따르면, 그 힘은 뻗어 나가고 있었고, 그 실체는 끝없이 흘러가고 있었다. 그 아들의 옷, 곧 첫 네 존재의 무리에 속한 진리를, 그 옷자락으로 드러나는 진리를 만지지 못했다면, 자기 실체 전체 속으로 들어갔을 것이다. 그러나 아들에게서 나온 힘으로 멈추어 서고, 격정에서 벗어나 안정을 얻었다. 그들은 이 힘이 호로스라고 주장한다. 그것이 소피아를 치유하고, 그에게서 격정을 분리했다는 것이다. 모든 존재에게서 나온 구원자가 전체라는 사실은 “태를 여는 모든 남성”이라는 이 말씀으로 드러난다고 한다. 그는 모든 것이므로, 격정을 겪은 아이온의 생각의 태를 열었다. 그 생각은 플레로마 바깥으로 분리되었으며, 그들은 이를 둘째 여덟 존재의 무리라고도 부른다. 이것에 대해서는 조금 뒤에 말하겠다. 또 바로 이 때문에 바울이 분명하게 다음과 같이 말했다고 한다. “그 자신이 모든 것이다.” 또, “모든 것이 그를 향하고, 그에게서 모든 것이 나온다.” 또, “그 안에 신성의 모든 충만이 거한다.” 그리고, “모든 것이 하나님을 통해 그리스도 안에서 하나로 모아졌다.” 그들은 이 말씀들과 그와 같은 다른 모든 말씀을 이렇게 해석한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:931eab2232b9567ea20eeca741834df004d4a2b00d144d22f9af325e4526d069",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
      },
      "work_location": "1.h1.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:52094406584e3c67d74a2985cf13f7e1acc632df732609f29b298712a667e2c9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0c2a8828228613d1738364f86cbc062048dfbe2f124f5b879d95f0c049de01bc",
            "sha256:10a36bbb9dd95c8f6be7efa61d8b819e8be38a7d3aa5c87d0bf4323866d9f019",
            "sha256:b91f5067d71d8922ea316d3c85bb51a6fadfe84be91c8bf8cd2d65e05deb1fc8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a9d2e56cc4635ac83142d8753cc1e7c7610ae744fad3a93d94037ecbf47ea70"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:67ebef6a92391b7306a85dbfd771e2f4a830b150ff0548ae1f54572d9f9bbbe4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103103.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              29,
              30,
              31
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 6절이다. 통상 인용의 1권 3장 5-6절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:19161fe8b4b182200668c0e3c976b661ce4d9914f07048d522f532b4600aee11",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52094406584e3c67d74a2985cf13f7e1acc632df732609f29b298712a667e2c9",
            "source_revision_id": "sha256:5a9d2e56cc4635ac83142d8753cc1e7c7610ae744fad3a93d94037ecbf47ea70",
            "translation_revision_id": "sha256:67ebef6a92391b7306a85dbfd771e2f4a830b150ff0548ae1f54572d9f9bbbe4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a7fb948f33b6d7d5456baa1b175600ca04c0cce6273b432fef17426804831661",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52094406584e3c67d74a2985cf13f7e1acc632df732609f29b298712a667e2c9",
            "source_revision_id": "sha256:5a9d2e56cc4635ac83142d8753cc1e7c7610ae744fad3a93d94037ecbf47ea70",
            "translation_revision_id": "sha256:67ebef6a92391b7306a85dbfd771e2f4a830b150ff0548ae1f54572d9f9bbbe4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:19161fe8b4b182200668c0e3c976b661ce4d9914f07048d522f532b4600aee11",
          "sha256:a7fb948f33b6d7d5456baa1b175600ca04c0cce6273b432fef17426804831661"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103103.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              29,
              30,
              31
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 6절이다. 통상 인용의 1권 3장 5-6절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "877a2334d8b21fa00e757d1bb5066a17a4deb2de47570a22e8c4a72f9a06f351",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n234.jpg",
            "page_key": "1:29",
            "printed_page": 29,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0c2a8828228613d1738364f86cbc062048dfbe2f124f5b879d95f0c049de01bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam de Horo suo (quem etiam pluribus nominibus vocant) duas operationes habere eum ostendunt, confirmativam et separativam: et secundum id quidem, quod firmat et constabilit, Crucem esse; secundum id vero, quod dividit, Horon. Salvatorem autem sic manifestasse operationes ejus: et primo quidem confirmativam, in eo quod dicit: Qui non tollit crucem suam, et sequitur me, discipulus meus esse non potest. Et iterum: Tollens crucem, sequere me. Separativam autem in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7518c556f0b05c0040ea32159fa9cbcc0f3f8f86ade8093d213cf613828e7830",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n235.jpg",
            "page_key": "1:30",
            "printed_page": 30,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:10a36bbb9dd95c8f6be7efa61d8b819e8be38a7d3aa5c87d0bf4323866d9f019",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eo quod dicit: Non veni mittere pacem, sed gladium. Et Joannem dicunt hoc ipsum manifestasse, dicentem: Ventilabrum in manu ejus, emundare aream, et colliget frumentum in horreum suum, paleas autem comburet igni inexstinguibili; et per haec operationem Hori significasse. Ventilabrum enim illud crucem interpretantur esse, quae scilicet consumit materialia omnia, quemadmodum paleas ignis: emundat autem eos qui salvantur, sicut ventilabrum triticum. Paulum autem Apostolum et ipsum reminisci hujus crucis dicunt sic: Verbum enim crucis iis qui pereunt stultitia est: iis autem, qui salvantur, virtus Dei. Et iterum: Mihi autem non eveniat in ullo gloriari, nisi in Christi cruce, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Talia igitur de Pleromate ipsorum, et plasmate universorum dicunt, adaptare cupientes ea quae bene dicta sunt, iis quae male adinventa sunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f0b258c2efca555f4801bbe326a09ca7169d2f9e7243b80857dc168e6d4db44e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n236.jpg",
            "page_key": "1:31",
            "printed_page": 31,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b91f5067d71d8922ea316d3c85bb51a6fadfe84be91c8bf8cd2d65e05deb1fc8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ab ipsis. Et non solum autem ex Evangelicis et Apostolicis tentant ostensiones facere, convertentes interpretationes, et adulterantes expositiones: sed etiam ex Lege et Prophetis, cum multae parabolae et allegoriae sint dictae, et in multa trahi possint ambiguum per expositionem, propensius ad figmentum suum et dolose adaptantes, in captivitatem ducunt a veritate eos, qui non firmam fidem in unum Deum Patrem omnipotentem, et in unum Jesum Christum Filium Dei conservant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5a9d2e56cc4635ac83142d8753cc1e7c7610ae744fad3a93d94037ecbf47ea70",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam de Horo suo (quem etiam pluribus nominibus vocant) duas operationes habere eum ostendunt, confirmativam et separativam: et secundum id quidem, quod firmat et constabilit, Crucem esse; secundum id vero, quod dividit, Horon. Salvatorem autem sic manifestasse operationes ejus: et primo quidem confirmativam, in eo quod dicit: Qui non tollit crucem suam, et sequitur me, discipulus meus esse non potest. Et iterum: Tollens crucem, sequere me. Separativam autem in eo quod dicit: Non veni mittere pacem, sed gladium. Et Joannem dicunt hoc ipsum manifestasse, dicentem: Ventilabrum in manu ejus, emundare aream, et colliget frumentum in horreum suum, paleas autem comburet igni inexstinguibili; et per haec operationem Hori significasse. Ventilabrum enim illud crucem interpretantur esse, quae scilicet consumit materialia omnia, quemadmodum paleas ignis: emundat autem eos qui salvantur, sicut ventilabrum triticum. Paulum autem Apostolum et ipsum reminisci hujus crucis dicunt sic: Verbum enim crucis iis qui pereunt stultitia est: iis autem, qui salvantur, virtus Dei. Et iterum: Mihi autem non eveniat in ullo gloriari, nisi in Christi cruce, per quem mihi mundus crucifixus est, et ego mundo. Talia igitur de Pleromate ipsorum, et plasmate universorum dicunt, adaptare cupientes ea quae bene dicta sunt, iis quae male adinventa sunt ab ipsis. Et non solum autem ex Evangelicis et Apostolicis tentant ostensiones facere, convertentes interpretationes, et adulterantes expositiones: sed etiam ex Lege et Prophetis, cum multae parabolae et allegoriae sint dictae, et in multa trahi possint ambiguum per expositionem, propensius ad figmentum suum et dolose adaptantes, in captivitatem ducunt a veritate eos, qui non firmam fidem in unum Deum Patrem omnipotentem, et in unum Jesum Christum Filium Dei conservant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9024ffea538bfaff69aaf7f0ee07feb5cef755e6f416e075328e168581953540",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "십자가는 앞에서 호로스에게 붙인 이름인 스타우로스의 라틴어 번역이다. 이 단위는 십자가와 경계라는 두 이름에 굳게 세움과 분리라는 작용을 연결하는 해석을 설명한다.",
          "키는 곡식을 까불러 알곡과 겨를 가르는 농기구이다. 본문은 이 기능을 구원받는 이들의 정화와 물질의 소멸에 연결하는 주장을 소개한다.",
          "바울 인용의 per quem은 라틴어의 남성 관계대명사 형태를 따라 그를 통해로 옮겼다. 바로 앞의 그리스도를 가리키는 것으로 읽었다.",
          "끝부분에서 이레네우스는 보고하던 해석에 대한 자기 평가를 밝히고, 하나님 아버지와 예수 그리스도를 향한 믿음을 굳게 지키라고 강조한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0c2a8828228613d1738364f86cbc062048dfbe2f124f5b879d95f0c049de01bc",
              "sha256:10a36bbb9dd95c8f6be7efa61d8b819e8be38a7d3aa5c87d0bf4323866d9f019",
              "sha256:b91f5067d71d8922ea316d3c85bb51a6fadfe84be91c8bf8cd2d65e05deb1fc8"
            ],
            "text": "또 자기들의 호로스에 관해, 곧 여러 이름으로 부르는 그 존재에 관해, 두 작용이 있다고 설명한다. 굳게 세우는 작용과 분리하는 작용이다. 굳게 하고 지탱한다는 점에서는 십자가이며, 나눈다는 점에서는 호로스이다. 구원자가 그의 작용을 다음과 같이 드러냈다고 한다. 우선 굳게 세우는 작용은 이 말씀에서 드러냈다는 것이다. “자기 십자가를 지고 나를 따르지 않는 이는 내 제자가 될 수 없다.” 또, “십자가를 지고 나를 따라라.” 분리하는 작용은 이 말씀에서 드러냈다. “나는 평화를 보내러 온 것이 아니라 칼을 보내러 왔다.” 요한도 바로 이것을 드러내며 다음과 같이 말했다고 한다. “그의 손에 키가 있으니, 타작마당을 깨끗하게 하고, 밀알을 자기 곳간에 모을 것이며, 겨는 꺼지지 않는 불로 태울 것이다.” 이 말씀으로 호로스의 작용을 나타냈다는 것이다. 그들은 그 키를 십자가라고 해석한다. 불이 겨를 태우듯이, 그것이 모든 물질적인 것을 소멸시키고, 키가 밀알을 가려내듯이, 구원받는 이들을 깨끗하게 한다는 것이다. 사도 바울 자신도 이 십자가를 다음과 같이 언급했다고 한다. “십자가의 말씀은 멸망하는 이들에게는 어리석음이지만, 구원받는 이들에게는 하나님의 능력이다.” 또, “그리스도의 십자가 외에 어떤 것도 자랑하는 일이 내게 없기를 바란다. 그를 통해 세상이 내게 십자가에 못 박혔으며, 나도 세상에 대해 그러하다.” 이렇듯 그들은 자기들의 플레로마와 만물의 형성에 관해 말한다. 바르게 말해진 것들을 자기들이 그릇되게 지어낸 것들에 맞추려 하는 것이다. 해석을 뒤틀고, 설명을 왜곡하여, 복음서와 사도들의 글에서 증거를 만들려 할 뿐 아니라, 율법과 예언서에서도 그렇게 한다. 거기에는 비유와 알레고리가 많이 있고, 모호한 것을 해석을 통해 여러 방향으로 끌어갈 수 있기에, 자기들의 지어낸 이야기에 더욱 치우치고 교묘하게 맞추는 것이다. 한 분 하나님, 전능하신 아버지와 한 분 예수 그리스도, 하나님의 아들을 향한 믿음을 굳게 지키지 않는 이들을 진리에서 떼어 내어 사로잡아 간다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a9d2e56cc4635ac83142d8753cc1e7c7610ae744fad3a93d94037ecbf47ea70"
        ],
        "text": "또 자기들의 호로스에 관해, 곧 여러 이름으로 부르는 그 존재에 관해, 두 작용이 있다고 설명한다. 굳게 세우는 작용과 분리하는 작용이다. 굳게 하고 지탱한다는 점에서는 십자가이며, 나눈다는 점에서는 호로스이다. 구원자가 그의 작용을 다음과 같이 드러냈다고 한다. 우선 굳게 세우는 작용은 이 말씀에서 드러냈다는 것이다. “자기 십자가를 지고 나를 따르지 않는 이는 내 제자가 될 수 없다.” 또, “십자가를 지고 나를 따라라.” 분리하는 작용은 이 말씀에서 드러냈다. “나는 평화를 보내러 온 것이 아니라 칼을 보내러 왔다.” 요한도 바로 이것을 드러내며 다음과 같이 말했다고 한다. “그의 손에 키가 있으니, 타작마당을 깨끗하게 하고, 밀알을 자기 곳간에 모을 것이며, 겨는 꺼지지 않는 불로 태울 것이다.” 이 말씀으로 호로스의 작용을 나타냈다는 것이다. 그들은 그 키를 십자가라고 해석한다. 불이 겨를 태우듯이, 그것이 모든 물질적인 것을 소멸시키고, 키가 밀알을 가려내듯이, 구원받는 이들을 깨끗하게 한다는 것이다. 사도 바울 자신도 이 십자가를 다음과 같이 언급했다고 한다. “십자가의 말씀은 멸망하는 이들에게는 어리석음이지만, 구원받는 이들에게는 하나님의 능력이다.” 또, “그리스도의 십자가 외에 어떤 것도 자랑하는 일이 내게 없기를 바란다. 그를 통해 세상이 내게 십자가에 못 박혔으며, 나도 세상에 대해 그러하다.” 이렇듯 그들은 자기들의 플레로마와 만물의 형성에 관해 말한다. 바르게 말해진 것들을 자기들이 그릇되게 지어낸 것들에 맞추려 하는 것이다. 해석을 뒤틀고, 설명을 왜곡하여, 복음서와 사도들의 글에서 증거를 만들려 할 뿐 아니라, 율법과 예언서에서도 그렇게 한다. 거기에는 비유와 알레고리가 많이 있고, 모호한 것을 해석을 통해 여러 방향으로 끌어갈 수 있기에, 자기들의 지어낸 이야기에 더욱 치우치고 교묘하게 맞추는 것이다. 한 분 하나님, 전능하신 아버지와 한 분 예수 그리스도, 하나님의 아들을 향한 믿음을 굳게 지키지 않는 이들을 진리에서 떼어 내어 사로잡아 간다.",
        "translation_revision_id": "sha256:67ebef6a92391b7306a85dbfd771e2f4a830b150ff0548ae1f54572d9f9bbbe4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
      },
      "work_location": "1.h1.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:176dc0c1c19d51c7e7963592fa4949d2081505ee9770e1f082826d9ace3cb38d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c2d1479011be108d7a3fbec5393f6de77320e57cfeef2062086c3f519e8e89b0",
            "sha256:c70435a828dd024d3ec73a84fa5c5c20e0b0f928a0632b7ac187017cad5f5763",
            "sha256:df4991377f27b3fb6a5105c75cd53230fe0d7cc1eac2504bff09b158060f97cd",
            "sha256:f74d6e21b0c6b27e843e8162c6c10854b03cdd03c2ad266bd16daea6e380760b",
            "sha256:58ff5100c6aef140b5179d093cccdc87c1ede6fa0275e26dfc5fa5cc74d7c1d6",
            "sha256:82423589408fd0b6157cd445e3db39600164bf0daaa25e804381ca912eb8b6f8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87c8d9de0058f25c0c34eab7fad780ea656b082775392b60feb62b12d7aa8a46"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:84f217ab7a29ccf0ee0c6edfeeff8b9e2953ce4466923a19b5b06f795f0cb776"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103104.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31,
              32,
              33,
              34,
              35,
              36
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 7절이다. 통상 인용의 1권 4장 1-2절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:77caae66be0ae5cb9fd3bafa5d173749beb9d801d0332511abe1898f2b7a308b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:176dc0c1c19d51c7e7963592fa4949d2081505ee9770e1f082826d9ace3cb38d",
            "source_revision_id": "sha256:87c8d9de0058f25c0c34eab7fad780ea656b082775392b60feb62b12d7aa8a46",
            "translation_revision_id": "sha256:84f217ab7a29ccf0ee0c6edfeeff8b9e2953ce4466923a19b5b06f795f0cb776"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:51a9d13644053d2b43d50691a286167143e5c01d59b903464aa055aa8f55a8db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:176dc0c1c19d51c7e7963592fa4949d2081505ee9770e1f082826d9ace3cb38d",
            "source_revision_id": "sha256:87c8d9de0058f25c0c34eab7fad780ea656b082775392b60feb62b12d7aa8a46",
            "translation_revision_id": "sha256:84f217ab7a29ccf0ee0c6edfeeff8b9e2953ce4466923a19b5b06f795f0cb776"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:77caae66be0ae5cb9fd3bafa5d173749beb9d801d0332511abe1898f2b7a308b",
          "sha256:51a9d13644053d2b43d50691a286167143e5c01d59b903464aa055aa8f55a8db"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103104.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31,
              32,
              33,
              34,
              35,
              36
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "[in]",
            "explanation": "인쇄된 전치사 보충을 대괄호와 함께 보존하고 번역의 속에서에도 대괄호를 붙였다.",
            "printed_page": 34,
            "printed_text": "[in]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "editorial_note": "Harvey는 각주 5에서 Massuet의 설명과 effervisse라는 교정 가능성을 논한다.",
            "explanation": "본문 독법을 유지하고 가라앉는다는 의미로 옮겼다. 병기된 그리스어와의 차이는 메모에 기록했다.",
            "printed_page": 32,
            "printed_reading": "defervisse",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_print_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 7절이다. 통상 인용의 1권 4장 1-2절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f0b258c2efca555f4801bbe326a09ca7169d2f9e7243b80857dc168e6d4db44e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n236.jpg",
            "page_key": "1:31",
            "printed_page": 31,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c2d1479011be108d7a3fbec5393f6de77320e57cfeef2062086c3f519e8e89b0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ea vero quae extra Pleroma dicuntur ab iis, sunt talia: Enthymesin illius superioris Sophiae, quam et Achamoth vocant, separatam a superiore Pleromate cum passione dicunt, in umbra",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fd8e39aa504ed6bd8c0d43cd752450229fa190a442c9db1a360d00296a7663c0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n237.jpg",
            "page_key": "1:32",
            "printed_page": 32,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c70435a828dd024d3ec73a84fa5c5c20e0b0f928a0632b7ac187017cad5f5763",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et vacuitatis locis defervisse per necessitatem: extra enim lumen facta est, et extra Pleroma, informis et sine specie, quasi abortus, ideo quia nihil apprehendit. Misertum autem ejus superiorem Christum, et per crucem extensum, sua virtute formasse formam, quae esset secundum substantiam tantum, sed non secundum agnitionem: et haec operatum recurrere subtrahentem suam virtutem, et reliquisse illam, uti sentiens passionem, quae erga illam esset per separationem Pleromatis, concupiscat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "96872b2a95fd9b5ad52eba6d1191842ab7e7774da36c7362e9e4d6dedff8460d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n238.jpg",
            "page_key": "1:33",
            "printed_page": 33,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:df4991377f27b3fb6a5105c75cd53230fe0d7cc1eac2504bff09b158060f97cd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eorum quae meliora essent, habens aliquam odorationem immortalitatis relictam in semetipsa a Christo et Spiritu sancto. Quapropter et ipsam duobus nominibus vocari, Sophiam paternaliter (Pater enim ejus Sophia vocatur) et Spiritum sanctum ab eo, qui est erga Christum Spiritus. Formatam autem eam et sensatam factam, statim autem evacuatam ab eo qui invisibiliter cum ea erat Verbo, hoc est Christo, in exquisitionem egressam ejus luminis, quod se dereliquisset; et non potuisse apprehendere illud, quoniam coërcebatur ab Horo. Et sic Horon coërcentem eam ne anterius irrueret, dixisse Iao, unde",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "baf9b2a171169fa8fe6b116b4d539885b3074d96f67133064780c1d2d45598e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n239.jpg",
            "page_key": "1:34",
            "printed_page": 34,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f74d6e21b0c6b27e843e8162c6c10854b03cdd03c2ad266bd16daea6e380760b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et Iao nomen factum dicunt: et cum non posset pertransire Horon, quoniam complexa fuerat passionem, et sola fuisset derelicta foris, omni parti passionis succubuisse multifariae et variae existentis: et passam eam, tristitiam quidem, quoniam non apprehendit, timorem autem, ne quemadmodum eam lumen, sic et vita relinqueret: consternationem autem super haec: [in] ignorantia autem omnia. Et non quemadmodum mater ejus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d33c4e011c44a5ac879a20c3c0ed1c5f1b5909b25e547be789e6bfe2e5fdf11f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n240.jpg",
            "page_key": "1:35",
            "printed_page": 35,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:58ff5100c6aef140b5179d093cccdc87c1ede6fa0275e26dfc5fa5cc74d7c1d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "prima Sophia Aeon, demutationem in passionibus habuit, sed contrarietatem. Super haec autem evenisse ei et alteram affectionem conversionis ad eum qui vivificavit. Eam collectionem et substantiam fuisse materiae dicunt, ex qua hic mundus constat. De conversione enim mundi et Demiurgi omnem animam genesin accepisse: de timore autem et tristitia reliqua initium habuisse. A lacrymis enim ejus factam universam humidam substantiam: a risu autem lucidam: a tristitia autem et pavore",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7f9983bddc7843bb7ea2c201550247db1f19dbeb1ee6e485f5a743aeebf22883",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n241.jpg",
            "page_key": "1:36",
            "printed_page": 36,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:82423589408fd0b6157cd445e3db39600164bf0daaa25e804381ca912eb8b6f8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "corporalia mundi elementa. Aliquando enim plorabat et tristis erat, quomodo dicunt, quod derelicta sola esset in tenebris et in vacuo: aliquando autem in cogitationem veniens ejus quod dereliquerat eam lumen, diffundebatur et ridebat: aliquando autem rursus timebat: aliquando consternabatur, et ecstasin patiebatur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:87c8d9de0058f25c0c34eab7fad780ea656b082775392b60feb62b12d7aa8a46",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ea vero quae extra Pleroma dicuntur ab iis, sunt talia: Enthymesin illius superioris Sophiae, quam et Achamoth vocant, separatam a superiore Pleromate cum passione dicunt, in umbra et vacuitatis locis defervisse per necessitatem: extra enim lumen facta est, et extra Pleroma, informis et sine specie, quasi abortus, ideo quia nihil apprehendit. Misertum autem ejus superiorem Christum, et per crucem extensum, sua virtute formasse formam, quae esset secundum substantiam tantum, sed non secundum agnitionem: et haec operatum recurrere subtrahentem suam virtutem, et reliquisse illam, uti sentiens passionem, quae erga illam esset per separationem Pleromatis, concupiscat eorum quae meliora essent, habens aliquam odorationem immortalitatis relictam in semetipsa a Christo et Spiritu sancto. Quapropter et ipsam duobus nominibus vocari, Sophiam paternaliter (Pater enim ejus Sophia vocatur) et Spiritum sanctum ab eo, qui est erga Christum Spiritus. Formatam autem eam et sensatam factam, statim autem evacuatam ab eo qui invisibiliter cum ea erat Verbo, hoc est Christo, in exquisitionem egressam ejus luminis, quod se dereliquisset; et non potuisse apprehendere illud, quoniam coërcebatur ab Horo. Et sic Horon coërcentem eam ne anterius irrueret, dixisse Iao, unde et Iao nomen factum dicunt: et cum non posset pertransire Horon, quoniam complexa fuerat passionem, et sola fuisset derelicta foris, omni parti passionis succubuisse multifariae et variae existentis: et passam eam, tristitiam quidem, quoniam non apprehendit, timorem autem, ne quemadmodum eam lumen, sic et vita relinqueret: consternationem autem super haec: [in] ignorantia autem omnia. Et non quemadmodum mater ejus prima Sophia Aeon, demutationem in passionibus habuit, sed contrarietatem. Super haec autem evenisse ei et alteram affectionem conversionis ad eum qui vivificavit. Eam collectionem et substantiam fuisse materiae dicunt, ex qua hic mundus constat. De conversione enim mundi et Demiurgi omnem animam genesin accepisse: de timore autem et tristitia reliqua initium habuisse. A lacrymis enim ejus factam universam humidam substantiam: a risu autem lucidam: a tristitia autem et pavore corporalia mundi elementa. Aliquando enim plorabat et tristis erat, quomodo dicunt, quod derelicta sola esset in tenebris et in vacuo: aliquando autem in cogitationem veniens ejus quod dereliquerat eam lumen, diffundebatur et ridebat: aliquando autem rursus timebat: aliquando consternabatur, et ecstasin patiebatur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b67952c901d491d62f9cf8b298cf6401cbe1117dab3850c81599fc506e2af470",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "엔튀메시스는 생각 또는 숙고를 뜻한다. 여기서는 위의 소피아에게서 분리된 생각을 인격화한 존재의 이름으로 사용한다. 본문은 그를 아카모트라고도 부른다.",
          "인쇄 32쪽의 defervisse를 유지하여 가라앉았다고 옮겼다. 병기된 그리스어는 밖으로 밀려나온다는 이미지를 담고 있으며, Harvey의 같은 면 각주 5는 라틴어 effervisse의 가능성을 제시한다. 두 형태의 의미 차이는 추가 검토가 필요한 부분이다.",
          "실체에 따른 형성과 지식에 따른 형성을 구분하는 문장을 보존했다. 지각을 갖추었다는 뒤의 표현도 이 구별과 함께 읽어야 한다.",
          "소피아를 아카모트의 아버지라고 부르는 말과 어머니라고 부르는 말을 각각 대본대로 옮겼다. 본문은 소피아를 아카모트의 단독 발생 근원으로 설명하면서 두 호칭을 사용한다.",
          "34쪽의 [in]은 인쇄된 전치사 보충이다. 한국어에서도 속에서에 대괄호를 붙여 보충 위치를 드러냈다.",
          "demutatio와 contrarietas는 변화와 반대 상태로 옮겼다. Harvey의 35쪽 각주 1은 앞의 소피아에게는 지식에서 벗어난 변화가, 아카모트에게는 처음부터 지식에 반대되는 상태가 있었다는 구별로 설명한다.",
          "데미우르고스는 세상을 만드는 존재를 가리키는 이름이다. 이 구절은 아카모트의 돌아섬에서 세상의 모든 영혼과 데미우르고스의 영혼이 생겨났다는 주장을 보고한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c2d1479011be108d7a3fbec5393f6de77320e57cfeef2062086c3f519e8e89b0",
              "sha256:c70435a828dd024d3ec73a84fa5c5c20e0b0f928a0632b7ac187017cad5f5763",
              "sha256:df4991377f27b3fb6a5105c75cd53230fe0d7cc1eac2504bff09b158060f97cd",
              "sha256:f74d6e21b0c6b27e843e8162c6c10854b03cdd03c2ad266bd16daea6e380760b",
              "sha256:58ff5100c6aef140b5179d093cccdc87c1ede6fa0275e26dfc5fa5cc74d7c1d6",
              "sha256:82423589408fd0b6157cd445e3db39600164bf0daaa25e804381ca912eb8b6f8"
            ],
            "text": "그들이 말하는 플레로마 바깥의 일들은 다음과 같다. 저 위에 있는 소피아의 엔튀메시스, 곧 그들이 아카모트라고도 부르는 존재는 격정과 함께 위의 플레로마에서 분리되어, 그림자와 빈 공간 속에서 어쩔 수 없이 가라앉았다고 한다. 빛 바깥에, 플레로마 바깥에 있게 되어, 유산된 태아처럼 형체도 모양도 없었기 때문이다. 아무것도 받아들이지 못해서 그렇게 되었다. 위에 있는 그리스도는 그를 불쌍히 여겨, 십자가를 통해 자신을 뻗어, 자기 힘으로 그에게 형태를 주었다. 그것은 실체만을 형성한 것이며, 지식을 부여하는 형성은 아니었다. 이 일을 하고 나서 자기 힘을 거두어 돌아갔으며, 그를 홀로 두었다. 플레로마와 떨어져 자신에게 일어난 고통을 깨닫고, 더 나은 것들을 갈망하게 하려는 것이었다. 그리스도와 성령이 그 안에 남겨 둔 얼마간의 불멸의 향기를 지닌 채 말이다. 이 때문에 그도 두 이름으로 불린다. 아버지의 이름을 따라 소피아라고 불리는데, 그의 아버지가 소피아라고 불리기 때문이다. 그리스도 곁에 있는 영에게서 이름을 받아 성령이라고도 불린다. 그는 형태를 얻고 지각을 갖추었으나, 곧바로 보이지 않게 자기와 함께 있던 그 말씀, 곧 그리스도가 떠나자 그 안이 비워졌다. 자기를 떠난 그 빛을 찾으러 나섰지만, 그것을 붙잡을 수 없었다. 호로스가 막았기 때문이다. 이렇게 호로스는 그가 더 앞으로 내달리지 못하게 제지하며, 이아오라고 말했다. 여기서 이아오라는 이름이 생겼다고 그들은 말한다. 아카모트는 격정에 얽혀 있었기에 호로스를 넘어갈 수 없었고, 바깥에 홀로 남겨져, 갖가지 다양한 모습으로 나타나는 격정의 모든 부분에 굴복했다. 붙잡지 못했다는 슬픔을 겪었고, 빛이 자기를 떠난 것처럼 생명도 떠나 버릴까 두려워했다. 이 일들에 당혹해하기도 했다. 이 모든 것은 무지 [속에서] 일어났다. 그 어머니인 첫 소피아 아이온이 격정 속에서 변화를 겪었던 것과 달리, 아카모트는 정반대의 상태에 있었다. 그 위에 또 다른 정서가 그에게 생겼다. 자기를 살린 이에게 돌아가려는 것이었다. 그들은 이것이 물질의 결합이며 실체였다고 말한다. 이 세상은 그 물질로 이루어져 있다. 세상의 모든 영혼과 데미우르고스의 영혼은 그 돌아섬에서 태어났고, 나머지 것들은 두려움과 슬픔에서 시작되었다고 한다. 그의 눈물에서 모든 액체의 실체가 생겨났고, 웃음에서는 빛나는 것이, 슬픔과 두려움에서는 세상의 물체적 원소들이 생겨났다는 것이다. 그들의 말에 따르면, 아카모트는 어떤 때에는 어둠과 빈 공간에 홀로 버려져 있다는 이유로 울며 슬퍼했다. 어떤 때에는 자기를 떠난 그 빛을 생각하며 마음이 풀어져 웃었다. 그러다가 다시 두려워하기도 했고, 당혹해하거나 정신을 잃기도 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87c8d9de0058f25c0c34eab7fad780ea656b082775392b60feb62b12d7aa8a46"
        ],
        "text": "그들이 말하는 플레로마 바깥의 일들은 다음과 같다. 저 위에 있는 소피아의 엔튀메시스, 곧 그들이 아카모트라고도 부르는 존재는 격정과 함께 위의 플레로마에서 분리되어, 그림자와 빈 공간 속에서 어쩔 수 없이 가라앉았다고 한다. 빛 바깥에, 플레로마 바깥에 있게 되어, 유산된 태아처럼 형체도 모양도 없었기 때문이다. 아무것도 받아들이지 못해서 그렇게 되었다. 위에 있는 그리스도는 그를 불쌍히 여겨, 십자가를 통해 자신을 뻗어, 자기 힘으로 그에게 형태를 주었다. 그것은 실체만을 형성한 것이며, 지식을 부여하는 형성은 아니었다. 이 일을 하고 나서 자기 힘을 거두어 돌아갔으며, 그를 홀로 두었다. 플레로마와 떨어져 자신에게 일어난 고통을 깨닫고, 더 나은 것들을 갈망하게 하려는 것이었다. 그리스도와 성령이 그 안에 남겨 둔 얼마간의 불멸의 향기를 지닌 채 말이다. 이 때문에 그도 두 이름으로 불린다. 아버지의 이름을 따라 소피아라고 불리는데, 그의 아버지가 소피아라고 불리기 때문이다. 그리스도 곁에 있는 영에게서 이름을 받아 성령이라고도 불린다. 그는 형태를 얻고 지각을 갖추었으나, 곧바로 보이지 않게 자기와 함께 있던 그 말씀, 곧 그리스도가 떠나자 그 안이 비워졌다. 자기를 떠난 그 빛을 찾으러 나섰지만, 그것을 붙잡을 수 없었다. 호로스가 막았기 때문이다. 이렇게 호로스는 그가 더 앞으로 내달리지 못하게 제지하며, 이아오라고 말했다. 여기서 이아오라는 이름이 생겼다고 그들은 말한다. 아카모트는 격정에 얽혀 있었기에 호로스를 넘어갈 수 없었고, 바깥에 홀로 남겨져, 갖가지 다양한 모습으로 나타나는 격정의 모든 부분에 굴복했다. 붙잡지 못했다는 슬픔을 겪었고, 빛이 자기를 떠난 것처럼 생명도 떠나 버릴까 두려워했다. 이 일들에 당혹해하기도 했다. 이 모든 것은 무지 [속에서] 일어났다. 그 어머니인 첫 소피아 아이온이 격정 속에서 변화를 겪었던 것과 달리, 아카모트는 정반대의 상태에 있었다. 그 위에 또 다른 정서가 그에게 생겼다. 자기를 살린 이에게 돌아가려는 것이었다. 그들은 이것이 물질의 결합이며 실체였다고 말한다. 이 세상은 그 물질로 이루어져 있다. 세상의 모든 영혼과 데미우르고스의 영혼은 그 돌아섬에서 태어났고, 나머지 것들은 두려움과 슬픔에서 시작되었다고 한다. 그의 눈물에서 모든 액체의 실체가 생겨났고, 웃음에서는 빛나는 것이, 슬픔과 두려움에서는 세상의 물체적 원소들이 생겨났다는 것이다. 그들의 말에 따르면, 아카모트는 어떤 때에는 어둠과 빈 공간에 홀로 버려져 있다는 이유로 울며 슬퍼했다. 어떤 때에는 자기를 떠난 그 빛을 생각하며 마음이 풀어져 웃었다. 그러다가 다시 두려워하기도 했고, 당혹해하거나 정신을 잃기도 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:84f217ab7a29ccf0ee0c6edfeeff8b9e2953ce4466923a19b5b06f795f0cb776",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
      },
      "work_location": "1.h1.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ae6e7192eac5d95b391dc755dcc9c9cf6b3b7bef85be44f6aecffab8e2fb6221",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dc8baffbfeb0289c5c85f46908b8d231398d048053e2a5d78097219c3e3121db",
            "sha256:186be3180f51ae8676f6e28f4bd6a9ba82fabf0b098409b219f4be7d2b3440cf",
            "sha256:792560edc79337849726d8e994d468a046fc6857f8c9cec393c9683584a0d29d",
            "sha256:bd9c54dd9584ee7b61430400ac1aaa7f726a33b076c1aeeb2c76900cac3c641b",
            "sha256:8c035687e44873813f1669504cb5c0996340ef7b4ea0b8a7f053b9b53797b957",
            "sha256:158eecb6dce03262e4798bf4ae56bc557a6eb7abe459c9a5c62d65ea27a11c55"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:31ff6f3d3845ba5c3ad78bcf74f5a7477e79cf422e63d2db129ba31e842a6af8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c41f94e223becdb69e10e379ff45cb083d5aa1226e59484f571851d998e3e7f4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103104.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              36,
              37,
              38,
              39,
              40,
              41
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 8절이다. 통상 인용의 1권 4장 3-5절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:35dc155d687d0f2412d77ad8fe94abceb010096853770f69bffdccc75a4c60bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae6e7192eac5d95b391dc755dcc9c9cf6b3b7bef85be44f6aecffab8e2fb6221",
            "source_revision_id": "sha256:31ff6f3d3845ba5c3ad78bcf74f5a7477e79cf422e63d2db129ba31e842a6af8",
            "translation_revision_id": "sha256:c41f94e223becdb69e10e379ff45cb083d5aa1226e59484f571851d998e3e7f4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:15834b196f5eaafd77e43d63005ba74b1ca24489f503074d19da4912f30e7d64",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae6e7192eac5d95b391dc755dcc9c9cf6b3b7bef85be44f6aecffab8e2fb6221",
            "source_revision_id": "sha256:31ff6f3d3845ba5c3ad78bcf74f5a7477e79cf422e63d2db129ba31e842a6af8",
            "translation_revision_id": "sha256:c41f94e223becdb69e10e379ff45cb083d5aa1226e59484f571851d998e3e7f4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:35dc155d687d0f2412d77ad8fe94abceb010096853770f69bffdccc75a4c60bf",
          "sha256:15834b196f5eaafd77e43d63005ba74b1ca24489f503074d19da4912f30e7d64"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103104.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              36,
              37,
              38,
              39,
              40,
              41
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Ecquid enim?",
            "editorial_notation": "[Ecquid enim?]",
            "explanation": "Harvey가 대괄호에 제시한 의문형을 채택했다.",
            "printed_page": 36,
            "printed_reading": "Et quidem enim",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "conspectu",
            "editorial_notation": "[conceptu]",
            "explanation": "본문에 인쇄된 보는 행위라는 뜻의 conspectu를 유지하고, 잉태를 가리키는 대안 conceptu는 편집 정보로 보존했다.",
            "printed_page": 41,
            "printed_reading": "conspectu",
            "printed_volume": 1,
            "type": "unadopted_editorial_alternative"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "generationem",
            "printed_pages": [
              36,
              37
            ],
            "printed_parts": [
              "genera-",
              "tionem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 8절이다. 통상 인용의 1권 4장 3-5절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7f9983bddc7843bb7ea2c201550247db1f19dbeb1ee6e485f5a743aeebf22883",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n241.jpg",
            "page_key": "1:36",
            "printed_page": 36,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:dc8baffbfeb0289c5c85f46908b8d231398d048053e2a5d78097219c3e3121db",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ecquid enim? tragoedia multa est jam hic, et phantasia uniuscujusque illorum, aliter et aliter graviter exponentis, ex quali passione, et ex quali elemento substantia generationem accepit. Quae etiam convenienter videntur mihi non omnes velle in manifesto docere, sed solos illos qui etiam grandes mercedes pro talibus mysteriis praestare possunt. Non enim jam dicunt similia illis, de quibus Dominus noster dixit: Gratis accepistis, gratis date: sed separata et portentuosa, et alta mysteria cum magno labore exquisita fallacibus. Quis enim non eroget omnia quae sunt ejus, uti discat, quoniam a lacrymis Enthymeseos, quae est ex passione Aeonis, maria et fontes, et flumina, et universa humida materia generationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0b36073f8fa0ac6c24338ffd2d768cc0aa2313730376218bc2128008bb78bb33",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n242.jpg",
            "page_key": "1:37",
            "printed_page": 37,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:186be3180f51ae8676f6e28f4bd6a9ba82fabf0b098409b219f4be7d2b3440cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "acceperunt: de risu autem ejus lumen, de pavore autem et inconstabilitate corporalia mundi elementa? Volo autem aliquid et ego conferre fructificationi eorum. Quoniam enim video dulces quidem quasdam aquas, ut fontes, et flumina, et imbres, et talia; quae autem sunt in mari salsas: adinvenio non omnia a lacrymis ejus emissa, quoniam lacrymae salsae sunt qualitate. Manifestum igitur, quoniam salsae aquae sunt hae a lacrymis. Opinor autem eam in agonia et in inconstantia grandi constitutam et sudasse. Unde etiam secundum argumentationem ipsorum suspicari oportet, fontes et flumina, et si quae sunt aliae aquae dulces, generationem habuisse a sudoribus ejus. Non est enim suadibile, cum sint unius qualitatis lacrymae, alteras quidem salsas, alteras dulces aquas ex iis exisse. Hoc autem magis suadibile, alteras quidem esse a lacrymis, alteras vero a sudoribus. Quoniam autem et calidae et austerae quaedam sunt aquae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "64a22ae4250538d5e70c6744d8de176fcf5c8ffd6c9cec7adf6a2edd06eccc04",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n243.jpg",
            "page_key": "1:38",
            "printed_page": 38,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:792560edc79337849726d8e994d468a046fc6857f8c9cec393c9683584a0d29d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in mundo, intelligere debes, quid faciens, et ex quo membro emisit has. Apti sunt enim hujusmodi fructus argumento ipsorum. Cum igitur peragrasset omnem passionem mater ipsorum, et vix cum elata esset, ad obsecrationem conversa est ejus luminis, quod dereliquerat eam, hoc est, Christi, dicunt: qui regressus in Pleroma, ipse quidem, ut datur intelligi, pigritatus est secundo descendere: Paracletum autem misit ad eam, hoc est, Salvatorem, praestante ei virtutem omnem Patre, et omnia sub potestate tradente: et Aeonibus autem similiter, uti in eo omnia conderentur, visibilia et invisibilia, throni, divinitates,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4f860b1e2934081d7381f8e7be7d7b8a99d265f74091b3760181c776152ce793",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n244.jpg",
            "page_key": "1:39",
            "printed_page": 39,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bd9c54dd9584ee7b61430400ac1aaa7f726a33b076c1aeeb2c76900cac3c641b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dominationes. Mittitur autem ad eam cum coaetaneis suis Angelis. Hanc autem Achamoth reveritam eum dicunt primo quidem coopertionem imposuisse propter reverentiam: deinde autem cum vidisset eum cum universa fructificatione sua, accurrisse ei, virtute accepta de visu ejus. Et illum formasse eam formationem, quae est secundum agnitionem, et curationem passionum fecisse ejus, separantem eas ab ea, et non eas neglexisse, nec enim erat possibile eas exterminari quemadmodum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f15689d5b50f078948476e4f7d557447cd76d43209956e2cbaf9b6adfeadeea7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n245.jpg",
            "page_key": "1:40",
            "printed_page": 40,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8c035687e44873813f1669504cb5c0996340ef7b4ea0b8a7f053b9b53797b957",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "prioris, eo quod jam habilia et possibilia essent; sed segregantem separatim commiscuisse et coagulasse, et de incorporali passione in incorporalem materiam transtulisse eas: et sic aptabilitatem et naturam fecisse in eis, ut in congregationes et corpora venirent, uti fierent duae substantiae, una quidem mala ex passionibus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0cf5125b16a91577c9fb4d18b2856b3d99e1cf4124733cf835b8d28bb7417281",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n246.jpg",
            "page_key": "1:41",
            "printed_page": 41,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:158eecb6dce03262e4798bf4ae56bc557a6eb7abe459c9a5c62d65ea27a11c55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "altera autem conversionis passibilis: et propter hoc virtute Salvatorem fabricasse dicunt. Hanc autem Achamoth extra passionem factam concepisse de gratulatione eorum, quae cum eo sunt luminum visionem, id est, Angelorum qui erant cum eo, et delectatam in conspectu eorum peperisse fructus secundum illius imaginem docent, partum spiritalem secundum similitudinem factum satellitum Salvatoris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:31ff6f3d3845ba5c3ad78bcf74f5a7477e79cf422e63d2db129ba31e842a6af8",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ecquid enim? tragoedia multa est jam hic, et phantasia uniuscujusque illorum, aliter et aliter graviter exponentis, ex quali passione, et ex quali elemento substantia generationem accepit. Quae etiam convenienter videntur mihi non omnes velle in manifesto docere, sed solos illos qui etiam grandes mercedes pro talibus mysteriis praestare possunt. Non enim jam dicunt similia illis, de quibus Dominus noster dixit: Gratis accepistis, gratis date: sed separata et portentuosa, et alta mysteria cum magno labore exquisita fallacibus. Quis enim non eroget omnia quae sunt ejus, uti discat, quoniam a lacrymis Enthymeseos, quae est ex passione Aeonis, maria et fontes, et flumina, et universa humida materia generationem acceperunt: de risu autem ejus lumen, de pavore autem et inconstabilitate corporalia mundi elementa? Volo autem aliquid et ego conferre fructificationi eorum. Quoniam enim video dulces quidem quasdam aquas, ut fontes, et flumina, et imbres, et talia; quae autem sunt in mari salsas: adinvenio non omnia a lacrymis ejus emissa, quoniam lacrymae salsae sunt qualitate. Manifestum igitur, quoniam salsae aquae sunt hae a lacrymis. Opinor autem eam in agonia et in inconstantia grandi constitutam et sudasse. Unde etiam secundum argumentationem ipsorum suspicari oportet, fontes et flumina, et si quae sunt aliae aquae dulces, generationem habuisse a sudoribus ejus. Non est enim suadibile, cum sint unius qualitatis lacrymae, alteras quidem salsas, alteras dulces aquas ex iis exisse. Hoc autem magis suadibile, alteras quidem esse a lacrymis, alteras vero a sudoribus. Quoniam autem et calidae et austerae quaedam sunt aquae in mundo, intelligere debes, quid faciens, et ex quo membro emisit has. Apti sunt enim hujusmodi fructus argumento ipsorum. Cum igitur peragrasset omnem passionem mater ipsorum, et vix cum elata esset, ad obsecrationem conversa est ejus luminis, quod dereliquerat eam, hoc est, Christi, dicunt: qui regressus in Pleroma, ipse quidem, ut datur intelligi, pigritatus est secundo descendere: Paracletum autem misit ad eam, hoc est, Salvatorem, praestante ei virtutem omnem Patre, et omnia sub potestate tradente: et Aeonibus autem similiter, uti in eo omnia conderentur, visibilia et invisibilia, throni, divinitates, dominationes. Mittitur autem ad eam cum coaetaneis suis Angelis. Hanc autem Achamoth reveritam eum dicunt primo quidem coopertionem imposuisse propter reverentiam: deinde autem cum vidisset eum cum universa fructificatione sua, accurrisse ei, virtute accepta de visu ejus. Et illum formasse eam formationem, quae est secundum agnitionem, et curationem passionum fecisse ejus, separantem eas ab ea, et non eas neglexisse, nec enim erat possibile eas exterminari quemadmodum prioris, eo quod jam habilia et possibilia essent; sed segregantem separatim commiscuisse et coagulasse, et de incorporali passione in incorporalem materiam transtulisse eas: et sic aptabilitatem et naturam fecisse in eis, ut in congregationes et corpora venirent, uti fierent duae substantiae, una quidem mala ex passionibus, altera autem conversionis passibilis: et propter hoc virtute Salvatorem fabricasse dicunt. Hanc autem Achamoth extra passionem factam concepisse de gratulatione eorum, quae cum eo sunt luminum visionem, id est, Angelorum qui erant cum eo, et delectatam in conspectu eorum peperisse fructus secundum illius imaginem docent, partum spiritalem secundum similitudinem factum satellitum Salvatoris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "97a1824cbaf71143b3076f1a27502fb4136e5e068b4cbee8646ab6ada17a9dbb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "서두는 Harvey가 대괄호로 제안한 Ecquid enim?을 채택하여 반문으로 옮겼다. 본문에 먼저 인쇄된 Et quidem enim과 채택한 독법을 원문 데이터에서 확인할 수 있다.",
          "높은 보수와 눈물, 땀, 뜨거운 물에 관한 대목은 이레네우스가 상대방의 설명을 풍자하며 제시하는 자기 말이다. 그들의 어머니라는 문장부터 상대방의 계보 설명을 다시 보고한다.",
          "파라클레토스는 돕거나 대변하는 이를 가리키는 명칭이다. 이 문맥에서는 앞서 공동의 열매로 나온 구원자에게 붙인 이름이다.",
          "골로새서와 관련된 인용의 divinitates는 대본의 낱말을 따라 신적 존재들로 옮겼다. 문헌에 실린 목록과 인용 형태를 보존했다.",
          "40쪽의 in incorporalem materiam을 몸을 이루지 않은 물질로 옮겼다. Harvey의 같은 면 각주 3은 뒤에 응집체와 물체가 되는, 아직 조직되지 않은 물질이라는 뜻으로 설명한다.",
          "41쪽의 conspectu는 바라봄을 뜻하는 인쇄 본문으로 유지했다. 함께 제시된 conceptu는 잉태를 뜻하는 대안이다. 앞의 concepisse visionem은 모습을 받아들이는 말로 옮겼으며, 보는 행위와 잉태의 연결은 같은 면 각주 2에서도 논의한다.",
          "마지막 illius imaginem은 라틴어의 단수 지시 형태를 살려 그의 형상이라고 옮겼다. 뒤의 문장은 영적 자손이 구원자의 호위자들을 닮았다고 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dc8baffbfeb0289c5c85f46908b8d231398d048053e2a5d78097219c3e3121db",
              "sha256:186be3180f51ae8676f6e28f4bd6a9ba82fabf0b098409b219f4be7d2b3440cf",
              "sha256:792560edc79337849726d8e994d468a046fc6857f8c9cec393c9683584a0d29d",
              "sha256:bd9c54dd9584ee7b61430400ac1aaa7f726a33b076c1aeeb2c76900cac3c641b",
              "sha256:8c035687e44873813f1669504cb5c0996340ef7b4ea0b8a7f053b9b53797b957",
              "sha256:158eecb6dce03262e4798bf4ae56bc557a6eb7abe459c9a5c62d65ea27a11c55"
            ],
            "text": "무엇을 더 말하겠는가? 이제 여기에 큰 비극이 펼쳐지고, 그들 각자의 공상이 나타난다. 실체가 어떤 격정에서, 어떤 원소에서 생겨났는지를 저마다 다르게, 엄숙하게 설명하는 것이다. 내가 보기에도, 이런 것들을 모든 이에게 공공연히 가르치려 하지 않고, 그런 신비들에 대해 큰 보수를 낼 수 있는 이들에게만 가르치려는 것은 당연해 보인다. 우리 주님이 “거저 받았으니 거저 주어라”라고 하신 것들과 그들이 말하는 것은 이제 같지 않다. 기만하는 자들이 큰 수고를 들여 찾아낸, 멀리 떨어진, 기괴하고, 심오한 신비들인 것이다. 아이온의 격정에서 나온 엔튀메시스의 눈물에서 바다와 샘과 강, 모든 액체 물질이 생겨났으며, 그의 웃음에서 빛이, 두려움과 동요에서 세상의 물체적 원소들이 생겨났다는 사실을 배우려고, 자기가 가진 모든 것을 쓰지 않을 사람이 어디 있겠는가? 나도 그들의 결실에 무언가를 보태고 싶다. 내가 보니, 샘과 강과 비, 그런 것들의 물 가운데에는 단물이 있고, 바닷물은 짜다. 눈물은 짠 성질을 지니므로, 나는 다음과 같이 생각해 낸다. 모든 물이 그의 눈물에서 나온 것은 아니다. 그러므로 분명하다. 짠물들이 그 눈물에서 나왔다. 아카모트는 고뇌와 큰 동요 속에 있다가 땀도 흘렸으리라고 나는 생각한다. 그러니 그들의 추론을 따라, 샘과 강, 또 다른 단물들이 있다면 그것들은 그의 땀에서 생겨났다고 추정해야 한다. 눈물의 성질은 한 가지인데, 거기서 나온 물이 어떤 것은 짜고, 어떤 것은 달다는 말은 설득력이 없다. 어떤 것은 눈물에서, 어떤 것은 땀에서 나왔다고 하는 편이 더 설득력 있다. 세상에는 뜨겁고 톡 쏘는 물도 있으니, 그가 무엇을 하다가, 몸의 어느 부분에서 그 물들을 내보냈는지 그대가 알아서 생각해야 한다. 그러한 결실은 그들의 이야기에 잘 어울린다. 그들의 어머니가 모든 격정을 두루 겪고, 겨우 몸을 일으켜, 자기를 떠난 그 빛, 곧 그리스도에게 돌이켜 간청했다고 그들은 말한다. 그리스도는 플레로마로 돌아간 뒤, 짐작할 수 있듯이, 자신이 두 번째로 내려가는 것을 귀찮아했다. 그래서 아카모트에게 파라클레토스, 곧 구원자를 보냈다. 아버지가 그에게 모든 능력을 주고, 모든 것을 그의 권한 아래 맡겼으며, 아이온들도 마찬가지로 했다고 한다. 보이는 것과 보이지 않는 것, 왕좌들과 신적 존재들과 주권들, 곧 모든 것이 그 안에서 창조되게 하려는 것이었다. 자기와 같은 때에 생긴 천사들과 함께 아카모트에게 그가 보내졌다. 이 아카모트는 그를 경외하여, 처음에는 경외심 때문에 덮개를 썼다고 한다. 그러나 뒤에는 그의 모든 결실과 함께 그를 보고, 그 모습을 바라봄으로써 힘을 얻어, 그에게 달려갔다. 그는 지식에 따른 형성으로 그를 빚었으며, 그의 격정들을 치유했다. 그에게서 격정들을 떼어 내고, 그것들을 내버려 두지 않았다. 이미 형태와 힘을 갖춘 상태였기에, 앞의 소피아의 경우처럼 그것들을 없애 버릴 수 없었기 때문이다. 그래서 따로 떼어 낸 뒤, 함께 섞고 응고시켜, 몸 없는 격정에서 몸을 이루지 않은 물질로 바꾸었다. 이렇게 하여 그것들 안에 응집체와 물체를 이룰 수 있는 적합성과 본성을 만들어 주었다. 그리하여 두 실체가 생겨나게 했다. 하나는 격정들에서 나온 악한 실체이며, 다른 하나는 돌아섬에서 나왔지만 격정을 겪을 수 있는 실체였다. 이 때문에 구원자가 능력으로 만들었다고 그들은 말한다. 아카모트는 격정에서 벗어나, 그와 함께 있는 빛들의 모습을, 곧 그와 함께 있던 천사들의 모습을 기쁨으로 받아들였다. 그들을 바라보며 즐거워하고, 그의 형상에 따라 열매를 낳았다고 그들은 가르친다. 구원자의 호위자들과 닮게 된 영적 자손이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:31ff6f3d3845ba5c3ad78bcf74f5a7477e79cf422e63d2db129ba31e842a6af8"
        ],
        "text": "무엇을 더 말하겠는가? 이제 여기에 큰 비극이 펼쳐지고, 그들 각자의 공상이 나타난다. 실체가 어떤 격정에서, 어떤 원소에서 생겨났는지를 저마다 다르게, 엄숙하게 설명하는 것이다. 내가 보기에도, 이런 것들을 모든 이에게 공공연히 가르치려 하지 않고, 그런 신비들에 대해 큰 보수를 낼 수 있는 이들에게만 가르치려는 것은 당연해 보인다. 우리 주님이 “거저 받았으니 거저 주어라”라고 하신 것들과 그들이 말하는 것은 이제 같지 않다. 기만하는 자들이 큰 수고를 들여 찾아낸, 멀리 떨어진, 기괴하고, 심오한 신비들인 것이다. 아이온의 격정에서 나온 엔튀메시스의 눈물에서 바다와 샘과 강, 모든 액체 물질이 생겨났으며, 그의 웃음에서 빛이, 두려움과 동요에서 세상의 물체적 원소들이 생겨났다는 사실을 배우려고, 자기가 가진 모든 것을 쓰지 않을 사람이 어디 있겠는가? 나도 그들의 결실에 무언가를 보태고 싶다. 내가 보니, 샘과 강과 비, 그런 것들의 물 가운데에는 단물이 있고, 바닷물은 짜다. 눈물은 짠 성질을 지니므로, 나는 다음과 같이 생각해 낸다. 모든 물이 그의 눈물에서 나온 것은 아니다. 그러므로 분명하다. 짠물들이 그 눈물에서 나왔다. 아카모트는 고뇌와 큰 동요 속에 있다가 땀도 흘렸으리라고 나는 생각한다. 그러니 그들의 추론을 따라, 샘과 강, 또 다른 단물들이 있다면 그것들은 그의 땀에서 생겨났다고 추정해야 한다. 눈물의 성질은 한 가지인데, 거기서 나온 물이 어떤 것은 짜고, 어떤 것은 달다는 말은 설득력이 없다. 어떤 것은 눈물에서, 어떤 것은 땀에서 나왔다고 하는 편이 더 설득력 있다. 세상에는 뜨겁고 톡 쏘는 물도 있으니, 그가 무엇을 하다가, 몸의 어느 부분에서 그 물들을 내보냈는지 그대가 알아서 생각해야 한다. 그러한 결실은 그들의 이야기에 잘 어울린다. 그들의 어머니가 모든 격정을 두루 겪고, 겨우 몸을 일으켜, 자기를 떠난 그 빛, 곧 그리스도에게 돌이켜 간청했다고 그들은 말한다. 그리스도는 플레로마로 돌아간 뒤, 짐작할 수 있듯이, 자신이 두 번째로 내려가는 것을 귀찮아했다. 그래서 아카모트에게 파라클레토스, 곧 구원자를 보냈다. 아버지가 그에게 모든 능력을 주고, 모든 것을 그의 권한 아래 맡겼으며, 아이온들도 마찬가지로 했다고 한다. 보이는 것과 보이지 않는 것, 왕좌들과 신적 존재들과 주권들, 곧 모든 것이 그 안에서 창조되게 하려는 것이었다. 자기와 같은 때에 생긴 천사들과 함께 아카모트에게 그가 보내졌다. 이 아카모트는 그를 경외하여, 처음에는 경외심 때문에 덮개를 썼다고 한다. 그러나 뒤에는 그의 모든 결실과 함께 그를 보고, 그 모습을 바라봄으로써 힘을 얻어, 그에게 달려갔다. 그는 지식에 따른 형성으로 그를 빚었으며, 그의 격정들을 치유했다. 그에게서 격정들을 떼어 내고, 그것들을 내버려 두지 않았다. 이미 형태와 힘을 갖춘 상태였기에, 앞의 소피아의 경우처럼 그것들을 없애 버릴 수 없었기 때문이다. 그래서 따로 떼어 낸 뒤, 함께 섞고 응고시켜, 몸 없는 격정에서 몸을 이루지 않은 물질로 바꾸었다. 이렇게 하여 그것들 안에 응집체와 물체를 이룰 수 있는 적합성과 본성을 만들어 주었다. 그리하여 두 실체가 생겨나게 했다. 하나는 격정들에서 나온 악한 실체이며, 다른 하나는 돌아섬에서 나왔지만 격정을 겪을 수 있는 실체였다. 이 때문에 구원자가 능력으로 만들었다고 그들은 말한다. 아카모트는 격정에서 벗어나, 그와 함께 있는 빛들의 모습을, 곧 그와 함께 있던 천사들의 모습을 기쁨으로 받아들였다. 그들을 바라보며 즐거워하고, 그의 형상에 따라 열매를 낳았다고 그들은 가르친다. 구원자의 호위자들과 닮게 된 영적 자손이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c41f94e223becdb69e10e379ff45cb083d5aa1226e59484f571851d998e3e7f4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
      },
      "work_location": "1.h1.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:df28919a7c2139a3b3d26c07908026c2136c54941a4061a756f23eac99efcb54",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d813241ac352b89ea2fde5374045cc91ff5fcdb986cb8dde764c0ae1cb400227",
            "sha256:386f435ae112aeca90628959ad1573f6a8ec73cd70d6c2078c4813db85bd1e30",
            "sha256:33f99965ac7e04943d4e49004cfe9a5f5e4e18866a1c0640c7aca5408b9bdf45",
            "sha256:63b6d460f634dfd4a4dfa7b58a3ef47c81c964d345140820b9c85a3aca5ec77a",
            "sha256:8dee1505fd867d9137fc316cc09b6a34752e74d352e84f7498131801ead6c188",
            "sha256:d11d5283106a1dc05031590d49f0a2839f17d7e657598e008e3a9aa298eb425b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:10f9a106cd1add9333f57511f7bd50779b477aef1c36e3394b72e53e3893807e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6cfceb4b5aad4ab78d0e85623aedbb9f1fcec4ee65d00c43e42939e0c924f9df"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103105.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              41,
              42,
              43,
              44,
              45,
              46
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 9절이다. 통상 인용의 1권 5장 1-3절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6cf1a24b8180af5bb9ab6fcaf2337f19bcb65b50b1732e1543794c8ab54ded9e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df28919a7c2139a3b3d26c07908026c2136c54941a4061a756f23eac99efcb54",
            "source_revision_id": "sha256:10f9a106cd1add9333f57511f7bd50779b477aef1c36e3394b72e53e3893807e",
            "translation_revision_id": "sha256:6cfceb4b5aad4ab78d0e85623aedbb9f1fcec4ee65d00c43e42939e0c924f9df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:180a82ee5851692c3bbc71e7b71cb9fb42a280f2ccf7d7cfe446280adb1cc617",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df28919a7c2139a3b3d26c07908026c2136c54941a4061a756f23eac99efcb54",
            "source_revision_id": "sha256:10f9a106cd1add9333f57511f7bd50779b477aef1c36e3394b72e53e3893807e",
            "translation_revision_id": "sha256:6cfceb4b5aad4ab78d0e85623aedbb9f1fcec4ee65d00c43e42939e0c924f9df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6cf1a24b8180af5bb9ab6fcaf2337f19bcb65b50b1732e1543794c8ab54ded9e",
          "sha256:180a82ee5851692c3bbc71e7b71cb9fb42a280f2ccf7d7cfe446280adb1cc617"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103105.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              41,
              42,
              43,
              44,
              45,
              46
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 9절이다. 통상 인용의 1권 5장 1-3절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0cf5125b16a91577c9fb4d18b2856b3d99e1cf4124733cf835b8d28bb7417281",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n246.jpg",
            "page_key": "1:41",
            "printed_page": 41,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d813241ac352b89ea2fde5374045cc91ff5fcdb986cb8dde764c0ae1cb400227",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Tria igitur haec cum subsistant secundum eos, unum quidem ex passione, quod erat materia, alterum vero de conversione,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "94295bee827a730f38eab122a3d516dd2bdf65d1dbced66fb74ad95b20796fc4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n247.jpg",
            "page_key": "1:42",
            "printed_page": 42,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:386f435ae112aeca90628959ad1573f6a8ec73cd70d6c2078c4813db85bd1e30",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod erat animale: alterum vero quod enixa est, quod est spiritale, sic conversa est in formationem ipsorum. Sed spiritale quidem non potuisse eam formare, quoniam ejusdem substantiae ei erat. Conversam autem in formationem ejus, quae facta erat de conversione ejus, animalis substantiae, emisisse quoque a Salvatore doctrinas. Et primo quidem formasse eam de animali substantia dicunt Deum Patrem, et Salvatorem, et Regem omnium ejusdem substantiae ei, id est, animalium, quas dextras vocant; et eorum quae ex passione et ex materia, quas sinistras dicunt. Ea enim quae post eum sunt, eum dicunt formasse latenter motum a matre sua. Unde et Metropatorem, et Apatorem, et Demiurgum eum, et Patrem vocant: dextrorum quidem Patrem dicentes eum, id est, Psychicorum; sinistrorum vero, id est, Hylicorum, Demiurgum: omnium autem Regem. Hanc enim Enthymesin volentem in Aeonum honorem omnia facere, imagines dicunt fecisse ipsorum, magis autem Salvatorem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d0470b2d4c6589f88bc789502d0bbfa79da3d619f180c190fd6d745b34248329",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n248.jpg",
            "page_key": "1:43",
            "printed_page": 43,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:33f99965ac7e04943d4e49004cfe9a5f5e4e18866a1c0640c7aca5408b9bdf45",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "per ipsam. Et ipsam quidem in imagine invisibilis Patris conservasse incognitam a Demiurgo. Hunc autem unigeniti Filii: reliquorum vero Aeonum eos, qui ab hoc facti sunt Angeli et Archangeli. Patrem itaque et Deum dicunt factum eorum quae sunt extra Pleroma, fabricatorem esse omnium Psychicorum et Hylicorum. Separantem enim duas substantias confusas, et de incorporalibus corporalia facientem, fabricasse quae sunt caelestia et terrena, et factum Hylicorum et Psychicorum, dextrorum et sinistrorum fabricatorem, levium et gravium,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4f64c1280cb51e2851b502fb45988fa731a5972a11dff08ec46b939b099eb8fd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n249.jpg",
            "page_key": "1:44",
            "printed_page": 44,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:63b6d460f634dfd4a4dfa7b58a3ef47c81c964d345140820b9c85a3aca5ec77a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sursum advolantium, et deorsum devergentium: septem quoque caelos fecisse, super quos Demiurgum esse dicunt. Et propter hoc Hebdomadam vocant eum, matrem autem Achamoth Ogdoada, servantem numerum primogenitae et primariae Pleromatis Ogdoadis. Septem autem caelos, quos intellectuales esse dicunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "aef74534376b14e66ea2dae8011750d1b06ade3d7de26fadc2096a59d26ea018",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n250.jpg",
            "page_key": "1:45",
            "printed_page": 45,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8dee1505fd867d9137fc316cc09b6a34752e74d352e84f7498131801ead6c188",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Angelos autem eos tradunt et Demiurgum et ipsum angelum, Deo autem similem, quemadmodum et Paradisum supra tertium caelum existentem virtutem Archangelum quartum dicunt esse, et ab hoc aliquid accepisse Adam conversatum in eo. Haec autem Demiurgum dicunt a semetipso quidem putasse in totum fabricasse; fecisse autem ea Achamoth. Caelum enim fecisse nescientem caelum, et hominem plasmasse ignorantem hominem, terram autem ostendisse non scientem terram, et in omnibus sic dicunt ignorasse eum figuras eorum, quae faciebat, et ipsam matrem; semetipsum autem putasse omnia esse. Causam autem ei fuisse matrem ejus talis operationis dicunt, quae sic voluerit producere eum: caput quidem et initium suae substantiae,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3371619c140458c8fed00993e4c7590cd169e0d651d3a3ae4e239b0fdee96908",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n251.jpg",
            "page_key": "1:46",
            "printed_page": 46,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d11d5283106a1dc05031590d49f0a2839f17d7e657598e008e3a9aa298eb425b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dominum autem universae operationis. Hanc autem Matrem et Ogdoadem vocant, et Sophiam, et Terram, et Hierusalem, et Spiritum sanctum, et Dominum masculiniter. Habere autem medietatis locum eam, et esse quidem super Demiurgum, subtus autem sive extra Pleroma usque ad finem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:10f9a106cd1add9333f57511f7bd50779b477aef1c36e3394b72e53e3893807e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Tria igitur haec cum subsistant secundum eos, unum quidem ex passione, quod erat materia, alterum vero de conversione, quod erat animale: alterum vero quod enixa est, quod est spiritale, sic conversa est in formationem ipsorum. Sed spiritale quidem non potuisse eam formare, quoniam ejusdem substantiae ei erat. Conversam autem in formationem ejus, quae facta erat de conversione ejus, animalis substantiae, emisisse quoque a Salvatore doctrinas. Et primo quidem formasse eam de animali substantia dicunt Deum Patrem, et Salvatorem, et Regem omnium ejusdem substantiae ei, id est, animalium, quas dextras vocant; et eorum quae ex passione et ex materia, quas sinistras dicunt. Ea enim quae post eum sunt, eum dicunt formasse latenter motum a matre sua. Unde et Metropatorem, et Apatorem, et Demiurgum eum, et Patrem vocant: dextrorum quidem Patrem dicentes eum, id est, Psychicorum; sinistrorum vero, id est, Hylicorum, Demiurgum: omnium autem Regem. Hanc enim Enthymesin volentem in Aeonum honorem omnia facere, imagines dicunt fecisse ipsorum, magis autem Salvatorem per ipsam. Et ipsam quidem in imagine invisibilis Patris conservasse incognitam a Demiurgo. Hunc autem unigeniti Filii: reliquorum vero Aeonum eos, qui ab hoc facti sunt Angeli et Archangeli. Patrem itaque et Deum dicunt factum eorum quae sunt extra Pleroma, fabricatorem esse omnium Psychicorum et Hylicorum. Separantem enim duas substantias confusas, et de incorporalibus corporalia facientem, fabricasse quae sunt caelestia et terrena, et factum Hylicorum et Psychicorum, dextrorum et sinistrorum fabricatorem, levium et gravium, sursum advolantium, et deorsum devergentium: septem quoque caelos fecisse, super quos Demiurgum esse dicunt. Et propter hoc Hebdomadam vocant eum, matrem autem Achamoth Ogdoada, servantem numerum primogenitae et primariae Pleromatis Ogdoadis. Septem autem caelos, quos intellectuales esse dicunt, Angelos autem eos tradunt et Demiurgum et ipsum angelum, Deo autem similem, quemadmodum et Paradisum supra tertium caelum existentem virtutem Archangelum quartum dicunt esse, et ab hoc aliquid accepisse Adam conversatum in eo. Haec autem Demiurgum dicunt a semetipso quidem putasse in totum fabricasse; fecisse autem ea Achamoth. Caelum enim fecisse nescientem caelum, et hominem plasmasse ignorantem hominem, terram autem ostendisse non scientem terram, et in omnibus sic dicunt ignorasse eum figuras eorum, quae faciebat, et ipsam matrem; semetipsum autem putasse omnia esse. Causam autem ei fuisse matrem ejus talis operationis dicunt, quae sic voluerit producere eum: caput quidem et initium suae substantiae, dominum autem universae operationis. Hanc autem Matrem et Ogdoadem vocant, et Sophiam, et Terram, et Hierusalem, et Spiritum sanctum, et Dominum masculiniter. Habere autem medietatis locum eam, et esse quidem super Demiurgum, subtus autem sive extra Pleroma usque ad finem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e92a5a243d990375019efc9c1440a3b0f0ec325a510bdfbd057ef2a8e393f169",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 대목은 실체를 물질적인 것, 혼에 속한 것, 영적인 것으로 나눈다. 라틴어 animalis와 그리스어에서 온 psychicus는 여기서 혼에 속한 같은 범주를 가리킨다. hylicus는 물질에 속한 것으로 옮겼다.",
          "데미우르고스를 하나님 아버지이자 구원자이며 왕이라고 부르는 부분은 라틴어 대본에 따른 것이다. 같은 면의 그리스어에는 아버지와 왕이라는 명칭이 실려 있다.",
          "메트로파토르는 어머니와 아버지를 합한 명칭이고, 아파토르는 아버지가 없다는 뜻이다. Harvey의 42쪽 각주 3은 아카모트를 유일한 발생 근원으로 삼는 계보와 연결하여 두 이름을 설명한다.",
          "아카모트, 데미우르고스, 천사들의 관계를 각각 보이지 않는 아버지, 독생자, 나머지 아이온들의 형상으로 설명하는 문장이다. 한국어에서는 생략된 형상이라는 말을 보충해 관계를 드러냈다.",
          "헤브도마드는 일곱, 오그도아드는 여덟의 무리를 가리키는 명칭이다. 일곱 하늘과 그 위의 어머니라는 배치를 앞의 여덟 아이온 무리와 연결하는 수적 설명이다.",
          "낙원은 이 보고에서 하나의 권능이자 넷째 대천사로 설명된다. 라틴어는 Archangelum이라고 명시한다.",
          "45쪽의 talis operationis는 그러한 활동으로 옮겼다. 병기된 그리스어는 생각 또는 여김을 가리키며, Harvey의 같은 면 각주 4는 라틴어 역자가 다른 낱말을 읽었을 가능성을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d813241ac352b89ea2fde5374045cc91ff5fcdb986cb8dde764c0ae1cb400227",
              "sha256:386f435ae112aeca90628959ad1573f6a8ec73cd70d6c2078c4813db85bd1e30",
              "sha256:33f99965ac7e04943d4e49004cfe9a5f5e4e18866a1c0640c7aca5408b9bdf45",
              "sha256:63b6d460f634dfd4a4dfa7b58a3ef47c81c964d345140820b9c85a3aca5ec77a",
              "sha256:8dee1505fd867d9137fc316cc09b6a34752e74d352e84f7498131801ead6c188",
              "sha256:d11d5283106a1dc05031590d49f0a2839f17d7e657598e008e3a9aa298eb425b"
            ],
            "text": "그들에 따르면, 이렇게 세 가지가 존재하게 되었다. 하나는 격정에서 나온 것으로, 물질이었다. 다른 하나는 돌아섬에서 나온 것으로, 혼에 속한 것이었다. 또 다른 하나는 아카모트가 낳은 것으로, 영적인 것이었다. 이제 아카모트는 그것들을 형성하는 일에 나섰다. 그러나 영적인 것은 형성할 수 없었다. 자기와 같은 실체를 지녔기 때문이다. 자신의 돌아섬에서 생겨난 혼에 속한 실체를 형성하는 데로 향했고, 구원자에게서 받은 가르침들도 내놓았다고 한다. 먼저 아카모트는 혼에 속한 실체로 하나님 아버지이자 구원자이며 왕인 존재를 빚었다고 그들은 말한다. 그와 같은 실체를 지닌 모든 것, 곧 혼에 속한 것들의 왕이며, 그들은 이것들을 오른쪽 것들이라고 부른다. 또 격정과 물질에서 나온 것들의 왕이기도 하며, 그들은 이것들을 왼쪽 것들이라고 부른다. 그가 자기 어머니에게 은밀하게 움직임을 받아, 자기 뒤에 있는 것들을 형성했다고 한다. 그래서 그를 메트로파토르, 아파토르, 데미우르고스, 아버지라고 부른다. 오른쪽 것들, 곧 혼에 속한 것들의 아버지라고 하며, 왼쪽 것들, 곧 물질에 속한 것들의 제작자라고 한다. 모든 것의 왕이기도 하다. 이 엔튀메시스가 아이온들을 기리려고 모든 것을 만들고자 하여, 그들의 형상들을 만들었다고 그들은 말한다. 더 정확히는 구원자가 엔튀메시스를 통해 그렇게 했다는 것이다. 엔튀메시스 자신은 보이지 않는 아버지의 형상으로, 데미우르고스에게 알려지지 않은 채 머물렀다. 데미우르고스는 독생자의 형상이며, 그가 만든 천사들과 대천사들은 나머지 아이온들의 형상이라고 한다. 따라서 그는 플레로마 바깥에 있는 것들의 아버지이자 하나님이 되었고, 혼과 물질에 속한 모든 것의 제작자였다고 한다. 서로 섞여 있던 두 실체를 나누고, 몸 없는 것들에서 물체를 만들어, 하늘과 땅에 있는 것들을 제작했다. 물질과 혼에 속한 것들, 오른쪽과 왼쪽 것들, 가벼운 것과 무거운 것, 위로 날아오르는 것과 아래로 기울어지는 것들의 제작자가 되었다는 것이다. 또 일곱 하늘을 만들었고, 데미우르고스는 그 위에 있다고 말한다. 이 때문에 그를 헤브도마드라고 부르고, 어머니인 아카모트는 오그도아드라고 부른다. 플레로마의 처음 태어난 최초의 여덟 무리가 지닌 수를 유지하는 것이다. 그 일곱 하늘에는 지성이 있다고 말하며, 그것들이 천사들이라고 전한다. 데미우르고스 자신도 하나님을 닮은 천사라고 한다. 그와 같이, 셋째 하늘 위에 있는 낙원도 하나의 권능, 곧 넷째 대천사라고 말한다. 그 안에 머물던 아담은 그것으로부터 무언가를 받았다고 한다. 데미우르고스는 이 모든 것을 스스로 만들었다고 생각했으나, 아카모트가 그것들을 만들었다고 그들은 말한다. 하늘을 만들면서도 하늘을 몰랐고, 인간을 빚으면서도 인간을 몰랐고, 땅을 드러내면서도 땅을 몰랐다고 한다. 모든 일에서 이와 같이, 그는 자기가 만드는 것들의 형상들과 그 어머니 자체도 몰랐다고 한다. 자신이 모든 것이라고 생각했던 것이다. 그의 어머니가 그에게 그런 활동의 원인이 되었다고 그들은 말한다. 어머니는 그를 이런 존재로 내놓으려 했다. 자기 실체의 머리이며 시작이고, 모든 활동의 주인이 되게 하려 했다는 것이다. 이 어머니를 오그도아드, 소피아, 땅, 예루살렘, 성령이라고 부르고, 남성형으로 주라고도 부른다. 그는 중간 장소를 차지하여, 데미우르고스 위에, 플레로마 아래 또는 바깥에, 마지막 때까지 있다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:10f9a106cd1add9333f57511f7bd50779b477aef1c36e3394b72e53e3893807e"
        ],
        "text": "그들에 따르면, 이렇게 세 가지가 존재하게 되었다. 하나는 격정에서 나온 것으로, 물질이었다. 다른 하나는 돌아섬에서 나온 것으로, 혼에 속한 것이었다. 또 다른 하나는 아카모트가 낳은 것으로, 영적인 것이었다. 이제 아카모트는 그것들을 형성하는 일에 나섰다. 그러나 영적인 것은 형성할 수 없었다. 자기와 같은 실체를 지녔기 때문이다. 자신의 돌아섬에서 생겨난 혼에 속한 실체를 형성하는 데로 향했고, 구원자에게서 받은 가르침들도 내놓았다고 한다. 먼저 아카모트는 혼에 속한 실체로 하나님 아버지이자 구원자이며 왕인 존재를 빚었다고 그들은 말한다. 그와 같은 실체를 지닌 모든 것, 곧 혼에 속한 것들의 왕이며, 그들은 이것들을 오른쪽 것들이라고 부른다. 또 격정과 물질에서 나온 것들의 왕이기도 하며, 그들은 이것들을 왼쪽 것들이라고 부른다. 그가 자기 어머니에게 은밀하게 움직임을 받아, 자기 뒤에 있는 것들을 형성했다고 한다. 그래서 그를 메트로파토르, 아파토르, 데미우르고스, 아버지라고 부른다. 오른쪽 것들, 곧 혼에 속한 것들의 아버지라고 하며, 왼쪽 것들, 곧 물질에 속한 것들의 제작자라고 한다. 모든 것의 왕이기도 하다. 이 엔튀메시스가 아이온들을 기리려고 모든 것을 만들고자 하여, 그들의 형상들을 만들었다고 그들은 말한다. 더 정확히는 구원자가 엔튀메시스를 통해 그렇게 했다는 것이다. 엔튀메시스 자신은 보이지 않는 아버지의 형상으로, 데미우르고스에게 알려지지 않은 채 머물렀다. 데미우르고스는 독생자의 형상이며, 그가 만든 천사들과 대천사들은 나머지 아이온들의 형상이라고 한다. 따라서 그는 플레로마 바깥에 있는 것들의 아버지이자 하나님이 되었고, 혼과 물질에 속한 모든 것의 제작자였다고 한다. 서로 섞여 있던 두 실체를 나누고, 몸 없는 것들에서 물체를 만들어, 하늘과 땅에 있는 것들을 제작했다. 물질과 혼에 속한 것들, 오른쪽과 왼쪽 것들, 가벼운 것과 무거운 것, 위로 날아오르는 것과 아래로 기울어지는 것들의 제작자가 되었다는 것이다. 또 일곱 하늘을 만들었고, 데미우르고스는 그 위에 있다고 말한다. 이 때문에 그를 헤브도마드라고 부르고, 어머니인 아카모트는 오그도아드라고 부른다. 플레로마의 처음 태어난 최초의 여덟 무리가 지닌 수를 유지하는 것이다. 그 일곱 하늘에는 지성이 있다고 말하며, 그것들이 천사들이라고 전한다. 데미우르고스 자신도 하나님을 닮은 천사라고 한다. 그와 같이, 셋째 하늘 위에 있는 낙원도 하나의 권능, 곧 넷째 대천사라고 말한다. 그 안에 머물던 아담은 그것으로부터 무언가를 받았다고 한다. 데미우르고스는 이 모든 것을 스스로 만들었다고 생각했으나, 아카모트가 그것들을 만들었다고 그들은 말한다. 하늘을 만들면서도 하늘을 몰랐고, 인간을 빚으면서도 인간을 몰랐고, 땅을 드러내면서도 땅을 몰랐다고 한다. 모든 일에서 이와 같이, 그는 자기가 만드는 것들의 형상들과 그 어머니 자체도 몰랐다고 한다. 자신이 모든 것이라고 생각했던 것이다. 그의 어머니가 그에게 그런 활동의 원인이 되었다고 그들은 말한다. 어머니는 그를 이런 존재로 내놓으려 했다. 자기 실체의 머리이며 시작이고, 모든 활동의 주인이 되게 하려 했다는 것이다. 이 어머니를 오그도아드, 소피아, 땅, 예루살렘, 성령이라고 부르고, 남성형으로 주라고도 부른다. 그는 중간 장소를 차지하여, 데미우르고스 위에, 플레로마 아래 또는 바깥에, 마지막 때까지 있다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6cfceb4b5aad4ab78d0e85623aedbb9f1fcec4ee65d00c43e42939e0c924f9df",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
      },
      "work_location": "1.h1.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1bd5e2c84119fb5e9e83917439e0d55b9f8015cdb4f1275b6d2a23f5859f929d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f0ffd7855b4d3c30cc12a8f63dbb58ad999b457f48a8dff1c84b659570e0b7e7",
            "sha256:16f47e7b66e46ec244a649008afa76b485ae2af246629e74e894f0f161ecec82",
            "sha256:a77663daf5e493c23c29e8d89d502b7d9d5d2d9efc56c43a4dc68a551ce617b4",
            "sha256:8c0b3008a69097255ceabaf6629cddbdd1c3401bab7974383af389278cd955b7",
            "sha256:4e493f483b4d6a79b4148119d74757aa592170764f17525f30fcc1323bc8e9ca",
            "sha256:688bba199a6270e2b4abfa55efe0657d42e705f5dca1f04ca6fc82c2ccc419ba"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a1600c4a619fd8f925cd56a4f71d189893133249939606b12cfa36b42e7a4c0f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:de7a3539cc4df209abbf6d50f5aa707df28da9788d2f278a76557c890d6429b6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103105.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              46,
              47,
              48,
              49,
              50,
              51
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 10절이다. 통상 인용의 1권 5장 4-6절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e9d61ac46a819a602e866702618b9b1588777d225f5d2c4daf58b01ad96d7fac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1bd5e2c84119fb5e9e83917439e0d55b9f8015cdb4f1275b6d2a23f5859f929d",
            "source_revision_id": "sha256:a1600c4a619fd8f925cd56a4f71d189893133249939606b12cfa36b42e7a4c0f",
            "translation_revision_id": "sha256:de7a3539cc4df209abbf6d50f5aa707df28da9788d2f278a76557c890d6429b6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:74ebfdc508998b3dd2ef814058c2a0f7c471327af783b21ab2c25ad14ebee733",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1bd5e2c84119fb5e9e83917439e0d55b9f8015cdb4f1275b6d2a23f5859f929d",
            "source_revision_id": "sha256:a1600c4a619fd8f925cd56a4f71d189893133249939606b12cfa36b42e7a4c0f",
            "translation_revision_id": "sha256:de7a3539cc4df209abbf6d50f5aa707df28da9788d2f278a76557c890d6429b6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e9d61ac46a819a602e866702618b9b1588777d225f5d2c4daf58b01ad96d7fac",
          "sha256:74ebfdc508998b3dd2ef814058c2a0f7c471327af783b21ab2c25ad14ebee733"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103105.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              46,
              47,
              48,
              49,
              50,
              51
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "[autem]",
            "explanation": "인쇄된 접속사 보충을 보존했다.",
            "printed_page": 48,
            "printed_text": "[autem]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "supercaelestis",
            "editorial_notation": "[l. supercaelestis]",
            "explanation": "하늘 위라는 교정을 채택했다. 합자는 ae로 정규화했다.",
            "printed_page": 48,
            "printed_reading": "caelestis",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "moestitiae",
            "editorial_notation": "[moestitiae]",
            "explanation": "슬픔이라는 교정을 채택했다. 합자는 oe로 정규화하고 각주 호출 숫자는 분리했다.",
            "printed_page": 48,
            "printed_reading": "materiae",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "라틴어 인쇄 독법을 유지했다. 병기된 그리스어 및 뒤 문맥과의 의미 차이를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 46,
            "printed_reading": "superiorem eum existentem praescire quae sunt spiritalia",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_print_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 10절이다. 통상 인용의 1권 5장 4-6절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3371619c140458c8fed00993e4c7590cd169e0d651d3a3ae4e239b0fdee96908",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n251.jpg",
            "page_key": "1:46",
            "printed_page": 46,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f0ffd7855b4d3c30cc12a8f63dbb58ad999b457f48a8dff1c84b659570e0b7e7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam quidem materialem substantiam ex tribus passionibus constare dicunt, timore, et tristitia, et aporia, de timore quidem et de conversione animalia subsistentiam accepisse: de conversione quidem Demiurgum volunt genesin habuisse: de timore autem reliquam omnem animalem substantiam mutorum animalium, et hominum. Et propter hoc superiorem eum existentem praescire quae sunt spiritalia, et se putasse solum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4ff8ade2084c15d27ce7901ac214e2df362721ae471485cd28dde869aada2b6f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n252.jpg",
            "page_key": "1:47",
            "printed_page": 47,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:16f47e7b66e46ec244a649008afa76b485ae2af246629e74e894f0f161ecec82",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deum, et per prophetas dixisse, Ego Deus, et praeter me nemo. De tristitia autem spiritalia malitiae docent facta: unde et diabolum genesin habuisse, quem et Cosmocratorem vocant, et daemonia, et omnem spiritalem malitiae substantiam. Sed",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "30207da78c702659ccf5a860c40738d5b55c02029f2935a150048f615575a99e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n253.jpg",
            "page_key": "1:48",
            "printed_page": 48,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a77663daf5e493c23c29e8d89d502b7d9d5d2d9efc56c43a4dc68a551ce617b4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Demiurgum quidem psychicum filium matris suae dicunt, Cosmocratorem vero creaturam Demiurgi: et Cosmocratorem quidem intelligere ea quae sunt supra eum, quoniam sit spiritalis malitia; Demiurgum vero ignorare, cum sit animalis. Habitare [autem] matrem quidem ipsorum in eo qui sit supercaelestis locus, hoc est in medietate; Demiurgum vero in eo qui sit in caelo locus, hoc est hebdomade: Cosmocratorem vero in eo qui sit secundum nos mundo. De expavescentia vero et aporia, quasi de vesaniori, corporalia, quemadmodum praediximus, mundi elementa facta esse: terram vero secundum expavescentiae statum, aquam vero secundum timoris motum, aërem vero secundum moestitiae fixionem: ignem vero omnibus iis inesse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0e331950c329ac050c374a404e45a67d4399d52bae6cb6791976417d6b3393e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n254.jpg",
            "page_key": "1:49",
            "printed_page": 49,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8c0b3008a69097255ceabaf6629cddbdd1c3401bab7974383af389278cd955b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mortem et corruptelam, quemadmodum et ignorantiam omnibus tribus passionibus inabsconsam docent. Cum fabricasset igitur mundum, fecit et hominem choicum, non autem ab hac arida terra, sed ab invisibili substantia, et ab effusili et fluida materia accipientem: et in hunc insufflasse psychicum definiunt. Et hunc esse secundum imaginem et similitudinem factum: secundum imaginem quidem hylicum esse, proximum quidem, sed non ejusdem substantiae esse Deo: secundum similitudinem vero psychicum, unde et spiritum vitae substantiam ejus dictam, cum sit ex spiritali defluitione. Post deinde circumdatam dicunt ei",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c5fc592f5d834d4325ba883d00c221d094d184b570a8b6be41d066c8efbcff1a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n255.jpg",
            "page_key": "1:50",
            "printed_page": 50,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4e493f483b4d6a79b4148119d74757aa592170764f17525f30fcc1323bc8e9ca",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dermatinam tunicam: hanc autem sensibilem carnem esse volunt. Partum vero matris ipsorum, quae est Achamoth, quem secundum inspectionem eorum Angelorum qui sunt erga Salvatorem generavit, existentem ejusdem substantiae matri suae spiritalem, et ipsum enim ignorasse Demiurgum dicunt: et latenter depositum esse in eum, nesciente eo, uti per eum in eam quae ab eo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1eb6c6d0f11fdcbb33f2e80447fac0b80ad7677c86135172faaef5dd565e6086",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n256.jpg",
            "page_key": "1:51",
            "printed_page": 51,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:688bba199a6270e2b4abfa55efe0657d42e705f5dca1f04ca6fc82c2ccc419ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "esset animam seminatum, et in materiale hoc corpus, gestatum quoque velut in utero in iis et amplificatum, paratum fiat ad susceptionem perfectae rationis. Latuit igitur, quemadmodum dicunt, Demiurgum conseminatus insufflationi ejus a Sophia spiritalis homo, inenarrabili virtute et providentia. Quemadmodum enim Matrem suam ignoravit, sic et semen ejus. Quod etiam ipsum Ecclesiam esse dicunt, exemplum superioris Ecclesiae: et hunc esse in semetipsis hominem volunt, uti habeant animam quidem a Demiurgo, corpus autem a limo, et carneum a materia, spiritalem vero hominem a matre Achamoth.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a1600c4a619fd8f925cd56a4f71d189893133249939606b12cfa36b42e7a4c0f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam quidem materialem substantiam ex tribus passionibus constare dicunt, timore, et tristitia, et aporia, de timore quidem et de conversione animalia subsistentiam accepisse: de conversione quidem Demiurgum volunt genesin habuisse: de timore autem reliquam omnem animalem substantiam mutorum animalium, et hominum. Et propter hoc superiorem eum existentem praescire quae sunt spiritalia, et se putasse solum Deum, et per prophetas dixisse, Ego Deus, et praeter me nemo. De tristitia autem spiritalia malitiae docent facta: unde et diabolum genesin habuisse, quem et Cosmocratorem vocant, et daemonia, et omnem spiritalem malitiae substantiam. Sed Demiurgum quidem psychicum filium matris suae dicunt, Cosmocratorem vero creaturam Demiurgi: et Cosmocratorem quidem intelligere ea quae sunt supra eum, quoniam sit spiritalis malitia; Demiurgum vero ignorare, cum sit animalis. Habitare [autem] matrem quidem ipsorum in eo qui sit supercaelestis locus, hoc est in medietate; Demiurgum vero in eo qui sit in caelo locus, hoc est hebdomade: Cosmocratorem vero in eo qui sit secundum nos mundo. De expavescentia vero et aporia, quasi de vesaniori, corporalia, quemadmodum praediximus, mundi elementa facta esse: terram vero secundum expavescentiae statum, aquam vero secundum timoris motum, aërem vero secundum moestitiae fixionem: ignem vero omnibus iis inesse mortem et corruptelam, quemadmodum et ignorantiam omnibus tribus passionibus inabsconsam docent. Cum fabricasset igitur mundum, fecit et hominem choicum, non autem ab hac arida terra, sed ab invisibili substantia, et ab effusili et fluida materia accipientem: et in hunc insufflasse psychicum definiunt. Et hunc esse secundum imaginem et similitudinem factum: secundum imaginem quidem hylicum esse, proximum quidem, sed non ejusdem substantiae esse Deo: secundum similitudinem vero psychicum, unde et spiritum vitae substantiam ejus dictam, cum sit ex spiritali defluitione. Post deinde circumdatam dicunt ei dermatinam tunicam: hanc autem sensibilem carnem esse volunt. Partum vero matris ipsorum, quae est Achamoth, quem secundum inspectionem eorum Angelorum qui sunt erga Salvatorem generavit, existentem ejusdem substantiae matri suae spiritalem, et ipsum enim ignorasse Demiurgum dicunt: et latenter depositum esse in eum, nesciente eo, uti per eum in eam quae ab eo esset animam seminatum, et in materiale hoc corpus, gestatum quoque velut in utero in iis et amplificatum, paratum fiat ad susceptionem perfectae rationis. Latuit igitur, quemadmodum dicunt, Demiurgum conseminatus insufflationi ejus a Sophia spiritalis homo, inenarrabili virtute et providentia. Quemadmodum enim Matrem suam ignoravit, sic et semen ejus. Quod etiam ipsum Ecclesiam esse dicunt, exemplum superioris Ecclesiae: et hunc esse in semetipsis hominem volunt, uti habeant animam quidem a Demiurgo, corpus autem a limo, et carneum a materia, spiritalem vero hominem a matre Achamoth.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2bcf3c94cf91dc3229d1797d72e146db494d7607e46ad0d338cf9b890127d0d1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "46쪽 라틴어에는 superiorem eum existentem praescire quae sunt spiritalia가 인쇄되어 있다. 이를 우월한 존재로서 영적인 것을 미리 안다는 뜻으로 옮겼다. 병기된 그리스어는 영적인 것을 알 힘이 부족하다는 방향이고, 48쪽 라틴어도 데미우르고스가 혼에 속하여 알지 못한다고 말한다. Harvey의 46-47쪽 각주 5는 이 불일치와 교정 가능성을 논한다. 한국어는 채택한 라틴어의 독법을 보존했으며, 이 문장을 저작의 일관된 주장으로 인용할 때에는 이 대조 정보를 함께 확인해야 한다.",
          "코스모크라토르는 세상을 지배하는 이를 뜻한다. 이 문헌이 보고하는 계보에서 마귀에게 붙이는 명칭이다. 데미우르고스와 구별하여 옮겼다.",
          "48쪽의 [autem]을 [한편]으로 표시했다. 같은 면에서 caelestis 옆의 supercaelestis와 materiae 옆의 moestitiae를 채택하여 각각 하늘 위, 슬픔으로 옮겼다. 기본 독법과 교정 표기는 원문 데이터에 보존했다.",
          "choicus는 흙에 속한 것을, hylicus는 물질에 속한 것을 가리킨다. 형상과 닮음을 각각 물질과 혼에 연결하는 주장의 구별을 살렸다.",
          "가죽옷을 감각을 지닌 살로 풀이하고, 영적 자손이 데미우르고스를 거쳐 혼과 몸에 심긴다고 설명하는 대목이다. 숨을 불어넣는 장면과 씨, 자궁의 비유를 각각 보존했다.",
          "perfectae rationis는 완전한 이성으로 옮겼다. ratio는 이성과 말의 의미를 함께 지니며, Harvey는 51쪽 각주 1에서 그리스어에 logos를 보충할 근거로 이 라틴어 표현을 든다. 용어의 인격적 의미 범위는 추가 대조할 지점이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f0ffd7855b4d3c30cc12a8f63dbb58ad999b457f48a8dff1c84b659570e0b7e7",
              "sha256:16f47e7b66e46ec244a649008afa76b485ae2af246629e74e894f0f161ecec82",
              "sha256:a77663daf5e493c23c29e8d89d502b7d9d5d2d9efc56c43a4dc68a551ce617b4",
              "sha256:8c0b3008a69097255ceabaf6629cddbdd1c3401bab7974383af389278cd955b7",
              "sha256:4e493f483b4d6a79b4148119d74757aa592170764f17525f30fcc1323bc8e9ca",
              "sha256:688bba199a6270e2b4abfa55efe0657d42e705f5dca1f04ca6fc82c2ccc419ba"
            ],
            "text": "그들은 물질적 실체가 세 격정, 곧 두려움과 슬픔과 당혹함으로 이루어진다고 말한다. 혼에 속한 것들은 두려움과 돌아섬에서 존재하게 되었다고 한다. 데미우르고스는 돌아섬에서 태어났다고 주장하며, 말 못 하는 짐승들과 인간에게 있는 그 밖의 혼에 속한 모든 실체는 두려움에서 나왔다고 한다. 이 때문에 그는 우월한 존재로서 영적인 것들을 미리 알았으며, 자기만이 하나님이라고 생각하고, 예언자들을 통해 이렇게 말했다고 한다. “나는 하나님이며, 나 외에는 아무도 없다.” 악한 영적 존재들은 슬픔에서 생겨났다고 가르친다. 마귀도 여기에서 태어났으며, 그들은 그를 코스모크라토르라고도 부른다. 귀신들과 악의 모든 영적 실체도 여기에서 생겨났다는 것이다. 데미우르고스는 자기 어머니에게서 나온 혼에 속한 아들이라고 그들은 말한다. 코스모크라토르는 데미우르고스의 피조물이라고 한다. 코스모크라토르는 영적인 악이기에 자기 위의 것들을 알지만, 데미우르고스는 혼에 속한 존재이므로 알지 못한다고 한다. [한편] 그들의 어머니는 하늘 위의 장소, 곧 중간 영역에 머문다. 데미우르고스는 하늘 안의 장소, 곧 일곱 영역에 머문다. 코스모크라토르는 우리와 같은 이 세상에 있다고 한다. 앞서 말했듯이, 세상의 물체적 원소들은 경악과 당혹함에서, 곧 더 광란한 상태에서 생겨났다고 한다. 땅은 경악으로 멈추어 선 상태에서, 물은 두려움의 움직임에서, 공기는 슬픔이 굳어짐에서 나왔다는 것이다. 불은 죽음과 부패로서 이 모든 것 안에 있다. 그와 같이 무지도 세 격정 모두에 감추어져 있다고 가르친다. 이렇게 세상을 만든 뒤, 흙에 속한 인간도 만들었다. 이 메마른 땅에서 취한 것이 아니라, 보이지 않는 실체에서, 쏟아지고 흐르는 물질에서 취하여 만들었다는 것이다. 그 안에 혼에 속한 인간을 불어넣었다고 그들은 단정한다. 이 인간이 형상과 닮음을 따라 만들어졌다고 한다. 형상을 따른다는 점에서는 물질에 속한 존재여서, 가깝기는 하지만, 하나님과 같은 실체는 아니다. 닮음을 따른다는 점에서는 혼에 속한 존재이다. 영적으로 흘러나온 것이기에, 그 실체도 생명의 영이라고 불렸다는 것이다. 그 뒤에는 그에게 가죽옷이 둘러졌다고 말한다. 이것은 감각을 지닌 살이라고 그들은 주장한다. 그들의 어머니인 아카모트가 구원자 곁에 있는 그 천사들을 바라봄에 따라 낳은 자손은, 자기 어머니와 같은 실체를 지닌 영적 존재였다. 이 자손도 데미우르고스는 몰랐다고 한다. 그가 모르는 사이, 그 안에 은밀하게 넣어졌다는 것이다. 그를 통해 그에게서 나온 그 혼과, 이 물질적인 몸 안에 심겨, 그 안에서 마치 자궁 속에 있는 것처럼 길러지고 자라나, 완전한 이성을 받아들일 준비가 되게 하려는 것이었다. 그러므로 그들의 말에 따르면, 말로 다 나타낼 수 없는 능력과 섭리로 소피아가 그의 숨결과 함께 심은 영적 인간을 데미우르고스는 알아채지 못했다. 자기 어머니를 몰랐듯이, 그 어머니의 씨도 몰랐다. 그들은 이 씨가 교회라고도 말한다. 위에 있는 교회의 모형이라는 것이다. 이것이 자기들 안에 있는 인간이라고 그들은 주장한다. 혼은 데미우르고스에게서, 몸은 진흙에서, 살로 된 부분은 물질에서, 영적 인간은 어머니 아카모트에게서 받았다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a1600c4a619fd8f925cd56a4f71d189893133249939606b12cfa36b42e7a4c0f"
        ],
        "text": "그들은 물질적 실체가 세 격정, 곧 두려움과 슬픔과 당혹함으로 이루어진다고 말한다. 혼에 속한 것들은 두려움과 돌아섬에서 존재하게 되었다고 한다. 데미우르고스는 돌아섬에서 태어났다고 주장하며, 말 못 하는 짐승들과 인간에게 있는 그 밖의 혼에 속한 모든 실체는 두려움에서 나왔다고 한다. 이 때문에 그는 우월한 존재로서 영적인 것들을 미리 알았으며, 자기만이 하나님이라고 생각하고, 예언자들을 통해 이렇게 말했다고 한다. “나는 하나님이며, 나 외에는 아무도 없다.” 악한 영적 존재들은 슬픔에서 생겨났다고 가르친다. 마귀도 여기에서 태어났으며, 그들은 그를 코스모크라토르라고도 부른다. 귀신들과 악의 모든 영적 실체도 여기에서 생겨났다는 것이다. 데미우르고스는 자기 어머니에게서 나온 혼에 속한 아들이라고 그들은 말한다. 코스모크라토르는 데미우르고스의 피조물이라고 한다. 코스모크라토르는 영적인 악이기에 자기 위의 것들을 알지만, 데미우르고스는 혼에 속한 존재이므로 알지 못한다고 한다. [한편] 그들의 어머니는 하늘 위의 장소, 곧 중간 영역에 머문다. 데미우르고스는 하늘 안의 장소, 곧 일곱 영역에 머문다. 코스모크라토르는 우리와 같은 이 세상에 있다고 한다. 앞서 말했듯이, 세상의 물체적 원소들은 경악과 당혹함에서, 곧 더 광란한 상태에서 생겨났다고 한다. 땅은 경악으로 멈추어 선 상태에서, 물은 두려움의 움직임에서, 공기는 슬픔이 굳어짐에서 나왔다는 것이다. 불은 죽음과 부패로서 이 모든 것 안에 있다. 그와 같이 무지도 세 격정 모두에 감추어져 있다고 가르친다. 이렇게 세상을 만든 뒤, 흙에 속한 인간도 만들었다. 이 메마른 땅에서 취한 것이 아니라, 보이지 않는 실체에서, 쏟아지고 흐르는 물질에서 취하여 만들었다는 것이다. 그 안에 혼에 속한 인간을 불어넣었다고 그들은 단정한다. 이 인간이 형상과 닮음을 따라 만들어졌다고 한다. 형상을 따른다는 점에서는 물질에 속한 존재여서, 가깝기는 하지만, 하나님과 같은 실체는 아니다. 닮음을 따른다는 점에서는 혼에 속한 존재이다. 영적으로 흘러나온 것이기에, 그 실체도 생명의 영이라고 불렸다는 것이다. 그 뒤에는 그에게 가죽옷이 둘러졌다고 말한다. 이것은 감각을 지닌 살이라고 그들은 주장한다. 그들의 어머니인 아카모트가 구원자 곁에 있는 그 천사들을 바라봄에 따라 낳은 자손은, 자기 어머니와 같은 실체를 지닌 영적 존재였다. 이 자손도 데미우르고스는 몰랐다고 한다. 그가 모르는 사이, 그 안에 은밀하게 넣어졌다는 것이다. 그를 통해 그에게서 나온 그 혼과, 이 물질적인 몸 안에 심겨, 그 안에서 마치 자궁 속에 있는 것처럼 길러지고 자라나, 완전한 이성을 받아들일 준비가 되게 하려는 것이었다. 그러므로 그들의 말에 따르면, 말로 다 나타낼 수 없는 능력과 섭리로 소피아가 그의 숨결과 함께 심은 영적 인간을 데미우르고스는 알아채지 못했다. 자기 어머니를 몰랐듯이, 그 어머니의 씨도 몰랐다. 그들은 이 씨가 교회라고도 말한다. 위에 있는 교회의 모형이라는 것이다. 이것이 자기들 안에 있는 인간이라고 그들은 주장한다. 혼은 데미우르고스에게서, 몸은 진흙에서, 살로 된 부분은 물질에서, 영적 인간은 어머니 아카모트에게서 받았다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:de7a3539cc4df209abbf6d50f5aa707df28da9788d2f278a76557c890d6429b6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
      },
      "work_location": "1.h1.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1934f1015ca23140c30d5c0112286d8eb34ec0588fc4170b9d696dd35e837f65",
        "part_links": [
          [
            "sha256:866dedceb3df4524bd63f29936e070fab6fba60da28588f78ce268a4db0d0c55",
            "sha256:2b3021401b62b7cf0c13fc79e7fd7d587c78fd0109618abb996016a109bfb2b7",
            "sha256:04325d3dd8743449949627e7554b2c4796f0696dc98340a52f1441453180b4c9",
            "sha256:f9552c88fd0fe883763e2a7c21ad36a13f161a8cb75ba2cff47f925697b24d6e",
            "sha256:2de1b39c9541544144eef8d5e8b97143058caeef4c9c430e4989a7512321eee5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9e5583b06f5a75ef80eee0f6c4c3d18465134399dc25d70c97d6752f6db79934"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9dd0e1fe1eea16b0b220a45e78fb7c7e9a837cd1078f9a3824ba06cdd4149dfc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 11절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s11",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s11",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103106.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              51,
              52,
              53,
              54,
              55
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 11절은 통상 인용 1권 6장 1-2절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0527a585c623ec5f9402a7ea5f161082b3996a152a5e07ffc903139a3a48d38c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1934f1015ca23140c30d5c0112286d8eb34ec0588fc4170b9d696dd35e837f65",
            "source_revision_id": "sha256:9e5583b06f5a75ef80eee0f6c4c3d18465134399dc25d70c97d6752f6db79934",
            "translation_revision_id": "sha256:9dd0e1fe1eea16b0b220a45e78fb7c7e9a837cd1078f9a3824ba06cdd4149dfc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f5dc57cb8c31387b5c7ca1fbac126b101b1abfaa850a31265d1ede23abfbd564",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1934f1015ca23140c30d5c0112286d8eb34ec0588fc4170b9d696dd35e837f65",
            "source_revision_id": "sha256:9e5583b06f5a75ef80eee0f6c4c3d18465134399dc25d70c97d6752f6db79934",
            "translation_revision_id": "sha256:9dd0e1fe1eea16b0b220a45e78fb7c7e9a837cd1078f9a3824ba06cdd4149dfc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0527a585c623ec5f9402a7ea5f161082b3996a152a5e07ffc903139a3a48d38c",
          "sha256:f5dc57cb8c31387b5c7ca1fbac126b101b1abfaa850a31265d1ede23abfbd564"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s11",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103106.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              51,
              52,
              53,
              54,
              55
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 11절은 통상 인용 1권 6장 1-2절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1eb6c6d0f11fdcbb33f2e80447fac0b80ad7677c86135172faaef5dd565e6086",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n256.jpg",
            "page_key": "1:51",
            "printed_page": 51,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:866dedceb3df4524bd63f29936e070fab6fba60da28588f78ce268a4db0d0c55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum sint igitur tria, alterum materiale (quod etiam sinistrum vocant) ex necessitate perire dicunt, quippe cum nullam spirationem incorruptelae recipere possit: Animale vero (quod etiam dextrum appellant) cum sit medium spiritalis et materialis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ae4d180253f145646e65f9890e0aff9d1565314a0d1b8278c8b536958d9d9353",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n257.jpg",
            "page_key": "1:52",
            "printed_page": 52,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2b3021401b62b7cf0c13fc79e7fd7d587c78fd0109618abb996016a109bfb2b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "illuc redigi, quocunque declinaverit: Spiritale vero emissum esse, uti hic animali conjunctum formetur, coëruditum ei in conversatione. Et hoc esse dicunt, sal, et lumen mundi. Opus erat enim animali sensibilibus disciplinis. Ob quam causam et mundum fabricatum dicunt, et Salvatorem autem ad hoc venisse animale, quia suae potestatis est, ut id salvet. Quae enim salvaturus erat, eorum primitias eum suscepisse dicunt: ab Achamoth quidem spiritale, a Demiurgo autem indutum psychicum (id est animalem) Christum, a dispositione autem circumdatum corpus, animalem habens substantiam, paratum vero inenarrabili arte, ut et visibile, et palpabile, et passibile fieret. Et hylicum autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b82c36c5f66f7b2b707ffeda25b67a7046efd1a16fbd24f40e3e0bd8c3841bb6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n258.jpg",
            "page_key": "1:53",
            "printed_page": 53,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:04325d3dd8743449949627e7554b2c4796f0696dc98340a52f1441453180b4c9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nihil omnino suscepit: non enim esse hylicum capacem salutis. Consummationem vero futuram, cum formatum et perfectum fuerit scientia omne spiritale, hoc est, homines qui perfectam agnitionem habent de Deo, et hi qui ab Achamoth initiati sunt mysteria: esse autem hos semetipsos dicunt. Erudiuntur autem psychica (id est animalia) psychici (id est animales) homines, qui per operationem et fidem nudam firmantur, et non perfectam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "98fe644cf5fe0c23d73274115fc13aa1ca09fd23dd0f5fa9a5659a882a65d038",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n259.jpg",
            "page_key": "1:54",
            "printed_page": 54,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f9552c88fd0fe883763e2a7c21ad36a13f161a8cb75ba2cff47f925697b24d6e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "agnitionem habent. Esse autem hos nos, qui sumus ab Ecclesia, dicunt. Quapropter et nobis quidem necessariam esse bonam conversationem respondent: aliter enim impossibile esse salvari. Semetipsos autem non per operationem, sed eo quod sint naturaliter spiritales, omnimodo salvari dicunt. Quemadmodum enim choicum impossibile est salutem percipere, (non enim esse illum capacem salutis dicunt,) sic iterum quod spiritale (quod semetipsos esse volunt) impossibile esse corruptelam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "70fc8ae0c5b3518310243b6205e2ddf0de86ab553ffd90e930c22434087ca896",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n260.jpg",
            "page_key": "1:55",
            "printed_page": 55,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2de1b39c9541544144eef8d5e8b97143058caeef4c9c430e4989a7512321eee5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "percipere, licet in quibuscunque fuerint factis. Quemadmodum enim aurum in coeno depositum non amittit decorem suum, sed suam naturam custodit, cum coenum nihil nocere auro possit: sic et semetipsos dicunt, licet in quibuscunque materialibus operibus sint, nihil semetipsos noceri, neque amittere spiritalem substantiam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9e5583b06f5a75ef80eee0f6c4c3d18465134399dc25d70c97d6752f6db79934",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum sint igitur tria, alterum materiale (quod etiam sinistrum vocant) ex necessitate perire dicunt, quippe cum nullam spirationem incorruptelae recipere possit: Animale vero (quod etiam dextrum appellant) cum sit medium spiritalis et materialis, illuc redigi, quocunque declinaverit: Spiritale vero emissum esse, uti hic animali conjunctum formetur, coëruditum ei in conversatione. Et hoc esse dicunt, sal, et lumen mundi. Opus erat enim animali sensibilibus disciplinis. Ob quam causam et mundum fabricatum dicunt, et Salvatorem autem ad hoc venisse animale, quia suae potestatis est, ut id salvet. Quae enim salvaturus erat, eorum primitias eum suscepisse dicunt: ab Achamoth quidem spiritale, a Demiurgo autem indutum psychicum (id est animalem) Christum, a dispositione autem circumdatum corpus, animalem habens substantiam, paratum vero inenarrabili arte, ut et visibile, et palpabile, et passibile fieret. Et hylicum autem nihil omnino suscepit: non enim esse hylicum capacem salutis. Consummationem vero futuram, cum formatum et perfectum fuerit scientia omne spiritale, hoc est, homines qui perfectam agnitionem habent de Deo, et hi qui ab Achamoth initiati sunt mysteria: esse autem hos semetipsos dicunt. Erudiuntur autem psychica (id est animalia) psychici (id est animales) homines, qui per operationem et fidem nudam firmantur, et non perfectam agnitionem habent. Esse autem hos nos, qui sumus ab Ecclesia, dicunt. Quapropter et nobis quidem necessariam esse bonam conversationem respondent: aliter enim impossibile esse salvari. Semetipsos autem non per operationem, sed eo quod sint naturaliter spiritales, omnimodo salvari dicunt. Quemadmodum enim choicum impossibile est salutem percipere, (non enim esse illum capacem salutis dicunt,) sic iterum quod spiritale (quod semetipsos esse volunt) impossibile esse corruptelam percipere, licet in quibuscunque fuerint factis. Quemadmodum enim aurum in coeno depositum non amittit decorem suum, sed suam naturam custodit, cum coenum nihil nocere auro possit: sic et semetipsos dicunt, licet in quibuscunque materialibus operibus sint, nihil semetipsos noceri, neque amittere spiritalem substantiam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "759db19de96266f8701004da3c63e93239ef71ca4712e0dbdf9645c5484d9538",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "물질적인 것, 혼에 속한 것, 영적인 것의 세 범주에 서로 다른 결말을 배정하는 주장을 보고하는 대목이다. 이레네우스는 그들이 자기들을 영적인 이들로, 교회에 속한 사람들을 혼에 속한 이들로 분류한다고 설명한다.",
          "suae potestatis est는 자기 권한 아래 있다는 말이다. 혼에 속한 존재가 어느 쪽으로 기울지 선택하는 문맥에 맞추어 스스로 선택할 권한을 지닌다고 옮겼다.",
          "구원자가 입는 그리스도와 몸에 관한 설명에서는 혼에 속한 것과 물질에 속한 것을 구별한다. 여기서 보이고 만질 수 있고 고통받을 수 있는 몸도 혼에 속한 실체로 설명된다.",
          "프시키코스와 프시키카는 그리스어에서 온 psychicus 계열의 낱말을 드러내는 표기이다. 라틴어 본문은 이를 animalis 계열의 말로 괄호 안에서 다시 풀이하므로 그 풀이도 보존했다.",
          "53쪽의 라틴어는 하나님에 관한 완전한 지식을 가진 이들과 아카모트에게서 신비에 입문한 이들을 이어 말한다. 병기된 그리스어는 하나님과 아카모트에 관한 완전한 지식을 먼저 말한다. 한국어는 실제 대본인 라틴어의 연결을 따랐다.",
          "금과 진창의 비유는 어떤 행위를 해도 자기들의 영적 실체가 손상되지 않는다는 상대방의 주장을 설명하는 비유이다. 그 주장에 대한 이레네우스의 비판이 다음 절로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:866dedceb3df4524bd63f29936e070fab6fba60da28588f78ce268a4db0d0c55",
              "sha256:2b3021401b62b7cf0c13fc79e7fd7d587c78fd0109618abb996016a109bfb2b7",
              "sha256:04325d3dd8743449949627e7554b2c4796f0696dc98340a52f1441453180b4c9",
              "sha256:f9552c88fd0fe883763e2a7c21ad36a13f161a8cb75ba2cff47f925697b24d6e",
              "sha256:2de1b39c9541544144eef8d5e8b97143058caeef4c9c430e4989a7512321eee5"
            ],
            "text": "이렇게 세 가지가 있으므로, 물질적인 것, 곧 그들이 왼쪽 것이라고도 부르는 것은 필연적으로 멸망한다고 말한다. 썩지 않음의 숨결을 조금도 받아들일 수 없기 때문이다. 혼에 속한 것, 곧 그들이 오른쪽 것이라고도 부르는 것은 영적인 것과 물질적인 것 사이에 있으므로, 어느 쪽으로 기울든 그쪽으로 옮겨진다고 한다. 영적인 것은 여기서 혼에 속한 것과 결합하여, 살아가는 가운데 그것과 함께 배워 형성되도록 내보내졌다고 한다. 이것이 바로 소금이며 세상의 빛이라고 말한다. 혼에 속한 것에는 감각을 통한 교육이 필요했기 때문이다. 그 때문에 세상도 만들어졌다고 하고, 구원자도 스스로 선택할 권한을 지닌 이 혼에 속한 것을 구원하려고 왔다고 한다. 그가 구원할 것들의 첫 열매를 받았다고 그들은 말한다. 아카모트에게서는 영적인 것을 받았고, 데미우르고스에게서는 프시키코스, 곧 혼에 속한 그리스도를 입었으며, 경륜에 따라 몸을 둘렀다는 것이다. 그 몸은 혼에 속한 실체를 지녔으나, 말로 다 나타낼 수 없는 기술로 만들어져, 보이고, 만질 수 있고, 고통받을 수 있게 되었다. 그러나 물질에 속한 것은 전혀 받지 않았다고 한다. 물질에 속한 것은 구원을 받아들일 수 없기 때문이다. 영적인 것 전체가 지식으로 형성되고 완전해질 때, 완성이 오리라고 한다. 곧 사람들, 하나님에 관해 완전한 지식을 가진 이들, 아카모트에게서 신비에 입문한 이들이 완전해질 때이다. 그들은 자신들이 바로 그 사람들이라고 말한다. 프시키코스, 곧 혼에 속한 사람들은 프시키카, 곧 혼에 속한 것들을 배운다. 행위와 믿음만으로 굳게 세워지고, 완전한 지식은 갖추지 못한 사람들이다. 교회에 속한 우리가 그런 사람들이라고 그들은 말한다. 그래서 우리에게는 선하게 사는 일이 필요하다고 답한다. 그렇지 않으면 구원받을 수 없기 때문이다. 그러나 자기들은 행위로 구원받는 것이 아니라, 본성상 영적인 존재이기 때문에 어떤 경우에든 구원받는다고 말한다. 흙에 속한 것이 구원을 받는 일이 불가능하듯이, 곧 그것은 구원을 받아들일 수 없다고 말하듯이, 영적인 것 역시, 곧 자신들이 그렇다고 주장하는 것은, 어떤 행위를 하더라도 부패를 받아들일 수 없다고 한다. 금이 진창 속에 놓여도 자기 아름다움을 잃지 않고, 본성을 지키는 것과 같다. 진창이 금을 조금도 해칠 수 없기 때문이다. 그와 같이 자기들도, 어떤 물질적인 행위를 하든, 전혀 해를 입지 않으며, 영적 실체를 잃지도 않는다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9e5583b06f5a75ef80eee0f6c4c3d18465134399dc25d70c97d6752f6db79934"
        ],
        "text": "이렇게 세 가지가 있으므로, 물질적인 것, 곧 그들이 왼쪽 것이라고도 부르는 것은 필연적으로 멸망한다고 말한다. 썩지 않음의 숨결을 조금도 받아들일 수 없기 때문이다. 혼에 속한 것, 곧 그들이 오른쪽 것이라고도 부르는 것은 영적인 것과 물질적인 것 사이에 있으므로, 어느 쪽으로 기울든 그쪽으로 옮겨진다고 한다. 영적인 것은 여기서 혼에 속한 것과 결합하여, 살아가는 가운데 그것과 함께 배워 형성되도록 내보내졌다고 한다. 이것이 바로 소금이며 세상의 빛이라고 말한다. 혼에 속한 것에는 감각을 통한 교육이 필요했기 때문이다. 그 때문에 세상도 만들어졌다고 하고, 구원자도 스스로 선택할 권한을 지닌 이 혼에 속한 것을 구원하려고 왔다고 한다. 그가 구원할 것들의 첫 열매를 받았다고 그들은 말한다. 아카모트에게서는 영적인 것을 받았고, 데미우르고스에게서는 프시키코스, 곧 혼에 속한 그리스도를 입었으며, 경륜에 따라 몸을 둘렀다는 것이다. 그 몸은 혼에 속한 실체를 지녔으나, 말로 다 나타낼 수 없는 기술로 만들어져, 보이고, 만질 수 있고, 고통받을 수 있게 되었다. 그러나 물질에 속한 것은 전혀 받지 않았다고 한다. 물질에 속한 것은 구원을 받아들일 수 없기 때문이다. 영적인 것 전체가 지식으로 형성되고 완전해질 때, 완성이 오리라고 한다. 곧 사람들, 하나님에 관해 완전한 지식을 가진 이들, 아카모트에게서 신비에 입문한 이들이 완전해질 때이다. 그들은 자신들이 바로 그 사람들이라고 말한다. 프시키코스, 곧 혼에 속한 사람들은 프시키카, 곧 혼에 속한 것들을 배운다. 행위와 믿음만으로 굳게 세워지고, 완전한 지식은 갖추지 못한 사람들이다. 교회에 속한 우리가 그런 사람들이라고 그들은 말한다. 그래서 우리에게는 선하게 사는 일이 필요하다고 답한다. 그렇지 않으면 구원받을 수 없기 때문이다. 그러나 자기들은 행위로 구원받는 것이 아니라, 본성상 영적인 존재이기 때문에 어떤 경우에든 구원받는다고 말한다. 흙에 속한 것이 구원을 받는 일이 불가능하듯이, 곧 그것은 구원을 받아들일 수 없다고 말하듯이, 영적인 것 역시, 곧 자신들이 그렇다고 주장하는 것은, 어떤 행위를 하더라도 부패를 받아들일 수 없다고 한다. 금이 진창 속에 놓여도 자기 아름다움을 잃지 않고, 본성을 지키는 것과 같다. 진창이 금을 조금도 해칠 수 없기 때문이다. 그와 같이 자기들도, 어떤 물질적인 행위를 하든, 전혀 해를 입지 않으며, 영적 실체를 잃지도 않는다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9dd0e1fe1eea16b0b220a45e78fb7c7e9a837cd1078f9a3824ba06cdd4149dfc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
      },
      "work_location": "1.h1.s11",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-11"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:59f43e005e416ff8ea0b001fc17242c7862954ca220cf46f5292db0efee18a40",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ab543a81d9b4105b623eacbdeccf65d1090f1d761daea827c2f3d63a1c8ab607",
            "sha256:2f56c0d82a0621cf28b5e404eea14476b08e21189af2690fef68709448b507c7",
            "sha256:d1258dfe0ae0434cc5d0894c4c529a5bfe961ea572281d8ae7a4d1615c0ddf58",
            "sha256:57cd22cb89a8e69a9ab776a27c8f65bcc553a45e61960bd22149cb901414ec0a",
            "sha256:b48fd294c6219ef8162c62029a0093da308f9e92bea8307a82a964fa8f451436"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1ac4b98e8365c5dff9e3b886d615877c62c4d911e22909ad4811c430f28e47a3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:600264fe0593c8caf4e301d96030568190b22d687493a0b46bc9ea96a0547ac3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 12절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103106.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              55,
              56,
              57,
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_pages": [
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Nihil enim psychicum intra Pleroma transire.",
            "source_start": "Cum autem universum semen perfectum fuerit,",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 12절은 통상 인용 1권 6장 3-4절과 7장 1절의 앞부분을 포함한다. 7장 1절의 끝부분은 다음 Harvey 13절로 이어진다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a506a1aa5dd19ee6afe9e4e51b129c6de7d0506fab0003b827ae644b815851f0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59f43e005e416ff8ea0b001fc17242c7862954ca220cf46f5292db0efee18a40",
            "source_revision_id": "sha256:1ac4b98e8365c5dff9e3b886d615877c62c4d911e22909ad4811c430f28e47a3",
            "translation_revision_id": "sha256:600264fe0593c8caf4e301d96030568190b22d687493a0b46bc9ea96a0547ac3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:fc522c5104ccc7236e1290fadda7293634820e7a90f029f7acfc348c3ce06a62",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59f43e005e416ff8ea0b001fc17242c7862954ca220cf46f5292db0efee18a40",
            "source_revision_id": "sha256:1ac4b98e8365c5dff9e3b886d615877c62c4d911e22909ad4811c430f28e47a3",
            "translation_revision_id": "sha256:600264fe0593c8caf4e301d96030568190b22d687493a0b46bc9ea96a0547ac3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a506a1aa5dd19ee6afe9e4e51b129c6de7d0506fab0003b827ae644b815851f0",
          "sha256:fc522c5104ccc7236e1290fadda7293634820e7a90f029f7acfc348c3ce06a62"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103106.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              55,
              56,
              57,
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_pages": [
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Nihil enim psychicum intra Pleroma transire.",
            "source_start": "Cum autem universum semen perfectum fuerit,",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "pro voluptate in honorem Deorum",
            "editorial_notation": "[l. pro voluptate in honorem Deorum]",
            "explanation": "Harvey가 제안한 쾌락과 신들의 영예를 뜻하는 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 55,
            "printed_reading": "pro voluntate in honore idolorum",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "nymphonem",
            "printed_pages": [
              58,
              59
            ],
            "printed_parts": [
              "nym-",
              "phonem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 12절은 통상 인용 1권 6장 3-4절과 7장 1절의 앞부분을 포함한다. 7장 1절의 끝부분은 다음 Harvey 13절로 이어진다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "70fc8ae0c5b3518310243b6205e2ddf0de86ab553ffd90e930c22434087ca896",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n260.jpg",
            "page_key": "1:55",
            "printed_page": 55,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ab543a81d9b4105b623eacbdeccf65d1090f1d761daea827c2f3d63a1c8ab607",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter et intimorate omnia quae vetantur hi, qui sunt ipsorum perfecti, operantur, de quibus Scripturae confirmant, quoniam qui faciunt ea, Regnum Dei non haereditabunt. Etenim idolothyta indifferenter manducant, nihil inquinari ab iis putantes, et in omnem diem festum ethnicorum pro voluptate in honorem Deorum factum primi conveniunt; uti in nihilo quidem abstineant, quod est apud Deum et apud homines odiosum muneris homicidiale",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c7cca068d55820b1866eced3d766c06d37baf246a4d7b392c9a3cec4d63e4ec2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n261.jpg",
            "page_key": "1:56",
            "printed_page": 56,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2f56c0d82a0621cf28b5e404eea14476b08e21189af2690fef68709448b507c7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "spectaculum. Quidam autem et carnis voluptatibus insatiabiliter inservientes, carnalia carnalibus, spiritalia spiritalibus reddi dicunt. Et quidam quidem ex ipsis clam eas mulieres, quae discunt ab eis doctrinam hanc, corrumpunt: quemadmodum multae saepe ab iis suasae, post conversae mulieres ad Ecclesiam Dei, cum reliquo errore et hoc confessae sunt. Alii vero et manifeste, ne quidem erubescentes, quascunque adamaverint mulieres, has a viris suis abstrahentes, suas nuptas fecerunt. Alii vero valde modeste initio, quasi cum sororibus fingentes habitare, procedente tempore manifestati sunt, gravida sorore a fratre facta. Et alia multa odiosa et irreligiosa facientes, nos quidem, qui per timorem Dei timemus etiam usque in mentibus nostris et sermonibus peccare, arguunt quasi idiotas, et nihil scientes; semetipsos extollunt, perfectos vocantes, et semina electionis. Nos enim in usu gratiam accipere dicunt, quapropter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fa45ddf8e47b7065728c1b8a2ea11bac8845dff01ca39ea5edfdcfb11fe6692a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n262.jpg",
            "page_key": "1:57",
            "printed_page": 57,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d1258dfe0ae0434cc5d0894c4c529a5bfe961ea572281d8ae7a4d1615c0ddf58",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et auferri a nobis: semetipsos autem proprie possidere, desursum ab inenarrabili et innominabili syzygia descendentem habere gratiam, et propterea adjici eis. Quapropter ex omni modo oportere eos semper syzygiae meditari mysterium. Et hoc suadent insensibilibus iis sermonibus dicentes sic: Quicunque in saeculo est, et uxorem non amat, ut ei conjungatur, non est de veritate, et non transiet in veritatem. Qui autem de saeculo est mixtus mulieri, non transit in veritatem: quoniam in concupiscentia mixtus est mulieri. Quapropter nobis quidem, quos",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "72b5f0df3f7bd3302ab787030d0324f516fcea45d6f825728724ec43f843c77d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n263.jpg",
            "page_key": "1:58",
            "printed_page": 58,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:57cd22cb89a8e69a9ab776a27c8f65bcc553a45e61960bd22149cb901414ec0a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "psychicos vocant, et de saeculo esse dicunt, necessariam continentiam, et bonam operationem, uti per eam veniamus in medietatis locum. Sibi autem, spiritalibus et perfectis vocatis, nullo modo. Non enim operatio in Pleroma inducit, sed semen quod est inde pusillum quidem emissum, hic autem perfectum factum. Cum autem universum semen perfectum fuerit, Achamoth quidem matrem ipsorum transire de medietatis loco dicunt, et intra Pleroma introire, et recipere sponsum suum Salvatorem, qui est ex omnibus factus, uti syzygia fiat Salvatoris et Sophiae, quae est Achamoth. Et hoc esse sponsum et sponsam: nymphonem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b686ceb2b60c612b546c924b3b6000b5db5204266068174e2adb070f3288ab5a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n264.jpg",
            "page_key": "1:59",
            "printed_page": 59,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b48fd294c6219ef8162c62029a0093da308f9e92bea8307a82a964fa8f451436",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vero universum Pleroma. Spiritales vero exspoliatos animas, et spiritus intellectuales factos, inapprehensibiliter et invisibiliter intra Pleroma ingressos, sponsas reddi iis qui circa Salvatorem sunt angelis. Demiurgum vero transire et ipsum in matris suae Sophiae locum, hoc est, in medietatem. Justorum quoque animas refrigerare et ipsas in medietatis loco. Nihil enim psychicum intra Pleroma transire.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1ac4b98e8365c5dff9e3b886d615877c62c4d911e22909ad4811c430f28e47a3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quapropter et intimorate omnia quae vetantur hi, qui sunt ipsorum perfecti, operantur, de quibus Scripturae confirmant, quoniam qui faciunt ea, Regnum Dei non haereditabunt. Etenim idolothyta indifferenter manducant, nihil inquinari ab iis putantes, et in omnem diem festum ethnicorum pro voluptate in honorem Deorum factum primi conveniunt; uti in nihilo quidem abstineant, quod est apud Deum et apud homines odiosum muneris homicidiale spectaculum. Quidam autem et carnis voluptatibus insatiabiliter inservientes, carnalia carnalibus, spiritalia spiritalibus reddi dicunt. Et quidam quidem ex ipsis clam eas mulieres, quae discunt ab eis doctrinam hanc, corrumpunt: quemadmodum multae saepe ab iis suasae, post conversae mulieres ad Ecclesiam Dei, cum reliquo errore et hoc confessae sunt. Alii vero et manifeste, ne quidem erubescentes, quascunque adamaverint mulieres, has a viris suis abstrahentes, suas nuptas fecerunt. Alii vero valde modeste initio, quasi cum sororibus fingentes habitare, procedente tempore manifestati sunt, gravida sorore a fratre facta. Et alia multa odiosa et irreligiosa facientes, nos quidem, qui per timorem Dei timemus etiam usque in mentibus nostris et sermonibus peccare, arguunt quasi idiotas, et nihil scientes; semetipsos extollunt, perfectos vocantes, et semina electionis. Nos enim in usu gratiam accipere dicunt, quapropter et auferri a nobis: semetipsos autem proprie possidere, desursum ab inenarrabili et innominabili syzygia descendentem habere gratiam, et propterea adjici eis. Quapropter ex omni modo oportere eos semper syzygiae meditari mysterium. Et hoc suadent insensibilibus iis sermonibus dicentes sic: Quicunque in saeculo est, et uxorem non amat, ut ei conjungatur, non est de veritate, et non transiet in veritatem. Qui autem de saeculo est mixtus mulieri, non transit in veritatem: quoniam in concupiscentia mixtus est mulieri. Quapropter nobis quidem, quos psychicos vocant, et de saeculo esse dicunt, necessariam continentiam, et bonam operationem, uti per eam veniamus in medietatis locum. Sibi autem, spiritalibus et perfectis vocatis, nullo modo. Non enim operatio in Pleroma inducit, sed semen quod est inde pusillum quidem emissum, hic autem perfectum factum. Cum autem universum semen perfectum fuerit, Achamoth quidem matrem ipsorum transire de medietatis loco dicunt, et intra Pleroma introire, et recipere sponsum suum Salvatorem, qui est ex omnibus factus, uti syzygia fiat Salvatoris et Sophiae, quae est Achamoth. Et hoc esse sponsum et sponsam: nymphonem vero universum Pleroma. Spiritales vero exspoliatos animas, et spiritus intellectuales factos, inapprehensibiliter et invisibiliter intra Pleroma ingressos, sponsas reddi iis qui circa Salvatorem sunt angelis. Demiurgum vero transire et ipsum in matris suae Sophiae locum, hoc est, in medietatem. Justorum quoque animas refrigerare et ipsas in medietatis loco. Nihil enim psychicum intra Pleroma transire.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5bf1fc64ea570b43211b0bec9b7fc525dd40d3615a2ecf97abc093d148d834f4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "금지된 행위와 여성들에 관한 비판은 이레네우스가 상대방을 고발하는 서술이다. 귀환한 여성들의 고백을 자기 주장의 근거로 제시하는 구조를 보존했다.",
          "55쪽의 pro voluntate in honore idolorum 옆에 제시된 pro voluptate in honorem Deorum을 채택하여 즐거움을 위해 신들을 기리는 축제로 옮겼다. 원래 인쇄 형태와 교정 책임을 원문 데이터에 기록했다.",
          "형제와 자매라는 말은 함께 사는 관계를 가족처럼 보이게 했다는 앞 문장에 이어지는 반어적 호칭으로 읽었다. 한국어의 자매라던 여자와 형제라던 남자는 이 문맥을 드러낸다.",
          "syzygia는 짝 또는 짝의 결합을 뜻한다. 위의 짝에서 내려온 은혜와 지상의 결합을 연결하는 주장이어서 짝의 결합으로 옮겼다.",
          "인용문의 in saeculo와 de saeculo는 세상 안에 있음과 세상에 속함으로 구별했다. 같은 행위를 두 집단에 다르게 평가하는 논리가 두 전치사의 차이와 연결된다.",
          "이 Harvey 절은 통상 인용의 1권 6장 3-4절과 7장 1절 앞부분에 걸친다. 모든 씨가 완전해지면이라는 문장에서 통상 7장이 시작하며, 다음 Harvey 절의 첫 문장까지 통상 7장 1절이 이어진다.",
          "최종 회복에서는 영과 혼의 구별이 유지된다. 영적인 이들은 혼을 벗어 플레로마로 들어가고, 의로운 이들의 혼은 중간 영역에 머문다는 설명이다. refrigerare는 쉼을 얻는 뜻으로 읽어 안식을 누린다고 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ab543a81d9b4105b623eacbdeccf65d1090f1d761daea827c2f3d63a1c8ab607",
              "sha256:2f56c0d82a0621cf28b5e404eea14476b08e21189af2690fef68709448b507c7",
              "sha256:d1258dfe0ae0434cc5d0894c4c529a5bfe961ea572281d8ae7a4d1615c0ddf58",
              "sha256:57cd22cb89a8e69a9ab776a27c8f65bcc553a45e61960bd22149cb901414ec0a",
              "sha256:b48fd294c6219ef8162c62029a0093da308f9e92bea8307a82a964fa8f451436"
            ],
            "text": "이 때문에 그들 가운데 완전하다는 자들은 금지된 모든 일을 두려움 없이 행한다. 그런 일들에 대해 성경은, “그 일을 하는 이들은 하나님의 나라를 상속받지 못할 것”이라고 확언한다. 그들은 우상에게 바친 제물을 거리낌 없이 먹으며, 그것 때문에 조금도 더럽혀지지 않는다고 생각한다. 즐거움을 위해, 신들을 기리려고 벌이는 이방인들의 모든 축제에도 맨 먼저 모여든다. 하나님과 사람들에게 혐오스러운 살육의 경기 구경조차 조금도 삼가지 않을 정도이다. 어떤 자들은 육체의 쾌락에 탐욕스럽게 매달리며, 육적인 것들은 육적인 것들에, 영적인 것들은 영적인 것들에 돌려주어야 한다고 말한다. 그들 가운데 어떤 자들은 자기들에게서 이 가르침을 배우는 여자들을 몰래 타락시킨다. 그들에게 여러 차례 설득되었던 많은 여자가 뒤에 하나님의 교회로 돌아와, 다른 오류들과 함께 이 일도 고백했다. 다른 자들은 부끄러워하지도 않고, 공공연히 자기가 사랑하게 된 여자들을 그들의 남편들에게서 떼어 내어, 자기 아내로 삼았다. 또 다른 자들은 처음에는 매우 단정하게, 자매들과 함께 사는 것처럼 가장했으나, 시간이 흐르면서 드러났다. 자매라던 여자가 형제라던 남자에게서 아이를 가졌기 때문이다. 그들은 그 밖에도 혐오스럽고 불경한 일을 많이 행하면서, 하나님을 경외하여 생각에서조차, 말에서조차 죄짓기를 두려워하는 우리를 무식하고 아무것도 모르는 사람으로 여겨 비난한다. 자기들은 높여, 완전한 이들이라고, 선택의 씨들이라고 부른다. 우리는 쓰도록 주어지는 은혜를 받으므로, 그 은혜를 빼앗기기도 한다고 그들은 말한다. 자기들은 그것을 자기 것으로 소유하며, 말로 다 나타낼 수도, 이름 붙일 수도 없는 짝의 결합에서 위로부터 내려온 은혜를 지니기에, 더 보태어 받는다고 한다. 그래서 모든 방식으로 자기들은 늘 짝의 결합이라는 신비를 익혀야 한다고 한다. 분별없는 이들을 설득하려고, 바로 이런 말을 한다. “누구든 세상 안에 있으면서, 아내와 결합하도록 그 아내를 사랑하지 않는 이는 진리에 속하지 않으며, 진리로 들어가지도 못할 것이다. 그러나 세상에 속한 자로서 여자와 결합한 이는 진리로 들어가지 못한다. 욕망 속에서 여자와 결합했기 때문이다.” 이 때문에 그들이 혼에 속한 이들이라고 부르고, 세상에 속해 있다고 하는 우리에게는 절제와 선한 행위가 필요하다고 한다. 그것을 통해 중간 영역에 이르게 하려는 것이다. 영적이며 완전하다고 불리는 자기들에게는 전혀 필요하지 않다고 한다. 행위가 플레로마 안으로 이끄는 것이 아니라, 거기서 작게 내보내져, 여기서 완전해진 씨가 이끌기 때문이다. 모든 씨가 완전해지면, 그들의 어머니인 아카모트는 중간 영역에서 떠나, 플레로마 안으로 들어가고, 모든 존재에게서 나온 자기 신랑인 구원자를 맞아들이리라고 그들은 말한다. 구원자와 소피아, 곧 아카모트가 짝을 이루게 하려는 것이다. 이들이 신랑과 신부이며, 혼인방은 온 플레로마라고 한다. 영적인 이들은 혼을 벗어 버리고, 지성을 지닌 영들이 되어, 붙잡히지도, 보이지도 않은 채 플레로마 안으로 들어간다. 구원자 곁에 있는 천사들에게 신부로 주어진다는 것이다. 데미우르고스 자신도 어머니 소피아의 장소, 곧 중간 영역으로 옮겨간다고 한다. 의로운 이들의 혼들도 중간 영역에서 안식을 누린다. 혼에 속한 것은 아무것도 플레로마 안으로 들어가지 못하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1ac4b98e8365c5dff9e3b886d615877c62c4d911e22909ad4811c430f28e47a3"
        ],
        "text": "이 때문에 그들 가운데 완전하다는 자들은 금지된 모든 일을 두려움 없이 행한다. 그런 일들에 대해 성경은, “그 일을 하는 이들은 하나님의 나라를 상속받지 못할 것”이라고 확언한다. 그들은 우상에게 바친 제물을 거리낌 없이 먹으며, 그것 때문에 조금도 더럽혀지지 않는다고 생각한다. 즐거움을 위해, 신들을 기리려고 벌이는 이방인들의 모든 축제에도 맨 먼저 모여든다. 하나님과 사람들에게 혐오스러운 살육의 경기 구경조차 조금도 삼가지 않을 정도이다. 어떤 자들은 육체의 쾌락에 탐욕스럽게 매달리며, 육적인 것들은 육적인 것들에, 영적인 것들은 영적인 것들에 돌려주어야 한다고 말한다. 그들 가운데 어떤 자들은 자기들에게서 이 가르침을 배우는 여자들을 몰래 타락시킨다. 그들에게 여러 차례 설득되었던 많은 여자가 뒤에 하나님의 교회로 돌아와, 다른 오류들과 함께 이 일도 고백했다. 다른 자들은 부끄러워하지도 않고, 공공연히 자기가 사랑하게 된 여자들을 그들의 남편들에게서 떼어 내어, 자기 아내로 삼았다. 또 다른 자들은 처음에는 매우 단정하게, 자매들과 함께 사는 것처럼 가장했으나, 시간이 흐르면서 드러났다. 자매라던 여자가 형제라던 남자에게서 아이를 가졌기 때문이다. 그들은 그 밖에도 혐오스럽고 불경한 일을 많이 행하면서, 하나님을 경외하여 생각에서조차, 말에서조차 죄짓기를 두려워하는 우리를 무식하고 아무것도 모르는 사람으로 여겨 비난한다. 자기들은 높여, 완전한 이들이라고, 선택의 씨들이라고 부른다. 우리는 쓰도록 주어지는 은혜를 받으므로, 그 은혜를 빼앗기기도 한다고 그들은 말한다. 자기들은 그것을 자기 것으로 소유하며, 말로 다 나타낼 수도, 이름 붙일 수도 없는 짝의 결합에서 위로부터 내려온 은혜를 지니기에, 더 보태어 받는다고 한다. 그래서 모든 방식으로 자기들은 늘 짝의 결합이라는 신비를 익혀야 한다고 한다. 분별없는 이들을 설득하려고, 바로 이런 말을 한다. “누구든 세상 안에 있으면서, 아내와 결합하도록 그 아내를 사랑하지 않는 이는 진리에 속하지 않으며, 진리로 들어가지도 못할 것이다. 그러나 세상에 속한 자로서 여자와 결합한 이는 진리로 들어가지 못한다. 욕망 속에서 여자와 결합했기 때문이다.” 이 때문에 그들이 혼에 속한 이들이라고 부르고, 세상에 속해 있다고 하는 우리에게는 절제와 선한 행위가 필요하다고 한다. 그것을 통해 중간 영역에 이르게 하려는 것이다. 영적이며 완전하다고 불리는 자기들에게는 전혀 필요하지 않다고 한다. 행위가 플레로마 안으로 이끄는 것이 아니라, 거기서 작게 내보내져, 여기서 완전해진 씨가 이끌기 때문이다. 모든 씨가 완전해지면, 그들의 어머니인 아카모트는 중간 영역에서 떠나, 플레로마 안으로 들어가고, 모든 존재에게서 나온 자기 신랑인 구원자를 맞아들이리라고 그들은 말한다. 구원자와 소피아, 곧 아카모트가 짝을 이루게 하려는 것이다. 이들이 신랑과 신부이며, 혼인방은 온 플레로마라고 한다. 영적인 이들은 혼을 벗어 버리고, 지성을 지닌 영들이 되어, 붙잡히지도, 보이지도 않은 채 플레로마 안으로 들어간다. 구원자 곁에 있는 천사들에게 신부로 주어진다는 것이다. 데미우르고스 자신도 어머니 소피아의 장소, 곧 중간 영역으로 옮겨간다고 한다. 의로운 이들의 혼들도 중간 영역에서 안식을 누린다. 혼에 속한 것은 아무것도 플레로마 안으로 들어가지 못하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:600264fe0593c8caf4e301d96030568190b22d687493a0b46bc9ea96a0547ac3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
      },
      "work_location": "1.h1.s12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54dc6b91acea9afe16362933bcf7925614c6c3499f2f2498fce86a9528f841fc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4fc9f7df808a5f27a741d9eaf26ca5d80dd4105098bc2b571c9734c005f0997f",
            "sha256:c5c524333e2aebe1a22a7669afc15289d7458970d3bf6bf60622d296686522ef",
            "sha256:aa1d1e65dae86501dd4b3c06529c5bc2439edff29bcc2af3a5852e7e4ea81631",
            "sha256:f70926834e4d05024af9c23e615902bc0cf9b5e0c9ec1e333b0a7d48a591454f",
            "sha256:b350722a68d59899e9c1edde8682f2700117c6fefdb6353d65c146a5a8f6824a",
            "sha256:df1b1b5a1ca8a261f8a5513ef696465ffd74597aa4ca236989ef2f79a300e7f0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:08740d2d663fbee2a2ffff6c4b396c048e17d6c204483e12cc9b403c6e834c7e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ec091784fef0d58465402b3fa2a9dd09dbd97e1e561a3b3efd8c8670ce54a27c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 13절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s13",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s13",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_pages": [
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Demiurgum autem nihil horum cognovisse ostendunt ante Salvatoris adventum.",
            "source_start": "His autem factis ita,",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              59,
              60,
              61,
              62,
              63,
              64
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 13절은 통상 인용 1권 7장 1절 끝부분과 2-4절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1b552c992f8d315d3786a82650cb617980085d0b0dfc9dcde8bec434cccc553f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54dc6b91acea9afe16362933bcf7925614c6c3499f2f2498fce86a9528f841fc",
            "source_revision_id": "sha256:08740d2d663fbee2a2ffff6c4b396c048e17d6c204483e12cc9b403c6e834c7e",
            "translation_revision_id": "sha256:ec091784fef0d58465402b3fa2a9dd09dbd97e1e561a3b3efd8c8670ce54a27c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2cdbcbbe506282d988d4c72d4f67b6245d70b917befbe6051d9d2bf9b97e6717",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54dc6b91acea9afe16362933bcf7925614c6c3499f2f2498fce86a9528f841fc",
            "source_revision_id": "sha256:08740d2d663fbee2a2ffff6c4b396c048e17d6c204483e12cc9b403c6e834c7e",
            "translation_revision_id": "sha256:ec091784fef0d58465402b3fa2a9dd09dbd97e1e561a3b3efd8c8670ce54a27c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1b552c992f8d315d3786a82650cb617980085d0b0dfc9dcde8bec434cccc553f",
          "sha256:2cdbcbbe506282d988d4c72d4f67b6245d70b917befbe6051d9d2bf9b97e6717"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s13",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_pages": [
              59
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Demiurgum autem nihil horum cognovisse ostendunt ante Salvatoris adventum.",
            "source_start": "His autem factis ita,",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              59,
              60,
              61,
              62,
              63,
              64
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "ab",
            "editorial_notation": "[ab]",
            "explanation": "이 씨에 의해 말해졌다는 행위자 표현을 채택했다.",
            "printed_page": 63,
            "printed_reading": "de",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "a Salvatore",
            "editorial_notation": "[a] Salvatore[m]",
            "explanation": "편집자가 표시한 전치사 보충과 어미 조정을 채택해 구원자에게서라는 형태로 읽었다.",
            "printed_page": 63,
            "printed_reading": "Salvatorem",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "sive",
            "editorial_notation": "[sive]",
            "explanation": "뒤의 sive와 나란한 선택 접속사를 채택했다.",
            "printed_page": 63,
            "printed_reading": "quam",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "distribuebat",
            "printed_pages": [
              62,
              63
            ],
            "printed_parts": [
              "distri-",
              "buebat"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 13절은 통상 인용 1권 7장 1절 끝부분과 2-4절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b686ceb2b60c612b546c924b3b6000b5db5204266068174e2adb070f3288ab5a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n264.jpg",
            "page_key": "1:59",
            "printed_page": 59,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4fc9f7df808a5f27a741d9eaf26ca5d80dd4105098bc2b571c9734c005f0997f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "His autem factis ita, is qui latet in mundo ignis exardescens et comprehendens, universam materiam consumit, et ipsum simul consumptum abire in id, ut jam non sit. Demiurgum autem nihil horum cognovisse ostendunt ante Salvatoris adventum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "904d4d0de0c9858ce3e58025f344aeb6787aac55b0c677704472f600772c0aab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n265.jpg",
            "page_key": "1:60",
            "printed_page": 60,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c5c524333e2aebe1a22a7669afc15289d7458970d3bf6bf60622d296686522ef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sunt autem qui dicunt emisisse eum Christum filium suum, sed et animalem: et de hoc per Prophetas locutum esse. Esse autem hunc qui per Mariam transierit, quemadmodum aqua per tubum transit, et in hunc in baptismate descendisse illum qui esset de Pleromate ex omnibus Salvatorem in figura columbae: fuisse autem in eo et illud quod est ab Achamoth semen spiritale. Dominum igitur nostrum ex quatuor iis compositum fuisse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3867fd244a90cff1f1f1bdd3365c41769b18b757f26be7158fbba2ed4d7d571d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n266.jpg",
            "page_key": "1:61",
            "printed_page": 61,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:aa1d1e65dae86501dd4b3c06529c5bc2439edff29bcc2af3a5852e7e4ea81631",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicunt, servantem typum primogenitae et primae quaternionis; de spiritali, quod erat ab Achamoth: et de animali, quod erat de Demiurgo: et de dispositione, quod erat factum inenarrabili arte: et de Salvatore, quod erat illa, quae descendit in eum columba. Et hunc quidem impassibilem perseverasse: (non enim possibile erat pati eum, cum esset incomprehensibilis et invisibilis) et propter hoc ablatum esse, cum traheretur ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "dbbae88eb0a7736a18ae9c1853774574fb0bf9cc39dfe17964ae1150eb57b0a6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n267.jpg",
            "page_key": "1:62",
            "printed_page": 62,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f70926834e4d05024af9c23e615902bc0cf9b5e0c9ec1e333b0a7d48a591454f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pilatum, illum qui depositus erat in eum spiritus Christi. Sed ne id quidem quod a matre erat semen, passum esse dicunt. Impassibile enim et illud, quippe spiritale, et invisibile etiam ipsi Demiurgo. Passus est autem secundum hos animalis Christus, et ille qui ex dispositione fabricatus in mysterio, ut ostendat per eum mater typum superioris Christi, illius qui extensus est Cruci, et formavit Achamoth formationem secundum substantiam: omnia enim haec exempla illorum esse dicunt. Eas vero quae habuerunt semen id quod est ab Achamoth animas, meliores dicunt fuisse quam reliquas: quapropter et plus eas dilectas a Demiurgo, non sciente causam, sed a semetipso putante esse tales. Quapropter et in prophetas, aiunt, distribuebat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fe815b70762176f974e7a470f25298c217b14298b7fbe24a3ecf5ee8c4a0cdd4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n268.jpg",
            "page_key": "1:63",
            "printed_page": 63,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b350722a68d59899e9c1edde8682f2700117c6fefdb6353d65c146a5a8f6824a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eas, et sacerdotes, et reges. Et multa ab hoc semine dicta per prophetas exponunt: quippe cum altioris naturae esset. Multa autem et matrem de superioribus dixisse dicunt; sed et per hunc, et per eas, quae ab hoc factae sunt animae. Ac deinceps dividunt prophetias, aliquid quidem a matre dictum docentes, aliquid a semine, aliquid autem ab ipso Demiurgo: et Jesum tantundem aliquid quidem a Salvatore dixisse, aliquid a matre, aliquid a Demiurgo, quemadmodum ostendemus procedente nobis sermone. Demiurgum autem, quippe ignorantem quae essent super eum, moveri quidem in iis quae dicuntur, contempsisse vero ea, aliam atque aliam causam putantem, sive spiritus qui prophetat, habens et ipse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0b242c8edefdc6601d62acf3936fe3888eabd7189a99ebfb7ac0a709026001a4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n269.jpg",
            "page_key": "1:64",
            "printed_page": 64,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:df1b1b5a1ca8a261f8a5513ef696465ffd74597aa4ca236989ef2f79a300e7f0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suam aliquam motionem, sive hominem, sive perplexionem pejorum: et sic ignorantem conservasse usque ad adventum Salvatoris. Cum venisset autem Salvator, didicisse eum ab eo omnia dicunt, et in gaudium ei cessisse cum omni virtute sua, et eum esse illum in Evangelio Centurionem, dicentem Salvatori: Et ego enim sub potestate mea habeo milites et servos, et quod jussero, faciunt. Perfecturum autem eum eam quae secundum ipsum est mundi creationem, usque ad id tempus quod oportet, maxime autem propter Ecclesiae diligentiam atque curam, et propter agnitionem praeparati praemii, quoniam in locum matris transibit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:08740d2d663fbee2a2ffff6c4b396c048e17d6c204483e12cc9b403c6e834c7e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "His autem factis ita, is qui latet in mundo ignis exardescens et comprehendens, universam materiam consumit, et ipsum simul consumptum abire in id, ut jam non sit. Demiurgum autem nihil horum cognovisse ostendunt ante Salvatoris adventum. Sunt autem qui dicunt emisisse eum Christum filium suum, sed et animalem: et de hoc per Prophetas locutum esse. Esse autem hunc qui per Mariam transierit, quemadmodum aqua per tubum transit, et in hunc in baptismate descendisse illum qui esset de Pleromate ex omnibus Salvatorem in figura columbae: fuisse autem in eo et illud quod est ab Achamoth semen spiritale. Dominum igitur nostrum ex quatuor iis compositum fuisse dicunt, servantem typum primogenitae et primae quaternionis; de spiritali, quod erat ab Achamoth: et de animali, quod erat de Demiurgo: et de dispositione, quod erat factum inenarrabili arte: et de Salvatore, quod erat illa, quae descendit in eum columba. Et hunc quidem impassibilem perseverasse: (non enim possibile erat pati eum, cum esset incomprehensibilis et invisibilis) et propter hoc ablatum esse, cum traheretur ad Pilatum, illum qui depositus erat in eum spiritus Christi. Sed ne id quidem quod a matre erat semen, passum esse dicunt. Impassibile enim et illud, quippe spiritale, et invisibile etiam ipsi Demiurgo. Passus est autem secundum hos animalis Christus, et ille qui ex dispositione fabricatus in mysterio, ut ostendat per eum mater typum superioris Christi, illius qui extensus est Cruci, et formavit Achamoth formationem secundum substantiam: omnia enim haec exempla illorum esse dicunt. Eas vero quae habuerunt semen id quod est ab Achamoth animas, meliores dicunt fuisse quam reliquas: quapropter et plus eas dilectas a Demiurgo, non sciente causam, sed a semetipso putante esse tales. Quapropter et in prophetas, aiunt, distribuebat eas, et sacerdotes, et reges. Et multa ab hoc semine dicta per prophetas exponunt: quippe cum altioris naturae esset. Multa autem et matrem de superioribus dixisse dicunt; sed et per hunc, et per eas, quae ab hoc factae sunt animae. Ac deinceps dividunt prophetias, aliquid quidem a matre dictum docentes, aliquid a semine, aliquid autem ab ipso Demiurgo: et Jesum tantundem aliquid quidem a Salvatore dixisse, aliquid a matre, aliquid a Demiurgo, quemadmodum ostendemus procedente nobis sermone. Demiurgum autem, quippe ignorantem quae essent super eum, moveri quidem in iis quae dicuntur, contempsisse vero ea, aliam atque aliam causam putantem, sive spiritus qui prophetat, habens et ipse suam aliquam motionem, sive hominem, sive perplexionem pejorum: et sic ignorantem conservasse usque ad adventum Salvatoris. Cum venisset autem Salvator, didicisse eum ab eo omnia dicunt, et in gaudium ei cessisse cum omni virtute sua, et eum esse illum in Evangelio Centurionem, dicentem Salvatori: Et ego enim sub potestate mea habeo milites et servos, et quod jussero, faciunt. Perfecturum autem eum eam quae secundum ipsum est mundi creationem, usque ad id tempus quod oportet, maxime autem propter Ecclesiae diligentiam atque curam, et propter agnitionem praeparati praemii, quoniam in locum matris transibit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fcf638a941949cf1b6d6822be7a0623f4a83fa65c284dd3600b943efc24a6727",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마리아를 통과하는 그리스도, 세례 때 내려오는 구원자, 영적 씨와 경륜에 따라 마련된 몸을 구분하는 설명은 이레네우스가 보고하는 상대방의 견해이다. 네 요소의 열거와 수난 때의 분리를 그 구조대로 옮겼다.",
          "수난을 겪는 존재의 열거에서 경륜에 따라 신비롭게 만들어진 것은 앞의 몸에 관한 설명을 받아 몸으로 풀었다. Harvey의 52쪽과 61-62쪽의 관련 대조를 함께 참조할 수 있다.",
          "위의 그리스도가 자신을 뻗은 십자가는 앞에서 스타우로스 또는 호로스라는 이름으로 설명한 경계와 연결된다. 라틴어 Cruci를 십자가로 옮기고 그 명칭의 문맥을 유지했다.",
          "63쪽의 de [ab], [a] Salvatore[m], quam [sive]는 각각 ab, a Salvatore, sive를 채택했다. 예언의 발화 근원을 나누는 문장과 뒤의 선택 접속 구조를 따라 읽었다.",
          "64쪽의 mundi creationem은 세상의 창조로 옮겼다. Harvey의 각주 3은 procurationem이나 curationem이라는 교정을 제안하며, 병기된 그리스어는 세상을 관리하는 경륜을 뜻한다. 대본 독법과 그 의미 차이를 함께 보존했다.",
          "백부장의 말은 이 문헌에 인용된 형태를 옮겼다. 데미우르고스를 그 백부장과 연결하는 것은 여기서 보고되는 해석이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4fc9f7df808a5f27a741d9eaf26ca5d80dd4105098bc2b571c9734c005f0997f",
              "sha256:c5c524333e2aebe1a22a7669afc15289d7458970d3bf6bf60622d296686522ef",
              "sha256:aa1d1e65dae86501dd4b3c06529c5bc2439edff29bcc2af3a5852e7e4ea81631",
              "sha256:f70926834e4d05024af9c23e615902bc0cf9b5e0c9ec1e333b0a7d48a591454f",
              "sha256:b350722a68d59899e9c1edde8682f2700117c6fefdb6353d65c146a5a8f6824a",
              "sha256:df1b1b5a1ca8a261f8a5513ef696465ffd74597aa4ca236989ef2f79a300e7f0"
            ],
            "text": "이 일들이 그렇게 이루어지면, 세상에 숨어 있는 불이 타올라 휩쓸며, 모든 물질을 소멸시키고, 그 자신도 함께 소멸되어, 더는 존재하지 않게 된다고 한다. 데미우르고스는 구원자가 오기 전에 이 일들을 하나도 알지 못했다고 그들은 설명한다. 어떤 이들은 또 이렇게 말한다. 데미우르고스가 자기 아들 그리스도를 내보냈는데, 그도 혼에 속한 존재였으며, 그에 관해 예언자들을 통해 말했다는 것이다. 물이 관을 통과하듯이 마리아를 통과한 이가 바로 그리스도이며, 세례 때에 플레로마에서, 모든 존재에게서 나온 그 구원자가 비둘기의 모습으로 그에게 내려왔다고 한다. 그 안에는 아카모트에게서 나온 그 영적 씨도 있었다. 그러므로 우리 주님은 처음 태어난 최초의 네 무리의 모형을 유지하며, 이 네 가지로 이루어졌다고 그들은 말한다. 아카모트에게서 나온 영적인 것, 데미우르고스에게서 나온 혼에 속한 것, 말로 다 나타낼 수 없는 기술로 만들어진 경륜에 따른 것, 그에게 내려온 그 비둘기인 구원자에게서 나온 것이다. 이 구원자는 계속 고통을 겪지 않는 상태에 있었다고 한다. 붙잡을 수도, 볼 수도 없는 존재이므로 고통받을 수 없었기 때문이다. 그 때문에 그가 빌라도에게 끌려갔을 때, 그 안에 놓였던 그리스도의 영이 거두어졌다고 한다. 어머니에게서 나온 씨도 고통을 겪지 않았다고 그들은 말한다. 영적인 것이며, 데미우르고스 자신에게도 보이지 않았기에, 그것 역시 고통받을 수 없었다. 그들에 따르면, 고통을 겪은 것은 혼에 속한 그리스도와, 경륜에 따라 신비롭게 만들어진 몸이었다. 어머니가 그를 통해 위에 있는 그리스도의 모형을 드러내려는 것이었다. 그 위의 그리스도는 십자가에 자신을 뻗어, 아카모트에게 실체에 따른 형성을 부여한 이이다. 이 모든 일이 저 위의 일들의 모형이라고 그들은 말한다. 아카모트에게서 나온 그 씨를 지닌 혼들은 다른 혼들보다 더 나았다고 한다. 그래서 데미우르고스에게 더 사랑받았다. 그는 그 까닭을 알지 못한 채, 자기 때문에 그 혼들이 그렇게 되었다고 생각했다. 그 때문에 그 혼들을 예언자들과 제사장들과 왕들에게 나누어 주었다고 한다. 이 씨가 예언자들을 통해 많은 것을 말했다고 그들은 설명한다. 그 씨가 더 높은 본성을 지녔기 때문이다. 어머니도 위의 것들에 관해 많이 말했다고 한다. 데미우르고스를 통해, 그가 만든 그 혼들을 통해 말한 것이다. 이렇게 그들은 예언을 나누어, 어떤 것은 어머니에게서, 어떤 것은 씨에게서, 어떤 것은 데미우르고스 자신에게서 나왔다고 가르친다. 예수도 마찬가지로, 어떤 것은 구원자에게서, 어떤 것은 어머니에게서, 어떤 것은 데미우르고스에게서 받아 말했다고 한다. 이 점은 논의를 진행하며 드러내 보이겠다. 데미우르고스는 자기 위의 것들을 몰랐기에, 선포되는 말들에 마음이 움직이면서도, 그 말들을 업신여겼다. 그 까닭을 그때그때 다르게 생각했다. 스스로 어떤 움직임을 지닌 예언하는 영 때문이거나, 인간 때문이거나, 더 열등한 자들의 혼란 때문이라고 여겼다. 구원자가 올 때까지 이렇게 무지한 상태로 머물렀다고 한다. 그러다가 구원자가 오자, 데미우르고스는 그에게서 모든 것을 배웠다고 그들은 말한다. 자기의 모든 능력과 함께, 기쁘게 그에게 복종했다. 그가 바로 복음서에 나오는 백부장, 구원자에게 다음과 같이 말한 사람이라는 것이다. “나도 내 권한 아래 군인들과 종들을 두고 있으며, 내가 명령하는 것을 그들이 행합니다.” 데미우르고스는 자기에게 맡겨진 세상의 창조를 필요한 때까지 이루어 갈 것이라고 한다. 특히 교회를 보살피고 돌보기 위해서, 또 마련된 상을 알기 때문에 그렇게 한다. 어머니의 자리로 옮겨갈 것을 아는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:08740d2d663fbee2a2ffff6c4b396c048e17d6c204483e12cc9b403c6e834c7e"
        ],
        "text": "이 일들이 그렇게 이루어지면, 세상에 숨어 있는 불이 타올라 휩쓸며, 모든 물질을 소멸시키고, 그 자신도 함께 소멸되어, 더는 존재하지 않게 된다고 한다. 데미우르고스는 구원자가 오기 전에 이 일들을 하나도 알지 못했다고 그들은 설명한다. 어떤 이들은 또 이렇게 말한다. 데미우르고스가 자기 아들 그리스도를 내보냈는데, 그도 혼에 속한 존재였으며, 그에 관해 예언자들을 통해 말했다는 것이다. 물이 관을 통과하듯이 마리아를 통과한 이가 바로 그리스도이며, 세례 때에 플레로마에서, 모든 존재에게서 나온 그 구원자가 비둘기의 모습으로 그에게 내려왔다고 한다. 그 안에는 아카모트에게서 나온 그 영적 씨도 있었다. 그러므로 우리 주님은 처음 태어난 최초의 네 무리의 모형을 유지하며, 이 네 가지로 이루어졌다고 그들은 말한다. 아카모트에게서 나온 영적인 것, 데미우르고스에게서 나온 혼에 속한 것, 말로 다 나타낼 수 없는 기술로 만들어진 경륜에 따른 것, 그에게 내려온 그 비둘기인 구원자에게서 나온 것이다. 이 구원자는 계속 고통을 겪지 않는 상태에 있었다고 한다. 붙잡을 수도, 볼 수도 없는 존재이므로 고통받을 수 없었기 때문이다. 그 때문에 그가 빌라도에게 끌려갔을 때, 그 안에 놓였던 그리스도의 영이 거두어졌다고 한다. 어머니에게서 나온 씨도 고통을 겪지 않았다고 그들은 말한다. 영적인 것이며, 데미우르고스 자신에게도 보이지 않았기에, 그것 역시 고통받을 수 없었다. 그들에 따르면, 고통을 겪은 것은 혼에 속한 그리스도와, 경륜에 따라 신비롭게 만들어진 몸이었다. 어머니가 그를 통해 위에 있는 그리스도의 모형을 드러내려는 것이었다. 그 위의 그리스도는 십자가에 자신을 뻗어, 아카모트에게 실체에 따른 형성을 부여한 이이다. 이 모든 일이 저 위의 일들의 모형이라고 그들은 말한다. 아카모트에게서 나온 그 씨를 지닌 혼들은 다른 혼들보다 더 나았다고 한다. 그래서 데미우르고스에게 더 사랑받았다. 그는 그 까닭을 알지 못한 채, 자기 때문에 그 혼들이 그렇게 되었다고 생각했다. 그 때문에 그 혼들을 예언자들과 제사장들과 왕들에게 나누어 주었다고 한다. 이 씨가 예언자들을 통해 많은 것을 말했다고 그들은 설명한다. 그 씨가 더 높은 본성을 지녔기 때문이다. 어머니도 위의 것들에 관해 많이 말했다고 한다. 데미우르고스를 통해, 그가 만든 그 혼들을 통해 말한 것이다. 이렇게 그들은 예언을 나누어, 어떤 것은 어머니에게서, 어떤 것은 씨에게서, 어떤 것은 데미우르고스 자신에게서 나왔다고 가르친다. 예수도 마찬가지로, 어떤 것은 구원자에게서, 어떤 것은 어머니에게서, 어떤 것은 데미우르고스에게서 받아 말했다고 한다. 이 점은 논의를 진행하며 드러내 보이겠다. 데미우르고스는 자기 위의 것들을 몰랐기에, 선포되는 말들에 마음이 움직이면서도, 그 말들을 업신여겼다. 그 까닭을 그때그때 다르게 생각했다. 스스로 어떤 움직임을 지닌 예언하는 영 때문이거나, 인간 때문이거나, 더 열등한 자들의 혼란 때문이라고 여겼다. 구원자가 올 때까지 이렇게 무지한 상태로 머물렀다고 한다. 그러다가 구원자가 오자, 데미우르고스는 그에게서 모든 것을 배웠다고 그들은 말한다. 자기의 모든 능력과 함께, 기쁘게 그에게 복종했다. 그가 바로 복음서에 나오는 백부장, 구원자에게 다음과 같이 말한 사람이라는 것이다. “나도 내 권한 아래 군인들과 종들을 두고 있으며, 내가 명령하는 것을 그들이 행합니다.” 데미우르고스는 자기에게 맡겨진 세상의 창조를 필요한 때까지 이루어 갈 것이라고 한다. 특히 교회를 보살피고 돌보기 위해서, 또 마련된 상을 알기 때문에 그렇게 한다. 어머니의 자리로 옮겨갈 것을 아는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ec091784fef0d58465402b3fa2a9dd09dbd97e1e561a3b3efd8c8670ce54a27c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
      },
      "work_location": "1.h1.s13",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-13"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:76e808cc7bee2d2f5a5d17ca0e12ff635c7b162bf67a9b4adad590eb6e314ab5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:be3d441e80e3e12f6fae882f2384255fb197707ba23f86b2acb2b3d9fa3df1b0",
            "sha256:62c1229ef1f6690a5ab267037ec6c561c79889f816e65f80f4a4fcd0e2c0f535",
            "sha256:77c9eff185fe0fb6c66b2ac3cb6edb48d394ab35a48117ec8d99f8d9b7984b2f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:15bc98950a4900154ce1d14533e57b27260ef49cdac67d63878a434d5e38d747"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a44ef10d94e7d0b5b7da189ac1bffa82f4fcf852e84d42d9b009e8c0a3412be7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 14절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s14",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s14",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              64,
              65,
              66
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 14절은 통상 인용 1권 7장 5절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a561b875827d9a0c8f9bb749783d97f23827ae862fe27d04a10ca752c89b0f3b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:76e808cc7bee2d2f5a5d17ca0e12ff635c7b162bf67a9b4adad590eb6e314ab5",
            "source_revision_id": "sha256:15bc98950a4900154ce1d14533e57b27260ef49cdac67d63878a434d5e38d747",
            "translation_revision_id": "sha256:a44ef10d94e7d0b5b7da189ac1bffa82f4fcf852e84d42d9b009e8c0a3412be7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f289e10ce7c0dfbd511492aa18620c65db8a18471bdf9db5fe55b59a05d707af",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:76e808cc7bee2d2f5a5d17ca0e12ff635c7b162bf67a9b4adad590eb6e314ab5",
            "source_revision_id": "sha256:15bc98950a4900154ce1d14533e57b27260ef49cdac67d63878a434d5e38d747",
            "translation_revision_id": "sha256:a44ef10d94e7d0b5b7da189ac1bffa82f4fcf852e84d42d9b009e8c0a3412be7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a561b875827d9a0c8f9bb749783d97f23827ae862fe27d04a10ca752c89b0f3b",
          "sha256:f289e10ce7c0dfbd511492aa18620c65db8a18471bdf9db5fe55b59a05d707af"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s14",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103107.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              64,
              65,
              66
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 14절은 통상 인용 1권 7장 5절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0b242c8edefdc6601d62acf3936fe3888eabd7189a99ebfb7ac0a709026001a4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n269.jpg",
            "page_key": "1:64",
            "printed_page": 64,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:be3d441e80e3e12f6fae882f2384255fb197707ba23f86b2acb2b3d9fa3df1b0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hominum autem tria genera dicunt; spiritalem, psychicum, choicum, quemadmodum fuit Cain, Abel, Seth; ut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8ed736624364bdd549f1fe0c6bcfb6f525e4838be7a1e77758c85a824ea98a44",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n270.jpg",
            "page_key": "1:65",
            "printed_page": 65,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:62c1229ef1f6690a5ab267037ec6c561c79889f816e65f80f4a4fcd0e2c0f535",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ostendant et ex his tres naturas, jam non secundum unumquemque, sed secundum genus. Et Choicum quidem in corruptelam abire: Animale vero, si meliora elegerit, in loco medietatis refrigeraturum: si vero pejora, transire et ipsum ad similia. Spiritalia vero inseminat Achamoth, ex illo tempore usque nunc, propter quod et animae erudientur quidem hic: et semina enutrita, quia pusilla emittantur, post deinde perfectione digna habita, sponsas reddi Salvatoris Angelis respondent; animabus eorum ex necessitate in medietate cum Demiurgo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f991d857925136fc8670d98a6ba99c16bb1a08828cdc00f101896ad34683f18b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n271.jpg",
            "page_key": "1:66",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:77c9eff185fe0fb6c66b2ac3cb6edb48d394ab35a48117ec8d99f8d9b7984b2f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "refrigeraturis in aeternum. Et ipsas autem animas rursus subdividentes, dicunt quasdam quidem natura bonas, quasdam autem natura malas. Et bonas quidem has esse, quae capaces seminis fiunt: alias vero natura nequam, nunquam capere illud semen.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:15bc98950a4900154ce1d14533e57b27260ef49cdac67d63878a434d5e38d747",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hominum autem tria genera dicunt; spiritalem, psychicum, choicum, quemadmodum fuit Cain, Abel, Seth; ut ostendant et ex his tres naturas, jam non secundum unumquemque, sed secundum genus. Et Choicum quidem in corruptelam abire: Animale vero, si meliora elegerit, in loco medietatis refrigeraturum: si vero pejora, transire et ipsum ad similia. Spiritalia vero inseminat Achamoth, ex illo tempore usque nunc, propter quod et animae erudientur quidem hic: et semina enutrita, quia pusilla emittantur, post deinde perfectione digna habita, sponsas reddi Salvatoris Angelis respondent; animabus eorum ex necessitate in medietate cum Demiurgo refrigeraturis in aeternum. Et ipsas autem animas rursus subdividentes, dicunt quasdam quidem natura bonas, quasdam autem natura malas. Et bonas quidem has esse, quae capaces seminis fiunt: alias vero natura nequam, nunquam capere illud semen.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ce498eaa77b4b9cf768a4890ff5d320cd8bd486504e99775bb5d68266813ec56",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "세 부류를 열거하는 순서와 가인·아벨·셋을 열거하는 순서는 라틴어 본문 그대로 보존했다. 이 문장의 두 목록은 세 본성을 예시하며, 뒤의 문장들은 각 부류의 결말을 따로 설명한다.",
          "65쪽의 라틴어는 아카모트가 씨를 심고 혼들이 여기서 배울 것이라고 이어진다. 병기된 그리스어는 의로운 혼들에 심긴 영적인 것들이 여기서 교육받는 구조이다. Harvey의 같은 면 각주 5가 이 차이를 논한다.",
          "refrigeraturum과 refrigeraturis는 안식을 누리는 뜻으로 읽었다. 앞의 절과 같이 영적인 씨의 결말과 혼의 중간 영역 안식을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:be3d441e80e3e12f6fae882f2384255fb197707ba23f86b2acb2b3d9fa3df1b0",
              "sha256:62c1229ef1f6690a5ab267037ec6c561c79889f816e65f80f4a4fcd0e2c0f535",
              "sha256:77c9eff185fe0fb6c66b2ac3cb6edb48d394ab35a48117ec8d99f8d9b7984b2f"
            ],
            "text": "그들은 인간에게 세 부류가 있다고 말한다. 영에 속한 부류, 혼에 속한 부류, 흙에 속한 부류이다. 가인과 아벨과 셋에게서 그랬듯이, 이들에게서도 세 본성을 보여 주려는 것이다. 이제 각 사람 안에서가 아니라, 부류에 따라 나뉜다고 한다. 흙에 속한 것은 부패로 들어간다. 혼에 속한 것은 더 나은 것을 선택하면, 중간 영역에서 안식을 누릴 것이다. 더 나쁜 것을 선택하면, 그 역시 같은 멸망으로 들어간다. 아카모트는 그때부터 지금까지 영적인 것들을 씨로 심는다. 그 때문에 혼들도 여기에서 배울 것이며, 작은 상태로 내보내진 씨들은 길러지고, 뒤에 완전함을 누릴 자격을 얻어, 구원자의 천사들에게 신부로 주어진다고 그들은 답한다. 그들의 혼들은 필연적으로 중간 영역에서 데미우르고스와 함께 영원히 안식을 누릴 것이다. 또 혼들 자체를 다시 나누어, 어떤 것은 본성상 선하고, 어떤 것은 본성상 악하다고 말한다. 선한 혼들은 씨를 받아들일 수 있게 되는 것들이며, 다른 혼들은 본성상 악하여, 그 씨를 결코 받아들이지 못한다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:15bc98950a4900154ce1d14533e57b27260ef49cdac67d63878a434d5e38d747"
        ],
        "text": "그들은 인간에게 세 부류가 있다고 말한다. 영에 속한 부류, 혼에 속한 부류, 흙에 속한 부류이다. 가인과 아벨과 셋에게서 그랬듯이, 이들에게서도 세 본성을 보여 주려는 것이다. 이제 각 사람 안에서가 아니라, 부류에 따라 나뉜다고 한다. 흙에 속한 것은 부패로 들어간다. 혼에 속한 것은 더 나은 것을 선택하면, 중간 영역에서 안식을 누릴 것이다. 더 나쁜 것을 선택하면, 그 역시 같은 멸망으로 들어간다. 아카모트는 그때부터 지금까지 영적인 것들을 씨로 심는다. 그 때문에 혼들도 여기에서 배울 것이며, 작은 상태로 내보내진 씨들은 길러지고, 뒤에 완전함을 누릴 자격을 얻어, 구원자의 천사들에게 신부로 주어진다고 그들은 답한다. 그들의 혼들은 필연적으로 중간 영역에서 데미우르고스와 함께 영원히 안식을 누릴 것이다. 또 혼들 자체를 다시 나누어, 어떤 것은 본성상 선하고, 어떤 것은 본성상 악하다고 말한다. 선한 혼들은 씨를 받아들일 수 있게 되는 것들이며, 다른 혼들은 본성상 악하여, 그 씨를 결코 받아들이지 못한다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a44ef10d94e7d0b5b7da189ac1bffa82f4fcf852e84d42d9b009e8c0a3412be7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
      },
      "work_location": "1.h1.s14",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-14"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1795d253d16eacac9de35176e79b27a4a9d91f32482b7408bb53cd20419ba045",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fef2ce5d0d67fb40a52dc61e7fc3ea4443dd32a56c8bc1eb604ff890ff3c4312",
            "sha256:1ad7d6fb54e8c7efca8bbdac61c9ab1123bee428e26a8817eed9e096f98f4cf0",
            "sha256:f11850db09b0db529009480df499b0aa98e2faba65af2c85cf016e4bb7c081c3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ca5bedc075f3551ebbddcdc9c15f1e258db65ba9ef17383621a6df99c0f4a27"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3ca5d22dcfcc8d9931168883162714fdd640446b1bff39c852e1b64f1251c306"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 15절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s15",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s15",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66,
              67,
              68
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 15절은 통상 인용 1권 8장 1절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d3453a3c3044b62651b1d37c83c856d5d78fda822ad6757a16e7c93dd39f7a5d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1795d253d16eacac9de35176e79b27a4a9d91f32482b7408bb53cd20419ba045",
            "source_revision_id": "sha256:5ca5bedc075f3551ebbddcdc9c15f1e258db65ba9ef17383621a6df99c0f4a27",
            "translation_revision_id": "sha256:3ca5d22dcfcc8d9931168883162714fdd640446b1bff39c852e1b64f1251c306"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3b9c743881ec52702cbf145b223894b7f3d37ef711db99bcd7169bee7db7b283",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1795d253d16eacac9de35176e79b27a4a9d91f32482b7408bb53cd20419ba045",
            "source_revision_id": "sha256:5ca5bedc075f3551ebbddcdc9c15f1e258db65ba9ef17383621a6df99c0f4a27",
            "translation_revision_id": "sha256:3ca5d22dcfcc8d9931168883162714fdd640446b1bff39c852e1b64f1251c306"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d3453a3c3044b62651b1d37c83c856d5d78fda822ad6757a16e7c93dd39f7a5d",
          "sha256:3b9c743881ec52702cbf145b223894b7f3d37ef711db99bcd7169bee7db7b283"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s15",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66,
              67,
              68
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "adsuentes",
            "editorial_notation": "[adsuentes]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_reading": "assumentes",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "quae",
            "editorial_notation": "[quae]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_reading": "qui",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "dictiones",
            "printed_pages": [
              66,
              67
            ],
            "printed_parts": [
              "dic-",
              "tiones"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 15절은 통상 인용 1권 8장 1절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f991d857925136fc8670d98a6ba99c16bb1a08828cdc00f101896ad34683f18b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n271.jpg",
            "page_key": "1:66",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fef2ce5d0d67fb40a52dc61e7fc3ea4443dd32a56c8bc1eb604ff890ff3c4312",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum sit igitur tale illorum argumentum, quod neque Prophetae praedicaverunt, neque Dominus docuit, neque Apostoli tradiderunt, quod abundantius gloriantur plus quam caeteri cognovisse, de iis quae non sunt scripta legentes, et quod solet dici, de arena resticulas nectere affectantes, fide digna aptare conantur iis quae dicta sunt, vel parabolas dominicas, vel dictiones",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2e2e8d2e4588052b4d44484b436844d6a5a552febcef3abfda7a96f66de5705c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n272.jpg",
            "page_key": "1:67",
            "printed_page": 67,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1ad7d6fb54e8c7efca8bbdac61c9ab1123bee428e26a8817eed9e096f98f4cf0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "propheticas, aut sermones apostolicos, ut figmentum illorum non sine teste esse videatur; ordinem quidem et textum Scripturarum supergredientes, et quantum in ipsis est, solventes membra veritatis. Transferunt autem et transfingunt, et alterum ex altero facientes, seducunt multos ex iis quae aptant ex dominicis eloquiis male composito phantasmati. Quomodo si quis regis imaginem bonam fabricatam diligenter ex gemmis pretiosis a sapiente artifice, solvens subjacentem hominis figuram transferat gemmas illas, et reformans faciat ex iis formam canis, vel vulpeculae, et hac male dispositam; dehinc confirmet et dicat, hanc esse regis illam imaginem bonam, quam sapiens",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "637678fc821507dc7a4c718e5c920073ebf15c164198bd5c723cd1684fcf0176",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n273.jpg",
            "page_key": "1:68",
            "printed_page": 68,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f11850db09b0db529009480df499b0aa98e2faba65af2c85cf016e4bb7c081c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "artifex fabricavit, ostendens gemmas, quae bene quidem a primo artifice in regis imaginem compositae erant, male vero a posteriore in canis figuram translatae sunt, et per gemmarum phantasiam decipiat idiotas, qui comprehensionem regalis formae non habeant, et suadeat quoniam haec turpis vulpeculae figura illa est bona regis imago: eodem modo et hi anicularum fabulas adsuentes, post deinde sermones, et dictiones, et parabolas hinc inde auferentes, adaptare volunt fabulis suis eloquia Dei. Et quanta quidem iis, quae sunt intra Pleroma, aptant, diximus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5ca5bedc075f3551ebbddcdc9c15f1e258db65ba9ef17383621a6df99c0f4a27",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum sit igitur tale illorum argumentum, quod neque Prophetae praedicaverunt, neque Dominus docuit, neque Apostoli tradiderunt, quod abundantius gloriantur plus quam caeteri cognovisse, de iis quae non sunt scripta legentes, et quod solet dici, de arena resticulas nectere affectantes, fide digna aptare conantur iis quae dicta sunt, vel parabolas dominicas, vel dictiones propheticas, aut sermones apostolicos, ut figmentum illorum non sine teste esse videatur; ordinem quidem et textum Scripturarum supergredientes, et quantum in ipsis est, solventes membra veritatis. Transferunt autem et transfingunt, et alterum ex altero facientes, seducunt multos ex iis quae aptant ex dominicis eloquiis male composito phantasmati. Quomodo si quis regis imaginem bonam fabricatam diligenter ex gemmis pretiosis a sapiente artifice, solvens subjacentem hominis figuram transferat gemmas illas, et reformans faciat ex iis formam canis, vel vulpeculae, et hac male dispositam; dehinc confirmet et dicat, hanc esse regis illam imaginem bonam, quam sapiens artifex fabricavit, ostendens gemmas, quae bene quidem a primo artifice in regis imaginem compositae erant, male vero a posteriore in canis figuram translatae sunt, et per gemmarum phantasiam decipiat idiotas, qui comprehensionem regalis formae non habeant, et suadeat quoniam haec turpis vulpeculae figura illa est bona regis imago: eodem modo et hi anicularum fabulas adsuentes, post deinde sermones, et dictiones, et parabolas hinc inde auferentes, adaptare volunt fabulis suis eloquia Dei. Et quanta quidem iis, quae sunt intra Pleroma, aptant, diximus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1582e6c53a4d437efa8a043a746696951d11cd3061fa209000320eb35779b1e7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "왕의 초상을 이루던 보석들을 떼어 개나 여우의 형상으로 바꾸는 모자이크 비유이다. 이레네우스는 성경의 낱말을 사용하면서도 본래 순서와 짜임을 바꾸어 다른 이야기를 만들 수 있다고 비판한다.",
          "de arena resticulas nectere는 모래로 밧줄을 꼰다는 속담의 형태를 살렸다. 뒤의 해체와 재배열 비유로 이어지는 표현이다.",
          "68쪽의 adsuentes와 quae를 대괄호의 교정 형태로 채택했다. adsuere는 기워 붙인다는 뜻이며, 옛이야기에 성경의 표현을 덧붙이는 행위를 묘사한다.",
          "늙은 여자들의 옛이야기라는 표현은 저자의 폄하적 비유를 그대로 옮긴 것이다. 본문은 이 표현으로 상대방의 계보와 신화적 이야기를 평가한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fef2ce5d0d67fb40a52dc61e7fc3ea4443dd32a56c8bc1eb604ff890ff3c4312",
              "sha256:1ad7d6fb54e8c7efca8bbdac61c9ab1123bee428e26a8817eed9e096f98f4cf0",
              "sha256:f11850db09b0db529009480df499b0aa98e2faba65af2c85cf016e4bb7c081c3"
            ],
            "text": "이렇듯 그들의 이야기는 예언자들도 선포하지 않았고, 주님도 가르치지 않았고, 사도들도 전하지 않은 것이다. 그런데도 그들은 그것을 다른 이들보다 더 많이 안다고 자랑한다. 기록되어 있지도 않은 것들을 읽어 내고, 흔히 말하듯, 모래로 밧줄을 꼬려 하면서, 주님의 비유나 예언자의 말씀, 사도의 말처럼 믿을 만한 것들을 자기들이 말한 것에 맞추려 한다. 자기들의 꾸며 낸 이야기가 증거 없는 것으로 보이지 않게 하려는 것이다. 성경의 순서와 짜임을 넘어서고, 자기들이 할 수 있는 한 진리의 지체를 해체한다. 이리저리 옮기고 다시 빚어, 이것을 저것으로 만들며, 주님의 말씀들에서 떼어 맞춘 것들을 서툴게 엮은 허구에 끼워 넣어, 많은 사람을 속인다. 어떤 사람이 다음과 같이 하는 것과 같다. 솜씨 좋은 장인이 귀한 보석들로 정성껏 만든 왕의 아름다운 초상이 있다. 거기에 표현된 사람의 모습을 해체하고, 그 보석들을 옮겨, 새로 배열하여 개나 여우의 형상을 만든다. 그것조차 엉성하게 만든다. 그러고 나서 단언하며 말한다. 솜씨 좋은 장인이 만든 그 아름다운 왕의 초상이 바로 이것이라고. 그는 보석들을 보여 준다. 처음 장인이 왕의 초상으로 잘 조합해 두었던 보석들이지만, 나중 사람이 개의 형상으로 잘못 옮겨 놓은 것들이다. 그는 보석들의 겉모습으로 왕의 모습이 어떠한지 알지 못하는 무지한 사람들을 속이고, 이 흉한 여우의 형상이 바로 왕의 아름다운 초상이라고 설득한다. 이 사람들도 같은 방식으로, 늙은 여자들의 옛이야기를 기워 붙이고, 이어서 말들과 표현들과 비유들을 여기저기서 떼어 와, 하나님의 말씀을 자기들의 이야기에 맞추려 한다. 그들이 얼마나 많은 것을 플레로마 안의 것들에 맞추는지는 이미 말했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ca5bedc075f3551ebbddcdc9c15f1e258db65ba9ef17383621a6df99c0f4a27"
        ],
        "text": "이렇듯 그들의 이야기는 예언자들도 선포하지 않았고, 주님도 가르치지 않았고, 사도들도 전하지 않은 것이다. 그런데도 그들은 그것을 다른 이들보다 더 많이 안다고 자랑한다. 기록되어 있지도 않은 것들을 읽어 내고, 흔히 말하듯, 모래로 밧줄을 꼬려 하면서, 주님의 비유나 예언자의 말씀, 사도의 말처럼 믿을 만한 것들을 자기들이 말한 것에 맞추려 한다. 자기들의 꾸며 낸 이야기가 증거 없는 것으로 보이지 않게 하려는 것이다. 성경의 순서와 짜임을 넘어서고, 자기들이 할 수 있는 한 진리의 지체를 해체한다. 이리저리 옮기고 다시 빚어, 이것을 저것으로 만들며, 주님의 말씀들에서 떼어 맞춘 것들을 서툴게 엮은 허구에 끼워 넣어, 많은 사람을 속인다. 어떤 사람이 다음과 같이 하는 것과 같다. 솜씨 좋은 장인이 귀한 보석들로 정성껏 만든 왕의 아름다운 초상이 있다. 거기에 표현된 사람의 모습을 해체하고, 그 보석들을 옮겨, 새로 배열하여 개나 여우의 형상을 만든다. 그것조차 엉성하게 만든다. 그러고 나서 단언하며 말한다. 솜씨 좋은 장인이 만든 그 아름다운 왕의 초상이 바로 이것이라고. 그는 보석들을 보여 준다. 처음 장인이 왕의 초상으로 잘 조합해 두었던 보석들이지만, 나중 사람이 개의 형상으로 잘못 옮겨 놓은 것들이다. 그는 보석들의 겉모습으로 왕의 모습이 어떠한지 알지 못하는 무지한 사람들을 속이고, 이 흉한 여우의 형상이 바로 왕의 아름다운 초상이라고 설득한다. 이 사람들도 같은 방식으로, 늙은 여자들의 옛이야기를 기워 붙이고, 이어서 말들과 표현들과 비유들을 여기저기서 떼어 와, 하나님의 말씀을 자기들의 이야기에 맞추려 한다. 그들이 얼마나 많은 것을 플레로마 안의 것들에 맞추는지는 이미 말했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3ca5d22dcfcc8d9931168883162714fdd640446b1bff39c852e1b64f1251c306",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
      },
      "work_location": "1.h1.s15",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-15"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6a3608dfdb3fe67bc5dc1f7646b7aae2d82ccc36d6094a003caeefb579b6daf7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:94df716b6e09d772d5c84cbf78a85d90a0fa39330095769ba49fc7bcecd30b95",
            "sha256:22e832bc46e67b1e32b88150a7f0f593d4a1216cf34bf2d542db60ccf8daf775",
            "sha256:76b6e26943f756615ceb3c09c0d547907e254a6d50144a1bdc2b89db364c6308",
            "sha256:921abd72c8e72b8ccf7d169cc84d5d205977c5ebc7ce6d5eefe22354a353e2e0",
            "sha256:49c8ab7c2892dac4f6b493b4be736e3f8a91bd4fd65f9162a88d9309ec82ef02",
            "sha256:0f7120a546768e00e7542c116f10cc6eafd8229ae93a67b8d1fcfbb361cc08a2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1cbc642033e13a311242bdfea7a0b7aa3dc093e5e0fa3d4b8a1288268d1457a4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b7d6f50ae05676164c4f9b0342e5c0e622b07f31b68a4a6f74beed058ae6f5a6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 16절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s16",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s16",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              68,
              69,
              70,
              71,
              72,
              73
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 16절은 통상 인용 1권 8장 2-3절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8ee52250ea656c5bbe0ea86dbb63504305779ca0035f593aa012a8552f0a204a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a3608dfdb3fe67bc5dc1f7646b7aae2d82ccc36d6094a003caeefb579b6daf7",
            "source_revision_id": "sha256:1cbc642033e13a311242bdfea7a0b7aa3dc093e5e0fa3d4b8a1288268d1457a4",
            "translation_revision_id": "sha256:b7d6f50ae05676164c4f9b0342e5c0e622b07f31b68a4a6f74beed058ae6f5a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8d3d8ba8f48472cb469cabf2a1653095d534525fe98b6b1f60fa92f1c0373a9d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a3608dfdb3fe67bc5dc1f7646b7aae2d82ccc36d6094a003caeefb579b6daf7",
            "source_revision_id": "sha256:1cbc642033e13a311242bdfea7a0b7aa3dc093e5e0fa3d4b8a1288268d1457a4",
            "translation_revision_id": "sha256:b7d6f50ae05676164c4f9b0342e5c0e622b07f31b68a4a6f74beed058ae6f5a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ee52250ea656c5bbe0ea86dbb63504305779ca0035f593aa012a8552f0a204a",
          "sha256:8d3d8ba8f48472cb469cabf2a1653095d534525fe98b6b1f60fa92f1c0373a9d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s16",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              68,
              69,
              70,
              71,
              72,
              73
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "quae",
            "editorial_notation": "[quae]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_reading": "qui",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "parte",
            "editorial_notation": "[parte]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 69,
            "printed_reading": "partu",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "nolentem",
            "editorial_notation": "[nolentem]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_reading": "noluisse",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "[sic]",
            "explanation": "여기의 sic은 이와 같이를 뜻하는 라틴어 보충으로 읽고 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 70,
            "printed_text": "[sic]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "[Id autem,]",
            "editorial_notation": "[Suppl. Id autem,]",
            "explanation": "보충 지시어 Suppl.은 편집 정보로 분리하고 실제 보충한 라틴어를 대괄호와 함께 보존했다.",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "explanation": "manere 다음의 인쇄 생략 부호를 보존했다. 같은 면 각주 4는 병기된 그리스어의 대응 문장 보충을 제안한다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_text": "...",
            "printed_volume": 1,
            "type": "printed_ellipsis"
          },
          {
            "explanation": "69-70쪽 각주 3은 모세의 너울을 연결하는 구절의 누락을 논한다. 본문에 실제 인쇄된 라틴어를 유지하고 주석에서 전승 차이를 설명한다.",
            "locus": "Et quoniam adventante Salvatore ad eam, propter verecundiam velamen imposuit Achamoth in faciem suam.",
            "printed_pages": [
              69,
              70
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "editor_reported_transmission_gap"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 16절은 통상 인용 1권 8장 2-3절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "637678fc821507dc7a4c718e5c920073ebf15c164198bd5c723cd1684fcf0176",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n273.jpg",
            "page_key": "1:68",
            "printed_page": 68,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:94df716b6e09d772d5c84cbf78a85d90a0fa39330095769ba49fc7bcecd30b95",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quanta autem de iis, quae extra Pleroma sunt ipsorum, ad suos insinuare conantur ex Scripturis, sunt talia: Dominum in novissimis mundi temporibus propter hoc venisse ad passionem dicunt, ut ostendat, quae circa novissimum Aeonum facta est, passionem, et per hunc finem manifestet finem ejus, quae est circa Aeonas, dispositionis. Duodecim autem annorum virginem illam archisynagogi filiam, quam insistens Dominus a mortuis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9f5aaa0892fc730b11054e7508483f8ac163c3f4f1b43d18775dc605ccbf9885",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n274.jpg",
            "page_key": "1:69",
            "printed_page": 69,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:22e832bc46e67b1e32b88150a7f0f593d4a1216cf34bf2d542db60ccf8daf775",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "liberavit, typum esse narrant Achamoth, quam extensus Christus eorum figuravit, et ad sensibilitatem adduxit ejus, quod dereliquerat eam, luminis. Quoniam autem ei manifestavit semetipsum Salvator, existenti extra Pleroma in abortionis parte, Paulum dicunt dixisse in prima ad Corinthios epistola: Novissime autem tanquam abortivo visus est et mihi. Et illam quae est cum coaetaneis Salvatoris adventationem ad Achamoth, similiter manifestasse eum in eadem epistola dicentem: Oportere mulierem velamen habere in capite propter Angelos. Et quoniam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7d16ef2044026cedfdf70fc8d4b41f8cd81fe8eb05b0c6eeb129df308cd5ecc2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n275.jpg",
            "page_key": "1:70",
            "printed_page": 70,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:76b6e26943f756615ceb3c09c0d547907e254a6d50144a1bdc2b89db364c6308",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adventante Salvatore ad eam, propter verecundiam velamen imposuit Achamoth in faciem suam. Et passiones autem, quas passa est, significasse Dominum dicunt: in hoc quidem, quod derelicta est a lumine; in eo, cum dicit in cruce: Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? manifestasse eum, quoniam derelicta est a lumine Sophia, et prohibita est ab Horo in priora impetum facere. Taedium autem ejus, in eo quod dixisset: Quam tristis est anima mea! Timorem autem, in eo quod dixerit: Pater, si possibile est, transeat a me calix. Et aporiam autem (id est consternationem) similiter in eo, quod dixerit: Et quid dicam nescio. Tria autem genera hominum [sic] ostendisse docent eum; hylicum quidem, in eo quod responderit dicenti: Sequar te?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9f161144d5bec7f9901b12367353c9d07663e3f6b72b9b376f9bd444e232bb4b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n276.jpg",
            "page_key": "1:71",
            "printed_page": 71,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:921abd72c8e72b8ccf7d169cc84d5d205977c5ebc7ce6d5eefe22354a353e2e0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non habet filius hominis ubi caput reclinet. Animale autem, in eo quod dixerit dicenti: Sequar te, permitte autem mihi ire et renunciare domesticis: Nemo super aratrum manum imponens, et in posteriora respiciens, aptus est regno caelorum. Hunc autem dicunt de mediis esse. Et illum autem similiter, qui multas partes justitiae confitebatur se fecisse, post deinde nolentem sequi, sed a divitiis victum, ut ne fieret perfectus, et hunc de psychico genere fuisse volunt. Spiritale vero, in eo quod dicit: Remitte mortuos sepelire mortuos suos, tu autem vade et annuncia regnum Dei; Et Zacchaeo publicano, dicens: Properans descende, quoniam hodie in domo tua oportet me manere... Et fermenti parabolam, quod mulier abscondisse dicitur in farinae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6c20ac697dac59965f39b4d2411a0664240646f2065a9824f8b42d2bac1010c0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n277.jpg",
            "page_key": "1:72",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:49c8ab7c2892dac4f6b493b4be736e3f8a91bd4fd65f9162a88d9309ec82ef02",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sata tria, tria genera manifestare dicunt. Mulierem quidem Sophiam dici docent; farinae vero sata tria, tria genera hominum, spiritale, animale, choicum. Fermentum vero ipsum Salvatorem dictum dicunt. Et Paulum autem manifeste dixisse choicos, animales, spiritales. Alibi quidem: Qualis choicus, tales et choici. Alibi autem: Animalis homo non percipit quae sunt spiritus. Alibi autem: Spiritalis examinat omnia. [Id autem,] Animalis autem non percipit quae sunt spiritus, de Demiurgo dictum dicunt, qui cum Psychicus sit, non cognoverit neque matrem spiritalem existentem, neque semen ejus, neque eos qui sunt in Pleromate Aeones. Quoniam autem eorum quos salvaturus erat Salvator initia accepit, Paulum dixisse: Et si delibatio sancta, et massa. Delibationem quidem, quod est spiritale dictum docentes: conspersionem autem nos, id est psychicam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5f6f5ca45e0fa931f405b7c911816d786d7faab1d114d49c85bd994b023f9e93",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n278.jpg",
            "page_key": "1:73",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0f7120a546768e00e7542c116f10cc6eafd8229ae93a67b8d1fcfbb361cc08a2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ecclesiam, cujus substantiam assumpsisse dicunt eum, et cum semetipso erexisse, quoniam erat ipse fermentum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1cbc642033e13a311242bdfea7a0b7aa3dc093e5e0fa3d4b8a1288268d1457a4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quanta autem de iis, quae extra Pleroma sunt ipsorum, ad suos insinuare conantur ex Scripturis, sunt talia: Dominum in novissimis mundi temporibus propter hoc venisse ad passionem dicunt, ut ostendat, quae circa novissimum Aeonum facta est, passionem, et per hunc finem manifestet finem ejus, quae est circa Aeonas, dispositionis. Duodecim autem annorum virginem illam archisynagogi filiam, quam insistens Dominus a mortuis liberavit, typum esse narrant Achamoth, quam extensus Christus eorum figuravit, et ad sensibilitatem adduxit ejus, quod dereliquerat eam, luminis. Quoniam autem ei manifestavit semetipsum Salvator, existenti extra Pleroma in abortionis parte, Paulum dicunt dixisse in prima ad Corinthios epistola: Novissime autem tanquam abortivo visus est et mihi. Et illam quae est cum coaetaneis Salvatoris adventationem ad Achamoth, similiter manifestasse eum in eadem epistola dicentem: Oportere mulierem velamen habere in capite propter Angelos. Et quoniam adventante Salvatore ad eam, propter verecundiam velamen imposuit Achamoth in faciem suam. Et passiones autem, quas passa est, significasse Dominum dicunt: in hoc quidem, quod derelicta est a lumine; in eo, cum dicit in cruce: Deus meus, Deus meus, ut quid me dereliquisti? manifestasse eum, quoniam derelicta est a lumine Sophia, et prohibita est ab Horo in priora impetum facere. Taedium autem ejus, in eo quod dixisset: Quam tristis est anima mea! Timorem autem, in eo quod dixerit: Pater, si possibile est, transeat a me calix. Et aporiam autem (id est consternationem) similiter in eo, quod dixerit: Et quid dicam nescio. Tria autem genera hominum [sic] ostendisse docent eum; hylicum quidem, in eo quod responderit dicenti: Sequar te? Non habet filius hominis ubi caput reclinet. Animale autem, in eo quod dixerit dicenti: Sequar te, permitte autem mihi ire et renunciare domesticis: Nemo super aratrum manum imponens, et in posteriora respiciens, aptus est regno caelorum. Hunc autem dicunt de mediis esse. Et illum autem similiter, qui multas partes justitiae confitebatur se fecisse, post deinde nolentem sequi, sed a divitiis victum, ut ne fieret perfectus, et hunc de psychico genere fuisse volunt. Spiritale vero, in eo quod dicit: Remitte mortuos sepelire mortuos suos, tu autem vade et annuncia regnum Dei; Et Zacchaeo publicano, dicens: Properans descende, quoniam hodie in domo tua oportet me manere... Et fermenti parabolam, quod mulier abscondisse dicitur in farinae sata tria, tria genera manifestare dicunt. Mulierem quidem Sophiam dici docent; farinae vero sata tria, tria genera hominum, spiritale, animale, choicum. Fermentum vero ipsum Salvatorem dictum dicunt. Et Paulum autem manifeste dixisse choicos, animales, spiritales. Alibi quidem: Qualis choicus, tales et choici. Alibi autem: Animalis homo non percipit quae sunt spiritus. Alibi autem: Spiritalis examinat omnia. [Id autem,] Animalis autem non percipit quae sunt spiritus, de Demiurgo dictum dicunt, qui cum Psychicus sit, non cognoverit neque matrem spiritalem existentem, neque semen ejus, neque eos qui sunt in Pleromate Aeones. Quoniam autem eorum quos salvaturus erat Salvator initia accepit, Paulum dixisse: Et si delibatio sancta, et massa. Delibationem quidem, quod est spiritale dictum docentes: conspersionem autem nos, id est psychicam Ecclesiam, cujus substantiam assumpsisse dicunt eum, et cum semetipso erexisse, quoniam erat ipse fermentum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d8ce7e98e9b8cb259cd4acf54e704bac7b9a6bf21b9595c2550740b4fa8d8ae6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스는 회당장의 딸, 바울의 유산된 태아 비유, 머리의 너울, 수난 중의 말과 제자도에 관한 말씀을 상대방이 어떻게 자기 체계에 맞추는지 이어서 보고한다.",
          "69쪽의 partu 옆에 제시된 parte를 채택하여 유산된 태아의 처지라고 옮겼다. 68쪽의 quae와 71쪽의 nolentem도 인쇄된 교정 제안을 채택했다.",
          "69-70쪽의 라틴어는 아카모트가 자기 얼굴에 너울을 썼다고 이어진다. 병기된 그리스어에는 모세의 너울을 이 일의 표시로 연결하는 문장이 있으며, Harvey의 각주 3은 라틴어 전승의 누락을 논한다. 한국어는 본문에 남은 라틴어를 따라 옮겼다.",
          "70쪽 [sic]은 이와 같이라는 뜻의 보충으로 읽어 [이렇게]라고 표시했다. 72쪽 [Suppl. Id autem,]은 지시어 Suppl.을 편집 정보로 분리하고, 보충문을 [또 이 말,]로 옮겼다.",
          "삭개오 인용 뒤의 생략 부호는 인쇄본에 있는 표시이다. Harvey의 71쪽 각주 4는 그리스어에 남은 영적 부류에 관한 한 문장을 보충하도록 제안한다. 원문 데이터와 번역에 생략 부호를 유지했다.",
          "사톤은 가루를 재는 용량 단위이다. 누룩 비유에서 세 부류와 연결하는 수가 드러나도록 세 사톤으로 옮겼다.",
          "수난 중의 인용과 고린도전서·로마서 인용은 이 대본의 형태를 옮겼다. 내 혼이 얼마나 슬픈가, 무엇을 말할지 모르겠다, 영에 속한 것들이라는 어휘와 첫 봉헌물·반죽의 비유를 보존했다.",
          "마지막 erexisse는 일으켜 세움으로 옮겼다. Harvey의 73쪽 각주 1은 발효 비유 및 병기된 그리스어 동사와의 차이를 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:94df716b6e09d772d5c84cbf78a85d90a0fa39330095769ba49fc7bcecd30b95",
              "sha256:22e832bc46e67b1e32b88150a7f0f593d4a1216cf34bf2d542db60ccf8daf775",
              "sha256:76b6e26943f756615ceb3c09c0d547907e254a6d50144a1bdc2b89db364c6308",
              "sha256:921abd72c8e72b8ccf7d169cc84d5d205977c5ebc7ce6d5eefe22354a353e2e0",
              "sha256:49c8ab7c2892dac4f6b493b4be736e3f8a91bd4fd65f9162a88d9309ec82ef02",
              "sha256:0f7120a546768e00e7542c116f10cc6eafd8229ae93a67b8d1fcfbb361cc08a2"
            ],
            "text": "이제 그들의 플레로마 바깥에 있는 것들에 관해, 성경에서 가져와 자기 사람들에게 납득시키려는 내용은 다음과 같다. 주님께서 세상 마지막 때에 수난을 겪으러 오신 까닭은 이것이라고 한다. 마지막 아이온에게 일어난 격정을 보여 주고, 그 마지막을 통해 아이온들에 관한 경륜의 마지막을 드러내려는 것이었다. 주님께서 곁에 서서 죽음에서 건져 내신 그 열두 살 소녀, 회당장의 딸은 아카모트의 모형이라고 그들은 이야기한다. 그들의 그리스도가 자신을 뻗어 아카모트에게 형태를 주고, 그를 떠난 그 빛을 느끼게 했다는 것이다. 플레로마 바깥에서 유산된 태아의 처지에 있던 아카모트에게 구원자가 자기를 드러냈다는 사실은, 바울이 고린도 사람들에게 보낸 첫째 편지에서 이렇게 말했다고 한다. “맨 마지막에는 유산된 태아와 같은 나에게도 나타나셨다.” 자기와 같은 때에 생긴 이들과 함께 구원자가 아카모트에게 온 일도, 바울이 같은 방식으로 드러내어, 같은 편지에서 이렇게 말했다고 한다. “여자는 천사들 때문에 머리에 너울을 써야 한다.” 또 구원자가 아카모트에게 왔을 때, 아카모트는 부끄러움 때문에 자기 얼굴에 너울을 썼다는 것이다. 그가 겪은 격정들도 주님께서 드러내셨다고 한다. 곧 그가 빛에게서 버려졌다는 일을, 십자가에서 “나의 하나님, 나의 하나님, 어찌하여 나를 버리셨습니까?”라고 말씀하실 때 드러내셨다는 것이다. 소피아가 빛에게서 버려졌고, 호로스에게 앞으로 내달리는 일을 제지당했음을 드러내셨다고 한다. 그의 괴로움은 “내 혼이 얼마나 슬픈가!”라고 하신 말씀에서 드러난다. 그의 두려움은 “아버지, 가능하다면, 이 잔이 나를 지나가게 하소서”라고 하신 말씀에서 드러난다. 또 어찌할 바를 모름, 곧 당혹함도 “무슨 말을 해야 할지 모르겠다”라고 하신 말씀에서 같은 방식으로 드러난다. 그가 인간의 세 부류를 [이렇게] 보여 주었다고 그들은 가르친다. 물질에 속한 부류는 “당신을 따를까요?”라고 하는 이에게, “사람의 아들은 머리 둘 곳이 없다”라고 답하신 말씀에서 드러난다. 혼에 속한 부류는, “당신을 따르겠습니다. 그러나 가서 집안사람들에게 작별하도록 허락해 주십시오”라고 말하는 이에게 다음과 같이 말씀하신 데서 드러난다. “쟁기에 손을 얹고 뒤를 돌아보는 사람은 아무도 하늘나라에 적합하지 않다.” 이 사람이 중간 부류에 속한다고 그들은 말한다. 그와 마찬가지로, 자기가 의로운 일을 많이 했다고 고백했으나, 뒤에 따르기를 거절하고, 재물에 굴복하여 완전해지지 못한 사람도, 그 사람 역시 혼에 속한 부류였다고 주장한다. 영에 속한 부류는 “죽은 이들이 자기 죽은 이들을 묻게 두어라. 그대는 가서 하나님의 나라를 선포하여라”라고 하신 말씀에서 드러난다. 또 세리 삭개오에게, “서둘러 내려오너라. 오늘은 그대 집에 내가 머물러야 한다”라고 하신 말씀에서도 드러난다... 누룩의 비유, 곧 여자가 가루 세 사톤 속에 숨겼다고 하는 누룩의 비유도 세 부류를 드러낸다고 한다. 여자는 소피아를 가리킨다고 가르치며, 가루 세 사톤은 인간의 세 부류, 곧 영에 속한 부류, 혼에 속한 부류, 흙에 속한 부류라고 한다. 누룩은 구원자 자신을 가리킨다고 말한다. 바울도 흙에 속한 이들, 혼에 속한 이들, 영에 속한 이들을 분명하게 말했다고 한다. 어떤 곳에서는, “흙에 속한 이가 그러하듯, 흙에 속한 이들도 그러하다”라고 했다. 다른 곳에서는, “혼에 속한 사람은 영에 속한 것들을 받아들이지 못한다”라고 했다. 또 다른 곳에서는, “영에 속한 이는 모든 것을 분별한다”라고 했다. [또 이 말,] “혼에 속한 이는 영에 속한 것들을 받아들이지 못한다”는 말은 데미우르고스에 관해 한 것이라고 말한다. 그는 혼에 속한 존재라서, 영적인 존재인 어머니도, 그의 씨도, 플레로마 안의 아이온들도 알지 못했기 때문이다. 구원자가 자기가 구원할 이들의 첫 부분을 받았다는 사실은 바울이 이렇게 말했다고 한다. “첫 봉헌물이 거룩하면, 반죽 덩어리도 그러하다.” 첫 봉헌물은 영적인 것을 가리킨다고 가르치고, 반죽은 우리, 곧 혼에 속한 교회라고 한다. 구원자가 그 교회의 실체를 취하여, 자기와 함께 일으켜 세웠다고 말한다. 그 자신이 누룩이었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1cbc642033e13a311242bdfea7a0b7aa3dc093e5e0fa3d4b8a1288268d1457a4"
        ],
        "text": "이제 그들의 플레로마 바깥에 있는 것들에 관해, 성경에서 가져와 자기 사람들에게 납득시키려는 내용은 다음과 같다. 주님께서 세상 마지막 때에 수난을 겪으러 오신 까닭은 이것이라고 한다. 마지막 아이온에게 일어난 격정을 보여 주고, 그 마지막을 통해 아이온들에 관한 경륜의 마지막을 드러내려는 것이었다. 주님께서 곁에 서서 죽음에서 건져 내신 그 열두 살 소녀, 회당장의 딸은 아카모트의 모형이라고 그들은 이야기한다. 그들의 그리스도가 자신을 뻗어 아카모트에게 형태를 주고, 그를 떠난 그 빛을 느끼게 했다는 것이다. 플레로마 바깥에서 유산된 태아의 처지에 있던 아카모트에게 구원자가 자기를 드러냈다는 사실은, 바울이 고린도 사람들에게 보낸 첫째 편지에서 이렇게 말했다고 한다. “맨 마지막에는 유산된 태아와 같은 나에게도 나타나셨다.” 자기와 같은 때에 생긴 이들과 함께 구원자가 아카모트에게 온 일도, 바울이 같은 방식으로 드러내어, 같은 편지에서 이렇게 말했다고 한다. “여자는 천사들 때문에 머리에 너울을 써야 한다.” 또 구원자가 아카모트에게 왔을 때, 아카모트는 부끄러움 때문에 자기 얼굴에 너울을 썼다는 것이다. 그가 겪은 격정들도 주님께서 드러내셨다고 한다. 곧 그가 빛에게서 버려졌다는 일을, 십자가에서 “나의 하나님, 나의 하나님, 어찌하여 나를 버리셨습니까?”라고 말씀하실 때 드러내셨다는 것이다. 소피아가 빛에게서 버려졌고, 호로스에게 앞으로 내달리는 일을 제지당했음을 드러내셨다고 한다. 그의 괴로움은 “내 혼이 얼마나 슬픈가!”라고 하신 말씀에서 드러난다. 그의 두려움은 “아버지, 가능하다면, 이 잔이 나를 지나가게 하소서”라고 하신 말씀에서 드러난다. 또 어찌할 바를 모름, 곧 당혹함도 “무슨 말을 해야 할지 모르겠다”라고 하신 말씀에서 같은 방식으로 드러난다. 그가 인간의 세 부류를 [이렇게] 보여 주었다고 그들은 가르친다. 물질에 속한 부류는 “당신을 따를까요?”라고 하는 이에게, “사람의 아들은 머리 둘 곳이 없다”라고 답하신 말씀에서 드러난다. 혼에 속한 부류는, “당신을 따르겠습니다. 그러나 가서 집안사람들에게 작별하도록 허락해 주십시오”라고 말하는 이에게 다음과 같이 말씀하신 데서 드러난다. “쟁기에 손을 얹고 뒤를 돌아보는 사람은 아무도 하늘나라에 적합하지 않다.” 이 사람이 중간 부류에 속한다고 그들은 말한다. 그와 마찬가지로, 자기가 의로운 일을 많이 했다고 고백했으나, 뒤에 따르기를 거절하고, 재물에 굴복하여 완전해지지 못한 사람도, 그 사람 역시 혼에 속한 부류였다고 주장한다. 영에 속한 부류는 “죽은 이들이 자기 죽은 이들을 묻게 두어라. 그대는 가서 하나님의 나라를 선포하여라”라고 하신 말씀에서 드러난다. 또 세리 삭개오에게, “서둘러 내려오너라. 오늘은 그대 집에 내가 머물러야 한다”라고 하신 말씀에서도 드러난다... 누룩의 비유, 곧 여자가 가루 세 사톤 속에 숨겼다고 하는 누룩의 비유도 세 부류를 드러낸다고 한다. 여자는 소피아를 가리킨다고 가르치며, 가루 세 사톤은 인간의 세 부류, 곧 영에 속한 부류, 혼에 속한 부류, 흙에 속한 부류라고 한다. 누룩은 구원자 자신을 가리킨다고 말한다. 바울도 흙에 속한 이들, 혼에 속한 이들, 영에 속한 이들을 분명하게 말했다고 한다. 어떤 곳에서는, “흙에 속한 이가 그러하듯, 흙에 속한 이들도 그러하다”라고 했다. 다른 곳에서는, “혼에 속한 사람은 영에 속한 것들을 받아들이지 못한다”라고 했다. 또 다른 곳에서는, “영에 속한 이는 모든 것을 분별한다”라고 했다. [또 이 말,] “혼에 속한 이는 영에 속한 것들을 받아들이지 못한다”는 말은 데미우르고스에 관해 한 것이라고 말한다. 그는 혼에 속한 존재라서, 영적인 존재인 어머니도, 그의 씨도, 플레로마 안의 아이온들도 알지 못했기 때문이다. 구원자가 자기가 구원할 이들의 첫 부분을 받았다는 사실은 바울이 이렇게 말했다고 한다. “첫 봉헌물이 거룩하면, 반죽 덩어리도 그러하다.” 첫 봉헌물은 영적인 것을 가리킨다고 가르치고, 반죽은 우리, 곧 혼에 속한 교회라고 한다. 구원자가 그 교회의 실체를 취하여, 자기와 함께 일으켜 세웠다고 말한다. 그 자신이 누룩이었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b7d6f50ae05676164c4f9b0342e5c0e622b07f31b68a4a6f74beed058ae6f5a6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
      },
      "work_location": "1.h1.s16",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-16"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:71f7022e0b65f3067e2f50eeb57ca4b1b471e80086c014712e39dfd4288882ee",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2b5f68c3f28738ca0be146b6b9fbd37c72b25a80ffdb5712df6f9f59e3d7793d",
            "sha256:47534fbb8566987694efa94265f8c11264a1f22c145f087949cdfeeef7377048",
            "sha256:029bc0df049e698faff9302769eac16cdd2b67c6dee116cef68777a8ad6ccee0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4185a986a309aaaafa79039ab3eea74f38e79d90817dac07d257a498df1e6c14"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:27f37b747f4c4d13a3257bcc428a95837314918ff15fa3a9cc2f8fdb55823e91"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 17절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73,
              74,
              75
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 17절은 통상 인용 1권 8장 4절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bb26f7017398f7196edbbe0cee6e7d0aefaf1272e0d1c9fc31be0d7588908a01",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:71f7022e0b65f3067e2f50eeb57ca4b1b471e80086c014712e39dfd4288882ee",
            "source_revision_id": "sha256:4185a986a309aaaafa79039ab3eea74f38e79d90817dac07d257a498df1e6c14",
            "translation_revision_id": "sha256:27f37b747f4c4d13a3257bcc428a95837314918ff15fa3a9cc2f8fdb55823e91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:34404b3d44e0f52317161448b9fc908888335941541f0375c7432c374ca37e65",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:71f7022e0b65f3067e2f50eeb57ca4b1b471e80086c014712e39dfd4288882ee",
            "source_revision_id": "sha256:4185a986a309aaaafa79039ab3eea74f38e79d90817dac07d257a498df1e6c14",
            "translation_revision_id": "sha256:27f37b747f4c4d13a3257bcc428a95837314918ff15fa3a9cc2f8fdb55823e91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bb26f7017398f7196edbbe0cee6e7d0aefaf1272e0d1c9fc31be0d7588908a01",
          "sha256:34404b3d44e0f52317161448b9fc908888335941541f0375c7432c374ca37e65"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73,
              74,
              75
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 17절은 통상 인용 1권 8장 4절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5f6f5ca45e0fa931f405b7c911816d786d7faab1d114d49c85bd994b023f9e93",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n278.jpg",
            "page_key": "1:73",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2b5f68c3f28738ca0be146b6b9fbd37c72b25a80ffdb5712df6f9f59e3d7793d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quoniam erravit Achamoth extra Pleroma, et formata est a Christo, et quaesita est a Salvatore, manifestare eum dicunt, in eo quod dixit, semetipsum venisse ad eam quae errasset ovem. Ovem enim errantem matrem suam referunt dici, ex qua eam, quae sit hic, volunt esse seminatam Ecclesiam. Errorem autem, eam, quae est extra Pleroma, in omnibus passionibus immorationem, ex quibus factam materiam tradunt. Mulierem autem illam quae mundat domum, et invenit drachmam, superiorem Sophiam narrant dici: quae cum perdidisset intentionem suam, post deinde, mundatis omnibus per Salvatoris adventum, invenit eam: quoniam et haec restituitur secundum eos intra Pleroma.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "038b050e31c1726b432104db934216807e8d165ab4068da4d02bb37be5f260fb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n279.jpg",
            "page_key": "1:74",
            "printed_page": 74,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:47534fbb8566987694efa94265f8c11264a1f22c145f087949cdfeeef7377048",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Simeon autem eum qui in manus suas accepit Christum, et gratias egit Deo, et dixit: Nunc remittis servum tuum, Domine, secundum sermonem tuum in pace, typum esse Demiurgi dicunt, qui veniente Salvatore didicit transpositionem suam, et gratias egit Bytho. Et per Annam, quae in Evangelio dicitur septem annis cum viro vixisse, reliquum autem omne tempus vidua perseverasse, donec vidisset Salvatorem, et agnovisset eum, et loqueretur de eo omnibus, manifestissime Achamoth significari dicunt: quae cum ad modicum vidisset tunc Salvatorem cum coaetaneis suis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cd3ef69755d010457690fa86895df679bee7b115863cdbbdff9f956ad55c38fb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n280.jpg",
            "page_key": "1:75",
            "printed_page": 75,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:029bc0df049e698faff9302769eac16cdd2b67c6dee116cef68777a8ad6ccee0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "postero omni tempore perseverans in medietate, sustinebat eum, quando iterum veniat et reponat eam suae conjugationi. Et nomen autem ejus significatum a Salvatore, in eo quod dixerit: Justificata est Sapientia a filiis ejus: et a Paulo autem sic: Sapientiam autem loquimur perfectis. Et conjugationes autem quae sunt intra Pleroma Paulum dixisse dicunt, in uno ostendentem; de ea enim conjugatione, quae est secundum hanc vitam scribens ait: Hoc enim mysterium magnum est; dico autem in Christo et Ecclesia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4185a986a309aaaafa79039ab3eea74f38e79d90817dac07d257a498df1e6c14",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et quoniam erravit Achamoth extra Pleroma, et formata est a Christo, et quaesita est a Salvatore, manifestare eum dicunt, in eo quod dixit, semetipsum venisse ad eam quae errasset ovem. Ovem enim errantem matrem suam referunt dici, ex qua eam, quae sit hic, volunt esse seminatam Ecclesiam. Errorem autem, eam, quae est extra Pleroma, in omnibus passionibus immorationem, ex quibus factam materiam tradunt. Mulierem autem illam quae mundat domum, et invenit drachmam, superiorem Sophiam narrant dici: quae cum perdidisset intentionem suam, post deinde, mundatis omnibus per Salvatoris adventum, invenit eam: quoniam et haec restituitur secundum eos intra Pleroma. Simeon autem eum qui in manus suas accepit Christum, et gratias egit Deo, et dixit: Nunc remittis servum tuum, Domine, secundum sermonem tuum in pace, typum esse Demiurgi dicunt, qui veniente Salvatore didicit transpositionem suam, et gratias egit Bytho. Et per Annam, quae in Evangelio dicitur septem annis cum viro vixisse, reliquum autem omne tempus vidua perseverasse, donec vidisset Salvatorem, et agnovisset eum, et loqueretur de eo omnibus, manifestissime Achamoth significari dicunt: quae cum ad modicum vidisset tunc Salvatorem cum coaetaneis suis, postero omni tempore perseverans in medietate, sustinebat eum, quando iterum veniat et reponat eam suae conjugationi. Et nomen autem ejus significatum a Salvatore, in eo quod dixerit: Justificata est Sapientia a filiis ejus: et a Paulo autem sic: Sapientiam autem loquimur perfectis. Et conjugationes autem quae sunt intra Pleroma Paulum dixisse dicunt, in uno ostendentem; de ea enim conjugatione, quae est secundum hanc vitam scribens ait: Hoc enim mysterium magnum est; dico autem in Christo et Ecclesia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "25162411a588c17d3b9b91c3884cce9b3cd210d70beec3e54b8ce99802320448",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "길 잃은 양, 드라크마를 찾은 여자, 시므온과 안나를 아이온들의 이야기와 연결하는 상대방의 해석을 보고한다. 각 장면과 대응시킨 존재를 따라 문장을 나누었다.",
          "intentio는 소피아의 생각으로 옮겼다. 회복되는 주체를 가리키는 haec는 이 존재로 옮겨 라틴어의 지시 형태를 유지했다. Harvey의 73쪽 각주 2는 위의 소피아와 아래의 소피아가 회복되는 앞의 두 대목을 함께 참조한다.",
          "시므온의 remittis는 현재형에 따라 놓아주십니다로 옮겼다. 안나의 이름과 남편과 함께한 일곱 해도 라틴어 대본대로 옮겼다.",
          "지혜라는 이름을 소피아와 연결하고, 지상의 부부 결합을 플레로마의 짝과 연결하는 논리를 보존했다. 마지막 인용은 이 대본의 그리스도와 교회라는 표현을 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2b5f68c3f28738ca0be146b6b9fbd37c72b25a80ffdb5712df6f9f59e3d7793d",
              "sha256:47534fbb8566987694efa94265f8c11264a1f22c145f087949cdfeeef7377048",
              "sha256:029bc0df049e698faff9302769eac16cdd2b67c6dee116cef68777a8ad6ccee0"
            ],
            "text": "또 아카모트가 플레로마 바깥에서 길을 잃고, 그리스도에 의해 형성되었으며, 구원자가 그를 찾아 나섰다는 사실은, 자기가 길 잃은 그 양을 찾아왔다고 말씀하실 때, 그가 드러냈다고 한다. 길 잃은 양은 자기들의 어머니를 가리킨다고 설명하며, 여기 있는 교회는 그 어머니에게서 씨로 심겼다고 주장한다. 길을 잃음은 플레로마 바깥에서 온갖 격정 속에 머무름이라고 한다. 물질은 그 격정들에서 생겨났다고 전한다. 집을 청소하고 드라크마를 찾아내는 그 여자는 위에 있는 소피아를 가리킨다고 이야기한다. 자기의 생각을 잃었다가, 나중에 구원자가 옴으로써 모든 것이 깨끗해지자, 그 생각을 찾아냈다는 것이다. 그들에 따르면, 이 존재도 플레로마 안으로 회복된다. 그리스도를 자기 품에 받아 안고, 하나님께 감사하며, “주님, 이제 당신의 말씀에 따라 당신의 종을 평안히 놓아주십니다”라고 말한 그 시므온은 데미우르고스의 모형이라고 그들은 말한다. 그는 구원자가 오자, 자기가 옮겨 갈 자리를 알게 되어, 뷔토스에게 감사했다는 것이다. 또 안나를 통해 아카모트가 아주 분명히 드러난다고 한다. 복음서에 따르면, 안나는 남편과 일곱 해를 살고, 그 뒤의 모든 세월을 과부로 지냈다. 그러다가 구원자를 보았고, 그를 알아보았으며, 모든 사람에게 그에 관해 이야기했다. 아카모트는 그때 구원자를 그와 같은 때에 생긴 이들과 함께 잠시 보았고, 그 뒤의 모든 세월을 중간 영역에 머물며, 그가 다시 와서 자기를 본래의 짝과 결합시켜 줄 때를 기다렸다는 것이다. 그 이름도 구원자가 “지혜는 자기 자녀들에 의해 옳다고 인정받았다”라고 하신 말씀에서 드러났다고 한다. 바울도 다음과 같이 말했다. “우리는 완전한 이들에게 지혜를 말한다.” 바울은 플레로마 안에 있는 짝의 결합들도 한 사례로 드러내어 말했다고 한다. 이 삶에서 이루어지는 그 결합에 관해 쓰면서 이렇게 말했기 때문이다. “이 신비는 크다. 나는 그리스도와 교회에 관해 말한다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4185a986a309aaaafa79039ab3eea74f38e79d90817dac07d257a498df1e6c14"
        ],
        "text": "또 아카모트가 플레로마 바깥에서 길을 잃고, 그리스도에 의해 형성되었으며, 구원자가 그를 찾아 나섰다는 사실은, 자기가 길 잃은 그 양을 찾아왔다고 말씀하실 때, 그가 드러냈다고 한다. 길 잃은 양은 자기들의 어머니를 가리킨다고 설명하며, 여기 있는 교회는 그 어머니에게서 씨로 심겼다고 주장한다. 길을 잃음은 플레로마 바깥에서 온갖 격정 속에 머무름이라고 한다. 물질은 그 격정들에서 생겨났다고 전한다. 집을 청소하고 드라크마를 찾아내는 그 여자는 위에 있는 소피아를 가리킨다고 이야기한다. 자기의 생각을 잃었다가, 나중에 구원자가 옴으로써 모든 것이 깨끗해지자, 그 생각을 찾아냈다는 것이다. 그들에 따르면, 이 존재도 플레로마 안으로 회복된다. 그리스도를 자기 품에 받아 안고, 하나님께 감사하며, “주님, 이제 당신의 말씀에 따라 당신의 종을 평안히 놓아주십니다”라고 말한 그 시므온은 데미우르고스의 모형이라고 그들은 말한다. 그는 구원자가 오자, 자기가 옮겨 갈 자리를 알게 되어, 뷔토스에게 감사했다는 것이다. 또 안나를 통해 아카모트가 아주 분명히 드러난다고 한다. 복음서에 따르면, 안나는 남편과 일곱 해를 살고, 그 뒤의 모든 세월을 과부로 지냈다. 그러다가 구원자를 보았고, 그를 알아보았으며, 모든 사람에게 그에 관해 이야기했다. 아카모트는 그때 구원자를 그와 같은 때에 생긴 이들과 함께 잠시 보았고, 그 뒤의 모든 세월을 중간 영역에 머물며, 그가 다시 와서 자기를 본래의 짝과 결합시켜 줄 때를 기다렸다는 것이다. 그 이름도 구원자가 “지혜는 자기 자녀들에 의해 옳다고 인정받았다”라고 하신 말씀에서 드러났다고 한다. 바울도 다음과 같이 말했다. “우리는 완전한 이들에게 지혜를 말한다.” 바울은 플레로마 안에 있는 짝의 결합들도 한 사례로 드러내어 말했다고 한다. 이 삶에서 이루어지는 그 결합에 관해 쓰면서 이렇게 말했기 때문이다. “이 신비는 크다. 나는 그리스도와 교회에 관해 말한다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:27f37b747f4c4d13a3257bcc428a95837314918ff15fa3a9cc2f8fdb55823e91",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
      },
      "work_location": "1.h1.s17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9066a44706c9953565b5ae8115e45cb5fb58f77ca3980f3169d698583f339ce6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5a37802f3dd4df5d77a94b22114e065c133d8c3a55d0e94d7a8083799ea3489e",
            "sha256:8826c14740ee68c439fbd315687401cffbb700115f281c7e25088b67c188d9d6",
            "sha256:f74c5cb3d78824764e07b262e9838c0772dfe4e184e695eb5f071d9107fc5aba",
            "sha256:16a26a76953467e2a823ff06bee69e817ebbcb96ed2a16354e5153a5b9e36aeb",
            "sha256:67dda7494c71a7826fadb6df221c1ff9af5f60d90e0c574f3b3c64fba6ef5a9e",
            "sha256:4aee10a0af82755ead12420d35ee8b052238b3209818cc7d661aacab20ef41bf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6de2581d06bd58e4b52c613994dc96f22b158b4debf19ac89b43490083021fc2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d8daed2a7f32bb5183004d578a6ebf3be6c979c417f268cb72cc4b9d90b74dae"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 18절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s18",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s18",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              75,
              76,
              77,
              78,
              79,
              80
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 18
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 18절은 통상 인용 1권 8장 5절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:15ae55f8ff659fe53655ca77b502871dd2af11b2126b9a7168be186d9a267cb9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9066a44706c9953565b5ae8115e45cb5fb58f77ca3980f3169d698583f339ce6",
            "source_revision_id": "sha256:6de2581d06bd58e4b52c613994dc96f22b158b4debf19ac89b43490083021fc2",
            "translation_revision_id": "sha256:d8daed2a7f32bb5183004d578a6ebf3be6c979c417f268cb72cc4b9d90b74dae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e1b5a60cc642d757312d5f294c4817272b0c4470c9a2358cae07db726d2982cd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9066a44706c9953565b5ae8115e45cb5fb58f77ca3980f3169d698583f339ce6",
            "source_revision_id": "sha256:6de2581d06bd58e4b52c613994dc96f22b158b4debf19ac89b43490083021fc2",
            "translation_revision_id": "sha256:d8daed2a7f32bb5183004d578a6ebf3be6c979c417f268cb72cc4b9d90b74dae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:15ae55f8ff659fe53655ca77b502871dd2af11b2126b9a7168be186d9a267cb9",
          "sha256:e1b5a60cc642d757312d5f294c4817272b0c4470c9a2358cae07db726d2982cd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s18",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103108.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              75,
              76,
              77,
              78,
              79,
              80
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 18
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "emisit",
            "editorial_notation": "[leg. emisit]",
            "explanation": "발출을 뜻하는 emisit 교정을 채택했다. Harvey의 같은 면 각주 5가 이 제안을 지지한다.",
            "printed_page": 76,
            "printed_reading": "praemisit",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, adopting Grabe proposal",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "evidence_pages": [
              79,
              80
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "explanation": "대목 끝에서 프톨레마이오스의 설명이라고 명시한다. Harvey의 79-80쪽 각주는 인용 범위와 중간 성경 본문 제시를 논한다.",
            "explicit_attribution": "Et Ptolemaeus quidem ita.",
            "qualification": "요한복음 인용과 그에 대한 해석, 이를 보고하는 저자의 연결문이 함께 있는 구간. 개별 문장마다 단일 화자를 확정하는 표시는 아니다.",
            "reported_exegete": "Ptolemy",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "scope_end": "et Hominem, et Ecclesiam.",
            "scope_start": "Itaque principium quoddam subjecit,",
            "type": "reported_discourse"
          },
          {
            "explanation": "Harvey의 각주 3은 이 앞의 요한 소개가 라틴어에서 불완전하게 전해진다고 설명하며 Billius 역문을 이용한 보충을 제시한다. 여기서는 인쇄된 라틴어를 유지했다.",
            "locus": "Itaque principium quoddam subjecit,",
            "printed_page": 75,
            "printed_volume": 1,
            "type": "editor_reported_transmission_gap"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 18절은 통상 인용 1권 8장 5절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cd3ef69755d010457690fa86895df679bee7b115863cdbbdff9f956ad55c38fb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n280.jpg",
            "page_key": "1:75",
            "printed_page": 75,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5a37802f3dd4df5d77a94b22114e065c133d8c3a55d0e94d7a8083799ea3489e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc autem Johannem discipulum Domini docent primam ogdoadem, et omnium generationem significasse ipsis dictionibus. Itaque principium quoddam subjecit, quod primum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3360e363d92220a1187a2d5aa74bbbbfffc49bcb4076e57e8d9eb12418b3083f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n281.jpg",
            "page_key": "1:76",
            "printed_page": 76,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8826c14740ee68c439fbd315687401cffbb700115f281c7e25088b67c188d9d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "factum est a Deo: quod etiam Nun vocat et filium: et unigenitum Domini vocat, in quo omnia Pater emisit seminaliter. Ab hoc autem aiunt Verbum emissum, et in eo omnem Aeonum substantiam, quam ipsum postea formavit Verbum. Quoniam igitur de prima genesi dicit, bene a principio, hoc est a Filio, et Verbo doctrinam facit. Dicit autem sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Prius distinguens in tria, Deum, et Principium, et Verbum; iterum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8de640de45289a128af1d674c0efe2180b014ba1f9f6bc99cbecc0e779406f45",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n282.jpg",
            "page_key": "1:77",
            "printed_page": 77,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f74c5cb3d78824764e07b262e9838c0772dfe4e184e695eb5f071d9107fc5aba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ea univit, uti et emissionem ipsorum utrorumque ostendat, id est, Filii et Verbi, et eam quae est ad invicem simul et ad Patrem unionem. In Patre enim et ex Patre principium, in principio autem et ex principio Verbum. Bene igitur dixit, In principio erat Verbum; erat enim in Filio: Et Verbum erat apud Deum: etenim principium. Et Deus erat Verbum, consequenter; quod enim ex Deo natum est, Deus est. Hic enim erat in principio apud Deum, ostendit emissionis ordinem. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Omnibus enim iis qui post eum sunt Aeonibus, formationis et generationis causa Verbum factum est. Sed quod factum est in eo, inquit, vita est:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1a4ecce7f5e1fed953b3fb3ab5ca9b3ce0e1d96a995f1d68cc3552b81df87db1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n283.jpg",
            "page_key": "1:78",
            "printed_page": 78,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:16a26a76953467e2a823ff06bee69e817ebbcb96ed2a16354e5153a5b9e36aeb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hic enim syzygias manifestavit: Omnia enim, ait, per ipsum facta sunt, vita autem in ipso. Haec ergo quae in eo facta est, proximior est quam ea quae per ipsum facta sunt: cum ipso est enim, et per ipsum fructificat. Quoniam infert, Et vita erat lux hominum. Hominem autem nunc et Ecclesiam simili nomine significavit, ut per unum nomen manifestet syzygiae communionem. Ex Logo enim et Zoe Homo generatur et Ecclesia. Lumen autem dixit hominum vitam, quoniam illuminati sunt ab ea, quod est formatum et manifestatum. Hoc autem et Paulus dicit: Omne enim quod manifestatur lumen est. Quoniam igitur vita manifestavit et generavit Hominem et Ecclesiam, lumen dicta est eorum. Aperte igitur manifestavit Johannes per sermones hos, et alia, et quaternationem secundam, Logon et Zoen, Anthropon et Ecclesiam. Sed et primam significavit tetradem. Narrans enim de Salvatore, et docens omnia, quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1589d0cc2cba501cb9923c3df2c4f5113dc04675ad99619ed0d09a0c91ce064e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n284.jpg",
            "page_key": "1:79",
            "printed_page": 79,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:67dda7494c71a7826fadb6df221c1ff9af5f60d90e0c574f3b3c64fba6ef5a9e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "extra Pleroma sunt, per eum formata, fructum quoque eum esse dicens intra Pleroma. Etenim lumen dixit illum quod in tenebris lucet, et non comprehenditur ab eis, quoniam omnia quae facta sunt ex passione formans, ignoratus est ab eis. Et Filium et Veritatem et Vitam dicit eum, et Verbum carnem factum: cujus gloriam vidimus, ait, et erat gloria ejus qualis erat unigeniti, quae a Patre data est ei, plena gratia et veritate. Dicit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7819a2cb504711931cd389715dc80799b5732ad976d1560bfb4d8e46e598f7aa",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n285.jpg",
            "page_key": "1:80",
            "printed_page": 80,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4aee10a0af82755ead12420d35ee8b052238b3209818cc7d661aacab20ef41bf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem sic: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. Diligenter igitur ostendit primam quaternationem, Patrem dicens, et Gratiam, et Monogenem, et Veritatem. Sic Johannes de prima et matre omnium Aeonum ogdoade dixit. Patrem enim dixit, et Gratiam, et Monogenem, et Veritatem, et Verbum, et Vitam, et Hominem, et Ecclesiam. Et Ptolemaeus quidem ita.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6de2581d06bd58e4b52c613994dc96f22b158b4debf19ac89b43490083021fc2",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc autem Johannem discipulum Domini docent primam ogdoadem, et omnium generationem significasse ipsis dictionibus. Itaque principium quoddam subjecit, quod primum factum est a Deo: quod etiam Nun vocat et filium: et unigenitum Domini vocat, in quo omnia Pater emisit seminaliter. Ab hoc autem aiunt Verbum emissum, et in eo omnem Aeonum substantiam, quam ipsum postea formavit Verbum. Quoniam igitur de prima genesi dicit, bene a principio, hoc est a Filio, et Verbo doctrinam facit. Dicit autem sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Prius distinguens in tria, Deum, et Principium, et Verbum; iterum ea univit, uti et emissionem ipsorum utrorumque ostendat, id est, Filii et Verbi, et eam quae est ad invicem simul et ad Patrem unionem. In Patre enim et ex Patre principium, in principio autem et ex principio Verbum. Bene igitur dixit, In principio erat Verbum; erat enim in Filio: Et Verbum erat apud Deum: etenim principium. Et Deus erat Verbum, consequenter; quod enim ex Deo natum est, Deus est. Hic enim erat in principio apud Deum, ostendit emissionis ordinem. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Omnibus enim iis qui post eum sunt Aeonibus, formationis et generationis causa Verbum factum est. Sed quod factum est in eo, inquit, vita est: hic enim syzygias manifestavit: Omnia enim, ait, per ipsum facta sunt, vita autem in ipso. Haec ergo quae in eo facta est, proximior est quam ea quae per ipsum facta sunt: cum ipso est enim, et per ipsum fructificat. Quoniam infert, Et vita erat lux hominum. Hominem autem nunc et Ecclesiam simili nomine significavit, ut per unum nomen manifestet syzygiae communionem. Ex Logo enim et Zoe Homo generatur et Ecclesia. Lumen autem dixit hominum vitam, quoniam illuminati sunt ab ea, quod est formatum et manifestatum. Hoc autem et Paulus dicit: Omne enim quod manifestatur lumen est. Quoniam igitur vita manifestavit et generavit Hominem et Ecclesiam, lumen dicta est eorum. Aperte igitur manifestavit Johannes per sermones hos, et alia, et quaternationem secundam, Logon et Zoen, Anthropon et Ecclesiam. Sed et primam significavit tetradem. Narrans enim de Salvatore, et docens omnia, quae extra Pleroma sunt, per eum formata, fructum quoque eum esse dicens intra Pleroma. Etenim lumen dixit illum quod in tenebris lucet, et non comprehenditur ab eis, quoniam omnia quae facta sunt ex passione formans, ignoratus est ab eis. Et Filium et Veritatem et Vitam dicit eum, et Verbum carnem factum: cujus gloriam vidimus, ait, et erat gloria ejus qualis erat unigeniti, quae a Patre data est ei, plena gratia et veritate. Dicit autem sic: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis, et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. Diligenter igitur ostendit primam quaternationem, Patrem dicens, et Gratiam, et Monogenem, et Veritatem. Sic Johannes de prima et matre omnium Aeonum ogdoade dixit. Patrem enim dixit, et Gratiam, et Monogenem, et Veritatem, et Verbum, et Vitam, et Hominem, et Ecclesiam. Et Ptolemaeus quidem ita.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dc4c85dfb4910d80e980649592986c15d19484aab0bd7d0ee5a53468ab53cf62",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "대목 끝의 Et Ptolemaeus quidem ita는 여기 소개한 해석을 프톨레마이오스에게 돌린다. 이레네우스는 그 해석을 보고하며, 다음 절에서 반박한다. 중간에는 요한복음 본문을 다시 제시하는 연결문도 있다. Harvey의 79-80쪽 각주는 인용과 본문 제시의 관계를 논한다.",
          "요한복음의 principium을 시작으로 통일했다. 프톨레마이오스의 해석은 시작을 누스 또는 아들과 연결하고, 그 안에서 말씀이 나온다고 설명한다. 한국어는 시간 표현과 인격화된 이름을 연결하는 이 논리가 드러나도록 옮겼다.",
          "76쪽의 praemisit 옆에 제시된 emisit를 채택했다. 그 문장의 나머지 라틴어에 따라 누스, 아들, 주님의 독생자라는 호칭을 옮겼다. 병기된 그리스어는 호칭의 배열과 표현에 차이가 있다.",
          "그를 통해 생겨난 것들과 그 안에서 생겨난 생명을 구별하는 문장 구조를 보존했다. 요한복음 1장의 문장 경계를 나누는 방식이 이 해석의 논거가 된다.",
          "생명, 인간, 교회는 이 해석에서 조에, 안트로포스, 에클레시아라는 인격화된 명칭과 연결된다. 라틴어 개념어와 뒤의 그리스어식 명칭을 각각 옮겼다.",
          "78쪽의 manifestatur는 수동형에 따라 드러나는 것으로 옮겼다. 79쪽의 intra Pleroma도 플레로마 안으로 옮겼으며, 같은 면 각주 1은 병기된 그리스어의 온 플레로마라는 표현과의 차이를 설명한다.",
          "영광에 관한 풀이에서는 plena가 영광을 수식하고, 뒤에 다시 제시하는 요한복음 본문은 plenum을 쓴다. 한국어에서도 앞의 영광이 가득하다는 풀이와 뒤의 말씀이 충만하다는 문장을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5a37802f3dd4df5d77a94b22114e065c133d8c3a55d0e94d7a8083799ea3489e",
              "sha256:8826c14740ee68c439fbd315687401cffbb700115f281c7e25088b67c188d9d6",
              "sha256:f74c5cb3d78824764e07b262e9838c0772dfe4e184e695eb5f071d9107fc5aba",
              "sha256:16a26a76953467e2a823ff06bee69e817ebbcb96ed2a16354e5153a5b9e36aeb",
              "sha256:67dda7494c71a7826fadb6df221c1ff9af5f60d90e0c574f3b3c64fba6ef5a9e",
              "sha256:4aee10a0af82755ead12420d35ee8b052238b3209818cc7d661aacab20ef41bf"
            ],
            "text": "또 그들은 주님의 제자 요한이 자신의 말로 최초의 여덟 존재의 무리와 만물의 발생을 드러냈다고 가르친다. 따라서 요한은 하나님에게서 처음 생겨난 어떤 시작을 제시했다. 이를 누스라고도, 아들이라고도 부르고, 주님의 독생자라고도 부른다. 아버지는 그 안에서 모든 것을 씨의 형태로 내보냈다. 이 시작에게서 말씀이 나왔고, 그 안에서 아이온들의 모든 실체가 나왔다고 그들은 말한다. 말씀 자신이 나중에 그 실체에 형태를 주었다. 요한은 최초의 발생을 말하므로, 시작, 곧 아들과 말씀에서부터 가르침을 전개한 것은 적절하다. 그는 다음과 같이 말한다. “시작에 말씀이 계셨고, 말씀이 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이 말씀은 시작에 하나님과 함께 계셨다.” 하나님과 시작과 말씀, 이 셋을 먼저 구별한 뒤, 다시 하나로 묶었다. 그 둘, 곧 아들과 말씀의 발출을 드러내고, 동시에 그들이 서로 이루는 결합과 아버지와 이루는 결합을 드러내려는 것이다. 시작은 아버지 안에, 또 아버지에게서 있으며, 말씀은 시작 안에, 또 시작에게서 있다. “시작에 말씀이 계셨다”라고 한 말은 그러므로 적절하다. 말씀이 아들 안에 있었기 때문이다. “말씀이 하나님과 함께 계셨다.” 시작도 그러했기 때문이다. “말씀은 하나님이셨다”는 말도 그에 따른 것이다. 하나님에게서 태어난 것은 하나님이기 때문이다. “이 말씀은 시작에 하나님과 함께 계셨다”는 말은 발출의 순서를 드러낸다. “모든 것이 그를 통해 생겨났으며, 그 없이는 아무것도 생겨나지 않았다.” 말씀은 자기 뒤에 있는 모든 아이온에게 형성과 발생의 원인이 되었기 때문이다. 그러나 요한은 “그 안에서 생겨난 것은 생명이다”라고 말한다. 여기서 짝의 결합들을 드러냈다. 모든 것이 그를 통해 생겨났다고 말하면서, 생명은 그 안에 있었다고 했기 때문이다. 그러므로 그 안에서 생겨난 이 생명은 그를 통해 생겨난 것들보다 더 가깝다. 생명은 그와 함께 있으며, 그를 통해 열매를 맺기 때문이다. 요한이 덧붙여, “생명은 사람들의 빛이었다”라고 말하기 때문이다. 이제 요한은 인간과 교회를 같은 이름으로 드러냈다. 하나의 이름을 통해 짝의 결합이 이루는 공동성을 드러내려는 것이다. 로고스와 조에에게서 인간과 교회가 태어나기 때문이다. 생명을 사람들의 빛이라고 부른 까닭은, 그들이 생명에게서 빛을 받았기 때문이다. 이는 형태를 얻고 드러났다는 뜻이다. 바울도 이를 말한다. “드러나는 것은 모두 빛이다.” 생명이 인간과 교회를 드러내고 낳았기에, 그들의 빛이라고 불린 것이다. 요한은 이 말들을 통해 다른 것들과 함께, 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아라는 둘째 네 존재의 무리를 분명히 드러냈다. 첫째 네 존재의 무리도 나타냈다. 구원자에 관해 이야기하면서, 플레로마 바깥의 모든 것이 그를 통해 형성되었다고 가르치고, 그가 플레로마 안의 열매라고도 말하기 때문이다. 어둠 속에서 빛나고, 그들에게 파악되지 않는 빛이라고 그를 불렀다. 격정에서 생겨난 모든 것을 형성하면서, 그들에게 알려지지 않았기 때문이다. 그를 아들과 진리와 생명이라고 말하고, 육신이 된 말씀이라고 말한다. 그의 영광을 우리가 보았다고 하며, 그 영광은 독생자의 영광과 같은 것이었고, 아버지가 그에게 주신 것이며, 은혜와 진리로 가득했다고 말한다. 그러나 요한은 이렇게 말한다. “말씀이 육신이 되어, 우리 가운데 거하셨고, 우리는 그 영광을 보았다. 아버지에게서 나온 독생자와 같은 영광이었다. 말씀은 은혜와 진리로 충만하셨다.” 아버지와 은총과 독생자와 진리를 말하여, 최초의 네 존재의 무리를 정확히 보여 주었다는 것이다. 이렇게 요한은 최초이자 모든 아이온의 어머니인 여덟 존재의 무리를 말했다. 아버지와 은총과 독생자와 진리와 말씀과 생명과 인간과 교회를 말한 것이다. 프톨레마이오스의 설명은 이와 같다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6de2581d06bd58e4b52c613994dc96f22b158b4debf19ac89b43490083021fc2"
        ],
        "text": "또 그들은 주님의 제자 요한이 자신의 말로 최초의 여덟 존재의 무리와 만물의 발생을 드러냈다고 가르친다. 따라서 요한은 하나님에게서 처음 생겨난 어떤 시작을 제시했다. 이를 누스라고도, 아들이라고도 부르고, 주님의 독생자라고도 부른다. 아버지는 그 안에서 모든 것을 씨의 형태로 내보냈다. 이 시작에게서 말씀이 나왔고, 그 안에서 아이온들의 모든 실체가 나왔다고 그들은 말한다. 말씀 자신이 나중에 그 실체에 형태를 주었다. 요한은 최초의 발생을 말하므로, 시작, 곧 아들과 말씀에서부터 가르침을 전개한 것은 적절하다. 그는 다음과 같이 말한다. “시작에 말씀이 계셨고, 말씀이 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이 말씀은 시작에 하나님과 함께 계셨다.” 하나님과 시작과 말씀, 이 셋을 먼저 구별한 뒤, 다시 하나로 묶었다. 그 둘, 곧 아들과 말씀의 발출을 드러내고, 동시에 그들이 서로 이루는 결합과 아버지와 이루는 결합을 드러내려는 것이다. 시작은 아버지 안에, 또 아버지에게서 있으며, 말씀은 시작 안에, 또 시작에게서 있다. “시작에 말씀이 계셨다”라고 한 말은 그러므로 적절하다. 말씀이 아들 안에 있었기 때문이다. “말씀이 하나님과 함께 계셨다.” 시작도 그러했기 때문이다. “말씀은 하나님이셨다”는 말도 그에 따른 것이다. 하나님에게서 태어난 것은 하나님이기 때문이다. “이 말씀은 시작에 하나님과 함께 계셨다”는 말은 발출의 순서를 드러낸다. “모든 것이 그를 통해 생겨났으며, 그 없이는 아무것도 생겨나지 않았다.” 말씀은 자기 뒤에 있는 모든 아이온에게 형성과 발생의 원인이 되었기 때문이다. 그러나 요한은 “그 안에서 생겨난 것은 생명이다”라고 말한다. 여기서 짝의 결합들을 드러냈다. 모든 것이 그를 통해 생겨났다고 말하면서, 생명은 그 안에 있었다고 했기 때문이다. 그러므로 그 안에서 생겨난 이 생명은 그를 통해 생겨난 것들보다 더 가깝다. 생명은 그와 함께 있으며, 그를 통해 열매를 맺기 때문이다. 요한이 덧붙여, “생명은 사람들의 빛이었다”라고 말하기 때문이다. 이제 요한은 인간과 교회를 같은 이름으로 드러냈다. 하나의 이름을 통해 짝의 결합이 이루는 공동성을 드러내려는 것이다. 로고스와 조에에게서 인간과 교회가 태어나기 때문이다. 생명을 사람들의 빛이라고 부른 까닭은, 그들이 생명에게서 빛을 받았기 때문이다. 이는 형태를 얻고 드러났다는 뜻이다. 바울도 이를 말한다. “드러나는 것은 모두 빛이다.” 생명이 인간과 교회를 드러내고 낳았기에, 그들의 빛이라고 불린 것이다. 요한은 이 말들을 통해 다른 것들과 함께, 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아라는 둘째 네 존재의 무리를 분명히 드러냈다. 첫째 네 존재의 무리도 나타냈다. 구원자에 관해 이야기하면서, 플레로마 바깥의 모든 것이 그를 통해 형성되었다고 가르치고, 그가 플레로마 안의 열매라고도 말하기 때문이다. 어둠 속에서 빛나고, 그들에게 파악되지 않는 빛이라고 그를 불렀다. 격정에서 생겨난 모든 것을 형성하면서, 그들에게 알려지지 않았기 때문이다. 그를 아들과 진리와 생명이라고 말하고, 육신이 된 말씀이라고 말한다. 그의 영광을 우리가 보았다고 하며, 그 영광은 독생자의 영광과 같은 것이었고, 아버지가 그에게 주신 것이며, 은혜와 진리로 가득했다고 말한다. 그러나 요한은 이렇게 말한다. “말씀이 육신이 되어, 우리 가운데 거하셨고, 우리는 그 영광을 보았다. 아버지에게서 나온 독생자와 같은 영광이었다. 말씀은 은혜와 진리로 충만하셨다.” 아버지와 은총과 독생자와 진리를 말하여, 최초의 네 존재의 무리를 정확히 보여 주었다는 것이다. 이렇게 요한은 최초이자 모든 아이온의 어머니인 여덟 존재의 무리를 말했다. 아버지와 은총과 독생자와 진리와 말씀과 생명과 인간과 교회를 말한 것이다. 프톨레마이오스의 설명은 이와 같다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d8daed2a7f32bb5183004d578a6ebf3be6c979c417f268cb72cc4b9d90b74dae",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
      },
      "work_location": "1.h1.s18",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-18"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:12b078d19084a181d7abde5c35df6bcadb5e73b4c20b9d01ab875ee89b6cc810",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9882a94c75510a1edb4b3523b61bfccad2667f977d3ba2f30fd039c46c21cea4",
            "sha256:66c2484f133b82e6e2fe755c3cfd3e47b3876e49cd284f1648ad008ffda8c1d6",
            "sha256:40a8c0ca3d454bbfcd29235b29a9613f217e32cba649e361556e9453dd777203",
            "sha256:ae3358bb7e0308e579c49b3a0b4f5b265c7606e5b39234d9bf55aae3e938ad32"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cbe3a4f47d534380eb7cd1f33281cfddd40104bf9d21a573172fb5cbc5ac34b3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:08ffd48912dcdbea48078587d0247a9e829f6b0b351621e9ffe544c184afcb6a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 19절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s19",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s19",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103109.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              80,
              81,
              82,
              83
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 19
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 19절은 통상 인용 1권 9장 1-2절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:65d0d8b8a4807522ec5737f7296843086f4a84d6be0cb650d81b48315044501a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:12b078d19084a181d7abde5c35df6bcadb5e73b4c20b9d01ab875ee89b6cc810",
            "source_revision_id": "sha256:cbe3a4f47d534380eb7cd1f33281cfddd40104bf9d21a573172fb5cbc5ac34b3",
            "translation_revision_id": "sha256:08ffd48912dcdbea48078587d0247a9e829f6b0b351621e9ffe544c184afcb6a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:dfb0777a6a9b23470b82850c527ec72d3eaa31667036b901b0027b93ee4a2e9d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:12b078d19084a181d7abde5c35df6bcadb5e73b4c20b9d01ab875ee89b6cc810",
            "source_revision_id": "sha256:cbe3a4f47d534380eb7cd1f33281cfddd40104bf9d21a573172fb5cbc5ac34b3",
            "translation_revision_id": "sha256:08ffd48912dcdbea48078587d0247a9e829f6b0b351621e9ffe544c184afcb6a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:65d0d8b8a4807522ec5737f7296843086f4a84d6be0cb650d81b48315044501a",
          "sha256:dfb0777a6a9b23470b82850c527ec72d3eaa31667036b901b0027b93ee4a2e9d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s19",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103109.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              80,
              81,
              82,
              83
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 19
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Omnipotentem",
            "editorial_notation": "[l. Omnipotentem]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 82,
            "printed_reading": "exponente",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "verisimile",
            "editorial_notation": "[verisimile]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 82,
            "printed_reading": "verisimilem",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "adposui",
            "printed_pages": [
              80,
              81
            ],
            "printed_parts": [
              "ad-",
              "posui"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 19절은 통상 인용 1권 9장 1-2절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7819a2cb504711931cd389715dc80799b5732ad976d1560bfb4d8e46e598f7aa",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n285.jpg",
            "page_key": "1:80",
            "printed_page": 80,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9882a94c75510a1edb4b3523b61bfccad2667f977d3ba2f30fd039c46c21cea4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vides igitur, dilectissime, adinventionem, qua utentes seducunt semetipsos, calumniantes scripturis, fictionem suam ex eis constare annitentes. Propter hoc enim et ipsas eorum adposui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b4547fddd8a717ec13aa5c171fccbda292f67f55bdcce723820169ef909899a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n286.jpg",
            "page_key": "1:81",
            "printed_page": 81,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:66c2484f133b82e6e2fe755c3cfd3e47b3876e49cd284f1648ad008ffda8c1d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "astutias et dictiones, ut ex eis consideres malitiam inventionis et nequitiam erroris. Primo enim si propositum esset Johanni, illam quae sursum est octonationem ostendere, ordinem custodisset utique emissionis, et primam quaternationem, cum sit venerabilior, quemadmodum dicunt, in primis utique posuisset nominibus, et sic adjunxisset secundam, ut per ordinem nominum ordo ostenderetur octonationis: et non utique post tantum intervallum quasi oblitus, deinde commemoratus, in novissimo primae memoratus fuisset quaternationis. Deinde autem et conjugationes significare volens, et Ecclesiae non praetermisisset nomen; sed aut et in reliquis conjugationibus contentus fuisset masculorum appellatione, similiter cum possent et illa simul subaudiri, ut unitatem per omnia esset custodiens;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b02e1a451e53decdb7f7894d06430a5b001d87568bca0d08a8efcb02f1fa81a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n287.jpg",
            "page_key": "1:82",
            "printed_page": 82,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:40a8c0ca3d454bbfcd29235b29a9613f217e32cba649e361556e9453dd777203",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aut si reliquorum conjugationes enumerabat, et Anthropi, (id est, Hominis) utique manifestasset conjugem, et utique non remisisset de divinatione nos accipere nomen ipsius. Manifesta igitur expositionis eorum transfictio. Johanne enim unum Deum Omnipotentem, et unum Unigenitum Christum Jesum annunciante, per quem omnia facta esse dicit, hunc Verbum Dei, hunc unigenitum, hunc factorem omnium, hunc lumen verum illuminans omnem hominem, hunc mundi fabricatorem, hunc in sua venisse, hunc eundem carnem factum, et inhabitasse in nobis: hi transvertentes secundum verisimile expositionem, alterum quidem Monogenem volunt esse secundum emissionem, quem scilicet et Principium vocant: alterum autem Soterem, (id est, Salvatorem) fuisse volunt, et alterum Logon, (id est, Verbum) filium Monogenis, (id est, Unigeniti) et alterum Christum ad emendationem Pleromatis emissum: et unumquodque eorum quae dicta sunt auferentes a veritate, et abutentes nominibus, in suam argumentationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fa83ceb04d912b574f1e6982f12e9b9fbe3f15caa4a74bfcb71483b1dc028b96",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n288.jpg",
            "page_key": "1:83",
            "printed_page": 83,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ae3358bb7e0308e579c49b3a0b4f5b265c7606e5b39234d9bf55aae3e938ad32",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "transtulerunt: ut secundum eos in tantis Johannes Domini Christi Jesu memoriam non fecerit. Si enim Patrem dixit, et Charin, et Monogenem, et Alethian, et Logon, et Zoen, et Anthropon, et Ecclesiam, secundum illorum argumentationem de prima ogdoade dixit, in qua nondum Jesus, nondum Christus Johannis magister. Quia autem non de syzygiis ipsorum Apostolus dixit, sed de Domino nostro Jesu Christo, quem et Verbum scit esse Dei, idem ipse fecit manifestum. Recapitulans enim de eo Verbo quod ei in principio dictum est, insuper exponit: Et Verbum caro factum est, et inhabitavit in nobis. Secundum autem illorum argumentationem, non Verbum caro factum est, quod quidem nec venit unquam extra Pleroma: sed qui ex omnibus factus est, et sit posterior Verbo, Salvator.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cbe3a4f47d534380eb7cd1f33281cfddd40104bf9d21a573172fb5cbc5ac34b3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Vides igitur, dilectissime, adinventionem, qua utentes seducunt semetipsos, calumniantes scripturis, fictionem suam ex eis constare annitentes. Propter hoc enim et ipsas eorum adposui astutias et dictiones, ut ex eis consideres malitiam inventionis et nequitiam erroris. Primo enim si propositum esset Johanni, illam quae sursum est octonationem ostendere, ordinem custodisset utique emissionis, et primam quaternationem, cum sit venerabilior, quemadmodum dicunt, in primis utique posuisset nominibus, et sic adjunxisset secundam, ut per ordinem nominum ordo ostenderetur octonationis: et non utique post tantum intervallum quasi oblitus, deinde commemoratus, in novissimo primae memoratus fuisset quaternationis. Deinde autem et conjugationes significare volens, et Ecclesiae non praetermisisset nomen; sed aut et in reliquis conjugationibus contentus fuisset masculorum appellatione, similiter cum possent et illa simul subaudiri, ut unitatem per omnia esset custodiens; aut si reliquorum conjugationes enumerabat, et Anthropi, (id est, Hominis) utique manifestasset conjugem, et utique non remisisset de divinatione nos accipere nomen ipsius. Manifesta igitur expositionis eorum transfictio. Johanne enim unum Deum Omnipotentem, et unum Unigenitum Christum Jesum annunciante, per quem omnia facta esse dicit, hunc Verbum Dei, hunc unigenitum, hunc factorem omnium, hunc lumen verum illuminans omnem hominem, hunc mundi fabricatorem, hunc in sua venisse, hunc eundem carnem factum, et inhabitasse in nobis: hi transvertentes secundum verisimile expositionem, alterum quidem Monogenem volunt esse secundum emissionem, quem scilicet et Principium vocant: alterum autem Soterem, (id est, Salvatorem) fuisse volunt, et alterum Logon, (id est, Verbum) filium Monogenis, (id est, Unigeniti) et alterum Christum ad emendationem Pleromatis emissum: et unumquodque eorum quae dicta sunt auferentes a veritate, et abutentes nominibus, in suam argumentationem transtulerunt: ut secundum eos in tantis Johannes Domini Christi Jesu memoriam non fecerit. Si enim Patrem dixit, et Charin, et Monogenem, et Alethian, et Logon, et Zoen, et Anthropon, et Ecclesiam, secundum illorum argumentationem de prima ogdoade dixit, in qua nondum Jesus, nondum Christus Johannis magister. Quia autem non de syzygiis ipsorum Apostolus dixit, sed de Domino nostro Jesu Christo, quem et Verbum scit esse Dei, idem ipse fecit manifestum. Recapitulans enim de eo Verbo quod ei in principio dictum est, insuper exponit: Et Verbum caro factum est, et inhabitavit in nobis. Secundum autem illorum argumentationem, non Verbum caro factum est, quod quidem nec venit unquam extra Pleroma: sed qui ex omnibus factus est, et sit posterior Verbo, Salvator.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "71663d8292cd6ccd84fc65dcfe17a8b5dbaea34b77b01feb6486ad4f0095b720",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "여기서 이레네우스는 앞에서 소개한 해석을 직접 반박한다. 이름의 순서, 에클레시아의 생략, 예수 그리스도와 말씀의 동일성을 차례로 논한다.",
          "82쪽의 exponente 옆 Omnipotentem과 verisimilem 옆 verisimile를 채택했다. 첫 교정은 하나님을 전능하신 분으로 수식하고, 둘째는 해석을 그럴듯하게 바꾼다는 연결로 읽었다.",
          "모노게네스, 소테르, 로고스에 붙은 라틴어 풀이를 독생자, 구원자, 말씀으로 함께 옮겼다. 반박은 이 명칭들을 여러 별개 존재로 나누는 상대방의 주장에 초점을 맞춘다.",
          "점을 쳐서 이름을 알아낸다는 말은 본문에 없는 이름을 추론해야 한다는 점을 비꼬는 표현이다. 저자의 비판적 어조를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9882a94c75510a1edb4b3523b61bfccad2667f977d3ba2f30fd039c46c21cea4",
              "sha256:66c2484f133b82e6e2fe755c3cfd3e47b3876e49cd284f1648ad008ffda8c1d6",
              "sha256:40a8c0ca3d454bbfcd29235b29a9613f217e32cba649e361556e9453dd777203",
              "sha256:ae3358bb7e0308e579c49b3a0b4f5b265c7606e5b39234d9bf55aae3e938ad32"
            ],
            "text": "사랑하는 그대여, 이제 보았을 것이다. 그들은 이런 궁리를 써서 자신을 속이고, 성경을 왜곡하며, 자기들이 꾸며 낸 이야기가 성경에서 성립하는 것처럼 만들려고 애쓴다. 그래서 나는 그들의 술책 자체와 말들을 제시했다. 그 말들에서 그 궁리의 악함과 오류의 사악함을 그대가 살펴보게 하려는 것이다. 우선, 요한에게 위에 있는 그 여덟 존재의 무리를 보여 주려는 뜻이 있었다면, 틀림없이 발출의 순서를 지켰을 것이다. 최초의 네 존재의 무리가 그들의 말대로 더 존귀하다면, 그 이름들을 맨 앞에 놓고, 그 뒤에 둘째 무리를 덧붙였을 것이다. 이름들의 순서를 통해 여덟 존재의 순서가 드러나게 하려는 것이다. 마치 잊었다가 다시 생각난 듯이, 그렇게 긴 간격을 두고, 맨 마지막에 최초의 네 존재의 무리를 언급하지는 않았을 것이다. 또 짝의 결합을 나타내려 했다면, 에클레시아의 이름도 빠뜨리지 않았을 것이다. 다른 짝들에 대해서도 남성의 명칭만으로 만족하든지 했을 것이다. 그들의 여성 짝들도 마찬가지로 함께 알아들을 수 있으므로, 모든 경우에 일관성을 지킬 수 있었을 것이다. 아니면 다른 이들의 짝을 열거했다면, 안트로포스, 곧 인간의 짝도 분명하게 밝혔을 것이다. 우리가 점을 쳐서 그 짝의 이름을 알아내도록 내버려 두지는 않았을 것이다. 그러므로 그들의 해석이 꾸며 낸 것임은 분명하다. 요한은 전능하신 한 분 하나님과 한 분 독생자 그리스도 예수를 선포하며, 그를 통해 모든 것이 생겨났다고 말한다. 그가 하나님의 말씀이며, 독생자이고, 만물의 창조자이며, 모든 사람을 비추는 참빛이고, 세상을 만드신 분이라고 말한다. 그가 자기 것들에게 오셨고, 바로 그가 육신이 되셨으며, 우리 가운데 거하셨다고 말한다. 그런데 이들은 그럴듯하게 해석을 뒤틀어, 모노게네스가 발출의 순서에서 별개의 존재라고 주장한다. 그들이 시작이라고도 부르는 바로 그 존재이다. 소테르, 곧 구원자는 또 다른 존재라고 주장한다. 로고스, 곧 말씀도 또 다른 존재이며, 모노게네스, 곧 독생자의 아들이라고 한다. 플레로마를 바로잡기 위해 내보내진 그리스도도 또 다른 존재라고 한다. 말해진 것 하나하나를 진리에서 떼어 내고, 이름들을 남용하여, 자기들의 논증으로 옮겼다. 그들의 말대로라면, 요한은 그 많은 말을 하면서도 주 그리스도 예수를 언급하지 않은 셈이다. 아버지와 카리스와 모노게네스와 알레테이아와 로고스와 조에와 안트로포스와 에클레시아를 말한 것이라면, 그들의 논증에 따라 최초의 여덟 존재의 무리에 관해 말한 것이기 때문이다. 그 무리 안에는 아직 예수도, 요한의 스승인 그리스도도 없었다. 사도가 그들의 짝의 결합에 관해 말한 것이 아니라, 우리 주 예수 그리스도에 관해 말했으며, 그를 하나님의 말씀으로 알고 있었다는 사실을 바로 요한 자신이 분명히 했다. 처음에 자신이 언급한 그 말씀에 관해 다시 모아 말하며, 덧붙여 설명한다. “말씀이 육신이 되어, 우리 가운데 거하셨다.” 그러나 그들의 논증에 따르면, 말씀이 육신이 된 것은 아니다. 말씀은 플레로마 바깥으로 나온 적조차 없기 때문이다. 모든 존재에게서 만들어지고, 말씀보다 뒤에 있는 구원자가 육신이 되었다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cbe3a4f47d534380eb7cd1f33281cfddd40104bf9d21a573172fb5cbc5ac34b3"
        ],
        "text": "사랑하는 그대여, 이제 보았을 것이다. 그들은 이런 궁리를 써서 자신을 속이고, 성경을 왜곡하며, 자기들이 꾸며 낸 이야기가 성경에서 성립하는 것처럼 만들려고 애쓴다. 그래서 나는 그들의 술책 자체와 말들을 제시했다. 그 말들에서 그 궁리의 악함과 오류의 사악함을 그대가 살펴보게 하려는 것이다. 우선, 요한에게 위에 있는 그 여덟 존재의 무리를 보여 주려는 뜻이 있었다면, 틀림없이 발출의 순서를 지켰을 것이다. 최초의 네 존재의 무리가 그들의 말대로 더 존귀하다면, 그 이름들을 맨 앞에 놓고, 그 뒤에 둘째 무리를 덧붙였을 것이다. 이름들의 순서를 통해 여덟 존재의 순서가 드러나게 하려는 것이다. 마치 잊었다가 다시 생각난 듯이, 그렇게 긴 간격을 두고, 맨 마지막에 최초의 네 존재의 무리를 언급하지는 않았을 것이다. 또 짝의 결합을 나타내려 했다면, 에클레시아의 이름도 빠뜨리지 않았을 것이다. 다른 짝들에 대해서도 남성의 명칭만으로 만족하든지 했을 것이다. 그들의 여성 짝들도 마찬가지로 함께 알아들을 수 있으므로, 모든 경우에 일관성을 지킬 수 있었을 것이다. 아니면 다른 이들의 짝을 열거했다면, 안트로포스, 곧 인간의 짝도 분명하게 밝혔을 것이다. 우리가 점을 쳐서 그 짝의 이름을 알아내도록 내버려 두지는 않았을 것이다. 그러므로 그들의 해석이 꾸며 낸 것임은 분명하다. 요한은 전능하신 한 분 하나님과 한 분 독생자 그리스도 예수를 선포하며, 그를 통해 모든 것이 생겨났다고 말한다. 그가 하나님의 말씀이며, 독생자이고, 만물의 창조자이며, 모든 사람을 비추는 참빛이고, 세상을 만드신 분이라고 말한다. 그가 자기 것들에게 오셨고, 바로 그가 육신이 되셨으며, 우리 가운데 거하셨다고 말한다. 그런데 이들은 그럴듯하게 해석을 뒤틀어, 모노게네스가 발출의 순서에서 별개의 존재라고 주장한다. 그들이 시작이라고도 부르는 바로 그 존재이다. 소테르, 곧 구원자는 또 다른 존재라고 주장한다. 로고스, 곧 말씀도 또 다른 존재이며, 모노게네스, 곧 독생자의 아들이라고 한다. 플레로마를 바로잡기 위해 내보내진 그리스도도 또 다른 존재라고 한다. 말해진 것 하나하나를 진리에서 떼어 내고, 이름들을 남용하여, 자기들의 논증으로 옮겼다. 그들의 말대로라면, 요한은 그 많은 말을 하면서도 주 그리스도 예수를 언급하지 않은 셈이다. 아버지와 카리스와 모노게네스와 알레테이아와 로고스와 조에와 안트로포스와 에클레시아를 말한 것이라면, 그들의 논증에 따라 최초의 여덟 존재의 무리에 관해 말한 것이기 때문이다. 그 무리 안에는 아직 예수도, 요한의 스승인 그리스도도 없었다. 사도가 그들의 짝의 결합에 관해 말한 것이 아니라, 우리 주 예수 그리스도에 관해 말했으며, 그를 하나님의 말씀으로 알고 있었다는 사실을 바로 요한 자신이 분명히 했다. 처음에 자신이 언급한 그 말씀에 관해 다시 모아 말하며, 덧붙여 설명한다. “말씀이 육신이 되어, 우리 가운데 거하셨다.” 그러나 그들의 논증에 따르면, 말씀이 육신이 된 것은 아니다. 말씀은 플레로마 바깥으로 나온 적조차 없기 때문이다. 모든 존재에게서 만들어지고, 말씀보다 뒤에 있는 구원자가 육신이 되었다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:08ffd48912dcdbea48078587d0247a9e829f6b0b351621e9ffe544c184afcb6a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
      },
      "work_location": "1.h1.s19",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-19"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:94658d90d78448f1a2c43f2e135131650c2da514c18e05825d2cc8f8dca88823",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5abeccb33ea60e2b681901652fba5b0f59d4b728c7455f3e5efffad56ed16f61",
            "sha256:a698945ac72bc1741776374374d2fc0775640dc39c163dc7a08fc0f8c1b5c795",
            "sha256:7620115f07f3e41b4f91ea73dcb7bcbdcb2562f938ccec65151b16d55f1a5cba",
            "sha256:2d77e01eb9aeb754ac045a154407c2d09cb143c2a0e09dc0332c615b2368c962",
            "sha256:2c3b3edd3f27d32c6c78c27ebc15d8ed98e80b388fa50ea782716d5b6325c039",
            "sha256:72c294a5f29a1b25264056c4cfc1b773b4835218f61533e59ec50eef1965d80e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:575d2c35fc2465cc7c937e5106ae74454359d3185d36761ac901c68c93569909"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:33fc45ddd742ce71af8bf6643b686babae2a89baed7012c11b79d5bda4f1a750"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 1장 20절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s20",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s20",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103109.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85,
              86,
              87,
              88,
              89
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 20
        },
        "numbering_note": "Harvey판 1장 20절은 통상 인용 1권 9장 3-5절의 범위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e45515d3754408b55865c9275bc47df78415c4256017ced276ef3d42a7a3533a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94658d90d78448f1a2c43f2e135131650c2da514c18e05825d2cc8f8dca88823",
            "source_revision_id": "sha256:575d2c35fc2465cc7c937e5106ae74454359d3185d36761ac901c68c93569909",
            "translation_revision_id": "sha256:33fc45ddd742ce71af8bf6643b686babae2a89baed7012c11b79d5bda4f1a750"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b28e797429974c1d63247a6242dcb1c90cfe3e818ee25a890aa0ac0fbbef37bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94658d90d78448f1a2c43f2e135131650c2da514c18e05825d2cc8f8dca88823",
            "source_revision_id": "sha256:575d2c35fc2465cc7c937e5106ae74454359d3185d36761ac901c68c93569909",
            "translation_revision_id": "sha256:33fc45ddd742ce71af8bf6643b686babae2a89baed7012c11b79d5bda4f1a750"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e45515d3754408b55865c9275bc47df78415c4256017ced276ef3d42a7a3533a",
          "sha256:b28e797429974c1d63247a6242dcb1c90cfe3e818ee25a890aa0ac0fbbef37bf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h1-s20",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103109.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85,
              86,
              87,
              88,
              89
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 20
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "ex",
            "editorial_notation": "[l. ex]",
            "explanation": "인쇄본에 제시된 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 86,
            "printed_reading": "et",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "[et]",
            "explanation": "접속사 보충을 대괄호와 함께 보존했다.",
            "printed_page": 85,
            "printed_text": "[et]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 한 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "secundum",
            "printed_pages": [
              85,
              86
            ],
            "printed_parts": [
              "secun-",
              "dum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "attributed_source_author": "Homer",
            "explanation": "이레네우스가 제시한 짜깁기 시구의 라틴어 역문이다. 시구 순서와 인쇄면의 호메로스 위치 표기를 따로 보존했다. 본문에 인용된 순서대로 읽는다.",
            "language": "lat",
            "line_reference_labels_as_printed": [
              "Od. κ. 76",
              "Od. φ. 26",
              "Il. τ. 123",
              "Il. θ. 368",
              "Od. ζ. 130",
              "Il. ω. 327",
              "Od. λ. 38",
              "Il. ω. 328",
              "Od. λ. 625",
              "Il. β. 409"
            ],
            "lines": [
              "Haec ubi dicta dedit, emisit limine flentem",
              "Herculem invictum, magnarum non inscium rerum,",
              "Eurystheus natus Sthenelo prosapia Persei,",
              "Ducturum ex Erebo canem atri Ditis ad auras.",
              "Vadit at ille, velut leo nutritus montibus acer,",
              "Urbem per mediam: noti simul omnes abibant,",
              "Et senes, et pueri, et nondum nuptae puellae,",
              "Plorantes multum, ac si mortem iret ad ipsam.",
              "Mercurius praemittit et caesia Pallas euntem:",
              "Fratrem etenim sciebat quatenus dolor exagitaret."
            ],
            "printed_pages": [
              86,
              87
            ],
            "printed_volume": 1,
            "quotation_role": "example_of_rearranged_lines_not_continuous_Homer_passage",
            "reference_status": "edition_margin_transcribed_not_independent_line_number_revalidation",
            "type": "quoted_cento"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 1장 20절은 통상 인용 1권 9장 3-5절의 범위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "63813328cbc3a619a7882f6ade493fa969fb57d3e46c2b4ec927bb23c45a0169",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n289.jpg",
            "page_key": "1:84",
            "printed_page": 84,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5abeccb33ea60e2b681901652fba5b0f59d4b728c7455f3e5efffad56ed16f61",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Discite igitur insensati, quoniam Jesus, qui passus est pro nobis, qui inhabitavit in nobis, idem ipse est Verbum Dei. Si enim alius ex Aeonibus pro nostra salute caro factus est, aestimandum erat de altero dixisse Apostolum. Si autem Verbum Patris qui descendit, ipse est et qui ascendit, ab uno Deo unigenitus Filius, secundum Patris placitum incarnatus pro hominibus, non de alio aliquo, neque de ogdoade Johannes sermonem fecit, sed de Domino Jesu Christo. Neque enim Verbum secundum eos principaliter caro factum est. Dicunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "80e3027b140ab0fa9d957253475d907f858eba1a77a0f20c1f8bface15306b14",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n290.jpg",
            "page_key": "1:85",
            "printed_page": 85,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a698945ac72bc1741776374374d2fc0775640dc39c163dc7a08fc0f8c1b5c795",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enim Sotera induisse corpus animale, de dispositione aptatum inenarrabili providentia, ut visibile et palpabile fieret. Caro est autem illa vetus de limo secundum Adam facta plasmatio a Deo, quam vere factum Verbum Dei manifestavit Johannes. Et soluta est illorum prima et primogenita octonatio. Cum enim unus et idem ostenditur Logos et Monogenes, et Zoe et Phos, et Soter et Christus [et] filius Dei, et hic idem incarnatus pro nobis, soluta est octonationis illorum compago. Hac autem soluta, decidit illorum omnis argumentatio, quam falso nomine somniantes infamant Scripturas, ad propriam argumentationem confingendam. Post deinde dictiones et nomina dispersim posita colligentes, transferunt, sicut praediximus, ex eo quod est secundum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4bdd63b2c74379690a4ec297056928e79c11afce0a3ebc4ddfb3b655a7d615b8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n291.jpg",
            "page_key": "1:86",
            "printed_page": 86,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7620115f07f3e41b4f91ea73dcb7bcbdcb2562f938ccec65151b16d55f1a5cba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "naturam in id quod est contra naturam: similia facientes iis, qui controversias sibimetipsis quaslibet proponunt, post deinde conantur ex Homericis versibus meditari eas: ita ut idiotae putent ex illa temporali declamata controversia Homerum versus fecisse, et multi abducantur per compositam consequentiam versuum, ne forte haec sic Homerus fecerit. Quemadmodum Herculem ab Eurystheo ad eum qui apud inferos est canem missum ex Homericis versibus scribens ita: nihil enim prohibet exempli gratia commemorari et horum, cum sit similis et eadem utrisque argumentatio. Haec ubi dicta dedit, emisit limine flentem Herculem invictum, magnarum non inscium rerum, Eurystheus natus Sthenelo prosapia Persei,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d56349c263a2c3217d925a418ab891a2c9007448abf71fbb11db1d0a7a1cfb7e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n292.jpg",
            "page_key": "1:87",
            "printed_page": 87,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2d77e01eb9aeb754ac045a154407c2d09cb143c2a0e09dc0332c615b2368c962",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ducturum ex Erebo canem atri Ditis ad auras. Vadit at ille, velut leo nutritus montibus acer, Urbem per mediam: noti simul omnes abibant, Et senes, et pueri, et nondum nuptae puellae, Plorantes multum, ac si mortem iret ad ipsam. Mercurius praemittit et caesia Pallas euntem: Fratrem etenim sciebat quatenus dolor exagitaret. Quis non ex simplicibus abripiatur ab hujusmodi versibus, et putet sic illos Homerum in hoc argumento fecisse? Qui autem scit Homerica, cognoscet quidem versus, argumentum autem non cognoscet, sciens quoniam aliquid quidem eorum est de Ulysse dictum, aliud vero de Hercule, aliud vero de Priamo, aliud vero de Menelao et Agamemnone. Si autem tulerit illos, et unumquemque suo libro reddiderit, auferet de medio praesens",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d065c4b09d5c17f9484a7a7301874e84d4282b582be8464a045852a3a2e1a492",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n293.jpg",
            "page_key": "1:88",
            "printed_page": 88,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2c3b3edd3f27d32c6c78c27ebc15d8ed98e80b388fa50ea782716d5b6325c039",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "argumentum. Sic autem et qui Regulam Veritatis immobilem apud se habet, quam per baptismum accepit, haec quidem quae sunt ex Scripturis nomina, et dictiones, et parabolas cognoscet: blasphemum autem illorum argumentum non cognoscet. Etenim si gemmas agnoscet, sed vulpem pro regali imagine non recipiet. Unumquemque autem sermonum reddens suo ordini, et aptans",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "072b35d575f029851adbd51a64ab71c437b3882737396cf82052c89618221ee6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n294.jpg",
            "page_key": "1:89",
            "printed_page": 89,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:72c294a5f29a1b25264056c4cfc1b773b4835218f61533e59ec50eef1965d80e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "veritatis corpusculo, denudabit, et insubstantivum ostendet figmentum ipsorum. Quoniam autem scenae huic deest redemptio, ut quis mimum ipsorum explicans, destructorem sermonem inferat, bene habere putavimus ostendere primo in quibus ipsi patres hujus fabulae discrepant adversus se invicem, quasi qui sint ex variis spiritibus erroris. Et ex hoc enim diligenter cognoscere est, et ex ostensione, eam firmam quae ab Ecclesia praedicatur veritatem, et ab iis id quod fingitur falsiloquium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:575d2c35fc2465cc7c937e5106ae74454359d3185d36761ac901c68c93569909",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Discite igitur insensati, quoniam Jesus, qui passus est pro nobis, qui inhabitavit in nobis, idem ipse est Verbum Dei. Si enim alius ex Aeonibus pro nostra salute caro factus est, aestimandum erat de altero dixisse Apostolum. Si autem Verbum Patris qui descendit, ipse est et qui ascendit, ab uno Deo unigenitus Filius, secundum Patris placitum incarnatus pro hominibus, non de alio aliquo, neque de ogdoade Johannes sermonem fecit, sed de Domino Jesu Christo. Neque enim Verbum secundum eos principaliter caro factum est. Dicunt enim Sotera induisse corpus animale, de dispositione aptatum inenarrabili providentia, ut visibile et palpabile fieret. Caro est autem illa vetus de limo secundum Adam facta plasmatio a Deo, quam vere factum Verbum Dei manifestavit Johannes. Et soluta est illorum prima et primogenita octonatio. Cum enim unus et idem ostenditur Logos et Monogenes, et Zoe et Phos, et Soter et Christus [et] filius Dei, et hic idem incarnatus pro nobis, soluta est octonationis illorum compago. Hac autem soluta, decidit illorum omnis argumentatio, quam falso nomine somniantes infamant Scripturas, ad propriam argumentationem confingendam. Post deinde dictiones et nomina dispersim posita colligentes, transferunt, sicut praediximus, ex eo quod est secundum naturam in id quod est contra naturam: similia facientes iis, qui controversias sibimetipsis quaslibet proponunt, post deinde conantur ex Homericis versibus meditari eas: ita ut idiotae putent ex illa temporali declamata controversia Homerum versus fecisse, et multi abducantur per compositam consequentiam versuum, ne forte haec sic Homerus fecerit. Quemadmodum Herculem ab Eurystheo ad eum qui apud inferos est canem missum ex Homericis versibus scribens ita: nihil enim prohibet exempli gratia commemorari et horum, cum sit similis et eadem utrisque argumentatio. Haec ubi dicta dedit, emisit limine flentem Herculem invictum, magnarum non inscium rerum, Eurystheus natus Sthenelo prosapia Persei, Ducturum ex Erebo canem atri Ditis ad auras. Vadit at ille, velut leo nutritus montibus acer, Urbem per mediam: noti simul omnes abibant, Et senes, et pueri, et nondum nuptae puellae, Plorantes multum, ac si mortem iret ad ipsam. Mercurius praemittit et caesia Pallas euntem: Fratrem etenim sciebat quatenus dolor exagitaret. Quis non ex simplicibus abripiatur ab hujusmodi versibus, et putet sic illos Homerum in hoc argumento fecisse? Qui autem scit Homerica, cognoscet quidem versus, argumentum autem non cognoscet, sciens quoniam aliquid quidem eorum est de Ulysse dictum, aliud vero de Hercule, aliud vero de Priamo, aliud vero de Menelao et Agamemnone. Si autem tulerit illos, et unumquemque suo libro reddiderit, auferet de medio praesens argumentum. Sic autem et qui Regulam Veritatis immobilem apud se habet, quam per baptismum accepit, haec quidem quae sunt ex Scripturis nomina, et dictiones, et parabolas cognoscet: blasphemum autem illorum argumentum non cognoscet. Etenim si gemmas agnoscet, sed vulpem pro regali imagine non recipiet. Unumquemque autem sermonum reddens suo ordini, et aptans veritatis corpusculo, denudabit, et insubstantivum ostendet figmentum ipsorum. Quoniam autem scenae huic deest redemptio, ut quis mimum ipsorum explicans, destructorem sermonem inferat, bene habere putavimus ostendere primo in quibus ipsi patres hujus fabulae discrepant adversus se invicem, quasi qui sint ex variis spiritibus erroris. Et ex hoc enim diligenter cognoscere est, et ex ostensione, eam firmam quae ab Ecclesia praedicatur veritatem, et ab iis id quod fingitur falsiloquium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d729bfd02e41599dc43f3cdf0adfc0f170102f469f71dd49359d0d8e067116bd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스는 말씀, 독생자, 생명, 빛, 구원자, 그리스도, 하나님의 아들이 같은 분을 가리킨다고 논증한다. 원문에 열거된 명칭 가운데 포스는 빛을 뜻한다.",
          "85쪽의 [et]를 [또]로 옮겨 접속사 보충을 드러냈다. 86쪽에서는 et 옆의 ex를 채택하여 호메로스의 시구들로 논제를 만든다는 뜻으로 읽었다.",
          "이 시는 호메로스의 서로 다른 대목에서 가져온 열 행을 이어 붙인 예이다. 원래 연속된 호메로스 구절로 인용할 때에는 각 행의 출처를 따로 확인해야 한다. 원문 데이터에는 인쇄면의 시구 순서와 난외 위치 표기를 보존했다.",
          "시구는 라틴어 역문의 행 순서를 유지했다. 첫째 행의 동사에 해당하는 주어 에우뤼스테우스가 셋째 행에 나오는 배열도 살렸다. 메르쿠리우스는 헤르메스의 라틴어 이름이며, 디스는 저승의 신을 가리키는 라틴어 명칭이다.",
          "호메로스를 아는 사람은 낱낱의 시구를 알아보되 그 새 줄거리를 인정하지 않는다는 비유가 진리의 규범과 성경의 순서에 관한 논증으로 이어진다. Regula Veritatis는 진리의 규범으로 옮겼다.",
          "89쪽의 redemptio는 극의 마무리로 읽어 옮겼다. 구속이나 해방을 뜻하는 말이 이 극적 비유에서 어떤 뜻인지 Harvey의 각주 1이 여러 견해를 논한다. 이 해석은 추가 대조가 필요한 선택이다.",
          "마지막 ex ostensione는 그 증명에서도로 옮겼다. 병기된 그리스어는 증명에 앞서라는 형태이며, Harvey의 89쪽 각주 5는 이 차이를 논한다. 라틴어의 연결을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5abeccb33ea60e2b681901652fba5b0f59d4b728c7455f3e5efffad56ed16f61",
              "sha256:a698945ac72bc1741776374374d2fc0775640dc39c163dc7a08fc0f8c1b5c795",
              "sha256:7620115f07f3e41b4f91ea73dcb7bcbdcb2562f938ccec65151b16d55f1a5cba",
              "sha256:2d77e01eb9aeb754ac045a154407c2d09cb143c2a0e09dc0332c615b2368c962",
              "sha256:2c3b3edd3f27d32c6c78c27ebc15d8ed98e80b388fa50ea782716d5b6325c039",
              "sha256:72c294a5f29a1b25264056c4cfc1b773b4835218f61533e59ec50eef1965d80e"
            ],
            "text": "그러므로 분별없는 이들이여, 배우라. 우리를 위해 고난받고, 우리 가운데 거하신 예수가 바로 하나님의 말씀이시다. 아이온들 가운데 다른 누군가가 우리의 구원을 위해 육신이 되었다면, 사도가 다른 이를 두고 말했다고 생각해야 할 것이다. 그러나 아버지의 말씀, 곧 내려오신 분이 바로 올라가신 분이시며, 한 분 하나님에게서 난 독생자 아들이시고, 아버지의 뜻에 따라 사람들을 위해 육신이 되셨다면, 요한은 다른 누군가나 여덟 존재의 무리에 관해 말한 것이 아니라, 주 예수 그리스도에 관해 말한 것이다. 그들의 말에 따르면, 말씀은 본래 의미에서 육신이 되지 않았다. 소테르가 혼에 속한 몸을 입었다고 그들은 말한다. 경륜에 따라, 말로 다 나타낼 수 없는 섭리로 마련되어, 보이고 만질 수 있게 된 몸이라는 것이다. 그러나 육신은 그 옛날 하나님께서 진흙으로 아담을 빚으신 것이다. 요한은 하나님의 말씀이 바로 그 육신이 참으로 되셨음을 밝혔다. 그들의 최초로 태어난 첫 여덟 무리는 이로써 해체된다. 로고스와 모노게네스와 조에와 포스와 소테르와 그리스도, [또] 하나님의 아들이 한 분, 바로 같은 분으로 드러나고, 그 같은 분이 우리를 위해 육신이 되셨기 때문이다. 그들이 엮은 여덟 무리는 해체된다. 이것이 해체되면, 그들의 모든 논증이 무너진다. 그들은 그것을 거짓 이름으로 꿈꾸어 내어, 자기들의 논증을 꾸미려고 성경을 모욕한다. 그런 다음, 여기저기 흩어져 있는 표현들과 이름들을 모아, 앞서 말했듯이, 본래 의미에 맞는 데서 본래 의미에 어긋나는 데로 옮긴다. 자기 마음대로 어떤 논제를 정하고, 그 뒤에 호메로스의 시구들로 그것을 엮어 보려는 사람들과 같은 일을 한다. 무지한 이들은 호메로스가 그때그때 꾸며서 펼쳐 낸 논제에 맞추어 시를 지었다고 생각하게 된다. 많은 사람이 이어 맞춘 시구의 흐름에 끌려, 호메로스가 실제로 이렇게 지었는지도 모른다고 생각한다. 가령, 헤라클레스가 에우뤼스테우스에게서 저승에 있는 그 개에게 보내졌다는 이야기를, 호메로스의 시구들로 이렇게 쓰는 것이다. 양쪽이 시도하는 방식이 서로 같으므로, 예를 들어 이런 것들도 언급하는 데 아무 지장이 없다. “이 말을 하고 울고 있는 이를 문밖으로 보내었다, 큰일들에 익숙한 불굴의 헤라클레스를, 페르세우스의 후손 스테넬로스에게서 태어난 에우뤼스테우스가, 어두운 디스의 개를 에레보스에서 지상으로 데려오게 하려고. 그는 산에서 자란 사나운 사자처럼 나아간다, 도시 한가운데로. 아는 이들이 모두 함께 갔다, 노인들과 소년들과 아직 혼인하지 않은 소녀들이, 그가 죽음 자체로 나아가는 듯이 크게 울면서. 메르쿠리우스와 회청빛 눈의 팔라스가 가는 이를 앞서 보낸다. 고통이 형제를 얼마나 몰아붙이는지 알았기 때문이다.” 순박한 사람들 가운데 이런 시구들에 누가 사로잡히지 않겠는가? 호메로스가 이 줄거리에 맞추어 그 시구들을 그렇게 지었다고 생각하지 않겠는가? 그러나 호메로스의 작품을 아는 사람은 시구들은 알아보되, 그 줄거리는 알아보지 못할 것이다. 어떤 구절은 오디세우스에 관해, 어떤 것은 헤라클레스에 관해, 어떤 것은 프리아모스에 관해, 또 어떤 것은 메넬라오스와 아가멤논에 관해 쓰였음을 알기 때문이다. 그 시구들을 가져다가, 하나하나 본래의 책에 돌려놓으면, 지금의 줄거리를 없애 버릴 것이다. 그와 같이, 세례를 통해 받은 진리의 규범을 자기 안에 굳게 지닌 사람도, 성경에서 나온 이름들과 표현들과 비유들은 알아볼 것이다. 그러나 그들의 모독적인 줄거리는 알아보지 못할 것이다. 보석들은 알아보더라도, 여우를 왕의 초상 대신 받아들이지는 않을 것이다. 그 표현들을 하나씩 본래 순서에 돌려놓고, 진리의 몸에 맞추면, 그들이 꾸며 낸 것을 벌거벗겨, 아무 실체가 없음을 드러낼 것이다. 이 극에는 아직 마무리가 필요하다. 누군가가 그들의 소극을 끝까지 풀어낸 뒤, 그것을 무너뜨리는 논증을 덧붙이게 하려고, 이 이야기의 창시자들 자신이 어떤 점에서 서로 다른 말을 하는지 먼저 보여 주는 편이 좋겠다고 생각했다. 서로 다른 오류의 영들에게서 나온 듯한 이들이다. 이 사실에서도, 그 증명에서도, 교회가 선포하는 견고한 진리와 그들이 꾸며 낸 거짓말을 분명히 알 수 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:575d2c35fc2465cc7c937e5106ae74454359d3185d36761ac901c68c93569909"
        ],
        "text": "그러므로 분별없는 이들이여, 배우라. 우리를 위해 고난받고, 우리 가운데 거하신 예수가 바로 하나님의 말씀이시다. 아이온들 가운데 다른 누군가가 우리의 구원을 위해 육신이 되었다면, 사도가 다른 이를 두고 말했다고 생각해야 할 것이다. 그러나 아버지의 말씀, 곧 내려오신 분이 바로 올라가신 분이시며, 한 분 하나님에게서 난 독생자 아들이시고, 아버지의 뜻에 따라 사람들을 위해 육신이 되셨다면, 요한은 다른 누군가나 여덟 존재의 무리에 관해 말한 것이 아니라, 주 예수 그리스도에 관해 말한 것이다. 그들의 말에 따르면, 말씀은 본래 의미에서 육신이 되지 않았다. 소테르가 혼에 속한 몸을 입었다고 그들은 말한다. 경륜에 따라, 말로 다 나타낼 수 없는 섭리로 마련되어, 보이고 만질 수 있게 된 몸이라는 것이다. 그러나 육신은 그 옛날 하나님께서 진흙으로 아담을 빚으신 것이다. 요한은 하나님의 말씀이 바로 그 육신이 참으로 되셨음을 밝혔다. 그들의 최초로 태어난 첫 여덟 무리는 이로써 해체된다. 로고스와 모노게네스와 조에와 포스와 소테르와 그리스도, [또] 하나님의 아들이 한 분, 바로 같은 분으로 드러나고, 그 같은 분이 우리를 위해 육신이 되셨기 때문이다. 그들이 엮은 여덟 무리는 해체된다. 이것이 해체되면, 그들의 모든 논증이 무너진다. 그들은 그것을 거짓 이름으로 꿈꾸어 내어, 자기들의 논증을 꾸미려고 성경을 모욕한다. 그런 다음, 여기저기 흩어져 있는 표현들과 이름들을 모아, 앞서 말했듯이, 본래 의미에 맞는 데서 본래 의미에 어긋나는 데로 옮긴다. 자기 마음대로 어떤 논제를 정하고, 그 뒤에 호메로스의 시구들로 그것을 엮어 보려는 사람들과 같은 일을 한다. 무지한 이들은 호메로스가 그때그때 꾸며서 펼쳐 낸 논제에 맞추어 시를 지었다고 생각하게 된다. 많은 사람이 이어 맞춘 시구의 흐름에 끌려, 호메로스가 실제로 이렇게 지었는지도 모른다고 생각한다. 가령, 헤라클레스가 에우뤼스테우스에게서 저승에 있는 그 개에게 보내졌다는 이야기를, 호메로스의 시구들로 이렇게 쓰는 것이다. 양쪽이 시도하는 방식이 서로 같으므로, 예를 들어 이런 것들도 언급하는 데 아무 지장이 없다. “이 말을 하고 울고 있는 이를 문밖으로 보내었다, 큰일들에 익숙한 불굴의 헤라클레스를, 페르세우스의 후손 스테넬로스에게서 태어난 에우뤼스테우스가, 어두운 디스의 개를 에레보스에서 지상으로 데려오게 하려고. 그는 산에서 자란 사나운 사자처럼 나아간다, 도시 한가운데로. 아는 이들이 모두 함께 갔다, 노인들과 소년들과 아직 혼인하지 않은 소녀들이, 그가 죽음 자체로 나아가는 듯이 크게 울면서. 메르쿠리우스와 회청빛 눈의 팔라스가 가는 이를 앞서 보낸다. 고통이 형제를 얼마나 몰아붙이는지 알았기 때문이다.” 순박한 사람들 가운데 이런 시구들에 누가 사로잡히지 않겠는가? 호메로스가 이 줄거리에 맞추어 그 시구들을 그렇게 지었다고 생각하지 않겠는가? 그러나 호메로스의 작품을 아는 사람은 시구들은 알아보되, 그 줄거리는 알아보지 못할 것이다. 어떤 구절은 오디세우스에 관해, 어떤 것은 헤라클레스에 관해, 어떤 것은 프리아모스에 관해, 또 어떤 것은 메넬라오스와 아가멤논에 관해 쓰였음을 알기 때문이다. 그 시구들을 가져다가, 하나하나 본래의 책에 돌려놓으면, 지금의 줄거리를 없애 버릴 것이다. 그와 같이, 세례를 통해 받은 진리의 규범을 자기 안에 굳게 지닌 사람도, 성경에서 나온 이름들과 표현들과 비유들은 알아볼 것이다. 그러나 그들의 모독적인 줄거리는 알아보지 못할 것이다. 보석들은 알아보더라도, 여우를 왕의 초상 대신 받아들이지는 않을 것이다. 그 표현들을 하나씩 본래 순서에 돌려놓고, 진리의 몸에 맞추면, 그들이 꾸며 낸 것을 벌거벗겨, 아무 실체가 없음을 드러낼 것이다. 이 극에는 아직 마무리가 필요하다. 누군가가 그들의 소극을 끝까지 풀어낸 뒤, 그것을 무너뜨리는 논증을 덧붙이게 하려고, 이 이야기의 창시자들 자신이 어떤 점에서 서로 다른 말을 하는지 먼저 보여 주는 편이 좋겠다고 생각했다. 서로 다른 오류의 영들에게서 나온 듯한 이들이다. 이 사실에서도, 그 증명에서도, 교회가 선포하는 견고한 진리와 그들이 꾸며 낸 거짓말을 분명히 알 수 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:33fc45ddd742ce71af8bf6643b686babae2a89baed7012c11b79d5bda4f1a750",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
      },
      "work_location": "1.h1.s20",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-1:section-20"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ce183d984b1e187595eba739b880ca1e71c275271a2331e8fc80bf4d650985cf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0cedcddce906ce465e4bb0194da139dbc5611bf8c6ad5dfaaf1e5a6f00cf5fb9",
            "sha256:f01d297ea17e370202db1d27166ec5b2ed782f308392aa9245efab29538e5173"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c82c7db8abe4d6870333c1ae48cf81c7bb356944b72282eee6b04ffdc5b62883"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dafe5e87bb063d7d8267a85d5a2cd5cc6efac37cf7e06e24808e291e810c3efa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 2장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              90,
              91
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a5b80ec98775cefed583e5ada26dd2e3f7cbe1f482e6146159e0b45cdab29229",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ce183d984b1e187595eba739b880ca1e71c275271a2331e8fc80bf4d650985cf",
            "source_revision_id": "sha256:c82c7db8abe4d6870333c1ae48cf81c7bb356944b72282eee6b04ffdc5b62883",
            "translation_revision_id": "sha256:dafe5e87bb063d7d8267a85d5a2cd5cc6efac37cf7e06e24808e291e810c3efa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:585e48cbbb600695e92b2ddc66bab95bedc67e8d52562efc6aa69e42a544a618",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ce183d984b1e187595eba739b880ca1e71c275271a2331e8fc80bf4d650985cf",
            "source_revision_id": "sha256:c82c7db8abe4d6870333c1ae48cf81c7bb356944b72282eee6b04ffdc5b62883",
            "translation_revision_id": "sha256:dafe5e87bb063d7d8267a85d5a2cd5cc6efac37cf7e06e24808e291e810c3efa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a5b80ec98775cefed583e5ada26dd2e3f7cbe1f482e6146159e0b45cdab29229",
          "sha256:585e48cbbb600695e92b2ddc66bab95bedc67e8d52562efc6aa69e42a544a618"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              90,
              91
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "enim",
            "editorial_notation": "[et quidem]",
            "explanation": "본문의 enim을 유지하고 옆에 제시된 표현은 편집 정보로 분리했다.",
            "printed_page": 90,
            "printed_reading": "enim",
            "printed_volume": 1,
            "type": "unadopted_editorial_alternative"
          },
          {
            "adopted_reading": "disseminata",
            "editorial_notation": "[dis]seminata",
            "explanation": "인쇄본에서 보충한 dis를 채택하고 원래 형태와 표시를 기록했다.",
            "printed_page": 90,
            "printed_reading": "seminata",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ab6e810053ce184f9bd9051157d26c1bb42f8bbaad339f03f980bf2bc9dece28",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n295.jpg",
            "page_key": "1:90",
            "printed_page": 90,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0cedcddce906ce465e4bb0194da139dbc5611bf8c6ad5dfaaf1e5a6f00cf5fb9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ecclesia enim per universum orbem usque ad fines terrae disseminata, et ab Apostolis, et discipulis eorum accepit eam fidem, quae est in unum Deum, Patrem omnipotentem, qui fecit caelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt: et in unum Christum Jesum filium Dei, incarnatum pro nostra salute: et in Spiritum Sanctum, qui per Prophetas praedicavit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f815b86942aaeef6be67e05deb26d2270d21a856f0c7a9af83ed5d08c3c2c6e5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n296.jpg",
            "page_key": "1:91",
            "printed_page": 91,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f01d297ea17e370202db1d27166ec5b2ed782f308392aa9245efab29538e5173",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dispositiones Dei, et adventum, et eam, quae est ex Virgine generationem, et passionem, et resurrectionem a mortuis, et in carne in caelos ascensionem dilecti Jesu Christi Domini nostri, et de caelis in gloria Patris adventum ejus, ad recapitulanda universa, et resuscitandam omnem carnem humani generis, ut Christo Jesu Domino nostro, et Deo, et Salvatori, et Regi, secundum placitum Patris invisibilis omne genu curvet caelestium, et terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur ei, et judicium justum in omnibus faciat: spiritalia quidem nequitiae, et angelos transgressos, atque apostatas factos, et impios, et injustos, et iniquos, et blasphemos homines in aeternum ignem mittat: justis autem et aequis, et praecepta ejus servantibus, et in dilectione ejus perseverantibus, quibusdam quidem ab initio, quibusdam autem ex poenitentia, vitam donans incorruptelam loco muneris conferat, et claritatem aeternam circumdet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c82c7db8abe4d6870333c1ae48cf81c7bb356944b72282eee6b04ffdc5b62883",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ecclesia enim per universum orbem usque ad fines terrae disseminata, et ab Apostolis, et discipulis eorum accepit eam fidem, quae est in unum Deum, Patrem omnipotentem, qui fecit caelum et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt: et in unum Christum Jesum filium Dei, incarnatum pro nostra salute: et in Spiritum Sanctum, qui per Prophetas praedicavit dispositiones Dei, et adventum, et eam, quae est ex Virgine generationem, et passionem, et resurrectionem a mortuis, et in carne in caelos ascensionem dilecti Jesu Christi Domini nostri, et de caelis in gloria Patris adventum ejus, ad recapitulanda universa, et resuscitandam omnem carnem humani generis, ut Christo Jesu Domino nostro, et Deo, et Salvatori, et Regi, secundum placitum Patris invisibilis omne genu curvet caelestium, et terrestrium, et infernorum, et omnis lingua confiteatur ei, et judicium justum in omnibus faciat: spiritalia quidem nequitiae, et angelos transgressos, atque apostatas factos, et impios, et injustos, et iniquos, et blasphemos homines in aeternum ignem mittat: justis autem et aequis, et praecepta ejus servantibus, et in dilectione ejus perseverantibus, quibusdam quidem ab initio, quibusdam autem ex poenitentia, vitam donans incorruptelam loco muneris conferat, et claritatem aeternam circumdet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d915cbd1ab861160a9c16a1713918b7a362cef496c279f568faaf0f30ba2f0df",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 교회가 사도들과 그 제자들에게서 받은 믿음을 요약하는 대목이다. 한 분 하나님, 한 분 그리스도 예수, 성령에 관한 서술과 그리스도의 심판·생명 부여가 긴 문장으로 이어진다.",
          "90쪽의 enim을 유지하고 옆의 [et quidem]은 편집 정보로 분리했다. [dis]seminata의 보충 접두사는 채택하여 온 세상에 흩어졌다는 뜻으로 읽었다.",
          "recapitulare는 다시 하나로 모아 정리한다는 뜻을 지니며, 여기서는 만물을 하나로 모으는 것으로 옮겼다. 에베소서와 빌립보서 등에서 온 표현은 이 문헌의 인용 형태를 따른다.",
          "그의 사랑 안에 머문 이들에는 처음부터 그렇게 한 이들과 회개한 뒤 그렇게 한 이들이 함께 포함된다. vitam donans와 incorruptelam loco muneris conferat는 생명과 썩지 않음이 선물로 주어진다는 문장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0cedcddce906ce465e4bb0194da139dbc5611bf8c6ad5dfaaf1e5a6f00cf5fb9",
              "sha256:f01d297ea17e370202db1d27166ec5b2ed782f308392aa9245efab29538e5173"
            ],
            "text": "교회는 땅끝에 이르기까지 온 세상에 흩어져 있으며, 사도들과 그들의 제자들에게서 이 믿음을 받았다. 하늘과 땅, 바다와 그 안의 모든 것을 만드신 한 분 하나님, 전능하신 아버지를 믿는 믿음이다. 우리의 구원을 위해 육신이 되신 한 분 그리스도 예수, 하나님의 아들을 믿는 믿음이며, 성령을 믿는 믿음이다. 성령은 예언자들을 통해 하나님의 경륜과 오심과 동정녀에게서 나심과 수난과 죽은 이들 가운데서의 부활과, 사랑받는 우리 주 예수 그리스도께서 육신으로 하늘에 오르심을 선포하셨다. 아버지의 영광 가운데 하늘에서 그가 오실 일도 선포하셨다. 모든 것을 하나로 모으고, 인류의 모든 육신을 다시 일으키기 위함이다. 보이지 않는 아버지의 뜻에 따라, 하늘의 것들과 땅의 것들과 땅 아래 것들의 모든 무릎이 우리 주님이며, 하나님이며, 구원자이며, 왕이신 그리스도 예수께 꿇게 하려는 것이다. 모든 혀가 그를 고백하고, 모든 것에 대해 그가 의로운 심판을 행하시려는 것이다. 악한 영적 존재들과, 범죄하고 배교한 천사들과, 불경하고, 불의하고, 악하고, 모독하는 사람들을 영원한 불 속으로 보내실 것이다. 의롭고 올바른 이들, 그의 계명을 지키고, 그의 사랑 안에 머문 이들에게는, 어떤 이들은 처음부터, 어떤 이들은 회개한 뒤 그렇게 한 이들에게는, 생명을 주시며, 썩지 않음을 선물로 베푸시고, 영원한 영광으로 감싸 주실 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c82c7db8abe4d6870333c1ae48cf81c7bb356944b72282eee6b04ffdc5b62883"
        ],
        "text": "교회는 땅끝에 이르기까지 온 세상에 흩어져 있으며, 사도들과 그들의 제자들에게서 이 믿음을 받았다. 하늘과 땅, 바다와 그 안의 모든 것을 만드신 한 분 하나님, 전능하신 아버지를 믿는 믿음이다. 우리의 구원을 위해 육신이 되신 한 분 그리스도 예수, 하나님의 아들을 믿는 믿음이며, 성령을 믿는 믿음이다. 성령은 예언자들을 통해 하나님의 경륜과 오심과 동정녀에게서 나심과 수난과 죽은 이들 가운데서의 부활과, 사랑받는 우리 주 예수 그리스도께서 육신으로 하늘에 오르심을 선포하셨다. 아버지의 영광 가운데 하늘에서 그가 오실 일도 선포하셨다. 모든 것을 하나로 모으고, 인류의 모든 육신을 다시 일으키기 위함이다. 보이지 않는 아버지의 뜻에 따라, 하늘의 것들과 땅의 것들과 땅 아래 것들의 모든 무릎이 우리 주님이며, 하나님이며, 구원자이며, 왕이신 그리스도 예수께 꿇게 하려는 것이다. 모든 혀가 그를 고백하고, 모든 것에 대해 그가 의로운 심판을 행하시려는 것이다. 악한 영적 존재들과, 범죄하고 배교한 천사들과, 불경하고, 불의하고, 악하고, 모독하는 사람들을 영원한 불 속으로 보내실 것이다. 의롭고 올바른 이들, 그의 계명을 지키고, 그의 사랑 안에 머문 이들에게는, 어떤 이들은 처음부터, 어떤 이들은 회개한 뒤 그렇게 한 이들에게는, 생명을 주시며, 썩지 않음을 선물로 베푸시고, 영원한 영광으로 감싸 주실 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dafe5e87bb063d7d8267a85d5a2cd5cc6efac37cf7e06e24808e291e810c3efa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
      },
      "work_location": "1.h2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0a929ce8b8e5e161ebe8521c71178b4e171932bd0c5168cfce4319e4ebfb48ab",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6de9e7440f7ea2a7942471b555c09f530a8ed7da7e8896def3b6bea6d55427a4",
            "sha256:d7f712c69c24a6b33b065fc3687ea4327d8ea3c5914d11bc3b74d22b83a6eaf4",
            "sha256:2898bbb1d21b75cdabbd6db62c3fb33df91bb6687adf0278175a7aaefbd34cb9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e7958df78c4894f0cb41b3b3275e9d9602ac7c2c7c6803b2f3fb34bf66d38c93"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:995475a71517cac9242beb1e00b36845cfa5018b0ea608ac87a97c8f4a360520"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 3장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              92,
              93,
              94
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1030c3a25a5de86161a89e96b18eca697b7fb4df3d61d1f78eff91364a2981eb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a929ce8b8e5e161ebe8521c71178b4e171932bd0c5168cfce4319e4ebfb48ab",
            "source_revision_id": "sha256:e7958df78c4894f0cb41b3b3275e9d9602ac7c2c7c6803b2f3fb34bf66d38c93",
            "translation_revision_id": "sha256:995475a71517cac9242beb1e00b36845cfa5018b0ea608ac87a97c8f4a360520"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:581e3e11fa102754c37fe509ea6c12571c89087915a33ae6e390a41498b7add9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a929ce8b8e5e161ebe8521c71178b4e171932bd0c5168cfce4319e4ebfb48ab",
            "source_revision_id": "sha256:e7958df78c4894f0cb41b3b3275e9d9602ac7c2c7c6803b2f3fb34bf66d38c93",
            "translation_revision_id": "sha256:995475a71517cac9242beb1e00b36845cfa5018b0ea608ac87a97c8f4a360520"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1030c3a25a5de86161a89e96b18eca697b7fb4df3d61d1f78eff91364a2981eb",
          "sha256:581e3e11fa102754c37fe509ea6c12571c89087915a33ae6e390a41498b7add9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              92,
              93,
              94
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "(lumen,)",
            "explanation": "괄호 안의 빛이라는 말을 보존했다. Harvey의 94쪽 각주 5는 이를 난외에서 유입된 말로 보면서 여러 사본에 전한다고 기록한다.",
            "printed_page": 93,
            "printed_text": "(lumen,)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "parenthesized_transmitted_gloss"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f96f1ec795382151cfaec2806b677afded873fb8990b251007ac9fb27b3cda2e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n297.jpg",
            "page_key": "1:92",
            "printed_page": 92,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6de9e7440f7ea2a7942471b555c09f530a8ed7da7e8896def3b6bea6d55427a4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hanc praedicationem cum acceperit, et hanc fidem, quemadmodum praediximus, Ecclesia, et quidem in universum mundum disseminata, diligenter custodit, quasi unam domum inhabitans: et similiter credit iis, videlicet quasi unam animam habens et unum cor, et consonanter haec praedicat, et docet, et tradit, quasi unum possidens os. Nam etsi in mundo loquelae dissimiles sunt, sed tamen virtus traditionis una et eadem est. Et neque hae quae in Germania sunt fundatae ecclesiae, aliter credunt, aut aliter tradunt: neque hae quae in Hiberis sunt, neque hae quae in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "02ea6e73f1ab4837284a7e10e499b5014a104b89365eeb488be54da72b872364",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n298.jpg",
            "page_key": "1:93",
            "printed_page": 93,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d7f712c69c24a6b33b065fc3687ea4327d8ea3c5914d11bc3b74d22b83a6eaf4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Celtis, neque hae quae in Oriente, neque hae quae in Aegypto, neque hae quae in Libya, neque hae quae in medio mundi sunt constitutae: sed sicut sol creatura Dei in universo mundo unus et idem est; sic et (lumen,) praedicatio veritatis, ubique lucet,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fe3da9d5caf1425091cb41f40b9c637183ec5696d8d1bc82d2e1420b3ab72767",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n299.jpg",
            "page_key": "1:94",
            "printed_page": 94,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2898bbb1d21b75cdabbd6db62c3fb33df91bb6687adf0278175a7aaefbd34cb9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et illuminat omnes homines, qui volunt ad cognitionem veritatis venire. Et neque is qui valde praevalet in sermone, ex iis qui praesunt ecclesiis, alia quam haec sunt dicet: nemo enim super magistrum est: neque infirmus in dicendo deminorabit traditionem. Cum enim una et eadem fides sit, neque is qui multum de ea potest dicere ampliat, neque is qui minus deminorat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e7958df78c4894f0cb41b3b3275e9d9602ac7c2c7c6803b2f3fb34bf66d38c93",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hanc praedicationem cum acceperit, et hanc fidem, quemadmodum praediximus, Ecclesia, et quidem in universum mundum disseminata, diligenter custodit, quasi unam domum inhabitans: et similiter credit iis, videlicet quasi unam animam habens et unum cor, et consonanter haec praedicat, et docet, et tradit, quasi unum possidens os. Nam etsi in mundo loquelae dissimiles sunt, sed tamen virtus traditionis una et eadem est. Et neque hae quae in Germania sunt fundatae ecclesiae, aliter credunt, aut aliter tradunt: neque hae quae in Hiberis sunt, neque hae quae in Celtis, neque hae quae in Oriente, neque hae quae in Aegypto, neque hae quae in Libya, neque hae quae in medio mundi sunt constitutae: sed sicut sol creatura Dei in universo mundo unus et idem est; sic et (lumen,) praedicatio veritatis, ubique lucet, et illuminat omnes homines, qui volunt ad cognitionem veritatis venire. Et neque is qui valde praevalet in sermone, ex iis qui praesunt ecclesiis, alia quam haec sunt dicet: nemo enim super magistrum est: neque infirmus in dicendo deminorabit traditionem. Cum enim una et eadem fides sit, neque is qui multum de ea potest dicere ampliat, neque is qui minus deminorat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b00402b7ba6002ecc80212657a1712f147a40e562579134eee164850d0d25165",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "한 집, 하나의 혼과 마음, 하나의 입, 같은 태양이라는 비유를 따라 교회가 같은 믿음을 보존한다는 주장을 옮겼다. virtus traditionis는 전승이 지닌 힘으로 옮겼다.",
          "게르마니아와 이베리아인들, 켈트인들 등의 지명·집단명은 고대 본문의 형태를 살렸다. 세상 가운데라는 표현도 그 범위대로 유지했다.",
          "93쪽의 (lumen,)은 괄호를 유지해 (빛인)으로 옮겼다. Harvey의 94쪽 각주 5는 여러 라틴어 사본에 전하는 난외 유래의 말로 설명한다.",
          "교회 지도자의 말솜씨가 믿음의 내용을 늘리거나 줄이지 않는다는 논증이다. 가르치는 능력의 차이와 전승 내용의 동일성을 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6de9e7440f7ea2a7942471b555c09f530a8ed7da7e8896def3b6bea6d55427a4",
              "sha256:d7f712c69c24a6b33b065fc3687ea4327d8ea3c5914d11bc3b74d22b83a6eaf4",
              "sha256:2898bbb1d21b75cdabbd6db62c3fb33df91bb6687adf0278175a7aaefbd34cb9"
            ],
            "text": "앞서 말했듯이, 교회는 이 선포와 이 믿음을 받아, 온 세상에 흩어져 있으면서도, 한 집에 사는 것처럼 성실하게 지킨다. 하나의 혼과 하나의 마음을 지닌 듯이, 그것들을 똑같이 믿는다. 하나의 입을 가진 듯이, 한목소리로 그것들을 선포하고, 가르치고, 전한다. 세상의 말들은 서로 달라도, 전승의 힘은 하나이며 동일하다. 게르마니아에 세워진 교회들이 다르게 믿거나, 다르게 전하는 것이 아니다. 이베리아인들 가운데 있는 교회도, 켈트인들 가운데 있는 교회도, 동방의 교회도, 이집트의 교회도, 리비아의 교회도, 세상 가운데 세워진 교회들도 다르지 않다. 하나님의 피조물인 태양이 온 세상에 하나이며 같은 것처럼, (빛인) 진리의 선포도 그와 같이 어디서나 빛나고, 진리의 앎에 이르려는 모든 사람을 비춘다. 교회들을 이끄는 이들 가운데 말솜씨가 매우 뛰어난 사람도 이것과 다른 내용을 말하지 않을 것이다. 아무도 스승보다 높지 않기 때문이다. 말하는 데 부족한 사람도 전승을 줄이지 않을 것이다. 믿음은 하나이며 동일하기에, 그 믿음을 길게 말할 수 있는 사람도 더 보태지 않고, 적게 말하는 사람도 줄이지 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e7958df78c4894f0cb41b3b3275e9d9602ac7c2c7c6803b2f3fb34bf66d38c93"
        ],
        "text": "앞서 말했듯이, 교회는 이 선포와 이 믿음을 받아, 온 세상에 흩어져 있으면서도, 한 집에 사는 것처럼 성실하게 지킨다. 하나의 혼과 하나의 마음을 지닌 듯이, 그것들을 똑같이 믿는다. 하나의 입을 가진 듯이, 한목소리로 그것들을 선포하고, 가르치고, 전한다. 세상의 말들은 서로 달라도, 전승의 힘은 하나이며 동일하다. 게르마니아에 세워진 교회들이 다르게 믿거나, 다르게 전하는 것이 아니다. 이베리아인들 가운데 있는 교회도, 켈트인들 가운데 있는 교회도, 동방의 교회도, 이집트의 교회도, 리비아의 교회도, 세상 가운데 세워진 교회들도 다르지 않다. 하나님의 피조물인 태양이 온 세상에 하나이며 같은 것처럼, (빛인) 진리의 선포도 그와 같이 어디서나 빛나고, 진리의 앎에 이르려는 모든 사람을 비춘다. 교회들을 이끄는 이들 가운데 말솜씨가 매우 뛰어난 사람도 이것과 다른 내용을 말하지 않을 것이다. 아무도 스승보다 높지 않기 때문이다. 말하는 데 부족한 사람도 전승을 줄이지 않을 것이다. 믿음은 하나이며 동일하기에, 그 믿음을 길게 말할 수 있는 사람도 더 보태지 않고, 적게 말하는 사람도 줄이지 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:995475a71517cac9242beb1e00b36845cfa5018b0ea608ac87a97c8f4a360520",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
      },
      "work_location": "1.h3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:17be591b55f2fd38d031615cb65d23756755da95512fa78f11d66495f9140fa3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e300e3abdf7a18b101c1db39c745e6e23502e70324e80c1b592993b4bfe57f56",
            "sha256:420aba87f325266a32d29352e2e1c216c92195e783cf097d86c9c367dd01cf36",
            "sha256:8a35030641ff8577d6bf4fa78f7a58154e8ce484bc71cc4b14d7612d0439ff66",
            "sha256:3081902c51b7b6a76c8b914de273cc40826dd434f664c44aabe003a6d40fe60c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd637cb01d0da8c9387257538bcf01f269e51d8ae0c5db32667cbf800b05ecc4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:646209560dd343c35d43fc9966c00fe2af1911c4c2b18699ba85ff010ef6ee91"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 4장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              94,
              95,
              96,
              97
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cb14077dadb53a122f00c87f049b35700eec19329d67213b6428f5ad0fe595f6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17be591b55f2fd38d031615cb65d23756755da95512fa78f11d66495f9140fa3",
            "source_revision_id": "sha256:fd637cb01d0da8c9387257538bcf01f269e51d8ae0c5db32667cbf800b05ecc4",
            "translation_revision_id": "sha256:646209560dd343c35d43fc9966c00fe2af1911c4c2b18699ba85ff010ef6ee91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:28939b6c992c402dc9e67f7e483a2304050e6569d60ce899509fb9c226da712c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17be591b55f2fd38d031615cb65d23756755da95512fa78f11d66495f9140fa3",
            "source_revision_id": "sha256:fd637cb01d0da8c9387257538bcf01f269e51d8ae0c5db32667cbf800b05ecc4",
            "translation_revision_id": "sha256:646209560dd343c35d43fc9966c00fe2af1911c4c2b18699ba85ff010ef6ee91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:cb14077dadb53a122f00c87f049b35700eec19329d67213b6428f5ad0fe595f6",
          "sha256:28939b6c992c402dc9e67f7e483a2304050e6569d60ce899509fb9c226da712c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103110.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_chapter_boundaries",
            "evidence_pages": [
              94,
              95,
              96,
              97
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_chapter_corresponds_to_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "scope": "whole_unnumbered_chapter"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey의 95쪽 각주 4가 prudentiam의 난외 풀이로 설명하므로 번역 대본에서 편집 정보로 분리했다.",
            "gloss_on": "prudentiam",
            "printed_page": 94,
            "printed_text": "[intelligentiam,]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_marginal_gloss"
          },
          {
            "adopted_reading": "[Deus]",
            "explanation": "보충한 주어를 대괄호와 함께 보존했다.",
            "printed_page": 95,
            "printed_text": "[Deus]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "Deus",
            "editorial_notation": "[Deus]",
            "explanation": "인쇄된 주격 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 96,
            "printed_reading": "Dei",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "nosse",
            "explanation": "Harvey가 필사 과정에서 nosse가 adesse로 잘못 읽혔을 가능성을 제시한 교정을 채택했다. 병기된 그리스어는 이해한다는 동사를 쓴다.",
            "printed_page": 96,
            "printed_reading": "adesse",
            "printed_volume": 1,
            "proposal_evidence_pages": [
              96,
              97
            ],
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 4 continued on p. 97; adopted by project",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "adopted_reading": "fatus",
            "editorial_notation": "[l. fatus]",
            "explanation": "말하였다는 의미의 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 97,
            "printed_reading": "factus",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "et [non] dilecta, dilecta",
            "explanation": "같은 인쇄면의 그리스어에 명시된 부정어를 근거로 라틴어에 [non]을 보충했다. 한국어에도 해당 보충을 대괄호로 표시한다.",
            "parallel_greek": "καὶ ἡ οὐκ ἠγαπημένη, ἠγαπημένη",
            "printed_page": 97,
            "printed_reading": "et dilecta, dilecta",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Codex AI project collation",
            "type": "project_supplement_from_parallel_greek"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4장 전체이다. 이 장에는 별도의 절 번호가 없으며, 통상 인용 1권 10장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fe3da9d5caf1425091cb41f40b9c637183ec5696d8d1bc82d2e1420b3ab72767",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n299.jpg",
            "page_key": "1:94",
            "printed_page": 94,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e300e3abdf7a18b101c1db39c745e6e23502e70324e80c1b592993b4bfe57f56",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Plus autem aut minus secundum prudentiam nosse quosdam, non in eo quod argumentum immutetur, efficitur, et alius Deus excogitetur praeter fabricatorem, et factorem, et nutritorem hujus universitatis, quasi non ipse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a853c5c20269d9657becef0f846ea0b195f0a970c77680ebca7b93e10cf9561f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n300.jpg",
            "page_key": "1:95",
            "printed_page": 95,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:420aba87f325266a32d29352e2e1c216c92195e783cf097d86c9c367dd01cf36",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sufficiat nobis, aut alius Christus, aut alius Monogenes: sed in eo, quod omnia quae in parabolis dicta sunt exquirere, et adjungere veritatis argumento, et in eo, ut instrumentum et dispositionem Dei in genere humano factam enarrat: et quoniam magnanimus extitit Deus, et in transgressorum angelorum apostasia, et in inobedientia hominum, edisserere; et quare alia quidem temporalia, alia vero aeterna, et quaedam caelestia, quaedam terrena unus et idem [Deus] fecit, annunciare: et quare",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f3d4cd78adb903721ffade3ec887ea5c92baed5b2753f46819f5a261515afac1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n301.jpg",
            "page_key": "1:96",
            "printed_page": 96,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8a35030641ff8577d6bf4fa78f7a58154e8ce484bc71cc4b14d7612d0439ff66",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cum invisibilis sit, apparuit Prophetis Deus non in una forma, sed aliis aliter, nosse: et quare testamenta multa tradita humano generi, annunciare, et quis sit uniuscujusque testamentorum character, docere: et quare conclusit omnia in incredulitatem Deus, ut universis misereatur, exquirere: et quare Verbum Dei caro factum est, et passus est, gratias agere: et quare in novissimis temporibus adventus Filii Dei, hoc est in fine apparuerit, et non in initio, annunciare: et de fine et de futuris, quaecunque posita sunt in Scripturis, revolvere: et quare desperatas Gentes cohaeredes et concorporatas et participes Sanctorum fecit Deus, non tacere: et quemadmodum mortalis haec caro",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "59186d8dd4460ccea6d8a2ec8d800830641795688d5574e40c569c9cd5d16ff8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n302.jpg",
            "page_key": "1:97",
            "printed_page": 97,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3081902c51b7b6a76c8b914de273cc40826dd434f664c44aabe003a6d40fe60c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "induet immortalitatem, et corruptibile incorruptelam, annunciare: et quemadmodum fatus est Qui non erat populus, populus: et [non] dilecta, dilecta; et quemadmodum Plures filii ejus quae deserta est, magis quam ejus quae habet virum, praeconare. In talibus enim et in similibus eis exclamavit Apostolus: O altitudo divitiarum et sapientiae et agnitionis Dei! quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Sed non in eo, ut supra Creatorem et Fabricatorem, matrem ejus et illorum, Enthymesin Aeonis errantis adinvenires, et ad tantam pervenires blasphemiam: neque in eo quod est super hanc rursus Pleroma, aliquando quidem xxx. aliquando vero innumerabiles multitudines Aeonum mentiri: quemadmodum dicunt hi, qui vere sunt deserti a divina sententia magistri; cum ea, quae est Ecclesia universa, unam et eandem fidem habeat in universo mundo, quemadmodum praediximus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fd637cb01d0da8c9387257538bcf01f269e51d8ae0c5db32667cbf800b05ecc4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Plus autem aut minus secundum prudentiam nosse quosdam, non in eo quod argumentum immutetur, efficitur, et alius Deus excogitetur praeter fabricatorem, et factorem, et nutritorem hujus universitatis, quasi non ipse sufficiat nobis, aut alius Christus, aut alius Monogenes: sed in eo, quod omnia quae in parabolis dicta sunt exquirere, et adjungere veritatis argumento, et in eo, ut instrumentum et dispositionem Dei in genere humano factam enarrat: et quoniam magnanimus extitit Deus, et in transgressorum angelorum apostasia, et in inobedientia hominum, edisserere; et quare alia quidem temporalia, alia vero aeterna, et quaedam caelestia, quaedam terrena unus et idem [Deus] fecit, annunciare: et quare cum invisibilis sit, apparuit Prophetis Deus non in una forma, sed aliis aliter, nosse: et quare testamenta multa tradita humano generi, annunciare, et quis sit uniuscujusque testamentorum character, docere: et quare conclusit omnia in incredulitatem Deus, ut universis misereatur, exquirere: et quare Verbum Dei caro factum est, et passus est, gratias agere: et quare in novissimis temporibus adventus Filii Dei, hoc est in fine apparuerit, et non in initio, annunciare: et de fine et de futuris, quaecunque posita sunt in Scripturis, revolvere: et quare desperatas Gentes cohaeredes et concorporatas et participes Sanctorum fecit Deus, non tacere: et quemadmodum mortalis haec caro induet immortalitatem, et corruptibile incorruptelam, annunciare: et quemadmodum fatus est Qui non erat populus, populus: et [non] dilecta, dilecta; et quemadmodum Plures filii ejus quae deserta est, magis quam ejus quae habet virum, praeconare. In talibus enim et in similibus eis exclamavit Apostolus: O altitudo divitiarum et sapientiae et agnitionis Dei! quam inscrutabilia judicia ejus, et investigabiles viae ejus. Sed non in eo, ut supra Creatorem et Fabricatorem, matrem ejus et illorum, Enthymesin Aeonis errantis adinvenires, et ad tantam pervenires blasphemiam: neque in eo quod est super hanc rursus Pleroma, aliquando quidem xxx. aliquando vero innumerabiles multitudines Aeonum mentiri: quemadmodum dicunt hi, qui vere sunt deserti a divina sententia magistri; cum ea, quae est Ecclesia universa, unam et eandem fidem habeat in universo mundo, quemadmodum praediximus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c950a6d7b6c09c14cb9a13bc491dbafda9b4ac67d294b90dbf896197d5005ab6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스는 지식의 차이를 같은 믿음의 내용에 대한 더 깊은 탐구와 설명에서 찾는다. 비유, 하나님의 경륜, 여러 언약, 성경의 구원 약속을 연구할 주제로 열거한다.",
          "94쪽 [intelligentiam,]은 Harvey의 95쪽 각주 4에 따라 prudentiam의 난외 풀이로 분리했다. 한국어에서는 prudentia를 슬기로 옮겼다.",
          "95쪽의 보충 주어 [Deus]는 [하나님]으로 표시했다. 96쪽의 Dei [Deus]는 주격 Deus를 채택했다. 같은 면의 adesse는 Harvey가 96-97쪽 각주 4에서 제안한 nosse로 교정하여 안다는 뜻으로 옮겼다.",
          "gratias agere는 감사하는 표현으로 유지했다. 하나님의 말씀이 육신이 되고 고난받으신 뜻을 두고 감사한다는 연결로 읽었다. Harvey의 96쪽 각주 2는 이 동사에 관한 다른 교정 가능성을 논한다.",
          "97쪽 factus 옆의 fatus를 채택하여 어떻게 말씀하셨는지를 설명하는 문장으로 옮겼다. 이어지는 라틴어 et dilecta, dilecta에는 같은 면 그리스어의 οὐκ에 대응하는 부정어가 빠져 있다. 그리스어를 근거로 프로젝트가 [non]을 보충하고, 한국어에도 [사랑받지 못하던]이라는 보충 범위를 표시했다.",
          "로마서 11장 관련 인용에서 라틴어의 incredulitas는 불신앙으로 옮겼다. 마지막 감탄에서는 풍요, 지혜, 지식의 세 표현과 심판·길의 평행을 살렸다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e300e3abdf7a18b101c1db39c745e6e23502e70324e80c1b592993b4bfe57f56",
              "sha256:420aba87f325266a32d29352e2e1c216c92195e783cf097d86c9c367dd01cf36",
              "sha256:8a35030641ff8577d6bf4fa78f7a58154e8ce484bc71cc4b14d7612d0439ff66",
              "sha256:3081902c51b7b6a76c8b914de273cc40826dd434f664c44aabe003a6d40fe60c"
            ],
            "text": "어떤 이들이 슬기에 따라 더 많이 알거나 더 적게 안다는 것은, 이야기 자체를 바꾸거나, 이 우주를 빚고, 만들고, 기르시는 분 외에 다른 하나님을 생각해 내는 데서 이루어지는 것이 아니다. 그분만으로는 우리에게 충분하지 않은 듯이, 다른 그리스도나 다른 독생자를 생각해 내는 데 있지도 않다. 비유로 말해진 모든 것을 탐구하고, 진리의 이야기와 연결하는 데 있다. 인류 가운데 이루어진 하나님의 일과 경륜을 설명하는 데 있다. 범죄한 천사들의 배교와 사람들의 불순종에 대해, 하나님께서 오래 참으셨음을 풀어 밝히는 데 있다. 한 분, 같은 분인 [하나님]께서 어떤 것들은 일시적으로, 다른 것들은 영원하게, 어떤 것들은 하늘의 것으로, 어떤 것들은 땅의 것으로 만드신 이유를 알리는 데 있다. 하나님께서 보이지 않는 분이시면서도, 예언자들에게 한 가지 모습으로만 나타나지 않고, 사람마다 다르게 나타나신 까닭을 아는 데 있다. 인류에게 여러 언약이 주어진 이유를 알리고, 각 언약의 특징이 무엇인지 가르치는 데 있다. 하나님께서 모든 이에게 자비를 베푸시려고, 모든 것을 불신앙 안에 가두신 이유를 탐구하는 데 있다. 하나님의 말씀이 육신이 되고, 고난받으신 뜻을 두고 감사하는 데 있다. 하나님의 아들의 오심이 처음이 아니라, 마지막 때, 곧 끝에 나타난 까닭을 알리는 데 있다. 마지막과 다가올 일들에 관해 성경에 기록된 모든 것을 펼쳐 살피는 데 있다. 하나님께서 희망이 없던 이방인들을 공동 상속자로, 같은 몸에 속한 이들로, 성도들과 함께 참여하는 이들로 만드신 이유를 잠잠히 넘기지 않는 데 있다. 이 죽을 육신이 불멸을, 썩을 것이 썩지 않음을 어떻게 입게 되는지 선포하는 데 있다. “백성이 아니었던 이가 백성이며, 또 [사랑받지 못하던] 이가 사랑받는 이다”라고 어떻게 말씀하셨는지, “버림받은 여자의 자녀가 남편 있는 여자의 자녀보다 많다”는 것이 어떤 뜻인지 선포하는 데 있다. 이런 일들과 이와 비슷한 일들에 관하여 사도는 외쳤다. “오, 깊도다, 하나님의 풍요와 지혜와 지식이여! 그분의 심판은 얼마나 헤아리기 어려우며, 그분의 길은 얼마나 찾기 어려운가!” 창조주와 만드신 분 위에, 그분과 그들의 어머니, 길 잃은 아이온의 엔튀메시스를 생각해 내고, 그토록 큰 모독에 이르는 데 앎이 있는 것은 아니다. 그 어머니 위에 또 플레로마가 있다고, 어떤 때는 서른 아이온이, 어떤 때는 셀 수 없이 많은 아이온이 있다고 거짓말하는 데 있지도 않다. 참으로 신적인 깨달음을 잃은 이 교사들이 그렇게 말한다. 그러나 앞서 말했듯이, 온 교회는 온 세상에서 하나이며 동일한 믿음을 지니고 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd637cb01d0da8c9387257538bcf01f269e51d8ae0c5db32667cbf800b05ecc4"
        ],
        "text": "어떤 이들이 슬기에 따라 더 많이 알거나 더 적게 안다는 것은, 이야기 자체를 바꾸거나, 이 우주를 빚고, 만들고, 기르시는 분 외에 다른 하나님을 생각해 내는 데서 이루어지는 것이 아니다. 그분만으로는 우리에게 충분하지 않은 듯이, 다른 그리스도나 다른 독생자를 생각해 내는 데 있지도 않다. 비유로 말해진 모든 것을 탐구하고, 진리의 이야기와 연결하는 데 있다. 인류 가운데 이루어진 하나님의 일과 경륜을 설명하는 데 있다. 범죄한 천사들의 배교와 사람들의 불순종에 대해, 하나님께서 오래 참으셨음을 풀어 밝히는 데 있다. 한 분, 같은 분인 [하나님]께서 어떤 것들은 일시적으로, 다른 것들은 영원하게, 어떤 것들은 하늘의 것으로, 어떤 것들은 땅의 것으로 만드신 이유를 알리는 데 있다. 하나님께서 보이지 않는 분이시면서도, 예언자들에게 한 가지 모습으로만 나타나지 않고, 사람마다 다르게 나타나신 까닭을 아는 데 있다. 인류에게 여러 언약이 주어진 이유를 알리고, 각 언약의 특징이 무엇인지 가르치는 데 있다. 하나님께서 모든 이에게 자비를 베푸시려고, 모든 것을 불신앙 안에 가두신 이유를 탐구하는 데 있다. 하나님의 말씀이 육신이 되고, 고난받으신 뜻을 두고 감사하는 데 있다. 하나님의 아들의 오심이 처음이 아니라, 마지막 때, 곧 끝에 나타난 까닭을 알리는 데 있다. 마지막과 다가올 일들에 관해 성경에 기록된 모든 것을 펼쳐 살피는 데 있다. 하나님께서 희망이 없던 이방인들을 공동 상속자로, 같은 몸에 속한 이들로, 성도들과 함께 참여하는 이들로 만드신 이유를 잠잠히 넘기지 않는 데 있다. 이 죽을 육신이 불멸을, 썩을 것이 썩지 않음을 어떻게 입게 되는지 선포하는 데 있다. “백성이 아니었던 이가 백성이며, 또 [사랑받지 못하던] 이가 사랑받는 이다”라고 어떻게 말씀하셨는지, “버림받은 여자의 자녀가 남편 있는 여자의 자녀보다 많다”는 것이 어떤 뜻인지 선포하는 데 있다. 이런 일들과 이와 비슷한 일들에 관하여 사도는 외쳤다. “오, 깊도다, 하나님의 풍요와 지혜와 지식이여! 그분의 심판은 얼마나 헤아리기 어려우며, 그분의 길은 얼마나 찾기 어려운가!” 창조주와 만드신 분 위에, 그분과 그들의 어머니, 길 잃은 아이온의 엔튀메시스를 생각해 내고, 그토록 큰 모독에 이르는 데 앎이 있는 것은 아니다. 그 어머니 위에 또 플레로마가 있다고, 어떤 때는 서른 아이온이, 어떤 때는 셀 수 없이 많은 아이온이 있다고 거짓말하는 데 있지도 않다. 참으로 신적인 깨달음을 잃은 이 교사들이 그렇게 말한다. 그러나 앞서 말했듯이, 온 교회는 온 세상에서 하나이며 동일한 믿음을 지니고 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:646209560dd343c35d43fc9966c00fe2af1911c4c2b18699ba85ff010ef6ee91",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
      },
      "work_location": "1.h4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:74451a4d6f3ee03a538bdb2b0afe32599b4ba4859edb0010ac0554d3943b1eb3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:019553406df61dca831c0e78e5c19895e3ceb999543ab8a0fc7cf1091847258e",
            "sha256:d68436997c823ac80fabe2d77c2aefaec2fba7b6d0de2b43f35e8252c28b94d6",
            "sha256:f66ddf4e2ac7878eb487161bd074dc7356b8d858da4aff94b1beccb1e9443944",
            "sha256:3435e12012f0ee68e49219eb9b28cec22d26a4e921bb6ae47dae95e39b4d4e2f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f9d4084da8a6a3ee96e90982192319ebf95de008d548a17fc0401509054a0ec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:237e7762d7fb36d05dc8e86fc5ed017f8bd83c05bed27b022f07e1fa76003e2f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 5장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              98,
              99,
              100,
              101
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5장 1절이다. 통상 인용 1권 11장 1절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:929241990e95ed4c215a9231989b74dbeca3119211c8a2a3c512cd686b7b238f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:74451a4d6f3ee03a538bdb2b0afe32599b4ba4859edb0010ac0554d3943b1eb3",
            "source_revision_id": "sha256:7f9d4084da8a6a3ee96e90982192319ebf95de008d548a17fc0401509054a0ec",
            "translation_revision_id": "sha256:237e7762d7fb36d05dc8e86fc5ed017f8bd83c05bed27b022f07e1fa76003e2f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ad8bdbb291708b85015fd1737652afaf2af11ba25b154a6a3b16e9ae52004def",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:74451a4d6f3ee03a538bdb2b0afe32599b4ba4859edb0010ac0554d3943b1eb3",
            "source_revision_id": "sha256:7f9d4084da8a6a3ee96e90982192319ebf95de008d548a17fc0401509054a0ec",
            "translation_revision_id": "sha256:237e7762d7fb36d05dc8e86fc5ed017f8bd83c05bed27b022f07e1fa76003e2f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:929241990e95ed4c215a9231989b74dbeca3119211c8a2a3c512cd686b7b238f",
          "sha256:ad8bdbb291708b85015fd1737652afaf2af11ba25b154a6a3b16e9ae52004def"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              98,
              99,
              100,
              101
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "aliud",
            "editorial_notation": "[aliud]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 99,
            "printed_reading": "aliquid",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "enixum",
            "editorial_notation": "[enixum]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 100,
            "printed_reading": "enixam",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "similiter",
            "editorial_notation": "[similiter]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 101,
            "printed_reading": "similem",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "[reliquum]",
            "editorial_notation": "[suppl. reliquum]",
            "explanation": "편집 지시어와 보충 본문을 구분하고 실제 보충어의 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 100,
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5장 1절이다. 통상 인용 1권 11장 1절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7e1dd1761fd499c00ad829090efa35127f191c89c30f055b9615d0b6fd3aaccc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n303.jpg",
            "page_key": "1:98",
            "printed_page": 98,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:019553406df61dca831c0e78e5c19895e3ceb999543ab8a0fc7cf1091847258e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Videamus nunc et horum inconstantem sententiam, cum sint duo vel tres, quemadmodum de eisdem non eadem dicunt, sed et nominibus et rebus contraria respondent. Qui enim est primus, ab ea quae dicitur gnostica haeresis, antiquas in suum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0bf93e4019644b979e1032cac94e57197545aa5274d449a0a9e512588b48bdef",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n304.jpg",
            "page_key": "1:99",
            "printed_page": 99,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d68436997c823ac80fabe2d77c2aefaec2fba7b6d0de2b43f35e8252c28b94d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "characterem doctrinas transferens Valentinus, sic definivit; dualitatem quandam innominabilem, cujus quidem aliud vocari Inenarrabile, aliud autem Sigen. Post deinde ex hac",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b39008f0dad83d23d4745ea546da9ab1eb4d97b31c3ac09684cc96bcfa14b9f8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n305.jpg",
            "page_key": "1:100",
            "printed_page": 100,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f66ddf4e2ac7878eb487161bd074dc7356b8d858da4aff94b1beccb1e9443944",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dualitate, secundam dualitatem emissam, cujus aliud quidem Patrem vocat, aliud autem Aletheiam. Ex hac autem quaternatione fructificari Logon et Zoen, Anthropon et Ecclesiam. Esse autem hanc octonationem primam. Et a Logo quidem et Zoe decem virtutes dicit emissas, sicut praediximus. Ab Anthropo autem et Ecclesia xii. ex quibus unam discedentem et destitutam, reliquam dispositionem fecisse. Terminos autem duos adhibet: unum quidem inter Bythum et [reliquum] Pleroma, determinantem natos Aeones ab infecto Patre; alterum vero separantem illorum matrem a Pleromate. Et Christum autem non ab his qui sunt in Pleromate Aeonibus emissum, sed a matre foris autem facta secundum memoriam meliorum enixum esse cum quadam umbra. Et hunc quidem, quippe cum esset masculus, abscidisse a semetipso umbram, et regressum in Pleroma. Matrem autem subrelictam sub umbra, vacuatam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ed14fbea6ccf625d063d273696b82ccd0f93a0797607e7cf07197fe401018f17",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n306.jpg",
            "page_key": "1:101",
            "printed_page": 101,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3435e12012f0ee68e49219eb9b28cec22d26a4e921bb6ae47dae95e39b4d4e2f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem spiritali substantia, alterum filium emisisse. Et hunc esse Demiurgum, quem et omnipotentem dicit eorum quae ei subjacent. Coëmissum autem ei et sinistrum principem, similiter iis qui dicentur a nobis falsi nominis Gnostici. Et Jesum autem aliquando quidem ab eo qui separatus a matre eorum et coadunatus est cum reliquis, emissum dicit, id est a Theleto: aliquando autem ab eo, qui recucurrit sursum in Pleroma, hoc est a Christo: aliquando autem ab Anthropo et Ecclesia. Et Spiritum autem sanctum a Veritate dicit emissum, in examinationem et fructificationem Aeonum, invisibiliter in eos introëuntem, per quem Aeones fructificarent folia veritatis. Haec quidem ille.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7f9d4084da8a6a3ee96e90982192319ebf95de008d548a17fc0401509054a0ec",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Videamus nunc et horum inconstantem sententiam, cum sint duo vel tres, quemadmodum de eisdem non eadem dicunt, sed et nominibus et rebus contraria respondent. Qui enim est primus, ab ea quae dicitur gnostica haeresis, antiquas in suum characterem doctrinas transferens Valentinus, sic definivit; dualitatem quandam innominabilem, cujus quidem aliud vocari Inenarrabile, aliud autem Sigen. Post deinde ex hac dualitate, secundam dualitatem emissam, cujus aliud quidem Patrem vocat, aliud autem Aletheiam. Ex hac autem quaternatione fructificari Logon et Zoen, Anthropon et Ecclesiam. Esse autem hanc octonationem primam. Et a Logo quidem et Zoe decem virtutes dicit emissas, sicut praediximus. Ab Anthropo autem et Ecclesia xii. ex quibus unam discedentem et destitutam, reliquam dispositionem fecisse. Terminos autem duos adhibet: unum quidem inter Bythum et [reliquum] Pleroma, determinantem natos Aeones ab infecto Patre; alterum vero separantem illorum matrem a Pleromate. Et Christum autem non ab his qui sunt in Pleromate Aeonibus emissum, sed a matre foris autem facta secundum memoriam meliorum enixum esse cum quadam umbra. Et hunc quidem, quippe cum esset masculus, abscidisse a semetipso umbram, et regressum in Pleroma. Matrem autem subrelictam sub umbra, vacuatam autem spiritali substantia, alterum filium emisisse. Et hunc esse Demiurgum, quem et omnipotentem dicit eorum quae ei subjacent. Coëmissum autem ei et sinistrum principem, similiter iis qui dicentur a nobis falsi nominis Gnostici. Et Jesum autem aliquando quidem ab eo qui separatus a matre eorum et coadunatus est cum reliquis, emissum dicit, id est a Theleto: aliquando autem ab eo, qui recucurrit sursum in Pleroma, hoc est a Christo: aliquando autem ab Anthropo et Ecclesia. Et Spiritum autem sanctum a Veritate dicit emissum, in examinationem et fructificationem Aeonum, invisibiliter in eos introëuntem, per quem Aeones fructificarent folia veritatis. Haec quidem ille.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de92520fbe7befbd8109a9aca993704a872e8ef9ea20494461d177fe0baecdd0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 발렌티누스와 제자들의 견해 차이를 열거하기 시작하는 대목이다. 여기서 첫째라는 말은 이 열거에서 먼저 다루는 발렌티누스를 가리킨다.",
          "99쪽 aliud, 100쪽 enixum, 101쪽 similiter의 교정 형태를 채택했다. 100쪽의 [reliquum]은 [나머지]로 보충 표시를 유지했다.",
          "그리스도를 낳는 어머니와 그림자, 뒤에 태어나는 데미우르고스의 순서를 보존했다. 두 경계는 앞에서 호로스라고 부른 존재의 역할을 나누어 설명한 것이다.",
          "folia veritatis는 진리의 잎들로 옮겼다. 101쪽에 병기된 그리스어는 식물을 뜻하는 형태를 쓰며, Harvey의 각주 2는 그리스어와 라틴어의 독법 차이를 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:019553406df61dca831c0e78e5c19895e3ceb999543ab8a0fc7cf1091847258e",
              "sha256:d68436997c823ac80fabe2d77c2aefaec2fba7b6d0de2b43f35e8252c28b94d6",
              "sha256:f66ddf4e2ac7878eb487161bd074dc7356b8d858da4aff94b1beccb1e9443944",
              "sha256:3435e12012f0ee68e49219eb9b28cec22d26a4e921bb6ae47dae95e39b4d4e2f"
            ],
            "text": "이제 이들의 일관되지 않은 견해도 살펴보자. 두세 사람에 불과하면서도, 같은 것들에 관해 어떻게 서로 다른 말을 하며, 이름과 내용 모두에서 반대되는 답을 내놓는지 보자. 그들 가운데 첫째인 발렌티누스는 그노시스라고 불리는 이단에서 옛 가르침들을 가져와, 자기 특색에 맞게 바꾸며, 다음과 같이 정했다. 이름 붙일 수 없는 두 존재의 무리가 있고, 그 가운데 하나는 말로 나타낼 수 없는 존재라고, 다른 하나는 시게라고 불린다. 그 뒤 이 두 존재의 무리에서 둘째 두 존재의 무리가 나왔다고 한다. 그 가운데 하나는 아버지라고, 다른 하나는 알레테이아라고 부른다. 이 네 존재의 무리에서 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아가 열매로 나왔다고 한다. 이들이 최초의 여덟 존재의 무리이다. 앞서 말했듯이, 로고스와 조에에게서 열 권능이 나왔다고 한다. 안트로포스와 에클레시아에게서는 열둘이 나왔다. 그들 가운데 하나가 떠나고 결핍에 빠져, 나머지 경륜을 이루었다고 한다. 그는 또 두 경계를 설정한다. 하나는 뷔토스와 [나머지] 플레로마 사이에 있어, 태어난 아이온들을 만들어지지 않은 아버지에게서 구별한다. 다른 하나는 그들의 어머니를 플레로마에서 떼어 놓는다. 그리스도도 플레로마 안에 있는 아이온들에게서 나온 것이 아니라, 바깥에 있게 된 어머니에게서, 더 나은 것들에 대한 기억을 따라, 어떤 그림자와 함께 태어났다고 한다. 이 그리스도는 남성적 존재이기에, 자기에게서 그림자를 잘라 내고, 플레로마로 돌아갔다. 어머니는 그림자 아래 남겨졌고, 영적 실체가 비워진 채, 또 다른 아들을 내보냈다. 그가 데미우르고스라고 한다. 그에게 속한 모든 것에 대해 전능한 이라고도 부른다. 왼쪽의 지배자도 그와 함께 나왔다고 한다. 뒤에서 우리가 다룰, 거짓으로 그노시스파라는 이름을 지닌 이들과 같은 설명이다. 예수에 관해서는, 어떤 때에는 그들의 어머니에게서 분리되어 나머지 존재들과 하나가 된 이, 곧 텔레토스에게서 나왔다고 말한다. 어떤 때에는 위의 플레로마로 되돌아간 이, 곧 그리스도에게서 나왔다고 한다. 또 어떤 때에는 안트로포스와 에클레시아에게서 나왔다고 한다. 성령은 아이온들을 살피고 열매 맺게 하려고, 진리에게서 나왔다고 말한다. 보이지 않게 그들 안에 들어가, 성령을 통해 아이온들이 진리의 잎들을 내게 한다는 것이다. 그의 설명은 이와 같다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f9d4084da8a6a3ee96e90982192319ebf95de008d548a17fc0401509054a0ec"
        ],
        "text": "이제 이들의 일관되지 않은 견해도 살펴보자. 두세 사람에 불과하면서도, 같은 것들에 관해 어떻게 서로 다른 말을 하며, 이름과 내용 모두에서 반대되는 답을 내놓는지 보자. 그들 가운데 첫째인 발렌티누스는 그노시스라고 불리는 이단에서 옛 가르침들을 가져와, 자기 특색에 맞게 바꾸며, 다음과 같이 정했다. 이름 붙일 수 없는 두 존재의 무리가 있고, 그 가운데 하나는 말로 나타낼 수 없는 존재라고, 다른 하나는 시게라고 불린다. 그 뒤 이 두 존재의 무리에서 둘째 두 존재의 무리가 나왔다고 한다. 그 가운데 하나는 아버지라고, 다른 하나는 알레테이아라고 부른다. 이 네 존재의 무리에서 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아가 열매로 나왔다고 한다. 이들이 최초의 여덟 존재의 무리이다. 앞서 말했듯이, 로고스와 조에에게서 열 권능이 나왔다고 한다. 안트로포스와 에클레시아에게서는 열둘이 나왔다. 그들 가운데 하나가 떠나고 결핍에 빠져, 나머지 경륜을 이루었다고 한다. 그는 또 두 경계를 설정한다. 하나는 뷔토스와 [나머지] 플레로마 사이에 있어, 태어난 아이온들을 만들어지지 않은 아버지에게서 구별한다. 다른 하나는 그들의 어머니를 플레로마에서 떼어 놓는다. 그리스도도 플레로마 안에 있는 아이온들에게서 나온 것이 아니라, 바깥에 있게 된 어머니에게서, 더 나은 것들에 대한 기억을 따라, 어떤 그림자와 함께 태어났다고 한다. 이 그리스도는 남성적 존재이기에, 자기에게서 그림자를 잘라 내고, 플레로마로 돌아갔다. 어머니는 그림자 아래 남겨졌고, 영적 실체가 비워진 채, 또 다른 아들을 내보냈다. 그가 데미우르고스라고 한다. 그에게 속한 모든 것에 대해 전능한 이라고도 부른다. 왼쪽의 지배자도 그와 함께 나왔다고 한다. 뒤에서 우리가 다룰, 거짓으로 그노시스파라는 이름을 지닌 이들과 같은 설명이다. 예수에 관해서는, 어떤 때에는 그들의 어머니에게서 분리되어 나머지 존재들과 하나가 된 이, 곧 텔레토스에게서 나왔다고 말한다. 어떤 때에는 위의 플레로마로 되돌아간 이, 곧 그리스도에게서 나왔다고 한다. 또 어떤 때에는 안트로포스와 에클레시아에게서 나왔다고 한다. 성령은 아이온들을 살피고 열매 맺게 하려고, 진리에게서 나왔다고 말한다. 보이지 않게 그들 안에 들어가, 성령을 통해 아이온들이 진리의 잎들을 내게 한다는 것이다. 그의 설명은 이와 같다.",
        "translation_revision_id": "sha256:237e7762d7fb36d05dc8e86fc5ed017f8bd83c05bed27b022f07e1fa76003e2f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "work_location": "1.h5.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7b2287cf15976ff5fe68a10326839df92a6af76e07ef6f246f096b12839e2154",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2f5158919fc26f7e42f76e82fbfeaed3b5541154f6241cf0528b40158fd549a3",
            "sha256:f9fec1e6c465516f924601179738d490906b96867cc406043bbc2cbbc5f1b00e",
            "sha256:8807c26154b05035b77ad43c6c99d076f77867913af5586967801571eeccde38",
            "sha256:98907ca6ecd33ed5f7533ad01c1f1ca4d45e8f6bcfa45a8e4873a403890541dc",
            "sha256:2685f888f6139e38c9c34f79f166ee5b29855560bf84943546e2d6f3cfe28273",
            "sha256:352cbf3b1ce89042c45063e5c1fe77cc4a5836d1d6d10a511c72990fc7afd953"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f36fecf52674423b3f64fb1ffcd621ebbc4e5d60d2dfe1ac37a7a8de9d424175"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:12f42fa65a70cb18b543e47722ff09e86384ad63c00d7564240e75a4dea7f15b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 5장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              101,
              102,
              103,
              104,
              105,
              106
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5장 2절이다. 통상 인용 1권 11장 2-4절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:789c99171ecea99bdf1bec6e5c5a74a0cc37457c3c76d6f999643f7745273bc4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7b2287cf15976ff5fe68a10326839df92a6af76e07ef6f246f096b12839e2154",
            "source_revision_id": "sha256:f36fecf52674423b3f64fb1ffcd621ebbc4e5d60d2dfe1ac37a7a8de9d424175",
            "translation_revision_id": "sha256:12f42fa65a70cb18b543e47722ff09e86384ad63c00d7564240e75a4dea7f15b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:46f34a3d986401d2dd4156d90226b86fff22b45666993f837082fcf6f883c018",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7b2287cf15976ff5fe68a10326839df92a6af76e07ef6f246f096b12839e2154",
            "source_revision_id": "sha256:f36fecf52674423b3f64fb1ffcd621ebbc4e5d60d2dfe1ac37a7a8de9d424175",
            "translation_revision_id": "sha256:12f42fa65a70cb18b543e47722ff09e86384ad63c00d7564240e75a4dea7f15b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:789c99171ecea99bdf1bec6e5c5a74a0cc37457c3c76d6f999643f7745273bc4",
          "sha256:46f34a3d986401d2dd4156d90226b86fff22b45666993f837082fcf6f883c018"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              101,
              102,
              103,
              104,
              105,
              106
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "nomen",
            "editorial_notation": "[nomen]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 105,
            "printed_reading": "nomina",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "[et]",
            "editorial_notation": "[et]",
            "explanation": "편집 지시어와 보충 본문을 구분하고 실제 보충어의 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 102,
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "[et]",
            "editorial_notation": "[et]",
            "explanation": "편집 지시어와 보충 본문을 구분하고 실제 보충어의 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 105,
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "[antea]",
            "editorial_notation": "[adj. antea]",
            "explanation": "편집 지시어와 보충 본문을 구분하고 실제 보충어의 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 105,
            "printed_volume": 1,
            "type": "bracketed_supplement"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 이름을 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "Monotes,",
            "printed_pages": [
              104,
              105
            ],
            "printed_parts": [
              "Mono-",
              "tes,"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5장 2절이다. 통상 인용 1권 11장 2-4절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ed14fbea6ccf625d063d273696b82ccd0f93a0797607e7cf07197fe401018f17",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n306.jpg",
            "page_key": "1:101",
            "printed_page": 101,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2f5158919fc26f7e42f76e82fbfeaed3b5541154f6241cf0528b40158fd549a3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Secundus autem primam ogdoadem sic tradidit, dicens: quaternationem esse dextram, et quaternationem sinistram,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "290524a9586d8d8320158dbdd720e37ae3230f0f2c9688141f3f035e015a2957",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n307.jpg",
            "page_key": "1:102",
            "printed_page": 102,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f9fec1e6c465516f924601179738d490906b96867cc406043bbc2cbbc5f1b00e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et lumen et tenebras; et discedentem autem [et] destitutam virtutem, non a triginta Aeonibus dicit fuisse, sed a fructibus eorum. Alius vero quidam, qui et clarus est magister ipsorum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a65ad0ae2cbb191286baf9a749c68db11b36a9828b911004870539e2affce8e7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n308.jpg",
            "page_key": "1:103",
            "printed_page": 103,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8807c26154b05035b77ad43c6c99d076f77867913af5586967801571eeccde38",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in majus sublime, et quasi in majorem agnitionem extensus, primam quaternationem dixit sic: Est quidem ante omnes Proarche, Proanennoëtos, et Inenarrabilis, et Innominabilis, quam ego Monotetem voco. Cum hac Monotete est virtus, quam et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e2570d426a9b6eac11cb767bcad6443d70d2ad0087482f805408f481c9bcc6cb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n309.jpg",
            "page_key": "1:104",
            "printed_page": 104,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:98907ca6ecd33ed5f7533ad01c1f1ca4d45e8f6bcfa45a8e4873a403890541dc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipsam voco Henotetem. Haec Henotes et Monotes cum sint unum, emiserunt, cum nihil emiserint, principium omnium noëton, et agenneton, et aoratum, quam Archem sermo Monada vocat. Cum hac Monade est virtus ejusdem substantiae ei, quam et eam voco Hen. Hae autem virtutes, id est Monotes,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "50c091fcd9099d07bd2c8d1da04fc74a2f94d47ecec4ede03120a69c41b248de",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n310.jpg",
            "page_key": "1:105",
            "printed_page": 105,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2685f888f6139e38c9c34f79f166ee5b29855560bf84943546e2d6f3cfe28273",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et Henotes, et Monas, et Hen, emiserunt reliquas emissiones Aeonum. Iu iu! et Pheu pheu! Tragicum vere dicere oportet super hanc nominum factionem et tantam audaciam, quemadmodum sine rubore mendacio suo nomina posuit. In eo enim quod dicit, est ante omnia Proarche, Proanennoëtos, quam ego Monoteta voco, et iterum, cum hac Monotete est virtus, quam et ipsam voco Henotetem, manifestum, quoniam figmenta sunt quaecunque ab eo dicta sunt, confessus est, [et] quoniam ipse nomina posuit figmento, quae a nemine altero [antea] posita sunt: qui nisi haec auderet, hodie veritas secundum eum non habuisset nomen. Nihil igitur prohibet et alterum quendam in tali argumento sic praefinire nomina: Est",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "67c30e8d17fb8b5c269867bc9d2404d3b2642f2377ae85fe60285866edbe3eb2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n311.jpg",
            "page_key": "1:106",
            "printed_page": 106,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:352cbf3b1ce89042c45063e5c1fe77cc4a5836d1d6d10a511c72990fc7afd953",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quaedam Proarche regalis Proanennoëtos, Proanypostatos virtus, Proprocylindomene. Cum illa autem est virtus, quam ego cucurbitam voco: cum hac cucurbita autem est virtus, quam et ipsam voco perinane. Haec cucurbita et perinane, cum sint unum, emiserunt, cum non emisissent, fructum, in omnibus visibilem manducabilem et dulcem, quem fructum sermo cucumerem vocat. Cum hoc cucumere est virtus ejusdem potestatis ei, quam et ipsam peponem voco. Hae virtutes, cucurbita, et perinane, et cucumis, et pepo, emiserunt reliquam multitudinem Valentini deliriosorum peponum. Si enim eum sermonem qui de universis fit, transfigurari in primam quaternationem oportet, et quemadmodum vult aliquis ipse ponere nomina, quis prohibet his nominibus, ut multo credibilioribus, et in usu positis, et ab omnibus cognitis?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f36fecf52674423b3f64fb1ffcd621ebbc4e5d60d2dfe1ac37a7a8de9d424175",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Secundus autem primam ogdoadem sic tradidit, dicens: quaternationem esse dextram, et quaternationem sinistram, et lumen et tenebras; et discedentem autem [et] destitutam virtutem, non a triginta Aeonibus dicit fuisse, sed a fructibus eorum. Alius vero quidam, qui et clarus est magister ipsorum, in majus sublime, et quasi in majorem agnitionem extensus, primam quaternationem dixit sic: Est quidem ante omnes Proarche, Proanennoëtos, et Inenarrabilis, et Innominabilis, quam ego Monotetem voco. Cum hac Monotete est virtus, quam et ipsam voco Henotetem. Haec Henotes et Monotes cum sint unum, emiserunt, cum nihil emiserint, principium omnium noëton, et agenneton, et aoratum, quam Archem sermo Monada vocat. Cum hac Monade est virtus ejusdem substantiae ei, quam et eam voco Hen. Hae autem virtutes, id est Monotes, et Henotes, et Monas, et Hen, emiserunt reliquas emissiones Aeonum. Iu iu! et Pheu pheu! Tragicum vere dicere oportet super hanc nominum factionem et tantam audaciam, quemadmodum sine rubore mendacio suo nomina posuit. In eo enim quod dicit, est ante omnia Proarche, Proanennoëtos, quam ego Monoteta voco, et iterum, cum hac Monotete est virtus, quam et ipsam voco Henotetem, manifestum, quoniam figmenta sunt quaecunque ab eo dicta sunt, confessus est, [et] quoniam ipse nomina posuit figmento, quae a nemine altero [antea] posita sunt: qui nisi haec auderet, hodie veritas secundum eum non habuisset nomen. Nihil igitur prohibet et alterum quendam in tali argumento sic praefinire nomina: Est quaedam Proarche regalis Proanennoëtos, Proanypostatos virtus, Proprocylindomene. Cum illa autem est virtus, quam ego cucurbitam voco: cum hac cucurbita autem est virtus, quam et ipsam voco perinane. Haec cucurbita et perinane, cum sint unum, emiserunt, cum non emisissent, fructum, in omnibus visibilem manducabilem et dulcem, quem fructum sermo cucumerem vocat. Cum hoc cucumere est virtus ejusdem potestatis ei, quam et ipsam peponem voco. Hae virtutes, cucurbita, et perinane, et cucumis, et pepo, emiserunt reliquam multitudinem Valentini deliriosorum peponum. Si enim eum sermonem qui de universis fit, transfigurari in primam quaternationem oportet, et quemadmodum vult aliquis ipse ponere nomina, quis prohibet his nominibus, ut multo credibilioribus, et in usu positis, et ab omnibus cognitis?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "07e13f612ea26f640b9a56048bf2c09a1fbf5ea9138b823bf9e4abe6bf2a0e31",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "세쿤두스의 주장, 이름이 밝혀지지 않은 다른 교사의 주장, 이레네우스의 풍자가 차례로 이어진다. 이름난이라는 말은 라틴어 clarus를 옮겼다. Harvey의 102-103쪽 각주 2는 그리스어 epiphanes를 고유명사로 읽을지 형용사로 읽을지를 논한다.",
          "모노테스는 단일성, 헤노테스는 하나됨, 모나스는 하나의 단위, 헨은 하나를 뜻하는 명칭이다. 서로 비슷한 뜻의 낱말들을 별개의 존재 이름으로 나열하는 방식을 살려 음역했다.",
          "프로아르케는 원초적 시작을 가리킨다. 프로아넨노에토스는 생각할 수 없음에 앞섬을 덧붙인 표현이다. 노에톤은 사유될 수 있는 것, 아겐네톤은 생겨나지 않은 것, 아오라톤은 보이지 않는 것을 뜻한다.",
          "내보내지 않으면서 내보낸다는 역설적 표현을 라틴어대로 유지했다. Harvey의 104쪽 각주 1은 최초의 시작이 근원과 분리되지 않는다는 해석을 논한다.",
          "이우와 페우는 비극의 탄식으로 제시된 소리이다. 뒤의 박, 텅 빔, 오이, 멜론은 이레네우스가 이름 만들기를 풍자하며 세운 대체 계보이다. cucurbita를 박, cucumis를 오이, pepo를 멜론으로 옮겼다.",
          "102쪽과 105쪽의 [et], 105쪽의 [antea]는 한국어의 [또], [전에]로 표시했다. 105쪽 nomina 옆의 nomen은 단수 이름으로 채택했다.",
          "프로아뉘포스타토스와 프로프로퀼린도메네는 풍자 속에서 쓰는 길고 과장된 명칭을 살려 음역했다. 앞섬을 나타내는 pro가 반복되며, 뒤의 채소 이름들과 대비를 이룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2f5158919fc26f7e42f76e82fbfeaed3b5541154f6241cf0528b40158fd549a3",
              "sha256:f9fec1e6c465516f924601179738d490906b96867cc406043bbc2cbbc5f1b00e",
              "sha256:8807c26154b05035b77ad43c6c99d076f77867913af5586967801571eeccde38",
              "sha256:98907ca6ecd33ed5f7533ad01c1f1ca4d45e8f6bcfa45a8e4873a403890541dc",
              "sha256:2685f888f6139e38c9c34f79f166ee5b29855560bf84943546e2d6f3cfe28273",
              "sha256:352cbf3b1ce89042c45063e5c1fe77cc4a5836d1d6d10a511c72990fc7afd953"
            ],
            "text": "세쿤두스는 최초의 여덟 존재의 무리를 다음과 같이 전했다. 오른쪽의 네 무리와 왼쪽의 네 무리, 빛과 어둠이 있다고 한다. 떠났고 [또] 결핍에 빠진 권능은 서른 아이온에게서 나온 것이 아니라, 그들의 열매들에서 나왔다고 말한다. 다른 어떤 이, 그들 가운데 이름난 교사도, 더 높은 곳과 더 큰 지식에 이르는 듯 자신을 뻗어, 최초의 네 존재의 무리를 이렇게 설명했다. “모든 존재 이전에 프로아넨노에토스, 말로 나타낼 수 없고, 이름 붙일 수 없는 프로아르케가 있다. 나는 이것을 모노테스라고 부른다. 이 모노테스와 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 헤노테스라고도 부른다. 이 헤노테스와 모노테스는 하나이므로, 아무것도 내보내지 않으면서, 만물의 시작, 노에톤이며, 아겐네톤이며, 아오라톤인 시작을 내보냈다. 이 시작을 말로는 모나스라고 부른다. 이 모나스와 함께 같은 실체를 지닌 권능이 있는데, 나는 그것을 헨이라고도 부른다. 이 권능들, 곧 모노테스와 헤노테스와 모나스와 헨이 나머지 아이온들의 발출을 내놓았다.” 이우, 이우! 페우, 페우! 이런 이름 만들기와 그토록 큰 대담함을 두고는, 참으로 비극의 탄식을 해야 한다. 어쩌면 그처럼 부끄럼도 없이 자기 거짓말에 이름들을 붙였는가. “모든 것 이전에 프로아르케, 프로아넨노에토스가 있는데, 나는 이것을 모노테스라고 부른다”라고, 또 “이 모노테스와 함께 권능이 있는데, 나는 그것을 헤노테스라고도 부른다”라고 말하면서, 그가 말한 모든 것이 지어낸 것임을 분명히 고백한 셈이다. [또] 자기 자신이 그 허구에 이름을 붙였음을 고백한 것이다. 다른 누구도 [전에] 붙인 적 없는 이름들이다. 그가 이런 일을 감히 하지 않았다면, 그의 말대로, 진리는 오늘날까지 이름이 없었을 것이다. 그러니 다른 누군가가 이런 논제에서 다음과 같이 이름들을 정하는 데에도 아무 지장이 없다. “왕다운 어떤 프로아르케, 프로아넨노에토스, 프로아뉘포스타토스라는 권능, 프로프로퀼린도메네가 있다. 그와 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 박이라고 부른다. 이 박과 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 완전한 텅 빔이라고도 부른다. 이 박과 텅 빔은 하나이므로, 내보내지 않았으면서, 누구에게나 보이고, 먹을 수 있고 달콤한 열매를 내보냈다. 그 열매를 말로는 오이라고 부른다. 이 오이와 함께 같은 힘을 지닌 권능이 있는데, 나는 그것을 멜론이라고도 부른다. 이 권능들, 박과 텅 빔과 오이와 멜론은 발렌티누스의 정신 나간 멜론들, 그 나머지 무리를 내보냈다.” 만물에 관한 말을 최초의 네 존재의 무리로 바꾸어야 하고, 누구나 자기 마음대로 이름을 붙여도 된다면, 훨씬 더 믿을 만하고, 일상에서 쓰이며, 모두가 아는 이 이름들을 쓰는 일을 누가 막겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f36fecf52674423b3f64fb1ffcd621ebbc4e5d60d2dfe1ac37a7a8de9d424175"
        ],
        "text": "세쿤두스는 최초의 여덟 존재의 무리를 다음과 같이 전했다. 오른쪽의 네 무리와 왼쪽의 네 무리, 빛과 어둠이 있다고 한다. 떠났고 [또] 결핍에 빠진 권능은 서른 아이온에게서 나온 것이 아니라, 그들의 열매들에서 나왔다고 말한다. 다른 어떤 이, 그들 가운데 이름난 교사도, 더 높은 곳과 더 큰 지식에 이르는 듯 자신을 뻗어, 최초의 네 존재의 무리를 이렇게 설명했다. “모든 존재 이전에 프로아넨노에토스, 말로 나타낼 수 없고, 이름 붙일 수 없는 프로아르케가 있다. 나는 이것을 모노테스라고 부른다. 이 모노테스와 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 헤노테스라고도 부른다. 이 헤노테스와 모노테스는 하나이므로, 아무것도 내보내지 않으면서, 만물의 시작, 노에톤이며, 아겐네톤이며, 아오라톤인 시작을 내보냈다. 이 시작을 말로는 모나스라고 부른다. 이 모나스와 함께 같은 실체를 지닌 권능이 있는데, 나는 그것을 헨이라고도 부른다. 이 권능들, 곧 모노테스와 헤노테스와 모나스와 헨이 나머지 아이온들의 발출을 내놓았다.” 이우, 이우! 페우, 페우! 이런 이름 만들기와 그토록 큰 대담함을 두고는, 참으로 비극의 탄식을 해야 한다. 어쩌면 그처럼 부끄럼도 없이 자기 거짓말에 이름들을 붙였는가. “모든 것 이전에 프로아르케, 프로아넨노에토스가 있는데, 나는 이것을 모노테스라고 부른다”라고, 또 “이 모노테스와 함께 권능이 있는데, 나는 그것을 헤노테스라고도 부른다”라고 말하면서, 그가 말한 모든 것이 지어낸 것임을 분명히 고백한 셈이다. [또] 자기 자신이 그 허구에 이름을 붙였음을 고백한 것이다. 다른 누구도 [전에] 붙인 적 없는 이름들이다. 그가 이런 일을 감히 하지 않았다면, 그의 말대로, 진리는 오늘날까지 이름이 없었을 것이다. 그러니 다른 누군가가 이런 논제에서 다음과 같이 이름들을 정하는 데에도 아무 지장이 없다. “왕다운 어떤 프로아르케, 프로아넨노에토스, 프로아뉘포스타토스라는 권능, 프로프로퀼린도메네가 있다. 그와 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 박이라고 부른다. 이 박과 함께 어떤 권능이 있는데, 나는 그것을 완전한 텅 빔이라고도 부른다. 이 박과 텅 빔은 하나이므로, 내보내지 않았으면서, 누구에게나 보이고, 먹을 수 있고 달콤한 열매를 내보냈다. 그 열매를 말로는 오이라고 부른다. 이 오이와 함께 같은 힘을 지닌 권능이 있는데, 나는 그것을 멜론이라고도 부른다. 이 권능들, 박과 텅 빔과 오이와 멜론은 발렌티누스의 정신 나간 멜론들, 그 나머지 무리를 내보냈다.” 만물에 관한 말을 최초의 네 존재의 무리로 바꾸어야 하고, 누구나 자기 마음대로 이름을 붙여도 된다면, 훨씬 더 믿을 만하고, 일상에서 쓰이며, 모두가 아는 이 이름들을 쓰는 일을 누가 막겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:12f42fa65a70cb18b543e47722ff09e86384ad63c00d7564240e75a4dea7f15b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "work_location": "1.h5.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a93a7f9dda2053ad21242fd987dc819b90c6ab2c723632ffa6766da27d77c823",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1aa20b8d945a4f41d14bf198321d166e172d907c2c27fb5bc8993983f0b65aed",
            "sha256:b7beade98153661df2ed1cf9d44d5671079a69281a6bdf9be9e82ed2d12f6333",
            "sha256:4669f4b8286f0d2b1b450c6dc80365b19b69741b953c3f27dfe4c037e1b6d5e3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:de162e943c926430addef27a41ba868c116e5303f0f3a092cd7e2165785d25b8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:21fd3d4ff950400857ebb2205213e2cea1e042f249005b651671dc8e59551099"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 5장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              106,
              107,
              108
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5장 3절이다. 통상 인용 1권 11장 5절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:92139501c608126b18262fdb0903c2a3e7e009f6d56f203a769b2c6957c1cad4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a93a7f9dda2053ad21242fd987dc819b90c6ab2c723632ffa6766da27d77c823",
            "source_revision_id": "sha256:de162e943c926430addef27a41ba868c116e5303f0f3a092cd7e2165785d25b8",
            "translation_revision_id": "sha256:21fd3d4ff950400857ebb2205213e2cea1e042f249005b651671dc8e59551099"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:860330c18406284cd117f5acd6db4f04276865d572aa6132d36a53586dc499d9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a93a7f9dda2053ad21242fd987dc819b90c6ab2c723632ffa6766da27d77c823",
            "source_revision_id": "sha256:de162e943c926430addef27a41ba868c116e5303f0f3a092cd7e2165785d25b8",
            "translation_revision_id": "sha256:21fd3d4ff950400857ebb2205213e2cea1e042f249005b651671dc8e59551099"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:92139501c608126b18262fdb0903c2a3e7e009f6d56f203a769b2c6957c1cad4",
          "sha256:860330c18406284cd117f5acd6db4f04276865d572aa6132d36a53586dc499d9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h5-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103111.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              106,
              107,
              108
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "viri",
            "editorial_notation": "[l. viri.]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 107,
            "printed_reading": "veri",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "veri",
            "editorial_notation": "[veri]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 107,
            "printed_reading": "viri",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "genus",
            "editorial_notation": "[genus]",
            "explanation": "인쇄본에서 제시한 교정 형태를 채택하고 기본 독법과 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 108,
            "printed_reading": "genesin",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "비공개 OCR 비교 입력에 없는 절 번호와 첫 문장을 인쇄면에서 전사했다. 인쇄본의 전승 결락과 구별한다.",
            "printed_page": 106,
            "printed_volume": 1,
            "restored_text": "Alii autem rursus ipsorum primam et archegonon octonationem his nominibus nominaverunt: primum Proarchen,",
            "type": "restored_digital_comparison_omission"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5장 3절이다. 통상 인용 1권 11장 5절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "67c30e8d17fb8b5c269867bc9d2404d3b2642f2377ae85fe60285866edbe3eb2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n311.jpg",
            "page_key": "1:106",
            "printed_page": 106,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1aa20b8d945a4f41d14bf198321d166e172d907c2c27fb5bc8993983f0b65aed",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii autem rursus ipsorum primam et archegonon octonationem his nominibus nominaverunt: primum Proarchen,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d23af7d6bc160c77a503b3d70f834912792977a38b3108bcdbd4d11f5d1b97ca",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n312.jpg",
            "page_key": "1:107",
            "printed_page": 107,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b7beade98153661df2ed1cf9d44d5671079a69281a6bdf9be9e82ed2d12f6333",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "deinde Anennoëton, tertiam autem Arrheton, et quartam Aoraton. Et de prima quidem Proarche emissum esse primo et quinto loco Archen, ex Anennoëto secundo et sexto loco Acatalepton, et de Arrheto autem tertio et septimo loco Anonomaston, de Aorato autem quarto et octavo loco Agenneton, Pleroma hoc primae ogdoadis. Has volunt virtutes fuisse ante Bython et Sigen, ut perfectorum perfectiores appareant, et Gnosticorum magis gnostici viri ad quos juste quis hoc dicat. O pepones, sophistae vituperabiles, et non veri. Etenim de ipso",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "239cdf766110680d30496b18d62293d759921cdfef741accfd1a9c40241bc056",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n313.jpg",
            "page_key": "1:108",
            "printed_page": 108,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4669f4b8286f0d2b1b450c6dc80365b19b69741b953c3f27dfe4c037e1b6d5e3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bytho variae sunt sententiae apud eos. Quidam enim sine conjugatione dicunt eum, neque masculum, neque foeminam, neque omnino aliquid esse. Alii autem et masculum et foeminam eum dicunt esse, hermaphroditi genus ei donant. Sigen autem rursus alii conjugem ei addunt, ut fiat prima conjugatio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:de162e943c926430addef27a41ba868c116e5303f0f3a092cd7e2165785d25b8",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii autem rursus ipsorum primam et archegonon octonationem his nominibus nominaverunt: primum Proarchen, deinde Anennoëton, tertiam autem Arrheton, et quartam Aoraton. Et de prima quidem Proarche emissum esse primo et quinto loco Archen, ex Anennoëto secundo et sexto loco Acatalepton, et de Arrheto autem tertio et septimo loco Anonomaston, de Aorato autem quarto et octavo loco Agenneton, Pleroma hoc primae ogdoadis. Has volunt virtutes fuisse ante Bython et Sigen, ut perfectorum perfectiores appareant, et Gnosticorum magis gnostici viri ad quos juste quis hoc dicat. O pepones, sophistae vituperabiles, et non veri. Etenim de ipso Bytho variae sunt sententiae apud eos. Quidam enim sine conjugatione dicunt eum, neque masculum, neque foeminam, neque omnino aliquid esse. Alii autem et masculum et foeminam eum dicunt esse, hermaphroditi genus ei donant. Sigen autem rursus alii conjugem ei addunt, ut fiat prima conjugatio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f5fb8197ed356117d2460deaf01ed49f04c434374050190db0aa61948e6bf423",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "106쪽의 절 번호와 첫 문장이 비공개 OCR 비교 입력에서 빠져 있었다. 인쇄본을 따라 다른 이들이 최초의 여덟 무리에 붙인 이름을 소개하는 문장 전체를 전사했다.",
          "첫째와 다섯째, 둘째와 여섯째 같은 위치 표현은 대본대로 옮겼다. 먼저 나온 네 존재와 그들에게서 나온 네 존재를 대응시켜 여덟 무리를 만드는 설명이다.",
          "아넨노에토스는 생각할 수 없는 것, 아레토스는 말로 표현할 수 없는 것, 아오라토스는 보이지 않는 것, 아카탈렙토스는 파악할 수 없는 것, 아노노마스토스는 이름 붙일 수 없는 것, 아겐네토스는 태어나지 않은 것을 뜻하는 명칭이다.",
          "107쪽의 veri를 viri로, 뒤의 viri를 veri로 고치는 제안을 채택했다. 멜론과 궤변가를 부르는 풍자와 참됨에 관한 표현을 살렸다. 108쪽의 genus도 교정 형태를 채택했다.",
          "뷔토스의 성과 짝에 관한 여러 설명은 상대방 내부의 이견을 보여 주려는 열거이다. 양성을 지닌다는 말은 그 신적 존재에 관해 보고하는 묘사이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1aa20b8d945a4f41d14bf198321d166e172d907c2c27fb5bc8993983f0b65aed",
              "sha256:b7beade98153661df2ed1cf9d44d5671079a69281a6bdf9be9e82ed2d12f6333",
              "sha256:4669f4b8286f0d2b1b450c6dc80365b19b69741b953c3f27dfe4c037e1b6d5e3"
            ],
            "text": "그들 가운데 또 다른 이들은 최초로 생겨난 첫 여덟 무리를 이런 이름들로 불렀다. 첫째는 프로아르케, 그다음은 아넨노에토스, 셋째는 아레토스, 넷째는 아오라토스이다. 첫 프로아르케에게서는 첫째와 다섯째 자리에 아르케가 나왔다고 한다. 아넨노에토스에게서는 둘째와 여섯째 자리에 아카탈렙토스가, 아레토스에게서는 셋째와 일곱째 자리에 아노노마스토스가, 아오라토스에게서는 넷째와 여덟째 자리에 아겐네토스가 나왔다. 이것이 최초의 여덟 무리의 플레로마이다. 이 권능들이 뷔토스와 시게보다 먼저 있었다고 그들은 주장한다. 완전한 이들보다 더 완전하고, 그노시스파보다 더 아는 사람들로 보이려는 것이다. 이들에게 이 말을 하는 것은 마땅할 것이다. “오, 멜론들아, 비난받아 마땅한 궤변가들아, 참되지 못한 이들아.” 뷔토스 자신에 관해서도 그들 사이에는 여러 견해가 있다. 어떤 이들은 그가 짝이 없으며, 남성도, 여성도, 그 어떤 것도 아니라고 한다. 다른 이들은 그가 남성이면서 여성이라고 하며, 그에게 양성의 성질을 부여한다. 또 다른 이들은 시게를 그의 짝으로 붙여, 최초의 짝이 이루어지게 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:de162e943c926430addef27a41ba868c116e5303f0f3a092cd7e2165785d25b8"
        ],
        "text": "그들 가운데 또 다른 이들은 최초로 생겨난 첫 여덟 무리를 이런 이름들로 불렀다. 첫째는 프로아르케, 그다음은 아넨노에토스, 셋째는 아레토스, 넷째는 아오라토스이다. 첫 프로아르케에게서는 첫째와 다섯째 자리에 아르케가 나왔다고 한다. 아넨노에토스에게서는 둘째와 여섯째 자리에 아카탈렙토스가, 아레토스에게서는 셋째와 일곱째 자리에 아노노마스토스가, 아오라토스에게서는 넷째와 여덟째 자리에 아겐네토스가 나왔다. 이것이 최초의 여덟 무리의 플레로마이다. 이 권능들이 뷔토스와 시게보다 먼저 있었다고 그들은 주장한다. 완전한 이들보다 더 완전하고, 그노시스파보다 더 아는 사람들로 보이려는 것이다. 이들에게 이 말을 하는 것은 마땅할 것이다. “오, 멜론들아, 비난받아 마땅한 궤변가들아, 참되지 못한 이들아.” 뷔토스 자신에 관해서도 그들 사이에는 여러 견해가 있다. 어떤 이들은 그가 짝이 없으며, 남성도, 여성도, 그 어떤 것도 아니라고 한다. 다른 이들은 그가 남성이면서 여성이라고 하며, 그에게 양성의 성질을 부여한다. 또 다른 이들은 시게를 그의 짝으로 붙여, 최초의 짝이 이루어지게 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:21fd3d4ff950400857ebb2205213e2cea1e042f249005b651671dc8e59551099",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "work_location": "1.h5.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-5:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:72e6aaee322c9692823c2c8e59e9aa6cd00fa7db9e5ac3e9f7fd1d7eef20e5e0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9e24b7a01d6493aa71e250fca2620f09eedc2c471ec5bb53f9db63926c531286",
            "sha256:90611e9e8bb01a351b083cfaeca50c4ad6ef0adef3aefdc302f6980327623149",
            "sha256:9c5fa3ef56fdea2c27f164ff04bf0e72a47a4b8a3c145f1c3cff4fd215a38cee"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd88881ad658d6bc8f695159f65be55f50d8e2e60f4638159c4fafbf2ea4715e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9f0cc4f8fcf81bc5fc70da5193453e8d916cc083d97f5700f7b7ab1afeeefb6f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 6장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              109,
              110,
              111
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 6장 1절이다. 통상 인용 1권 12장 1-2절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:65f4cae43ed489ad2afc5d4511fc23aef34d0aa97fd746f77bded299e7f3b9c9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:72e6aaee322c9692823c2c8e59e9aa6cd00fa7db9e5ac3e9f7fd1d7eef20e5e0",
            "source_revision_id": "sha256:cd88881ad658d6bc8f695159f65be55f50d8e2e60f4638159c4fafbf2ea4715e",
            "translation_revision_id": "sha256:9f0cc4f8fcf81bc5fc70da5193453e8d916cc083d97f5700f7b7ab1afeeefb6f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:efaa7373690c9931b0ed6f37ca25afb50601cce2d1d19a55199900f2b826a470",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:72e6aaee322c9692823c2c8e59e9aa6cd00fa7db9e5ac3e9f7fd1d7eef20e5e0",
            "source_revision_id": "sha256:cd88881ad658d6bc8f695159f65be55f50d8e2e60f4638159c4fafbf2ea4715e",
            "translation_revision_id": "sha256:9f0cc4f8fcf81bc5fc70da5193453e8d916cc083d97f5700f7b7ab1afeeefb6f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:65f4cae43ed489ad2afc5d4511fc23aef34d0aa97fd746f77bded299e7f3b9c9",
          "sha256:efaa7373690c9931b0ed6f37ca25afb50601cce2d1d19a55199900f2b826a470"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              109,
              110,
              111
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 6장 1절이다. 통상 인용 1권 12장 1-2절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0b0c6b534941fb4d8fdfaa8e9b50d96da866c7e6d2832eeb36a0e1a09786b02b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n314.jpg",
            "page_key": "1:109",
            "printed_page": 109,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9e24b7a01d6493aa71e250fca2620f09eedc2c471ec5bb53f9db63926c531286",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hi vero qui sunt circa Ptolemaeum scientiores, duas conjuges habere eum Bython dicunt, quas et dispositiones vocant, Ennoean et Thelesin. Primo enim mente concepit quid emittere, (sicut dicunt) post deinde voluit. Quapropter duobus his affectibus et virtutibus, id est, Ennoeas et Theleseos, velut commixtis in invicem, emissio Monogenis et Aletheiae secundum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6f76b71a3a3bd7819df41a4c813af534719586ce5f3e711f9a868816e3c9fec4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n315.jpg",
            "page_key": "1:110",
            "printed_page": 110,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:90611e9e8bb01a351b083cfaeca50c4ad6ef0adef3aefdc302f6980327623149",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "conjugationem facta est. Quos typos et imagines duorum affectuum Patris egressas esse, invisibilium visibiles; Thelematis quidem Nun, Ennoeas autem Aletheian: et propter hoc adventitiae voluntatis masculus est imago, innatae vero Ennoeae foemininus, quoniam Voluntas velut virtus facta est Ennoeae. Cogitabat enim Ennoea semper emissionem, non tamen et emittere ipsa per semetipsam poterat quae cogitabat. Cum autem Voluntatis virtus advenit, tunc quod cogitabat, emisit. Non videntur tibi hi, o dilectissime, Homerici Jovis, propter solicitudinem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e0e1ee91b5fe9f4f5496db9a828ed0fc77443044b85881745328145ae183dd79",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n316.jpg",
            "page_key": "1:111",
            "printed_page": 111,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9c5fa3ef56fdea2c27f164ff04bf0e72a47a4b8a3c145f1c3cff4fd215a38cee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non dormientis, sed curae habentis, quando poterit honorare Achillem, et multos perdere Graecorum, apprehensionem habuisse magis, quam ejus, qui est universorum Deus; qui simul ut cogitavit, perfecit id quod cogitavit: et simul ac voluit, et cogitat hoc quod voluit: tunc cogitans cum vult, et tunc volens cum cogitat: cum sit totus cogitatus, et totus sensus, et totus oculus, et totus auditus, et totus fons omnium bonorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cd88881ad658d6bc8f695159f65be55f50d8e2e60f4638159c4fafbf2ea4715e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hi vero qui sunt circa Ptolemaeum scientiores, duas conjuges habere eum Bython dicunt, quas et dispositiones vocant, Ennoean et Thelesin. Primo enim mente concepit quid emittere, (sicut dicunt) post deinde voluit. Quapropter duobus his affectibus et virtutibus, id est, Ennoeas et Theleseos, velut commixtis in invicem, emissio Monogenis et Aletheiae secundum conjugationem facta est. Quos typos et imagines duorum affectuum Patris egressas esse, invisibilium visibiles; Thelematis quidem Nun, Ennoeas autem Aletheian: et propter hoc adventitiae voluntatis masculus est imago, innatae vero Ennoeae foemininus, quoniam Voluntas velut virtus facta est Ennoeae. Cogitabat enim Ennoea semper emissionem, non tamen et emittere ipsa per semetipsam poterat quae cogitabat. Cum autem Voluntatis virtus advenit, tunc quod cogitabat, emisit. Non videntur tibi hi, o dilectissime, Homerici Jovis, propter solicitudinem non dormientis, sed curae habentis, quando poterit honorare Achillem, et multos perdere Graecorum, apprehensionem habuisse magis, quam ejus, qui est universorum Deus; qui simul ut cogitavit, perfecit id quod cogitavit: et simul ac voluit, et cogitat hoc quod voluit: tunc cogitans cum vult, et tunc volens cum cogitat: cum sit totus cogitatus, et totus sensus, et totus oculus, et totus auditus, et totus fons omnium bonorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "29f9974251ee61d5100db598590c0fb834605a8a437fa4b7f42f416c0b83f1d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "엔노이아는 생각, 텔레시스와 텔레마는 의지와 관련된 명칭이다. 뒤에 덧붙는 의지와 본래 지닌 생각의 구별을 따라, 누스와 알레테이아가 각각 무엇의 형상인지 옮겼다.",
          "109-110쪽의 이름에 쓰인 oe 합자를 풀어 전사했다. 엔노이아라는 한국어 표기는 앞의 동일한 명칭과 맞추었다.",
          "유피테르는 제우스의 라틴어 이름이다. 아킬레우스의 명예와 그리스인들의 죽음을 생각하며 잠들지 못하는 호메로스의 신을 끌어와, 생각과 의지가 분리된다는 설명을 풍자한다.",
          "마지막 totus의 반복은 온전히로 옮겼다. 이레네우스는 하나님의 생각, 원함, 지각을 여러 별개 존재로 나누는 견해와 자신의 설명을 대비한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9e24b7a01d6493aa71e250fca2620f09eedc2c471ec5bb53f9db63926c531286",
              "sha256:90611e9e8bb01a351b083cfaeca50c4ad6ef0adef3aefdc302f6980327623149",
              "sha256:9c5fa3ef56fdea2c27f164ff04bf0e72a47a4b8a3c145f1c3cff4fd215a38cee"
            ],
            "text": "프톨레마이오스 주변의 더 많이 안다는 이들은, 뷔토스에게 두 짝이 있다고 말한다. 엔노이아와 텔레시스이며, 이들을 성향들이라고도 부른다. 그들의 말에 따르면, 무엇을 내보낼지를 먼저 마음속으로 생각했고, 그다음에 뜻을 품었다는 것이다. 그래서 이 두 성향과 권능, 곧 엔노이아와 텔레시스가 서로 섞이듯 하여, 모노게네스와 알레테이아가 짝을 이루어 나오게 되었다. 이 둘은 아버지의 두 성향의 모형과 형상으로 나온 것이며, 보이지 않는 것들을 보이게 나타낸 존재들이라고 한다. 누스는 의지의 형상이며, 알레테이아는 엔노이아의 형상이다. 그러므로 남성적 존재는 뒤에 더해진 의지의 형상이며, 여성적 존재는 본래 지닌 엔노이아의 형상이다. 의지가 엔노이아의 힘과 같은 것이 되었기 때문이다. 엔노이아는 언제나 발출을 생각했으나, 스스로는 자기가 생각한 것을 내보낼 수 없었다. 그러다가 의지의 힘이 오자, 생각하던 것을 그때 내보냈다는 것이다. 사랑하는 그대여, 그대가 보기에도 이들은 만물의 하나님보다는, 아킬레우스를 언제 영예롭게 하고, 수많은 그리스인을 죽일 수 있을지 걱정하느라, 근심으로 잠들지 못하는 호메로스의 유피테르를 더 잘 이해한 것처럼 보이지 않는가? 하나님은 생각하시는 즉시, 생각하신 것을 이루신다. 원하시는 바로 그때, 원하신 것을 생각하신다. 원하실 때 생각하시고, 생각하실 때 원하신다. 그분은 온전히 생각이며, 온전히 지각이며, 온전히 눈이며, 온전히 들음이며, 온전히 모든 좋은 것의 샘이시기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd88881ad658d6bc8f695159f65be55f50d8e2e60f4638159c4fafbf2ea4715e"
        ],
        "text": "프톨레마이오스 주변의 더 많이 안다는 이들은, 뷔토스에게 두 짝이 있다고 말한다. 엔노이아와 텔레시스이며, 이들을 성향들이라고도 부른다. 그들의 말에 따르면, 무엇을 내보낼지를 먼저 마음속으로 생각했고, 그다음에 뜻을 품었다는 것이다. 그래서 이 두 성향과 권능, 곧 엔노이아와 텔레시스가 서로 섞이듯 하여, 모노게네스와 알레테이아가 짝을 이루어 나오게 되었다. 이 둘은 아버지의 두 성향의 모형과 형상으로 나온 것이며, 보이지 않는 것들을 보이게 나타낸 존재들이라고 한다. 누스는 의지의 형상이며, 알레테이아는 엔노이아의 형상이다. 그러므로 남성적 존재는 뒤에 더해진 의지의 형상이며, 여성적 존재는 본래 지닌 엔노이아의 형상이다. 의지가 엔노이아의 힘과 같은 것이 되었기 때문이다. 엔노이아는 언제나 발출을 생각했으나, 스스로는 자기가 생각한 것을 내보낼 수 없었다. 그러다가 의지의 힘이 오자, 생각하던 것을 그때 내보냈다는 것이다. 사랑하는 그대여, 그대가 보기에도 이들은 만물의 하나님보다는, 아킬레우스를 언제 영예롭게 하고, 수많은 그리스인을 죽일 수 있을지 걱정하느라, 근심으로 잠들지 못하는 호메로스의 유피테르를 더 잘 이해한 것처럼 보이지 않는가? 하나님은 생각하시는 즉시, 생각하신 것을 이루신다. 원하시는 바로 그때, 원하신 것을 생각하신다. 원하실 때 생각하시고, 생각하실 때 원하신다. 그분은 온전히 생각이며, 온전히 지각이며, 온전히 눈이며, 온전히 들음이며, 온전히 모든 좋은 것의 샘이시기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9f0cc4f8fcf81bc5fc70da5193453e8d916cc083d97f5700f7b7ab1afeeefb6f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "work_location": "1.h6.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:223b98d2c68c2ab4b4adf6ac2cd58b29bc01b74a6ac3639c10de18a48ca3716d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ebb8e1ed598ebcfcf49a3b93f31e749635aa178cccdcb6466478f4a841541f7f",
            "sha256:b567759bb264b4d8400a9698d388d2f557be6942e0c2de86f707001394ad9e62"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:59056a4e823ca55be4a7b50c4df2866d2a2780b688454b1cbcb2fc074b3802d8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:537ab8dfb4b839418deef6f61bf055eb6f335b7c141c0c4a0c74a4f508e2aee9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 6장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              111,
              112
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 6장 2절이다. 통상 인용 1권 12장 3절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f12b21d56351caf21e7cc7c88c322da0adfa8a25dc31bad7eba02ec561eb9266",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:223b98d2c68c2ab4b4adf6ac2cd58b29bc01b74a6ac3639c10de18a48ca3716d",
            "source_revision_id": "sha256:59056a4e823ca55be4a7b50c4df2866d2a2780b688454b1cbcb2fc074b3802d8",
            "translation_revision_id": "sha256:537ab8dfb4b839418deef6f61bf055eb6f335b7c141c0c4a0c74a4f508e2aee9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bb8289b37a3fadf41b43237bd3dac7cff9aa594dd1161d687d0afd947260be0b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:223b98d2c68c2ab4b4adf6ac2cd58b29bc01b74a6ac3639c10de18a48ca3716d",
            "source_revision_id": "sha256:59056a4e823ca55be4a7b50c4df2866d2a2780b688454b1cbcb2fc074b3802d8",
            "translation_revision_id": "sha256:537ab8dfb4b839418deef6f61bf055eb6f335b7c141c0c4a0c74a4f508e2aee9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f12b21d56351caf21e7cc7c88c322da0adfa8a25dc31bad7eba02ec561eb9266",
          "sha256:bb8289b37a3fadf41b43237bd3dac7cff9aa594dd1161d687d0afd947260be0b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              111,
              112
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_reading": "Monem",
            "explanation": "인쇄된 Aeonem을 전사했다. 비교 OCR의 Monem과 구별한다.",
            "printed_page": 111,
            "printed_reading": "Aeonem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "digital_comparison_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 6장 2절이다. 통상 인용 1권 12장 3절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e0e1ee91b5fe9f4f5496db9a828ed0fc77443044b85881745328145ae183dd79",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n316.jpg",
            "page_key": "1:111",
            "printed_page": 111,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ebb8e1ed598ebcfcf49a3b93f31e749635aa178cccdcb6466478f4a841541f7f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui autem prudentiores putantur illorum esse, primam octonationem non gradatim, alterum ab altero Aeonem emissum dicunt, sed simul et in unum Aeonum emissionem a Propatore et Ennoea ejus, cum crearentur, ipsi obstetricasse se affirmant. Et jam non ex Logo et Zoe Anthropon et Ecclesiam, sed ex",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9e902927442b421c4b040a6276a1f0b23c8dbbee0a5fec0b374051334b8c3763",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n317.jpg",
            "page_key": "1:112",
            "printed_page": 112,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b567759bb264b4d8400a9698d388d2f557be6942e0c2de86f707001394ad9e62",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Anthropo et Ecclesia Logon et Zoen dicunt generatos, in hunc modum dicentes: quando cogitavit aliquid emittere Propator, hoc Pater vocatus est; at ubi quae emisit vera fuerunt, hoc Alethia vocatum est. Cum autem voluit semetipsum ostendere, hoc Anthropos dictus est. Quos autem praecogitaverat posteaquam emisit, hoc Ecclesia vocata est. Locutus est Anthropos Logon, hic est primogenitus Filius. Subsequitur autem Logon Zoe, et sic prima octonatio completa est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:59056a4e823ca55be4a7b50c4df2866d2a2780b688454b1cbcb2fc074b3802d8",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Qui autem prudentiores putantur illorum esse, primam octonationem non gradatim, alterum ab altero Aeonem emissum dicunt, sed simul et in unum Aeonum emissionem a Propatore et Ennoea ejus, cum crearentur, ipsi obstetricasse se affirmant. Et jam non ex Logo et Zoe Anthropon et Ecclesiam, sed ex Anthropo et Ecclesia Logon et Zoen dicunt generatos, in hunc modum dicentes: quando cogitavit aliquid emittere Propator, hoc Pater vocatus est; at ubi quae emisit vera fuerunt, hoc Alethia vocatum est. Cum autem voluit semetipsum ostendere, hoc Anthropos dictus est. Quos autem praecogitaverat posteaquam emisit, hoc Ecclesia vocata est. Locutus est Anthropos Logon, hic est primogenitus Filius. Subsequitur autem Logon Zoe, et sic prima octonatio completa est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c90d7e44e35cf959b0958cf9c5f0baa4de254bbd51f0c7ec2d5bb743aaa9008e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아이온이 차례로 나왔다는 설명과 한꺼번에 나왔다는 설명을 구별한다. 자신들이 산파 노릇을 했다고 주장한다는 말은 그들의 확신을 이레네우스가 풍자하는 표현이다.",
          "아버지, 진리, 인간, 교회라는 이름을 생각과 발출, 자기 드러냄의 단계에 연결하는 설명이다. hoc의 반복은 그 때문에 또는 그것은으로 옮겨 각 명칭이 붙는 계기를 드러냈다.",
          "로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아의 발생 순서가 앞의 계보와 뒤집힌다고 명시한다. 원문의 부정과 대조를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ebb8e1ed598ebcfcf49a3b93f31e749635aa178cccdcb6466478f4a841541f7f",
              "sha256:b567759bb264b4d8400a9698d388d2f557be6942e0c2de86f707001394ad9e62"
            ],
            "text": "그들보다 더 슬기롭다고 여겨지는 이들은, 최초의 여덟 존재의 무리가 한 아이온에게서 다른 아이온이 나오는 단계적 방식으로 생긴 것이 아니라고 한다. 프로파토르와 그의 엔노이아에게서 아이온들이 동시에 한꺼번에 나왔다고 한다. 그들이 생겨날 때, 자신들이 산파 노릇을 했다고 주장하는 것이다. 이제는 로고스와 조에에게서 안트로포스와 에클레시아가 나온 것이 아니라, 안트로포스와 에클레시아에게서 로고스와 조에가 태어났다고 말한다. 그들은 이렇게 설명한다. 프로파토르가 무엇을 내보낼지 생각했을 때, 그 때문에 아버지라고 불렸다. 내보낸 것들이 참되었기에, 그것은 알레테이아라고 불렸다. 자기 자신을 드러내려 했을 때에는, 그 때문에 안트로포스라고 불렸다. 미리 생각했던 이들을 내보낸 뒤에는, 그 때문에 에클레시아라고 불렸다. 안트로포스가 로고스를 말했다. 이것이 처음 태어난 아들이다. 로고스의 뒤를 조에가 따르며, 이렇게 최초의 여덟 무리가 완성되었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:59056a4e823ca55be4a7b50c4df2866d2a2780b688454b1cbcb2fc074b3802d8"
        ],
        "text": "그들보다 더 슬기롭다고 여겨지는 이들은, 최초의 여덟 존재의 무리가 한 아이온에게서 다른 아이온이 나오는 단계적 방식으로 생긴 것이 아니라고 한다. 프로파토르와 그의 엔노이아에게서 아이온들이 동시에 한꺼번에 나왔다고 한다. 그들이 생겨날 때, 자신들이 산파 노릇을 했다고 주장하는 것이다. 이제는 로고스와 조에에게서 안트로포스와 에클레시아가 나온 것이 아니라, 안트로포스와 에클레시아에게서 로고스와 조에가 태어났다고 말한다. 그들은 이렇게 설명한다. 프로파토르가 무엇을 내보낼지 생각했을 때, 그 때문에 아버지라고 불렸다. 내보낸 것들이 참되었기에, 그것은 알레테이아라고 불렸다. 자기 자신을 드러내려 했을 때에는, 그 때문에 안트로포스라고 불렸다. 미리 생각했던 이들을 내보낸 뒤에는, 그 때문에 에클레시아라고 불렸다. 안트로포스가 로고스를 말했다. 이것이 처음 태어난 아들이다. 로고스의 뒤를 조에가 따르며, 이렇게 최초의 여덟 무리가 완성되었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:537ab8dfb4b839418deef6f61bf055eb6f335b7c141c0c4a0c74a4f508e2aee9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "work_location": "1.h6.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0b5692eb1d6a892ec7cbcda46e572a5c6eeebb511d16f889b9cd085a3a9d9e01",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1a5b1cb0d98511bbb15e27ac378cc8dd466459e891f5b939f06f11e93146d4c0",
            "sha256:b9e7068f271f79a702aee1603c7d099ded256f0d8c75b26cee027f2d4e7d289c",
            "sha256:0b308fe015318c9c5bf22cff957bf8fb8e836b8bc8b651097e5a60798095424e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a44b69d1b42d0b4c8b19df109e06822ca7d86730a2dada96b76408ea280b06a6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:350da491a7a05430aa38dca51f357c6a3a62213c61db66e7c8ccd345a78602ea"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 6장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              112,
              113,
              114
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 6장 3절이다. 통상 인용 1권 12장 4절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d6fe62d8a5cd33f0d3f9aebccd88b3bc01cbcfab33d31c3cc4f4ea391a83738d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0b5692eb1d6a892ec7cbcda46e572a5c6eeebb511d16f889b9cd085a3a9d9e01",
            "source_revision_id": "sha256:a44b69d1b42d0b4c8b19df109e06822ca7d86730a2dada96b76408ea280b06a6",
            "translation_revision_id": "sha256:350da491a7a05430aa38dca51f357c6a3a62213c61db66e7c8ccd345a78602ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f748fb12bea0b4560977fa9ba51883b275db621f4c18b61c9651821e4c04797f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0b5692eb1d6a892ec7cbcda46e572a5c6eeebb511d16f889b9cd085a3a9d9e01",
            "source_revision_id": "sha256:a44b69d1b42d0b4c8b19df109e06822ca7d86730a2dada96b76408ea280b06a6",
            "translation_revision_id": "sha256:350da491a7a05430aa38dca51f357c6a3a62213c61db66e7c8ccd345a78602ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d6fe62d8a5cd33f0d3f9aebccd88b3bc01cbcfab33d31c3cc4f4ea391a83738d",
          "sha256:f748fb12bea0b4560977fa9ba51883b275db621f4c18b61c9651821e4c04797f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h6-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103112.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              112,
              113,
              114
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 6장 3절이다. 통상 인용 1권 12장 4절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9e902927442b421c4b040a6276a1f0b23c8dbbee0a5fec0b374051334b8c3763",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n317.jpg",
            "page_key": "1:112",
            "printed_page": 112,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1a5b1cb0d98511bbb15e27ac378cc8dd466459e891f5b939f06f11e93146d4c0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Multa autem pugna apud eos, etiam de Salvatore. Quidam enim eum ex omnibus generatum dicunt, quapropter Beneplacitum vocari, quoniam universum Pleroma bene sensit per eum glorificare Patrem. Alii autem ex solis decem Aeonibus, qui sunt a Logo et Zoe emissi, et propter hoc Logon et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5d88cb280c638884cf14b0ccfbd80ba4b37f1e256802ddb2735ccc15ee78f3cc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n318.jpg",
            "page_key": "1:113",
            "printed_page": 113,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b9e7068f271f79a702aee1603c7d099ded256f0d8c75b26cee027f2d4e7d289c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Zoen dici eum, parentum nomina custodientem. Alii autem ex duodecim Aeonibus his qui sunt ab Anthropo et Ecclesia facti: et propter hoc Filium hominis se confiteri, velut postgenitum Anthropi. Alii autem a Christo et Spiritu sancto, iis qui ad firmamentum Pleromatis emissi sunt, factum eum dicunt, et propter hoc Christum vocari eum dicunt, Patris sui a quo emissus est, custodientem appellationem. Alii autem sunt, qui ipsum Propatorem omnium, et Proarchen, et Proanennoeton Anthropon dicunt vocari: et hoc esse magnum et absconditum mysterium, quoniam quae est super omnia virtus, et continet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a1fcc7636127cacf3645982b949551ea1fc93e7b9d6f9c7d9e4fa1f371560782",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n319.jpg",
            "page_key": "1:114",
            "printed_page": 114,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0b308fe015318c9c5bf22cff957bf8fb8e836b8bc8b651097e5a60798095424e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnia, Anthropos vocatur: et ideo hoc Filium hominis se dicere Salvatorem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a44b69d1b42d0b4c8b19df109e06822ca7d86730a2dada96b76408ea280b06a6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Multa autem pugna apud eos, etiam de Salvatore. Quidam enim eum ex omnibus generatum dicunt, quapropter Beneplacitum vocari, quoniam universum Pleroma bene sensit per eum glorificare Patrem. Alii autem ex solis decem Aeonibus, qui sunt a Logo et Zoe emissi, et propter hoc Logon et Zoen dici eum, parentum nomina custodientem. Alii autem ex duodecim Aeonibus his qui sunt ab Anthropo et Ecclesia facti: et propter hoc Filium hominis se confiteri, velut postgenitum Anthropi. Alii autem a Christo et Spiritu sancto, iis qui ad firmamentum Pleromatis emissi sunt, factum eum dicunt, et propter hoc Christum vocari eum dicunt, Patris sui a quo emissus est, custodientem appellationem. Alii autem sunt, qui ipsum Propatorem omnium, et Proarchen, et Proanennoeton Anthropon dicunt vocari: et hoc esse magnum et absconditum mysterium, quoniam quae est super omnia virtus, et continet omnia, Anthropos vocatur: et ideo hoc Filium hominis se dicere Salvatorem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "eb4c97b8f80340dae35e1e0ed20db619b953d1524249e9c0be7f2bde6d59b5d2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "구원자의 기원을 모든 아이온, 열 아이온, 열두 아이온, 그리스도와 성령 등으로 다르게 설명하는 견해를 열거한다. 각 견해의 주체를 어떤 이들 또는 다른 이들로 구분했다.",
          "Beneplacitum은 기쁘게 여겨진 이로 옮겼다. 온 플레로마가 그를 통해 아버지를 영광스럽게 하기를 기뻐했다는 다음 설명과 연결된다.",
          "사람의 아들이라는 명칭을 안트로포스의 후손이라는 계보로 설명하는 주장을 보존했다. 마지막에는 만물의 첫 근원 자체를 안트로포스라고 부르는 다른 해석이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1a5b1cb0d98511bbb15e27ac378cc8dd466459e891f5b939f06f11e93146d4c0",
              "sha256:b9e7068f271f79a702aee1603c7d099ded256f0d8c75b26cee027f2d4e7d289c",
              "sha256:0b308fe015318c9c5bf22cff957bf8fb8e836b8bc8b651097e5a60798095424e"
            ],
            "text": "그들 사이에는 구원자에 관해서도 큰 다툼이 있다. 어떤 이들은 그가 모든 존재에게서 태어났다고 하며, 그 때문에 기쁘게 여겨진 이라고 불린다고 한다. 온 플레로마가 그를 통해 아버지를 영광스럽게 하기를 기뻐했기 때문이다. 다른 이들은 로고스와 조에에게서 나온 열 아이온에게서만 그가 나왔다고 한다. 그래서 부모의 이름을 유지하여, 로고스와 조에라고 그가 불린다는 것이다. 또 다른 이들은 안트로포스와 에클레시아가 낳은 열두 아이온에게서 그가 나왔다고 한다. 그래서 안트로포스의 후손으로서, 스스로 사람의 아들이라고 고백했다는 것이다. 다른 이들은 플레로마를 굳게 세우려고 내보내진 이들, 곧 그리스도와 성령에게서 그가 만들어졌다고 한다. 그 때문에 자기를 내보낸 아버지의 명칭을 유지하여, 그리스도라고 불린다고 말한다. 또 어떤 이들은 만물의 프로파토르 자신, 곧 프로아르케이며 프로아넨노에토스인 이가 안트로포스라고 불린다고 말한다. 이것이 크고 감추어진 신비라는 것이다. 모든 것 위에 있고, 모든 것을 담아내는 권능이 안트로포스라고 불린다는 사실이다. 이 때문에 구원자가 스스로를 사람의 아들이라고 말한다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a44b69d1b42d0b4c8b19df109e06822ca7d86730a2dada96b76408ea280b06a6"
        ],
        "text": "그들 사이에는 구원자에 관해서도 큰 다툼이 있다. 어떤 이들은 그가 모든 존재에게서 태어났다고 하며, 그 때문에 기쁘게 여겨진 이라고 불린다고 한다. 온 플레로마가 그를 통해 아버지를 영광스럽게 하기를 기뻐했기 때문이다. 다른 이들은 로고스와 조에에게서 나온 열 아이온에게서만 그가 나왔다고 한다. 그래서 부모의 이름을 유지하여, 로고스와 조에라고 그가 불린다는 것이다. 또 다른 이들은 안트로포스와 에클레시아가 낳은 열두 아이온에게서 그가 나왔다고 한다. 그래서 안트로포스의 후손으로서, 스스로 사람의 아들이라고 고백했다는 것이다. 다른 이들은 플레로마를 굳게 세우려고 내보내진 이들, 곧 그리스도와 성령에게서 그가 만들어졌다고 한다. 그 때문에 자기를 내보낸 아버지의 명칭을 유지하여, 그리스도라고 불린다고 말한다. 또 어떤 이들은 만물의 프로파토르 자신, 곧 프로아르케이며 프로아넨노에토스인 이가 안트로포스라고 불린다고 말한다. 이것이 크고 감추어진 신비라는 것이다. 모든 것 위에 있고, 모든 것을 담아내는 권능이 안트로포스라고 불린다는 사실이다. 이 때문에 구원자가 스스로를 사람의 아들이라고 말한다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:350da491a7a05430aa38dca51f357c6a3a62213c61db66e7c8ccd345a78602ea",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "work_location": "1.h6.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-6:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a5a683156a40629f108a2f588796dad460aa74504e94e62c13a32379613af29a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:06f7e570d7a9426fa7d1be42113dcccfd836010b74b128aa9fd81fe1f4a30a5a",
            "sha256:de12a81d9fb2209910f99d94bddb42e9fb8f9e4515b94e91fcfeb8b0e1787f2d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f0a91de918d27e85cf04218ae4851e093edc629ba079a3841db4c84f44c46d04"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8e4067edd242458ed9e337b8809d103eda4ffbddb8a0c8e5789a41a04f6b4800"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              114,
              115
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 1절이다. 통상 인용 1권 13장 1절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bf08e0769ab092d175f076c6e53847a89e18908be564b11c884a201c9f54420b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a5a683156a40629f108a2f588796dad460aa74504e94e62c13a32379613af29a",
            "source_revision_id": "sha256:f0a91de918d27e85cf04218ae4851e093edc629ba079a3841db4c84f44c46d04",
            "translation_revision_id": "sha256:8e4067edd242458ed9e337b8809d103eda4ffbddb8a0c8e5789a41a04f6b4800"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:886dd4a6a245f07aa09d0531687d4a0f9cb95c698acfe39b7114a8e6ed3dee77",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a5a683156a40629f108a2f588796dad460aa74504e94e62c13a32379613af29a",
            "source_revision_id": "sha256:f0a91de918d27e85cf04218ae4851e093edc629ba079a3841db4c84f44c46d04",
            "translation_revision_id": "sha256:8e4067edd242458ed9e337b8809d103eda4ffbddb8a0c8e5789a41a04f6b4800"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bf08e0769ab092d175f076c6e53847a89e18908be564b11c884a201c9f54420b",
          "sha256:886dd4a6a245f07aa09d0531687d4a0f9cb95c698acfe39b7114a8e6ed3dee77"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              114,
              115
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "",
            "explanation": "Harvey는 114-115쪽 각주 3에서 이 대괄호를 삭제 표시라고 설명한다. 해당 말을 대본에서 제외하고 인쇄 형태를 여기 보존했다.",
            "printed_page": 114,
            "printed_text": "[et perfectissimum,]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "invisibilibus",
            "printed_pages": [
              114,
              115
            ],
            "printed_parts": [
              "invisi-",
              "bilibus"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 1절이다. 통상 인용 1권 13장 1절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a1fcc7636127cacf3645982b949551ea1fc93e7b9d6f9c7d9e4fa1f371560782",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n319.jpg",
            "page_key": "1:114",
            "printed_page": 114,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:06f7e570d7a9426fa7d1be42113dcccfd836010b74b128aa9fd81fe1f4a30a5a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alius vero quidam ex iis, qui sunt apud eos, magistri emendatorem se esse glorians, (Marcus est autem illi nomen) magicae imposturae peritissimus, per quam et viros multos, et non paucas foeminas seducens, ad se converti, velut ad scientissimum, et virtutem maximam ab invisibilibus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "524853ddc15817af36ecef9b9d99d3eed7c6b537837ab24855e03d4e0811bcbd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n320.jpg",
            "page_key": "1:115",
            "printed_page": 115,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:de12a81d9fb2209910f99d94bddb42e9fb8f9e4515b94e91fcfeb8b0e1787f2d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et ab inenarrabilibus locis habentem, fecit, praecursor quasi vere existens Antichristi. Anaxilai enim ludicra cum nequitia eorum, qui dicuntur magi, commiscens, per haec virtutes perficere putatur apud eos, qui sensum non habent, et a mente sua excesserunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f0a91de918d27e85cf04218ae4851e093edc629ba079a3841db4c84f44c46d04",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alius vero quidam ex iis, qui sunt apud eos, magistri emendatorem se esse glorians, (Marcus est autem illi nomen) magicae imposturae peritissimus, per quam et viros multos, et non paucas foeminas seducens, ad se converti, velut ad scientissimum, et virtutem maximam ab invisibilibus et ab inenarrabilibus locis habentem, fecit, praecursor quasi vere existens Antichristi. Anaxilai enim ludicra cum nequitia eorum, qui dicuntur magi, commiscens, per haec virtutes perficere putatur apud eos, qui sensum non habent, et a mente sua excesserunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7d6da1cd1812492361dd02ceb64042fb74218004ef75d3cb724bd22a8e85212f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마르코스의 행위와 성품에 대한 평가는 이레네우스의 고발 서술이다. 마술과 능력 행함에 관한 주장도 이 서술자의 관점에 따라 읽어야 한다.",
          "114쪽의 [et perfectissimum,]은 Harvey가 각주 3에서 삭제 표시라고 설명한다. 그 지시에 따라 대본에서 제외하고, 인쇄 형태와 채택 이유를 편집 정보에 보존했다.",
          "아낙실라오스의 재주라는 표현은 마르코스의 행위를 기술과 속임수에 연결하는 비교이다. 본문이 언급한 이름과 평가를 그대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:06f7e570d7a9426fa7d1be42113dcccfd836010b74b128aa9fd81fe1f4a30a5a",
              "sha256:de12a81d9fb2209910f99d94bddb42e9fb8f9e4515b94e91fcfeb8b0e1787f2d"
            ],
            "text": "그들 가운데 또 다른 어떤 사람은 자기 스승을 더 낫게 고쳤다고 자랑하는데, 그 이름은 마르코스이다. 마술로 속이는 데 아주 능숙하여, 그 수단으로 많은 남자와 적지 않은 여자를 미혹하고, 가장 많이 아는 사람, 보이지 않고 말로 나타낼 수 없는 곳들에서 가장 큰 능력을 받은 사람인 듯이, 그들을 자기에게 돌아서게 했다. 참으로 적그리스도의 앞잡이인 듯하다. 아낙실라오스의 재주에 마술사라고 불리는 이들의 사악함을 섞어, 분별이 없고 정신을 잃은 사람들에게, 그 수단으로 능력을 행하는 것으로 여겨진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f0a91de918d27e85cf04218ae4851e093edc629ba079a3841db4c84f44c46d04"
        ],
        "text": "그들 가운데 또 다른 어떤 사람은 자기 스승을 더 낫게 고쳤다고 자랑하는데, 그 이름은 마르코스이다. 마술로 속이는 데 아주 능숙하여, 그 수단으로 많은 남자와 적지 않은 여자를 미혹하고, 가장 많이 아는 사람, 보이지 않고 말로 나타낼 수 없는 곳들에서 가장 큰 능력을 받은 사람인 듯이, 그들을 자기에게 돌아서게 했다. 참으로 적그리스도의 앞잡이인 듯하다. 아낙실라오스의 재주에 마술사라고 불리는 이들의 사악함을 섞어, 분별이 없고 정신을 잃은 사람들에게, 그 수단으로 능력을 행하는 것으로 여겨진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8e4067edd242458ed9e337b8809d103eda4ffbddb8a0c8e5789a41a04f6b4800",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "work_location": "1.h7.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ad0a96d592d4c239356bd4acfa4e6fd3a099277fec3120fce5c4819e9a46ebdb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7f8ebde7d549aa57b29ae225ede983036e50e470d7c4d99f1133b812c4c13b7f",
            "sha256:b6d185e921f9731c98c487258506e7ecd1fbec717c57891fda81d5263d5aac92",
            "sha256:b217f99594871e1809a5a9b4b5fb004c57334ffda753408b4b814a5ae53e16b6",
            "sha256:e7106e8df254ff5744cfba0e24851db8d1e7cfa70f37a8b712f244c746925815",
            "sha256:56f1261c599fa7f649dc63dce1bcf2b202f16952f9d162a1547145a47d79fe77"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b05b7075d12da8f8d4ba69b6a3da00079976f0d676b0701f4258931e8d903506"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2a28e66c5f61ede505a18a69d82842e110814c8f2c607bd730efa76d34358270"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116,
              117,
              118,
              119
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 2절이다. 통상 인용 1권 13장 2-3절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8bcb74124893fad2ffc7072caba8b7f619e47ebf3d7ebb308b5b39bfeeb82a4a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ad0a96d592d4c239356bd4acfa4e6fd3a099277fec3120fce5c4819e9a46ebdb",
            "source_revision_id": "sha256:b05b7075d12da8f8d4ba69b6a3da00079976f0d676b0701f4258931e8d903506",
            "translation_revision_id": "sha256:2a28e66c5f61ede505a18a69d82842e110814c8f2c607bd730efa76d34358270"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:577dddae972b1390338bef5fbec6c4ce9d097ac1cfef9bc015e2e42208dc966a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ad0a96d592d4c239356bd4acfa4e6fd3a099277fec3120fce5c4819e9a46ebdb",
            "source_revision_id": "sha256:b05b7075d12da8f8d4ba69b6a3da00079976f0d676b0701f4258931e8d903506",
            "translation_revision_id": "sha256:2a28e66c5f61ede505a18a69d82842e110814c8f2c607bd730efa76d34358270"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8bcb74124893fad2ffc7072caba8b7f619e47ebf3d7ebb308b5b39bfeeb82a4a",
          "sha256:577dddae972b1390338bef5fbec6c4ce9d097ac1cfef9bc015e2e42208dc966a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116,
              117,
              118,
              119
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "fecit",
            "editorial_notation": "[fecit]",
            "explanation": "인쇄된 시제 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 117,
            "printed_reading": "facit",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "",
            "explanation": "Harvey가 중복으로 보고 삭제 가능성을 제시한 괄호 끝의 est를 제외했다. 앞의 est는 보존했다.",
            "printed_page": 119,
            "printed_text": "[est]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 2",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "suspicione",
            "printed_pages": [
              118,
              119
            ],
            "printed_parts": [
              "sus-",
              "picione"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "explanation": "비공개 OCR에서 앞의 문장으로 잘못 옮겨진 Locus를 인쇄본의 직접 인용 첫머리에 두었다.",
            "printed_loci": [
              "Maxime enim circa mulieres vacat,",
              "Locus autem tuae magnitudinis in nobis est:"
            ],
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 1,
            "type": "digital_comparison_word_order_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 2절이다. 통상 인용 1권 13장 2-3절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "524853ddc15817af36ecef9b9d99d3eed7c6b537837ab24855e03d4e0811bcbd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n320.jpg",
            "page_key": "1:115",
            "printed_page": 115,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7f8ebde7d549aa57b29ae225ede983036e50e470d7c4d99f1133b812c4c13b7f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pro calice enim vino mixto fingens se gratias agere, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "45e09bc6acc6e8c46324d89f46003786b4873a73edc8ef8a5c9b22b042317ddb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n321.jpg",
            "page_key": "1:116",
            "printed_page": 116,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b6d185e921f9731c98c487258506e7ecd1fbec717c57891fda81d5263d5aac92",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in multum extendens sermonem invocationis, purpureum et rubicundum apparere facit, ut putetur ea Gratia ab iis quae sunt super omnia, suum sanguinem stillare in illius calicem per invocationem ejus, et valde concupiscere praesentes ex illo gustare poculo, ut et in eos stillet quae per magum hunc vocatur Gratia. Rursus mulieribus dans calices mixtos, ipsas gratias",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "06a91c4ae4ca90fd977140a40653383b3c69539512aeb0159bf1cb6bad72af43",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n322.jpg",
            "page_key": "1:117",
            "printed_page": 117,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b217f99594871e1809a5a9b4b5fb004c57334ffda753408b4b814a5ae53e16b6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "agere jubet praesente se. Et ubi hoc factum est, ipse alium calicem multo majorem quam est ille, in quo illa seducta Eucharistiam fecit, proferens, et transfundens a minori, qui est a muliere Eucharistiae factus, in illum qui est ab eo allatus (multo majorem), statim dicens ita: Illa quae est ante omnia, inexcogitabilis et inenarrabilis gratia, adimpleat tuum intus hominem, et multiplicet in te agnitionem suam, inseminans granum sinapis in bonam terram. Et talia quaedam dicens, et in insaniam mittens illam infelicem, admirabilia faciens apparuit, quando major calix adimpletus est de minori calice, ut et supereffunderet ex eo. Et alia quaedam his similia faciens. exterminavit multos, et abstraxit post se. Datur autem intelligi, eum et daemonem quendam paredrum habere, per quem ipse quoque prophetare videtur, et quotquot dignas putat fieri",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "29471e4185ab120e4087f8ae4d2fe714b6b4306eb1bd28e0acacfa4890b9aa42",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n323.jpg",
            "page_key": "1:118",
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e7106e8df254ff5744cfba0e24851db8d1e7cfa70f37a8b712f244c746925815",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "participes suae gratiae, prophetare facit. Maxime enim circa mulieres vacat, et hoc circa eas quae sunt honestae, et circumpurpuratae, et ditissimae, quas saepe abducere tentans, dicit blandiens eis: Participare te volo ex mea gratia, quoniam Pater omnium angelum tuum semper videt ante faciem suam. Locus autem tuae magnitudinis in nobis est: oportet nos in unum convenire. Sume primum a me, et per me gratiam. Adapta te ut sponsa sustinens sponsum suum, ut sis quod ego, et ego quod tu. Constitue in thalamo tuo semen luminis. Sume a me sponsum, et cape eum, et capere in eo. Ecce gratia descendit in te, aperi os tuum, et propheta. Cum autem mulier responderit: Nunquam prophetavi, et nescio prophetare: invocationes quasdam faciens denuo, ad stuporem ejus quae seducitur, dicit ei: Aperi os tuum, et loquere quodcunque, et prophetabis. Illa autem seducta et elata ab iis quae praedicta sunt, concalefaciens animam a suspicione",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6cba0857d3941ba9c6384ad8c2bb7c7c6099df96123bb1715c6b352a3aa13b43",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n324.jpg",
            "page_key": "1:119",
            "printed_page": 119,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:56f1261c599fa7f649dc63dce1bcf2b202f16952f9d162a1547145a47d79fe77",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod incipiat prophetare, cum cor ejus multo plus quam oporteat palpitet, audet, et loquitur deliriosa, et quaecunque evenerint omnia, vacue et audacter, quippe calefacta spiritu, (sicut melior nobis de talibus prophetis exequitur, quod audax et inverecunda est anima quasi vacuo aëre excalefacta) et exinde Prophetidem semetipsam putat, et gratias agit Marco ei, qui participavit ei suam gratiam: et remunerare eum gestit, non solum secundum substantiae suae dationem, (unde et divitiarum copiam magnam collegit) sed et secundum corporis copulationem, et secundum omnia uniri ei cupit, ut cum eo descendat in unum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b05b7075d12da8f8d4ba69b6a3da00079976f0d676b0701f4258931e8d903506",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Pro calice enim vino mixto fingens se gratias agere, et in multum extendens sermonem invocationis, purpureum et rubicundum apparere facit, ut putetur ea Gratia ab iis quae sunt super omnia, suum sanguinem stillare in illius calicem per invocationem ejus, et valde concupiscere praesentes ex illo gustare poculo, ut et in eos stillet quae per magum hunc vocatur Gratia. Rursus mulieribus dans calices mixtos, ipsas gratias agere jubet praesente se. Et ubi hoc factum est, ipse alium calicem multo majorem quam est ille, in quo illa seducta Eucharistiam fecit, proferens, et transfundens a minori, qui est a muliere Eucharistiae factus, in illum qui est ab eo allatus (multo majorem), statim dicens ita: Illa quae est ante omnia, inexcogitabilis et inenarrabilis gratia, adimpleat tuum intus hominem, et multiplicet in te agnitionem suam, inseminans granum sinapis in bonam terram. Et talia quaedam dicens, et in insaniam mittens illam infelicem, admirabilia faciens apparuit, quando major calix adimpletus est de minori calice, ut et supereffunderet ex eo. Et alia quaedam his similia faciens. exterminavit multos, et abstraxit post se. Datur autem intelligi, eum et daemonem quendam paredrum habere, per quem ipse quoque prophetare videtur, et quotquot dignas putat fieri participes suae gratiae, prophetare facit. Maxime enim circa mulieres vacat, et hoc circa eas quae sunt honestae, et circumpurpuratae, et ditissimae, quas saepe abducere tentans, dicit blandiens eis: Participare te volo ex mea gratia, quoniam Pater omnium angelum tuum semper videt ante faciem suam. Locus autem tuae magnitudinis in nobis est: oportet nos in unum convenire. Sume primum a me, et per me gratiam. Adapta te ut sponsa sustinens sponsum suum, ut sis quod ego, et ego quod tu. Constitue in thalamo tuo semen luminis. Sume a me sponsum, et cape eum, et capere in eo. Ecce gratia descendit in te, aperi os tuum, et propheta. Cum autem mulier responderit: Nunquam prophetavi, et nescio prophetare: invocationes quasdam faciens denuo, ad stuporem ejus quae seducitur, dicit ei: Aperi os tuum, et loquere quodcunque, et prophetabis. Illa autem seducta et elata ab iis quae praedicta sunt, concalefaciens animam a suspicione quod incipiat prophetare, cum cor ejus multo plus quam oporteat palpitet, audet, et loquitur deliriosa, et quaecunque evenerint omnia, vacue et audacter, quippe calefacta spiritu, (sicut melior nobis de talibus prophetis exequitur, quod audax et inverecunda est anima quasi vacuo aëre excalefacta) et exinde Prophetidem semetipsam putat, et gratias agit Marco ei, qui participavit ei suam gratiam: et remunerare eum gestit, non solum secundum substantiae suae dationem, (unde et divitiarum copiam magnam collegit) sed et secundum corporis copulationem, et secundum omnia uniri ei cupit, ut cum eo descendat in unum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5faced975c2e705ec2655ec8f65df0a328c426f4a201d36ef54fb649036ab5ec",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "그라티아(Gratia)는 이 문맥에서 피를 흘리고 사람 안에 내려오는 인격적 존재로 묘사되어 은총으로 옮겼다. 마르코스의 직접 발화와 그를 묘사하는 이레네우스의 문장을 구분했다.",
          "잔에 대한 감사와 기원은 gratias agere, Eucharistia, invocatio를 옮긴 것이다. 원문이 서술하는 의식의 순서와 작은 잔에서 큰 잔으로 붓는 방향을 유지했다.",
          "118쪽에서 Locus autem tuae magnitudinis는 마르코스가 여자에게 하는 말의 일부이다. 보조 OCR에서 다른 문장 안으로 옮겨진 Locus를 인쇄면의 위치로 되돌렸다.",
          "만물의 아버지가 천사를 늘 바라본다는 문장은 라틴어의 주어와 목적어를 따른다. 마태복음 18:10을 연상시키는 말이 이 문헌에서는 이 순서로 제시된다.",
          "117쪽의 facit 옆에 인쇄된 fecit를 채택했다. 119쪽 괄호 끝의 [est]는 Harvey의 각주 2를 따라 삭제하고, 같은 문장 앞에 있는 est는 보존했다.",
          "우리보다 나은 이라는 인용자의 표현은 해당 인물을 이름 없이 지칭한다. 혼을 달아오르게 하는 영과 빈 공기의 비유를 본문에 제시된 순서로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7f8ebde7d549aa57b29ae225ede983036e50e470d7c4d99f1133b812c4c13b7f",
              "sha256:b6d185e921f9731c98c487258506e7ecd1fbec717c57891fda81d5263d5aac92",
              "sha256:b217f99594871e1809a5a9b4b5fb004c57334ffda753408b4b814a5ae53e16b6",
              "sha256:e7106e8df254ff5744cfba0e24851db8d1e7cfa70f37a8b712f244c746925815",
              "sha256:56f1261c599fa7f649dc63dce1bcf2b202f16952f9d162a1547145a47d79fe77"
            ],
            "text": "포도주를 섞은 잔에 대해 감사를 드리는 척하면서, 기원하는 말을 길게 늘여, 자줏빛과 붉은빛이 나타나게 한다. 만물 위의 존재들에게서 온 그 은총이 그의 기원을 통해 자기 피를 그 잔에 떨어뜨리는 것으로 생각하게 하려는 것이다. 그 자리에 있는 이들이 그 잔을 맛보기를 몹시 바라게 하여, 이 마술사를 통해 불리는 은총이 그들 안에도 흘러들게 하려는 것이다. 다시 여자들에게 섞은 잔들을 건네고, 자기가 있는 자리에서 그들에게 감사하라고 명령한다. 이 일이 끝나면, 그 자신이 그 속은 여자가 감사의식을 행한 그 잔보다 훨씬 큰 다른 잔을 가져온다. 여자가 감사의 잔으로 삼은 작은 잔에서, 자기가 가져온 훨씬 더 큰 잔으로 옮겨 부으면서, 곧바로 이렇게 말한다. “만물 이전에 계시고, 생각으로 헤아릴 수 없으며, 말로 나타낼 수 없는 은총께서, 그대의 속사람을 채우시고, 좋은 땅에 겨자씨를 심으시며, 그대 안에 자신에 관한 지식을 더해 주시기를.” 이와 같은 말을 하여, 그 불행한 여자를 광란으로 몰아간다. 작은 잔에서 부은 것으로 큰 잔이 가득 차고, 심지어 넘쳐흐르게 될 때, 놀라운 일을 행하는 사람으로 보였던 것이다. 이와 비슷한 다른 일들도 행하여, 많은 사람을 잘못 이끌고, 자기 뒤로 끌어갔다. 그에게는 곁에서 돕는 어떤 귀신도 있다고 짐작할 수 있다. 그 귀신을 통해 자신도 예언하는 듯 보이며, 자기의 은총에 참여할 자격이 있다고 여기는 여자들에게 예언하게 한다. 그는 특히 여자들에게 힘을 쏟는데, 그중에서도 지체가 높고, 자줏빛 옷을 두르고, 매우 부유한 이들에게 그러하다. 그들을 자주 끌어들이려 하며, 아첨하여 이렇게 말한다. “나는 그대가 나의 은총에 참여하기를 바란다. 만물의 아버지께서 자기 얼굴 앞에 있는 그대의 천사를 늘 바라보시기 때문이다. 그대의 위대함이 차지할 자리는 우리 가운데 있다. 우리는 하나가 되어야 한다. 먼저 나에게서, 나를 통해 은총을 받아라. 자기 신랑을 기다리는 신부처럼 자신을 준비하여라. 그대가 내가 되고, 내가 그대가 되도록 하여라. 그대의 혼인방에 빛의 씨를 심어라. 나에게서 신랑을 받고, 그를 받아들이며, 그 안에 받아들여져라. 보라, 은총이 그대 안에 내려오셨다. 입을 열고, 예언하여라.” 여자가 “나는 예언한 적이 없고, 예언할 줄 모릅니다”라고 답하면, 속고 있는 그 여자를 놀라게 하려고 다시 어떤 기원들을 행하고, 그에게 말한다. “입을 열고, 무엇이든 말하여라. 그러면 예언하게 될 것이다.” 그 여자는 앞서 들은 말들에 속고 들떠, 자기가 예언하기 시작하리라는 생각으로 혼을 달아오르게 한다. 심장이 지나칠 정도로 요동치자, 대담해져, 헛소리와 우연히 떠오르는 모든 것을 허황되고 거침없이 말한다. 영에 달아올랐기 때문이다. 우리보다 나은 이가 그런 예언자들에 관해 설명하듯이, 혼은 마치 빈 공기에 달아올라 대담하고 염치없게 된다는 것이다. 그때부터 자기를 여예언자라고 여기고, 자기의 은총을 나누어 준 마르코스에게 감사한다. 그에게 보답하기를 열망하여, 자기 재산을 내주는 데 그치지 않는다. 그는 그런 식으로 많은 재산을 모았다. 몸으로 결합하는 데까지 나아가, 모든 면에서 그와 하나 되기를 원한다. 그와 함께 하나로 합쳐지려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b05b7075d12da8f8d4ba69b6a3da00079976f0d676b0701f4258931e8d903506"
        ],
        "text": "포도주를 섞은 잔에 대해 감사를 드리는 척하면서, 기원하는 말을 길게 늘여, 자줏빛과 붉은빛이 나타나게 한다. 만물 위의 존재들에게서 온 그 은총이 그의 기원을 통해 자기 피를 그 잔에 떨어뜨리는 것으로 생각하게 하려는 것이다. 그 자리에 있는 이들이 그 잔을 맛보기를 몹시 바라게 하여, 이 마술사를 통해 불리는 은총이 그들 안에도 흘러들게 하려는 것이다. 다시 여자들에게 섞은 잔들을 건네고, 자기가 있는 자리에서 그들에게 감사하라고 명령한다. 이 일이 끝나면, 그 자신이 그 속은 여자가 감사의식을 행한 그 잔보다 훨씬 큰 다른 잔을 가져온다. 여자가 감사의 잔으로 삼은 작은 잔에서, 자기가 가져온 훨씬 더 큰 잔으로 옮겨 부으면서, 곧바로 이렇게 말한다. “만물 이전에 계시고, 생각으로 헤아릴 수 없으며, 말로 나타낼 수 없는 은총께서, 그대의 속사람을 채우시고, 좋은 땅에 겨자씨를 심으시며, 그대 안에 자신에 관한 지식을 더해 주시기를.” 이와 같은 말을 하여, 그 불행한 여자를 광란으로 몰아간다. 작은 잔에서 부은 것으로 큰 잔이 가득 차고, 심지어 넘쳐흐르게 될 때, 놀라운 일을 행하는 사람으로 보였던 것이다. 이와 비슷한 다른 일들도 행하여, 많은 사람을 잘못 이끌고, 자기 뒤로 끌어갔다. 그에게는 곁에서 돕는 어떤 귀신도 있다고 짐작할 수 있다. 그 귀신을 통해 자신도 예언하는 듯 보이며, 자기의 은총에 참여할 자격이 있다고 여기는 여자들에게 예언하게 한다. 그는 특히 여자들에게 힘을 쏟는데, 그중에서도 지체가 높고, 자줏빛 옷을 두르고, 매우 부유한 이들에게 그러하다. 그들을 자주 끌어들이려 하며, 아첨하여 이렇게 말한다. “나는 그대가 나의 은총에 참여하기를 바란다. 만물의 아버지께서 자기 얼굴 앞에 있는 그대의 천사를 늘 바라보시기 때문이다. 그대의 위대함이 차지할 자리는 우리 가운데 있다. 우리는 하나가 되어야 한다. 먼저 나에게서, 나를 통해 은총을 받아라. 자기 신랑을 기다리는 신부처럼 자신을 준비하여라. 그대가 내가 되고, 내가 그대가 되도록 하여라. 그대의 혼인방에 빛의 씨를 심어라. 나에게서 신랑을 받고, 그를 받아들이며, 그 안에 받아들여져라. 보라, 은총이 그대 안에 내려오셨다. 입을 열고, 예언하여라.” 여자가 “나는 예언한 적이 없고, 예언할 줄 모릅니다”라고 답하면, 속고 있는 그 여자를 놀라게 하려고 다시 어떤 기원들을 행하고, 그에게 말한다. “입을 열고, 무엇이든 말하여라. 그러면 예언하게 될 것이다.” 그 여자는 앞서 들은 말들에 속고 들떠, 자기가 예언하기 시작하리라는 생각으로 혼을 달아오르게 한다. 심장이 지나칠 정도로 요동치자, 대담해져, 헛소리와 우연히 떠오르는 모든 것을 허황되고 거침없이 말한다. 영에 달아올랐기 때문이다. 우리보다 나은 이가 그런 예언자들에 관해 설명하듯이, 혼은 마치 빈 공기에 달아올라 대담하고 염치없게 된다는 것이다. 그때부터 자기를 여예언자라고 여기고, 자기의 은총을 나누어 준 마르코스에게 감사한다. 그에게 보답하기를 열망하여, 자기 재산을 내주는 데 그치지 않는다. 그는 그런 식으로 많은 재산을 모았다. 몸으로 결합하는 데까지 나아가, 모든 면에서 그와 하나 되기를 원한다. 그와 함께 하나로 합쳐지려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2a28e66c5f61ede505a18a69d82842e110814c8f2c607bd730efa76d34358270",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "work_location": "1.h7.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:736cc3efbbd9a943c0e7dd675a7da9beff20d99162d904bfe4f9dcbeaf0c7dc7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:be85205aac87d54bdf870c8019378d2799761a2cb7f497e45848ed1bf555ec1c",
            "sha256:13643d4af662c63f45e167d4aa3c8580eca0b08e1124fa8f347750022eaff52e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5bdb7eab5866bc6a11046526b1e35b94073407e975d10cc81cbef785aa7746f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f300a13c862201058c9e7dd72a10cf5ee1d9f769d1c7b5cea2011450c3ba450d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              119,
              120
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 3절이다. 통상 인용 1권 13장 4절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d487bdb8ab550f60e4bea28b9dfaa1d0a51aebd9fa106d38ecd4f89e982068e6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:736cc3efbbd9a943c0e7dd675a7da9beff20d99162d904bfe4f9dcbeaf0c7dc7",
            "source_revision_id": "sha256:5bdb7eab5866bc6a11046526b1e35b94073407e975d10cc81cbef785aa7746f9",
            "translation_revision_id": "sha256:f300a13c862201058c9e7dd72a10cf5ee1d9f769d1c7b5cea2011450c3ba450d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:11cc49dcd84cc9c5fea3d1232752e65219e51bbc8e3c3f3fb7f8a8ac48157906",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:736cc3efbbd9a943c0e7dd675a7da9beff20d99162d904bfe4f9dcbeaf0c7dc7",
            "source_revision_id": "sha256:5bdb7eab5866bc6a11046526b1e35b94073407e975d10cc81cbef785aa7746f9",
            "translation_revision_id": "sha256:f300a13c862201058c9e7dd72a10cf5ee1d9f769d1c7b5cea2011450c3ba450d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d487bdb8ab550f60e4bea28b9dfaa1d0a51aebd9fa106d38ecd4f89e982068e6",
          "sha256:11cc49dcd84cc9c5fea3d1232752e65219e51bbc8e3c3f3fb7f8a8ac48157906"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              119,
              120
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "catathematizantes",
            "editorial_notation": "[Ar. anathem.]",
            "explanation": "Arundel 사본의 다른 독법을 표시하는 축약을 편집 정보로 분리하고 기본 본문을 유지했다.",
            "printed_page": 119,
            "printed_reading": "catathematizantes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_witness_reading"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "hujusmodi",
            "printed_pages": [
              119,
              120
            ],
            "printed_parts": [
              "hujus-",
              "modi"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 3절이다. 통상 인용 1권 13장 4절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6cba0857d3941ba9c6384ad8c2bb7c7c6099df96123bb1715c6b352a3aa13b43",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n324.jpg",
            "page_key": "1:119",
            "printed_page": 119,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:be85205aac87d54bdf870c8019378d2799761a2cb7f497e45848ed1bf555ec1c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jam vero quaedam ex fidelissimis mulieribus, quae habent timorem Dei, et non sunt seducibiles, quas similiter ut reliquas affectavit seducere, jubens eis prophetare, exsufflantes et catathematizantes eum, separaverunt se ab hujusmodi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4ba8012ca0c6811fcd6b46d23b1600a44d87f753a62350ee91007783f5ac0fd2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n325.jpg",
            "page_key": "1:120",
            "printed_page": 120,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:13643d4af662c63f45e167d4aa3c8580eca0b08e1124fa8f347750022eaff52e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "insano, qui se divinum spirare simulabat: pro certo scientes, quoniam prophetare non a Marco mago inditur hominibus, sed quibuscunque Deus desuper immiserit gratiam suam. hi a Deo traditam habent prophetiam, et tunc loquuntur ubi, et quando Deus vult; sed non quando Marcus jubet. Quod enim jubet, eo quod jubetur majus est et dominatius, quoniam illud quidem principatur, illud autem subjectum est. Si ergo Marcus quidem jubet, vel alius quis, sicut solent in coenis sortibus hi omnes ludere, et sibimetipsis invicem imperare ut prophetent, et secundum suas concupiscentias eos sibi prophetare, erit ille qui jubet et major et dominatior prophetico spiritu, cum sit homo, quod est impossibile. Sed tales quidem qui jubentur ab ipsis spiritus, et loquuntur quando volunt ipsi, terreni et infirmi sunt. audaces autem et impudentes, a Satana immissi ad seductionem et perditionem eorum, qui non firmam fidem, quam ab initio per ecclesiam acceperunt, custodiunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5bdb7eab5866bc6a11046526b1e35b94073407e975d10cc81cbef785aa7746f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Jam vero quaedam ex fidelissimis mulieribus, quae habent timorem Dei, et non sunt seducibiles, quas similiter ut reliquas affectavit seducere, jubens eis prophetare, exsufflantes et catathematizantes eum, separaverunt se ab hujusmodi insano, qui se divinum spirare simulabat: pro certo scientes, quoniam prophetare non a Marco mago inditur hominibus, sed quibuscunque Deus desuper immiserit gratiam suam. hi a Deo traditam habent prophetiam, et tunc loquuntur ubi, et quando Deus vult; sed non quando Marcus jubet. Quod enim jubet, eo quod jubetur majus est et dominatius, quoniam illud quidem principatur, illud autem subjectum est. Si ergo Marcus quidem jubet, vel alius quis, sicut solent in coenis sortibus hi omnes ludere, et sibimetipsis invicem imperare ut prophetent, et secundum suas concupiscentias eos sibi prophetare, erit ille qui jubet et major et dominatior prophetico spiritu, cum sit homo, quod est impossibile. Sed tales quidem qui jubentur ab ipsis spiritus, et loquuntur quando volunt ipsi, terreni et infirmi sunt. audaces autem et impudentes, a Satana immissi ad seductionem et perditionem eorum, qui non firmam fidem, quam ab initio per ecclesiam acceperunt, custodiunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bf0a5ddd0e446442714aa05ca823e1f8a01d5fe84adb2161ea947f6878a501cd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예언을 명령하는 사람과 명령을 받는 영 가운데 누가 더 큰 권한을 지니는지를 묻는 논증이다. 하나님께서 은혜를 주시는 때와 인간이 명령하는 때의 대조를 유지했다.",
          "catathematizantes는 저주하며로 옮겼다. 곁에 인쇄된 [Ar. anathem.]은 다른 사본의 독법을 가리키는 편집 정보로 분리했다.",
          "잔치에서 제비를 뽑고 서로 예언을 명령한다는 예는, 명령하는 이가 명령받는 이보다 우위에 있다는 앞의 논증과 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:be85205aac87d54bdf870c8019378d2799761a2cb7f497e45848ed1bf555ec1c",
              "sha256:13643d4af662c63f45e167d4aa3c8580eca0b08e1124fa8f347750022eaff52e"
            ],
            "text": "그러나 하나님을 경외하며, 속임에 넘어가지 않는 신실한 여자들 가운데 어떤 이들은, 그가 예언하라고 명령하며 다른 여자들처럼 꾀려 하자, 그에게 코웃음 치고 저주하며, 신적 영감을 받은 척하는 이런 미친 사람에게서 떠났다. 그들은 분명히 알고 있었다. 예언은 사람들에게 마술사 마르코스가 넣어 주는 것이 아니라, 하나님께서 위로부터 자기 은혜를 보내 주신 이들이 하나님에게서 받은 예언을 지닌다는 사실을. 하나님께서 원하시는 곳과 때에 말하는 것이며, 마르코스가 명령할 때 말하는 것이 아니다. 명령하는 것은 명령받는 것보다 더 크고 더 높은 권한을 지닌다. 하나는 다스리고, 다른 하나는 복종하기 때문이다. 그러므로 마르코스가 명령하거나, 다른 누군가가 명령한다면, 잔치에서 제비를 뽑으며 이들 모두가 늘 하듯이, 서로에게 예언하라고 명하고, 그들이 자기들을 위해 자기 욕망에 따라 예언한다면, 명령하는 이가 인간이면서도 예언의 영보다 더 크고 더 높은 권한을 지니게 될 것이다. 그것은 불가능하다. 그들에게서 명령을 받고, 그들이 원할 때 말하는 그런 영들은 땅에 속하고 약하며, 대담하고 염치없다. 교회를 통해 처음부터 받은 견고한 믿음을 지키지 않는 이들을 속이고 멸망시키려고, 사탄이 보낸 영들이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5bdb7eab5866bc6a11046526b1e35b94073407e975d10cc81cbef785aa7746f9"
        ],
        "text": "그러나 하나님을 경외하며, 속임에 넘어가지 않는 신실한 여자들 가운데 어떤 이들은, 그가 예언하라고 명령하며 다른 여자들처럼 꾀려 하자, 그에게 코웃음 치고 저주하며, 신적 영감을 받은 척하는 이런 미친 사람에게서 떠났다. 그들은 분명히 알고 있었다. 예언은 사람들에게 마술사 마르코스가 넣어 주는 것이 아니라, 하나님께서 위로부터 자기 은혜를 보내 주신 이들이 하나님에게서 받은 예언을 지닌다는 사실을. 하나님께서 원하시는 곳과 때에 말하는 것이며, 마르코스가 명령할 때 말하는 것이 아니다. 명령하는 것은 명령받는 것보다 더 크고 더 높은 권한을 지닌다. 하나는 다스리고, 다른 하나는 복종하기 때문이다. 그러므로 마르코스가 명령하거나, 다른 누군가가 명령한다면, 잔치에서 제비를 뽑으며 이들 모두가 늘 하듯이, 서로에게 예언하라고 명하고, 그들이 자기들을 위해 자기 욕망에 따라 예언한다면, 명령하는 이가 인간이면서도 예언의 영보다 더 크고 더 높은 권한을 지니게 될 것이다. 그것은 불가능하다. 그들에게서 명령을 받고, 그들이 원할 때 말하는 그런 영들은 땅에 속하고 약하며, 대담하고 염치없다. 교회를 통해 처음부터 받은 견고한 믿음을 지키지 않는 이들을 속이고 멸망시키려고, 사탄이 보낸 영들이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f300a13c862201058c9e7dd72a10cf5ee1d9f769d1c7b5cea2011450c3ba450d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "work_location": "1.h7.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fb0ce1c4b4e8f4423f151af4e299a3ebe269ad80285303b9453479af6a3b8e3c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9c70b4f13f026d74e7acf5f84a94de5238c985c71bf30405f0ca09422b612b1d",
            "sha256:b201fb4dac3af83754d17d724680f2612368955e11289d217278d60173b8ef57"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6642608c42ba491e4e59c4c18210e34cad87f596863790d626b21b670a48ecc2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c53391f9e501b8bfa539dafe494ddc6187d9f42fe8b1f45d9b6d601caa0dfbb7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              121,
              122
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 4절이다. 통상 인용 1권 13장 5절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2250d0fb3b0e7bb8b066c28522a730e10744e427a43382e78dc193a9b361c739",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fb0ce1c4b4e8f4423f151af4e299a3ebe269ad80285303b9453479af6a3b8e3c",
            "source_revision_id": "sha256:6642608c42ba491e4e59c4c18210e34cad87f596863790d626b21b670a48ecc2",
            "translation_revision_id": "sha256:c53391f9e501b8bfa539dafe494ddc6187d9f42fe8b1f45d9b6d601caa0dfbb7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cec16dae11305628fd2f473d107348ba9c147303d5ef4070a3f063d844c08108",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fb0ce1c4b4e8f4423f151af4e299a3ebe269ad80285303b9453479af6a3b8e3c",
            "source_revision_id": "sha256:6642608c42ba491e4e59c4c18210e34cad87f596863790d626b21b670a48ecc2",
            "translation_revision_id": "sha256:c53391f9e501b8bfa539dafe494ddc6187d9f42fe8b1f45d9b6d601caa0dfbb7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2250d0fb3b0e7bb8b066c28522a730e10744e427a43382e78dc193a9b361c739",
          "sha256:cec16dae11305628fd2f473d107348ba9c147303d5ef4070a3f063d844c08108"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              121,
              122
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면의 전사에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "sententia",
            "printed_pages": [
              121,
              122
            ],
            "printed_parts": [
              "sen-",
              "tentia"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 4절이다. 통상 인용 1권 13장 5절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bc2ac42fd25eec822a970b0c7630f44e2c663a30a9f22739fee19f9730fc8fae",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n326.jpg",
            "page_key": "1:121",
            "printed_page": 121,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9c70b4f13f026d74e7acf5f84a94de5238c985c71bf30405f0ca09422b612b1d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam et amatoria et adlectantia efficit, ut et corporibus ipsarum contumeliam irroget, hic idem Marcus quibusdam mulieribus, etsi non universis. Hae saepissime conversae ad ecclesiam Dei. confessae sunt, et secundum corpus exterminatas se ab eo, velut cupidine et inflammatas valde illum se dilexisse; ut et diaconus quidam eorum qui sunt in Asia nostri, suscipiens eum in domum suam, inciderit in hujusmodi calamitatem. Nam cum esset uxor ejus speciosa, et sententia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0a3217de05f70d55cf9109b644a64a2982e27256fbc82e3f10492fa4b251e9b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n327.jpg",
            "page_key": "1:122",
            "printed_page": 122,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b201fb4dac3af83754d17d724680f2612368955e11289d217278d60173b8ef57",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et corpore corrupta esset a mago isto, et secuta eum esset multo tempore, post deinde cum magno labore fratres eam convertissent, omne tempus in exhomologesi consummavit, plangens et lamentans ob hanc, quam passa est ab hoc mago, corruptelam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6642608c42ba491e4e59c4c18210e34cad87f596863790d626b21b670a48ecc2",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam et amatoria et adlectantia efficit, ut et corporibus ipsarum contumeliam irroget, hic idem Marcus quibusdam mulieribus, etsi non universis. Hae saepissime conversae ad ecclesiam Dei. confessae sunt, et secundum corpus exterminatas se ab eo, velut cupidine et inflammatas valde illum se dilexisse; ut et diaconus quidam eorum qui sunt in Asia nostri, suscipiens eum in domum suam, inciderit in hujusmodi calamitatem. Nam cum esset uxor ejus speciosa, et sententia et corpore corrupta esset a mago isto, et secuta eum esset multo tempore, post deinde cum magno labore fratres eam convertissent, omne tempus in exhomologesi consummavit, plangens et lamentans ob hanc, quam passa est ab hoc mago, corruptelam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "decc9528ed37246a90e8fe579a3c3b581aa4af90d49f1a063bb02363412854e8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 마르코스의 행위와 여자들의 고백을 보고하는 대목이다. 몸을 욕보임, 욕정, 타락이라는 평가어의 발화 책임은 이 서술자에게 있다.",
          "아시아는 본문에서 집사가 속한 지역을 가리킨다. 당시 소아시아 지역의 교회 상황과 연결하여 읽을 수 있다.",
          "exhomologesis는 이 문맥에서 교회 공동체로 돌아온 뒤 이어지는 공개 고백으로 옮겼다. 같은 표현이 다음 절들에서 드러내 놓고 고백하는 행위로 다시 나온다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9c70b4f13f026d74e7acf5f84a94de5238c985c71bf30405f0ca09422b612b1d",
              "sha256:b201fb4dac3af83754d17d724680f2612368955e11289d217278d60173b8ef57"
            ],
            "text": "더 나아가 이 마르코스는 모든 여자에게 그런 것은 아니지만, 어떤 여자들에게는 사랑의 묘약과 유혹하는 약물까지 만들어 주어, 그들의 몸을 욕보이기도 한다. 이런 여자들이 하나님의 교회로 돌아와 고백하는 일이 매우 많았다. 그에게 몸을 더럽혔으며, 욕정으로 몹시 불타올라 그를 사랑했다고 했다. 그래서 아시아에 있는 우리 편의 한 집사도, 그를 자기 집에 맞아들였다가, 이런 재난을 당했다. 그의 아내가 아름다웠는데, 이 마술사에게 마음과 몸이 타락하여 오랫동안 그를 따라다녔기 때문이다. 그 뒤 형제들이 크게 애써 그 여자를 돌아오게 했을 때, 그는 남은 시간을 모두 공개 고백 가운데 보냈다. 이 마술사에게 당한 그 타락 때문에 울며 탄식했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6642608c42ba491e4e59c4c18210e34cad87f596863790d626b21b670a48ecc2"
        ],
        "text": "더 나아가 이 마르코스는 모든 여자에게 그런 것은 아니지만, 어떤 여자들에게는 사랑의 묘약과 유혹하는 약물까지 만들어 주어, 그들의 몸을 욕보이기도 한다. 이런 여자들이 하나님의 교회로 돌아와 고백하는 일이 매우 많았다. 그에게 몸을 더럽혔으며, 욕정으로 몹시 불타올라 그를 사랑했다고 했다. 그래서 아시아에 있는 우리 편의 한 집사도, 그를 자기 집에 맞아들였다가, 이런 재난을 당했다. 그의 아내가 아름다웠는데, 이 마술사에게 마음과 몸이 타락하여 오랫동안 그를 따라다녔기 때문이다. 그 뒤 형제들이 크게 애써 그 여자를 돌아오게 했을 때, 그는 남은 시간을 모두 공개 고백 가운데 보냈다. 이 마술사에게 당한 그 타락 때문에 울며 탄식했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c53391f9e501b8bfa539dafe494ddc6187d9f42fe8b1f45d9b6d601caa0dfbb7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
      },
      "work_location": "1.h7.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:45cddc357dd0af789abcc7b3a527d60ea704fd08111bae16b9bb410bdee8dc4d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0346c8e082fdb355cac7f4b0d322bb6355a3ec3d0d4301615a483f4d0e2ab3ff",
            "sha256:45d69f25613a079a9f05217c612de68d3c813e15886498b03494935667dce296",
            "sha256:eeae6b0fc8726133630f15ffed4e47106f6dc35946a66337647428f9b5ca1b4f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8f08a46cfc09f7188eec07691a70a291a342537999c91b817c7cab82b378da05"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0a0c26540876ac726d4d1e83a1ad7c1a5df88b05afd85aff334c62dc120c9f47"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              123,
              124,
              125
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 5절이다. 통상 인용 1권 13장 6절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ab19ef3e45a9ea4342e2abb3fd46c7685334b9cf745ff21739d47e5eccce0ab4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:45cddc357dd0af789abcc7b3a527d60ea704fd08111bae16b9bb410bdee8dc4d",
            "source_revision_id": "sha256:8f08a46cfc09f7188eec07691a70a291a342537999c91b817c7cab82b378da05",
            "translation_revision_id": "sha256:0a0c26540876ac726d4d1e83a1ad7c1a5df88b05afd85aff334c62dc120c9f47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b8656ead674592cf5e07c7af7d19f31217fbc2aab403c160ae0a685aa001c0ae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:45cddc357dd0af789abcc7b3a527d60ea704fd08111bae16b9bb410bdee8dc4d",
            "source_revision_id": "sha256:8f08a46cfc09f7188eec07691a70a291a342537999c91b817c7cab82b378da05",
            "translation_revision_id": "sha256:0a0c26540876ac726d4d1e83a1ad7c1a5df88b05afd85aff334c62dc120c9f47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ab19ef3e45a9ea4342e2abb3fd46c7685334b9cf745ff21739d47e5eccce0ab4",
          "sha256:b8656ead674592cf5e07c7af7d19f31217fbc2aab403c160ae0a685aa001c0ae"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              123,
              124,
              125
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 5절이다. 통상 인용 1권 13장 6절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6d6ce7e49cb4231bbc59b9c55107e54977ab74fa72d12b98f7e640d4e0cb8cab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n328.jpg",
            "page_key": "1:123",
            "printed_page": 123,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0346c8e082fdb355cac7f4b0d322bb6355a3ec3d0d4301615a483f4d0e2ab3ff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et discipuli autem ejus quidam circumobversati in iisdem, seducentes mulierculas multas corruperunt, perfectos semetipsos vocantes: quasi nemo possit exaequari magnitudini agnitionis ipsorum, nec si Paulum aut Petrum dicas, vel alterum quendam Apostolorum: sed plus omnibus se cognovisse, et magnitudinem agnitionis illius, quae est inenarrabilis virtutis, solos ebibisse. Esse autem se in altitudine super omnem virtutem: quapropter et libere omnia agere, nullum in nullo timorem habentes. Propter enim redemptionem et incomprehensibiles et invisibiles fieri",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "35fb5430ddec04f98338e297089c67bc2e1c3a057e188a033297039e233a9321",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n329.jpg",
            "page_key": "1:124",
            "printed_page": 124,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:45d69f25613a079a9f05217c612de68d3c813e15886498b03494935667dce296",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "judici. Si autem et apprehenderit eos, assistentes ei cum redemptione haec dicerent: O assessor Dei et mysticae illius pro",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "047da8b2b9b3b05433c4c5d46db0d5a4205b17b0b2f4cc32192ad52b3b552f6f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n330.jpg",
            "page_key": "1:125",
            "printed_page": 125,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:eeae6b0fc8726133630f15ffed4e47106f6dc35946a66337647428f9b5ca1b4f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aeonon Siges, quam magnitudines semper videntes, faciem Patris, te viae duce et adductore utentes, abstrahunt sursum suas formas, quas valde audax illa ducta phantasmate, propter bonum Propatoris emisit nos imagines illorum, tunc intentionem illorum quae sunt sursum, quasi somnium habens; Ecce, judex in proximo, et praeco me jubet meae defensioni adesse. Tu autem, quasi quae scias utrorumque nostrorum rationem, tanquam unum exsistentem judici assiste. Mater autem cito, audiens haec, Homericam inferorum galeam eis superimposuit, ut invisibiliter effugerent judicem, et statim eripiens eos in thalamum duxit, et reddidit suis sponsis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8f08a46cfc09f7188eec07691a70a291a342537999c91b817c7cab82b378da05",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et discipuli autem ejus quidam circumobversati in iisdem, seducentes mulierculas multas corruperunt, perfectos semetipsos vocantes: quasi nemo possit exaequari magnitudini agnitionis ipsorum, nec si Paulum aut Petrum dicas, vel alterum quendam Apostolorum: sed plus omnibus se cognovisse, et magnitudinem agnitionis illius, quae est inenarrabilis virtutis, solos ebibisse. Esse autem se in altitudine super omnem virtutem: quapropter et libere omnia agere, nullum in nullo timorem habentes. Propter enim redemptionem et incomprehensibiles et invisibiles fieri judici. Si autem et apprehenderit eos, assistentes ei cum redemptione haec dicerent: O assessor Dei et mysticae illius pro aeonon Siges, quam magnitudines semper videntes, faciem Patris, te viae duce et adductore utentes, abstrahunt sursum suas formas, quas valde audax illa ducta phantasmate, propter bonum Propatoris emisit nos imagines illorum, tunc intentionem illorum quae sunt sursum, quasi somnium habens; Ecce, judex in proximo, et praeco me jubet meae defensioni adesse. Tu autem, quasi quae scias utrorumque nostrorum rationem, tanquam unum exsistentem judici assiste. Mater autem cito, audiens haec, Homericam inferorum galeam eis superimposuit, ut invisibiliter effugerent judicem, et statim eripiens eos in thalamum duxit, et reddidit suis sponsis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f9d0ebddc4ad2c4fd183c7ad4e6035dd7586a0c204a19425a182ba9a11488d34",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "구속(redemptio)은 심판자 앞에서 하는 말과 연결되어 있다. 마르코스의 제자들이 주장하는 효력과 그들이 말할 기도문을 직접 인용으로 구분했다.",
          "pro aeonon은 모든 시대에 앞선으로 옮겼다. Harvey 124쪽 각주 3도 여기서 시간의 지속을 가리킬 가능성을 제시한다.",
          "기도문의 quam, faciem Patris와 뒤따르는 형상들의 관계는 라틴어에서 문장 연결이 불분명하다. 당신을, 아버지의 얼굴을이라는 병렬 형태를 유지하고, quas와 nos imagines illorum은 우리를 그 형상들, 곧 그들의 모상으로로 연결했다. 이 두 구문은 추가 대조가 필요한 지점이다.",
          "우리 둘과 하나인 자의 연결은 라틴어 표현을 따랐다. Harvey 125쪽 각주 2는 어머니 아카모트와 영적인 씨의 관계로 설명한다. 본문에는 둘의 이름이 명시되지 않아 대명사를 유지했다.",
          "호메로스가 말한 지하 세계의 투구는 착용자를 보이지 않게 하는 투구의 이미지이다. 여기서는 어머니가 추종자들을 심판자에게서 숨기는 장면에 사용된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0346c8e082fdb355cac7f4b0d322bb6355a3ec3d0d4301615a483f4d0e2ab3ff",
              "sha256:45d69f25613a079a9f05217c612de68d3c813e15886498b03494935667dce296",
              "sha256:eeae6b0fc8726133630f15ffed4e47106f6dc35946a66337647428f9b5ca1b4f"
            ],
            "text": "그의 제자들 가운데 어떤 이들도 같은 일로 돌아다니며, 많은 여자들을 꾀어 타락시키고, 스스로 완전한 사람들이라고 불렀다. 아무도 자기들의 지식의 크기에 견줄 수 없다는 것이다. 바울이나 베드로를 말하더라도, 사도들 가운데 다른 누구를 말하더라도 그렇다. 자기들이 모든 이보다 더 많이 알았으며, 말로 다할 수 없는 능력에 관한 그 지식의 위대함을 자기들만 온전히 들이마셨다고 한다. 자기들은 높은 곳에 있으며, 모든 권능 위에 있다고 한다. 그러므로 무엇이든 자유롭게 행하며, 어떤 일에서도 아무 두려움이 없다고 한다. 구속을 통해 심판자에게 붙잡히지도 보이지도 않게 되기 때문이다. 심판자가 그들을 붙잡더라도, 그 앞에 서서 구속의 말을 하며 이렇게 말할 것이라고 한다. “하나님 곁에 앉아 계시며, 모든 시대에 앞선 그 신비로운 시게 곁에 앉아 계신 이여, 당신을, 아버지의 얼굴을 늘 바라보는 위대한 이들은, 당신을 길잡이와 인도자로 삼아, 자기들의 형상들을 위로 끌어올립니다. 저 지극히 대담한 이는 환상에 이끌려, 첫 아버지의 선하심 때문에, 우리를 그 형상들, 곧 그들의 모상으로 내보냈습니다. 그때 그는 위에 있는 것들에 대한 생각을 꿈처럼 지니고 있었습니다. 보십시오, 심판자가 가까이 있습니다. 전령이 내 변론을 하러 나오라고 내게 명합니다. 당신은 우리 둘의 사정을 아시니, 하나인 자로서 심판자 앞에 서 주십시오.” 어머니는 이 말을 듣자마자, 그들에게 호메로스가 말한 지하 세계의 투구를 씌워, 보이지 않게 심판자를 피하도록 했다. 곧바로 그들을 구해 내어, 신방으로 데려가, 그들의 신랑들에게 돌려주었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8f08a46cfc09f7188eec07691a70a291a342537999c91b817c7cab82b378da05"
        ],
        "text": "그의 제자들 가운데 어떤 이들도 같은 일로 돌아다니며, 많은 여자들을 꾀어 타락시키고, 스스로 완전한 사람들이라고 불렀다. 아무도 자기들의 지식의 크기에 견줄 수 없다는 것이다. 바울이나 베드로를 말하더라도, 사도들 가운데 다른 누구를 말하더라도 그렇다. 자기들이 모든 이보다 더 많이 알았으며, 말로 다할 수 없는 능력에 관한 그 지식의 위대함을 자기들만 온전히 들이마셨다고 한다. 자기들은 높은 곳에 있으며, 모든 권능 위에 있다고 한다. 그러므로 무엇이든 자유롭게 행하며, 어떤 일에서도 아무 두려움이 없다고 한다. 구속을 통해 심판자에게 붙잡히지도 보이지도 않게 되기 때문이다. 심판자가 그들을 붙잡더라도, 그 앞에 서서 구속의 말을 하며 이렇게 말할 것이라고 한다. “하나님 곁에 앉아 계시며, 모든 시대에 앞선 그 신비로운 시게 곁에 앉아 계신 이여, 당신을, 아버지의 얼굴을 늘 바라보는 위대한 이들은, 당신을 길잡이와 인도자로 삼아, 자기들의 형상들을 위로 끌어올립니다. 저 지극히 대담한 이는 환상에 이끌려, 첫 아버지의 선하심 때문에, 우리를 그 형상들, 곧 그들의 모상으로 내보냈습니다. 그때 그는 위에 있는 것들에 대한 생각을 꿈처럼 지니고 있었습니다. 보십시오, 심판자가 가까이 있습니다. 전령이 내 변론을 하러 나오라고 내게 명합니다. 당신은 우리 둘의 사정을 아시니, 하나인 자로서 심판자 앞에 서 주십시오.” 어머니는 이 말을 듣자마자, 그들에게 호메로스가 말한 지하 세계의 투구를 씌워, 보이지 않게 심판자를 피하도록 했다. 곧바로 그들을 구해 내어, 신방으로 데려가, 그들의 신랑들에게 돌려주었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0a0c26540876ac726d4d1e83a1ad7c1a5df88b05afd85aff334c62dc120c9f47",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
      },
      "work_location": "1.h7.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:594e571c83aba81beaa541ea3d576491962278d0e5688de927e92ea7f88dbbec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:394f5e41fe3007ed9ba3d44d287e0eb264c5251a3fa488034a37f28daa5d59ff",
            "sha256:805ca74ec477d64bc42f22cd6eb757bcfb4b2727d1587d1d1615bb3632d4030d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:654f604301e7defb27a4c315c49af618bfa704547ce715b83356c5ed0d3d3740"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7037158759d5f30227d526d2c92481fc1103a6e94938e59a8892075b632d3541"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 7장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              126,
              127
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 7장 6절이다. 통상 인용 1권 13장 7절 범위를 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:80d4bcb290684f5189e54a8a138155963e762bd62a89bf9c51459d548583b949",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:594e571c83aba81beaa541ea3d576491962278d0e5688de927e92ea7f88dbbec",
            "source_revision_id": "sha256:654f604301e7defb27a4c315c49af618bfa704547ce715b83356c5ed0d3d3740",
            "translation_revision_id": "sha256:7037158759d5f30227d526d2c92481fc1103a6e94938e59a8892075b632d3541"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cacd9e1bc89486bac0e7900554073dde7d65ef27019d1c06f3f50d2f5b7649dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:594e571c83aba81beaa541ea3d576491962278d0e5688de927e92ea7f88dbbec",
            "source_revision_id": "sha256:654f604301e7defb27a4c315c49af618bfa704547ce715b83356c5ed0d3d3740",
            "translation_revision_id": "sha256:7037158759d5f30227d526d2c92481fc1103a6e94938e59a8892075b632d3541"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:80d4bcb290684f5189e54a8a138155963e762bd62a89bf9c51459d548583b949",
          "sha256:cacd9e1bc89486bac0e7900554073dde7d65ef27019d1c06f3f50d2f5b7649dc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h7-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103113.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              126,
              127
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 7장 6절이다. 통상 인용 1권 13장 7절 범위를 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3333e896e61e118872b89378f178bbc7225a7d58e219a7d55f99caff41c1e601",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n331.jpg",
            "page_key": "1:126",
            "printed_page": 126,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:394f5e41fe3007ed9ba3d44d287e0eb264c5251a3fa488034a37f28daa5d59ff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Talia autem dicentes et operantes, et in iis quoque quae sunt secundum nos regiones Rhodanenses, multas seduxerunt mulieres, quae cauteriatas conscientias habentes, quaedam quidem etiam in manifesto exhomologesin faciunt, quaedam autem reverentes hoc ipsum, in silentio sensim semetipsas retrahunt, desperantes a vita Dei, quaedam quidem in totum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c85be8a52a80bfe425f21daab545ea2c9e7f463882f689ea80e6c96d68a33d4a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n332.jpg",
            "page_key": "1:127",
            "printed_page": 127,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:805ca74ec477d64bc42f22cd6eb757bcfb4b2727d1587d1d1615bb3632d4030d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "abscesserunt; quaedam autem inter utrumque dubitant, et quod est proverbii passae sunt, neque intus, neque foris exsistentes, hunc fructum habentes seminis filiorum agnitionis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:654f604301e7defb27a4c315c49af618bfa704547ce715b83356c5ed0d3d3740",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Talia autem dicentes et operantes, et in iis quoque quae sunt secundum nos regiones Rhodanenses, multas seduxerunt mulieres, quae cauteriatas conscientias habentes, quaedam quidem etiam in manifesto exhomologesin faciunt, quaedam autem reverentes hoc ipsum, in silentio sensim semetipsas retrahunt, desperantes a vita Dei, quaedam quidem in totum abscesserunt; quaedam autem inter utrumque dubitant, et quod est proverbii passae sunt, neque intus, neque foris exsistentes, hunc fructum habentes seminis filiorum agnitionis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "14ae587587f9a823c745a9bb55aeb3f18f4ec2cc7646fc51253d4589ee64608b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "우리가 사는 론강 지역이라는 말은 서술자가 자신의 지역을 밝히는 표현이다. 마르코스 계열의 활동이 그 지역까지 미쳤다는 보고로 읽힌다.",
          "양심에 인두 자국을 지닌이라는 표현은 cauteriatas conscientias를 옮겼다. 공개 고백, 조용한 후퇴, 완전한 이탈, 망설임이라는 반응을 각각 구분했다.",
          "지식의 자녀들은 그노시스를 자처하는 이들을 가리키는 표현이다. 씨와 열매라는 말로 앞서 서술한 결과를 평가한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:394f5e41fe3007ed9ba3d44d287e0eb264c5251a3fa488034a37f28daa5d59ff",
              "sha256:805ca74ec477d64bc42f22cd6eb757bcfb4b2727d1587d1d1615bb3632d4030d"
            ],
            "text": "그들은 이런 말을 하고 이런 일을 하면서, 우리가 사는 론강 지역에서도 많은 여자들을 미혹했다. 양심에 인두 자국을 지닌 이 여자들 가운데, 어떤 이들은 드러내 놓고 공개 고백을 하고, 어떤 이들은 바로 그 일을 부끄러워하여, 말없이 조금씩 물러나면서, 하나님의 생명에 대한 희망을 버린다. 어떤 이들은 아예 떠나갔고, 어떤 이들은 이쪽저쪽 사이에서 망설이며, 속담대로 되어, 안에도 밖에도 있지 않다. 지식의 자녀들이 뿌린 씨에서 이런 열매를 거두는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:654f604301e7defb27a4c315c49af618bfa704547ce715b83356c5ed0d3d3740"
        ],
        "text": "그들은 이런 말을 하고 이런 일을 하면서, 우리가 사는 론강 지역에서도 많은 여자들을 미혹했다. 양심에 인두 자국을 지닌 이 여자들 가운데, 어떤 이들은 드러내 놓고 공개 고백을 하고, 어떤 이들은 바로 그 일을 부끄러워하여, 말없이 조금씩 물러나면서, 하나님의 생명에 대한 희망을 버린다. 어떤 이들은 아예 떠나갔고, 어떤 이들은 이쪽저쪽 사이에서 망설이며, 속담대로 되어, 안에도 밖에도 있지 않다. 지식의 자녀들이 뿌린 씨에서 이런 열매를 거두는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7037158759d5f30227d526d2c92481fc1103a6e94938e59a8892075b632d3541",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
      },
      "work_location": "1.h7.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-7:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a0f57083f82d58010afbcde0d72f3952c75d1d7358154260addf04e4fd887222",
        "part_links": [
          [
            "sha256:64684d8e046f8b365b68bb9fb41c21a1dd9713e0b26d0c32038659f881c09bac",
            "sha256:7ba0f651671829f5a349fd62dde471c773940e85f0d041ae6ce72d35f52c4e27",
            "sha256:99c355639a0362ad946924265932a5b9cf278f155c8081697303954d8c6d4a9b",
            "sha256:b7fca09015d3783c42fa8298be42e3b1c41309160f75c97de6a38e782d50de62",
            "sha256:8eb8d153d6436cb81aba84a0f486268da751877070827c60c4d524dc0f7a426f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ce4223ca91529e4cab6aa348ac2dabc25145c9b8510e3bda34619dab851ec1b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7b3dca78af92e4c9ac395a0df3216136f47b1d5d41cc2b60e792023edfbd48a8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              127,
              128,
              129,
              130,
              131
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 1절이다. 통상 인용 1권 14장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:01d2f6ab1d10e151ad9267bf9ed41649abcc0dcd825c3df9531782b3146dd213",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0f57083f82d58010afbcde0d72f3952c75d1d7358154260addf04e4fd887222",
            "source_revision_id": "sha256:4ce4223ca91529e4cab6aa348ac2dabc25145c9b8510e3bda34619dab851ec1b",
            "translation_revision_id": "sha256:7b3dca78af92e4c9ac395a0df3216136f47b1d5d41cc2b60e792023edfbd48a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d026f1f86cc1347f8e530de9588768115017c73538d3e8a9e349b1ca272a3a48",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0f57083f82d58010afbcde0d72f3952c75d1d7358154260addf04e4fd887222",
            "source_revision_id": "sha256:4ce4223ca91529e4cab6aa348ac2dabc25145c9b8510e3bda34619dab851ec1b",
            "translation_revision_id": "sha256:7b3dca78af92e4c9ac395a0df3216136f47b1d5d41cc2b60e792023edfbd48a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:01d2f6ab1d10e151ad9267bf9ed41649abcc0dcd825c3df9531782b3146dd213",
          "sha256:d026f1f86cc1347f8e530de9588768115017c73538d3e8a9e349b1ca272a3a48"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              127,
              128,
              129,
              130,
              131
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "semen",
            "editorial_notation": "[f. l. postremitatis]",
            "explanation": "Harvey가 제안한 postremitatis를 편집 정보에 분리하고 본문의 semen을 유지했다.",
            "printed_page": 128,
            "printed_reading": "semen",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 5 on pp. 128-129",
            "type": "unadopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "adopted_reading": "syllabe",
            "editorial_notation": "[syllabe]",
            "explanation": "그리스어 단수형의 철자를 따른 형태라는 각주 3을 근거로 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 130,
            "printed_reading": "syllabae",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "neque ipsum super elementum est",
            "explanation": "Harvey 각주 4는 전승상의 문제와 교정 의견을 설명한다. 대본은 인쇄 독법을 보존하고 번역 메모에 구문 문제를 기록했다.",
            "printed_page": 130,
            "printed_reading": "neque ipsum super elementum est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 1절이다. 통상 인용 1권 14장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c85be8a52a80bfe425f21daab545ea2c9e7f463882f689ea80e6c96d68a33d4a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n332.jpg",
            "page_key": "1:127",
            "printed_page": 127,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:64684d8e046f8b365b68bb9fb41c21a1dd9713e0b26d0c32038659f881c09bac",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hic igitur Marcus vulvam et susceptorium Colorbasi Silentii semet solum fuisse dicens, quippe unigenitus existens,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "77459bae5b56c84bb832847333b94d145e7b90c6c604b6a3bc177637742bd7dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n333.jpg",
            "page_key": "1:128",
            "printed_page": 128,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7ba0f651671829f5a349fd62dde471c773940e85f0d041ae6ce72d35f52c4e27",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "semen, quod depositum est in eum, sic enixus est. Illam quae est a summis, et ab invisibilibus, et innominabilibus locis quaternationem descendisse figura muliebri",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7c082c57992273d420293de190c7fb6c10c27be634457c74722dbd2e46c36e7c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n334.jpg",
            "page_key": "1:129",
            "printed_page": 129,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:99c355639a0362ad946924265932a5b9cf278f155c8081697303954d8c6d4a9b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ad eum: (quoniam, inquit, ejus masculinum mundus ferre non poterat) et ostendisse quoque semetipsam quae esset, et universorum genesim, quam nemini unquam neque deorum neque hominum revelavit, huic solo enarrasse, ita dicentem: Quando primum Pater, cujus Pater nemo est, qui est inexcogitabilis et insubstantivus, qui neque masculus neque foemina est, voluit suum inenarrabile narrabile fieri, et quod invisibile sibi est, formari; aperuit os, et protulit Verbum simile sibi: quod adsistens ostendit ei quod erat ipse, cum invisibilis forma apparuisset.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a15ef2b922332072bd15591e75f8065640e1fead15434505911917cf24ea169b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n335.jpg",
            "page_key": "1:130",
            "printed_page": 130,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b7fca09015d3783c42fa8298be42e3b1c41309160f75c97de6a38e782d50de62",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Enuntiatio autem nominis facta est talis: Loquutus est verbum primum nominis ejus; fuit ἀρχὴ, et syllabe ejus literarum quatuor. Conjunxit et secundam, et fuit haec literarum quatuor. Post loquutus est et tertiam, et fuit haec literarum x. Et eam, quae est post haec, loquutus est, et fuit ipsa literarum xii. Facta est ergo enuntiatio universi nominis, literarum xxx, syllabarum autem quatuor. Unumquodque autem elementorum suas literas, et suum characterem, et suam enuntiationem, et figurationes, et imagines habere: et nihil eorum esse, quod illius videat formam, neque ipsum super elementum est. Sed nec cognoscere eum, sed ne quidem proximi ejus unumquodque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fe85c003790a3d3b7d4ae1f9f1bf0f0f9aa661e51148be658a5956d9cb3d6127",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n336.jpg",
            "page_key": "1:131",
            "printed_page": 131,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8eb8d153d6436cb81aba84a0f486268da751877070827c60c4d524dc0f7a426f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enuntiationem scire, sed quod ipse enuntiat, ita omne quod enuntiat, illud quod est totum nominet. Unumquemque enim ipsorum, pars existens totius, suum sonum quasi omne nominare, et non cessare sonantia, quoadusque ad novissimam literam novissimi elementi singulariter enuntiata deveniant. Tunc autem et redintegrationem universorum dicit futuram, quando omnia devenientia in unam literam, unam et eandem consonationem sonent, cujus exclamationis imaginem, Amen simul dicentibus nobis, tradidit esse. Sonos autem eos esse qui formant insubstantivum et ingenitum Aeona, et esse hos formas, quas Dominus Angelos dixit, quae sine intermissione vident faciem Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4ce4223ca91529e4cab6aa348ac2dabc25145c9b8510e3bda34619dab851ec1b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hic igitur Marcus vulvam et susceptorium Colorbasi Silentii semet solum fuisse dicens, quippe unigenitus existens, semen, quod depositum est in eum, sic enixus est. Illam quae est a summis, et ab invisibilibus, et innominabilibus locis quaternationem descendisse figura muliebri ad eum: (quoniam, inquit, ejus masculinum mundus ferre non poterat) et ostendisse quoque semetipsam quae esset, et universorum genesim, quam nemini unquam neque deorum neque hominum revelavit, huic solo enarrasse, ita dicentem: Quando primum Pater, cujus Pater nemo est, qui est inexcogitabilis et insubstantivus, qui neque masculus neque foemina est, voluit suum inenarrabile narrabile fieri, et quod invisibile sibi est, formari; aperuit os, et protulit Verbum simile sibi: quod adsistens ostendit ei quod erat ipse, cum invisibilis forma apparuisset. Enuntiatio autem nominis facta est talis: Loquutus est verbum primum nominis ejus; fuit ἀρχὴ, et syllabe ejus literarum quatuor. Conjunxit et secundam, et fuit haec literarum quatuor. Post loquutus est et tertiam, et fuit haec literarum x. Et eam, quae est post haec, loquutus est, et fuit ipsa literarum xii. Facta est ergo enuntiatio universi nominis, literarum xxx, syllabarum autem quatuor. Unumquodque autem elementorum suas literas, et suum characterem, et suam enuntiationem, et figurationes, et imagines habere: et nihil eorum esse, quod illius videat formam, neque ipsum super elementum est. Sed nec cognoscere eum, sed ne quidem proximi ejus unumquodque enuntiationem scire, sed quod ipse enuntiat, ita omne quod enuntiat, illud quod est totum nominet. Unumquemque enim ipsorum, pars existens totius, suum sonum quasi omne nominare, et non cessare sonantia, quoadusque ad novissimam literam novissimi elementi singulariter enuntiata deveniant. Tunc autem et redintegrationem universorum dicit futuram, quando omnia devenientia in unam literam, unam et eandem consonationem sonent, cujus exclamationis imaginem, Amen simul dicentibus nobis, tradidit esse. Sonos autem eos esse qui formant insubstantivum et ingenitum Aeona, et esse hos formas, quas Dominus Angelos dixit, quae sine intermissione vident faciem Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0284ce7859d5d30b0204b9cee7e1cef0ae3df420896f173d86ce1a50e81a9c04",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마르코스가 콜로르바소스의 시게를 받아들이는 자궁과 그릇이라고 자신을 말하는 대목이다. Harvey 127-129쪽은 이 첫 문장의 인물 관계와 전승 형태를 검토한다. 한국어는 채택한 라틴어의 이름과 관계를 유지했다.",
          "128쪽의 semen은 씨로 옮겼다. Harvey가 [f. l. postremitatis]로 제안한 교정은 편집 정보로 분리했다.",
          "물질적 실체를 지니지 않는다는 말은 insubstantivus를 옮겼다. Harvey 129쪽 각주 3은 이 문맥에서 substantia의 물질적 의미를 설명한다.",
          "아르케(ἀρχὴ)는 시작이라는 뜻이며 여기서는 이름의 첫 발음으로도 제시된다. 네 음절의 글자 수는 4, 4, 10, 12로, 합계 30이다. 요소, 글자, 음절은 원문의 서로 다른 표현을 구분하여 옮겼다.",
          "130쪽의 neque ipsum super elementum est는 라틴어 전승에서 구문이 불분명한 곳이다. 그 자체도 한 요소를 넘어서 있지 않다고 직역하고, 앞 문장과의 연결을 추가 대조 항목으로 남겼다. 병기된 그리스어는 자신이 속한 전체의 형상을 보지 못한다는 관계절로 이어진다. Harvey 각주 4도 두 형태의 차이를 검토한다.",
          "우리가 함께 말하는 아멘과 아버지의 얼굴을 바라보는 천사는, 마르코스가 소리와 요소의 이론에 연결하는 교회 언어와 성경 표현이다. 인용된 주장의 발화자를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:64684d8e046f8b365b68bb9fb41c21a1dd9713e0b26d0c32038659f881c09bac",
              "sha256:7ba0f651671829f5a349fd62dde471c773940e85f0d041ae6ce72d35f52c4e27",
              "sha256:99c355639a0362ad946924265932a5b9cf278f155c8081697303954d8c6d4a9b",
              "sha256:b7fca09015d3783c42fa8298be42e3b1c41309160f75c97de6a38e782d50de62",
              "sha256:8eb8d153d6436cb81aba84a0f486268da751877070827c60c4d524dc0f7a426f"
            ],
            "text": "이 마르코스는 자기가 독생자이므로, 자기만이 콜로르바소스의 시게를 위한 자궁이며 그릇이었다고 말하면서, 자기 안에 맡겨진 씨를 다음과 같이 낳았다. 가장 높고 보이지 않으며 이름 붙일 수 없는 곳들에서 온 그 네 존재의 무리가, 여자의 모습으로 자기에게 내려왔다고 한다. 그의 말에 따르면, 세상이 그 무리의 남성적 모습을 감당할 수 없었기 때문이다. 그 무리는 자신이 누구인지 드러냈으며, 신들 가운데서나 사람들 가운데서나 누구에게도 한 번도 드러내지 않았던 만물의 기원을 이 사람에게만 이야기했다고 한다. 이렇게 말했다는 것이다. “자기의 아버지가 아무도 없으며, 생각으로 헤아릴 수 없고 물질적 실체를 지니지 않으며, 남성도 여성도 아닌 아버지가, 처음에 자기의 말로 나타낼 수 없는 것이 말로 나타나고, 자기의 보이지 않는 것이 형체를 갖추기를 원했을 때, 입을 열어, 자기와 닮은 말씀을 내보냈다. 그 말씀은 곁에 서서, 아버지에게 그 자신이 누구인지를 보여 주었다. 보이지 않는 이의 형상으로 나타났기 때문이다.” 그 이름은 다음과 같이 발음되었다. 그의 이름 가운데 첫 말을 말했다. 그것은 아르케(ἀρχὴ)였으며, 그 음절은 네 글자였다. 둘째를 이어 붙였고, 이것도 네 글자였다. 그다음 셋째를 말했으며, 이것은 열 글자였다. 그 뒤에 오는 것을 말했고, 이것은 열두 글자였다. 이렇게 이름 전체가 발음되었으며, 글자는 서른 개, 음절은 네 개였다. 각 요소에는 자기 글자들과, 자기 글자 모양과, 자기 발음과, 형태와 형상들이 있다고 한다. 그 가운데 어느 것도 그것의 형체를 보지 못하며, 그 자체도 한 요소를 넘어서 있지 않다고 한다. 그것을 알지도 못하고, 각각은 이웃한 요소의 발음조차 알지 못한다. 그러나 자기가 발음하는 것을, 그렇게 자기가 발음하는 모든 것을, 전체의 이름으로 삼는다. 각각은 전체의 일부이면서도, 자기 소리를 마치 전체인 것처럼 부른다. 각각 발음된 것들이 마지막 요소의 마지막 글자에 이를 때까지, 소리 내기를 멈추지 않는다고 한다. 모든 것이 한 글자로 모여, 하나의 같은 소리로 울릴 때, 만물의 회복도 이루어질 것이라고 한다. 우리가 함께 아멘이라고 말하는 일이 그 외침의 형상이라고 전한다. 그 소리들은 물질적 실체를 지니지 않고 태어나지 않은 아이온을 형성하며, 이 소리들이 곧 그 형상들이라고 한다. 주님이 천사들이라고 부르신 그 형상들은 끊임없이 아버지의 얼굴을 바라본다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ce4223ca91529e4cab6aa348ac2dabc25145c9b8510e3bda34619dab851ec1b"
        ],
        "text": "이 마르코스는 자기가 독생자이므로, 자기만이 콜로르바소스의 시게를 위한 자궁이며 그릇이었다고 말하면서, 자기 안에 맡겨진 씨를 다음과 같이 낳았다. 가장 높고 보이지 않으며 이름 붙일 수 없는 곳들에서 온 그 네 존재의 무리가, 여자의 모습으로 자기에게 내려왔다고 한다. 그의 말에 따르면, 세상이 그 무리의 남성적 모습을 감당할 수 없었기 때문이다. 그 무리는 자신이 누구인지 드러냈으며, 신들 가운데서나 사람들 가운데서나 누구에게도 한 번도 드러내지 않았던 만물의 기원을 이 사람에게만 이야기했다고 한다. 이렇게 말했다는 것이다. “자기의 아버지가 아무도 없으며, 생각으로 헤아릴 수 없고 물질적 실체를 지니지 않으며, 남성도 여성도 아닌 아버지가, 처음에 자기의 말로 나타낼 수 없는 것이 말로 나타나고, 자기의 보이지 않는 것이 형체를 갖추기를 원했을 때, 입을 열어, 자기와 닮은 말씀을 내보냈다. 그 말씀은 곁에 서서, 아버지에게 그 자신이 누구인지를 보여 주었다. 보이지 않는 이의 형상으로 나타났기 때문이다.” 그 이름은 다음과 같이 발음되었다. 그의 이름 가운데 첫 말을 말했다. 그것은 아르케(ἀρχὴ)였으며, 그 음절은 네 글자였다. 둘째를 이어 붙였고, 이것도 네 글자였다. 그다음 셋째를 말했으며, 이것은 열 글자였다. 그 뒤에 오는 것을 말했고, 이것은 열두 글자였다. 이렇게 이름 전체가 발음되었으며, 글자는 서른 개, 음절은 네 개였다. 각 요소에는 자기 글자들과, 자기 글자 모양과, 자기 발음과, 형태와 형상들이 있다고 한다. 그 가운데 어느 것도 그것의 형체를 보지 못하며, 그 자체도 한 요소를 넘어서 있지 않다고 한다. 그것을 알지도 못하고, 각각은 이웃한 요소의 발음조차 알지 못한다. 그러나 자기가 발음하는 것을, 그렇게 자기가 발음하는 모든 것을, 전체의 이름으로 삼는다. 각각은 전체의 일부이면서도, 자기 소리를 마치 전체인 것처럼 부른다. 각각 발음된 것들이 마지막 요소의 마지막 글자에 이를 때까지, 소리 내기를 멈추지 않는다고 한다. 모든 것이 한 글자로 모여, 하나의 같은 소리로 울릴 때, 만물의 회복도 이루어질 것이라고 한다. 우리가 함께 아멘이라고 말하는 일이 그 외침의 형상이라고 전한다. 그 소리들은 물질적 실체를 지니지 않고 태어나지 않은 아이온을 형성하며, 이 소리들이 곧 그 형상들이라고 한다. 주님이 천사들이라고 부르신 그 형상들은 끊임없이 아버지의 얼굴을 바라본다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7b3dca78af92e4c9ac395a0df3216136f47b1d5d41cc2b60e792023edfbd48a8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "work_location": "1.h8.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:479dd2eee8ee22110aef38db8fccddb03a4940a1df0efb9b5a76c50e0b3825ea",
        "part_links": [
          [
            "sha256:98802978aca42629483e0f75893873ccba30f3c97bc700352506c0b3f99f84c5",
            "sha256:12cb62a5cfaadb9ce52f15cf9c689445bf9ea0b0f92e0092097f9c82eb184bfa"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:457b353417ea10026ac00cd4bf5b16f26db604c9bba8a9fb75b097110f84bebf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eaa4f85c5823f79aae14dcf834414d06871357d4085f099c980a17791f83d707"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              132,
              133
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 2절이다. 통상 인용 1권 14장 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:65e9a5c30df96568b762462a02bf7fd6818314e7e8be158ab0989221e44176b4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:479dd2eee8ee22110aef38db8fccddb03a4940a1df0efb9b5a76c50e0b3825ea",
            "source_revision_id": "sha256:457b353417ea10026ac00cd4bf5b16f26db604c9bba8a9fb75b097110f84bebf",
            "translation_revision_id": "sha256:eaa4f85c5823f79aae14dcf834414d06871357d4085f099c980a17791f83d707"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c5ba4d1f21d7e6a2c7a2ab28f0a8d228317e851e5789569757f6e9f223a3bfc0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:479dd2eee8ee22110aef38db8fccddb03a4940a1df0efb9b5a76c50e0b3825ea",
            "source_revision_id": "sha256:457b353417ea10026ac00cd4bf5b16f26db604c9bba8a9fb75b097110f84bebf",
            "translation_revision_id": "sha256:eaa4f85c5823f79aae14dcf834414d06871357d4085f099c980a17791f83d707"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:65e9a5c30df96568b762462a02bf7fd6818314e7e8be158ab0989221e44176b4",
          "sha256:c5ba4d1f21d7e6a2c7a2ab28f0a8d228317e851e5789569757f6e9f223a3bfc0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              132,
              133
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 2절이다. 통상 인용 1권 14장 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "01c5bec44d059f455e3b95a8e2be1dadcde9d249282314e38b6982ae4caaa77f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n337.jpg",
            "page_key": "1:132",
            "printed_page": 132,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:98802978aca42629483e0f75893873ccba30f3c97bc700352506c0b3f99f84c5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nomina autem elementorum communia et enarrabilia Aeonas, et verba, et radices, et semina, et plenitudines, et fructus vocavit. Singula autem ipsorum et uniuscujusque propria in nomine Ecclesiae contineri et intelligi ait. Quorum elementorum novissimi elementi ultima litera vocem emisit suam, cujus sonus exiens secundum imaginem elementorum elementa propria generavit: ex quibus et quae sunt hic, disposita dicit, et ea quae sunt ante haec, generata. Ipsam quidem literam, cujus sonus erat consequens sonum deorsum, a syllaba sua sursum receptam dicit, ad impletionem universi: remansisse autem deorsum sonum quasi foras projectum. Elementum autem ipsum, ex quo litera cum enuntiatione sua descendit deorsum, literarum ait esse xxx, et unamquamque ex his xxx",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "60d7948d2a5f47abf34bbcc9e4ed2efa625ab90a6f91bb06571b4a89b3e6f670",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n338.jpg",
            "page_key": "1:133",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:12cb62a5cfaadb9ce52f15cf9c689445bf9ea0b0f92e0092097f9c82eb184bfa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "literis in semetipsa habere alias literas, per quas nomen literae nominatur. Et rursus alias per alias nominari literas, et alias per alias, ita ut in immensum decidat multitudo literarum. Sic autem planius disces quod dicitur;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:457b353417ea10026ac00cd4bf5b16f26db604c9bba8a9fb75b097110f84bebf",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Nomina autem elementorum communia et enarrabilia Aeonas, et verba, et radices, et semina, et plenitudines, et fructus vocavit. Singula autem ipsorum et uniuscujusque propria in nomine Ecclesiae contineri et intelligi ait. Quorum elementorum novissimi elementi ultima litera vocem emisit suam, cujus sonus exiens secundum imaginem elementorum elementa propria generavit: ex quibus et quae sunt hic, disposita dicit, et ea quae sunt ante haec, generata. Ipsam quidem literam, cujus sonus erat consequens sonum deorsum, a syllaba sua sursum receptam dicit, ad impletionem universi: remansisse autem deorsum sonum quasi foras projectum. Elementum autem ipsum, ex quo litera cum enuntiatione sua descendit deorsum, literarum ait esse xxx, et unamquamque ex his xxx literis in semetipsa habere alias literas, per quas nomen literae nominatur. Et rursus alias per alias nominari literas, et alias per alias, ita ut in immensum decidat multitudo literarum. Sic autem planius disces quod dicitur;",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2b841c5cf8f0888538439232c7a3224b856bdce08c96da27aafcf43fc25ef5cb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 절과 다음 절이 합쳐 통상 인용의 1권 14장 2절이 된다. 데이터에는 앞부분과 뒷부분의 대응을 각각 표시했다.",
          "마지막 요소, 그 요소의 마지막 글자, 그 글자에서 나온 소리를 구별한다. 글자는 위로 받아들여지고 소리는 아래에 남는다는 서술의 주어를 각각 보존했다.",
          "글자의 이름을 다시 여러 글자로 적는 방식이 이어지는 설명이다. 다음 절의 델타 예시가 이 반복의 구조를 구체화한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:98802978aca42629483e0f75893873ccba30f3c97bc700352506c0b3f99f84c5",
              "sha256:12cb62a5cfaadb9ce52f15cf9c689445bf9ea0b0f92e0092097f9c82eb184bfa"
            ],
            "text": "그는 요소들의 공통되며 말로 나타낼 수 있는 이름들을 아이온들, 말들, 뿌리들, 씨들, 충만들, 열매들이라고 불렀다. 그 각각과 각자에게 고유한 것들은 에클레시아라는 이름 안에 담겨 있으며 그렇게 이해된다고 한다. 그 요소들 가운데 마지막 요소의 마지막 글자가 자기 목소리를 냈고, 그 소리가 나가, 요소들의 형상을 따라 자기 요소들을 낳았다고 한다. 그것들로부터 여기에 있는 것들이 질서를 갖추었고, 이것들에 앞선 것들도 생겨났다고 말한다. 그 글자 자체는, 그 소리가 아래로 향하는 소리를 따라갔던 그 글자는, 전체를 채우기 위하여, 자기가 속한 음절에게 위로 다시 받아들여졌다고 한다. 소리는 아래에 남아, 마치 밖으로 던져진 것처럼 되었다고 한다. 그 글자가 자기 발음과 함께 아래로 내려온 근원인 그 요소 자체는, 서른 글자로 되어 있다고 한다. 이 서른 글자 각각은 자기 안에 다른 글자들을 지니며, 그 글자들로 그 글자의 이름을 부른다. 다시 그 다른 글자들은 또 다른 글자들로 이름이 붙고, 그것들은 또 다른 글자들로 이름이 붙는다. 그렇게 글자들의 수가 한없이 늘어난다. 그대는 다음 예를 통해 그 말뜻을 더 분명히 알게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:457b353417ea10026ac00cd4bf5b16f26db604c9bba8a9fb75b097110f84bebf"
        ],
        "text": "그는 요소들의 공통되며 말로 나타낼 수 있는 이름들을 아이온들, 말들, 뿌리들, 씨들, 충만들, 열매들이라고 불렀다. 그 각각과 각자에게 고유한 것들은 에클레시아라는 이름 안에 담겨 있으며 그렇게 이해된다고 한다. 그 요소들 가운데 마지막 요소의 마지막 글자가 자기 목소리를 냈고, 그 소리가 나가, 요소들의 형상을 따라 자기 요소들을 낳았다고 한다. 그것들로부터 여기에 있는 것들이 질서를 갖추었고, 이것들에 앞선 것들도 생겨났다고 말한다. 그 글자 자체는, 그 소리가 아래로 향하는 소리를 따라갔던 그 글자는, 전체를 채우기 위하여, 자기가 속한 음절에게 위로 다시 받아들여졌다고 한다. 소리는 아래에 남아, 마치 밖으로 던져진 것처럼 되었다고 한다. 그 글자가 자기 발음과 함께 아래로 내려온 근원인 그 요소 자체는, 서른 글자로 되어 있다고 한다. 이 서른 글자 각각은 자기 안에 다른 글자들을 지니며, 그 글자들로 그 글자의 이름을 부른다. 다시 그 다른 글자들은 또 다른 글자들로 이름이 붙고, 그것들은 또 다른 글자들로 이름이 붙는다. 그렇게 글자들의 수가 한없이 늘어난다. 그대는 다음 예를 통해 그 말뜻을 더 분명히 알게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eaa4f85c5823f79aae14dcf834414d06871357d4085f099c980a17791f83d707",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "work_location": "1.h8.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c7e3f19504916513f53a7936ce4401e3ea52ce8f26c39426f80f46bc84e8680f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a0bf8cdfbc5854aaadf09d7e52fcc65b8c1b98a62c48cd8eb77a42377538dbd3",
            "sha256:aecbdd022bbe904ff164af22e45ec603592c8885e1ddbba1a3e5d16ae8fd74d0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a8df4bf5ccedb8f334e105f472acc5e14e0fb16f337bc825d639234a36ed535"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:990ee4b1b3c55df1adb570f824518d216a42472d02f4b7c75578e7b37bce8be8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133,
              134
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 3절이다. 통상 인용 1권 14장 2절의 뒷부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cc1918dd1c2dc67e51b92eead68bc59ea29998d7591540ca501e095e8a4d3f76",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7e3f19504916513f53a7936ce4401e3ea52ce8f26c39426f80f46bc84e8680f",
            "source_revision_id": "sha256:6a8df4bf5ccedb8f334e105f472acc5e14e0fb16f337bc825d639234a36ed535",
            "translation_revision_id": "sha256:990ee4b1b3c55df1adb570f824518d216a42472d02f4b7c75578e7b37bce8be8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6bd54ad3e0270cf804043a4672230b78519536f0b77b2ee9d54f623593449396",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7e3f19504916513f53a7936ce4401e3ea52ce8f26c39426f80f46bc84e8680f",
            "source_revision_id": "sha256:6a8df4bf5ccedb8f334e105f472acc5e14e0fb16f337bc825d639234a36ed535",
            "translation_revision_id": "sha256:990ee4b1b3c55df1adb570f824518d216a42472d02f4b7c75578e7b37bce8be8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:cc1918dd1c2dc67e51b92eead68bc59ea29998d7591540ca501e095e8a4d3f76",
          "sha256:6bd54ad3e0270cf804043a4672230b78519536f0b77b2ee9d54f623593449396"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133,
              134
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "델타라는 이름을 구성하는 다섯 글자를 그리스어 문자로 전사했다. 라틴 문자와 모양이 같은 글자도 이 예시의 그리스어 알파벳 값으로 구별한다.",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 1,
            "sequence": [
              "Δ",
              "Ε",
              "Λ",
              "Τ",
              "Α"
            ],
            "type": "alphabetic_example"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 3절이다. 통상 인용 1권 14장 2절의 뒷부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "60d7948d2a5f47abf34bbcc9e4ed2efa625ab90a6f91bb06571b4a89b3e6f670",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n338.jpg",
            "page_key": "1:133",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a0bf8cdfbc5854aaadf09d7e52fcc65b8c1b98a62c48cd8eb77a42377538dbd3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Delta elementum literas habet in se quinque, et ipsum Δ, et Ε, et Λ, et Τ, et Α, et hae rursus literae per alias scribuntur literas, et aliae per alias. Si ergo universa substantia Deltae in immensum decidit, aliis alias literas generantibus et succedentibus alterutrum, quanto magis illius elementi majus esse pelagus literarum? Et si una litera sic immensa est, vide totius nominis profundum literarum, ex quibus Propatora Marci Silentium constare docuit. Quapropter et Patrem scientem incapabile suum, dedisse elementis, quae et Aeonas vocat, unicuique",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "791e82ab6d56fbebf2e7dc636e368424c028b0e622cc21421590773a42953c14",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n339.jpg",
            "page_key": "1:134",
            "printed_page": 134,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:aecbdd022bbe904ff164af22e45ec603592c8885e1ddbba1a3e5d16ae8fd74d0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eorum suam enuntiationem exclamare, eo quod non possit unum, illud quod est totum enuntiare.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6a8df4bf5ccedb8f334e105f472acc5e14e0fb16f337bc825d639234a36ed535",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Delta elementum literas habet in se quinque, et ipsum Δ, et Ε, et Λ, et Τ, et Α, et hae rursus literae per alias scribuntur literas, et aliae per alias. Si ergo universa substantia Deltae in immensum decidit, aliis alias literas generantibus et succedentibus alterutrum, quanto magis illius elementi majus esse pelagus literarum? Et si una litera sic immensa est, vide totius nominis profundum literarum, ex quibus Propatora Marci Silentium constare docuit. Quapropter et Patrem scientem incapabile suum, dedisse elementis, quae et Aeonas vocat, unicuique eorum suam enuntiationem exclamare, eo quod non possit unum, illud quod est totum enuntiare.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fa12db59234b1e603d6f1705e8c65086f28e93eef263839970730effe0e99321",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "델타의 그리스어 이름 ΔΕΛΤΑ는 다섯 글자로 이루어진다. 각 글자의 이름도 다시 여러 글자로 쓸 수 있다는 반복을 무한한 이름의 구성에 연결한다.",
          "본문의 글자들은 그리스어 문자로 전사했다. Ε, Τ, Α처럼 라틴 문자와 같은 모양의 글자도 이 예시에서는 그리스어 알파벳으로 읽는다.",
          "글자들의 바다와 깊이라는 비유, 첫 아버지라는 이름은 마르코스의 시게가 가르친 것으로 서술된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a0bf8cdfbc5854aaadf09d7e52fcc65b8c1b98a62c48cd8eb77a42377538dbd3",
              "sha256:aecbdd022bbe904ff164af22e45ec603592c8885e1ddbba1a3e5d16ae8fd74d0"
            ],
            "text": "델타라는 요소는 자기 안에 다섯 글자를 지닌다. 바로 Δ, Ε, Λ, Τ, Α이다. 이 글자들은 다시 다른 글자들로 쓰이고, 그것들은 또 다른 글자들로 쓰인다. 다른 글자들이 끊임없이 다른 글자들을 낳고, 서로의 뒤를 이어, 델타의 전체 구성이 그처럼 한없이 늘어난다면, 그 요소의 글자들의 바다는 얼마나 더 크겠는가? 한 글자가 이처럼 한없다면, 이름 전체에 담긴 글자들의 깊이를 보라. 마르코스의 시게는 첫 아버지가 이 글자들로 이루어진다고 가르쳤다. 그러므로 아버지는 자기를 담아낼 수 없음을 알고, 아이온들이라고도 부르는 요소들에게, 그 각각에게, 자기 발음을 외치도록 허락했다고 한다. 하나의 요소가 전체를 발음할 수 없기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a8df4bf5ccedb8f334e105f472acc5e14e0fb16f337bc825d639234a36ed535"
        ],
        "text": "델타라는 요소는 자기 안에 다섯 글자를 지닌다. 바로 Δ, Ε, Λ, Τ, Α이다. 이 글자들은 다시 다른 글자들로 쓰이고, 그것들은 또 다른 글자들로 쓰인다. 다른 글자들이 끊임없이 다른 글자들을 낳고, 서로의 뒤를 이어, 델타의 전체 구성이 그처럼 한없이 늘어난다면, 그 요소의 글자들의 바다는 얼마나 더 크겠는가? 한 글자가 이처럼 한없다면, 이름 전체에 담긴 글자들의 깊이를 보라. 마르코스의 시게는 첫 아버지가 이 글자들로 이루어진다고 가르쳤다. 그러므로 아버지는 자기를 담아낼 수 없음을 알고, 아이온들이라고도 부르는 요소들에게, 그 각각에게, 자기 발음을 외치도록 허락했다고 한다. 하나의 요소가 전체를 발음할 수 없기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:990ee4b1b3c55df1adb570f824518d216a42472d02f4b7c75578e7b37bce8be8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "work_location": "1.h8.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:22ffc668b997fdd0b2675bd0a4d813bd3afe3b4595ab8c00e9bf121647536af7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:034a8a7e79dfad7e5c092fa9058049b1c28bf1e0a61016197a47148ec95e7be8",
            "sha256:a5ab54cdabe648d79c43b60cb573f9c982cc073d2f022656e72c921ce56903ba"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:285f5a7835d03327810c0d0ec589526bf011d7dfca7ac5f2bfaa6e2f08789ea4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2f49b118f3cd74c4667cc87f6f31d88f1524b8e3b592bf24dab26834d9cbf3eb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              134,
              135
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 4절이다. 통상 인용 1권 14장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1354a989fa929c614a45d32dde4e5c452603f0a74d465b2f8d790d3cc2a76cbd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:22ffc668b997fdd0b2675bd0a4d813bd3afe3b4595ab8c00e9bf121647536af7",
            "source_revision_id": "sha256:285f5a7835d03327810c0d0ec589526bf011d7dfca7ac5f2bfaa6e2f08789ea4",
            "translation_revision_id": "sha256:2f49b118f3cd74c4667cc87f6f31d88f1524b8e3b592bf24dab26834d9cbf3eb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:541db7e13e00c5f9592a77928aa4747ff15d312eccc4af4baf2a49f91bf9e5e1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:22ffc668b997fdd0b2675bd0a4d813bd3afe3b4595ab8c00e9bf121647536af7",
            "source_revision_id": "sha256:285f5a7835d03327810c0d0ec589526bf011d7dfca7ac5f2bfaa6e2f08789ea4",
            "translation_revision_id": "sha256:2f49b118f3cd74c4667cc87f6f31d88f1524b8e3b592bf24dab26834d9cbf3eb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1354a989fa929c614a45d32dde4e5c452603f0a74d465b2f8d790d3cc2a76cbd",
          "sha256:541db7e13e00c5f9592a77928aa4747ff15d312eccc4af4baf2a49f91bf9e5e1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              134,
              135
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "dixisse",
            "editorial_notation": "[dedisse, MSS. Cl. Ar. Voss. &c.]",
            "explanation": "다른 사본의 독법을 편집 정보로 분리하고 본문의 dixisse를 유지했다.",
            "printed_page": 134,
            "printed_reading": "dixisse",
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_witness_reading"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 알파벳 쌍을 그리스어 문자로 보존했다. 신체 부위의 한국어는 라틴어 대본에 따라 옮긴다.",
            "pairs": [
              [
                "Α",
                "Ω"
              ],
              [
                "Β",
                "Ψ"
              ],
              [
                "Γ",
                "Χ"
              ],
              [
                "Δ",
                "Φ"
              ],
              [
                "Ε",
                "Υ"
              ],
              [
                "Ζ",
                "Τ"
              ],
              [
                "Η",
                "Σ"
              ],
              [
                "Θ",
                "Ρ"
              ],
              [
                "Ι",
                "Π"
              ],
              [
                "Κ",
                "Ο"
              ],
              [
                "Λ",
                "Ξ"
              ],
              [
                "Μ",
                "Ν"
              ]
            ],
            "printed_page": 134,
            "printed_volume": 1,
            "type": "alphabetic_body_correspondence"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 4절이다. 통상 인용 1권 14장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "791e82ab6d56fbebf2e7dc636e368424c028b0e622cc21421590773a42953c14",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n339.jpg",
            "page_key": "1:134",
            "printed_page": 134,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:034a8a7e79dfad7e5c092fa9058049b1c28bf1e0a61016197a47148ec95e7be8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec itaque exponentem ei quaternationem dixisse: Volo autem tibi et ipsam ostendere Veritatem. Deposui enim illam de superioribus aedificiis, ut circumspicias eam nudam, et intuearis formositatem ejus; sed et audias eam loquentem, et admireris sapientiam ejus. Vide quid igitur in caput ejus sursum, primum Α et Ω. Collum autem Β et Ψ. Humeros cum manibus Γ et Χ. Pectus Δ et Φ. Cinctum Ε et Υ. Ventrem Ζ et Τ. Verenda Η et Σ. Femora Θ et Ρ. Genua Ι et Π. Tibias Κ et Ο. Crura Λ et Ξ. Pedes Μ et Ν. Hoc est corpus ejus, quae est secundum magum, Veritatis: haec figura elementi, hic character literae. Et vocat elementum hoc, Hominem: esse autem fontem ait eum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "327bf2893820b3f388635b850895dc592fe05da7d685add0aa9baa5c08cd8d91",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n340.jpg",
            "page_key": "1:135",
            "printed_page": 135,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a5ab54cdabe648d79c43b60cb573f9c982cc073d2f022656e72c921ce56903ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnis verbi, et initium universae vocis, et omnis inenarrabilis enarrationem, et taciti Silentii os. Et hoc quidem corpus ejus. Tu autem sublimius allevans sensus intelligentiam, Autogenitora et Patrodotora verbum ab ore Veritatis audi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:285f5a7835d03327810c0d0ec589526bf011d7dfca7ac5f2bfaa6e2f08789ea4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec itaque exponentem ei quaternationem dixisse: Volo autem tibi et ipsam ostendere Veritatem. Deposui enim illam de superioribus aedificiis, ut circumspicias eam nudam, et intuearis formositatem ejus; sed et audias eam loquentem, et admireris sapientiam ejus. Vide quid igitur in caput ejus sursum, primum Α et Ω. Collum autem Β et Ψ. Humeros cum manibus Γ et Χ. Pectus Δ et Φ. Cinctum Ε et Υ. Ventrem Ζ et Τ. Verenda Η et Σ. Femora Θ et Ρ. Genua Ι et Π. Tibias Κ et Ο. Crura Λ et Ξ. Pedes Μ et Ν. Hoc est corpus ejus, quae est secundum magum, Veritatis: haec figura elementi, hic character literae. Et vocat elementum hoc, Hominem: esse autem fontem ait eum omnis verbi, et initium universae vocis, et omnis inenarrabilis enarrationem, et taciti Silentii os. Et hoc quidem corpus ejus. Tu autem sublimius allevans sensus intelligentiam, Autogenitora et Patrodotora verbum ab ore Veritatis audi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0a4adf56e03cbc2366fec62f64a4c1ed7d91b259521b9f792baae9345643ec12",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "진리는 말하고 모습을 드러내는 여성적 존재 알레테이아로 묘사된다. 열두 신체 부위에 알파벳의 처음과 끝에서부터 짝지은 스물네 글자를 배정한다.",
          "신체 부위는 라틴어 대본에 따라 옮겼다. Ventrem은 배, Verenda는 성기, Crura는 다리로 옮겼으며, 병기된 그리스어와 일부 부위가 다르다. 대응표에는 열두 문자 쌍을 따로 보존했다.",
          "스스로를 낳으며, 아버지를 주는은 Autogenitora et Patrodotora의 의미를 옮긴 것이다. 이 이름들의 정확한 기능과 아버지를 준다는 표현은 추가 해석이 필요한 지점이다.",
          "134쪽 dixisse 곁의 사본 독법 dedisse는 편집 정보로 분리했다. 본문은 말하다라는 dixisse를 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:034a8a7e79dfad7e5c092fa9058049b1c28bf1e0a61016197a47148ec95e7be8",
              "sha256:a5ab54cdabe648d79c43b60cb573f9c982cc073d2f022656e72c921ce56903ba"
            ],
            "text": "이것들을 설명한 네 존재의 무리가 그에게 말했다고 한다. “나는 진리 자체도 그대에게 보여 주고자 한다. 내가 위의 거처들에서 그를 데려왔다. 그대가 그의 벗은 모습을 살펴보고, 그 아름다움을 바라보며, 그가 말하는 것을 듣고, 그 지혜에 경탄하게 하려는 것이다. 그러므로 우선 위쪽에 있는 그의 머리를 보아라. Α와 Ω이다. 목은 Β와 Ψ, 어깨와 손은 Γ와 Χ, 가슴은 Δ와 Φ, 허리는 Ε와 Υ, 배는 Ζ와 Τ, 성기는 Η와 Σ, 넓적다리는 Θ와 Ρ, 무릎은 Ι와 Π, 정강이는 Κ와 Ο, 다리는 Λ와 Ξ, 발은 Μ와 Ν이다.” 이 마술사에 따르면, 이것이 진리의 몸이다. 이것이 요소의 형태이며, 글자의 모양이다. 그는 이 요소를 인간이라고 부른다. 이 인간이 모든 말의 샘이며, 모든 목소리의 시작이며, 말로 나타낼 수 없는 모든 것을 말로 나타내는 것이며, 침묵하는 시게의 입이라고 한다. 이것이 진리의 몸이다. “그대는 마음의 이해를 더 높이 들어 올려, 진리의 입에서 나오는 스스로를 낳으며, 아버지를 주는 말씀을 들어라.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:285f5a7835d03327810c0d0ec589526bf011d7dfca7ac5f2bfaa6e2f08789ea4"
        ],
        "text": "이것들을 설명한 네 존재의 무리가 그에게 말했다고 한다. “나는 진리 자체도 그대에게 보여 주고자 한다. 내가 위의 거처들에서 그를 데려왔다. 그대가 그의 벗은 모습을 살펴보고, 그 아름다움을 바라보며, 그가 말하는 것을 듣고, 그 지혜에 경탄하게 하려는 것이다. 그러므로 우선 위쪽에 있는 그의 머리를 보아라. Α와 Ω이다. 목은 Β와 Ψ, 어깨와 손은 Γ와 Χ, 가슴은 Δ와 Φ, 허리는 Ε와 Υ, 배는 Ζ와 Τ, 성기는 Η와 Σ, 넓적다리는 Θ와 Ρ, 무릎은 Ι와 Π, 정강이는 Κ와 Ο, 다리는 Λ와 Ξ, 발은 Μ와 Ν이다.” 이 마술사에 따르면, 이것이 진리의 몸이다. 이것이 요소의 형태이며, 글자의 모양이다. 그는 이 요소를 인간이라고 부른다. 이 인간이 모든 말의 샘이며, 모든 목소리의 시작이며, 말로 나타낼 수 없는 모든 것을 말로 나타내는 것이며, 침묵하는 시게의 입이라고 한다. 이것이 진리의 몸이다. “그대는 마음의 이해를 더 높이 들어 올려, 진리의 입에서 나오는 스스로를 낳으며, 아버지를 주는 말씀을 들어라.”",
        "translation_revision_id": "sha256:2f49b118f3cd74c4667cc87f6f31d88f1524b8e3b592bf24dab26834d9cbf3eb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
      },
      "work_location": "1.h8.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e3aef7987c77f04038b40ecb563000e76124a8c2562f181494005b07f2355d36",
        "part_links": [
          [
            "sha256:91815a2b4a2cec6e9617678f3f390bbe56ec69236e88de68dc687ea547fe8f4b",
            "sha256:cb14767d2e2ab6c12feef92a70f0c9fc57896a9bf23c616840ace587860be71c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f22d4d3367efbfa986c29eab12ef65a043778e9919787b2bc14b6f0e8999ea1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4696a05c7404d9da9a705895ba5e46c1d89ebd783c8dc13a0cc1ef41d52178e3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              136,
              137
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 5절이며, 통상 인용 1권 14장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d2042a66e1330f9384f148eac2614a461b827184dd96c7a53600ba13e106ffe3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e3aef7987c77f04038b40ecb563000e76124a8c2562f181494005b07f2355d36",
            "source_revision_id": "sha256:4f22d4d3367efbfa986c29eab12ef65a043778e9919787b2bc14b6f0e8999ea1",
            "translation_revision_id": "sha256:4696a05c7404d9da9a705895ba5e46c1d89ebd783c8dc13a0cc1ef41d52178e3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5b9ce4f6755845ca653f9d795064ce422279e8c6f0dc5739ecf34b8f765b8a47",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e3aef7987c77f04038b40ecb563000e76124a8c2562f181494005b07f2355d36",
            "source_revision_id": "sha256:4f22d4d3367efbfa986c29eab12ef65a043778e9919787b2bc14b6f0e8999ea1",
            "translation_revision_id": "sha256:4696a05c7404d9da9a705895ba5e46c1d89ebd783c8dc13a0cc1ef41d52178e3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d2042a66e1330f9384f148eac2614a461b827184dd96c7a53600ba13e106ffe3",
          "sha256:5b9ce4f6755845ca653f9d795064ce422279e8c6f0dc5739ecf34b8f765b8a47"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              136,
              137
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "locutam esse",
            "explanation": "Harvey 각주 3이 문맥에 필요한 형태로 제시한 locutam esse를 채택했다.",
            "printed_page": 136,
            "printed_reading": "locuta est",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 3",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "vocationis",
            "printed_pages": [
              136,
              137
            ],
            "printed_parts": [
              "voca-",
              "tionis"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 5절이며, 통상 인용 1권 14장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "752615173b2e2d5c26560c117f6d77f2b2e0771423f118723dfe7cbf5def7a19",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n341.jpg",
            "page_key": "1:136",
            "printed_page": 136,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:91815a2b4a2cec6e9617678f3f390bbe56ec69236e88de68dc687ea547fe8f4b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem cum dixisset illa, attendentem ad eum Veritatem, et aperientem os, locutam esse verbum: verbum autem nomen factum, et nomen esse hoc quod scimus et loquimur Christum Jesum; quod cum nominasset, statim tacuit. Cum autem putaret Marcus plus aliquid eam dicturam, rursus Quaternatio veniens in medium ait: Tanquam contemptibile putasti esse verbum, quod ab ore Veritatis audisti. Non hoc quod scis et putas habere, olim est nomen. Vocem enim tantum habes ejus, virtutem autem ignoras. Jesus autem est insigne nomen, sex habens literas, ab omnibus qui sunt vocationis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "44b37864f9066b39159973ef31ec0f17aa9b62a1c9a72b014c1fcb54be336cf0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n342.jpg",
            "page_key": "1:137",
            "printed_page": 137,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cb14767d2e2ab6c12feef92a70f0c9fc57896a9bf23c616840ace587860be71c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cognitum. Illud autem quod est apud Aeonas Pleromatis, cum sit multifarium exsistens, alterius est formae, et alterius typi, quod intelligitur ab ipsis qui sunt cognati ejus quorum magnitudines apud eum sunt semper.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4f22d4d3367efbfa986c29eab12ef65a043778e9919787b2bc14b6f0e8999ea1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec autem cum dixisset illa, attendentem ad eum Veritatem, et aperientem os, locutam esse verbum: verbum autem nomen factum, et nomen esse hoc quod scimus et loquimur Christum Jesum; quod cum nominasset, statim tacuit. Cum autem putaret Marcus plus aliquid eam dicturam, rursus Quaternatio veniens in medium ait: Tanquam contemptibile putasti esse verbum, quod ab ore Veritatis audisti. Non hoc quod scis et putas habere, olim est nomen. Vocem enim tantum habes ejus, virtutem autem ignoras. Jesus autem est insigne nomen, sex habens literas, ab omnibus qui sunt vocationis cognitum. Illud autem quod est apud Aeonas Pleromatis, cum sit multifarium exsistens, alterius est formae, et alterius typi, quod intelligitur ab ipsis qui sunt cognati ejus quorum magnitudines apud eum sunt semper.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c6a4d9181b36acd66415a9c4c560fa6003c8725f88257e1377bab7fef0e6f6ef",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예수가 여섯 글자라는 계산은 그리스어 이름 Ἰησοῦς를 전제로 한다. 한국어 또는 라틴어 철자의 글자 수와 구별해야 하는 곳이다.",
          "insigne는 수를 나타내는 표지라는 의미를 살려 옮겼다. 같은 장에서 수표를 가리키는 말과 두드러짐을 뜻하는 말이 겹쳐 쓰이며, 뒤의 숫자 계산으로 이어진다.",
          "본래의 이름은 olim est nomen을 옮긴 것이다. 들리는 이름의 소리와 플레로마 안에 있는 이름의 능력을 구분하는 마르코스의 설명이다.",
          "136쪽 locuta est는 Harvey 각주 3이 제시한 locutam esse로 교정했다. 변경 전 독법과 채택 책임을 원문 수정본에 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:91815a2b4a2cec6e9617678f3f390bbe56ec69236e88de68dc687ea547fe8f4b",
              "sha256:cb14767d2e2ab6c12feef92a70f0c9fc57896a9bf23c616840ace587860be71c"
            ],
            "text": "그 무리가 이 말을 마치자, 진리는 그를 바라보며, 입을 열어, 한 말을 했다고 한다. 그 말은 이름이었으며, 그 이름은 우리가 알고 말하는 바로 그 이름, 그리스도 예수였다. 그 이름을 말한 뒤, 곧 침묵했다. 마르코스가 그가 더 말하리라고 생각하고 있을 때, 네 존재의 무리가 다시 가운데로 나와 말했다. “그대는 진리의 입에서 들은 그 말을 하찮은 것으로 여겼다. 그대가 알고 지녔다고 생각하는 이것은 본래의 이름이 아니다. 그대는 그 소리만 지녔으며, 그 능력은 모르기 때문이다. 예수는 수의 표지가 되는 이름으로, 여섯 글자로 되어 있으며, 부르심에 속한 모든 이에게 알려져 있다. 그러나 플레로마의 아이온들 가운데 있는 그 이름은, 여러 부분으로 되어 있으며, 다른 형태, 다른 모형을 지닌다. 그와 동족인 이들이 그 이름을 이해하며, 그들의 위대함은 늘 그와 함께 있다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f22d4d3367efbfa986c29eab12ef65a043778e9919787b2bc14b6f0e8999ea1"
        ],
        "text": "그 무리가 이 말을 마치자, 진리는 그를 바라보며, 입을 열어, 한 말을 했다고 한다. 그 말은 이름이었으며, 그 이름은 우리가 알고 말하는 바로 그 이름, 그리스도 예수였다. 그 이름을 말한 뒤, 곧 침묵했다. 마르코스가 그가 더 말하리라고 생각하고 있을 때, 네 존재의 무리가 다시 가운데로 나와 말했다. “그대는 진리의 입에서 들은 그 말을 하찮은 것으로 여겼다. 그대가 알고 지녔다고 생각하는 이것은 본래의 이름이 아니다. 그대는 그 소리만 지녔으며, 그 능력은 모르기 때문이다. 예수는 수의 표지가 되는 이름으로, 여섯 글자로 되어 있으며, 부르심에 속한 모든 이에게 알려져 있다. 그러나 플레로마의 아이온들 가운데 있는 그 이름은, 여러 부분으로 되어 있으며, 다른 형태, 다른 모형을 지닌다. 그와 동족인 이들이 그 이름을 이해하며, 그들의 위대함은 늘 그와 함께 있다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:4696a05c7404d9da9a705895ba5e46c1d89ebd783c8dc13a0cc1ef41d52178e3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
      },
      "work_location": "1.h8.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1f2f53e701843f1e0c8b9be0abb70f61a4bc633113928fce879e209f1adfc7f3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:92178cf68e864b0812aedd5d684d3d90cf417b245fae094ecb73785baffb9491",
            "sha256:88055884d17ab06d4f1aad4b669839e3fbc37893db05c7baf7293290791cd958",
            "sha256:a7414ca8a32e82ca70b34aceb93053a5fa76e517b43dfedf81fd6af240422c2f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9172c8138f95cc0c86a121e2365e21a04d3907fd7304b39a45f8112052685fb3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:25bd8c33a8243ce35b0d7ee59636638725cfee89917ff3dc4c1d2be25d825266"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              137,
              138,
              139
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 6절이며, 통상 인용 1권 14장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1ea5016b5a7becff170478f61b43f0bc6310e7518b8052b8d1adb6180ce5821a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1f2f53e701843f1e0c8b9be0abb70f61a4bc633113928fce879e209f1adfc7f3",
            "source_revision_id": "sha256:9172c8138f95cc0c86a121e2365e21a04d3907fd7304b39a45f8112052685fb3",
            "translation_revision_id": "sha256:25bd8c33a8243ce35b0d7ee59636638725cfee89917ff3dc4c1d2be25d825266"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6b66f637bc32d1766aea321541e57ba7aed38b8ff67437359a19d6a753bf6b8c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1f2f53e701843f1e0c8b9be0abb70f61a4bc633113928fce879e209f1adfc7f3",
            "source_revision_id": "sha256:9172c8138f95cc0c86a121e2365e21a04d3907fd7304b39a45f8112052685fb3",
            "translation_revision_id": "sha256:25bd8c33a8243ce35b0d7ee59636638725cfee89917ff3dc4c1d2be25d825266"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1ea5016b5a7becff170478f61b43f0bc6310e7518b8052b8d1adb6180ce5821a",
          "sha256:6b66f637bc32d1766aea321541e57ba7aed38b8ff67437359a19d6a753bf6b8c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              137,
              138,
              139
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "apud vos",
            "editorial_notation": "[Gr. melius apud vos]",
            "explanation": "인용된 발화가 독자에게 말하는 문맥과 병기된 그리스어를 따라 vos를 채택했다. Gr.는 Grabe의 편집 표시이다.",
            "printed_page": 137,
            "printed_reading": "apud nos",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Grabe, as reported by W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "eundem numerum",
            "editorial_notation": "[cum illis Gr.]",
            "explanation": "같은 수를 뜻하는 기본 독법을 유지하고 Grabe의 보충은 편집 정보에 분리했다.",
            "printed_page": 138,
            "printed_reading": "eundem numerum",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Grabe, as reported by W. Wigan Harvey",
            "type": "unadopted_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "similitudinem",
            "printed_pages": [
              138,
              139
            ],
            "printed_parts": [
              "simili-",
              "tudinem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 6절이며, 통상 인용 1권 14장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "44b37864f9066b39159973ef31ec0f17aa9b62a1c9a72b014c1fcb54be336cf0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n342.jpg",
            "page_key": "1:137",
            "printed_page": 137,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:92178cf68e864b0812aedd5d684d3d90cf417b245fae094ecb73785baffb9491",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Has igitur, quae apud vos sunt viginti quatuor literae, emanationes esse intellige trium virtutum imaginales, eorum quae continent universum, quae sunt sursum, elementorum numerum. Mutas enim literas novem puta esse Patris et Veritatis, quoniam sine voce sint, hoc est, et inenarrabiles et ineloquibiles. Semivocales autem cum sint octo, Logi esse et Zoës, quoniam quasi mediae sint inter mutas et vocales: et recipere eorum quidem quae super sint, emanationem, eorum vero quae subsint elevationem. Vocales autem et ipsas septem esse, Anthropi et Ecclesiae: quoniam per Anthropum vox progrediens formavit omnia. Sonus enim vocis formam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e63a7e2b3cf3bca54904b40c2f466e50d22c4646b79422b02a8c617cdd3bc769",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n343.jpg",
            "page_key": "1:138",
            "printed_page": 138,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:88055884d17ab06d4f1aad4b669839e3fbc37893db05c7baf7293290791cd958",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eis circumdedit. Est igitur Logos habens et Zoe viii. Anthropos autem et Ecclesia vii. Pater autem et Alethia ix. Ex minori autem computatione, qui erat apud Patrem descendit, emissus illuc unde fuerat separatus ad emendationem factorum, ut Pleromatum unitas aequalitatem habens, fructificet unam in omnibus quae est ex omnibus virtus. Et sic is qui est numeri vii eorum qui sunt octo accepit virtutem, et facta sunt tria loca similia numeris, cum sint octonationes: quae ter in se venientia viginti quatuor ostenderunt numerum. Et tria quidem elementa, quae dicit ipse trium in conjugatione virtutum exsistere, quae fiunt vi. ex quibus emanaverunt viginti quatuor literae, quadripertita inenarrabilis quaternationis ratione, eundem numerum faciunt, quae quidem dicit illius qui est innominabilis exsistere. Indui autem eas a tribus virtutibus, in similitudinem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22466d9dc4832f0443f232ae74f9d83bfc38174be5b2dfd98e90dfc0e301d483",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n344.jpg",
            "page_key": "1:139",
            "printed_page": 139,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a7414ca8a32e82ca70b34aceb93053a5fa76e517b43dfedf81fd6af240422c2f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "illius qui est invisibilis: quorum elementorum imagines imaginum esse eas quae sunt apud nos duplices literae, quas cum xxiv literis adnumerantes, virtute quae est secundum analogiam, xxx faciunt numerum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9172c8138f95cc0c86a121e2365e21a04d3907fd7304b39a45f8112052685fb3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Has igitur, quae apud vos sunt viginti quatuor literae, emanationes esse intellige trium virtutum imaginales, eorum quae continent universum, quae sunt sursum, elementorum numerum. Mutas enim literas novem puta esse Patris et Veritatis, quoniam sine voce sint, hoc est, et inenarrabiles et ineloquibiles. Semivocales autem cum sint octo, Logi esse et Zoës, quoniam quasi mediae sint inter mutas et vocales: et recipere eorum quidem quae super sint, emanationem, eorum vero quae subsint elevationem. Vocales autem et ipsas septem esse, Anthropi et Ecclesiae: quoniam per Anthropum vox progrediens formavit omnia. Sonus enim vocis formam eis circumdedit. Est igitur Logos habens et Zoe viii. Anthropos autem et Ecclesia vii. Pater autem et Alethia ix. Ex minori autem computatione, qui erat apud Patrem descendit, emissus illuc unde fuerat separatus ad emendationem factorum, ut Pleromatum unitas aequalitatem habens, fructificet unam in omnibus quae est ex omnibus virtus. Et sic is qui est numeri vii eorum qui sunt octo accepit virtutem, et facta sunt tria loca similia numeris, cum sint octonationes: quae ter in se venientia viginti quatuor ostenderunt numerum. Et tria quidem elementa, quae dicit ipse trium in conjugatione virtutum exsistere, quae fiunt vi. ex quibus emanaverunt viginti quatuor literae, quadripertita inenarrabilis quaternationis ratione, eundem numerum faciunt, quae quidem dicit illius qui est innominabilis exsistere. Indui autem eas a tribus virtutibus, in similitudinem illius qui est invisibilis: quorum elementorum imagines imaginum esse eas quae sunt apud nos duplices literae, quas cum xxiv literis adnumerantes, virtute quae est secundum analogiam, xxx faciunt numerum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b064bd73228ddc7d376d5869d640d0b09146eb4e4014e4ca7a92e61ee3e7c758",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "여기서 소리 없는 글자와 반모음은 고대의 글자 분류이다. Harvey 137쪽 각주 5-6의 분류에 따르면 소리 없는 글자는 Φ Χ Θ Π Κ Τ Β Γ Δ, 반모음은 Λ Μ Ν Ρ Σ Ζ Ξ Ψ이며, 모음은 Α Ε Η Ι Ο Υ Ω이다.",
          "아홉, 여덟, 일곱의 합계는 스물넷이다. 아버지 쪽에서 하나가 내려오면 여덟씩 세 무리가 된다는 설명과, 여섯을 네 배 하여 스물넷이 된다는 설명이 이어진다.",
          "quadripertita는 병기된 그리스어의 네 배가 됨과 6에서 24로 이어지는 계산에 따라 네 배가 되어로 옮겼다. 수를 세는 원리와 비유가 뒤섞인 서술의 순서를 보존했다.",
          "겹자음 글자 Ζ Ξ Ψ는 각각 두 자음값으로 세어 합계 여섯이 된다. 이것을 스물네 요소에 더하여 서른을 만드는 계산이다.",
          "137쪽 apud nos는 Grabe의 교정 apud vos를 채택했다. 138쪽의 [cum illis Gr.]는 Grabe의 보충 제안으로 분리하고 eundem numerum을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:92178cf68e864b0812aedd5d684d3d90cf417b245fae094ecb73785baffb9491",
              "sha256:88055884d17ab06d4f1aad4b669839e3fbc37893db05c7baf7293290791cd958",
              "sha256:a7414ca8a32e82ca70b34aceb93053a5fa76e517b43dfedf81fd6af240422c2f"
            ],
            "text": "“그러므로 그대들에게 있는 이 스물네 글자가, 위에 있는 요소들의 수 전체를 담아내는 세 권능의 형상을 따른 유출임을 알아라. 소리 없는 글자 아홉은 아버지와 진리에게 속한다고 생각하여라. 그들은 목소리가 없기 때문이다. 곧 말로 나타낼 수도, 발음할 수도 없다는 뜻이다.” 반모음은 여덟이며, 로고스와 조에에게 속한다고 한다. 소리 없는 글자와 모음의 중간에 있기 때문이다. 위에 있는 것들의 유출과, 아래에 있는 것들의 올라옴을 받아들인다고 한다. 모음은 일곱이며, 안트로포스와 에클레시아에게 속한다고 한다. 안트로포스를 통해 나온 목소리가 모든 것을 형성했기 때문이다. 그 목소리의 소리가 모든 것에 형태를 입혔다. 그러므로 로고스와 조에는 여덟을, 안트로포스와 에클레시아는 일곱을, 아버지와 알레테이아는 아홉을 지닌다. 수가 모자라므로, 아버지 곁에 있던 이가 내려왔다. 이루어진 일들을 바로잡으려고, 자기가 떨어져 나왔던 그곳으로 보냄을 받은 것이다. 플레로마들의 통일이 균등함을 지녀, 모든 것 안에서 모든 것으로부터 나오는 하나의 능력을 열매로 맺게 하려는 것이다. 이렇게 일곱이라는 수에 속한 이가 여덟에 속한 이들의 능력을 받았고, 세 자리는 수가 같아져, 각각 여덟 무리가 되었다. 이 셋이 함께 모여, 스물넷이라는 수를 드러냈다. 또 세 요소가 있는데, 그는 이것들이 세 권능과 짝을 이루어 있다고 말한다. 이렇게 여섯이 되며, 이것들에서 스물네 글자가 흘러나왔다. 말로 나타낼 수 없는 네 존재의 무리의 원리에 따라 네 배가 되어, 같은 수를 이룬다. 이것들은 이름 붙일 수 없는 이에게 속한다고 그는 말한다. 세 권능이 그것들에 보이지 않는 이와 닮은 모습을 입혔다고 한다. 우리가 쓰는 겹자음 글자들은 그 요소들의 형상의 형상이며, 이것들을 스물네 글자에 더하여 세면, 그 유비에 따른 힘으로 서른이라는 수를 이룬다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9172c8138f95cc0c86a121e2365e21a04d3907fd7304b39a45f8112052685fb3"
        ],
        "text": "“그러므로 그대들에게 있는 이 스물네 글자가, 위에 있는 요소들의 수 전체를 담아내는 세 권능의 형상을 따른 유출임을 알아라. 소리 없는 글자 아홉은 아버지와 진리에게 속한다고 생각하여라. 그들은 목소리가 없기 때문이다. 곧 말로 나타낼 수도, 발음할 수도 없다는 뜻이다.” 반모음은 여덟이며, 로고스와 조에에게 속한다고 한다. 소리 없는 글자와 모음의 중간에 있기 때문이다. 위에 있는 것들의 유출과, 아래에 있는 것들의 올라옴을 받아들인다고 한다. 모음은 일곱이며, 안트로포스와 에클레시아에게 속한다고 한다. 안트로포스를 통해 나온 목소리가 모든 것을 형성했기 때문이다. 그 목소리의 소리가 모든 것에 형태를 입혔다. 그러므로 로고스와 조에는 여덟을, 안트로포스와 에클레시아는 일곱을, 아버지와 알레테이아는 아홉을 지닌다. 수가 모자라므로, 아버지 곁에 있던 이가 내려왔다. 이루어진 일들을 바로잡으려고, 자기가 떨어져 나왔던 그곳으로 보냄을 받은 것이다. 플레로마들의 통일이 균등함을 지녀, 모든 것 안에서 모든 것으로부터 나오는 하나의 능력을 열매로 맺게 하려는 것이다. 이렇게 일곱이라는 수에 속한 이가 여덟에 속한 이들의 능력을 받았고, 세 자리는 수가 같아져, 각각 여덟 무리가 되었다. 이 셋이 함께 모여, 스물넷이라는 수를 드러냈다. 또 세 요소가 있는데, 그는 이것들이 세 권능과 짝을 이루어 있다고 말한다. 이렇게 여섯이 되며, 이것들에서 스물네 글자가 흘러나왔다. 말로 나타낼 수 없는 네 존재의 무리의 원리에 따라 네 배가 되어, 같은 수를 이룬다. 이것들은 이름 붙일 수 없는 이에게 속한다고 그는 말한다. 세 권능이 그것들에 보이지 않는 이와 닮은 모습을 입혔다고 한다. 우리가 쓰는 겹자음 글자들은 그 요소들의 형상의 형상이며, 이것들을 스물네 글자에 더하여 세면, 그 유비에 따른 힘으로 서른이라는 수를 이룬다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:25bd8c33a8243ce35b0d7ee59636638725cfee89917ff3dc4c1d2be25d825266",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
      },
      "work_location": "1.h8.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7002f7d5c34e02e1be235c92c23a6a5a0737835102018b3800deb01c069b1399",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3692e107cc019f820b02633a53afea36ad95c5862c3774c85c4c55ef023fb7e6",
            "sha256:9de94c006cf83bbe4ccffe0745c023c28e69f73b1874c143cf4d7cd82de89a94",
            "sha256:b0d4214e1cf5433ecb7510fcb13c8bd2a8ee611094965b1e74d4b5e1c3671be4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bf8194073c715e5568e43997ada3c1af5d4e09887f90c6cf3f089a53d94aceea"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:aba2e522fb2f7eb4f79a4b4f3a733e877f54b33ebbd01a1a0e7f840e6f5f723d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              139,
              140,
              141
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 7절이며, 통상 인용 1권 14장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:180c5468e1b5f93a563f60e31aaeddfed4b286694b17536017cc491fe4b1809e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7002f7d5c34e02e1be235c92c23a6a5a0737835102018b3800deb01c069b1399",
            "source_revision_id": "sha256:bf8194073c715e5568e43997ada3c1af5d4e09887f90c6cf3f089a53d94aceea",
            "translation_revision_id": "sha256:aba2e522fb2f7eb4f79a4b4f3a733e877f54b33ebbd01a1a0e7f840e6f5f723d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8440eba460e15fa9649f36f808539232e5a54fa0d3ccfc8ea200f02330986395",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7002f7d5c34e02e1be235c92c23a6a5a0737835102018b3800deb01c069b1399",
            "source_revision_id": "sha256:bf8194073c715e5568e43997ada3c1af5d4e09887f90c6cf3f089a53d94aceea",
            "translation_revision_id": "sha256:aba2e522fb2f7eb4f79a4b4f3a733e877f54b33ebbd01a1a0e7f840e6f5f723d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:180c5468e1b5f93a563f60e31aaeddfed4b286694b17536017cc491fe4b1809e",
          "sha256:8440eba460e15fa9649f36f808539232e5a54fa0d3ccfc8ea200f02330986395"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              139,
              140,
              141
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 7절이며, 통상 인용 1권 14장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "22466d9dc4832f0443f232ae74f9d83bfc38174be5b2dfd98e90dfc0e301d483",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n344.jpg",
            "page_key": "1:139",
            "printed_page": 139,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3692e107cc019f820b02633a53afea36ad95c5862c3774c85c4c55ef023fb7e6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hujus rationis et dispositionis fructum dicit in similitudinem imaginis apparuisse illum, qui post vi dies quartus ascendit in montem, et factus est sextus, qui descendit et detentus est in hebdomade, cum esset insignis octonatio, et haberet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b9789392621f8f141e964743cfa848e53c8482bca03fc5499678af07e721beda",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n345.jpg",
            "page_key": "1:140",
            "printed_page": 140,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9de94c006cf83bbe4ccffe0745c023c28e69f73b1874c143cf4d7cd82de89a94",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in se omnem elementorum numerum, quem manifestavit, cum ipse venisset ad baptismum, columbae descensio, quae est Ω et Α. Numerus enim ipsius unum et dccc. Et propter hoc Mosen in sexta die dixisse hominem factum: et dispositionem autem in sexta die, quae est in coena pura, novissimum hominem in regenerationem primi hominis apparuisse. Cujus dispositionis initium et finem sextam horam, in qua affixus est ligno. Perfectum enim sensum, scientem eum numerum qui est sex, virtutem fabricationis et regenerationis habentem, manifestasse filiis luminis eam generationem quae facta est per eum, qui manifestatus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6d6f10398ef4c2b40fdccec451cf3c4ee97fbdf1363358e61d7cb8e0fd9d53f6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n346.jpg",
            "page_key": "1:141",
            "printed_page": 141,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b0d4214e1cf5433ecb7510fcb13c8bd2a8ee611094965b1e74d4b5e1c3671be4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est insignis in eum numerum. Hinc etiam et duplices literas numerum insignem habere ait. Insignis enim numerus commixtus viginti quatuor elementis xxx literarum nomen explicuit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bf8194073c715e5568e43997ada3c1af5d4e09887f90c6cf3f089a53d94aceea",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hujus rationis et dispositionis fructum dicit in similitudinem imaginis apparuisse illum, qui post vi dies quartus ascendit in montem, et factus est sextus, qui descendit et detentus est in hebdomade, cum esset insignis octonatio, et haberet in se omnem elementorum numerum, quem manifestavit, cum ipse venisset ad baptismum, columbae descensio, quae est Ω et Α. Numerus enim ipsius unum et dccc. Et propter hoc Mosen in sexta die dixisse hominem factum: et dispositionem autem in sexta die, quae est in coena pura, novissimum hominem in regenerationem primi hominis apparuisse. Cujus dispositionis initium et finem sextam horam, in qua affixus est ligno. Perfectum enim sensum, scientem eum numerum qui est sex, virtutem fabricationis et regenerationis habentem, manifestasse filiis luminis eam generationem quae facta est per eum, qui manifestatus est insignis in eum numerum. Hinc etiam et duplices literas numerum insignem habere ait. Insignis enim numerus commixtus viginti quatuor elementis xxx literarum nomen explicuit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "656e376b7d60132d7b2e4b32c1f7d552472a88ab41b964d70420a076277db28c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "엿새 뒤 산에 오른 넷째와 여섯째는 인원과 숫자를 함께 읽는 해석이다. Harvey 139쪽은 예수와 세 제자에 모세와 엘리야가 더해지는 장면을 설명한다. 본문은 넷째와 여섯째라는 서수를 유지했다.",
          "비둘기를 뜻하는 그리스어 περιστερά의 글자 수치는 80+5+100+10+200+300+5+100+1=801이다. Ω와 Α의 값도 800+1이다. 한국어 번역은 라틴어에 있는 Ω, Α의 순서를 유지했다.",
          "coena pura는 이 문맥의 준비일로 옮겼다. Harvey 140-141쪽 각주 4는 라틴어의 이 표현을 병기된 그리스어 παρασκευή와 연결한다.",
          "첫 사람의 창조와 마지막 사람의 수난을 여섯째 날과 여섯째 시각에 연결하는 주장은 보고되는 해석이다. 이 문헌에 제시된 날과 시각을 그대로 보존했다.",
          "마지막 부분의 generationem은 탄생으로 옮겼다. 같은 문맥의 regenerationis는 다시 태어남으로 구별했다. 완전한 지성은 sensus가 가리키는 누스와 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3692e107cc019f820b02633a53afea36ad95c5862c3774c85c4c55ef023fb7e6",
              "sha256:9de94c006cf83bbe4ccffe0745c023c28e69f73b1874c143cf4d7cd82de89a94",
              "sha256:b0d4214e1cf5433ecb7510fcb13c8bd2a8ee611094965b1e74d4b5e1c3671be4"
            ],
            "text": "이 원리와 배열의 열매가 형상을 닮은 모습으로 나타났다고 그는 말한다. 엿새 뒤 넷째로 산에 올라, 여섯째가 된 그 이가, 내려와 일곱 무리 안에 머물렀다. 그는 수의 표지를 지닌 여덟 무리였으며, 자기 안에 요소들의 모든 수를 지녔다. 그가 세례를 받으러 왔을 때, 비둘기가 내려와, 그 수를 드러냈다. 그 비둘기는 Ω와 Α이다. 그 수가 하나와 팔백이기 때문이다. 이 때문에 모세가 사람이 여섯째 날에 만들어졌다고 말했다는 것이다. 그 경륜에 따라, 준비일인 여섯째 날에, 첫 사람을 다시 태어나게 하려고, 마지막 사람이 나타났다고 한다. 그 경륜의 시작과 끝은 여섯째 시각이며, 그때 그가 나무에 못 박혔다. 완전한 지성은 여섯이라는 수가 만듦과 다시 태어남의 능력을 지녔음을 알고, 그 수에 관하여 수의 표지로 나타난 이로 말미암아 이루어진 그 탄생을 빛의 자녀들에게 드러냈다고 한다. 그래서 겹자음 글자들도 수표의 수를 지닌다고 말한다. 그 수표의 수가 스물네 요소와 합쳐져, 서른 글자로 된 이름을 완성했기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bf8194073c715e5568e43997ada3c1af5d4e09887f90c6cf3f089a53d94aceea"
        ],
        "text": "이 원리와 배열의 열매가 형상을 닮은 모습으로 나타났다고 그는 말한다. 엿새 뒤 넷째로 산에 올라, 여섯째가 된 그 이가, 내려와 일곱 무리 안에 머물렀다. 그는 수의 표지를 지닌 여덟 무리였으며, 자기 안에 요소들의 모든 수를 지녔다. 그가 세례를 받으러 왔을 때, 비둘기가 내려와, 그 수를 드러냈다. 그 비둘기는 Ω와 Α이다. 그 수가 하나와 팔백이기 때문이다. 이 때문에 모세가 사람이 여섯째 날에 만들어졌다고 말했다는 것이다. 그 경륜에 따라, 준비일인 여섯째 날에, 첫 사람을 다시 태어나게 하려고, 마지막 사람이 나타났다고 한다. 그 경륜의 시작과 끝은 여섯째 시각이며, 그때 그가 나무에 못 박혔다. 완전한 지성은 여섯이라는 수가 만듦과 다시 태어남의 능력을 지녔음을 알고, 그 수에 관하여 수의 표지로 나타난 이로 말미암아 이루어진 그 탄생을 빛의 자녀들에게 드러냈다고 한다. 그래서 겹자음 글자들도 수표의 수를 지닌다고 말한다. 그 수표의 수가 스물네 요소와 합쳐져, 서른 글자로 된 이름을 완성했기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:aba2e522fb2f7eb4f79a4b4f3a733e877f54b33ebbd01a1a0e7f840e6f5f723d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
      },
      "work_location": "1.h8.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:01a90a30713984c4951ea1bffe886dfed85c77fdad452179fb149498e5083a09",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8e282f33faf0d1a519d60eb92c5009532fa9c136bfbd6b54d5d51bea93efdc0c",
            "sha256:2fcafff19be56e14ca581e2ce86ddcfe6e23d21efd42e49ba03bc55d726c0ce0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8bb7ccbe63cedbb5ba62f73d60843c35812c254d871d8f351d61bda20f5c3a2d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9ff9a59fcf98ea89861890eb4972278e53820027de9beb8ca52cab880d5ffe9e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              141,
              142
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 8절이며, 통상 인용 1권 14장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:00d2f8dca52124a773f5787a8dab5079b388beb4e5dc626e31dfdff64f0868cc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:01a90a30713984c4951ea1bffe886dfed85c77fdad452179fb149498e5083a09",
            "source_revision_id": "sha256:8bb7ccbe63cedbb5ba62f73d60843c35812c254d871d8f351d61bda20f5c3a2d",
            "translation_revision_id": "sha256:9ff9a59fcf98ea89861890eb4972278e53820027de9beb8ca52cab880d5ffe9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a73005dcbe7f72ee0380e886b129f8a3e6df252d0b936497927709921d278d48",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:01a90a30713984c4951ea1bffe886dfed85c77fdad452179fb149498e5083a09",
            "source_revision_id": "sha256:8bb7ccbe63cedbb5ba62f73d60843c35812c254d871d8f351d61bda20f5c3a2d",
            "translation_revision_id": "sha256:9ff9a59fcf98ea89861890eb4972278e53820027de9beb8ca52cab880d5ffe9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:00d2f8dca52124a773f5787a8dab5079b388beb4e5dc626e31dfdff64f0868cc",
          "sha256:a73005dcbe7f72ee0380e886b129f8a3e6df252d0b936497927709921d278d48"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              141,
              142
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "intellige",
            "editorial_notation": "[intellige,]",
            "explanation": "인쇄된 명령형 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 141,
            "printed_reading": "intelligi",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "imitationes imitabilium",
            "explanation": "라틴어는 모방할 수 있는 것들을, 그리스어는 모방할 수 없는 것들을 말한다. 실제 대본을 유지하고 번역 메모에 차이를 기록했다.",
            "parallel_greek": "μιμήματα τῶν ἀμιμήτων",
            "printed_page": 142,
            "printed_reading": "imitationes imitabilium",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_language_difference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 8절이며, 통상 인용 1권 14장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6d6f10398ef4c2b40fdccec451cf3c4ee97fbdf1363358e61d7cb8e0fd9d53f6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n346.jpg",
            "page_key": "1:141",
            "printed_page": 141,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8e282f33faf0d1a519d60eb92c5009532fa9c136bfbd6b54d5d51bea93efdc0c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Usus est autem Diacono septem numerorum magnitudine, quemadmodum dicit Marci Sige, ut ab se cogitatae cogitationis manifestetur fructus. Et insignem quidem hunc numerum in praesenti, ait, eum qui ab insigni figuratus est intellige, eum qui quasi in partes divisus est, aut praecisus, et foris perseveravit, qui sua virtute et prudentia per eam quae est ab eo emissionem, hunc, qui est septem virtutum, secundum imitationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7abad3347b768d9eff90ea20b7c467870cbefe2a35fd6ae6e1852e0d0329d6ab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n347.jpg",
            "page_key": "1:142",
            "printed_page": 142,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2fcafff19be56e14ca581e2ce86ddcfe6e23d21efd42e49ba03bc55d726c0ce0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hebdomadis virtutis animavit mundum, et animam posuit esse hujus universi quod videtur. Utitur autem et ipse hoc opere quasi spontanee ab ipso facto: reliqua vero ministrant, cum sint imitationes imitabilium, enthymesin matris. Et primum quidem coelum sonat Α, quod autem est post illum Ε, tertium autem Η, quartum vero et medium numeri vii Iotae virtutem enarrat, quintum vero Ο, sextum autem Υ, septimum autem et iv a medio Ω elementum exclamat, quemadmodum Marci Sige, quae multa quidem loquacius exsequitur, nihil autem verum loquens, affirmat. Quae virtutes, ait, omnes simul in vicem complexae, sonant et glorificant illum a quo emissae sunt, gloria autem soni mittitur in Propatorem. Hujus autem glorificationis sonum in terram delatum ait plasmatorem factum, et generatorem eorum quae sunt in terra.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8bb7ccbe63cedbb5ba62f73d60843c35812c254d871d8f351d61bda20f5c3a2d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Usus est autem Diacono septem numerorum magnitudine, quemadmodum dicit Marci Sige, ut ab se cogitatae cogitationis manifestetur fructus. Et insignem quidem hunc numerum in praesenti, ait, eum qui ab insigni figuratus est intellige, eum qui quasi in partes divisus est, aut praecisus, et foris perseveravit, qui sua virtute et prudentia per eam quae est ab eo emissionem, hunc, qui est septem virtutum, secundum imitationem hebdomadis virtutis animavit mundum, et animam posuit esse hujus universi quod videtur. Utitur autem et ipse hoc opere quasi spontanee ab ipso facto: reliqua vero ministrant, cum sint imitationes imitabilium, enthymesin matris. Et primum quidem coelum sonat Α, quod autem est post illum Ε, tertium autem Η, quartum vero et medium numeri vii Iotae virtutem enarrat, quintum vero Ο, sextum autem Υ, septimum autem et iv a medio Ω elementum exclamat, quemadmodum Marci Sige, quae multa quidem loquacius exsequitur, nihil autem verum loquens, affirmat. Quae virtutes, ait, omnes simul in vicem complexae, sonant et glorificant illum a quo emissae sunt, gloria autem soni mittitur in Propatorem. Hujus autem glorificationis sonum in terram delatum ait plasmatorem factum, et generatorem eorum quae sunt in terra.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "83e161071af22c13050e81be0a4b9a0a99539489b9c512eafe9341bd64686ead",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "일꾼은 Diaconus를 옮긴 것이다. 여기서는 일곱이라는 수의 위대함이 맡은 역할을 가리킨다.",
          "일곱 하늘은 일곱 모음에 차례로 연결된다. 넷째 하늘의 Ι를 중심으로 그 자리부터 다시 세면 일곱째 하늘의 Ω가 넷째가 되는 설명이다.",
          "142쪽 라틴어 imitationes imitabilium은 모방할 수 있는 것들의 모상으로 옮겼다. 병기된 그리스어의 ἀμιμήτων은 모방할 수 없다는 뜻이므로 차이를 기록했다.",
          "141쪽의 intelligi 옆에 제시된 명령형 intellige를 채택하여 이해하여라로 옮겼다. 발화자의 직접 명령과 그 발화에 대한 이레네우스의 평가를 구분했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8e282f33faf0d1a519d60eb92c5009532fa9c136bfbd6b54d5d51bea93efdc0c",
              "sha256:2fcafff19be56e14ca581e2ce86ddcfe6e23d21efd42e49ba03bc55d726c0ce0"
            ],
            "text": "마르코스의 시게가 말하듯이, 일곱이라는 수의 위대함을 일꾼으로 삼아, 스스로 생각한 생각의 열매가 드러나게 했다고 한다. 그는 말한다. “지금 이 수표의 수를, 그 수표를 따라 형성된 그 존재로 이해하여라. 그는 마치 여러 부분으로 나뉘거나, 잘려 나가, 밖에 남은 이이다. 자기 능력과 슬기로, 자기에게서 나온 발출을 통해, 일곱 무리의 능력을 본떠, 일곱 권능으로 이루어진 이 세계에 생명을 주었으며, 눈에 보이는 이 전체의 혼이 되게 했다. 그 자신도 이 만들어진 것을 사용하며, 그것이 자기의 자발적인 뜻으로 이루어진 것처럼 여긴다. 나머지 것들은, 모방할 수 있는 것들의 모상이어서, 어머니의 엔튀메시스에 봉사한다. 첫째 하늘은 Α를 소리 내고, 그다음 하늘은 Ε를, 셋째 하늘은 Η를 소리 낸다. 넷째이며 일곱 가운데 한가운데인 하늘은 Ι의 능력을 발음한다. 다섯째는 Ο, 여섯째는 Υ, 일곱째이며 가운데에서부터 넷째인 하늘은 Ω라는 요소를 외친다.” 많은 말을 수다스럽게 늘어놓으면서도, 참된 것은 하나도 말하지 않는 마르코스의 시게가 이렇게 단언한다. 그 권능들은, 모두 함께 서로 얽혀, 소리를 내고 영광을 돌리는데, 자기들을 내보낸 이에게 그렇게 한다고 한다. 그 소리의 영광은 첫 아버지에게 올려진다. 이 영광 돌림의 소리가 땅으로 전해져, 땅 위에 있는 것들을 빚는 이이며 낳는 이가 되었다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8bb7ccbe63cedbb5ba62f73d60843c35812c254d871d8f351d61bda20f5c3a2d"
        ],
        "text": "마르코스의 시게가 말하듯이, 일곱이라는 수의 위대함을 일꾼으로 삼아, 스스로 생각한 생각의 열매가 드러나게 했다고 한다. 그는 말한다. “지금 이 수표의 수를, 그 수표를 따라 형성된 그 존재로 이해하여라. 그는 마치 여러 부분으로 나뉘거나, 잘려 나가, 밖에 남은 이이다. 자기 능력과 슬기로, 자기에게서 나온 발출을 통해, 일곱 무리의 능력을 본떠, 일곱 권능으로 이루어진 이 세계에 생명을 주었으며, 눈에 보이는 이 전체의 혼이 되게 했다. 그 자신도 이 만들어진 것을 사용하며, 그것이 자기의 자발적인 뜻으로 이루어진 것처럼 여긴다. 나머지 것들은, 모방할 수 있는 것들의 모상이어서, 어머니의 엔튀메시스에 봉사한다. 첫째 하늘은 Α를 소리 내고, 그다음 하늘은 Ε를, 셋째 하늘은 Η를 소리 낸다. 넷째이며 일곱 가운데 한가운데인 하늘은 Ι의 능력을 발음한다. 다섯째는 Ο, 여섯째는 Υ, 일곱째이며 가운데에서부터 넷째인 하늘은 Ω라는 요소를 외친다.” 많은 말을 수다스럽게 늘어놓으면서도, 참된 것은 하나도 말하지 않는 마르코스의 시게가 이렇게 단언한다. 그 권능들은, 모두 함께 서로 얽혀, 소리를 내고 영광을 돌리는데, 자기들을 내보낸 이에게 그렇게 한다고 한다. 그 소리의 영광은 첫 아버지에게 올려진다. 이 영광 돌림의 소리가 땅으로 전해져, 땅 위에 있는 것들을 빚는 이이며 낳는 이가 되었다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9ff9a59fcf98ea89861890eb4972278e53820027de9beb8ca52cab880d5ffe9e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
      },
      "work_location": "1.h8.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:24a89be27da5c3735c4f33b4b4947e7d7640c9345f96a7ed841446c90dc862b5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e5b4da681a2fe3101f393030b53b9c4b475229aed1490cfc120f4acf0f5c733e",
            "sha256:6f75bf80d17e0f1f31f74aa82022556cf621cb6b2a38caacfd54d98671f03de1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:647da35e02d71a5c34c87081b12398b31ad34357884ff468bea15207dbe0e45d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4c6d3333b684eeeb63b676b46b66bc82ea93cf2f9d805925dc9741f172cb1983"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              142,
              143
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 9절이며, 통상 인용 1권 14장 8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:819e875373a2fb581fe32abaf306ce0b7d14f5f500703557e8a751d82094e28f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24a89be27da5c3735c4f33b4b4947e7d7640c9345f96a7ed841446c90dc862b5",
            "source_revision_id": "sha256:647da35e02d71a5c34c87081b12398b31ad34357884ff468bea15207dbe0e45d",
            "translation_revision_id": "sha256:4c6d3333b684eeeb63b676b46b66bc82ea93cf2f9d805925dc9741f172cb1983"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b70875396dc9fd5ac8e9f8817633d7fc42038fde35e26b32fe294440136f68a3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24a89be27da5c3735c4f33b4b4947e7d7640c9345f96a7ed841446c90dc862b5",
            "source_revision_id": "sha256:647da35e02d71a5c34c87081b12398b31ad34357884ff468bea15207dbe0e45d",
            "translation_revision_id": "sha256:4c6d3333b684eeeb63b676b46b66bc82ea93cf2f9d805925dc9741f172cb1983"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:819e875373a2fb581fe32abaf306ce0b7d14f5f500703557e8a751d82094e28f",
          "sha256:b70875396dc9fd5ac8e9f8817633d7fc42038fde35e26b32fe294440136f68a3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              142,
              143
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "infantibus",
            "printed_pages": [
              142,
              143
            ],
            "printed_parts": [
              "in-",
              "fantibus"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "adopted_reading": "et plangens Marcum",
            "explanation": "Harvey가 각주 1에서 병행 전승의 차이를 설명하는 구절이다. 인쇄된 라틴어의 마르코스 언급을 유지했다.",
            "printed_page": 143,
            "printed_reading": "et plangens Marcum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_variant_clause"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 9절이며, 통상 인용 1권 14장 8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7abad3347b768d9eff90ea20b7c467870cbefe2a35fd6ae6e1852e0d0329d6ab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n347.jpg",
            "page_key": "1:142",
            "printed_page": 142,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e5b4da681a2fe3101f393030b53b9c4b475229aed1490cfc120f4acf0f5c733e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ostensionem autem affert ab iis qui nunc nascuntur infantibus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f198e57467079fdcdb27b48c759c0e6df2dd0969b4f718fd7ba8af6224276131",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n348.jpg",
            "page_key": "1:143",
            "printed_page": 143,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6f75bf80d17e0f1f31f74aa82022556cf621cb6b2a38caacfd54d98671f03de1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quorum anima, simul ut de vulva progressa est, exclamat uniuscujusque elementi hunc sonum. Sicut ergo septem virtutes (inquit) glorificant Verbum, sic et anima in infantibus plorans et plangens Marcum, glorificat eum. Propter hoc autem et David dixisse: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem. Et iterum, Coeli enarrant gloriam Dei. Et propter hoc quando in doloribus et calamitatibus anima fuerit, in relevationem suam, dicit Ω, in signum laudationis, ut cognoscens illa quae sursum est anima, quod est cognatum suum, adjutorium ei deorsum mittat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:647da35e02d71a5c34c87081b12398b31ad34357884ff468bea15207dbe0e45d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ostensionem autem affert ab iis qui nunc nascuntur infantibus, quorum anima, simul ut de vulva progressa est, exclamat uniuscujusque elementi hunc sonum. Sicut ergo septem virtutes (inquit) glorificant Verbum, sic et anima in infantibus plorans et plangens Marcum, glorificat eum. Propter hoc autem et David dixisse: Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem. Et iterum, Coeli enarrant gloriam Dei. Et propter hoc quando in doloribus et calamitatibus anima fuerit, in relevationem suam, dicit Ω, in signum laudationis, ut cognoscens illa quae sursum est anima, quod est cognatum suum, adjutorium ei deorsum mittat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "159e6a033d34d40a9ca76c77b7aefcbbca9eb2548bed1eab5e2e60d635517a11",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아기들의 울음과 고통 중에 내는 오(Ω)라는 소리를 위의 권능과 연결하는 해석이다. 시편의 어린아이와 젖먹이, 하늘의 찬양에 관한 말이 그 근거로 인용된다.",
          "plangens Marcum은 마르코스를 애도하며로 옮겼다. 이 구절은 인쇄된 라틴어와 병기된 그리스어에 있으며, Harvey 143쪽 각주 1은 히폴리토스 병행문에서의 생략을 설명한다. 마르코스에 대한 풍자로 읽을 수 있는 지점이다.",
          "위의 혼이 자기와 동족인 혼을 알아보고 돕는다는 구문이다. 상하의 혼과 도움을 보내는 방향을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e5b4da681a2fe3101f393030b53b9c4b475229aed1490cfc120f4acf0f5c733e",
              "sha256:6f75bf80d17e0f1f31f74aa82022556cf621cb6b2a38caacfd54d98671f03de1"
            ],
            "text": "그는 막 태어난 아기들에게서 그 증거를 가져온다. 그 아기들의 혼은 자궁에서 나오자마자, 각 요소의 이 소리를 외친다. 그의 말에 따르면, 일곱 권능이 말씀에 영광을 돌리는 것처럼, 아기들 안에 있는 혼도 울면서, 마르코스를 애도하며, 그 말씀에 영광을 돌린다. 이 때문에 다윗도 말했다는 것이다. “어린아이들과 젖먹이들의 입에서 주께서 찬양을 완전하게 하셨다.” 또 이렇게 말했다. “하늘이 하나님의 영광을 이야기한다.” 그러므로 혼이 고통과 재난에 놓이면, 자기의 짐을 덜고자, 찬양의 표시로, 오(Ω)라고 외친다. 위에 있는 혼이 자기와 동족인 것을 알아보고, 그에게 도움을 내려보내게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:647da35e02d71a5c34c87081b12398b31ad34357884ff468bea15207dbe0e45d"
        ],
        "text": "그는 막 태어난 아기들에게서 그 증거를 가져온다. 그 아기들의 혼은 자궁에서 나오자마자, 각 요소의 이 소리를 외친다. 그의 말에 따르면, 일곱 권능이 말씀에 영광을 돌리는 것처럼, 아기들 안에 있는 혼도 울면서, 마르코스를 애도하며, 그 말씀에 영광을 돌린다. 이 때문에 다윗도 말했다는 것이다. “어린아이들과 젖먹이들의 입에서 주께서 찬양을 완전하게 하셨다.” 또 이렇게 말했다. “하늘이 하나님의 영광을 이야기한다.” 그러므로 혼이 고통과 재난에 놓이면, 자기의 짐을 덜고자, 찬양의 표시로, 오(Ω)라고 외친다. 위에 있는 혼이 자기와 동족인 것을 알아보고, 그에게 도움을 내려보내게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4c6d3333b684eeeb63b676b46b66bc82ea93cf2f9d805925dc9741f172cb1983",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
      },
      "work_location": "1.h8.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8966ae653229996b75e3116a5e680316dcb4c8804ec80c383fd9290000744565",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6ed00faac4c8b58fbfe254e86e74dc372d1ad21156c04da0d63608204e68e979"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:83e05ebe49f69b5ebc2da3ed51d972f0f752c7d0d817bef1217b3d7aa15aa03a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8732c15935552e208b4eb7d89a80e23877321dd3a6560b09001eae717d523723"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 10절이며, 통상 인용 1권 14장 9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:714eb93633e971376ef0a7a3de7fb0184e69968b6ddd4f3ccb2ca63489754ae6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8966ae653229996b75e3116a5e680316dcb4c8804ec80c383fd9290000744565",
            "source_revision_id": "sha256:83e05ebe49f69b5ebc2da3ed51d972f0f752c7d0d817bef1217b3d7aa15aa03a",
            "translation_revision_id": "sha256:8732c15935552e208b4eb7d89a80e23877321dd3a6560b09001eae717d523723"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1fd7e0e3e3fd91c4bad9bee96db921eba5940708add7bbea05d79d30dcd4d722",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8966ae653229996b75e3116a5e680316dcb4c8804ec80c383fd9290000744565",
            "source_revision_id": "sha256:83e05ebe49f69b5ebc2da3ed51d972f0f752c7d0d817bef1217b3d7aa15aa03a",
            "translation_revision_id": "sha256:8732c15935552e208b4eb7d89a80e23877321dd3a6560b09001eae717d523723"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:714eb93633e971376ef0a7a3de7fb0184e69968b6ddd4f3ccb2ca63489754ae6",
          "sha256:1fd7e0e3e3fd91c4bad9bee96db921eba5940708add7bbea05d79d30dcd4d722"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103114.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 10절이며, 통상 인용 1권 14장 9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "924533d6c66dc920dca1d5e7934c1bfa2d0664664cc8db9c85d261741519dce8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n349.jpg",
            "page_key": "1:144",
            "printed_page": 144,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6ed00faac4c8b58fbfe254e86e74dc372d1ad21156c04da0d63608204e68e979",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et de omni quidem nomine, quod est xxx literarum, et de Bytho, qui augmentum accipit ex hujus literis, adhuc etiam de Veritatis corpore, quod est duodecim membrorum, unoquoque membro ex duabus literis constante; et de voce ejus quam locuta est non locuta; et de resolutione ejus nominis, quod non est enarratum; et de mundi anima, et hominis, secundum quae habent illam, quae est ad imaginem, dispositionem, sic deliravit. Dehinc autem quemadmodum ex nominibus aequiparatam virtutem ostendit eorum quaternatio, referemus, ut nihil lateat te, dilectissime, eorum quae ad nos pervenerunt ex iis, quae ab iis dicuntur, quemadmodum saepe postulasti a nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:83e05ebe49f69b5ebc2da3ed51d972f0f752c7d0d817bef1217b3d7aa15aa03a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et de omni quidem nomine, quod est xxx literarum, et de Bytho, qui augmentum accipit ex hujus literis, adhuc etiam de Veritatis corpore, quod est duodecim membrorum, unoquoque membro ex duabus literis constante; et de voce ejus quam locuta est non locuta; et de resolutione ejus nominis, quod non est enarratum; et de mundi anima, et hominis, secundum quae habent illam, quae est ad imaginem, dispositionem, sic deliravit. Dehinc autem quemadmodum ex nominibus aequiparatam virtutem ostendit eorum quaternatio, referemus, ut nihil lateat te, dilectissime, eorum quae ad nos pervenerunt ex iis, quae ab iis dicuntur, quemadmodum saepe postulasti a nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cc528ada4bc98b0235940f66a2a277673296ef97cfa532eda069c60f0f68d961",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "앞의 긴 설명을 서른 글자의 이름, 뷔토스, 진리의 몸, 발화, 세계와 인간의 혼이라는 순서로 되짚는다. 여기의 비판적 평가는 이레네우스의 말이다.",
          "말하지 않으면서 말한은 locuta est non locuta를 따라 모순된 표현을 보존한 것이다. 이름의 소리와 말로 드러나지 않는 이름을 구분했던 앞의 설명을 되받는다.",
          "이 절에서 통상 인용의 1권 14장이 끝난다. Harvey판에서는 다음 11절부터 통상 인용 15장의 내용이 같은 8장 안에서 계속된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6ed00faac4c8b58fbfe254e86e74dc372d1ad21156c04da0d63608204e68e979"
            ],
            "text": "서른 글자로 된 이름 전체에 관하여, 그 이름의 글자들로부터 커지는 뷔토스에 관하여, 각 지체가 두 글자로 되어 있고, 열두 지체로 이루어진 진리의 몸에 관하여, 말하지 않으면서도 말한 그의 목소리에 관하여, 말로 나타내지 않은 그 이름을 풀어내는 일에 관하여, 세계와 사람의 혼에 관하여, 이것들이 형상에 따른 그 배열을 지닌 방식에 관하여, 그는 이런 헛소리를 했다. 이어서 어떻게 그들의 네 존재의 무리가 이름들로부터 동등한 능력을 드러냈는지 우리가 이야기하겠다. 사랑하는 그대여, 그들이 하는 말 가운데 우리에게 전해진 것들을 그대가 하나도 놓치지 않게 하려는 것이다. 그대가 우리에게 자주 요청한 대로 하겠다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:83e05ebe49f69b5ebc2da3ed51d972f0f752c7d0d817bef1217b3d7aa15aa03a"
        ],
        "text": "서른 글자로 된 이름 전체에 관하여, 그 이름의 글자들로부터 커지는 뷔토스에 관하여, 각 지체가 두 글자로 되어 있고, 열두 지체로 이루어진 진리의 몸에 관하여, 말하지 않으면서도 말한 그의 목소리에 관하여, 말로 나타내지 않은 그 이름을 풀어내는 일에 관하여, 세계와 사람의 혼에 관하여, 이것들이 형상에 따른 그 배열을 지닌 방식에 관하여, 그는 이런 헛소리를 했다. 이어서 어떻게 그들의 네 존재의 무리가 이름들로부터 동등한 능력을 드러냈는지 우리가 이야기하겠다. 사랑하는 그대여, 그들이 하는 말 가운데 우리에게 전해진 것들을 그대가 하나도 놓치지 않게 하려는 것이다. 그대가 우리에게 자주 요청한 대로 하겠다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8732c15935552e208b4eb7d89a80e23877321dd3a6560b09001eae717d523723",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
      },
      "work_location": "1.h8.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c5d866b14fec3e9a0fefc1c529f6dde36e4be6c825a749ebd0da23f7549393f0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6a11181ada77ddcb3bbdef88669c314d8e8f21a8fe1fb0be9caba191fdc1c99a",
            "sha256:0585821d51b4a78315782eb267ba25967a72b9a66f9d2ce695fcddb0217e45eb",
            "sha256:2fadea9503fc3f831c3749f9d78b6952244f01b72123018c07bc8e100d5fcafe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9871ce29a82165ac01c1b6ea95cdb3f1b6bacac7fa638c8ef000afb16c508b70"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4d0d3b5e47be1f17ba411b1f836a6bcb80aa18806098a1870fdc3893ecdbd1f1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 11절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s11",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s11",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144,
              145,
              146
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 11절이며, 통상 인용 1권 15장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:17a630137de98a5251a1b4efdbfea0078ff8b3b0ba8ad9ee6815170eae981677",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c5d866b14fec3e9a0fefc1c529f6dde36e4be6c825a749ebd0da23f7549393f0",
            "source_revision_id": "sha256:9871ce29a82165ac01c1b6ea95cdb3f1b6bacac7fa638c8ef000afb16c508b70",
            "translation_revision_id": "sha256:4d0d3b5e47be1f17ba411b1f836a6bcb80aa18806098a1870fdc3893ecdbd1f1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:407638dfb9aa4f238777742daeea525f347e136b8e42f1a75e91e00860a3e396",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c5d866b14fec3e9a0fefc1c529f6dde36e4be6c825a749ebd0da23f7549393f0",
            "source_revision_id": "sha256:9871ce29a82165ac01c1b6ea95cdb3f1b6bacac7fa638c8ef000afb16c508b70",
            "translation_revision_id": "sha256:4d0d3b5e47be1f17ba411b1f836a6bcb80aa18806098a1870fdc3893ecdbd1f1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:17a630137de98a5251a1b4efdbfea0078ff8b3b0ba8ad9ee6815170eae981677",
          "sha256:407638dfb9aa4f238777742daeea525f347e136b8e42f1a75e91e00860a3e396"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s11",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144,
              145,
              146
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "examples": [
              "Σιγὴ",
              "Σειγὴ",
              "Χρειστὸς"
            ],
            "explanation": "철자와 글자 수를 연결하는 문맥이므로 판본이 달리 적은 형태를 보존했다. 알레테이아 뒤의 로마 숫자는 인쇄본의 vii를 따른다.",
            "printed_pages": [
              145,
              146
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_variant_spelling_for_letter_count"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 11절이며, 통상 인용 1권 15장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "924533d6c66dc920dca1d5e7934c1bfa2d0664664cc8db9c85d261741519dce8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n349.jpg",
            "page_key": "1:144",
            "printed_page": 144,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6a11181ada77ddcb3bbdef88669c314d8e8f21a8fe1fb0be9caba191fdc1c99a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic autem annuntiat perquam sapiens eorum Sige generationem xxiv elementorum: cum solitate esse unitatem, ex quibus duae sunt emissiones, sicut praedictum est, monas et hen, quae duplicatae, iv factae sunt: bis enim duo, quatuor. Et rursus duo et quatuor in idipsum compositae, sextum manifestaverunt numerum. Hi autem sex quadruplicati viginti quatuor",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d4db20b9af95236c86daad8db80f6ba34cac091f9b98e9abebb93ff7af31f48b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n350.jpg",
            "page_key": "1:145",
            "printed_page": 145,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0585821d51b4a78315782eb267ba25967a72b9a66f9d2ce695fcddb0217e45eb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "generaverunt figuras. Et quidem quae sunt primae quaternationis nomina sancta sanctorum intelliguntur, quae non possunt enarrari; intelliguntur autem a solo Filio, quae Pater scit quaenam sunt. Alia vero, quae cum gravitate, et honore, et fide nominantur apud eum, sunt haec, Ἄῤῥητος et Σιγὴ, Πατὴρ et Ἀλήθεια. Hujus autem quaternationis universus numerus est literarum viginti quatuor: Ἄῤῥητος enim nomen literas habet in se septem, Σειγὴ quinque, et Πατὴρ quinque. et Ἀλήθεια vii, quae composita in se, bis quini, et bis septem, xxiv numerum adimpleverunt. Similiter et secunda quaternatio Logos et Zoe, Anthropos et Ecclesia eundem numerum elementorum ostenderunt. Et Salvatoris quoque narrabile nomen Ἰησοῦς",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9b089d684359b007db44dbb2b93836e7ea3d923e633c8bd8b71a807df2560d4a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n351.jpg",
            "page_key": "1:146",
            "printed_page": 146,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2fadea9503fc3f831c3749f9d78b6952244f01b72123018c07bc8e100d5fcafe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "literarum est sex; inenarrabile autem ejus, literarum viginti quatuor. Υἱὸς Χρειστὸς literarum xii; quod est autem in Christo inenarrabile, literarum xxx. Et propter hoc ait eum Α et Ω, ut περιστεράν manifestet, cum hunc numerum habeat haec avis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9871ce29a82165ac01c1b6ea95cdb3f1b6bacac7fa638c8ef000afb16c508b70",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sic autem annuntiat perquam sapiens eorum Sige generationem xxiv elementorum: cum solitate esse unitatem, ex quibus duae sunt emissiones, sicut praedictum est, monas et hen, quae duplicatae, iv factae sunt: bis enim duo, quatuor. Et rursus duo et quatuor in idipsum compositae, sextum manifestaverunt numerum. Hi autem sex quadruplicati viginti quatuor generaverunt figuras. Et quidem quae sunt primae quaternationis nomina sancta sanctorum intelliguntur, quae non possunt enarrari; intelliguntur autem a solo Filio, quae Pater scit quaenam sunt. Alia vero, quae cum gravitate, et honore, et fide nominantur apud eum, sunt haec, Ἄῤῥητος et Σιγὴ, Πατὴρ et Ἀλήθεια. Hujus autem quaternationis universus numerus est literarum viginti quatuor: Ἄῤῥητος enim nomen literas habet in se septem, Σειγὴ quinque, et Πατὴρ quinque. et Ἀλήθεια vii, quae composita in se, bis quini, et bis septem, xxiv numerum adimpleverunt. Similiter et secunda quaternatio Logos et Zoe, Anthropos et Ecclesia eundem numerum elementorum ostenderunt. Et Salvatoris quoque narrabile nomen Ἰησοῦς literarum est sex; inenarrabile autem ejus, literarum viginti quatuor. Υἱὸς Χρειστὸς literarum xii; quod est autem in Christo inenarrabile, literarum xxx. Et propter hoc ait eum Α et Ω, ut περιστεράν manifestet, cum hunc numerum habeat haec avis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "468bfc7d273e57ed4eda595ef200807e5c40a7e1ea85b9f5e0ef55b0d479db6e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "홀로됨(solitas)과 하나됨(unitas)은 앞서 모노테스와 헤노테스라는 명칭으로 제시된 쌍과 연결된다. 여기서는 라틴어가 뜻을 풀어 쓴 방식을 따른다.",
          "시게의 철자는 먼저 Σιγὴ, 글자 수 계산에서는 Σειγὴ로 제시된다. 뒤의 형태가 다섯 글자이므로 한국어에서도 세이게라는 음역을 따로 두었다. Χρειστὸς도 여덟 글자를 세는 문맥에 쓰인 철자이다.",
          "아레토스 7, 세이게 5, 파테르 5, 알레테이아 7의 합계는 24이다. 보조 OCR에서 잘못 읽힌 알레테이아의 숫자는 인쇄면 145쪽의 vii로 확인했다.",
          "예수와 그리스도의 발음되는 이름, 말로 나타낼 수 없는 이름을 구별한다. Harvey 145-146쪽 각주는 각 글자의 이름을 다시 철자로 풀어 세는 방식도 설명한다. 번역은 본문에 제시된 6, 24, 12, 30이라는 수를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6a11181ada77ddcb3bbdef88669c314d8e8f21a8fe1fb0be9caba191fdc1c99a",
              "sha256:0585821d51b4a78315782eb267ba25967a72b9a66f9d2ce695fcddb0217e45eb",
              "sha256:2fadea9503fc3f831c3749f9d78b6952244f01b72123018c07bc8e100d5fcafe"
            ],
            "text": "그들의 더없이 지혜로운 시게는 스물네 요소의 탄생을 이렇게 알린다. 홀로됨과 함께 하나됨이 있으며, 그것들에서 두 발출이 나왔다. 앞서 말한 대로, 모나스와 헨이다. 이 둘이 배가 되어 넷이 되었다. 둘을 두 배 하면 넷이기 때문이다. 다시 둘과 넷을 함께 더하여, 여섯이라는 수를 드러냈다. 이 여섯을 네 배 하여, 스물네 형태를 낳았다. 첫 네 존재의 무리의 이름들은 지극히 거룩한 것으로 이해되며, 말로 나타낼 수 없다. 아들만이 그것들을 알며, 아버지는 그것들이 무엇인지 아신다. 그가 엄숙함과 존경과 믿음으로 부르는 다른 이름들은 다음과 같다. 아레토스(Ἄῤῥητος), 시게(Σιγὴ), 파테르(Πατὴρ), 알레테이아(Ἀλήθεια)이다. 이 네 존재의 무리의 전체 수는 스물네 글자이다. 아레토스라는 이름은 일곱 글자, 세이게(Σειγὴ)는 다섯 글자, 파테르는 다섯 글자, 알레테이아는 일곱 글자이기 때문이다. 이것들을 함께 더하면, 다섯씩 둘과 일곱씩 둘이 스물넷이라는 수를 채운다. 둘째 네 존재의 무리인 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아도 같은 수의 요소들을 드러냈다. 구원자의 말로 나타낼 수 있는 이름 예수(Ἰησοῦς)는 여섯 글자이며, 그의 말로 나타낼 수 없는 이름은 스물네 글자이다. 아들 그리스도(Υἱὸς Χρειστὸς)는 열두 글자이고, 그리스도 안의 말로 나타낼 수 없는 것은 서른 글자이다. 그래서 그는 그를 Α와 Ω라고 말하는데, 비둘기(περιστεράν)를 드러내려는 것이다. 이 새가 그 수를 지니기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9871ce29a82165ac01c1b6ea95cdb3f1b6bacac7fa638c8ef000afb16c508b70"
        ],
        "text": "그들의 더없이 지혜로운 시게는 스물네 요소의 탄생을 이렇게 알린다. 홀로됨과 함께 하나됨이 있으며, 그것들에서 두 발출이 나왔다. 앞서 말한 대로, 모나스와 헨이다. 이 둘이 배가 되어 넷이 되었다. 둘을 두 배 하면 넷이기 때문이다. 다시 둘과 넷을 함께 더하여, 여섯이라는 수를 드러냈다. 이 여섯을 네 배 하여, 스물네 형태를 낳았다. 첫 네 존재의 무리의 이름들은 지극히 거룩한 것으로 이해되며, 말로 나타낼 수 없다. 아들만이 그것들을 알며, 아버지는 그것들이 무엇인지 아신다. 그가 엄숙함과 존경과 믿음으로 부르는 다른 이름들은 다음과 같다. 아레토스(Ἄῤῥητος), 시게(Σιγὴ), 파테르(Πατὴρ), 알레테이아(Ἀλήθεια)이다. 이 네 존재의 무리의 전체 수는 스물네 글자이다. 아레토스라는 이름은 일곱 글자, 세이게(Σειγὴ)는 다섯 글자, 파테르는 다섯 글자, 알레테이아는 일곱 글자이기 때문이다. 이것들을 함께 더하면, 다섯씩 둘과 일곱씩 둘이 스물넷이라는 수를 채운다. 둘째 네 존재의 무리인 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아도 같은 수의 요소들을 드러냈다. 구원자의 말로 나타낼 수 있는 이름 예수(Ἰησοῦς)는 여섯 글자이며, 그의 말로 나타낼 수 없는 이름은 스물네 글자이다. 아들 그리스도(Υἱὸς Χρειστὸς)는 열두 글자이고, 그리스도 안의 말로 나타낼 수 없는 것은 서른 글자이다. 그래서 그는 그를 Α와 Ω라고 말하는데, 비둘기(περιστεράν)를 드러내려는 것이다. 이 새가 그 수를 지니기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4d0d3b5e47be1f17ba411b1f836a6bcb80aa18806098a1870fdc3893ecdbd1f1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
      },
      "work_location": "1.h8.s11",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-11"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:df5b09b5c867b401bd1910b14a2385afc09f163091284316ed493417ae531b70",
        "part_links": [
          [
            "sha256:575ede17da78a17875b089742ba8ec2c9c3144ee1698e38948cc7f8c8b9297cf",
            "sha256:5a9dd639d1f2f0e9ec976a3c0240587f85a04bd06d03eff4537fad3c3cbcce99",
            "sha256:0ca24d929c0e8cc62716e5cd19dc8920a6c1ffceec3d67fb864672d635449cc3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea9501fa7a68c25611ce1c7218f222858561ebf47d3c81ff37f12e2e5f239bab"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:792ccc0d7e72c3c8bdb5eaadf6ab9c0ed3eab2f6b9d4b01e5d4e3aa259029c9e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 12절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146,
              147,
              148
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 12절이며, 통상 인용 1권 15장 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5534dbc4015a31ef60574b378bbb96e4bd73e26b68487bbb0773ceb2c0d4a11f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df5b09b5c867b401bd1910b14a2385afc09f163091284316ed493417ae531b70",
            "source_revision_id": "sha256:ea9501fa7a68c25611ce1c7218f222858561ebf47d3c81ff37f12e2e5f239bab",
            "translation_revision_id": "sha256:792ccc0d7e72c3c8bdb5eaadf6ab9c0ed3eab2f6b9d4b01e5d4e3aa259029c9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:23e918e15a8022184e10dad04b5fafe1faeadf5deacb5178c7b406830d694d73",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df5b09b5c867b401bd1910b14a2385afc09f163091284316ed493417ae531b70",
            "source_revision_id": "sha256:ea9501fa7a68c25611ce1c7218f222858561ebf47d3c81ff37f12e2e5f239bab",
            "translation_revision_id": "sha256:792ccc0d7e72c3c8bdb5eaadf6ab9c0ed3eab2f6b9d4b01e5d4e3aa259029c9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5534dbc4015a31ef60574b378bbb96e4bd73e26b68487bbb0773ceb2c0d4a11f",
          "sha256:23e918e15a8022184e10dad04b5fafe1faeadf5deacb5178c7b406830d694d73"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146,
              147,
              148
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "beginning_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "보조 OCR에서 Decas itaque 뒤로 이동한 dccc sunt lxxxviii를 인쇄본의 계산 문장에 복원했다. 구문 자체는 대본대로 보존했다.",
            "printed_page": 147,
            "printed_text": "Jesus enim nomen secundum Graecarum literarum computum dccc sunt lxxxviii.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "digital_comparison_word_order_correction"
          },
          {
            "explanation": "1, 2, 3, 4와 합계 10에 해당하는 그리스어 숫자 문자를 보존했다.",
            "printed_page": 148,
            "printed_volume": 1,
            "sequence": [
              "Α",
              "Β",
              "Γ",
              "Δ",
              "Ι"
            ],
            "type": "alphabetic_number_example"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 12절이며, 통상 인용 1권 15장 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9b089d684359b007db44dbb2b93836e7ea3d923e633c8bd8b71a807df2560d4a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n351.jpg",
            "page_key": "1:146",
            "printed_page": 146,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:575ede17da78a17875b089742ba8ec2c9c3144ee1698e38948cc7f8c8b9297cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jesus autem hanc habet inquit inenarrabilem genesin. A matre enim universorum, id est primae quaternationis, in filiae locum processit secunda quaternatio, et facta est octonatio, ex qua progressa est decas: sic factum est xviii. Decas itaque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1689e111bba174b32a3d93f6f6b06f93a9a7fb7ec26f253fb333fefe69efaea7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n352.jpg",
            "page_key": "1:147",
            "printed_page": 147,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5a9dd639d1f2f0e9ec976a3c0240587f85a04bd06d03eff4537fad3c3cbcce99",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adjuncta octonationi et decuplam eam faciens lxxx fecit numerum: et rursus octuagies decies octingentorum numerum fecit, ut sit universus literarum numerus ab octonatione in decadem progrediens octo et octuaginta et dccc quod est Jesus. Jesus enim nomen secundum Graecarum literarum computum dccc sunt lxxxviii. Habes manifeste et supercoelestis Jesu secundum eos genesin. Quapropter et Α Β Graecorum habere monadas octo, et decadas viii, et hecatontadas viii, dccclxxxviii numerum ostendentia, hoc est, Jesum, qui est ex omnibus constans numeris: et propter hoc Α et Ω nominari eum, cum significet ex omnibus ejus generationem. Et iterum ita: primae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3fb6d6aa5a75937c6c1e8b0963efc651d54dc1a8ce2264bb3f808aae4d1f4ed6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n353.jpg",
            "page_key": "1:148",
            "printed_page": 148,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0ca24d929c0e8cc62716e5cd19dc8920a6c1ffceec3d67fb864672d635449cc3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quaternationis secundum progressionem numeri in semetipsam compositae x apparuit numerus. Α enim et Β et Γ et Δ in semetipsa composita x fiunt, quod est Ι, et hoc esse volunt Jesum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ea9501fa7a68c25611ce1c7218f222858561ebf47d3c81ff37f12e2e5f239bab",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Jesus autem hanc habet inquit inenarrabilem genesin. A matre enim universorum, id est primae quaternationis, in filiae locum processit secunda quaternatio, et facta est octonatio, ex qua progressa est decas: sic factum est xviii. Decas itaque adjuncta octonationi et decuplam eam faciens lxxx fecit numerum: et rursus octuagies decies octingentorum numerum fecit, ut sit universus literarum numerus ab octonatione in decadem progrediens octo et octuaginta et dccc quod est Jesus. Jesus enim nomen secundum Graecarum literarum computum dccc sunt lxxxviii. Habes manifeste et supercoelestis Jesu secundum eos genesin. Quapropter et Α Β Graecorum habere monadas octo, et decadas viii, et hecatontadas viii, dccclxxxviii numerum ostendentia, hoc est, Jesum, qui est ex omnibus constans numeris: et propter hoc Α et Ω nominari eum, cum significet ex omnibus ejus generationem. Et iterum ita: primae quaternationis secundum progressionem numeri in semetipsam compositae x apparuit numerus. Α enim et Β et Γ et Δ in semetipsa composita x fiunt, quod est Ι, et hoc esse volunt Jesum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f556fd83baee0c1f1882367e9d0a9f2ebe0ffca917cf45a254065772f1573e22",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "여덟과 열을 이용하는 계산은 8+80+800=888이다. 예수의 그리스어 이름 Ἰησοῦς에 각 글자의 수치를 적용해도 10+8+200+70+400+200=888이 된다.",
          "147쪽의 dccc sunt lxxxviii는 앞뒤 어순이 거친 형태이다. 인쇄 본문은 보존하고, 번역은 앞의 8+80+800 및 뒤의 dccclxxxviii와 연결하여 팔백팔십팔로 옮겼다. 보조 OCR에서 다른 문장으로 이동한 이 구절을 인쇄면의 위치로 되돌렸다.",
          "그리스어 알파벳의 글자들을 한 자리, 십 단위, 백 단위의 여덟 개씩으로 나누는 설명이다. 여기의 여덟은 각 범주의 글자 개수이며, 이어지는 888은 마르코스가 그 구분에 부여한 해석이다.",
          "Α, Β, Γ, Δ는 각각 1, 2, 3, 4를 나타내고, 합계 10은 Ι로 표기된다. 본문은 이 이오타를 예수의 이름과 연결한다. 이 절과 다음 절이 합쳐 통상 1권 15장 2절이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:575ede17da78a17875b089742ba8ec2c9c3144ee1698e38948cc7f8c8b9297cf",
              "sha256:5a9dd639d1f2f0e9ec976a3c0240587f85a04bd06d03eff4537fad3c3cbcce99",
              "sha256:0ca24d929c0e8cc62716e5cd19dc8920a6c1ffceec3d67fb864672d635449cc3"
            ],
            "text": "예수의 말로 나타낼 수 없는 기원은 이러하다고 한다. 만물의 어머니, 곧 첫 네 존재의 무리에게서, 둘째 네 존재의 무리가 딸의 자리에 나와, 여덟 무리가 되었다. 그것에서 열 무리가 나왔다. 이렇게 열여덟이 되었다. 열 무리가 여덟 무리와 결합하여, 그것을 열 배 하여, 여든이라는 수를 만들었다. 다시 여든에 열을 곱하여, 팔백이라는 수를 만들었다. 이렇게 여덟 무리에서 열 무리로 나아가는 글자들의 전체 수는 여덟과 여든과 팔백이 되었으며, 이것이 예수이다. 예수라는 이름은, 그리스어 글자들을 계산하면, 팔백팔십팔이기 때문이다. 그들이 말하는 하늘 위에 계신 예수의 기원을 그대는 이제 분명히 알게 되었다. 그러므로 그리스인들의 알파벳에는 한 자리 수가 여덟, 십 단위 수가 여덟, 백 단위 수가 여덟 있어, 팔백팔십팔이라는 수를 드러낸다. 모든 수로 이루어진 예수를 뜻한다는 것이다. 그래서 그를 Α와 Ω라고 부르는데, 그가 모든 것으로부터 태어났음을 뜻하기 때문이다. 그들은 또 이렇게 설명한다. 첫 네 존재의 무리를 수의 진행에 따라 더하면, 열이라는 수가 나타난다. Α와 Β와 Γ와 Δ를 함께 더하면 열이 되며, 그것이 Ι이기 때문이다. 그들은 이것이 예수라고 주장한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea9501fa7a68c25611ce1c7218f222858561ebf47d3c81ff37f12e2e5f239bab"
        ],
        "text": "예수의 말로 나타낼 수 없는 기원은 이러하다고 한다. 만물의 어머니, 곧 첫 네 존재의 무리에게서, 둘째 네 존재의 무리가 딸의 자리에 나와, 여덟 무리가 되었다. 그것에서 열 무리가 나왔다. 이렇게 열여덟이 되었다. 열 무리가 여덟 무리와 결합하여, 그것을 열 배 하여, 여든이라는 수를 만들었다. 다시 여든에 열을 곱하여, 팔백이라는 수를 만들었다. 이렇게 여덟 무리에서 열 무리로 나아가는 글자들의 전체 수는 여덟과 여든과 팔백이 되었으며, 이것이 예수이다. 예수라는 이름은, 그리스어 글자들을 계산하면, 팔백팔십팔이기 때문이다. 그들이 말하는 하늘 위에 계신 예수의 기원을 그대는 이제 분명히 알게 되었다. 그러므로 그리스인들의 알파벳에는 한 자리 수가 여덟, 십 단위 수가 여덟, 백 단위 수가 여덟 있어, 팔백팔십팔이라는 수를 드러낸다. 모든 수로 이루어진 예수를 뜻한다는 것이다. 그래서 그를 Α와 Ω라고 부르는데, 그가 모든 것으로부터 태어났음을 뜻하기 때문이다. 그들은 또 이렇게 설명한다. 첫 네 존재의 무리를 수의 진행에 따라 더하면, 열이라는 수가 나타난다. Α와 Β와 Γ와 Δ를 함께 더하면 열이 되며, 그것이 Ι이기 때문이다. 그들은 이것이 예수라고 주장한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:792ccc0d7e72c3c8bdb5eaadf6ab9c0ed3eab2f6b9d4b01e5d4e3aa259029c9e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
      },
      "work_location": "1.h8.s12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:50166a02eb570b2b90bb187ab6c991f467f0a8a6e81ac7559b39c9ede5cb68d1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:31c300351aba0cb90996c512c9013b9b38d76231c14e485fecb52cfed839c6ce",
            "sha256:7ca0027b31c4d3ae16e3a20e58182e81c4115f590f135c698de1d232aae965f2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8aca64a4a05027e67f7cfd19769d574fe8186bf6ef1001253faa4fa71b96001"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:31039d9bd0bbb06809ee34498a4c43b4a540fe1617545c362803116f5f099536"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 13절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s13",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s13",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 13절이며, 통상 인용 1권 15장 2절의 뒷부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:765880702a6bc40d68185376bb5dc473cebe4e7b3db0cfe11ef95dfe7b6c8ad7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:50166a02eb570b2b90bb187ab6c991f467f0a8a6e81ac7559b39c9ede5cb68d1",
            "source_revision_id": "sha256:f8aca64a4a05027e67f7cfd19769d574fe8186bf6ef1001253faa4fa71b96001",
            "translation_revision_id": "sha256:31039d9bd0bbb06809ee34498a4c43b4a540fe1617545c362803116f5f099536"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:010109cc3d01daef55032a714793d8d1fe9042c2c2f099d090b253a8a78b6230",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:50166a02eb570b2b90bb187ab6c991f467f0a8a6e81ac7559b39c9ede5cb68d1",
            "source_revision_id": "sha256:f8aca64a4a05027e67f7cfd19769d574fe8186bf6ef1001253faa4fa71b96001",
            "translation_revision_id": "sha256:31039d9bd0bbb06809ee34498a4c43b4a540fe1617545c362803116f5f099536"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:765880702a6bc40d68185376bb5dc473cebe4e7b3db0cfe11ef95dfe7b6c8ad7",
          "sha256:010109cc3d01daef55032a714793d8d1fe9042c2c2f099d090b253a8a78b6230"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s13",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "ending_of_conventional_section_only",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "dictum",
            "explanation": "Harvey는 각주 1에서 그리스어의 선택됨과 라틴어의 dictum을 비교하며 electum의 가능성을 든다. 인쇄된 독법을 유지했다.",
            "printed_page": 149,
            "printed_reading": "dictum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 13절이며, 통상 인용 1권 15장 2절의 뒷부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3fb6d6aa5a75937c6c1e8b0963efc651d54dc1a8ce2264bb3f808aae4d1f4ed6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n353.jpg",
            "page_key": "1:148",
            "printed_page": 148,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:31c300351aba0cb90996c512c9013b9b38d76231c14e485fecb52cfed839c6ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et Christus, inquit, literarum est viii, ex quibus primam octonationem significari, quae cum Iota applicita dccclxxxviii numerum generavit. Dicitur autem, ait, et filius Christus, hoc est duodecas: Υἱὸς enim nomen literarum quatuor est, Χρειστὸς autem octo: quae composita duodecadis ostenderunt magnitudinem. Prius autem, inquit, quam hujus nominis insigne appareret, hoc est Jesus, filius, in ignorantia magna",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1b6f15da34552282d6be2c5a2647aeba734b8b35913a4ba28885d613b7face08",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n354.jpg",
            "page_key": "1:149",
            "printed_page": 149,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7ca0027b31c4d3ae16e3a20e58182e81c4115f590f135c698de1d232aae965f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fuerunt homines et errore. Cum autem manifestatum est vi literarum nomen, hoc quod est secundum carnem amictum est, ut ad sensibilitatem hominis descenderet, habens in semetipso ipsum quoque vi et viginti quatuor; tunc cognoscentes eum cessaverunt ab ignoratione, et a morte in vitam ascenderunt, nomine eis facto ducatore ad Patrem veritatis. Voluisse enim Patrem universorum solvere ignorantiam, et destruere mortem. Ignorantiae autem solutio, agnitio ejus fiebat. Et propter hoc dictum secundum voluntatem ejus, eum qui est secundum imaginem ejus, quae sursum est virtus, dispositum Hominem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f8aca64a4a05027e67f7cfd19769d574fe8186bf6ef1001253faa4fa71b96001",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed et Christus, inquit, literarum est viii, ex quibus primam octonationem significari, quae cum Iota applicita dccclxxxviii numerum generavit. Dicitur autem, ait, et filius Christus, hoc est duodecas: Υἱὸς enim nomen literarum quatuor est, Χρειστὸς autem octo: quae composita duodecadis ostenderunt magnitudinem. Prius autem, inquit, quam hujus nominis insigne appareret, hoc est Jesus, filius, in ignorantia magna fuerunt homines et errore. Cum autem manifestatum est vi literarum nomen, hoc quod est secundum carnem amictum est, ut ad sensibilitatem hominis descenderet, habens in semetipso ipsum quoque vi et viginti quatuor; tunc cognoscentes eum cessaverunt ab ignoratione, et a morte in vitam ascenderunt, nomine eis facto ducatore ad Patrem veritatis. Voluisse enim Patrem universorum solvere ignorantiam, et destruere mortem. Ignorantiae autem solutio, agnitio ejus fiebat. Et propter hoc dictum secundum voluntatem ejus, eum qui est secundum imaginem ejus, quae sursum est virtus, dispositum Hominem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dd27a39b7c94dc724f484d83ebf03068ee910be0f7257e7a2d8d56c61f1a19f9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "그리스도가 여덟 글자라는 말은 Χρειστὸς라는 철자를 사용한다. Υἱὸς의 네 글자와 합하여 열둘을 만드는 계산이다.",
          "여덟 무리가 이오타와 결합하여 888이 된다는 말은 앞 절의 8, 80, 800이라는 반복 계산을 이어받는다. 이름과 수의 연결을 주장하는 발화자는 마르코스이다.",
          "149쪽 dictum은 불렀다는 뜻으로 옮겼다. 병기된 그리스어는 선택되었다는 뜻이며, Harvey 각주 1은 라틴어 electum의 가능성을 검토한다. 현재 대본은 dictum을 보존하며 문장 연결을 추가 대조 항목으로 남긴다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:31c300351aba0cb90996c512c9013b9b38d76231c14e485fecb52cfed839c6ce",
              "sha256:7ca0027b31c4d3ae16e3a20e58182e81c4115f590f135c698de1d232aae965f2"
            ],
            "text": "그는 또 그리스도가 여덟 글자이며, 그것들로 첫 여덟 무리를 나타낸다고 말한다. 이 무리가 이오타와 결합하여, 팔백팔십팔이라는 수를 낳았다고 한다. 아들 그리스도라고도 불리며, 이것이 열두 무리라고 말한다. 아들(Υἱὸς)이라는 이름은 네 글자, 크레이스토스(Χρειστὸς)는 여덟 글자이며, 이것들이 합쳐져 열두 무리의 위대함을 드러냈기 때문이다. 이 이름의 수표가 나타나기 전, 곧 아들 예수가 나타나기 전에는, 사람들이 큰 무지와 미혹에 빠져 있었다고 그는 말한다. 여섯 글자의 이름이 드러났을 때, 그 이름을 지닌 이는 육신을 입었다. 사람의 감각으로 알아볼 수 있도록 내려오기 위함이었다. 자기 안에 여섯과 스물넷을 지니고 있었다. 그때 사람들은 그를 알고 무지에서 벗어나, 죽음에서 생명으로 올라갔다. 그 이름이 그들의 인도자가 되어, 진리의 아버지께 이끌었다. 만물의 아버지는 무지를 풀어 없애고, 죽음을 무너뜨리기를 원하셨기 때문이다. 그를 아는 것이 무지를 없애는 일이었다. 이 때문에, 그의 뜻에 따라, 위에 있는 권능의 형상을 따라 갖추어진 이를 인간이라고 불렀다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8aca64a4a05027e67f7cfd19769d574fe8186bf6ef1001253faa4fa71b96001"
        ],
        "text": "그는 또 그리스도가 여덟 글자이며, 그것들로 첫 여덟 무리를 나타낸다고 말한다. 이 무리가 이오타와 결합하여, 팔백팔십팔이라는 수를 낳았다고 한다. 아들 그리스도라고도 불리며, 이것이 열두 무리라고 말한다. 아들(Υἱὸς)이라는 이름은 네 글자, 크레이스토스(Χρειστὸς)는 여덟 글자이며, 이것들이 합쳐져 열두 무리의 위대함을 드러냈기 때문이다. 이 이름의 수표가 나타나기 전, 곧 아들 예수가 나타나기 전에는, 사람들이 큰 무지와 미혹에 빠져 있었다고 그는 말한다. 여섯 글자의 이름이 드러났을 때, 그 이름을 지닌 이는 육신을 입었다. 사람의 감각으로 알아볼 수 있도록 내려오기 위함이었다. 자기 안에 여섯과 스물넷을 지니고 있었다. 그때 사람들은 그를 알고 무지에서 벗어나, 죽음에서 생명으로 올라갔다. 그 이름이 그들의 인도자가 되어, 진리의 아버지께 이끌었다. 만물의 아버지는 무지를 풀어 없애고, 죽음을 무너뜨리기를 원하셨기 때문이다. 그를 아는 것이 무지를 없애는 일이었다. 이 때문에, 그의 뜻에 따라, 위에 있는 권능의 형상을 따라 갖추어진 이를 인간이라고 불렀다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:31039d9bd0bbb06809ee34498a4c43b4a540fe1617545c362803116f5f099536",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
      },
      "work_location": "1.h8.s13",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-13"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:585fb5ad7a932b8ea8606ceb4443d02af119262fcc975df2c4b1010f945029bb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2ee181daca5fd0a95f264c39121efb3c8e2370e02d40933f4e60d83140fb9ae7",
            "sha256:8eb168a7d41e960e8dd169e5409d6e0f738a7f39afff0c33c4f49bf6a8cf732b",
            "sha256:871df892df1cf7ddb37b4e75fda42dd427cc8dd0874fd4064b1418910210a67e",
            "sha256:4ec5707b7b20d4db92d5d9cf8e5580fe373a562ceb495757ce3bffbdad69fa0f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9821022046f153f04778a995a0609ce0614e9749b85c195c7f6f4db8f5b324ca"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:efaaefb686fc90ad491427714c45afc5c8f8fb5feadc0cd8755f307d983cc78e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 14절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s14",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s14",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150,
              151,
              152
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 14절이며, 통상 인용 1권 15장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7c95d0cba9296684e593b5ef426594ef295458f3cfe216c8365b77ccf8b7d4d6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:585fb5ad7a932b8ea8606ceb4443d02af119262fcc975df2c4b1010f945029bb",
            "source_revision_id": "sha256:9821022046f153f04778a995a0609ce0614e9749b85c195c7f6f4db8f5b324ca",
            "translation_revision_id": "sha256:efaaefb686fc90ad491427714c45afc5c8f8fb5feadc0cd8755f307d983cc78e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3510242607868bcb156c0c792e47c597ea837e3c75100803ec324e06697e587b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:585fb5ad7a932b8ea8606ceb4443d02af119262fcc975df2c4b1010f945029bb",
            "source_revision_id": "sha256:9821022046f153f04778a995a0609ce0614e9749b85c195c7f6f4db8f5b324ca",
            "translation_revision_id": "sha256:efaaefb686fc90ad491427714c45afc5c8f8fb5feadc0cd8755f307d983cc78e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7c95d0cba9296684e593b5ef426594ef295458f3cfe216c8365b77ccf8b7d4d6",
          "sha256:3510242607868bcb156c0c792e47c597ea837e3c75100803ec324e06697e587b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s14",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150,
              151,
              152
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "agnovit autem Patrem Christum Jesum.",
            "explanation": "Harvey 각주 1이 이 문장의 구문과 다음 문장 경계에 관한 교정을 논한다. 본문의 형태를 유지하고 한국어 해석의 한계를 메모했다.",
            "printed_page": 151,
            "printed_text": "agnovit autem Patrem Christum Jesum.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 14절이며, 통상 인용 1권 15장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1b6f15da34552282d6be2c5a2647aeba734b8b35913a4ba28885d613b7face08",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n354.jpg",
            "page_key": "1:149",
            "printed_page": 149,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2ee181daca5fd0a95f264c39121efb3c8e2370e02d40933f4e60d83140fb9ae7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "A quaternatione enim progressi sunt Aeones. Erat autem in quaternatione Anthropos et Ecclesia, Logos et Zoe. Ab iis igitur virtutes, ait, emanatae generaverunt eum, qui in terra manifestatus est, Jesum. Et Logi quidem locum adimplesse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "33fb48386b1f33d305c3f41c521f55e3a88f09e35d8c57fd179a212a3cc1c06c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n355.jpg",
            "page_key": "1:150",
            "printed_page": 150,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8eb168a7d41e960e8dd169e5409d6e0f738a7f39afff0c33c4f49bf6a8cf732b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "angelum Gabriel, Zoes autem Spiritum sanctum, Anthropi autem Altissimi virtutem: Ecclesiae autem locum Virgo ostendit. Et sic ille qui est secundum dispositionem, per Mariam generatur apud eum homo, quem Pater omnium transeuntem per vulvam elegit per Verbum ad agnitionem suam. Cum autem venisset ipse ad aquam, descendisse in eum, quasi columbam, eum qui recurrit sursum, et implevit xii numerum: in quo inerat semen eorum qui conseminati sunt cum eo, et condescenderunt et coascenderunt. Ipsam autem virtutem quae descendit, semen dicit esse Patris, habens in se et Patrem, et Filium, et eam quae per eos cognoscitur innominabilis virtus Siges, et omnes Aeonas. Et hunc esse Spiritum qui locutus est per os",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "719aeea8ae944a19700391be3b9dd9db57bbccd4284c813ec5e75a16188c2d79",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n356.jpg",
            "page_key": "1:151",
            "printed_page": 151,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:871df892df1cf7ddb37b4e75fda42dd427cc8dd0874fd4064b1418910210a67e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jesu, qui se confessus est Filium hominis, et manifestavit Patrem, descendens quidem in Jesum, unitus est. Et destruxit quidem mortem, ait, qui fuit ex dispositione Salvator Jesus; agnovit autem Patrem Christum Jesum. Esse ergo Jesum nomen quidem ejus, qui est ex dispositione homo, dicit, positum autem esse in assimilationem et figurationem ejus, qui incipit in eum descendere, Hominis, quem capientem habere et ipsum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f68d19221063d3e32e743446787ae7d37e5f55e573e26f8d52461dd4769e3df5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n357.jpg",
            "page_key": "1:152",
            "printed_page": 152,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4ec5707b7b20d4db92d5d9cf8e5580fe373a562ceb495757ce3bffbdad69fa0f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hominem, et ipsum Logon, et Patrem, et Arrheton, et Sigen, et Alethian, et Ecclesiam, et Zoen.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9821022046f153f04778a995a0609ce0614e9749b85c195c7f6f4db8f5b324ca",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "A quaternatione enim progressi sunt Aeones. Erat autem in quaternatione Anthropos et Ecclesia, Logos et Zoe. Ab iis igitur virtutes, ait, emanatae generaverunt eum, qui in terra manifestatus est, Jesum. Et Logi quidem locum adimplesse angelum Gabriel, Zoes autem Spiritum sanctum, Anthropi autem Altissimi virtutem: Ecclesiae autem locum Virgo ostendit. Et sic ille qui est secundum dispositionem, per Mariam generatur apud eum homo, quem Pater omnium transeuntem per vulvam elegit per Verbum ad agnitionem suam. Cum autem venisset ipse ad aquam, descendisse in eum, quasi columbam, eum qui recurrit sursum, et implevit xii numerum: in quo inerat semen eorum qui conseminati sunt cum eo, et condescenderunt et coascenderunt. Ipsam autem virtutem quae descendit, semen dicit esse Patris, habens in se et Patrem, et Filium, et eam quae per eos cognoscitur innominabilis virtus Siges, et omnes Aeonas. Et hunc esse Spiritum qui locutus est per os Jesu, qui se confessus est Filium hominis, et manifestavit Patrem, descendens quidem in Jesum, unitus est. Et destruxit quidem mortem, ait, qui fuit ex dispositione Salvator Jesus; agnovit autem Patrem Christum Jesum. Esse ergo Jesum nomen quidem ejus, qui est ex dispositione homo, dicit, positum autem esse in assimilationem et figurationem ejus, qui incipit in eum descendere, Hominis, quem capientem habere et ipsum Hominem, et ipsum Logon, et Patrem, et Arrheton, et Sigen, et Alethian, et Ecclesiam, et Zoen.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "359b706f9d8f0a0481b1e84a1999b81f8b936969cdd04f04907a1db0409d6f2c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "가브리엘, 성령, 지극히 높으신 이의 능력, 동정녀를 로고스, 조에, 안트로포스, 에클레시아에 각각 배정하는 해석이다. 누가복음 1:35과 관련된 표현들이 이 계보 설명에 쓰인다.",
          "마리아를 통해 태어난 사람과 세례 때 그에게 내려오는 능력을 구별하여 서술한다. 함께 씨로 뿌려진 이들, 함께 내려오고 올라간 이들도 별도로 구분했다.",
          "151쪽의 agnovit autem Patrem Christum Jesum은 구문과 신학적 관계가 불명확하다. Patrem Christum Jesum이 목적격으로 이어지는 인쇄 형태에 따라 아버지 그리스도 예수를 알았다고 옮겼다. 이는 이 라틴어 독법에 한정된 번역 선택이다. Harvey 각주 1은 Christum의 격을 바꾸는 의견과 Christum Jesum을 다음 문장으로 옮기는 의견을 검토한다. 이 구절은 추가 원문 대조가 필요한 항목으로 유지한다.",
          "그리스어 병행문은 이 대목에서 아버지를 알리는 표현을 사용한다. 한국어의 알았다는 말은 실제 대본의 agnovit를 따른다. 해당 문장과 직전의 아버지를 드러냈다는 문장을 구분했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2ee181daca5fd0a95f264c39121efb3c8e2370e02d40933f4e60d83140fb9ae7",
              "sha256:8eb168a7d41e960e8dd169e5409d6e0f738a7f39afff0c33c4f49bf6a8cf732b",
              "sha256:871df892df1cf7ddb37b4e75fda42dd427cc8dd0874fd4064b1418910210a67e",
              "sha256:4ec5707b7b20d4db92d5d9cf8e5580fe373a562ceb495757ce3bffbdad69fa0f"
            ],
            "text": "아이온들은 네 존재의 무리에서 나왔다. 그 네 무리 안에는 안트로포스와 에클레시아, 로고스와 조에가 있었다. 그들에게서 흘러나온 권능들이, 땅 위에 나타난 예수를 낳았다고 그는 말한다. 천사 가브리엘은 로고스의 자리를, 성령은 조에의 자리를, 지극히 높으신 이의 능력은 안트로포스의 자리를 채웠다. 동정녀는 에클레시아의 자리를 드러냈다. 그의 설명에 따르면 이렇게 경륜에 속한 사람이 마리아를 통해 태어난다. 만물의 아버지는 태를 거쳐 나온 그를 선택하여, 말씀을 통해 자기를 알게 하셨다. 그가 물에 이르렀을 때, 위로 돌아 올라갔으며, 열둘이라는 수를 채운 이가, 비둘기처럼 그에게 내려왔다고 한다. 그 안에는 그와 함께 씨로 뿌려진 이들, 함께 내려오고 함께 올라간 이들의 씨가 있었다. 내려온 그 능력 자체는 아버지의 씨라고 말한다. 그 안에 아버지와 아들을 지니며, 그들을 통해 알려지는 시게의 이름 붙일 수 없는 능력과, 모든 아이온들을 지녔다. 이것이 예수의 입을 통해 말씀한 영이며, 자기가 사람의 아들이라고 고백하고, 아버지를 드러낸 영이다. 예수에게 내려와 그와 하나가 되었다. 경륜에 따른 구원자 예수는 죽음을 무너뜨렸다고 한다. 그는 아버지 그리스도 예수를 알았다고 한다. 그러므로 예수는 경륜에 따른 그 사람의 이름이라고 말한다. 그 사람에게 내려올 안트로포스의 닮은 모습과 형상으로 놓였다는 것이다. 그를 받아들인 이는 안트로포스 자신과, 로고스 자신과, 아버지와, 아레토스와, 시게와, 알레테이아와, 에클레시아와, 조에를 지녔다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9821022046f153f04778a995a0609ce0614e9749b85c195c7f6f4db8f5b324ca"
        ],
        "text": "아이온들은 네 존재의 무리에서 나왔다. 그 네 무리 안에는 안트로포스와 에클레시아, 로고스와 조에가 있었다. 그들에게서 흘러나온 권능들이, 땅 위에 나타난 예수를 낳았다고 그는 말한다. 천사 가브리엘은 로고스의 자리를, 성령은 조에의 자리를, 지극히 높으신 이의 능력은 안트로포스의 자리를 채웠다. 동정녀는 에클레시아의 자리를 드러냈다. 그의 설명에 따르면 이렇게 경륜에 속한 사람이 마리아를 통해 태어난다. 만물의 아버지는 태를 거쳐 나온 그를 선택하여, 말씀을 통해 자기를 알게 하셨다. 그가 물에 이르렀을 때, 위로 돌아 올라갔으며, 열둘이라는 수를 채운 이가, 비둘기처럼 그에게 내려왔다고 한다. 그 안에는 그와 함께 씨로 뿌려진 이들, 함께 내려오고 함께 올라간 이들의 씨가 있었다. 내려온 그 능력 자체는 아버지의 씨라고 말한다. 그 안에 아버지와 아들을 지니며, 그들을 통해 알려지는 시게의 이름 붙일 수 없는 능력과, 모든 아이온들을 지녔다. 이것이 예수의 입을 통해 말씀한 영이며, 자기가 사람의 아들이라고 고백하고, 아버지를 드러낸 영이다. 예수에게 내려와 그와 하나가 되었다. 경륜에 따른 구원자 예수는 죽음을 무너뜨렸다고 한다. 그는 아버지 그리스도 예수를 알았다고 한다. 그러므로 예수는 경륜에 따른 그 사람의 이름이라고 말한다. 그 사람에게 내려올 안트로포스의 닮은 모습과 형상으로 놓였다는 것이다. 그를 받아들인 이는 안트로포스 자신과, 로고스 자신과, 아버지와, 아레토스와, 시게와, 알레테이아와, 에클레시아와, 조에를 지녔다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:efaaefb686fc90ad491427714c45afc5c8f8fb5feadc0cd8755f307d983cc78e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
      },
      "work_location": "1.h8.s14",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-14"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:435dfa98acfd6a06147a23969ef2645852410253600cb7cc168524d362e13bfc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cff91adb1c8bf2738c8278804ef027ff31a5dddb822c07bd22219b679d828615",
            "sha256:d0d8f02e1c754776f85862a3a5dabb42ede22aa58873e75bc07860c6b9b86092"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:23e7cc1d854be141200c885a986e57d95077937aa87dbe11de56f131bfecf98b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e83d69a62aa4c6ea16c110f4ce94d706a3b5dabf0779dd054358071b1ae67d8d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 15절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s15",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s15",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 15절이며, 통상 인용 1권 15장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:dbfdf235b5e44ea40d8b4dba7e985a65b3c5cb8d56e85380d4bb57e517dd4b71",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:435dfa98acfd6a06147a23969ef2645852410253600cb7cc168524d362e13bfc",
            "source_revision_id": "sha256:23e7cc1d854be141200c885a986e57d95077937aa87dbe11de56f131bfecf98b",
            "translation_revision_id": "sha256:e83d69a62aa4c6ea16c110f4ce94d706a3b5dabf0779dd054358071b1ae67d8d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1838982afec0c970639c2fa0ab5c2f1cb8182556795b1076fc19e088f56bcef5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:435dfa98acfd6a06147a23969ef2645852410253600cb7cc168524d362e13bfc",
            "source_revision_id": "sha256:23e7cc1d854be141200c885a986e57d95077937aa87dbe11de56f131bfecf98b",
            "translation_revision_id": "sha256:e83d69a62aa4c6ea16c110f4ce94d706a3b5dabf0779dd054358071b1ae67d8d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dbfdf235b5e44ea40d8b4dba7e985a65b3c5cb8d56e85380d4bb57e517dd4b71",
          "sha256:1838982afec0c970639c2fa0ab5c2f1cb8182556795b1076fc19e088f56bcef5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s15",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 각주 1은 일부 사본의 생략을 대괄호로 표시했다고 설명한다. 인쇄 본문과 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 153,
            "printed_text": "[temporis quam Palamedes]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_bracketed_variant"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "procedentibus",
            "printed_pages": [
              152,
              153
            ],
            "printed_parts": [
              "proceden-",
              "tibus"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 15절이며, 통상 인용 1권 15장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f68d19221063d3e32e743446787ae7d37e5f55e573e26f8d52461dd4769e3df5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n357.jpg",
            "page_key": "1:152",
            "printed_page": 152,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cff91adb1c8bf2738c8278804ef027ff31a5dddb822c07bd22219b679d828615",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec jam supra Iu Iu, et super Pheu, et super universam tragicam exclamationem et doloris vociferationem sunt. Quis enim non oderit eum, qui tantorum mendaciorum malus compositor est poeta, cum viderit veritatem idolum a Marco factam, et hoc Alphabetae literis stigmatam? Nuper, sicut quod est ab initio, quod dici solet heri et ante, Graeci confitentur a Cadmo se primum sedecim accepisse: post deinde procedentibus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "82627c8e071661ba72b053ae09ac90ac8754f606e6965315702c2d6244e0016d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n358.jpg",
            "page_key": "1:153",
            "printed_page": 153,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d0d8f02e1c754776f85862a3a5dabb42ede22aa58873e75bc07860c6b9b86092",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "temporibus semetipsos adinvenisse, aliquando quidem aspiratas, aliquando autem duplices: novissime autem omnium Palamedem aiunt longas eis apposuisse. Prius igitur quam apud Graecos haec fierent, non erat veritas. Corpus enim ejus secundum te, Marce; posterius est tempore quam Cadmos, et ii qui ante eum sunt; posterius autem his, qui reliqua elementa addiderunt [temporis quam Palamedes]: posterius autem tempore, quam et tu ipse. Tu autem solus in idolum deposuisti eam, quae a te praedicatur Veritas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:23e7cc1d854be141200c885a986e57d95077937aa87dbe11de56f131bfecf98b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec jam supra Iu Iu, et super Pheu, et super universam tragicam exclamationem et doloris vociferationem sunt. Quis enim non oderit eum, qui tantorum mendaciorum malus compositor est poeta, cum viderit veritatem idolum a Marco factam, et hoc Alphabetae literis stigmatam? Nuper, sicut quod est ab initio, quod dici solet heri et ante, Graeci confitentur a Cadmo se primum sedecim accepisse: post deinde procedentibus temporibus semetipsos adinvenisse, aliquando quidem aspiratas, aliquando autem duplices: novissime autem omnium Palamedem aiunt longas eis apposuisse. Prius igitur quam apud Graecos haec fierent, non erat veritas. Corpus enim ejus secundum te, Marce; posterius est tempore quam Cadmos, et ii qui ante eum sunt; posterius autem his, qui reliqua elementa addiderunt [temporis quam Palamedes]: posterius autem tempore, quam et tu ipse. Tu autem solus in idolum deposuisti eam, quae a te praedicatur Veritas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d3e00d9db3c7c488ff8cd907677fc97fb439f87a0d32b4ce36b3bef6c3af0301",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "여기부터 이레네우스가 마르코스의 설명을 직접 반박한다. 진리의 몸을 그리스어 알파벳으로 설명하면, 그 몸이 글자를 고안한 사람들보다 뒤에 생겼다는 결론에 이른다고 비판한다.",
          "카드모스와 팔라메데스에 관한 내용은 이레네우스가 제시하는 알파벳 기원 전승이다. 거센소리, 겹자음, 긴소리 글자의 구분도 그 전승을 서술하는 순서에 맞추었다.",
          "153쪽 [temporis quam Palamedes]의 대괄호는 일부 사본의 생략을 나타낸다는 Harvey의 각주를 따른다. 한국어에도 같은 범위를 대괄호로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cff91adb1c8bf2738c8278804ef027ff31a5dddb822c07bd22219b679d828615",
              "sha256:d0d8f02e1c754776f85862a3a5dabb42ede22aa58873e75bc07860c6b9b86092"
            ],
            "text": "이것들은 이제 이우, 이우라는 탄식도, 페우라는 탄식도, 모든 비극의 외침과 고통의 울부짖음도 넘어선다. 마르코스가 진리를 우상으로 만들고, 그 몸에 알파벳 글자들을 새겨 놓은 것을 보면서, 그토록 큰 거짓말들을 엮어 낸 악한 시인을 누가 미워하지 않겠는가? 그리스인들은 인정한다. 태초에 견주면 최근에, 흔히 말하는 어제와 그제에, 자기들이 카드모스에게서 처음 열여섯 글자를 받았다고 한다. 그 뒤 시간이 흐르면서, 스스로 글자들을 고안했는데, 어느 때에는 거센소리 글자들을, 어느 때에는 겹자음 글자들을 만들었다. 맨 나중에 팔라메데스가 긴소리 글자들을 더했다고 말한다. 그렇다면 그리스인들에게 이런 일이 일어나기 전에는 진리가 없었다는 말인가? 마르코스여, 그대의 말대로라면 진리의 몸은 카드모스와 그보다 앞선 이들보다 나중에 생겼으며, 나머지 글자들을 보탠 이들보다도 뒤에 생겼다. [시대로 보아 팔라메데스보다도 뒤이다.] 그대 자신보다도 나중에 생겼다. 그대 혼자 그대가 선포하는 진리를 우상으로 끌어내렸기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:23e7cc1d854be141200c885a986e57d95077937aa87dbe11de56f131bfecf98b"
        ],
        "text": "이것들은 이제 이우, 이우라는 탄식도, 페우라는 탄식도, 모든 비극의 외침과 고통의 울부짖음도 넘어선다. 마르코스가 진리를 우상으로 만들고, 그 몸에 알파벳 글자들을 새겨 놓은 것을 보면서, 그토록 큰 거짓말들을 엮어 낸 악한 시인을 누가 미워하지 않겠는가? 그리스인들은 인정한다. 태초에 견주면 최근에, 흔히 말하는 어제와 그제에, 자기들이 카드모스에게서 처음 열여섯 글자를 받았다고 한다. 그 뒤 시간이 흐르면서, 스스로 글자들을 고안했는데, 어느 때에는 거센소리 글자들을, 어느 때에는 겹자음 글자들을 만들었다. 맨 나중에 팔라메데스가 긴소리 글자들을 더했다고 말한다. 그렇다면 그리스인들에게 이런 일이 일어나기 전에는 진리가 없었다는 말인가? 마르코스여, 그대의 말대로라면 진리의 몸은 카드모스와 그보다 앞선 이들보다 나중에 생겼으며, 나머지 글자들을 보탠 이들보다도 뒤에 생겼다. [시대로 보아 팔라메데스보다도 뒤이다.] 그대 자신보다도 나중에 생겼다. 그대 혼자 그대가 선포하는 진리를 우상으로 끌어내렸기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e83d69a62aa4c6ea16c110f4ce94d706a3b5dabf0779dd054358071b1ae67d8d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
      },
      "work_location": "1.h8.s15",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-15"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c691a9fae24ffedff5997300b56d3654b0723ca718d9b95d8123483595b16b75",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8f8ac10828c6437adde5929a7053d8c26a508a4d147ea7f7ff906a2409f73b50",
            "sha256:422f9bfd76de65471e39bd512994d48a5091ee7ae33e9f937f38330355f00804",
            "sha256:f5af73b2c51bc595511b3b9893aa9571f915c4a0c0685462ea04f5b7f6c0614a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:698cc3540910868b152ed7099ba4c3cf78caa94a50d79770bebea6f70ad93718"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3d24bdbb4343d6a785c5b03037383c74c1b77b7435c4068aa4bb76721ed686d9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 16절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s16",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s16",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              153,
              154,
              155
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 16절이며, 통상 인용 1권 15장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0d0ecf4d5b4317e0de6d4154bbbcfa43066cc9116e4dcf1cc96c2e8acc2f463f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c691a9fae24ffedff5997300b56d3654b0723ca718d9b95d8123483595b16b75",
            "source_revision_id": "sha256:698cc3540910868b152ed7099ba4c3cf78caa94a50d79770bebea6f70ad93718",
            "translation_revision_id": "sha256:3d24bdbb4343d6a785c5b03037383c74c1b77b7435c4068aa4bb76721ed686d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0b3192901340861acc9e59e7fe82e24ecf65d3d8fd50cb13d0bc72ddc3d992d2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c691a9fae24ffedff5997300b56d3654b0723ca718d9b95d8123483595b16b75",
            "source_revision_id": "sha256:698cc3540910868b152ed7099ba4c3cf78caa94a50d79770bebea6f70ad93718",
            "translation_revision_id": "sha256:3d24bdbb4343d6a785c5b03037383c74c1b77b7435c4068aa4bb76721ed686d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0d0ecf4d5b4317e0de6d4154bbbcfa43066cc9116e4dcf1cc96c2e8acc2f463f",
          "sha256:0b3192901340861acc9e59e7fe82e24ecf65d3d8fd50cb13d0bc72ddc3d992d2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s16",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              153,
              154,
              155
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "대괄호로 인쇄된 열 무리의 보충을 유지하고 한국어에도 표시했다.",
            "printed_page": 154,
            "printed_text": "[et decadem]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "본문에 인쇄된 괄호와 명칭을 유지했다.",
            "printed_page": 154,
            "printed_text": "(Aeonem)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_parenthetical"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "subpartientem",
            "printed_pages": [
              154,
              155
            ],
            "printed_parts": [
              "sub-",
              "partientem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 16절이며, 통상 인용 1권 15장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "82627c8e071661ba72b053ae09ac90ac8754f606e6965315702c2d6244e0016d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n358.jpg",
            "page_key": "1:153",
            "printed_page": 153,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8f8ac10828c6437adde5929a7053d8c26a508a4d147ea7f7ff906a2409f73b50",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quis autem sustinebit tuam illam, quae tantum verbosata",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4888c43068d8618368ef6d4c3bf83df8403ecef192af6ad3a60d78cc3d256a3d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n359.jpg",
            "page_key": "1:154",
            "printed_page": 154,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:422f9bfd76de65471e39bd512994d48a5091ee7ae33e9f937f38330355f00804",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est Sigen, quae innominabilem nominat (Aeonem), inenarrabilem exponit, et eum qui investigabilis est enuntiat, et aperuisse os dicit eum, quem incorporalem et infiguratum dicis, et emisisse Verbum, quasi unum ex his quae composita sunt animalia: Verbum quoque ejus simile esse ei qui eum emisit, et formam invisibilis factum, elementorum quidem esse triginta, syllabarum autem quatuor? Erit ergo secundum similitudinem Verbi Pater omnium, sicut tu ais, elementorum quidem triginta, syllabarum autem quatuor. Aut iterum quis sustinebit te in schemata et numeros, aliquando quidem triginta, aliquando autem viginti quatuor, aliquando sex tantum, concludentem universorum conditorem, et Demiurgum, et factorem Verbum Dei, et minuentem eum in syllabas quidem quatuor, elementa autem triginta: et omnium Dominum qui firmavit coelos, in dccclxxxviii deducentem numeros, similiter atque Alphabetum: et ipsum qui omnia capit Patrem, a nullo autem capitur, in quaternationem et octonationem [et decadem] et duodecadem subpartientem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0a4c4b8664e722621659a4ca08096816b35deb60b9477430486e640e783d8741",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n360.jpg",
            "page_key": "1:155",
            "printed_page": 155,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f5af73b2c51bc595511b3b9893aa9571f915c4a0c0685462ea04f5b7f6c0614a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et per hujusmodi multiplicationes illud quod est inenarrabile et incognoscibile, quemadmodum tu dicis, Patris enarrantem? Et quem incorporalem et insubstantivum nominas, hujus materiam et substantiam ex multis literis, aliis ex aliis generatis, fabricas, ipse Daedalus fictor et faber malus factus sublimissimae virtutis: et quam indivisibilem dicis substantiam, in mutas, et vocales, et semivocales sonos subdividens, id quod est mutum in his, omnium Patri et hujus intentioni mentiens, in summam blasphemiam et magnam impietatem immisisti omnes qui tibi credunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:698cc3540910868b152ed7099ba4c3cf78caa94a50d79770bebea6f70ad93718",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quis autem sustinebit tuam illam, quae tantum verbosata est Sigen, quae innominabilem nominat (Aeonem), inenarrabilem exponit, et eum qui investigabilis est enuntiat, et aperuisse os dicit eum, quem incorporalem et infiguratum dicis, et emisisse Verbum, quasi unum ex his quae composita sunt animalia: Verbum quoque ejus simile esse ei qui eum emisit, et formam invisibilis factum, elementorum quidem esse triginta, syllabarum autem quatuor? Erit ergo secundum similitudinem Verbi Pater omnium, sicut tu ais, elementorum quidem triginta, syllabarum autem quatuor. Aut iterum quis sustinebit te in schemata et numeros, aliquando quidem triginta, aliquando autem viginti quatuor, aliquando sex tantum, concludentem universorum conditorem, et Demiurgum, et factorem Verbum Dei, et minuentem eum in syllabas quidem quatuor, elementa autem triginta: et omnium Dominum qui firmavit coelos, in dccclxxxviii deducentem numeros, similiter atque Alphabetum: et ipsum qui omnia capit Patrem, a nullo autem capitur, in quaternationem et octonationem [et decadem] et duodecadem subpartientem, et per hujusmodi multiplicationes illud quod est inenarrabile et incognoscibile, quemadmodum tu dicis, Patris enarrantem? Et quem incorporalem et insubstantivum nominas, hujus materiam et substantiam ex multis literis, aliis ex aliis generatis, fabricas, ipse Daedalus fictor et faber malus factus sublimissimae virtutis: et quam indivisibilem dicis substantiam, in mutas, et vocales, et semivocales sonos subdividens, id quod est mutum in his, omnium Patri et hujus intentioni mentiens, in summam blasphemiam et magnam impietatem immisisti omnes qui tibi credunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3526180c55d09a49a69dcb478715943a22244cfc2b5a46c3cc05d34105a8e213",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이름 붙일 수 없는 이에게 이름을 붙이고, 나눌 수 없는 실체를 나누는 모순을 지적하는 반박이다. 반복되는 물음과 주어는 마르코스를 향한 이레네우스의 직접 비판으로 옮겼다.",
          "154쪽 investigabilis는 그 면의 각주 1이 제시하는 뜻에 따라 찾아 헤아릴 수 없는으로 옮겼다.",
          "같은 면의 (Aeonem)과 [et decadem]은 본문에 인쇄된 괄호와 보충을 유지했다. 한국어에도 각각 (아이온), [열 무리]로 표시했다.",
          "다이달로스는 많은 부분으로 복잡한 구조물을 만드는 장인의 비유에 사용된다. 여기서는 신적 존재를 글자들로 제작하는 마르코스를 비판하는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8f8ac10828c6437adde5929a7053d8c26a508a4d147ea7f7ff906a2409f73b50",
              "sha256:422f9bfd76de65471e39bd512994d48a5091ee7ae33e9f937f38330355f00804",
              "sha256:f5af73b2c51bc595511b3b9893aa9571f915c4a0c0685462ea04f5b7f6c0614a"
            ],
            "text": "그토록 수다를 떠는 그대의 시게를 누가 견디겠는가? 그 시게는 이름 붙일 수 없는 이(아이온)에게 이름을 붙이고, 말로 나타낼 수 없는 이를 설명하며, 찾아 헤아릴 수 없는 이를 이야기한다. 그대가 몸과 형체가 없다고 말하는 이가 입을 열고, 여러 부분으로 이루어진 생물 가운데 하나처럼 말씀을 내보냈다고 한다. 그의 말씀은 그를 내보낸 이와 닮았고, 보이지 않는 이의 형상이 되었으며, 서른 요소와 네 음절로 되어 있다고 한다. 그러면 만물의 아버지도 그 말씀과 닮아서, 그대 말대로, 서른 요소와 네 음절로 이루어질 것이다. 또 누가 그대를 견디겠는가? 만물을 세우고, 빚고, 만드신 하나님의 말씀을 형태와 수 안에, 어떤 때에는 서른, 어떤 때에는 스물넷, 어떤 때에는 고작 여섯 안에 가두고, 그를 네 음절과 서른 요소로 쪼개는 그대를! 하늘을 굳게 세우신 만물의 주님을, 알파벳과 마찬가지로, 팔백팔십팔이라는 수로 끌어내리는 그대를! 모든 것을 담아내시며, 아무것에도 담기지 않는 그 아버지를, 네 무리와 여덟 무리, [열 무리], 열두 무리로 나누고, 이런 곱셈을 통해, 그대 스스로 말로 나타낼 수 없고 알 수 없다고 말하는 아버지의 것을 설명하는 그대를! 그대는 몸도 물질적 실체도 없다고 부르는 이의 질료와 실체를, 서로에게서 태어나는 많은 글자들로 만들어 낸다. 그대 자신이 만들어 내는 다이달로스가 되어, 가장 높은 능력을 빚는 악한 장인이 된 것이다. 나눌 수 없다고 말하는 그 실체를, 소리 없는 글자와 모음, 반모음의 소리로 다시 나누고, 그 가운데 소리 없는 것을, 만물의 아버지와 그의 생각에 거짓으로 돌렸다. 그대를 믿는 모든 이를 극심한 모독과 큰 불경 속으로 몰아넣은 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:698cc3540910868b152ed7099ba4c3cf78caa94a50d79770bebea6f70ad93718"
        ],
        "text": "그토록 수다를 떠는 그대의 시게를 누가 견디겠는가? 그 시게는 이름 붙일 수 없는 이(아이온)에게 이름을 붙이고, 말로 나타낼 수 없는 이를 설명하며, 찾아 헤아릴 수 없는 이를 이야기한다. 그대가 몸과 형체가 없다고 말하는 이가 입을 열고, 여러 부분으로 이루어진 생물 가운데 하나처럼 말씀을 내보냈다고 한다. 그의 말씀은 그를 내보낸 이와 닮았고, 보이지 않는 이의 형상이 되었으며, 서른 요소와 네 음절로 되어 있다고 한다. 그러면 만물의 아버지도 그 말씀과 닮아서, 그대 말대로, 서른 요소와 네 음절로 이루어질 것이다. 또 누가 그대를 견디겠는가? 만물을 세우고, 빚고, 만드신 하나님의 말씀을 형태와 수 안에, 어떤 때에는 서른, 어떤 때에는 스물넷, 어떤 때에는 고작 여섯 안에 가두고, 그를 네 음절과 서른 요소로 쪼개는 그대를! 하늘을 굳게 세우신 만물의 주님을, 알파벳과 마찬가지로, 팔백팔십팔이라는 수로 끌어내리는 그대를! 모든 것을 담아내시며, 아무것에도 담기지 않는 그 아버지를, 네 무리와 여덟 무리, [열 무리], 열두 무리로 나누고, 이런 곱셈을 통해, 그대 스스로 말로 나타낼 수 없고 알 수 없다고 말하는 아버지의 것을 설명하는 그대를! 그대는 몸도 물질적 실체도 없다고 부르는 이의 질료와 실체를, 서로에게서 태어나는 많은 글자들로 만들어 낸다. 그대 자신이 만들어 내는 다이달로스가 되어, 가장 높은 능력을 빚는 악한 장인이 된 것이다. 나눌 수 없다고 말하는 그 실체를, 소리 없는 글자와 모음, 반모음의 소리로 다시 나누고, 그 가운데 소리 없는 것을, 만물의 아버지와 그의 생각에 거짓으로 돌렸다. 그대를 믿는 모든 이를 극심한 모독과 큰 불경 속으로 몰아넣은 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3d24bdbb4343d6a785c5b03037383c74c1b77b7435c4068aa4bb76721ed686d9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
      },
      "work_location": "1.h8.s16",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-16"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d3fc91563257d83264b08573b392857766887039060c09bd02432e81073eefe2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:869c62fbafe666747dde128a8ba554d0f2cc3888d4fbe866e36bcd871c788d04",
            "sha256:daf377c31789c94185afd7b2f89b40b5783cbafea710335b9d7b09a69c0bacf3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64f9e65b2b2e352a1cf795c2d6b3ae89eb563e207830c1f79b4c96b813b9ba3b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a5b0a16bf7f0f0c5cd8ef173915fa327a893c66011d98bceab4eda1c770b1d1d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 8장 17절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155,
              156
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "numbering_note": "Harvey판 8장 17절이며, 통상 인용 1권 15장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:56d72c022fd4238aafcb0c4bfa58eb3166ae2ed1181581f24bb453f83b17f833",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d3fc91563257d83264b08573b392857766887039060c09bd02432e81073eefe2",
            "source_revision_id": "sha256:64f9e65b2b2e352a1cf795c2d6b3ae89eb563e207830c1f79b4c96b813b9ba3b",
            "translation_revision_id": "sha256:a5b0a16bf7f0f0c5cd8ef173915fa327a893c66011d98bceab4eda1c770b1d1d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a1eade08d090542081da7a65dcc9f248dd7c460e45972cd80dc9d28ce10f0aad",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d3fc91563257d83264b08573b392857766887039060c09bd02432e81073eefe2",
            "source_revision_id": "sha256:64f9e65b2b2e352a1cf795c2d6b3ae89eb563e207830c1f79b4c96b813b9ba3b",
            "translation_revision_id": "sha256:a5b0a16bf7f0f0c5cd8ef173915fa327a893c66011d98bceab4eda1c770b1d1d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:56d72c022fd4238aafcb0c4bfa58eb3166ae2ed1181581f24bb453f83b17f833",
          "sha256:a1eade08d090542081da7a65dcc9f248dd7c460e45972cd80dc9d28ce10f0aad"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h8-s17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103115.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155,
              156
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "attribution": "Unnamed elder and herald of truth, as quoted by Irenaeus",
            "explanation": "인용된 라틴어 시구 여덟 행의 경계와 익명의 발화자를 보존했다.",
            "lines": [
              "Idolorum fabricator, Marce, et portentorum inspector,",
              "Astrologiae cognitor et magicae artis,",
              "Per quae confirmas erroris doctrinas,",
              "Signa ostendens his qui a te seducuntur,",
              "Apostaticae virtutis operationes,",
              "Quae tibi praestat tuus pater Satanas",
              "Per angelicam virtutem Azazel facere, habens te",
              "Praecursorem contrariae adversus Deum nequitiae."
            ],
            "printed_pages": [
              155,
              156
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "quoted_verse"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 8장 17절이며, 통상 인용 1권 15장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0a4c4b8664e722621659a4ca08096816b35deb60b9477430486e640e783d8741",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n360.jpg",
            "page_key": "1:155",
            "printed_page": 155,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:869c62fbafe666747dde128a8ba554d0f2cc3888d4fbe866e36bcd871c788d04",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter et juste et apte tali temeritati tuae divinae aspirationis senior et praeco veritatis invectus est in te, dicens sic: Idolorum fabricator, Marce, et portentorum inspector, Astrologiae cognitor et magicae artis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f8c6d8ac1a4f387ee95b27eda76bfb3167b76217f2b937c111f10ef857673b29",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n361.jpg",
            "page_key": "1:156",
            "printed_page": 156,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:daf377c31789c94185afd7b2f89b40b5783cbafea710335b9d7b09a69c0bacf3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Per quae confirmas erroris doctrinas, Signa ostendens his qui a te seducuntur, Apostaticae virtutis operationes, Quae tibi praestat tuus pater Satanas Per angelicam virtutem Azazel facere, habens te Praecursorem contrariae adversus Deum nequitiae. Et haec quidem amator Dei senior. Nos autem reliqua mysteria eorum, quae sunt longa, conabimur breviter expedire, et ea quae multo tempore sunt occultata, in manifestum producere. Sic enim fit ut facile argui et convinci possint ab omnibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:64f9e65b2b2e352a1cf795c2d6b3ae89eb563e207830c1f79b4c96b813b9ba3b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quapropter et juste et apte tali temeritati tuae divinae aspirationis senior et praeco veritatis invectus est in te, dicens sic: Idolorum fabricator, Marce, et portentorum inspector, Astrologiae cognitor et magicae artis, Per quae confirmas erroris doctrinas, Signa ostendens his qui a te seducuntur, Apostaticae virtutis operationes, Quae tibi praestat tuus pater Satanas Per angelicam virtutem Azazel facere, habens te Praecursorem contrariae adversus Deum nequitiae. Et haec quidem amator Dei senior. Nos autem reliqua mysteria eorum, quae sunt longa, conabimur breviter expedire, et ea quae multo tempore sunt occultata, in manifestum producere. Sic enim fit ut facile argui et convinci possint ab omnibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1c5664fc6a33f1aa5dcc7e3407fcb42b2d60ce1e6f797784d04b5b5783f0a288",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 이름을 밝히지 않은 원로의 시구를 인용한다. 신적 영감을 받은 원로, 진리의 전령, 하나님을 사랑하는 원로는 본문이 붙이는 호칭이다.",
          "라틴어 시구 여덟 행의 순서를 한국어 대응에서도 유지했다. 인쇄면 155-156쪽의 행 경계는 원문 데이터의 quoted_verse에 보존했다.",
          "사탄과 아자젤은 인용된 시에서 마르코스의 행위를 비판하는 데 쓰인 이름이다. 마술과 표징에 대한 평가는 인용된 원로와 그를 인용하는 이레네우스의 발화에 속한다.",
          "이 절로 Harvey판 8장과 통상 인용 1권 15장이 끝난다. 다음 장은 수와 잃은 양의 비유를 연결하는 해석을 다룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:869c62fbafe666747dde128a8ba554d0f2cc3888d4fbe866e36bcd871c788d04",
              "sha256:daf377c31789c94185afd7b2f89b40b5783cbafea710335b9d7b09a69c0bacf3"
            ],
            "text": "신적 영감을 받은 원로이며, 진리의 전령인 이는, 그대의 이런 무모함을 두고, 마땅하고도 적절하게, 다음과 같이 그대를 꾸짖었다. “우상을 만드는 자, 마르코스여, 기이한 징조를 살피는 자여, 점성술과 마술에 능한 자여, 그것들로 미혹의 가르침을 굳게 하며, 그대가 속이는 이들에게 표징들을 보여 주는 자여, 그것들은 배교한 능력의 행위들, 그대의 아버지 사탄이 그대에게 행하게 해 주는 것들, 천사 아자젤의 능력을 통해 그렇게 하게 하며, 그대를 세우니, 하나님을 거스르는 악행의 앞잡이로 삼는 것이다.” 하나님을 사랑하는 원로는 이렇게 말했다. 우리는 그들의 나머지 신비들을, 길게 이어지는 그 신비들을, 짧게 풀어 설명하고, 오랫동안 감추어진 것들을 드러내고자 한다. 그러면 누구나 그것들을 쉽게 논박하고 잘못을 밝힐 수 있을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64f9e65b2b2e352a1cf795c2d6b3ae89eb563e207830c1f79b4c96b813b9ba3b"
        ],
        "text": "신적 영감을 받은 원로이며, 진리의 전령인 이는, 그대의 이런 무모함을 두고, 마땅하고도 적절하게, 다음과 같이 그대를 꾸짖었다. “우상을 만드는 자, 마르코스여, 기이한 징조를 살피는 자여, 점성술과 마술에 능한 자여, 그것들로 미혹의 가르침을 굳게 하며, 그대가 속이는 이들에게 표징들을 보여 주는 자여, 그것들은 배교한 능력의 행위들, 그대의 아버지 사탄이 그대에게 행하게 해 주는 것들, 천사 아자젤의 능력을 통해 그렇게 하게 하며, 그대를 세우니, 하나님을 거스르는 악행의 앞잡이로 삼는 것이다.” 하나님을 사랑하는 원로는 이렇게 말했다. 우리는 그들의 나머지 신비들을, 길게 이어지는 그 신비들을, 짧게 풀어 설명하고, 오랫동안 감추어진 것들을 드러내고자 한다. 그러면 누구나 그것들을 쉽게 논박하고 잘못을 밝힐 수 있을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a5b0a16bf7f0f0c5cd8ef173915fa327a893c66011d98bceab4eda1c770b1d1d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
      },
      "work_location": "1.h8.s17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-8:section-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:934b50b3dedb2c6954aca52b5304fd3b53f800c68c30c3c3c840d56b40956a7a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:59bb477bcff99fca42aa2bc5118cd29fdb219652a3643a0e06d57d0d6ed06d51",
            "sha256:03885be0572f5633cad2837b7ce563c1a13b7c4ac94bd6c427d55a8652542685",
            "sha256:1b28984f884e9e8053bbd7b40bc4473c1ef0b8ec296ac6f27a4aa95afc5d2820"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:04a6dd481ab07f416f81bbca621ac2e2c97ea3989e28e0deee88f24cf326e7a1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:01a452bf0f293bf34195eba740be94e30f6d15fe7720fff5588095e0dd9c4a11"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 9장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              157,
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 9장 1절이며, 통상 인용 1권 16장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:94b70f3b14afd0d5ee6c919a6bea6fa7c236121cf96452b842062553e9f44c39",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:934b50b3dedb2c6954aca52b5304fd3b53f800c68c30c3c3c840d56b40956a7a",
            "source_revision_id": "sha256:04a6dd481ab07f416f81bbca621ac2e2c97ea3989e28e0deee88f24cf326e7a1",
            "translation_revision_id": "sha256:01a452bf0f293bf34195eba740be94e30f6d15fe7720fff5588095e0dd9c4a11"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e79953d53c969c6e99f1dea49c263a88574c104a8b16ba6ad064eb49cf3c208c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:934b50b3dedb2c6954aca52b5304fd3b53f800c68c30c3c3c840d56b40956a7a",
            "source_revision_id": "sha256:04a6dd481ab07f416f81bbca621ac2e2c97ea3989e28e0deee88f24cf326e7a1",
            "translation_revision_id": "sha256:01a452bf0f293bf34195eba740be94e30f6d15fe7720fff5588095e0dd9c4a11"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:94b70f3b14afd0d5ee6c919a6bea6fa7c236121cf96452b842062553e9f44c39",
          "sha256:e79953d53c969c6e99f1dea49c263a88574c104a8b16ba6ad064eb49cf3c208c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              157,
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "sibimetipsis",
            "printed_pages": [
              158,
              159
            ],
            "printed_parts": [
              "sibi-",
              "metipsis"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "explanation": "에피세몬과 수난을 연결하는 괄호 구문을 보존했다. 구문의 연결을 번역 메모에 기록했다.",
            "printed_page": 158,
            "printed_text": "(consequentem sibi propter episemon)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_parenthetical"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 9장 1절이며, 통상 인용 1권 16장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8d23bae5e3815813154d69bb540426a159c889cab8f2a827a15ef7ae84cf3de0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n362.jpg",
            "page_key": "1:157",
            "printed_page": 157,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:59bb477bcff99fca42aa2bc5118cd29fdb219652a3643a0e06d57d0d6ed06d51",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Generationem itaque Aeonum, et errorem ovis, et adinventionem, adunantes in unum, mystice audent annunciare hi qui in numeros omnia deduxerunt, de monade et dualitate dicentes omnia constare: et a monade usque ad quatuor numerantes, sic generant decadem. Unum enim et duo, et tres, et quatuor, in unum compositae, decem Aeonum generaverunt numerum. Rursus autem dualitas ab ea progressa usque ad episemon, duo et quatuor et sex, duodecadem ostendit. Et rursus a dualitate",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "caec5f5be04a5d624863a95b1eba6a3dc72b8e30d7c8e70288b7fbbc0af09f4b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n363.jpg",
            "page_key": "1:158",
            "printed_page": 158,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:03885be0572f5633cad2837b7ce563c1a13b7c4ac94bd6c427d55a8652542685",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "similiter numerantibus nobis usque ad x, xxx numerus ostensus est, in quo est ogdoas et decas et duodecas. Duodecadem igitur eo quod episemon habuerit (consequentem sibi propter episemon) passionem vocant. Et propter hoc circa xii numerum cum labes quaedam facta fuisset, ovem luxuriatam oberrasse: quoniam apostasiam a duodecade factam dicunt. Similiter et a duodecade abscedentem unam virtutem periisse divinant: et hanc esse mulierem quae perdiderit drachmam, et accenderit lucernam, et invenerit eam. Sic igitur et numeros reliquos in drachma, qui sunt novem, in ove vero undecim, perplexos sibimetipsis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "917db423d5485994194743100ab4d690f643e7aabfc04f17758ff98eaac494f3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n364.jpg",
            "page_key": "1:159",
            "printed_page": 159,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1b28984f884e9e8053bbd7b40bc4473c1ef0b8ec296ac6f27a4aa95afc5d2820",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "xcix numerum generare: quoniam novies undeni xcix fiant. Quapropter et Amen hunc habere dicunt numerum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:04a6dd481ab07f416f81bbca621ac2e2c97ea3989e28e0deee88f24cf326e7a1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Generationem itaque Aeonum, et errorem ovis, et adinventionem, adunantes in unum, mystice audent annunciare hi qui in numeros omnia deduxerunt, de monade et dualitate dicentes omnia constare: et a monade usque ad quatuor numerantes, sic generant decadem. Unum enim et duo, et tres, et quatuor, in unum compositae, decem Aeonum generaverunt numerum. Rursus autem dualitas ab ea progressa usque ad episemon, duo et quatuor et sex, duodecadem ostendit. Et rursus a dualitate similiter numerantibus nobis usque ad x, xxx numerus ostensus est, in quo est ogdoas et decas et duodecas. Duodecadem igitur eo quod episemon habuerit (consequentem sibi propter episemon) passionem vocant. Et propter hoc circa xii numerum cum labes quaedam facta fuisset, ovem luxuriatam oberrasse: quoniam apostasiam a duodecade factam dicunt. Similiter et a duodecade abscedentem unam virtutem periisse divinant: et hanc esse mulierem quae perdiderit drachmam, et accenderit lucernam, et invenerit eam. Sic igitur et numeros reliquos in drachma, qui sunt novem, in ove vero undecim, perplexos sibimetipsis, xcix numerum generare: quoniam novies undeni xcix fiant. Quapropter et Amen hunc habere dicunt numerum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dfb8b25167d9187efb30cd27cee7bbecaa280d8f05242fe8097a52f06e60a976",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아이온들의 발생과 누가복음 15장의 잃은 양, 잃은 드라크마 이야기를 하나의 수 체계로 연결하는 해석이다. 여기에 나오는 양 열하나는 열두 아이온에서 하나가 이탈했다는 설명에 따른 수이다.",
          "하나에서 넷까지의 합계는 10, 둘에서 여섯까지 짝수의 합계는 12, 둘에서 열까지 짝수의 합계는 30이다. 본문이 단계마다 수를 묶는 방식을 구분했다.",
          "에피세몬은 여기서 6을 나타내는 수표이다. 158쪽의 (consequentem sibi propter episemon)은 수난을 설명하는 괄호 구문으로 옮겼다. 대명사의 지시와 에피세몬의 반복이 불분명하며, Harvey 각주 1도 여러 교정 의견을 검토한다.",
          "남은 수 아홉과 열하나를 곱하면 99이다. 아멘의 그리스어 철자 ἀμήν에 수치를 적용하면 1+40+8+50=99가 된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:59bb477bcff99fca42aa2bc5118cd29fdb219652a3643a0e06d57d0d6ed06d51",
              "sha256:03885be0572f5633cad2837b7ce563c1a13b7c4ac94bd6c427d55a8652542685",
              "sha256:1b28984f884e9e8053bbd7b40bc4473c1ef0b8ec296ac6f27a4aa95afc5d2820"
            ],
            "text": "모든 것을 수로 환원한 이들은, 아이온들의 탄생과, 양이 길을 잃었다가 다시 발견되는 일을 하나로 합쳐, 신비롭게 선포하려 든다. 모든 것이 하나와 둘로 이루어진다고 말하면서, 하나에서 넷까지 세어, 열 무리를 만들어 낸다. 하나와 둘과 셋과 넷을 함께 더하면, 열 아이온의 수가 나오기 때문이다. 다시 둘이 자기에게서 에피세몬까지 나아가, 둘과 넷과 여섯으로, 열두 무리를 드러낸다. 또 둘에서 같은 방식으로 열까지 세면, 서른이라는 수가 나타나며, 그 안에 여덟 무리와 열 무리와 열두 무리가 있다. 그러므로 그들은 열두 무리를, 에피세몬을 지니고 있기에, (에피세몬 때문에 그 뒤를 따르는) 수난이라고 부른다. 이 때문에 열둘이라는 수에 어떤 결함이 생겼을 때, 양이 제멋대로 뛰어나가 길을 잃었다고 한다. 열두 무리에서 이탈이 일어났다고 말하기 때문이다. 마찬가지로, 한 권능이 열두 무리에서 떠나 사라졌다고 신탁처럼 말한다. 이것이 드라크마를 잃고, 등불을 켜서, 그것을 찾은 여자라고 한다. 그러므로 남은 수들, 드라크마의 경우 아홉과, 양의 경우 열하나를 서로 곱하면, 아흔아홉이라는 수가 나온다고 한다. 아홉에 열하나를 곱하면 아흔아홉이기 때문이다. 그래서 아멘도 이 수를 지닌다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:04a6dd481ab07f416f81bbca621ac2e2c97ea3989e28e0deee88f24cf326e7a1"
        ],
        "text": "모든 것을 수로 환원한 이들은, 아이온들의 탄생과, 양이 길을 잃었다가 다시 발견되는 일을 하나로 합쳐, 신비롭게 선포하려 든다. 모든 것이 하나와 둘로 이루어진다고 말하면서, 하나에서 넷까지 세어, 열 무리를 만들어 낸다. 하나와 둘과 셋과 넷을 함께 더하면, 열 아이온의 수가 나오기 때문이다. 다시 둘이 자기에게서 에피세몬까지 나아가, 둘과 넷과 여섯으로, 열두 무리를 드러낸다. 또 둘에서 같은 방식으로 열까지 세면, 서른이라는 수가 나타나며, 그 안에 여덟 무리와 열 무리와 열두 무리가 있다. 그러므로 그들은 열두 무리를, 에피세몬을 지니고 있기에, (에피세몬 때문에 그 뒤를 따르는) 수난이라고 부른다. 이 때문에 열둘이라는 수에 어떤 결함이 생겼을 때, 양이 제멋대로 뛰어나가 길을 잃었다고 한다. 열두 무리에서 이탈이 일어났다고 말하기 때문이다. 마찬가지로, 한 권능이 열두 무리에서 떠나 사라졌다고 신탁처럼 말한다. 이것이 드라크마를 잃고, 등불을 켜서, 그것을 찾은 여자라고 한다. 그러므로 남은 수들, 드라크마의 경우 아홉과, 양의 경우 열하나를 서로 곱하면, 아흔아홉이라는 수가 나온다고 한다. 아홉에 열하나를 곱하면 아흔아홉이기 때문이다. 그래서 아멘도 이 수를 지닌다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:01a452bf0f293bf34195eba740be94e30f6d15fe7720fff5588095e0dd9c4a11",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "work_location": "1.h9.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:11a4ae6adff392aa6fb5dc2055f556169b73124cf24802e4b63d92de1e9906d5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:25f112378af102569aee1b91ff8e0c1c31d77cac6fce3bc440d3aa2a46455079",
            "sha256:e5e4bade4564ec02a0553ff322ba0fc812d8a64010d2a615387bfa9f55d4e00c",
            "sha256:d5a5a00916555eace583d4fa604b87b95971fd4ffd79106a16241e48ea872ff4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5c725703f7aee59aef05f30283d933ef24fb2e9887aa5057046a463fc811350d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ac85295e4b4ee56c3741db68bd92548860e64cc2addbfc3b72fae08f589c6c3a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 9장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              159,
              160,
              161
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 9장 2절이며, 통상 인용 1권 16장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:50c00a920c4c457ddd43617df46713dd0407ec37ff611e2dffe0e74fbf43e68e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:11a4ae6adff392aa6fb5dc2055f556169b73124cf24802e4b63d92de1e9906d5",
            "source_revision_id": "sha256:5c725703f7aee59aef05f30283d933ef24fb2e9887aa5057046a463fc811350d",
            "translation_revision_id": "sha256:ac85295e4b4ee56c3741db68bd92548860e64cc2addbfc3b72fae08f589c6c3a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f58c73edd9538dce83b068c6a3e0f92487a775147e81a42548a6522287052243",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:11a4ae6adff392aa6fb5dc2055f556169b73124cf24802e4b63d92de1e9906d5",
            "source_revision_id": "sha256:5c725703f7aee59aef05f30283d933ef24fb2e9887aa5057046a463fc811350d",
            "translation_revision_id": "sha256:ac85295e4b4ee56c3741db68bd92548860e64cc2addbfc3b72fae08f589c6c3a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:50c00a920c4c457ddd43617df46713dd0407ec37ff611e2dffe0e74fbf43e68e",
          "sha256:f58c73edd9538dce83b068c6a3e0f92487a775147e81a42548a6522287052243"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              159,
              160,
              161
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "numerum",
            "editorial_notation": "[l. numerum]",
            "explanation": "인쇄된 대체 독법 numerum을 채택했다.",
            "printed_page": 159,
            "printed_reading": "[per numeros]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "alpha[beta]",
            "explanation": "인쇄된 단어 내부의 대괄호를 보존했다. 한국어는 알파[벳]으로 표시하고 문자 배열의 문맥을 메모했다.",
            "printed_page": 159,
            "printed_text": "alpha[beta]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_bracketed_text"
          },
          {
            "adopted_reading": "in figura Logi",
            "explanation": "Harvey 각주 1은 그리스어의 계산이라는 뜻과 라틴어 Logi의 차이를 검토한다. 대본은 인쇄 독법을 유지했다.",
            "printed_page": 160,
            "printed_reading": "in figura Logi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          },
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "literarum",
            "printed_pages": [
              160,
              161
            ],
            "printed_parts": [
              "litera-",
              "rum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "examples": [
              "Η",
              "Α",
              "Ε",
              "Λ",
              "Μ",
              "ΛΛ"
            ],
            "explanation": "글자의 순서, 수치, 형태를 함께 해석하는 본문의 그리스어 문자를 보존했다.",
            "printed_pages": [
              159,
              160,
              161
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "alphabetic_number_and_shape_example"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 9장 2절이며, 통상 인용 1권 16장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "917db423d5485994194743100ab4d690f643e7aabfc04f17758ff98eaac494f3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n364.jpg",
            "page_key": "1:159",
            "printed_page": 159,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:25f112378af102569aee1b91ff8e0c1c31d77cac6fce3bc440d3aa2a46455079",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non pigritabor autem tibi et aliter eos interpretantes annunciare, ut undique conspicias fructum eorum. Literam enim Η cum episemo Ogdoadem esse volunt, cum ab alpha[beta] octavo sit posita loco: rursus iterum sine episemo computantes numerum ipsarum literarum, et componentes usque ad Η, triacontadem ostendunt. Incipiens enim quis ab Α, et perfiniens in Η, numerum literarum, abstrahens autem episemum, et insuper conjungens incrementum literarum, inveniet tricenarium numerum. Usque enim ad Ε literam, xv",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7c226425b27d8f31a8d44b2da9062c6aa153881bdf057508927f991f4e6f4636",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n365.jpg",
            "page_key": "1:160",
            "printed_page": 160,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e5e4bade4564ec02a0553ff322ba0fc812d8a64010d2a615387bfa9f55d4e00c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fiunt: post deinde appositus eis vii numerus, ii et xx perficit. Cum autem appositum est eis Η, quod est viii, admirabilem triacontadem adimplevit. Et hinc ostendunt Ogdoadem matrem triginta Aeonum. Quoniam igitur ex tribus virtutibus unitus est tricenarius numerus, ter idem factus xc fecit. Et ipsa autem trias in se composita ix generavit. Sic Ogdoas xcix generavit numerum. Et quoniam duodecimus Aeon absistens reliquit sursum xi, consequenter dicunt typum literarum in figura Logi positum esse: (Undecimam enim in literis esse Λ, qui est numerus xxx) et secundum imaginem positum esse superioris dispositionis: quoniam ab Alpha sine episemo, ipsarum literarum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "072bc00e4c3e5164dbbc6b32019c7fcbb5c121cf80b8ada1be18c590742a3851",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n366.jpg",
            "page_key": "1:161",
            "printed_page": 161,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d5a5a00916555eace583d4fa604b87b95971fd4ffd79106a16241e48ea872ff4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "numerus usque ad Λ compositus, secundum augmentum literarum cum ipso Λ, xc et ix facit numerum. Quoniam autem Λ, quae est undecimo loco in ordine, ad similis sui descendit inquisitionem, ut impleret xii numerum, et cum invenisset eum, adimpleta est, manifestum esse ex ipsa figuratione literae. Λ enim quasi ad sui similis inquisitionem adveniens, et inveniens, et in semet rapiens ipsum, duodecimi adimplevit locum, Μ litera ex duobus Lambdis ΛΛ consistente. Quapropter et fugere eos per agnitionem xcix locum, hoc est deminorationem, typum sinistrae manus: sectari autem unum, quod additum super xcix in dexteram eos manum transtulit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5c725703f7aee59aef05f30283d933ef24fb2e9887aa5057046a463fc811350d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non pigritabor autem tibi et aliter eos interpretantes annunciare, ut undique conspicias fructum eorum. Literam enim Η cum episemo Ogdoadem esse volunt, cum ab alpha[beta] octavo sit posita loco: rursus iterum sine episemo computantes numerum ipsarum literarum, et componentes usque ad Η, triacontadem ostendunt. Incipiens enim quis ab Α, et perfiniens in Η, numerum literarum, abstrahens autem episemum, et insuper conjungens incrementum literarum, inveniet tricenarium numerum. Usque enim ad Ε literam, xv fiunt: post deinde appositus eis vii numerus, ii et xx perficit. Cum autem appositum est eis Η, quod est viii, admirabilem triacontadem adimplevit. Et hinc ostendunt Ogdoadem matrem triginta Aeonum. Quoniam igitur ex tribus virtutibus unitus est tricenarius numerus, ter idem factus xc fecit. Et ipsa autem trias in se composita ix generavit. Sic Ogdoas xcix generavit numerum. Et quoniam duodecimus Aeon absistens reliquit sursum xi, consequenter dicunt typum literarum in figura Logi positum esse: (Undecimam enim in literis esse Λ, qui est numerus xxx) et secundum imaginem positum esse superioris dispositionis: quoniam ab Alpha sine episemo, ipsarum literarum numerus usque ad Λ compositus, secundum augmentum literarum cum ipso Λ, xc et ix facit numerum. Quoniam autem Λ, quae est undecimo loco in ordine, ad similis sui descendit inquisitionem, ut impleret xii numerum, et cum invenisset eum, adimpleta est, manifestum esse ex ipsa figuratione literae. Λ enim quasi ad sui similis inquisitionem adveniens, et inveniens, et in semet rapiens ipsum, duodecimi adimplevit locum, Μ litera ex duobus Lambdis ΛΛ consistente. Quapropter et fugere eos per agnitionem xcix locum, hoc est deminorationem, typum sinistrae manus: sectari autem unum, quod additum super xcix in dexteram eos manum transtulit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "141f261fb291b80d6a1f1588c953276fb7067d7b3c9c21631b80c275e6088924",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "에피세몬을 포함하면 Η가 여덟째가 된다. 에피세몬의 수치 6을 제외하고 Α에서 Η까지 더하면 1+2+3+4+5+7+8=30이다. 글자의 배열 순서와 수치의 합계를 구별한다.",
          "159쪽의 alpha[beta]는 알파[벳]으로 옮겨 단어 내부의 인쇄된 대괄호를 보존했다. 이어지는 설명은 Α에서 세기 시작하는 배열을 뜻한다. 같은 면의 [per numeros]에는 명시된 교정 numerum을 채택했다.",
          "160쪽 in figura Logi는 로고스의 형상으로 옮겼다. Harvey 각주 1은 이 자리의 그리스어 logos를 계산으로 이해하며 라틴어와의 불일치를 지적한다. 현재 번역은 라틴어 명칭을 보존하고 추가 대조 항목으로 남긴다.",
          "에피세몬을 제외하면 Λ는 열한째 글자이다. Α에서 Λ까지 수치를 합하면 99가 되며, 두 Λ가 결합하여 Μ 모양을 만든다는 설명이 이어진다. 원문 데이터에도 ΛΛ와 Μ의 형태를 보존했다.",
          "99를 지나 100에서 왼손에서 오른손으로 옮겨 가는 것은 손가락으로 수를 표시하는 방식에 대한 언급이다. Harvey 161-162쪽 각주 3이 이 계산 관습을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:25f112378af102569aee1b91ff8e0c1c31d77cac6fce3bc440d3aa2a46455079",
              "sha256:e5e4bade4564ec02a0553ff322ba0fc812d8a64010d2a615387bfa9f55d4e00c",
              "sha256:d5a5a00916555eace583d4fa604b87b95971fd4ffd79106a16241e48ea872ff4"
            ],
            "text": "그들이 달리 해석하는 방식도 그대에게 알려 주기를 주저하지 않겠다. 그대가 그들의 열매를 모든 면에서 보게 하려는 것이다. 그들은 Η라는 글자가 에피세몬과 함께 여덟 무리를 이룬다고 주장한다. 알파[벳]에서 여덟째 자리에 있기 때문이다. 다시 에피세몬을 빼고 글자들의 수를 계산하여, Η까지 더하면, 서른 무리가 나타난다고 한다. 누군가 Α에서 시작하여, 글자들의 수를 Η까지 세면서, 에피세몬을 빼고, 글자들의 증가분을 차례로 더하면, 서른이라는 수를 얻게 된다. Ε라는 글자까지 더하면 열다섯이 되고, 그 뒤 일곱이라는 수를 더하면, 스물둘이 된다. 여덟에 해당하는 Η를 여기에 더하면, 그 놀라운 서른 무리가 채워진다. 이것으로 그들은 여덟 무리가 서른 아이온의 어머니임을 보인다. 서른이라는 수는 세 권능에서 합쳐진 것이므로, 그 수를 세 배 하면 아흔이 된다. 이 셋 자체를 서로 곱하면 아홉이 된다. 이렇게 여덟 무리가 아흔아홉이라는 수를 낳았다. 열두째 아이온이 떠나 위에 열하나를 남겼으므로, 글자들의 모형이 로고스의 형상에 맞게 놓였다고 그들은 말한다. (글자들 가운데 열한째가 Λ이며, 그 수는 서른이다.) 위의 경륜을 본떠 놓였다는 것이다. 알파에서 에피세몬을 빼고, Λ까지 글자들의 수를 합하여, Λ 자체를 포함해 글자들이 늘어나는 만큼 더하면, 아흔아홉이라는 수가 되기 때문이다. Λ는, 차례에서 열한째 자리에 있는 그 글자는, 열둘이라는 수를 채우려고, 자기와 닮은 것을 찾으러 내려왔으며, 그것을 찾자 채워졌다고 한다. 이는 글자 자체의 모양에서 분명히 드러난다. Λ가 자기와 닮은 것을 찾으러 와서, 그것을 발견하고, 자기에게 끌어당겨, 열두째 자리를 채웠기 때문이다. Μ라는 글자가 두 람다, ΛΛ로 이루어져 있기 때문이다. 그래서 그들은 지식을 통해 아흔아홉의 자리를, 곧 결핍을, 왼손의 모형을 피하고, 하나를 뒤따른다고 한다. 그 하나를 아흔아홉에 더하면, 그들을 오른손으로 옮겨 주었다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5c725703f7aee59aef05f30283d933ef24fb2e9887aa5057046a463fc811350d"
        ],
        "text": "그들이 달리 해석하는 방식도 그대에게 알려 주기를 주저하지 않겠다. 그대가 그들의 열매를 모든 면에서 보게 하려는 것이다. 그들은 Η라는 글자가 에피세몬과 함께 여덟 무리를 이룬다고 주장한다. 알파[벳]에서 여덟째 자리에 있기 때문이다. 다시 에피세몬을 빼고 글자들의 수를 계산하여, Η까지 더하면, 서른 무리가 나타난다고 한다. 누군가 Α에서 시작하여, 글자들의 수를 Η까지 세면서, 에피세몬을 빼고, 글자들의 증가분을 차례로 더하면, 서른이라는 수를 얻게 된다. Ε라는 글자까지 더하면 열다섯이 되고, 그 뒤 일곱이라는 수를 더하면, 스물둘이 된다. 여덟에 해당하는 Η를 여기에 더하면, 그 놀라운 서른 무리가 채워진다. 이것으로 그들은 여덟 무리가 서른 아이온의 어머니임을 보인다. 서른이라는 수는 세 권능에서 합쳐진 것이므로, 그 수를 세 배 하면 아흔이 된다. 이 셋 자체를 서로 곱하면 아홉이 된다. 이렇게 여덟 무리가 아흔아홉이라는 수를 낳았다. 열두째 아이온이 떠나 위에 열하나를 남겼으므로, 글자들의 모형이 로고스의 형상에 맞게 놓였다고 그들은 말한다. (글자들 가운데 열한째가 Λ이며, 그 수는 서른이다.) 위의 경륜을 본떠 놓였다는 것이다. 알파에서 에피세몬을 빼고, Λ까지 글자들의 수를 합하여, Λ 자체를 포함해 글자들이 늘어나는 만큼 더하면, 아흔아홉이라는 수가 되기 때문이다. Λ는, 차례에서 열한째 자리에 있는 그 글자는, 열둘이라는 수를 채우려고, 자기와 닮은 것을 찾으러 내려왔으며, 그것을 찾자 채워졌다고 한다. 이는 글자 자체의 모양에서 분명히 드러난다. Λ가 자기와 닮은 것을 찾으러 와서, 그것을 발견하고, 자기에게 끌어당겨, 열두째 자리를 채웠기 때문이다. Μ라는 글자가 두 람다, ΛΛ로 이루어져 있기 때문이다. 그래서 그들은 지식을 통해 아흔아홉의 자리를, 곧 결핍을, 왼손의 모형을 피하고, 하나를 뒤따른다고 한다. 그 하나를 아흔아홉에 더하면, 그들을 오른손으로 옮겨 주었다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ac85295e4b4ee56c3741db68bd92548860e64cc2addbfc3b72fae08f589c6c3a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "work_location": "1.h9.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:07bfecc5db86f9f4d017cda1497a36c74b29c969f807a3e1f9cf84882a3cf84d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d7803c6e59451593d3fcdb766b2f3663a08b6ebc80f08d3e803c85e7c3ce478e",
            "sha256:70d3082b72d3c52bff5b5fc96184232ccc9a9b01309631074942f47747bb7dc1",
            "sha256:f966fd03f6a8ce92b1b1e719777a884f38ff3d114ba0380686cc60ee25cfe77f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad6104551676c1098e6f10ed3d7622c346c953d31877471ec79ac0b665e76ef6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6b6df35e2be36d4a24fbaf99d2169170f7cb05684a2a5cec0235543dcde797b5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 9장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              162,
              163,
              164
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 9장 3절이며, 통상 인용 1권 16장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7cae9a4cbcba5aafc09f924fddad2c9919cd12ed44715f9aebb14e60c6abdffa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07bfecc5db86f9f4d017cda1497a36c74b29c969f807a3e1f9cf84882a3cf84d",
            "source_revision_id": "sha256:ad6104551676c1098e6f10ed3d7622c346c953d31877471ec79ac0b665e76ef6",
            "translation_revision_id": "sha256:6b6df35e2be36d4a24fbaf99d2169170f7cb05684a2a5cec0235543dcde797b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d95dc6715df4801d05f84530c966d9cbfee463c1615781ecafd659323e268cd4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07bfecc5db86f9f4d017cda1497a36c74b29c969f807a3e1f9cf84882a3cf84d",
            "source_revision_id": "sha256:ad6104551676c1098e6f10ed3d7622c346c953d31877471ec79ac0b665e76ef6",
            "translation_revision_id": "sha256:6b6df35e2be36d4a24fbaf99d2169170f7cb05684a2a5cec0235543dcde797b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7cae9a4cbcba5aafc09f924fddad2c9919cd12ed44715f9aebb14e60c6abdffa",
          "sha256:d95dc6715df4801d05f84530c966d9cbfee463c1615781ecafd659323e268cd4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h9-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103116.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              162,
              163,
              164
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "et aptabiliter in exclusionem compositam Ogdoadem ignorantiae nequissimorum spirituum in eos deposuit.",
            "explanation": "라틴어의 exclusionem 및 문장 연결을 보존하고 번역 메모에 해석상의 불명확성을 기록했다.",
            "printed_page": 164,
            "printed_text": "et aptabiliter in exclusionem compositam Ogdoadem ignorantiae nequissimorum spirituum in eos deposuit.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 9장 3절이며, 통상 인용 1권 16장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4a19619fa79e0fb7906785fb06b15f4b2e55e25f3df5f03233df65bb4bf4e2b2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n367.jpg",
            "page_key": "1:162",
            "printed_page": 162,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d7803c6e59451593d3fcdb766b2f3663a08b6ebc80f08d3e803c85e7c3ce478e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Tu quidem haec pertransiens, dilectissime, optime scio quoniam ridebis multum tantam illorum in tumore sapientem stultitiam. Sunt autem digni planctu, qui tantam Dei religionem et magnitudinem vere inenarrabilis virtutis, et tantas dispositiones Dei per Α et Β, et per numeros tam frigidos, et vi extortos enunciant. Quotquot autem absistunt ab Ecclesia, et iis anilibus fabulis assentiunt, vere a semetipsis sunt damnati. Quos Paulus jubet nobis post primam et secundam correptionem devitare. Johannes enim Domini discipulus superextendit damnationem in eos, neque Ave a nobis eis dici volens: Qui enim dicit, inquit, eis Ave, communicat operibus ipsorum nequissimis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "029ad6c4d99c1390d6fd590c886aaadc119a93da51c94324ac196df2a20ea75d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n368.jpg",
            "page_key": "1:163",
            "printed_page": 163,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:70d3082b72d3c52bff5b5fc96184232ccc9a9b01309631074942f47747bb7dc1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et merito: Non enim est gaudere impiis, dicit Dominus. Impii autem super omnem impietatem hi sunt, qui factorem coeli et terrae, unum Deum omnipotentem, super quem alius Deus non est, ex Labe, et ipsa ex altera Labe facta, emissum dicunt: et sic jam secundum eos esse eum emissionem tertiae Labis. Quam sententiam digne exsufflantes et catathematizantes, oportet porro alicubi et longe fugere ab eis: et quanto plus haec affirmant et gaudent in iis adinventionibus suis, tanto magis sciamus plus eos agitari ab Ogdoadis nequissimis spiritalibus: quemadmodum hi qui in phreneticam passionem inciderunt, aut plus rident, et valere se putant, et quasi sani omnia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "14299a215a89500adb3acc4f1564247f9fe1b6794cdbbfa127fa6056bb16b972",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n369.jpg",
            "page_key": "1:164",
            "printed_page": 164,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f966fd03f6a8ce92b1b1e719777a884f38ff3d114ba0380686cc60ee25cfe77f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "agunt; quaedam autem et quasi plus quam sani sunt, tanto magis male habent. Similiter autem et hi, quo magis plus sapere putantur, enervantes semetipsos, super tonum sagittantes, tanto magis non sapiunt. Exiens enim immundus spiritus ignorantiae, dein vacantes eos non Deo, sed mundialibus quaestionibus inveniens, assumens alios spiritus septem nequiores semetipso, et infatuans illorum sententiam, quasi possint quae sunt super Deum adinvenire, et aptabiliter in exclusionem compositam Ogdoadem ignorantiae nequissimorum spirituum in eos deposuit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ad6104551676c1098e6f10ed3d7622c346c953d31877471ec79ac0b665e76ef6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Tu quidem haec pertransiens, dilectissime, optime scio quoniam ridebis multum tantam illorum in tumore sapientem stultitiam. Sunt autem digni planctu, qui tantam Dei religionem et magnitudinem vere inenarrabilis virtutis, et tantas dispositiones Dei per Α et Β, et per numeros tam frigidos, et vi extortos enunciant. Quotquot autem absistunt ab Ecclesia, et iis anilibus fabulis assentiunt, vere a semetipsis sunt damnati. Quos Paulus jubet nobis post primam et secundam correptionem devitare. Johannes enim Domini discipulus superextendit damnationem in eos, neque Ave a nobis eis dici volens: Qui enim dicit, inquit, eis Ave, communicat operibus ipsorum nequissimis. Et merito: Non enim est gaudere impiis, dicit Dominus. Impii autem super omnem impietatem hi sunt, qui factorem coeli et terrae, unum Deum omnipotentem, super quem alius Deus non est, ex Labe, et ipsa ex altera Labe facta, emissum dicunt: et sic jam secundum eos esse eum emissionem tertiae Labis. Quam sententiam digne exsufflantes et catathematizantes, oportet porro alicubi et longe fugere ab eis: et quanto plus haec affirmant et gaudent in iis adinventionibus suis, tanto magis sciamus plus eos agitari ab Ogdoadis nequissimis spiritalibus: quemadmodum hi qui in phreneticam passionem inciderunt, aut plus rident, et valere se putant, et quasi sani omnia agunt; quaedam autem et quasi plus quam sani sunt, tanto magis male habent. Similiter autem et hi, quo magis plus sapere putantur, enervantes semetipsos, super tonum sagittantes, tanto magis non sapiunt. Exiens enim immundus spiritus ignorantiae, dein vacantes eos non Deo, sed mundialibus quaestionibus inveniens, assumens alios spiritus septem nequiores semetipso, et infatuans illorum sententiam, quasi possint quae sunt super Deum adinvenire, et aptabiliter in exclusionem compositam Ogdoadem ignorantiae nequissimorum spirituum in eos deposuit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "12d2819826da0f44edd49532861a2647c7e6f0864cb4488d111e108db1b43f13",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이레네우스가 앞의 수 해석을 비판하며 독자에게 직접 말하는 대목이다. 늙은 여자들의 이야기와 광란의 비유는 이 논쟁적 서술에서 사용된 표현이다.",
          "첫 번째와 두 번째 권고는 디도서 3:10, 인사하는 이의 참여는 요한이서 11절과 연결된다. 이레네우스가 이 인용들을 사용하는 문맥과 발화자를 유지했다.",
          "불경한 이들에게 기쁨이 없다는 말은 이 문헌에 인용된 Non enim est gaudere impiis를 그대로 옮겼다. 인쇄면은 이사야 48:22를 지시한다.",
          "무지의 더러운 영과 다른 일곱 영은 마태복음 12:43 이하의 이야기를 여덟 무리에 연결하는 반박이다. 원문의 ignorantia는 무지로 유지했다.",
          "164쪽 in exclusionem compositam은 배제를 위해 조합된으로 옮겼다. 무엇을 배제하는지와 앞 문장과의 관계가 라틴어에서 불분명하다. 병기된 그리스어는 속임을 받아들이도록 준비시킨다는 방향의 구문을 제시하므로 추가 대조 항목으로 남긴다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d7803c6e59451593d3fcdb766b2f3663a08b6ebc80f08d3e803c85e7c3ce478e",
              "sha256:70d3082b72d3c52bff5b5fc96184232ccc9a9b01309631074942f47747bb7dc1",
              "sha256:f966fd03f6a8ce92b1b1e719777a884f38ff3d114ba0380686cc60ee25cfe77f"
            ],
            "text": "사랑하는 그대여, 그대가 이 글을 읽으면서, 그들의 이토록 큰, 우쭐대며 지혜를 자처하는 어리석음을 두고 크게 웃으리라는 것을 나는 잘 안다. 하나님을 향한 그토록 큰 경외와, 참으로 말로 다할 수 없는 능력의 위대함과, 하나님의 그토록 큰 경륜들을, Α와 Β로, 그토록 빈약하고 억지로 끌어낸 숫자들로 설명하는 이들은 애도받아 마땅하다. 교회에서 떠나, 이런 늙은 여자들의 이야기에 동의하는 이들은 모두, 참으로 자기 자신에게 정죄받은 이들이다. 바울은 우리에게 이런 이들을 첫 번째와 두 번째 권고 뒤에 피하라고 명령한다. 주님의 제자 요한은 그들에 대한 정죄를 더 엄하게 하여, 우리가 그들에게 인사조차 하지 않기를 원했다. 그는 말한다. “그들에게 인사하는 이는 그들의 지극히 악한 행위에 참여한다.” 당연한 일이다. 주님께서 말씀하시기를, “불경한 이들에게는 기쁨이 없다”고 하셨기 때문이다. 이들은 하늘과 땅을 만드신 분, 한 분 전능하신 하나님, 그 위에 다른 하나님이 계시지 않는 그분이, 결함에서, 그 자체도 또 다른 결함에서 생긴 그 결함에서 나왔다고 말한다. 이들은 모든 불경을 넘어 불경하다. 그들의 설명대로라면 그분은 셋째 결함의 발출이 된다. 이런 견해에 마땅히 코웃음 치고 저주하면서, 그들에게서 멀리, 아주 멀리 달아나야 한다. 그들이 이것들을 더욱 강하게 주장하고, 자기들이 지어낸 것들을 기뻐할수록, 그들이 여덟 무리의 지극히 악한 영적 존재들에게 더욱 휘둘리고 있음을 더 분명히 알아야 한다. 광란의 상태에 빠진 사람들이 더 많이 웃고, 자기가 건강하다고 여기며, 건강한 사람처럼 모든 것을 행하고, 어떤 일들은 건강한 사람들보다 더 잘하는 것처럼 보일수록, 더 심하게 병든 것과 같다. 이들도 마찬가지다. 더 많이 아는 것처럼 여겨지고, 활을 지나치게 팽팽히 당겨 쏘듯, 자기 힘을 소진할수록, 더욱 분별이 없어진다. 무지의 더러운 영이 나갔다가, 그들이 하나님께 힘쓰지 않고 세상의 물음들에 매달려 있는 것을 발견하면, 자기보다 더 악한 다른 영 일곱을 데려오고, 하나님보다 높은 것들을 생각해 낼 수 있다는 듯이, 그들의 생각을 우쭐하게 만든다. 배제를 위해 알맞게 조합된, 지극히 악한 영들의 무지의 여덟 무리를 그들 안에 들여놓았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad6104551676c1098e6f10ed3d7622c346c953d31877471ec79ac0b665e76ef6"
        ],
        "text": "사랑하는 그대여, 그대가 이 글을 읽으면서, 그들의 이토록 큰, 우쭐대며 지혜를 자처하는 어리석음을 두고 크게 웃으리라는 것을 나는 잘 안다. 하나님을 향한 그토록 큰 경외와, 참으로 말로 다할 수 없는 능력의 위대함과, 하나님의 그토록 큰 경륜들을, Α와 Β로, 그토록 빈약하고 억지로 끌어낸 숫자들로 설명하는 이들은 애도받아 마땅하다. 교회에서 떠나, 이런 늙은 여자들의 이야기에 동의하는 이들은 모두, 참으로 자기 자신에게 정죄받은 이들이다. 바울은 우리에게 이런 이들을 첫 번째와 두 번째 권고 뒤에 피하라고 명령한다. 주님의 제자 요한은 그들에 대한 정죄를 더 엄하게 하여, 우리가 그들에게 인사조차 하지 않기를 원했다. 그는 말한다. “그들에게 인사하는 이는 그들의 지극히 악한 행위에 참여한다.” 당연한 일이다. 주님께서 말씀하시기를, “불경한 이들에게는 기쁨이 없다”고 하셨기 때문이다. 이들은 하늘과 땅을 만드신 분, 한 분 전능하신 하나님, 그 위에 다른 하나님이 계시지 않는 그분이, 결함에서, 그 자체도 또 다른 결함에서 생긴 그 결함에서 나왔다고 말한다. 이들은 모든 불경을 넘어 불경하다. 그들의 설명대로라면 그분은 셋째 결함의 발출이 된다. 이런 견해에 마땅히 코웃음 치고 저주하면서, 그들에게서 멀리, 아주 멀리 달아나야 한다. 그들이 이것들을 더욱 강하게 주장하고, 자기들이 지어낸 것들을 기뻐할수록, 그들이 여덟 무리의 지극히 악한 영적 존재들에게 더욱 휘둘리고 있음을 더 분명히 알아야 한다. 광란의 상태에 빠진 사람들이 더 많이 웃고, 자기가 건강하다고 여기며, 건강한 사람처럼 모든 것을 행하고, 어떤 일들은 건강한 사람들보다 더 잘하는 것처럼 보일수록, 더 심하게 병든 것과 같다. 이들도 마찬가지다. 더 많이 아는 것처럼 여겨지고, 활을 지나치게 팽팽히 당겨 쏘듯, 자기 힘을 소진할수록, 더욱 분별이 없어진다. 무지의 더러운 영이 나갔다가, 그들이 하나님께 힘쓰지 않고 세상의 물음들에 매달려 있는 것을 발견하면, 자기보다 더 악한 다른 영 일곱을 데려오고, 하나님보다 높은 것들을 생각해 낼 수 있다는 듯이, 그들의 생각을 우쭐하게 만든다. 배제를 위해 알맞게 조합된, 지극히 악한 영들의 무지의 여덟 무리를 그들 안에 들여놓았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6b6df35e2be36d4a24fbaf99d2169170f7cb05684a2a5cec0235543dcde797b5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "work_location": "1.h9.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-9:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5a7059b72a9629c9c26821ed0f435dfd5b4a49d4f3dd18fb8181474ee7cea398",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f9ac5b45f89f08f8124729645522c098587814c2f84eeecfd4e1a0e3b218be3a",
            "sha256:5a46b5af58043783dd47c791b51f773a85c8cdcc11e5743cb230b40b163545e1",
            "sha256:f1e0d850517504d73c01dd6b20b9338bb105921367829511c6fcf34ae64e5b96",
            "sha256:564d00d7522e4768861982c4fb7faec45dbea376fb4dfa610ce53696e9f28677",
            "sha256:9a741a46dd81b8c1d76a9285396c76b3657df39b75608def7f8e6b69e359fb48"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:62306eb373cc2a9558bd55b12eb54f6e4472fa7fa0b1b686d0364d077b8d6661"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:303b4a67a88b017fa2454b743c7dc9cfedd45d550f05f7eb0f9c991db7b75b5a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 10장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103117.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              164,
              165,
              166,
              167,
              168
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 10장 전체이며 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 17장 1-2절을 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a89426b04376600f55bd998363ff76c78be7f3aab1c230ce372ea797e587b67b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a7059b72a9629c9c26821ed0f435dfd5b4a49d4f3dd18fb8181474ee7cea398",
            "source_revision_id": "sha256:62306eb373cc2a9558bd55b12eb54f6e4472fa7fa0b1b686d0364d077b8d6661",
            "translation_revision_id": "sha256:303b4a67a88b017fa2454b743c7dc9cfedd45d550f05f7eb0f9c991db7b75b5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4d70705db7bebebf426d36d98ae0f984ccf0d1f37044834e82e8fcbffb4a19a1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a7059b72a9629c9c26821ed0f435dfd5b4a49d4f3dd18fb8181474ee7cea398",
            "source_revision_id": "sha256:62306eb373cc2a9558bd55b12eb54f6e4472fa7fa0b1b686d0364d077b8d6661",
            "translation_revision_id": "sha256:303b4a67a88b017fa2454b743c7dc9cfedd45d550f05f7eb0f9c991db7b75b5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a89426b04376600f55bd998363ff76c78be7f3aab1c230ce372ea797e587b67b",
          "sha256:4d70705db7bebebf426d36d98ae0f984ccf0d1f37044834e82e8fcbffb4a19a1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103117.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              164,
              165,
              166,
              167,
              168
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "corrections": [
              {
                "adopted_reading": "quod",
                "editorial_notation": "[quod]",
                "printed_reading": "qui"
              },
              {
                "adopted_reading": "id",
                "editorial_notation": "[id]",
                "printed_reading": "eum"
              }
            ],
            "explanation": "하늘을 가리키는 중성형으로 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 166,
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "trigesimam nominis",
            "explanation": "라틴어는 이름의 서른째라는 서수 구문이고, 병기된 그리스어는 서른 이름을 가진이라는 형태이다. 라틴어 독법을 유지하고 Harvey 각주 1의 설명을 메모에 연결했다.",
            "parallel_greek": "τριακοντώνυμον",
            "printed_page": 166,
            "printed_reading": "trigesimam nominis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_language_difference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 10장 전체이며 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 17장 1-2절을 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "14299a215a89500adb3acc4f1564247f9fe1b6794cdbbfa127fa6056bb16b972",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n369.jpg",
            "page_key": "1:164",
            "printed_page": 164,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f9ac5b45f89f08f8124729645522c098587814c2f84eeecfd4e1a0e3b218be3a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Volo autem tibi referre quemadmodum et ipsam conditionem secundum imaginem invisibilium a Demiurgo, quasi ignorante eo, fabricatam per Matrem dicunt. Primo quidem quatuor elementa dicunt, ignem, aquam, terram, et aërem, imaginem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5742af8024dfe7bd274706c07552ac9e71ee9b10378b33c4593e4f346ad647ca",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n370.jpg",
            "page_key": "1:165",
            "printed_page": 165,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5a46b5af58043783dd47c791b51f773a85c8cdcc11e5743cb230b40b163545e1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "emissam esse superioris quaternationis: et operationes eorum cum eis annumeratas, id est, calidum et frigidum, humectum et aridum, diligenter imaginare Ogdoadem, ex qua decem virtutes sic enumerant: septem quidem corporea circumlata, quae etiam coelos vocant: post deinde continentem eos circulum, quem octavum coelum vocant, post deinde solem et lunam. Haec cum sint decem numero, imagines dicunt esse invisibilis decadis ejus, quae a Logo et Zoe progressa sit. Duodecadem autem ostendi per eum, qui Zodiacus vocatur circulus. xii enim signa manifestissime Hominis et Ecclesiae filiam duodecadem, quasi per quandam umbram pinxisse dicunt. Et e contrario superjunctum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "64ccede0f5015ce62ab783a5c4567f1603ae74e3ac2c1d97c7ea83b53503bbe7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n371.jpg",
            "page_key": "1:166",
            "printed_page": 166,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f1e0d850517504d73c01dd6b20b9338bb105921367829511c6fcf34ae64e5b96",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "inquiunt, universorum oneri, cum sit velocissimum, quod superpositum est coelum, quod ad ipsam concavationem aggravat, et ex contrarietate moderatur illorum velocitatem sua tarditate, ita ut in xxx annis circuitum a signo in signum faciat, imaginem dicunt id Hori ejus, qui trigesimam nominis illorum matrem circumtinet. Lunam quoque rursus suum coelum circumeuntem xxx diebus, per dies numerum xxx Aeonum significare. Et solem autem in duodecim mensibus circumeuntem et perficientem circularem suam apocatastasin,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c7fa761281b6cf9c874f5f750b391773a902178413b169c5b95fff0f7db252a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n372.jpg",
            "page_key": "1:167",
            "printed_page": 167,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:564d00d7522e4768861982c4fb7faec45dbea376fb4dfa610ce53696e9f28677",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "per duodecim menses duodecadem manifestare. Et ipsos autem dies duodecim horarum mensuram habentes, typum non apparentis duodecadis esse. Sed et horam dicunt, quod est duodecimum diei, ex triginta partibus adornatam propter imaginem triacontadis. Et ipsius autem Zodiaci circuli circummensurationem esse partium ccclx, quodque enim signorum partes habere xxx. Sic quoque per circulum imaginem copulationis eorum, quae sunt duodecim, ad xxx custoditam dicunt. Adhuc etiam et terram in xii climata divisam dicentes, et in unoquoque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "68d5eb1b1369c97fe47b6b471a238e59d76c66fb8e2cf8149a7005348bfb830d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n373.jpg",
            "page_key": "1:168",
            "printed_page": 168,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9a741a46dd81b8c1d76a9285396c76b3657df39b75608def7f8e6b69e359fb48",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "climate unamquamque virtutem ex coelis secundum demissionem suscipientem, et similes generantem filios ei virtuti, quae demiserit distillationem, typum esse duodecadis et filiorum ejus manifestissimum asseverant. Ad haec autem volentem aiunt Demiurgum superioris Ogdoadis interminabile, et aeternum, et infinitum, et intemporale imitari, et cum non potuisset perseverabile ejus et perpetuum deformare, ideo quod fructus sit Labis, in temporum spatia, et tempora, et numeros multorum annorum aeternitatem ejus deposuisse, existimantem in multitudine temporum imitari ejus interminatum. Hic dicunt, cum effugisset eum veritas, subsecutum mendacium: et propter hoc destructionem, adimpletis temporibus, accipere ejus opus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:62306eb373cc2a9558bd55b12eb54f6e4472fa7fa0b1b686d0364d077b8d6661",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Volo autem tibi referre quemadmodum et ipsam conditionem secundum imaginem invisibilium a Demiurgo, quasi ignorante eo, fabricatam per Matrem dicunt. Primo quidem quatuor elementa dicunt, ignem, aquam, terram, et aërem, imaginem emissam esse superioris quaternationis: et operationes eorum cum eis annumeratas, id est, calidum et frigidum, humectum et aridum, diligenter imaginare Ogdoadem, ex qua decem virtutes sic enumerant: septem quidem corporea circumlata, quae etiam coelos vocant: post deinde continentem eos circulum, quem octavum coelum vocant, post deinde solem et lunam. Haec cum sint decem numero, imagines dicunt esse invisibilis decadis ejus, quae a Logo et Zoe progressa sit. Duodecadem autem ostendi per eum, qui Zodiacus vocatur circulus. xii enim signa manifestissime Hominis et Ecclesiae filiam duodecadem, quasi per quandam umbram pinxisse dicunt. Et e contrario superjunctum, inquiunt, universorum oneri, cum sit velocissimum, quod superpositum est coelum, quod ad ipsam concavationem aggravat, et ex contrarietate moderatur illorum velocitatem sua tarditate, ita ut in xxx annis circuitum a signo in signum faciat, imaginem dicunt id Hori ejus, qui trigesimam nominis illorum matrem circumtinet. Lunam quoque rursus suum coelum circumeuntem xxx diebus, per dies numerum xxx Aeonum significare. Et solem autem in duodecim mensibus circumeuntem et perficientem circularem suam apocatastasin, per duodecim menses duodecadem manifestare. Et ipsos autem dies duodecim horarum mensuram habentes, typum non apparentis duodecadis esse. Sed et horam dicunt, quod est duodecimum diei, ex triginta partibus adornatam propter imaginem triacontadis. Et ipsius autem Zodiaci circuli circummensurationem esse partium ccclx, quodque enim signorum partes habere xxx. Sic quoque per circulum imaginem copulationis eorum, quae sunt duodecim, ad xxx custoditam dicunt. Adhuc etiam et terram in xii climata divisam dicentes, et in unoquoque climate unamquamque virtutem ex coelis secundum demissionem suscipientem, et similes generantem filios ei virtuti, quae demiserit distillationem, typum esse duodecadis et filiorum ejus manifestissimum asseverant. Ad haec autem volentem aiunt Demiurgum superioris Ogdoadis interminabile, et aeternum, et infinitum, et intemporale imitari, et cum non potuisset perseverabile ejus et perpetuum deformare, ideo quod fructus sit Labis, in temporum spatia, et tempora, et numeros multorum annorum aeternitatem ejus deposuisse, existimantem in multitudine temporum imitari ejus interminatum. Hic dicunt, cum effugisset eum veritas, subsecutum mendacium: et propter hoc destructionem, adimpletis temporibus, accipere ejus opus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2f86bf053186e463dbaed8c2b5ee73906bc48136bcbb6851286546559ada6e49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판은 절 번호 없이 한 장으로 싣는다. 통상 인용의 1권 17장 1-2절 전체에 대응하며, 그 경계를 원문 데이터에 별도로 기록했다.",
          "네 요소와 네 작용, 일곱 하늘과 여덟째 하늘 및 해와 달, 열두 별자리를 각각 여덟 무리와 열 무리와 열두 무리에 연결하는 설명이다. 분류와 수는 보고되는 해석을 따라 옮겼다.",
          "166쪽의 oneri는 짐을 실은 운행으로 풀어 옮겼다. 천구의 빠른 움직임과 반대 방향의 느린 움직임을 비교하는 문맥이다. 서른 해의 주기에 대해서는 Harvey 165-166쪽 각주 2도 계산 근거를 확정하지 못한다. 번역은 본문에 제시된 주기를 보존했다.",
          "trigesimam nominis는 이름의 순서에서 서른째인으로 옮겼다. 병기된 그리스어는 서른 이름을 가진이라는 형태이며, Harvey 166쪽 각주 1은 고대 숫자 표기와 서수 해석의 차이를 설명한다.",
          "한 시각을 서른 부분으로 나누고 황도의 각 별자리에 서른 부분을 배정하는 설명이 이어진다. 여기의 부분은 본문의 숫자 대응을 위한 단위이며, 현대의 분 단위와 구별해서 읽어야 한다.",
          "열두 지대의 climata는 지리적 구역을 가리킨다. Harvey 167쪽 각주 3은 고대 지리학의 위도와 낮 길이에 따른 구분을 설명한다.",
          "마지막에는 끝없는 영원과 수많은 시간의 차이를 데미우르고스의 한계에 연결한다. 이 주장도 이레네우스가 보고하는 상대방의 설명에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f9ac5b45f89f08f8124729645522c098587814c2f84eeecfd4e1a0e3b218be3a",
              "sha256:5a46b5af58043783dd47c791b51f773a85c8cdcc11e5743cb230b40b163545e1",
              "sha256:f1e0d850517504d73c01dd6b20b9338bb105921367829511c6fcf34ae64e5b96",
              "sha256:564d00d7522e4768861982c4fb7faec45dbea376fb4dfa610ce53696e9f28677",
              "sha256:9a741a46dd81b8c1d76a9285396c76b3657df39b75608def7f8e6b69e359fb48"
            ],
            "text": "나는 그대에게 그들이 어떻게 설명하는지도 전하고자 한다. 창조 자체가 보이지 않는 것들의 형상을 따라, 데미우르고스 자신도 모르는 사이에, 어머니를 통해 데미우르고스에 의해 이루어졌다고 한다. 먼저 네 요소, 곧 불과 물과 땅과 공기가, 위의 네 존재의 무리의 형상으로 나왔다고 말한다. 그것들의 작용들도 함께 세면, 곧 뜨거움과 차가움, 습함과 건조함을 더하면, 여덟 무리를 정확히 그려 낸다고 한다. 그것에서 열 권능을 다음과 같이 센다. 일곱 개의 회전하는 물체들이 있으며, 이것들을 하늘들이라고도 부른다. 그다음 그것들을 둘러싼 원이 있는데, 그것을 여덟째 하늘이라고 부른다. 그다음 해와 달이 있다. 이것들은 수가 열이므로, 로고스와 조에에게서 나온 보이지 않는 열 무리의 형상들이라고 말한다. 열두 무리는 황도라고 부르는 원을 통해 드러난다고 한다. 열두 별자리가 안트로포스와 에클레시아의 딸인 열두 무리를, 일종의 그림자로, 매우 분명하게 그려 냈다고 말한다. 만물의 짐을 실은 운행이 매우 빠른데, 그 위에 놓인 하늘은 그것에 반대 방향으로 결합되어 있다고 한다. 그 하늘은 그 오목한 천구에 무게를 가하고, 자기의 느림으로, 반대쪽에서 그것들의 속도를 조절한다. 그래서 한 별자리에서 같은 별자리까지 한 바퀴 도는 데 서른 해가 걸린다. 그들은 그것이 호로스의 형상이라고 말한다. 이름의 순서에서 서른째인 그들의 어머니를 둘러싸는 그 호로스이다. 또 달은 자기 하늘을 서른 날 동안 돌면서, 그 날들로 서른 아이온의 수를 나타낸다고 한다. 해는 열두 달 동안 돌고, 순환하여 제자리로 돌아오는 일을 마쳐, 그 열두 달로 열두 무리를 드러낸다고 한다. 날들도 열두 시각의 길이를 지니므로, 보이지 않는 열두 무리의 모형이라고 한다. 하루의 열두째 부분인 한 시각도, 서른 무리의 형상을 나타내기 위해, 서른 부분으로 갖추어졌다고 말한다. 황도라는 원 자체의 둘레도 삼백육십 부분으로 되어 있다. 각 별자리가 서른 부분을 지니기 때문이다. 이렇게 원을 통해서도, 열둘과 서른의 결합을 나타내는 형상이 보존된다고 말한다. 또 땅이 열두 지대로 나뉘어 있으며, 각 지대에서 하늘로부터 내려오는 대로 각각의 능력을 받아들이고, 그 흐름을 내려보낸 능력을 닮은 자녀들을 낳는다고 말한다. 이것이 열두 무리와 그 자녀들의 매우 분명한 모형이라고 확언한다. 이에 더하여 데미우르고스가 위의 여덟 무리의 끝없음과 영원함, 무한함과 시간에 매이지 않음을 본뜨려 했다고 한다. 그러나 결함의 열매였기에, 그 지속성과 영속성을 형태로 드러낼 수 없었다. 그래서 그 영원함을 시간의 길이와, 때들과, 수많은 해의 수 속에 펼쳐 놓았다. 시간을 많이 쌓으면 그 끝없음을 본뜰 수 있으리라고 생각한 것이다. 그들은 말한다. 그가 진리를 놓쳤으므로, 거짓을 뒤따랐으며, 이 때문에 시간들이 다 차면, 그의 작품은 멸망하게 된다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:62306eb373cc2a9558bd55b12eb54f6e4472fa7fa0b1b686d0364d077b8d6661"
        ],
        "text": "나는 그대에게 그들이 어떻게 설명하는지도 전하고자 한다. 창조 자체가 보이지 않는 것들의 형상을 따라, 데미우르고스 자신도 모르는 사이에, 어머니를 통해 데미우르고스에 의해 이루어졌다고 한다. 먼저 네 요소, 곧 불과 물과 땅과 공기가, 위의 네 존재의 무리의 형상으로 나왔다고 말한다. 그것들의 작용들도 함께 세면, 곧 뜨거움과 차가움, 습함과 건조함을 더하면, 여덟 무리를 정확히 그려 낸다고 한다. 그것에서 열 권능을 다음과 같이 센다. 일곱 개의 회전하는 물체들이 있으며, 이것들을 하늘들이라고도 부른다. 그다음 그것들을 둘러싼 원이 있는데, 그것을 여덟째 하늘이라고 부른다. 그다음 해와 달이 있다. 이것들은 수가 열이므로, 로고스와 조에에게서 나온 보이지 않는 열 무리의 형상들이라고 말한다. 열두 무리는 황도라고 부르는 원을 통해 드러난다고 한다. 열두 별자리가 안트로포스와 에클레시아의 딸인 열두 무리를, 일종의 그림자로, 매우 분명하게 그려 냈다고 말한다. 만물의 짐을 실은 운행이 매우 빠른데, 그 위에 놓인 하늘은 그것에 반대 방향으로 결합되어 있다고 한다. 그 하늘은 그 오목한 천구에 무게를 가하고, 자기의 느림으로, 반대쪽에서 그것들의 속도를 조절한다. 그래서 한 별자리에서 같은 별자리까지 한 바퀴 도는 데 서른 해가 걸린다. 그들은 그것이 호로스의 형상이라고 말한다. 이름의 순서에서 서른째인 그들의 어머니를 둘러싸는 그 호로스이다. 또 달은 자기 하늘을 서른 날 동안 돌면서, 그 날들로 서른 아이온의 수를 나타낸다고 한다. 해는 열두 달 동안 돌고, 순환하여 제자리로 돌아오는 일을 마쳐, 그 열두 달로 열두 무리를 드러낸다고 한다. 날들도 열두 시각의 길이를 지니므로, 보이지 않는 열두 무리의 모형이라고 한다. 하루의 열두째 부분인 한 시각도, 서른 무리의 형상을 나타내기 위해, 서른 부분으로 갖추어졌다고 말한다. 황도라는 원 자체의 둘레도 삼백육십 부분으로 되어 있다. 각 별자리가 서른 부분을 지니기 때문이다. 이렇게 원을 통해서도, 열둘과 서른의 결합을 나타내는 형상이 보존된다고 말한다. 또 땅이 열두 지대로 나뉘어 있으며, 각 지대에서 하늘로부터 내려오는 대로 각각의 능력을 받아들이고, 그 흐름을 내려보낸 능력을 닮은 자녀들을 낳는다고 말한다. 이것이 열두 무리와 그 자녀들의 매우 분명한 모형이라고 확언한다. 이에 더하여 데미우르고스가 위의 여덟 무리의 끝없음과 영원함, 무한함과 시간에 매이지 않음을 본뜨려 했다고 한다. 그러나 결함의 열매였기에, 그 지속성과 영속성을 형태로 드러낼 수 없었다. 그래서 그 영원함을 시간의 길이와, 때들과, 수많은 해의 수 속에 펼쳐 놓았다. 시간을 많이 쌓으면 그 끝없음을 본뜰 수 있으리라고 생각한 것이다. 그들은 말한다. 그가 진리를 놓쳤으므로, 거짓을 뒤따랐으며, 이 때문에 시간들이 다 차면, 그의 작품은 멸망하게 된다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:303b4a67a88b017fa2454b743c7dc9cfedd45d550f05f7eb0f9c991db7b75b5a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
      },
      "work_location": "1.h10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:422d914492a0023a9e65301b03bd523896aaea75e0a0a0d530c992755337edc2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9a707e81765204830ee3093c5616f0d8be88322992fd7662c1adc9569186ff70",
            "sha256:b0f1f2ce1ae1031f20ec3592ce6eecebb12be5c7e57001ea25fefb9ea5a6c8fd",
            "sha256:719bfaca6f8389e11433de5164734e7d3cd0f608e8e0df7049f72c54488aa3e3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0d9ba1f19323c3f2bac8c44a5caf3458d244cd0f6bd1ec44a411b09df223bf02"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:70950d0405a8abbfdab67b287b3d335d9ab73916fe76d238c408db2f0699a9a7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 11장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              169,
              170,
              171
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 11장 1절이며, 통상 인용 1권 18장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e98f64b46ce66a50e1b75da07f4a0aca2033af40867b327c319536142977a33e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:422d914492a0023a9e65301b03bd523896aaea75e0a0a0d530c992755337edc2",
            "source_revision_id": "sha256:0d9ba1f19323c3f2bac8c44a5caf3458d244cd0f6bd1ec44a411b09df223bf02",
            "translation_revision_id": "sha256:70950d0405a8abbfdab67b287b3d335d9ab73916fe76d238c408db2f0699a9a7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8366344f1026084b2609997d41007860813f8d09cba3864ced8b39cf3d2f3c94",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:422d914492a0023a9e65301b03bd523896aaea75e0a0a0d530c992755337edc2",
            "source_revision_id": "sha256:0d9ba1f19323c3f2bac8c44a5caf3458d244cd0f6bd1ec44a411b09df223bf02",
            "translation_revision_id": "sha256:70950d0405a8abbfdab67b287b3d335d9ab73916fe76d238c408db2f0699a9a7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e98f64b46ce66a50e1b75da07f4a0aca2033af40867b327c319536142977a33e",
          "sha256:8366344f1026084b2609997d41007860813f8d09cba3864ced8b39cf3d2f3c94"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              169,
              170,
              171
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 11장 1절이며, 통상 인용 1권 18장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fe2313ebe2433ea91884806a38be3de2c7b3f3fb8e51d55e3fbc909de2dbb057",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n374.jpg",
            "page_key": "1:169",
            "printed_page": 169,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9a707e81765204830ee3093c5616f0d8be88322992fd7662c1adc9569186ff70",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et de conditione quidem talia dicentes, quotidie adinvenit unusquisque eorum, quemadmodum potest, aliquid novi. Perfectus enim nemo, nisi qui maxima mendacia apud eos fructificaverit. De propheticis autem quaecunque transformantes coaptant, necessarium est manifestantes arguitionem his inferre. Moyses enim, inquiunt, incipiens id quod est secundum conditionem opus, statim in principio matrem omnium ostendit, dicens: In principio fecit Deus coelum et terram. Quatuor haec nominans, Deum et principium, coelum et terram, quaternationem ipsorum, quemadmodum ipsi dicunt, figuravit. Et invisibile autem et absconditum ejus manifestantem dicere: Terra autem erat invisibilis et incomposita. Secundam autem quaternationem, progeniem primae quaternationis, sic eum dixisse volunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "88d5e812a357a57e14a011bf689ff38d4f880383277f43d191f1bfa550877613",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n375.jpg",
            "page_key": "1:170",
            "printed_page": 170,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b0f1f2ce1ae1031f20ec3592ce6eecebb12be5c7e57001ea25fefb9ea5a6c8fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "abyssum nominantem et tenebras, in quibus sunt et aquae, et qui ferebatur super aquas Spiritus. Post quam decadis commemorantem, lumen dicere, et diem, et noctem, et firmamentum, et vesperam, et quod vocatur mane, et aridam, et mare, adhuc etiam et herbam, et decimo loco lignum: sic quoque per decem nomina, x Aeonas manifestasse. Duodecadis autem sic formatam apud eos virtutem: Solem enim dicere, et Lunam, et stellas, et tempora, et annos, et cetos, adhuc etiam pisces, et serpentia, et volatilia, et quadrupedia, feras quoque, et super haec omnia duodecimum hominem. Sic ab Spiritu triacontadem per Moysen dictam docent. Nec non et formatum hominem secundum imaginem superioris virtutis, habere in se eam, quae sit ab uno fonte, virtutem. Constitutam autem eam esse in eo,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "36a8c8fa3ed22c75594b648a365f5077621a11b03977b87088c6a13febd6ad88",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n376.jpg",
            "page_key": "1:171",
            "printed_page": 171,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:719bfaca6f8389e11433de5164734e7d3cd0f608e8e0df7049f72c54488aa3e3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "qui sit in cerebro locus, ex quo defluant virtutes quatuor secundum imaginem supernae tetradis, quae vocantur, una quidem visio, altera autem auditus, tertia odoratus, et quarta gustatio. Octonationem autem dicunt significari per hominem sic: aures quidem duas habentem, et totidem visus, adhuc etiam odorationes duas, et duplicem gustationem, amari et dulcis. Totum autem hominem omnem imaginem triacontadis sic habere docent: in manibus quidem per digitos decadem bajulare: in toto autem corpore, cum in xii membra dividatur, duodecadem. Dividunt autem illud, quemadmodum Veritatis apud eos divisum est corpus, de quo praediximus. Ogdoadem autem, et inenarrabilem et invisibilem, in visceribus absconditam intelligi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0d9ba1f19323c3f2bac8c44a5caf3458d244cd0f6bd1ec44a411b09df223bf02",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et de conditione quidem talia dicentes, quotidie adinvenit unusquisque eorum, quemadmodum potest, aliquid novi. Perfectus enim nemo, nisi qui maxima mendacia apud eos fructificaverit. De propheticis autem quaecunque transformantes coaptant, necessarium est manifestantes arguitionem his inferre. Moyses enim, inquiunt, incipiens id quod est secundum conditionem opus, statim in principio matrem omnium ostendit, dicens: In principio fecit Deus coelum et terram. Quatuor haec nominans, Deum et principium, coelum et terram, quaternationem ipsorum, quemadmodum ipsi dicunt, figuravit. Et invisibile autem et absconditum ejus manifestantem dicere: Terra autem erat invisibilis et incomposita. Secundam autem quaternationem, progeniem primae quaternationis, sic eum dixisse volunt, abyssum nominantem et tenebras, in quibus sunt et aquae, et qui ferebatur super aquas Spiritus. Post quam decadis commemorantem, lumen dicere, et diem, et noctem, et firmamentum, et vesperam, et quod vocatur mane, et aridam, et mare, adhuc etiam et herbam, et decimo loco lignum: sic quoque per decem nomina, x Aeonas manifestasse. Duodecadis autem sic formatam apud eos virtutem: Solem enim dicere, et Lunam, et stellas, et tempora, et annos, et cetos, adhuc etiam pisces, et serpentia, et volatilia, et quadrupedia, feras quoque, et super haec omnia duodecimum hominem. Sic ab Spiritu triacontadem per Moysen dictam docent. Nec non et formatum hominem secundum imaginem superioris virtutis, habere in se eam, quae sit ab uno fonte, virtutem. Constitutam autem eam esse in eo, qui sit in cerebro locus, ex quo defluant virtutes quatuor secundum imaginem supernae tetradis, quae vocantur, una quidem visio, altera autem auditus, tertia odoratus, et quarta gustatio. Octonationem autem dicunt significari per hominem sic: aures quidem duas habentem, et totidem visus, adhuc etiam odorationes duas, et duplicem gustationem, amari et dulcis. Totum autem hominem omnem imaginem triacontadis sic habere docent: in manibus quidem per digitos decadem bajulare: in toto autem corpore, cum in xii membra dividatur, duodecadem. Dividunt autem illud, quemadmodum Veritatis apud eos divisum est corpus, de quo praediximus. Ogdoadem autem, et inenarrabilem et invisibilem, in visceribus absconditam intelligi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ba3eb14b9ec657fa248e5aac688406a380721dcf63b24c4b709fc07291bd7ce4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "모세의 창조 서술에서 네 이름, 열 이름, 열두 이름을 뽑아 아이온들의 무리에 배정하는 해석이다. 이레네우스의 도입 비판과 그가 보고하는 상대방의 설명을 구분했다.",
          "창세기 1:2는 땅이 보이지 않고 갖추어지지 않았다고 인용된다. 라틴어 invisibilis et incomposita와 병기된 그리스어 ἀόρατος καὶ ἀκατασκεύαστος의 표현을 따라 옮겼다.",
          "열 이름의 마지막은 나무, 열두 이름의 마지막은 사람이다. 그들이 세는 대상과 순서를 대응표에서 각각 구분했다.",
          "cetos는 큰 바다짐승들로 옮겼다. 창조된 생물을 나열하는 문맥에서 바다의 큰 생물들을 가리키는 표현이다.",
          "감각은 시각, 청각, 후각, 미각의 넷으로 제시된다. 두 귀, 두 눈, 두 후각 기관과 쓴맛·단맛을 다시 세어 여덟을 만드는 설명이다.",
          "몸을 열두 지체로 나누는 방식은 앞서 나온 진리의 몸에 관한 설명과 연결된다. 여덟 무리는 감추어진 내장에, 열 무리는 손가락에 배정한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9a707e81765204830ee3093c5616f0d8be88322992fd7662c1adc9569186ff70",
              "sha256:b0f1f2ce1ae1031f20ec3592ce6eecebb12be5c7e57001ea25fefb9ea5a6c8fd",
              "sha256:719bfaca6f8389e11433de5164734e7d3cd0f608e8e0df7049f72c54488aa3e3"
            ],
            "text": "그들은 창조에 관해 이런 말들을 하면서, 저마다 자기가 할 수 있는 대로, 날마다 새로운 것을 고안한다. 그들 가운데 가장 큰 거짓말을 열매로 맺는 사람이 아니면, 아무도 완전한 사람이 아니기 때문이다. 그들이 예언의 글들을 변형하여 끼워 맞추는 것들을 드러내고, 그것들을 논박할 필요가 있다. 그들의 말에 따르면 모세는, 창조의 일을 서술하기 시작하면서, 바로 그 첫머리에서 만물의 어머니를 드러내어, 이렇게 말했다. “처음에 하나님이 하늘과 땅을 만드셨다.” 하나님과 시작, 하늘과 땅, 이 넷을 이름하여, 그들의 주장대로, 자기들의 네 무리를 그려 냈다는 것이다. 그 무리의 보이지 않고 감추어진 성질을 드러내며, 이렇게 말했다고 한다. “땅은 보이지 않고 갖추어지지 않았다.” 첫 네 무리의 자식인 둘째 네 무리를 그가 다음과 같이 말했다고 그들은 주장한다. 깊음과 어둠을 이름했으며, 그 안에 물이 있고, 물 위에 움직이던 영이 있다는 것이다. 그다음 열 무리를 언급하면서, 빛을 말하고, 낮과, 밤과, 창공과, 저녁과, 아침이라 부르는 것과, 마른땅과, 바다와, 풀과, 열째 자리에 나무를 말했다. 이렇게 열 이름을 통해, 열 아이온을 드러냈다고 한다. 열두 무리의 능력도 이런 방식으로 나타났다고 한다. 해를 말하고, 달과, 별들과, 때들과, 해들과, 큰 바다짐승들과, 물고기들과, 기어 다니는 것들과, 날아다니는 것들과, 네 발 달린 것들과, 들짐승들과, 이 모든 것 뒤 열두째에 사람을 말했다. 그들은 이렇게 영이 모세를 통해 서른 무리를 말했다고 가르친다. 또 빚어진 사람은, 위의 능력의 형상을 따라, 하나의 샘에서 오는 그 능력을 자기 안에 지닌다고 한다. 그 능력은 뇌 안의 자리에 놓였으며, 위의 네 무리의 형상을 따라, 그곳에서 네 능력이 흘러나온다. 그 이름은 하나는 시각, 다른 하나는 청각, 셋째는 후각, 넷째는 미각이다. 여덟 무리는 사람을 통해 이렇게 드러난다고 말한다. 두 귀와, 같은 수의 눈과, 두 후각 기관과, 쓴맛과 단맛을 보는 두 가지 미각을 지닌다는 것이다. 사람 전체가 서른 무리의 전체 형상을 다음과 같이 지닌다고 가르친다. 손에는 손가락을 통해 열 무리를 지니고, 열두 지체로 나뉘는 몸 전체에는 열두 무리를 지닌다. 앞서 말했듯이, 그들이 진리의 몸을 나누는 것처럼, 사람의 몸도 나눈다. 말로 나타낼 수 없고 보이지 않는 여덟 무리는 내장 속에 감추어져 있다고 이해한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0d9ba1f19323c3f2bac8c44a5caf3458d244cd0f6bd1ec44a411b09df223bf02"
        ],
        "text": "그들은 창조에 관해 이런 말들을 하면서, 저마다 자기가 할 수 있는 대로, 날마다 새로운 것을 고안한다. 그들 가운데 가장 큰 거짓말을 열매로 맺는 사람이 아니면, 아무도 완전한 사람이 아니기 때문이다. 그들이 예언의 글들을 변형하여 끼워 맞추는 것들을 드러내고, 그것들을 논박할 필요가 있다. 그들의 말에 따르면 모세는, 창조의 일을 서술하기 시작하면서, 바로 그 첫머리에서 만물의 어머니를 드러내어, 이렇게 말했다. “처음에 하나님이 하늘과 땅을 만드셨다.” 하나님과 시작, 하늘과 땅, 이 넷을 이름하여, 그들의 주장대로, 자기들의 네 무리를 그려 냈다는 것이다. 그 무리의 보이지 않고 감추어진 성질을 드러내며, 이렇게 말했다고 한다. “땅은 보이지 않고 갖추어지지 않았다.” 첫 네 무리의 자식인 둘째 네 무리를 그가 다음과 같이 말했다고 그들은 주장한다. 깊음과 어둠을 이름했으며, 그 안에 물이 있고, 물 위에 움직이던 영이 있다는 것이다. 그다음 열 무리를 언급하면서, 빛을 말하고, 낮과, 밤과, 창공과, 저녁과, 아침이라 부르는 것과, 마른땅과, 바다와, 풀과, 열째 자리에 나무를 말했다. 이렇게 열 이름을 통해, 열 아이온을 드러냈다고 한다. 열두 무리의 능력도 이런 방식으로 나타났다고 한다. 해를 말하고, 달과, 별들과, 때들과, 해들과, 큰 바다짐승들과, 물고기들과, 기어 다니는 것들과, 날아다니는 것들과, 네 발 달린 것들과, 들짐승들과, 이 모든 것 뒤 열두째에 사람을 말했다. 그들은 이렇게 영이 모세를 통해 서른 무리를 말했다고 가르친다. 또 빚어진 사람은, 위의 능력의 형상을 따라, 하나의 샘에서 오는 그 능력을 자기 안에 지닌다고 한다. 그 능력은 뇌 안의 자리에 놓였으며, 위의 네 무리의 형상을 따라, 그곳에서 네 능력이 흘러나온다. 그 이름은 하나는 시각, 다른 하나는 청각, 셋째는 후각, 넷째는 미각이다. 여덟 무리는 사람을 통해 이렇게 드러난다고 말한다. 두 귀와, 같은 수의 눈과, 두 후각 기관과, 쓴맛과 단맛을 보는 두 가지 미각을 지닌다는 것이다. 사람 전체가 서른 무리의 전체 형상을 다음과 같이 지닌다고 가르친다. 손에는 손가락을 통해 열 무리를 지니고, 열두 지체로 나뉘는 몸 전체에는 열두 무리를 지닌다. 앞서 말했듯이, 그들이 진리의 몸을 나누는 것처럼, 사람의 몸도 나눈다. 말로 나타낼 수 없고 보이지 않는 여덟 무리는 내장 속에 감추어져 있다고 이해한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:70950d0405a8abbfdab67b287b3d335d9ab73916fe76d238c408db2f0699a9a7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "work_location": "1.h11.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:76046bc16512fc064fb3b5103174b6803f5ee9bdef237b36a1821565758dde05",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e59174a81ba23c70d2d7c8ab28421790b66d7b0adecc16375c6fb13357f60af5",
            "sha256:7da546a8f1ada46ab4bc026599ee4144d15518bf6a05c316ada3c7fbbfb5512f",
            "sha256:fdecf34e007d76567cb3bf2cd144d387cdb8fd4a46b0a5fd3969e9d656e472ea"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b6aa6a0104a471f0f598ccab95a6a51a4ac5d9039aa35e845f44e04b88a5e05"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:db6a94dca01b08209c3a5801de0a25457567cda15734186c6c3721752129f926"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 11장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              171,
              172,
              173
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 11장 2절이며, 통상 인용 1권 18장 2-3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:26e7c2fa93a2968153567fe16cd6d86fbc09a1c4db702809f62d5b2b72679c33",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:76046bc16512fc064fb3b5103174b6803f5ee9bdef237b36a1821565758dde05",
            "source_revision_id": "sha256:3b6aa6a0104a471f0f598ccab95a6a51a4ac5d9039aa35e845f44e04b88a5e05",
            "translation_revision_id": "sha256:db6a94dca01b08209c3a5801de0a25457567cda15734186c6c3721752129f926"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d36c552734c2a39f0e58a99d165e835b68d7afb296727e2a3d67c998b8dc322b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:76046bc16512fc064fb3b5103174b6803f5ee9bdef237b36a1821565758dde05",
            "source_revision_id": "sha256:3b6aa6a0104a471f0f598ccab95a6a51a4ac5d9039aa35e845f44e04b88a5e05",
            "translation_revision_id": "sha256:db6a94dca01b08209c3a5801de0a25457567cda15734186c6c3721752129f926"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:26e7c2fa93a2968153567fe16cd6d86fbc09a1c4db702809f62d5b2b72679c33",
          "sha256:d36c552734c2a39f0e58a99d165e835b68d7afb296727e2a3d67c998b8dc322b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              171,
              172,
              173
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "[salutarem]",
            "editorial_notation": "[adj. salutarem]",
            "explanation": "편집자가 제안한 보충을 채택하고 대괄호로 구별했다. 한국어에도 보충 범위를 표시한다.",
            "printed_page": 172,
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 11장 2절이며, 통상 인용 1권 18장 2-3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "36a8c8fa3ed22c75594b648a365f5077621a11b03977b87088c6a13febd6ad88",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n376.jpg",
            "page_key": "1:171",
            "printed_page": 171,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e59174a81ba23c70d2d7c8ab28421790b66d7b0adecc16375c6fb13357f60af5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Solem quoque iterum, qui sit magnum luminare, in quarta dierum fieri propter quaternationis numerum dicunt. Tabernaculi quoque, quod a Moyse compositum est, atria de bysso, et hyacintho, et purpura, et coccino facta, eandem apud eos ostenderunt imaginem. Sacerdotis quoque poderem quatuor",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5b884ebacd5479ff63d2bc2e5289e8b2a98e5235d45a58811a3692991684e065",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n377.jpg",
            "page_key": "1:172",
            "printed_page": 172,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7da546a8f1ada46ab4bc026599ee4144d15518bf6a05c316ada3c7fbbfb5512f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ordinibus lapidum pretiosorum adornatum, quaternationem significare praefiniunt. Et si qua omnino talia sunt posita in scripturis, quae quatuor possunt numerum designare, propter quaternationem ipsorum dicunt factum. Octonationem rursus ostendi sic: in octavo dierum formatum dicunt hominem. Aliquando enim volunt eum sexto die factum, aliquando autem in octavo, nisi forte choicum quidem in sexto dierum dicunt formatum, carnalem autem in octavo: distincta sunt enim haec apud eos. Quidam autem et alterum esse volunt qui secundum imaginem et similitudinem Dei factus est homo masculo foemineus, et hunc esse spiritalem: alterum autem qui ex terra plasmatus sit. Et arcae autem dispositionem in cataclysmo, in qua octo homines liberati sunt, manifestissime dicunt ogdoadem [salutarem] ostendere. Hoc autem idem et David, cum octavus esset genitus inter fratres suos, significare. Adhuc etiam et circumcisionem, quae octavo die fit, circumcisionem superioris ogdoadis manifestare. Et omnino quaecunque inveniuntur in Scripturis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0827d8e4fae9615678c52562623fd7e341a13478374719115e51325c4bc7954a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n378.jpg",
            "page_key": "1:173",
            "printed_page": 173,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fdecf34e007d76567cb3bf2cd144d387cdb8fd4a46b0a5fd3969e9d656e472ea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "obduci posse ad numerum octavum, mysterium ogdoadis adimplere dicunt. Sed et decadem significari per decem gentes, quas promisit Deus Abrahae in possessionem dare, dicunt: et dispositio quae est secundum Saram, quomodo post decem annos dat ei ancillam suam Agar, ut ex ea filium faciat, idem significare. Et servus autem Abraham missus ad Rebeccam, et super puteum dans ei armillas aureorum decem, et fratres ejus tenentes eam in dies decem, adhuc etiam Jeroboam, qui decem sceptra accepit, et tabernaculi decem atria, et columnae decem cubitorum, et decem filii Jacob ad emptionem tritici prima vice in Aegyptum missi, et decem Apostoli, quibus manifestatur post resurrectionem Dominus, cum Thomas non esset praesens, invisibilem defigurabant secundum eos decadem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3b6aa6a0104a471f0f598ccab95a6a51a4ac5d9039aa35e845f44e04b88a5e05",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Solem quoque iterum, qui sit magnum luminare, in quarta dierum fieri propter quaternationis numerum dicunt. Tabernaculi quoque, quod a Moyse compositum est, atria de bysso, et hyacintho, et purpura, et coccino facta, eandem apud eos ostenderunt imaginem. Sacerdotis quoque poderem quatuor ordinibus lapidum pretiosorum adornatum, quaternationem significare praefiniunt. Et si qua omnino talia sunt posita in scripturis, quae quatuor possunt numerum designare, propter quaternationem ipsorum dicunt factum. Octonationem rursus ostendi sic: in octavo dierum formatum dicunt hominem. Aliquando enim volunt eum sexto die factum, aliquando autem in octavo, nisi forte choicum quidem in sexto dierum dicunt formatum, carnalem autem in octavo: distincta sunt enim haec apud eos. Quidam autem et alterum esse volunt qui secundum imaginem et similitudinem Dei factus est homo masculo foemineus, et hunc esse spiritalem: alterum autem qui ex terra plasmatus sit. Et arcae autem dispositionem in cataclysmo, in qua octo homines liberati sunt, manifestissime dicunt ogdoadem [salutarem] ostendere. Hoc autem idem et David, cum octavus esset genitus inter fratres suos, significare. Adhuc etiam et circumcisionem, quae octavo die fit, circumcisionem superioris ogdoadis manifestare. Et omnino quaecunque inveniuntur in Scripturis obduci posse ad numerum octavum, mysterium ogdoadis adimplere dicunt. Sed et decadem significari per decem gentes, quas promisit Deus Abrahae in possessionem dare, dicunt: et dispositio quae est secundum Saram, quomodo post decem annos dat ei ancillam suam Agar, ut ex ea filium faciat, idem significare. Et servus autem Abraham missus ad Rebeccam, et super puteum dans ei armillas aureorum decem, et fratres ejus tenentes eam in dies decem, adhuc etiam Jeroboam, qui decem sceptra accepit, et tabernaculi decem atria, et columnae decem cubitorum, et decem filii Jacob ad emptionem tritici prima vice in Aegyptum missi, et decem Apostoli, quibus manifestatur post resurrectionem Dominus, cum Thomas non esset praesens, invisibilem defigurabant secundum eos decadem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3cfdfa1c98c13abaefba36c6a9265c91ef14796a52fe6ea83765b0f402caf385",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "넷, 여덟, 열에 해당하는 성경 사례들을 모아 각각의 아이온 무리를 나타낸다고 읽는 해석이다. Harvey판 2절은 통상 인용 1권 18장 2-3절을 함께 포함한다.",
          "172쪽 [adj. salutarem]의 보충을 채택하여 [구원을 주는]으로 옮겼다. 대본과 한국어 모두에서 보충 범위를 대괄호로 구별했다.",
          "성막의 뜰은 atria, 제사장의 긴 옷은 poderem을 따른다. 이 문헌은 옷의 네 줄 보석과 성막 재료의 네 가지를 같은 수에 연결한다.",
          "금 열 닢의 팔찌들은 armillas aureorum decem을 옮긴 것이다. 열은 금의 수량을 나타내는 aureorum에 연결했다. 금의 단위와 창세기 24:22의 병행 관계는 추가 대조가 필요한 지점이다.",
          "여로보암이 받은 열 홀에서 홀은 왕권을 나타내는 sceptra이다. 한국어는 홀과 기둥 등 본문에 제시된 대상을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e59174a81ba23c70d2d7c8ab28421790b66d7b0adecc16375c6fb13357f60af5",
              "sha256:7da546a8f1ada46ab4bc026599ee4144d15518bf6a05c316ada3c7fbbfb5512f",
              "sha256:fdecf34e007d76567cb3bf2cd144d387cdb8fd4a46b0a5fd3969e9d656e472ea"
            ],
            "text": "그들은 또 큰 빛인 해가 네 무리의 수 때문에 넷째 날에 생겼다고 말한다. 모세가 세운 성막의 뜰도 고운 아마포와, 청색과, 자주색과, 진홍색으로 만들어져, 그들에게 같은 형상을 드러냈다고 한다. 귀한 돌들을 네 줄로 장식한 제사장의 긴 옷도 네 무리를 뜻한다고 단정한다. 넷이라는 수를 나타낼 수 있는 그런 것들이 성경에 어디든 있으면, 자기들의 네 무리 때문에 생긴 것이라고 말한다. 여덟 무리는 또 이렇게 드러난다. 사람이 여덟째 날에 빚어졌다고 말한다. 어느 때에는 그가 여섯째 날에 만들어졌다고 주장하고, 어느 때에는 여덟째 날이라고 한다. 혹시 흙에 속한 사람은 여섯째 날에 빚어지고, 육에 속한 사람은 여덟째 날에 빚어졌다고 말하려는 것일까? 그들은 이 둘을 구별하기 때문이다. 어떤 이들은 또 하나의 사람과 다른 사람을 구별한다. 하나님의 형상과 닮음을 따라 만들어진, 남성이며 여성인 사람이 있으며, 이 사람이 영적인 사람이라고 한다. 땅에서 빚어진 사람은 또 다른 사람이라고 한다. 홍수 때 방주에 관한 경륜도, 그 안에서 여덟 사람이 구출되었으므로, [구원을 주는] 여덟 무리를 매우 분명하게 드러낸다고 말한다. 다윗도 같은 것을 나타내는데, 형제들 가운데 여덟째로 태어났기 때문이다. 여덟째 날에 행하는 할례도 위의 여덟 무리의 할례를 드러낸다. 성경에서 여덟이라는 수에 연결할 수 있는 것은 무엇이든, 여덟 무리의 신비를 이루는 것이라고 말한다. 하나님께서 아브라함에게 소유로 주겠다고 약속하신 열 민족을 통해, 열 무리도 드러난다고 말한다. 사라에 관한 경륜, 곧 열 해 뒤에 아들을 얻도록 자기 여종 하갈을 그에게 준 일도, 같은 것을 뜻한다. 리브가에게 보내진 아브라함의 종이 우물에서 그에게 금 열 닢의 팔찌들을 준 일, 그의 형제들이 그를 열흘 동안 붙들어 둔 일, 열 홀을 받은 여로보암, 성막의 열 뜰, 열 규빗의 기둥들, 곡식을 사려고 처음 이집트에 보내진 야곱의 열 아들, 부활 뒤, 도마가 그 자리에 없을 때, 주님께서 나타나신 열 사도, 이 모두가 그들에 따르면 보이지 않는 열 무리를 그려 냈다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b6aa6a0104a471f0f598ccab95a6a51a4ac5d9039aa35e845f44e04b88a5e05"
        ],
        "text": "그들은 또 큰 빛인 해가 네 무리의 수 때문에 넷째 날에 생겼다고 말한다. 모세가 세운 성막의 뜰도 고운 아마포와, 청색과, 자주색과, 진홍색으로 만들어져, 그들에게 같은 형상을 드러냈다고 한다. 귀한 돌들을 네 줄로 장식한 제사장의 긴 옷도 네 무리를 뜻한다고 단정한다. 넷이라는 수를 나타낼 수 있는 그런 것들이 성경에 어디든 있으면, 자기들의 네 무리 때문에 생긴 것이라고 말한다. 여덟 무리는 또 이렇게 드러난다. 사람이 여덟째 날에 빚어졌다고 말한다. 어느 때에는 그가 여섯째 날에 만들어졌다고 주장하고, 어느 때에는 여덟째 날이라고 한다. 혹시 흙에 속한 사람은 여섯째 날에 빚어지고, 육에 속한 사람은 여덟째 날에 빚어졌다고 말하려는 것일까? 그들은 이 둘을 구별하기 때문이다. 어떤 이들은 또 하나의 사람과 다른 사람을 구별한다. 하나님의 형상과 닮음을 따라 만들어진, 남성이며 여성인 사람이 있으며, 이 사람이 영적인 사람이라고 한다. 땅에서 빚어진 사람은 또 다른 사람이라고 한다. 홍수 때 방주에 관한 경륜도, 그 안에서 여덟 사람이 구출되었으므로, [구원을 주는] 여덟 무리를 매우 분명하게 드러낸다고 말한다. 다윗도 같은 것을 나타내는데, 형제들 가운데 여덟째로 태어났기 때문이다. 여덟째 날에 행하는 할례도 위의 여덟 무리의 할례를 드러낸다. 성경에서 여덟이라는 수에 연결할 수 있는 것은 무엇이든, 여덟 무리의 신비를 이루는 것이라고 말한다. 하나님께서 아브라함에게 소유로 주겠다고 약속하신 열 민족을 통해, 열 무리도 드러난다고 말한다. 사라에 관한 경륜, 곧 열 해 뒤에 아들을 얻도록 자기 여종 하갈을 그에게 준 일도, 같은 것을 뜻한다. 리브가에게 보내진 아브라함의 종이 우물에서 그에게 금 열 닢의 팔찌들을 준 일, 그의 형제들이 그를 열흘 동안 붙들어 둔 일, 열 홀을 받은 여로보암, 성막의 열 뜰, 열 규빗의 기둥들, 곡식을 사려고 처음 이집트에 보내진 야곱의 열 아들, 부활 뒤, 도마가 그 자리에 없을 때, 주님께서 나타나신 열 사도, 이 모두가 그들에 따르면 보이지 않는 열 무리를 그려 냈다.",
        "translation_revision_id": "sha256:db6a94dca01b08209c3a5801de0a25457567cda15734186c6c3721752129f926",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "work_location": "1.h11.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d1b5341ee12b42153ee7930a1328404674901b093e06dbb3ce54ef973ab09485",
        "part_links": [
          [
            "sha256:20ecb6c74925778851e3bf826dcb4fa7e247768120ab330abe1f3843b8d65975",
            "sha256:632cd2fb70358bdcf996bf0c429ef2ed2daabec80b6c6eddb9d6245fd7c62480",
            "sha256:7c0d34332d6deecff547e160df951b053e9fe522e0aa9cedcace7c47cca7d265"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a3b1dea6f32b6d84551aa691629cd30aed537c2090c646938ed05312b07579c1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e2739670b71199dcfa44a456cdb1ee7838c53357711682507063324dc8a2b197"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 11장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              173,
              174,
              175
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 11장 3절이며, 통상 인용 1권 18장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3e28bedf3e864a4b3d3d61f3de52860962028f0b6bed574b6d51416b15bb62c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d1b5341ee12b42153ee7930a1328404674901b093e06dbb3ce54ef973ab09485",
            "source_revision_id": "sha256:a3b1dea6f32b6d84551aa691629cd30aed537c2090c646938ed05312b07579c1",
            "translation_revision_id": "sha256:e2739670b71199dcfa44a456cdb1ee7838c53357711682507063324dc8a2b197"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:79820c51755d35f2a0c4ecbf7281d3dd7aca95bbd8a5b1b69d7148a57d2c2e12",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d1b5341ee12b42153ee7930a1328404674901b093e06dbb3ce54ef973ab09485",
            "source_revision_id": "sha256:a3b1dea6f32b6d84551aa691629cd30aed537c2090c646938ed05312b07579c1",
            "translation_revision_id": "sha256:e2739670b71199dcfa44a456cdb1ee7838c53357711682507063324dc8a2b197"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3e28bedf3e864a4b3d3d61f3de52860962028f0b6bed574b6d51416b15bb62c8",
          "sha256:79820c51755d35f2a0c4ecbf7281d3dd7aca95bbd8a5b1b69d7148a57d2c2e12"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h11-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103118.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              173,
              174,
              175
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Saul 뒤에 인쇄된 생략 부호를 보존했다. 병기된 그리스어의 추가 어구는 번역 메모에서 설명한다.",
            "printed_page": 175,
            "printed_text": "Saul, ..... qui triginta diebus abscondebatur in agro,",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_printed_lacuna"
          },
          {
            "adopted_reading": "triginta diebus",
            "explanation": "인쇄 본문이 제시하는 서른 날을 유지했다. Harvey 174쪽 각주 2의 성경 본문 대조 문제를 메모에 연결했다.",
            "printed_pages": [
              174,
              175
            ],
            "printed_reading": "triginta diebus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scriptural_reference_difference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 11장 3절이며, 통상 인용 1권 18장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0827d8e4fae9615678c52562623fd7e341a13478374719115e51325c4bc7954a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n378.jpg",
            "page_key": "1:173",
            "printed_page": 173,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:20ecb6c74925778851e3bf826dcb4fa7e247768120ab330abe1f3843b8d65975",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Duodecadem autem, erga quam et mysterium passionis Labis fuisse, ex qua passione visibilia fabricata esse volunt, signanter et manifestissime positam ubique dicunt: ut duodecim",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f631eddfd45ff85c7190d6e7322e2045314676e0033dfbcedb84eddfd68024a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n379.jpg",
            "page_key": "1:174",
            "printed_page": 174,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:632cd2fb70358bdcf996bf0c429ef2ed2daabec80b6c6eddb9d6245fd7c62480",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "filios Jacob, ex quibus duodecim quoque tribus, et logion varium duodecim habens lapides, et duodecim tintinnabula, et eos qui a Moyse positi sunt sub monte duodecim lapides, similiter autem et eos qui a Jesu in flumine positi sunt, et alteros qui trans positi sunt, et portantes arcam testamenti, et eos qui ab Helia positi sunt in holocausto vituli, et numerum quoque Apostolorum, et omnia omnino quaecunque duodecim numerum custodiunt, duodecadem ipsorum significare volunt. Horum autem unitatem omnium, quae vocatur triacontas, per eam arcam, cujus triginta cubitis altitudo fuit sub Noe, et per Samuelem declinantem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a7c9a7b868ed700ec2d839d56ee8dd79e5d50218b5a63270ba0a3f4fede64249",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n380.jpg",
            "page_key": "1:175",
            "printed_page": 175,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7c0d34332d6deecff547e160df951b053e9fe522e0aa9cedcace7c47cca7d265",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Saul, ..... qui triginta diebus abscondebatur in agro, et per eos qui cum eo intraverunt in speluncam, et propter id quod longitudo fuerit sancti tabernaculi triginta cubitorum. Et quaecunque alia aequalia numeris his inveniuntur, triacontadem ipsorum per hujusmodi ostendunt asseverationes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a3b1dea6f32b6d84551aa691629cd30aed537c2090c646938ed05312b07579c1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Duodecadem autem, erga quam et mysterium passionis Labis fuisse, ex qua passione visibilia fabricata esse volunt, signanter et manifestissime positam ubique dicunt: ut duodecim filios Jacob, ex quibus duodecim quoque tribus, et logion varium duodecim habens lapides, et duodecim tintinnabula, et eos qui a Moyse positi sunt sub monte duodecim lapides, similiter autem et eos qui a Jesu in flumine positi sunt, et alteros qui trans positi sunt, et portantes arcam testamenti, et eos qui ab Helia positi sunt in holocausto vituli, et numerum quoque Apostolorum, et omnia omnino quaecunque duodecim numerum custodiunt, duodecadem ipsorum significare volunt. Horum autem unitatem omnium, quae vocatur triacontas, per eam arcam, cujus triginta cubitis altitudo fuit sub Noe, et per Samuelem declinantem Saul, ..... qui triginta diebus abscondebatur in agro, et per eos qui cum eo intraverunt in speluncam, et propter id quod longitudo fuerit sancti tabernaculi triginta cubitorum. Et quaecunque alia aequalia numeris his inveniuntur, triacontadem ipsorum per hujusmodi ostendunt asseverationes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1bb7ccb1e489ef811edab6a3f1330d206458be44a84e8e6359cbc0b449a55ab0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "로기온(logion)은 제사장의 흉패를 가리킨다. 열두 돌, 열두 방울, 강과 제단의 열두 돌, 열두 사도 등을 같은 수의 사례로 연결한다.",
          "강 가운데 돌을 세운 Jesu는 이 문맥에서 여호수아를 가리킨다. 예수와 같은 이름 형태를 문맥에 따라 구별했다.",
          "175쪽 Saul 뒤에는 라틴어 판본이 생략 부호를 인쇄한다. 이 표시를 보존하고 한국어에도 ...로 나타냈다. 병기된 그리스어에는 사울이 서른 명의 초대객 가운데 첫자리에 앉은 일과 다윗을 잇는 말이 있다.",
          "서른 날 동안 들에 숨어 있었다는 수는 인쇄된 triginta diebus를 따른다. Harvey 174쪽 각주 2는 성경 병행문의 날짜와 동굴에 온 이들의 수가 이 서술과 다르다고 지적한다. 한국어 본문은 해당 문헌의 수를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:20ecb6c74925778851e3bf826dcb4fa7e247768120ab330abe1f3843b8d65975",
              "sha256:632cd2fb70358bdcf996bf0c429ef2ed2daabec80b6c6eddb9d6245fd7c62480",
              "sha256:7c0d34332d6deecff547e160df951b053e9fe522e0aa9cedcace7c47cca7d265"
            ],
            "text": "열두 무리에서는 결함이 겪은 수난의 신비가 일어났으며, 그 수난에서 보이는 것들이 만들어졌다고 그들은 주장한다. 그 열두 무리가 곳곳에 뚜렷하고도 매우 분명하게 놓여 있다고 말한다. 야곱의 열두 아들, 그들에게서 나온 열두 지파, 열두 돌을 지닌 화려한 로기온(흉패), 열두 방울, 모세가 산 아래 세운 열두 돌, 마찬가지로 여호수아가 강 가운데 세운 돌들과, 건너편에 세운 다른 돌들, 언약궤를 메는 이들, 송아지를 번제로 바칠 때 엘리야가 놓은 돌들, 사도들의 수, 그 밖에 열둘이라는 수를 유지하는 모든 것이, 자기들의 열두 무리를 나타낸다고 주장한다. 이 모든 것의 통일, 서른 무리라고 불리는 것을, 노아 때에 높이가 서른 규빗이었던 그 방주를 통해, 사울을 기대어 앉게 한 사무엘을 통해, ... 서른 날 동안 들에 숨어 있던 이를 통해, 그와 함께 동굴에 들어간 이들을 통해, 거룩한 성막의 길이가 서른 규빗이었다는 것을 통해 나타낸다. 이 수와 같은 다른 것들이 발견되면, 이런 주장들로 자기들의 서른 무리를 드러낸다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a3b1dea6f32b6d84551aa691629cd30aed537c2090c646938ed05312b07579c1"
        ],
        "text": "열두 무리에서는 결함이 겪은 수난의 신비가 일어났으며, 그 수난에서 보이는 것들이 만들어졌다고 그들은 주장한다. 그 열두 무리가 곳곳에 뚜렷하고도 매우 분명하게 놓여 있다고 말한다. 야곱의 열두 아들, 그들에게서 나온 열두 지파, 열두 돌을 지닌 화려한 로기온(흉패), 열두 방울, 모세가 산 아래 세운 열두 돌, 마찬가지로 여호수아가 강 가운데 세운 돌들과, 건너편에 세운 다른 돌들, 언약궤를 메는 이들, 송아지를 번제로 바칠 때 엘리야가 놓은 돌들, 사도들의 수, 그 밖에 열둘이라는 수를 유지하는 모든 것이, 자기들의 열두 무리를 나타낸다고 주장한다. 이 모든 것의 통일, 서른 무리라고 불리는 것을, 노아 때에 높이가 서른 규빗이었던 그 방주를 통해, 사울을 기대어 앉게 한 사무엘을 통해, ... 서른 날 동안 들에 숨어 있던 이를 통해, 그와 함께 동굴에 들어간 이들을 통해, 거룩한 성막의 길이가 서른 규빗이었다는 것을 통해 나타낸다. 이 수와 같은 다른 것들이 발견되면, 이런 주장들로 자기들의 서른 무리를 드러낸다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e2739670b71199dcfa44a456cdb1ee7838c53357711682507063324dc8a2b197",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "work_location": "1.h11.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-11:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7644ca0d1413824810769affe1b22480a56708047c3be640959a033d4705f396",
        "part_links": [
          [
            "sha256:985628c51dd2994f9d515515c52ead875bcaaf9e89a0fb97578b606ce8ba2a2b",
            "sha256:3e575a7afe9af88d5b264997eb3c507691193aef1edcf1f5557ef94bd5227154",
            "sha256:fca9ae692fd157a4f81ff2727d8727fc9d5fe652ce2e744ab826627bf721b9a1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:669011e4a0321443fe083b11a600569eb338a05d59139b02d4c5a95b777c1a48"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1fd33b20614ab21898e42d98026e21941338c5eae0953526de3c74d59a5cc465"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 12장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103119.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175,
              176,
              177
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 12장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 19장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:28194956bd921884be573ef63ee3e5e1ac89ecdcf5342ae4abe9908363cca862",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7644ca0d1413824810769affe1b22480a56708047c3be640959a033d4705f396",
            "source_revision_id": "sha256:669011e4a0321443fe083b11a600569eb338a05d59139b02d4c5a95b777c1a48",
            "translation_revision_id": "sha256:1fd33b20614ab21898e42d98026e21941338c5eae0953526de3c74d59a5cc465"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:916b63233ba79f93f01d815b174dda0562ea4cc663784bde7a6875c66fe5726a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7644ca0d1413824810769affe1b22480a56708047c3be640959a033d4705f396",
            "source_revision_id": "sha256:669011e4a0321443fe083b11a600569eb338a05d59139b02d4c5a95b777c1a48",
            "translation_revision_id": "sha256:1fd33b20614ab21898e42d98026e21941338c5eae0953526de3c74d59a5cc465"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:28194956bd921884be573ef63ee3e5e1ac89ecdcf5342ae4abe9908363cca862",
          "sha256:916b63233ba79f93f01d815b174dda0562ea4cc663784bde7a6875c66fe5726a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103119.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175,
              176,
              177
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 12장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 19장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7c9a7b868ed700ec2d839d56ee8dd79e5d50218b5a63270ba0a3f4fede64249",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n380.jpg",
            "page_key": "1:175",
            "printed_page": 175,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:985628c51dd2994f9d515515c52ead875bcaaf9e89a0fb97578b606ce8ba2a2b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Necessarium autem duxi addere iis, et quanta de Propatore ipsorum, qui incognitus erat omnibus ante adventum Christi, eligentes de Scripturis suadere contendunt, ut ostendant Dominum nostrum alterum annunciare Patrem praeter fabricatorem hujus universitatis: quem (sicut praediximus) impie blasphemantes, Labis fructum esse dicunt. Prophetam igitur Esaiam dicentem; Israel me autem non cognovit, et populus me non intellexit, invisibilis Bythi ignorantiam dixisse coaptant. Et in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "dff3e38d2fbfc20a8b36a7d43b22e3679beb9c5e2763ce72e8d942b9455978d3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n381.jpg",
            "page_key": "1:176",
            "printed_page": 176,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3e575a7afe9af88d5b264997eb3c507691193aef1edcf1f5557ef94bd5227154",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Osee quod dictum est: Non est in eis veritas, neque agnitio Dei, in hoc idem tendere conantur. Et, Non est intelligens aut requirens Deum: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, in Bythi ignorantia apponunt. Et per Moysen autem dictum; Nemo videbit Deum, et vivet; in illum habere suadent relationem. Et fabricatorem quidem a prophetis visum dicunt: illud autem quod scriptum est, Nemo videbit Deum et vivet, de invisibili magnitudine et incognita omnibus dictum volunt. Et quoniam quidem de invisibili Patre factore omnium dictum est, Nemo videbit Deum, omnibus nobis manifestum est: quoniam autem non de hoc qui ab iis adinventus est Bythus, sed de Demiurgo, et ipse est invisibilis Deus, ostenditur procedente sermone. Et Danielem autem hoc idem significare, in eo quod interrogat angelum absolutiones parabolarum, quasi non scientem. Sed et angelum abscondentem ab eo magnum mysterium Bythi, dicere ei: Recurre Daniel: hi enim sermones obstructi sunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fc4ae64dd10b97a73a4c644ca6f90984c0599ee3c1eadac12578e3bc65395972",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n382.jpg",
            "page_key": "1:177",
            "printed_page": 177,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fca9ae692fd157a4f81ff2727d8727fc9d5fe652ce2e744ab826627bf721b9a1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoadusque intellectores intelligant, et albi inalbentur: et seipsos esse albos et intellectores gloriantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:669011e4a0321443fe083b11a600569eb338a05d59139b02d4c5a95b777c1a48",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Necessarium autem duxi addere iis, et quanta de Propatore ipsorum, qui incognitus erat omnibus ante adventum Christi, eligentes de Scripturis suadere contendunt, ut ostendant Dominum nostrum alterum annunciare Patrem praeter fabricatorem hujus universitatis: quem (sicut praediximus) impie blasphemantes, Labis fructum esse dicunt. Prophetam igitur Esaiam dicentem; Israel me autem non cognovit, et populus me non intellexit, invisibilis Bythi ignorantiam dixisse coaptant. Et in Osee quod dictum est: Non est in eis veritas, neque agnitio Dei, in hoc idem tendere conantur. Et, Non est intelligens aut requirens Deum: Omnes declinaverunt, simul inutiles facti sunt, in Bythi ignorantia apponunt. Et per Moysen autem dictum; Nemo videbit Deum, et vivet; in illum habere suadent relationem. Et fabricatorem quidem a prophetis visum dicunt: illud autem quod scriptum est, Nemo videbit Deum et vivet, de invisibili magnitudine et incognita omnibus dictum volunt. Et quoniam quidem de invisibili Patre factore omnium dictum est, Nemo videbit Deum, omnibus nobis manifestum est: quoniam autem non de hoc qui ab iis adinventus est Bythus, sed de Demiurgo, et ipse est invisibilis Deus, ostenditur procedente sermone. Et Danielem autem hoc idem significare, in eo quod interrogat angelum absolutiones parabolarum, quasi non scientem. Sed et angelum abscondentem ab eo magnum mysterium Bythi, dicere ei: Recurre Daniel: hi enim sermones obstructi sunt, quoadusque intellectores intelligant, et albi inalbentur: et seipsos esse albos et intellectores gloriantur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "09aa00183885b3609e48a24bc58e91f6cd241121da19c39582f5ac083043ff5b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 12장 전체는 통상 인용 1권 19장 1-2절에 해당한다. 별도 절 번호 없이 이어지는 장이며, 첫 아버지와 창조주를 구별하려는 성경 해석을 보고한다.",
          "이사야 1:3, 호세아 4:1, 시편과 로마서 3:11-12의 표현, 출애굽기 33:20을 뷔토스에 관한 말로 읽는 것이 상대방의 주장이다. 뒤의 보이지 않는 하나님에 관한 설명은 이레네우스 자신의 반박이다.",
          "다니엘이 천사에게 묻는 비유의 풀이는 absolutiones parabolarum을 옮긴 것이다. 여기서 absolutio는 설명하거나 풀어 주는 뜻으로 사용된다.",
          "흰 이들이 희어질 때까지는 인용된 albi inalbentur를 따른다. Harvey 176-177쪽 각주 1은 다니엘 12:9-10의 다른 전승과 이 인용 형태의 차이를 검토한다. 이해와 희어짐을 자신들에게 적용한다는 마지막 주장을 함께 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:985628c51dd2994f9d515515c52ead875bcaaf9e89a0fb97578b606ce8ba2a2b",
              "sha256:3e575a7afe9af88d5b264997eb3c507691193aef1edcf1f5557ef94bd5227154",
              "sha256:fca9ae692fd157a4f81ff2727d8727fc9d5fe652ce2e744ab826627bf721b9a1"
            ],
            "text": "나는 여기에 다음 내용도 덧붙일 필요가 있다고 보았다. 그리스도께서 오시기 전에 아무에게도 알려지지 않았다는 그들의 첫 아버지에 관하여, 성경에서 골라 내어, 그들이 설득하려 애쓰는 내용들이다. 이 우주를 만드신 분 외에, 우리 주님께서 다른 아버지를 선포하셨음을 보이려는 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 만드신 분을 불경하게 모독하며, 결함의 열매라고 말한다. 그래서 예언자 이사야가, “이스라엘은 나를 알지 못했고, 백성은 나를 깨닫지 못했다”고 한 말을, 보이지 않는 뷔토스를 모른다는 뜻으로 끼워 맞춘다. 호세아에서 말한, “그들에게는 진리가 없고, 하나님을 아는 지식도 없다”는 말도, 같은 뜻으로 끌어가려 한다. “깨닫는 이도, 하나님을 찾는 이도 없다. 모두 빗나갔고, 함께 쓸모없게 되었다”는 말도, 뷔토스에 대한 무지에 연결한다. 모세를 통해 하신 말씀, “하나님을 보고도 살 사람은 아무도 없다”는 말도, 그를 가리킨다고 설득한다. 그들은 만드신 분은 예언자들에게 보였다고 말한다. 그러나 기록된 말씀, “하나님을 보고도 살 사람은 아무도 없다”는 말은, 보이지 않고 아무에게도 알려지지 않은 위대함을 두고 한 말이라고 주장한다. “아무도 하나님을 보지 못한다”는 말씀이 보이지 않는 아버지, 만물을 만드신 분에 관하여 하신 말씀임은, 우리 모두에게 분명하다. 이것이 그들이 지어낸 뷔토스에 관한 것이 아니라, 데미우르고스에 관한 말씀이며, 그분 자신이 보이지 않는 하나님이심을, 논의를 이어 가면서 밝힐 것이다. 다니엘도 같은 것을 나타낸다고 그들은 말한다. 자기가 알지 못하기에, 천사에게 비유들의 풀이를 물었다는 것이다. 천사도 그에게서 뷔토스의 큰 신비를 감추며, 이렇게 말했다고 한다. “다니엘아, 돌아가라. 깨닫는 이들이 깨닫고, 흰 이들이 희어질 때까지, 이 말들은 닫혀 있기 때문이다.” 그들은 자신들이 바로 그 흰 이들이며 깨닫는 이들이라고 자랑한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:669011e4a0321443fe083b11a600569eb338a05d59139b02d4c5a95b777c1a48"
        ],
        "text": "나는 여기에 다음 내용도 덧붙일 필요가 있다고 보았다. 그리스도께서 오시기 전에 아무에게도 알려지지 않았다는 그들의 첫 아버지에 관하여, 성경에서 골라 내어, 그들이 설득하려 애쓰는 내용들이다. 이 우주를 만드신 분 외에, 우리 주님께서 다른 아버지를 선포하셨음을 보이려는 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 만드신 분을 불경하게 모독하며, 결함의 열매라고 말한다. 그래서 예언자 이사야가, “이스라엘은 나를 알지 못했고, 백성은 나를 깨닫지 못했다”고 한 말을, 보이지 않는 뷔토스를 모른다는 뜻으로 끼워 맞춘다. 호세아에서 말한, “그들에게는 진리가 없고, 하나님을 아는 지식도 없다”는 말도, 같은 뜻으로 끌어가려 한다. “깨닫는 이도, 하나님을 찾는 이도 없다. 모두 빗나갔고, 함께 쓸모없게 되었다”는 말도, 뷔토스에 대한 무지에 연결한다. 모세를 통해 하신 말씀, “하나님을 보고도 살 사람은 아무도 없다”는 말도, 그를 가리킨다고 설득한다. 그들은 만드신 분은 예언자들에게 보였다고 말한다. 그러나 기록된 말씀, “하나님을 보고도 살 사람은 아무도 없다”는 말은, 보이지 않고 아무에게도 알려지지 않은 위대함을 두고 한 말이라고 주장한다. “아무도 하나님을 보지 못한다”는 말씀이 보이지 않는 아버지, 만물을 만드신 분에 관하여 하신 말씀임은, 우리 모두에게 분명하다. 이것이 그들이 지어낸 뷔토스에 관한 것이 아니라, 데미우르고스에 관한 말씀이며, 그분 자신이 보이지 않는 하나님이심을, 논의를 이어 가면서 밝힐 것이다. 다니엘도 같은 것을 나타낸다고 그들은 말한다. 자기가 알지 못하기에, 천사에게 비유들의 풀이를 물었다는 것이다. 천사도 그에게서 뷔토스의 큰 신비를 감추며, 이렇게 말했다고 한다. “다니엘아, 돌아가라. 깨닫는 이들이 깨닫고, 흰 이들이 희어질 때까지, 이 말들은 닫혀 있기 때문이다.” 그들은 자신들이 바로 그 흰 이들이며 깨닫는 이들이라고 자랑한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1fd33b20614ab21898e42d98026e21941338c5eae0953526de3c74d59a5cc465",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
      },
      "work_location": "1.h12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1a9d21d0ecdad8d7e6eca8e82ce97d541f024655c96d0dcb28d42ceea91af60e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1a2b23c64e8227110088d3a9492f92e49110365a49552e8e814d430821c9dffb",
            "sha256:35110e92daf9cb1dbcbb57c60999d7158a11a61a58976d50279a8067d56166a1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:68fbfb0e172340dcc231048bd8b037c9b3334df85d862be965bf48a1eb3512b5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2cb1e5a00f819b4fcf5e09eb1f5c093fdf204eb274db7b2e669d188aca5e527e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 13장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103120.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              177,
              178
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 13장 1절이며, 통상 인용 1권 20장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:172ee99b34667b5251f4f19af8aa739e4736a3738d5a3bbc482cffab3beb2dde",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a9d21d0ecdad8d7e6eca8e82ce97d541f024655c96d0dcb28d42ceea91af60e",
            "source_revision_id": "sha256:68fbfb0e172340dcc231048bd8b037c9b3334df85d862be965bf48a1eb3512b5",
            "translation_revision_id": "sha256:2cb1e5a00f819b4fcf5e09eb1f5c093fdf204eb274db7b2e669d188aca5e527e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1bf30095f5533b0efbcfa091a5818b68714fd928059efce9b1ed7515445fb9b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a9d21d0ecdad8d7e6eca8e82ce97d541f024655c96d0dcb28d42ceea91af60e",
            "source_revision_id": "sha256:68fbfb0e172340dcc231048bd8b037c9b3334df85d862be965bf48a1eb3512b5",
            "translation_revision_id": "sha256:2cb1e5a00f819b4fcf5e09eb1f5c093fdf204eb274db7b2e669d188aca5e527e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:172ee99b34667b5251f4f19af8aa739e4736a3738d5a3bbc482cffab3beb2dde",
          "sha256:1bf30095f5533b0efbcfa091a5818b68714fd928059efce9b1ed7515445fb9b1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103120.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              177,
              178
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "typo",
            "editorial_notation": "[l. typo]",
            "explanation": "인쇄된 격 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 178,
            "printed_reading": "typum",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 13장 1절이며, 통상 인용 1권 20장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fc4ae64dd10b97a73a4c644ca6f90984c0599ee3c1eadac12578e3bc65395972",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n382.jpg",
            "page_key": "1:177",
            "printed_page": 177,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1a2b23c64e8227110088d3a9492f92e49110365a49552e8e814d430821c9dffb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super haec autem inenarrabilem multitudinem apocryphorum et perperum scripturarum, quas ipsi finxerunt, afferunt ad stuporem insensatorum, et quae sunt veritatis non scientium literas. Assumunt autem in hoc et illam falsationem, quasi Dominus cum puer esset, et disceret literas, cum dixisset magister ejus, quemadmodum in consuetudine est, Dic Α,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a1c24f9aaf54e9e0299f0836ff03b3569277a89fff1d75a7895c90a1aa1b2019",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n383.jpg",
            "page_key": "1:178",
            "printed_page": 178,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:35110e92daf9cb1dbcbb57c60999d7158a11a61a58976d50279a8067d56166a1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "responderit Α. Rursum cum magister jussisset dicere Β, respondisse Dominum: Tu prior dic mihi quid est Α, et tunc ego dicam tibi quid est Β. Et hoc exponunt, quasi ipse solus incognitum scierit, quod manifestavit in typo Α.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:68fbfb0e172340dcc231048bd8b037c9b3334df85d862be965bf48a1eb3512b5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Super haec autem inenarrabilem multitudinem apocryphorum et perperum scripturarum, quas ipsi finxerunt, afferunt ad stuporem insensatorum, et quae sunt veritatis non scientium literas. Assumunt autem in hoc et illam falsationem, quasi Dominus cum puer esset, et disceret literas, cum dixisset magister ejus, quemadmodum in consuetudine est, Dic Α, responderit Α. Rursum cum magister jussisset dicere Β, respondisse Dominum: Tu prior dic mihi quid est Α, et tunc ego dicam tibi quid est Β. Et hoc exponunt, quasi ipse solus incognitum scierit, quod manifestavit in typo Α.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "18582d9e509c393881a47679d29693f89644436ca0cae17eaa75af2ef998b5b5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예수의 어린 시절 알파와 베타를 가르친 스승에 관한 이야기를 인용한다. 이레네우스는 이 이야기를 상대방이 사용하는 외경과 허위 문헌의 사례로 제시한다.",
          "알파와 베타는 라틴어 본문에 인쇄된 Α와 Β를 뜻에 맞게 읽은 것이다. 알파라는 모형을 통해 알려지지 않은 이를 나타낸다는 해석이 이어진다.",
          "178쪽의 in typum에는 편집자가 제시한 in typo를 채택했다. 원래 형태와 교정 책임은 원문 수정본에 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1a2b23c64e8227110088d3a9492f92e49110365a49552e8e814d430821c9dffb",
              "sha256:35110e92daf9cb1dbcbb57c60999d7158a11a61a58976d50279a8067d56166a1"
            ],
            "text": "이에 더하여, 자기들이 지어낸 외경과 허위 문헌을 말로 다할 수 없이 많이 가져와, 분별없는 이들과, 진리의 글들을 알지 못하는 이들을 어리둥절하게 만든다. 여기에 다음과 같은 거짓 이야기도 끌어들인다. 주님께서 어릴 때, 글자를 배우고 계셨는데, 으레 하듯이, 그의 스승이 “알파라고 말해 보아라”라고 말하자, “알파”라고 답하셨다는 것이다. 다시 스승이 베타라고 말하라고 명하자, 주님께서 대답하셨다고 한다. “당신이 먼저 알파가 무엇인지 내게 말해 주십시오. 그러면 내가 베타가 무엇인지 당신에게 말하겠습니다.” 그들은 이것을, 그분만이 알려지지 않은 이를 알았고, 알파라는 모형으로 그를 드러냈다는 뜻으로 풀이한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:68fbfb0e172340dcc231048bd8b037c9b3334df85d862be965bf48a1eb3512b5"
        ],
        "text": "이에 더하여, 자기들이 지어낸 외경과 허위 문헌을 말로 다할 수 없이 많이 가져와, 분별없는 이들과, 진리의 글들을 알지 못하는 이들을 어리둥절하게 만든다. 여기에 다음과 같은 거짓 이야기도 끌어들인다. 주님께서 어릴 때, 글자를 배우고 계셨는데, 으레 하듯이, 그의 스승이 “알파라고 말해 보아라”라고 말하자, “알파”라고 답하셨다는 것이다. 다시 스승이 베타라고 말하라고 명하자, 주님께서 대답하셨다고 한다. “당신이 먼저 알파가 무엇인지 내게 말해 주십시오. 그러면 내가 베타가 무엇인지 당신에게 말하겠습니다.” 그들은 이것을, 그분만이 알려지지 않은 이를 알았고, 알파라는 모형으로 그를 드러냈다는 뜻으로 풀이한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2cb1e5a00f819b4fcf5e09eb1f5c093fdf204eb274db7b2e669d188aca5e527e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "work_location": "1.h13.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ef59909a40fb5e6795f1493863188c333a4c451684f6d06a78887d0ac427772d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d722bdf88c38adea13ec583e8282a79a5bca6ba31b241ff1dbc6fb4ec41e9bb8",
            "sha256:78a0375523d74ebbbf15189ef88f172fcff7ab1d75ef18f90523ff10d4a28d46",
            "sha256:b2958203d59919297a1273e39f3b7b49c83541c3b9455514efcf7fd4ffe3d7a6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8d47655e8950072f73d46809b374603aef8f4f4dd258b830e31aa5c296e55a1c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2aeb862d11147350b48ac52492671bdd94773b12d12ffb13cc0f7490cbb02de6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 13장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103120.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178,
              179,
              180
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 13장 2절이며, 통상 인용 1권 20장 2-3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0f907fa57f870034742b5e5e425cd7307a6959f40faf5bd7c9c69d7b86ba31a7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ef59909a40fb5e6795f1493863188c333a4c451684f6d06a78887d0ac427772d",
            "source_revision_id": "sha256:8d47655e8950072f73d46809b374603aef8f4f4dd258b830e31aa5c296e55a1c",
            "translation_revision_id": "sha256:2aeb862d11147350b48ac52492671bdd94773b12d12ffb13cc0f7490cbb02de6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:08a4b4d941dbe91311fae999d29c89b8453459df78889148c17c634ef20d5b6b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ef59909a40fb5e6795f1493863188c333a4c451684f6d06a78887d0ac427772d",
            "source_revision_id": "sha256:8d47655e8950072f73d46809b374603aef8f4f4dd258b830e31aa5c296e55a1c",
            "translation_revision_id": "sha256:2aeb862d11147350b48ac52492671bdd94773b12d12ffb13cc0f7490cbb02de6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0f907fa57f870034742b5e5e425cd7307a6959f40faf5bd7c9c69d7b86ba31a7",
          "sha256:08a4b4d941dbe91311fae999d29c89b8453459df78889148c17c634ef20d5b6b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h13-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103120.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178,
              179,
              180
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "in eo quod non dixerit",
            "editorial_notation": "[d. non]",
            "explanation": "삭제 표시는 편집 정보로 분리하고 부정어를 유지했다. 답하지 않은 행위를 설명하는 문맥과 병기된 그리스어의 부정 보충을 번역 메모에 연결했다.",
            "printed_page": 179,
            "printed_reading": "in eo quod non dixerit",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "unadopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 각주 5가 지적한 라틴어 역본의 생략이다. 실제 대본의 인용 범위를 보존한다.",
            "parallel_greek": "κἀγὼ ἀναπαύσω ὑμᾶς",
            "printed_page": 179,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_translation_omission"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 생략 부호를 보존했다. 병기된 그리스어의 해당 표현은 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 180,
            "printed_text": "quod ..... ante adventum ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_printed_lacuna"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 13장 2절이며, 통상 인용 1권 20장 2-3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a1c24f9aaf54e9e0299f0836ff03b3569277a89fff1d75a7895c90a1aa1b2019",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n383.jpg",
            "page_key": "1:178",
            "printed_page": 178,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d722bdf88c38adea13ec583e8282a79a5bca6ba31b241ff1dbc6fb4ec41e9bb8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quaedam autem eorum quae in Evangelio posita sunt, in hunc characterem transfigurant. Sicut illud quod ad matrem suam, duodecim annorum exsistens, respondit dicens: Non scitis quoniam in his quae Patris mei sunt oportet me esse? Hunc quem non sciebant, dicunt, Patrem annunciabat eis: et propter hoc emisisse discipulos in duodecim tribus, annunciantes ignotum eis Deum. Et ei qui dixisset illi; Magister bone, eum, qui vere bonus esset Deus, confessum esse respondentem: Quid me dicis bonum? unus est bonus, Pater in coelis. Coelos autem nunc",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0008c4f71f58b2eb9fb21f353666635f7b095a56746b5aa2c1afe8edeccc53b9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n384.jpg",
            "page_key": "1:179",
            "printed_page": 179,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:78a0375523d74ebbbf15189ef88f172fcff7ab1d75ef18f90523ff10d4a28d46",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Aeonas dictos dicunt. Et propter hoc non respondisse eis, qui ei dixerunt, In qua virtute hoc facis? sed e contrario interrogatione sua consternasse eos, inenarrabile Patris, in eo quod non dixerit, ostendisse eum interpretantur. Sed et in eo quod dixerit: Saepius concupivi audire unum ex sermonibus istis, et non habui qui diceret mihi, manifestantis dicunt esse per hoc unum, eum qui sit vere unus Deus, quem non cognoverint. Adhuc in eo quod appropinquans ad Hierusalem ploraverit super eam, et dixerit: Si cognosses et tu hodie quae sunt ad pacem, abscondita autem sunt a te, per eum sermonem qui est absconditus, apocryphon Bythi manifestasse. Et iterum dicentem, Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, discite a me, veritatis Patrem annunciasse. Quod enim nesciebant, inquiunt, hoc eis promisit se docturum. Ostensionem autem superiorum, et velut finem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "49a4f895d306058ec4afd169c300e31b253464c68edb9386ab367019f97ab88f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n385.jpg",
            "page_key": "1:180",
            "printed_page": 180,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b2958203d59919297a1273e39f3b7b49c83541c3b9455514efcf7fd4ffe3d7a6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "regulae suae afferunt haec: Confiteor tibi Pater Domine terrae et coelorum, quoniam abscondisti ea a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita Pater meus, quoniam in conspectu tuo placitum factum est. Omnia mihi tradita sunt a Patre: et nemo cognovit Patrem nisi Filius, et Filium nisi Pater, et cuicunque Filius revelaverit. In his enim manifestissime (aiunt) ostendisse eum, quod ..... ante adventum ejus nemo manifeste cognoverit Patrem veritatis: et aptare volunt, quod quasi fabricator et conditor semper ab omnibus cognitus sit: et haec Dominum dixisse de incognito omnibus Patre, quem ipsi annuntiant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8d47655e8950072f73d46809b374603aef8f4f4dd258b830e31aa5c296e55a1c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quaedam autem eorum quae in Evangelio posita sunt, in hunc characterem transfigurant. Sicut illud quod ad matrem suam, duodecim annorum exsistens, respondit dicens: Non scitis quoniam in his quae Patris mei sunt oportet me esse? Hunc quem non sciebant, dicunt, Patrem annunciabat eis: et propter hoc emisisse discipulos in duodecim tribus, annunciantes ignotum eis Deum. Et ei qui dixisset illi; Magister bone, eum, qui vere bonus esset Deus, confessum esse respondentem: Quid me dicis bonum? unus est bonus, Pater in coelis. Coelos autem nunc Aeonas dictos dicunt. Et propter hoc non respondisse eis, qui ei dixerunt, In qua virtute hoc facis? sed e contrario interrogatione sua consternasse eos, inenarrabile Patris, in eo quod non dixerit, ostendisse eum interpretantur. Sed et in eo quod dixerit: Saepius concupivi audire unum ex sermonibus istis, et non habui qui diceret mihi, manifestantis dicunt esse per hoc unum, eum qui sit vere unus Deus, quem non cognoverint. Adhuc in eo quod appropinquans ad Hierusalem ploraverit super eam, et dixerit: Si cognosses et tu hodie quae sunt ad pacem, abscondita autem sunt a te, per eum sermonem qui est absconditus, apocryphon Bythi manifestasse. Et iterum dicentem, Venite ad me omnes qui laboratis et onerati estis, discite a me, veritatis Patrem annunciasse. Quod enim nesciebant, inquiunt, hoc eis promisit se docturum. Ostensionem autem superiorum, et velut finem regulae suae afferunt haec: Confiteor tibi Pater Domine terrae et coelorum, quoniam abscondisti ea a sapientibus et prudentibus, et revelasti ea parvulis. Ita Pater meus, quoniam in conspectu tuo placitum factum est. Omnia mihi tradita sunt a Patre: et nemo cognovit Patrem nisi Filius, et Filium nisi Pater, et cuicunque Filius revelaverit. In his enim manifestissime (aiunt) ostendisse eum, quod ..... ante adventum ejus nemo manifeste cognoverit Patrem veritatis: et aptare volunt, quod quasi fabricator et conditor semper ab omnibus cognitus sit: et haec Dominum dixisse de incognito omnibus Patre, quem ipsi annuntiant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ceee7eb90c2e57e545abd67e41d1ef67e35ee90bbf95e6d0b4b7ebedb6365773",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 13장 2절은 통상 인용 1권 20장 2-3절을 함께 포함한다. 복음서의 여러 말씀을 그리스도 이전에 알려지지 않은 아버지의 증거로 읽는 해석을 보고한다.",
          "내 아버지께 속한 것들 가운데는 누가복음 2:49를 인용한 라틴어 in his quae Patris mei sunt를 따른다. 문헌이 구체적인 장소명 대신 사용하는 표현을 유지했다.",
          "선하신 분을 하늘에 계신 아버지라고 부르는 인용 형태와 땅과 하늘의 주님이라는 어순은 실제 라틴어 대본을 따른다. Harvey 178쪽 각주 2는 선한 분에 관한 인용의 전승 차이를 설명한다.",
          "179쪽의 [d. non] 삭제 제안은 편집 정보에 분리하고, 대본의 in eo quod non dixerit를 유지했다. 앞의 답하지 않음에 관한 서술과 병기된 그리스어의 부정어 보충에 맞추어 말씀하지 않으심으로라고 옮겼다.",
          "이 말들 가운데 하나를 듣고 싶었다는 말은 Harvey 179쪽 각주 2가 외경에서 온 말로 설명하는 인용이다. 복음서의 다른 인용들과 함께 나열되어 있다는 문헌의 구성을 유지했다.",
          "내게 오너라, 내게 배워라 사이에 그리스어 병행문은 내가 너희를 쉬게 하리라는 말을 싣는다. 라틴어는 이 어구를 생략하며, Harvey 179쪽 각주 5도 이를 지적한다. 한국어는 라틴어의 인용 범위를 따른다.",
          "180쪽 인용은 아버지를 아는 아들, 아들을 아는 아버지의 순서로 되어 있다. 아들이 계시한 이에 관한 마지막 예외 구문도 함께 보존했다.",
          "같은 면의 quod 뒤에 인쇄된 생략 부호를 보존했다. 병기된 그리스어에는 상대방이 지어냈다고 평가하는 어구가 있다. 한국어의 ...는 대본에 실제로 있는 생략 표시를 나타낸다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d722bdf88c38adea13ec583e8282a79a5bca6ba31b241ff1dbc6fb4ec41e9bb8",
              "sha256:78a0375523d74ebbbf15189ef88f172fcff7ab1d75ef18f90523ff10d4a28d46",
              "sha256:b2958203d59919297a1273e39f3b7b49c83541c3b9455514efcf7fd4ffe3d7a6"
            ],
            "text": "복음서에 적힌 것들 가운데 일부도 이런 방식으로 바꾸어 놓는다. 열두 살 때, 자기 어머니에게 하신 대답이 그 예이다. “내가 내 아버지께 속한 것들 가운데 있어야 함을 알지 못합니까?” 그들은 말한다. 그들이 알지 못하던 아버지를 그들에게 선포하셨다는 것이다. 그래서 열두 지파에게 제자들을 보내어, 그들이 알지 못하는 하나님을 선포하게 하셨다고 한다. “선한 선생님”이라고 말한 사람에게, 참으로 선하신 하나님을 고백하며 이렇게 대답하셨다고 한다. “왜 나를 선하다고 하느냐? 선하신 분은 한 분, 하늘에 계신 아버지이시다.” 여기서 하늘들이라고 불린 것은 아이온들이라고 말한다. 또 이 때문에, “무슨 능력으로 이런 일을 하느냐?”고 그에게 말한 이들에게, 대답하지 않고, 오히려 되물어 그들을 당황하게 하셨다고 한다. 말씀하지 않으심으로, 아버지가 말로 나타낼 수 없는 분임을 보이셨다고 해석한다. 또 이렇게 하신 말씀도 있다. “나는 이 말들 가운데 하나를 듣고 싶었던 적이 많았으나, 내게 말해 줄 사람이 없었다.” 이 하나라는 말로, 그들이 알지 못했던 참으로 한 분이신 하나님을 드러내셨다고 그들은 말한다. 또 예루살렘에 가까이 가셨을 때, 그 성을 두고 우시며, 이렇게 말씀하셨다. “너도 오늘 평화에 관한 것들을 알았더라면! 그러나 그것들은 네게 감추어졌다.” 이 감추어졌다는 말로, 뷔토스의 숨겨진 성질을 드러내셨다고 한다. 다시 이렇게 말씀하셨다. “수고하며 짐을 진 모든 이들아, 내게 오너라. 내게 배워라.” 진리의 아버지를 선포하신 것이라고 한다. 그들의 말에 따르면, 사람들이 모르던 것을 가르쳐 주겠다고 약속하셨다는 것이다. 앞서 말한 것들의 증거이며, 자기 규범의 마무리와도 같은 것으로, 그들은 다음 말씀을 가져온다. “아버지, 땅과 하늘의 주님, 아버지를 찬양합니다. 지혜롭고 슬기로운 이들에게서 이것들을 감추시고, 어린아이들에게 드러내셨기 때문입니다. 그렇습니다, 나의 아버지, 아버지 앞에서 그렇게 기뻐하셨기 때문입니다. 모든 것이 아버지에게서 내게 맡겨졌습니다. 아버지를 아는 이는 아들뿐이며, 아들을 아는 이는 아버지와 아들이 계시해 준 이뿐입니다.” 이 말씀들로 그분이 다음 사실을 매우 분명하게 드러내셨다고 그들은 말한다. 곧, ... 그분이 오시기 전에는, 아무도 진리의 아버지를 분명하게 알지 못했다는 것이다. 만드신 분과 창조주는 언제나 모두에게 알려져 있었다는 듯이, 그들은 끼워 맞추려 한다. 주님께서 이 말씀을 하신 대상은, 아무에게도 알려지지 않았던 아버지이며, 자기들이 바로 그분을 선포한다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8d47655e8950072f73d46809b374603aef8f4f4dd258b830e31aa5c296e55a1c"
        ],
        "text": "복음서에 적힌 것들 가운데 일부도 이런 방식으로 바꾸어 놓는다. 열두 살 때, 자기 어머니에게 하신 대답이 그 예이다. “내가 내 아버지께 속한 것들 가운데 있어야 함을 알지 못합니까?” 그들은 말한다. 그들이 알지 못하던 아버지를 그들에게 선포하셨다는 것이다. 그래서 열두 지파에게 제자들을 보내어, 그들이 알지 못하는 하나님을 선포하게 하셨다고 한다. “선한 선생님”이라고 말한 사람에게, 참으로 선하신 하나님을 고백하며 이렇게 대답하셨다고 한다. “왜 나를 선하다고 하느냐? 선하신 분은 한 분, 하늘에 계신 아버지이시다.” 여기서 하늘들이라고 불린 것은 아이온들이라고 말한다. 또 이 때문에, “무슨 능력으로 이런 일을 하느냐?”고 그에게 말한 이들에게, 대답하지 않고, 오히려 되물어 그들을 당황하게 하셨다고 한다. 말씀하지 않으심으로, 아버지가 말로 나타낼 수 없는 분임을 보이셨다고 해석한다. 또 이렇게 하신 말씀도 있다. “나는 이 말들 가운데 하나를 듣고 싶었던 적이 많았으나, 내게 말해 줄 사람이 없었다.” 이 하나라는 말로, 그들이 알지 못했던 참으로 한 분이신 하나님을 드러내셨다고 그들은 말한다. 또 예루살렘에 가까이 가셨을 때, 그 성을 두고 우시며, 이렇게 말씀하셨다. “너도 오늘 평화에 관한 것들을 알았더라면! 그러나 그것들은 네게 감추어졌다.” 이 감추어졌다는 말로, 뷔토스의 숨겨진 성질을 드러내셨다고 한다. 다시 이렇게 말씀하셨다. “수고하며 짐을 진 모든 이들아, 내게 오너라. 내게 배워라.” 진리의 아버지를 선포하신 것이라고 한다. 그들의 말에 따르면, 사람들이 모르던 것을 가르쳐 주겠다고 약속하셨다는 것이다. 앞서 말한 것들의 증거이며, 자기 규범의 마무리와도 같은 것으로, 그들은 다음 말씀을 가져온다. “아버지, 땅과 하늘의 주님, 아버지를 찬양합니다. 지혜롭고 슬기로운 이들에게서 이것들을 감추시고, 어린아이들에게 드러내셨기 때문입니다. 그렇습니다, 나의 아버지, 아버지 앞에서 그렇게 기뻐하셨기 때문입니다. 모든 것이 아버지에게서 내게 맡겨졌습니다. 아버지를 아는 이는 아들뿐이며, 아들을 아는 이는 아버지와 아들이 계시해 준 이뿐입니다.” 이 말씀들로 그분이 다음 사실을 매우 분명하게 드러내셨다고 그들은 말한다. 곧, ... 그분이 오시기 전에는, 아무도 진리의 아버지를 분명하게 알지 못했다는 것이다. 만드신 분과 창조주는 언제나 모두에게 알려져 있었다는 듯이, 그들은 끼워 맞추려 한다. 주님께서 이 말씀을 하신 대상은, 아무에게도 알려지지 않았던 아버지이며, 자기들이 바로 그분을 선포한다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2aeb862d11147350b48ac52492671bdd94773b12d12ffb13cc0f7490cbb02de6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "work_location": "1.h13.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-13:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f2761a3e90fd918265ac424765e8f3c080e5d5157f379d90617947cbf3a5d122",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9fec7b9553b6ed1a7d018b6461e8ef360d03865bfbc15ea246d278691f0495b5",
            "sha256:b37b4bfbfabe1473c410aed1d4cbf5e0d0d629a97c58a2fa47d06376cd2f0d2d",
            "sha256:e03a72ffb88134ef4f358925379d77c6b104b2e68f9848b1a19547da50257232",
            "sha256:cc1eaa21d549dfd61658867706f1ff9abbc88602755f4c4df546f965e96260d8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1caf18d780d81c7bb6f461f31cda650d4066aae56a03e140f5d90d81afe005f5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fc7404fa998db4f70ce33d5d04834e0fd368afbd50dd98c8ce595b89c763c034"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 14장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              180,
              181,
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 14장 1절이며, 통상 인용 1권 21장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2c13ea3216d1ecdb2ee24ac0d5ff01d0d5ec7484b681ff0bfe8bcdaf1609f049",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2761a3e90fd918265ac424765e8f3c080e5d5157f379d90617947cbf3a5d122",
            "source_revision_id": "sha256:1caf18d780d81c7bb6f461f31cda650d4066aae56a03e140f5d90d81afe005f5",
            "translation_revision_id": "sha256:fc7404fa998db4f70ce33d5d04834e0fd368afbd50dd98c8ce595b89c763c034"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4e502777ff531dd5a79d4c36a29fc37f792129fd3d22d1ee9441f46c0f6c5847",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2761a3e90fd918265ac424765e8f3c080e5d5157f379d90617947cbf3a5d122",
            "source_revision_id": "sha256:1caf18d780d81c7bb6f461f31cda650d4066aae56a03e140f5d90d81afe005f5",
            "translation_revision_id": "sha256:fc7404fa998db4f70ce33d5d04834e0fd368afbd50dd98c8ce595b89c763c034"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2c13ea3216d1ecdb2ee24ac0d5ff01d0d5ec7484b681ff0bfe8bcdaf1609f049",
          "sha256:4e502777ff531dd5a79d4c36a29fc37f792129fd3d22d1ee9441f46c0f6c5847"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              180,
              181,
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "destitutionem, submissa",
            "editorial_notation": "[l. destitutionem, submissa]",
            "explanation": "편집자가 제시한 두 단어의 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 181,
            "printed_reading": "destructionem, remissa",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 2",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "incomprehensibilium",
            "printed_pages": [
              180,
              181
            ],
            "printed_parts": [
              "incompre-",
              "hensibilium"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "adopted_reading": "spiritus",
            "explanation": "라틴어의 영과 그리스어의 그리스도라는 명칭을 구별했다. 다음 문장의 Christi는 그리스도로 옮긴다.",
            "parallel_greek": "Χριστοῦ",
            "printed_page": 182,
            "printed_reading": "spiritus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_language_difference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 14장 1절이며, 통상 인용 1권 21장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "49a4f895d306058ec4afd169c300e31b253464c68edb9386ab367019f97ab88f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n385.jpg",
            "page_key": "1:180",
            "printed_page": 180,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9fec7b9553b6ed1a7d018b6461e8ef360d03865bfbc15ea246d278691f0495b5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Redemptionis autem ipsorum traditionem evenit invisibilem esse et incomprehensibilem: videlicet cum sit incomprehensibilium",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a119887abb8303f5131b9656c5ab648196cb54399508ad3c04a1a37a8b227946",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n386.jpg",
            "page_key": "1:181",
            "printed_page": 181,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b37b4bfbfabe1473c410aed1d4cbf5e0d0d629a97c58a2fa47d06376cd2f0d2d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et invisibilium mater. Et propter hoc cum sit instabilis, non simpliciter, neque uno sermone referendum est: quoniam unusquisque illorum, quemadmodum ipsi volunt, tradunt eam. Quanti enim sunt hujusmodi sententiae mystici antistites, tot sunt et redemptiones. Et quia ad negationem baptismatis ejus quae est in Deum regenerationis, et universae fidei destitutionem, submissa est species haec a Satana, arguentes eos referemus aptiori loco. Dicunt autem eam necessariam esse iis qui perfectam agnitionem acceperunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "10e658aed4b322936ced51b73e5750c8dcb8663fb44e0edb5c7c1a6855541679",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n387.jpg",
            "page_key": "1:182",
            "printed_page": 182,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e03a72ffb88134ef4f358925379d77c6b104b2e68f9848b1a19547da50257232",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ut in eam quae est super omnia virtus, sint regenerati. Aliter enim nobis impossibile esse intra Pleroma introire, quoniam haec est quae in profundum Bythi deducit secundum eos. Et baptisma quidem apparentis Jesu in remissionem esse peccatorum, redemptionem autem esse ejus qui in eo descenderit spiritus ad perfectionem: et illud quidem animale, illam autem spiritalem esse repromittunt. Et baptisma quidem a Joanne annuntiatum in poenitentiam, redemptionem autem ejus qui in eo est Christi, positam esse ad perfectionem: et hoc esse de quo dicit: Aliud baptisma habeo baptizari, et valde propero ad illud. Sed et filiis Zebedaei, matre ipsorum postulante, ut sedere faceret eos a dextris et a sinistris cum eo in regno, hanc apposuisse redemptionem Dominum dicunt, dicentem: Potestis baptismum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a3bb013333e857d6f41844be57b2c1b099a4ad933242e72052f76b61d17faefc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n388.jpg",
            "page_key": "1:183",
            "printed_page": 183,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cc1eaa21d549dfd61658867706f1ff9abbc88602755f4c4df546f965e96260d8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "baptizari, quod ego habeo baptizari? Et Paulum manifeste dicunt eam, quae sit in Christo Jesu, redemptionem saepissime ostendisse: et esse hanc eam quae ab ipsis varie et inconsonanter traditur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1caf18d780d81c7bb6f461f31cda650d4066aae56a03e140f5d90d81afe005f5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Redemptionis autem ipsorum traditionem evenit invisibilem esse et incomprehensibilem: videlicet cum sit incomprehensibilium et invisibilium mater. Et propter hoc cum sit instabilis, non simpliciter, neque uno sermone referendum est: quoniam unusquisque illorum, quemadmodum ipsi volunt, tradunt eam. Quanti enim sunt hujusmodi sententiae mystici antistites, tot sunt et redemptiones. Et quia ad negationem baptismatis ejus quae est in Deum regenerationis, et universae fidei destitutionem, submissa est species haec a Satana, arguentes eos referemus aptiori loco. Dicunt autem eam necessariam esse iis qui perfectam agnitionem acceperunt, ut in eam quae est super omnia virtus, sint regenerati. Aliter enim nobis impossibile esse intra Pleroma introire, quoniam haec est quae in profundum Bythi deducit secundum eos. Et baptisma quidem apparentis Jesu in remissionem esse peccatorum, redemptionem autem esse ejus qui in eo descenderit spiritus ad perfectionem: et illud quidem animale, illam autem spiritalem esse repromittunt. Et baptisma quidem a Joanne annuntiatum in poenitentiam, redemptionem autem ejus qui in eo est Christi, positam esse ad perfectionem: et hoc esse de quo dicit: Aliud baptisma habeo baptizari, et valde propero ad illud. Sed et filiis Zebedaei, matre ipsorum postulante, ut sedere faceret eos a dextris et a sinistris cum eo in regno, hanc apposuisse redemptionem Dominum dicunt, dicentem: Potestis baptismum baptizari, quod ego habeo baptizari? Et Paulum manifeste dicunt eam, quae sit in Christo Jesu, redemptionem saepissime ostendisse: et esse hanc eam quae ab ipsis varie et inconsonanter traditur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7c82e93bd0f70edbf8a3152aad0fa3e84597e89fac693166fa67630feffe7219",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 14장 1절은 통상 인용 1권 21장 1-2절을 함께 포함한다. 구속의 다양한 방식을 설명하는 도입과, 세례와 구속을 구별하는 상대방의 주장이 이어진다.",
          "181쪽 destructionem, remissa에는 Harvey가 제시한 destitutionem, submissa를 채택했다. 믿음을 저버리게 하는 방식이 사탄에게서 도입되었다는 평가는 이레네우스의 비판이다.",
          "그렇지 않고서는 우리가 들어갈 수 없다는 표현은 라틴어 nobis를 유지한 것이다. 상대방의 주장이 보고되는 문맥 안에 놓였다.",
          "182쪽은 구속을 그에게 내려온 영의 것으로 말하며 spiritus를 사용한다. 다음 문장에서는 Christi가 나오므로 그리스도로 옮겼다. 병기된 그리스어의 명칭 차이도 원문 데이터에 기록했다.",
          "다른 세례를 향해 몹시 서두른다는 말과 세베대의 아들들에게 하신 말씀은 각각 누가복음 12:50 및 마가복음 10:38에 연결된다. 여기서 제시하는 인용의 형태와 구속에 적용하는 해석을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9fec7b9553b6ed1a7d018b6461e8ef360d03865bfbc15ea246d278691f0495b5",
              "sha256:b37b4bfbfabe1473c410aed1d4cbf5e0d0d629a97c58a2fa47d06376cd2f0d2d",
              "sha256:e03a72ffb88134ef4f358925379d77c6b104b2e68f9848b1a19547da50257232",
              "sha256:cc1eaa21d549dfd61658867706f1ff9abbc88602755f4c4df546f965e96260d8"
            ],
            "text": "그들의 구속 전승은 보이지도 않고 붙잡을 수도 없는 것이 되어 버렸다. 붙잡을 수 없고 보이지 않는 것들의 어머니이기 때문이다. 그러므로 일정하지 않아, 간단히, 한마디로 설명할 수 없다. 그들 저마다 자기가 원하는 대로 그 전승을 전하기 때문이다. 이런 견해를 가르치는 신비의 집전자들이 있는 만큼, 구속의 방식들도 있다. 하나님께로 거듭나게 하는 세례를 부정하고, 믿음 전체를 저버리도록, 사탄이 이런 방식을 도입했다는 것을, 그들을 논박하면서, 더 알맞은 자리에서 설명하겠다. 완전한 지식을 받은 이들에게는 이 구속이 필요하다고 그들은 말한다. 모든 것 위에 있는 능력으로 다시 태어나게 하려는 것이다. 그렇지 않고서는 우리가 플레로마 안으로 들어갈 수 없다고 한다. 그들의 말에 따르면, 이 구속이 뷔토스의 깊이로 이끌어 주기 때문이다. 나타나신 예수의 세례는 죄를 용서하기 위한 것이며, 그에게 내려온 영의 구속은 완전함을 위한 것이라고 한다. 앞의 것은 혼에 속하고, 뒤의 것은 영에 속한다고 단언한다. 요한이 전한 세례는 회개를 위한 것이고, 그 안에 계신 그리스도의 구속은 완전함을 위해 마련되었다고 한다. 이것을 두고 그분이 말씀하셨다는 것이다. “내가 받아야 할 다른 세례가 있고, 나는 그것을 향해 몹시 서두른다.” 세베대의 아들들의 어머니가, 왕국에서 그분과 함께, 오른쪽과 왼쪽에 자기 아들들을 앉혀 달라고 청했을 때에도, 주님께서 그 아들들에게 이 구속을 더하셨다고 말한다. 이렇게 말씀하셨다는 것이다. “내가 받아야 하는 세례를 너희가 받을 수 있느냐?” 바울도 그리스도 예수 안에 있는 구속을 아주 자주 분명하게 드러냈다고 말한다. 이것이 바로 자기들이 전하는 구속이라는 것이다. 다양하고 서로 어긋나게 전하는 그 구속이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1caf18d780d81c7bb6f461f31cda650d4066aae56a03e140f5d90d81afe005f5"
        ],
        "text": "그들의 구속 전승은 보이지도 않고 붙잡을 수도 없는 것이 되어 버렸다. 붙잡을 수 없고 보이지 않는 것들의 어머니이기 때문이다. 그러므로 일정하지 않아, 간단히, 한마디로 설명할 수 없다. 그들 저마다 자기가 원하는 대로 그 전승을 전하기 때문이다. 이런 견해를 가르치는 신비의 집전자들이 있는 만큼, 구속의 방식들도 있다. 하나님께로 거듭나게 하는 세례를 부정하고, 믿음 전체를 저버리도록, 사탄이 이런 방식을 도입했다는 것을, 그들을 논박하면서, 더 알맞은 자리에서 설명하겠다. 완전한 지식을 받은 이들에게는 이 구속이 필요하다고 그들은 말한다. 모든 것 위에 있는 능력으로 다시 태어나게 하려는 것이다. 그렇지 않고서는 우리가 플레로마 안으로 들어갈 수 없다고 한다. 그들의 말에 따르면, 이 구속이 뷔토스의 깊이로 이끌어 주기 때문이다. 나타나신 예수의 세례는 죄를 용서하기 위한 것이며, 그에게 내려온 영의 구속은 완전함을 위한 것이라고 한다. 앞의 것은 혼에 속하고, 뒤의 것은 영에 속한다고 단언한다. 요한이 전한 세례는 회개를 위한 것이고, 그 안에 계신 그리스도의 구속은 완전함을 위해 마련되었다고 한다. 이것을 두고 그분이 말씀하셨다는 것이다. “내가 받아야 할 다른 세례가 있고, 나는 그것을 향해 몹시 서두른다.” 세베대의 아들들의 어머니가, 왕국에서 그분과 함께, 오른쪽과 왼쪽에 자기 아들들을 앉혀 달라고 청했을 때에도, 주님께서 그 아들들에게 이 구속을 더하셨다고 말한다. 이렇게 말씀하셨다는 것이다. “내가 받아야 하는 세례를 너희가 받을 수 있느냐?” 바울도 그리스도 예수 안에 있는 구속을 아주 자주 분명하게 드러냈다고 말한다. 이것이 바로 자기들이 전하는 구속이라는 것이다. 다양하고 서로 어긋나게 전하는 그 구속이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fc7404fa998db4f70ce33d5d04834e0fd368afbd50dd98c8ce595b89c763c034",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "work_location": "1.h14.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3f295209191a82310581f86304d5da6bc4fbcdd59b59920fd4eb3bd8c8a1950d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:958a99569acb0487d34ad19155eecbe76de70bf223c69787a95ca149bed86efb",
            "sha256:082a186c970f338b3ac9005ca0aa9cee3f4d95112a557d69031f192715a9a436",
            "sha256:53d6381b817ddb2d41a3e1b4535f44c5735ac34955b88ecf8eb54187deb508cb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce2f2b1cdb2284b52903366a4433ff81659c69c39f207d5a7820b6118bd606f0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b16552359475207a9545f26ab759784348e12ccb7b1c84fa3f2f197b7a6e6556"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 14장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              183,
              184,
              185
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 14장 2절이며, 통상 인용 1권 21장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:52a1864f8d75f0cc4e154a210ff79ea52d42a82e01cd82f4db6dcee725a0306a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f295209191a82310581f86304d5da6bc4fbcdd59b59920fd4eb3bd8c8a1950d",
            "source_revision_id": "sha256:ce2f2b1cdb2284b52903366a4433ff81659c69c39f207d5a7820b6118bd606f0",
            "translation_revision_id": "sha256:b16552359475207a9545f26ab759784348e12ccb7b1c84fa3f2f197b7a6e6556"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4119eebe921cbf3b5b4aec8157bd014b5f3303a5e5553fe3b87f08e4722a277e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f295209191a82310581f86304d5da6bc4fbcdd59b59920fd4eb3bd8c8a1950d",
            "source_revision_id": "sha256:ce2f2b1cdb2284b52903366a4433ff81659c69c39f207d5a7820b6118bd606f0",
            "translation_revision_id": "sha256:b16552359475207a9545f26ab759784348e12ccb7b1c84fa3f2f197b7a6e6556"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:52a1864f8d75f0cc4e154a210ff79ea52d42a82e01cd82f4db6dcee725a0306a",
          "sha256:4119eebe921cbf3b5b4aec8157bd014b5f3303a5e5553fe3b87f08e4722a277e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              183,
              184,
              185
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "veritatem",
            "explanation": "인쇄된 격 어미 보충을 채택하고 원래 표기를 보존했다.",
            "printed_page": 183,
            "printed_text": "veritate[m]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_letter_restoration"
          },
          {
            "explanation": "일부 사본의 생략으로 표시된 어구와 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 183,
            "printed_texts": [
              "[in]",
              "[et redemptionem]"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_bracketed_witness_omissions",
            "witness": "Clermont manuscript, as reported in note 4 on p. 184"
          },
          {
            "explanation": "라틴어 본문에 실린 외국어 전사형을 보존한다. 편집자의 각주에 있는 시리아어 복원은 본문에 합치지 않는다. 한국어는 이 철자에 따른 음역과 문헌의 뜻풀이를 구분한다.",
            "formulas": [
              "Basyma cacabasa eanaa irraumista diarroada caëota bafobor camelanthi.",
              "Messia ufar magno in senchaldia mosomeda eaacha faronepseha Jesu Nazarene."
            ],
            "printed_pages": [
              183,
              184,
              185
            ],
            "printed_volume": 1,
            "source_claimed_language": "Hebraica for the first formula",
            "transcription_language": "Latin-script transmitted forms",
            "type": "transmitted_ritual_formula"
          },
          {
            "corrections": [
              {
                "comparison_reading": "diarbada",
                "printed_reading": "diarroada"
              },
              {
                "comparison_reading": "seenchaldia",
                "printed_reading": "senchaldia"
              }
            ],
            "explanation": "비공개 OCR의 발화문 전사형을 인쇄면과 대조하여 수정했다.",
            "printed_pages": [
              183,
              184
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "digital_comparison_orthography_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "in zonis luminis, Christus Dominus viventis per Spiritum sanctum",
            "explanation": "띠들과 살아 있는 이의 주님이라는 라틴어 구문을 보존하고, 병기된 그리스어와의 차이 및 한국어 해석을 메모한다.",
            "printed_page": 184,
            "printed_text": "in zonis luminis, Christus Dominus viventis per Spiritum sanctum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 14장 2절이며, 통상 인용 1권 21장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a3bb013333e857d6f41844be57b2c1b099a4ad933242e72052f76b61d17faefc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n388.jpg",
            "page_key": "1:183",
            "printed_page": 183,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:958a99569acb0487d34ad19155eecbe76de70bf223c69787a95ca149bed86efb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quidam enim ex ipsis sponsale cubiculum quoddam adaptant, et quasi mysticum conficiunt cum quibusdam profanis dictionibus iis qui sacrantur, et spiritales nuptias dicunt esse id quod ab ipsis fit, secundum similitudinem supernarum conjugationum. Alii autem adducunt ad aquam, et baptizantes ita dicunt: In nomen incogniti Patris omnium, in veritatem matrem omnium, in descendentem [in] Jesum ad unitionem [et redemptionem] et communionem virtutum. Alii autem et Hebraica nomina superfantur, ut stupori sint, vel deterreant eos qui sacrantur, sic: Basyma cacabasa eanaa irraumista diarroada",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cab2ff9f4c337d4aa370889596555579811b861137043c8a46812648d5cb88bd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n389.jpg",
            "page_key": "1:184",
            "printed_page": 184,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:082a186c970f338b3ac9005ca0aa9cee3f4d95112a557d69031f192715a9a436",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "caëota bafobor camelanthi. Horum autem interpretatio est talis: Hoc quod est super omnem virtutem Patris invoco, quod vocatur lumen, et spiritus, et vita, quoniam in corpore regnasti. Alii autem rursus redemptionem profantur sic: Nomen quod absconditum est ab universa deitate, et dominatione, et veritate, quod induit Jesus Nazarenus in zonis luminis, Christus Dominus viventis per Spiritum sanctum in redemptionem angelicam. Nomen quod est restaurationis: Messia ufar magno in senchaldia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ff9e233a2958d5910e45f95e437e150ca50d55047413a1a58e15e3d774e0637f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n390.jpg",
            "page_key": "1:185",
            "printed_page": 185,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:53d6381b817ddb2d41a3e1b4535f44c5735ac34955b88ecf8eb54187deb508cb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mosomeda eaacha faronepseha Jesu Nazarene. Et horum interpretatio est talis: Christi non divido spiritum, cor, et supercoelestem virtutem misericordem: fruar nomine tuo Salvator veritatis. Et haec quidem profantur ipsi qui sacrant. Qui autem sacratur respondet: Confirmatus sum, et redemptus sum, et redimo animam meam ab aeone hoc, et omnibus quae sunt ab eo in nomine Iao, qui redemit animam ejus in redemptionem in Christo vivente. Dehinc superfantur qui astant: Pax omnibus in quos hoc nomen requiescit. Post deinde ungunt sacratum opobalsamo. Unguentum enim hoc typum esse dicunt ejus suavitatis, quae sit super universa.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ce2f2b1cdb2284b52903366a4433ff81659c69c39f207d5a7820b6118bd606f0",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quidam enim ex ipsis sponsale cubiculum quoddam adaptant, et quasi mysticum conficiunt cum quibusdam profanis dictionibus iis qui sacrantur, et spiritales nuptias dicunt esse id quod ab ipsis fit, secundum similitudinem supernarum conjugationum. Alii autem adducunt ad aquam, et baptizantes ita dicunt: In nomen incogniti Patris omnium, in veritatem matrem omnium, in descendentem [in] Jesum ad unitionem [et redemptionem] et communionem virtutum. Alii autem et Hebraica nomina superfantur, ut stupori sint, vel deterreant eos qui sacrantur, sic: Basyma cacabasa eanaa irraumista diarroada caëota bafobor camelanthi. Horum autem interpretatio est talis: Hoc quod est super omnem virtutem Patris invoco, quod vocatur lumen, et spiritus, et vita, quoniam in corpore regnasti. Alii autem rursus redemptionem profantur sic: Nomen quod absconditum est ab universa deitate, et dominatione, et veritate, quod induit Jesus Nazarenus in zonis luminis, Christus Dominus viventis per Spiritum sanctum in redemptionem angelicam. Nomen quod est restaurationis: Messia ufar magno in senchaldia mosomeda eaacha faronepseha Jesu Nazarene. Et horum interpretatio est talis: Christi non divido spiritum, cor, et supercoelestem virtutem misericordem: fruar nomine tuo Salvator veritatis. Et haec quidem profantur ipsi qui sacrant. Qui autem sacratur respondet: Confirmatus sum, et redemptus sum, et redimo animam meam ab aeone hoc, et omnibus quae sunt ab eo in nomine Iao, qui redemit animam ejus in redemptionem in Christo vivente. Dehinc superfantur qui astant: Pax omnibus in quos hoc nomen requiescit. Post deinde ungunt sacratum opobalsamo. Unguentum enim hoc typum esse dicunt ejus suavitatis, quae sit super universa.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "06a9501a9d0c3c9fab9ce68bdf93b9afafde4cf7036f2a2078a12fbfee02ae0f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "혼인방, 물에서의 세례, 발화와 응답, 향유 바름이라는 서로 다른 요소를 나열한다. 입문 의식을 행하는 이, 입문하는 이, 곁에 서 있는 이들의 발화를 구분했다.",
          "183쪽 veritate[m]의 격 어미를 채택하여 veritatem으로 전사했다. [in]과 [et redemptionem]은 Clermont 사본에서의 생략이라는 Harvey 184쪽 각주 4의 설명에 따라 괄호를 보존했다. 한국어에도 [안으로]와 [구속과]로 표시했다.",
          "바시마로 시작하는 발화는 문헌이 히브리어 이름들이라고 부르는 말들이다. 한국어 음역은 이 판본의 라틴 문자 전사형을 읽은 것이며, 고대 발음을 확정한 표기는 아니다. 전사형 전체를 원문 데이터의 transmitted_ritual_formula에 보존했다.",
          "두 번째 발화의 메시아, 우파르 등도 라틴 문자 전사형을 따른 음역이다. 이어지는 뜻풀이는 문헌 자체가 제공하는 해석을 번역한 것이다. Harvey 각주의 시리아어 복원은 본문과 구별하였다.",
          "184쪽 in zonis luminis는 빛의 띠들 가운데로 옮겼다. 병기된 그리스어는 빛의 생명들 안에서라는 형태이다. Christus Dominus viventis는 나자렛 예수에 이어지는 동격과 살아 있는 이의 주님이라는 속격으로 이해했다. 이 의식문의 문장 연결은 추가 대조가 필요한 지점이다.",
          "이아오는 본문에 인쇄된 Iao를 옮긴 이름이다. 자기 혼을 구속했다는 말의 대명사를 유지했다. 발삼 향유는 opobalsamum을 옮겼으며, 문헌에서는 위의 향기로움을 나타내는 모형으로 설명된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:958a99569acb0487d34ad19155eecbe76de70bf223c69787a95ca149bed86efb",
              "sha256:082a186c970f338b3ac9005ca0aa9cee3f4d95112a557d69031f192715a9a436",
              "sha256:53d6381b817ddb2d41a3e1b4535f44c5735ac34955b88ecf8eb54187deb508cb"
            ],
            "text": "그들 가운데 어떤 이들은 혼인을 위한 방을 마련하고, 입문하는 이들에게, 어떤 불경한 말들과 함께, 신비 의식 같은 것을 행한다. 위의 짝들의 결합을 본떠, 자기들이 행하는 일이 영적인 혼인이라고 말한다. 다른 이들은 물로 데려가, 세례를 주며 이렇게 말한다. “아무에게도 알려지지 않은 만물의 아버지의 이름으로, 만물의 어머니인 진리에게로, 예수 [안으로] 내려오신 이에게로, 결합과 [구속과] 권능들과의 교제에 이르도록.” 다른 이들은 히브리어 이름들도 소리 내어 말한다. 입문하는 이들을 놀라게 하거나 두렵게 하려는 것이다. 이렇게 말한다. “바시마 카카바사 에아나아 이르라우미스타 디아르로아다 카에오타 바포보르 카멜란티.” 이 말들의 풀이는 다음과 같다. “아버지의 모든 능력 위에 있는 것을 나는 부릅니다. 빛이라 불리고, 영이며, 생명인 것을 부릅니다. 당신께서 몸 안에서 왕으로 다스리셨기 때문입니다.” 또 다른 이들은 구속에 관해 이렇게 말한다. “모든 신성과 지배와 진리로부터 감추어진 이름, 나자렛 예수, 성령을 통해 살아 있는 이의 주님이신 그리스도가, 천사들의 구속을 위해, 빛의 띠들 가운데 입은 이름.” 회복의 이름은 다음과 같다. “메시아 우파르 마그노 인 센칼디아 모소메다 에아아카 파로넵세하 예수 나자레네.” 이 말들의 풀이는 다음과 같다. “나는 그리스도의 영과, 마음과, 하늘 위에 있는 자비로운 능력을 나누지 않습니다. 진리의 구원자여, 당신의 이름을 누리게 하소서.” 이것들은 입문 의식을 행하는 이들이 말한다. 입문하는 이는 이렇게 대답한다. “나는 굳게 세워졌고, 구속받았습니다. 이 시대와, 그것에서 나온 모든 것으로부터, 이아오의 이름으로, 나는 내 혼을 구속합니다. 그는 자기 혼을 구속하여, 살아 계신 그리스도 안에서 구속에 이르게 하셨습니다.” 그다음 곁에 있는 이들이 말한다. “이 이름이 머무는 모든 이에게 평화가 있기를.” 그 뒤 입문한 이에게 발삼 향유를 바른다. 이 향유는 모든 것 위에 있는 향기로움의 모형이라고 그들은 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce2f2b1cdb2284b52903366a4433ff81659c69c39f207d5a7820b6118bd606f0"
        ],
        "text": "그들 가운데 어떤 이들은 혼인을 위한 방을 마련하고, 입문하는 이들에게, 어떤 불경한 말들과 함께, 신비 의식 같은 것을 행한다. 위의 짝들의 결합을 본떠, 자기들이 행하는 일이 영적인 혼인이라고 말한다. 다른 이들은 물로 데려가, 세례를 주며 이렇게 말한다. “아무에게도 알려지지 않은 만물의 아버지의 이름으로, 만물의 어머니인 진리에게로, 예수 [안으로] 내려오신 이에게로, 결합과 [구속과] 권능들과의 교제에 이르도록.” 다른 이들은 히브리어 이름들도 소리 내어 말한다. 입문하는 이들을 놀라게 하거나 두렵게 하려는 것이다. 이렇게 말한다. “바시마 카카바사 에아나아 이르라우미스타 디아르로아다 카에오타 바포보르 카멜란티.” 이 말들의 풀이는 다음과 같다. “아버지의 모든 능력 위에 있는 것을 나는 부릅니다. 빛이라 불리고, 영이며, 생명인 것을 부릅니다. 당신께서 몸 안에서 왕으로 다스리셨기 때문입니다.” 또 다른 이들은 구속에 관해 이렇게 말한다. “모든 신성과 지배와 진리로부터 감추어진 이름, 나자렛 예수, 성령을 통해 살아 있는 이의 주님이신 그리스도가, 천사들의 구속을 위해, 빛의 띠들 가운데 입은 이름.” 회복의 이름은 다음과 같다. “메시아 우파르 마그노 인 센칼디아 모소메다 에아아카 파로넵세하 예수 나자레네.” 이 말들의 풀이는 다음과 같다. “나는 그리스도의 영과, 마음과, 하늘 위에 있는 자비로운 능력을 나누지 않습니다. 진리의 구원자여, 당신의 이름을 누리게 하소서.” 이것들은 입문 의식을 행하는 이들이 말한다. 입문하는 이는 이렇게 대답한다. “나는 굳게 세워졌고, 구속받았습니다. 이 시대와, 그것에서 나온 모든 것으로부터, 이아오의 이름으로, 나는 내 혼을 구속합니다. 그는 자기 혼을 구속하여, 살아 계신 그리스도 안에서 구속에 이르게 하셨습니다.” 그다음 곁에 있는 이들이 말한다. “이 이름이 머무는 모든 이에게 평화가 있기를.” 그 뒤 입문한 이에게 발삼 향유를 바른다. 이 향유는 모든 것 위에 있는 향기로움의 모형이라고 그들은 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b16552359475207a9545f26ab759784348e12ccb7b1c84fa3f2f197b7a6e6556",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "work_location": "1.h14.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:03a490e3d3a13cd358299fa5a3f1830804cce5b78676cc01a18bfef2feb8713f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fe1bd6cc0c45f84d6146054d927f9d7c3a6f3a743ad0c55a5edb9e8bee50d30f",
            "sha256:21af7f93b0b38c4e73fc26cd1c0a7465bd8b1183693ba6a1b60e75f565fefa79"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4339c06393da177d40c97c0300c35d55f08b91b04b6ab62efb5b85ebc1772c32"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:464adfa02d3ae6549316e87dd72fd949fe4a3c1e92edd57a3563c2345ea57efb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 14장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 14장 3절이며, 통상 인용 1권 21장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3dae0a7336631141c587043c9420c82725f47452850faec51a5e5a02e5ad9bf0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03a490e3d3a13cd358299fa5a3f1830804cce5b78676cc01a18bfef2feb8713f",
            "source_revision_id": "sha256:4339c06393da177d40c97c0300c35d55f08b91b04b6ab62efb5b85ebc1772c32",
            "translation_revision_id": "sha256:464adfa02d3ae6549316e87dd72fd949fe4a3c1e92edd57a3563c2345ea57efb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2f7c952df3ec2c0282c65cfb72df2a31f905274cf5eb94402edf1858e8aa522f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03a490e3d3a13cd358299fa5a3f1830804cce5b78676cc01a18bfef2feb8713f",
            "source_revision_id": "sha256:4339c06393da177d40c97c0300c35d55f08b91b04b6ab62efb5b85ebc1772c32",
            "translation_revision_id": "sha256:464adfa02d3ae6549316e87dd72fd949fe4a3c1e92edd57a3563c2345ea57efb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3dae0a7336631141c587043c9420c82725f47452850faec51a5e5a02e5ad9bf0",
          "sha256:2f7c952df3ec2c0282c65cfb72df2a31f905274cf5eb94402edf1858e8aa522f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "[et]",
            "editorial_notation": "[adj. et]",
            "explanation": "접속사 보충을 대괄호로 보존하고 한국어에도 표시한다.",
            "printed_page": 186,
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "de ignorantia labis et passione",
            "explanation": "무지, 결함, 수난의 문장 연결을 라틴어 형태에 따라 보존하고 그리스어와의 차이를 메모한다.",
            "printed_page": 186,
            "printed_text": "de ignorantia labis et passione",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 14장 3절이며, 통상 인용 1권 21장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ff9e233a2958d5910e45f95e437e150ca50d55047413a1a58e15e3d774e0637f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n390.jpg",
            "page_key": "1:185",
            "printed_page": 185,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fe1bd6cc0c45f84d6146054d927f9d7c3a6f3a743ad0c55a5edb9e8bee50d30f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quidam autem eorum adducere quidem ad aquam supervacuum esse dicunt; admiscentes autem oleum et aquam in unum, cum quibusdam prophanis dictionibus, similibus quae praediximus, mittunt super eorum caput qui sacrantur: et hoc esse redemptionem volunt. Ungunt autem et ipsi opobalsamo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d1d91ed09384cd09a3ce3408ae177ddbf20813a4f3f2bda3bfbd2edc770d768b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n391.jpg",
            "page_key": "1:186",
            "printed_page": 186,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:21af7f93b0b38c4e73fc26cd1c0a7465bd8b1183693ba6a1b60e75f565fefa79",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii autem haec omnia recusantes, dicunt, non oportere inenarrabilis et invisibilis virtutis mysterium per visibiles et corruptibiles perfici creaturas: et ea quae mente concipi non possunt, et incorporalia, et insensibilia, per sensibilia et corporalia. Esse autem perfectam redemptionem, ipsam agnitionem inenarrabilis magnitudinis. Ea enim quae sunt de ignorantia labis et passione facta, per agnitionem dissolvi universum ignorantiae statum, uti sit agnitio redemptio interioris hominis. Et neque corporalem esse eam; corruptibile enim est corpus: neque animalem, quoniam et anima de labe est, [et] spiritus velut habitaculum: spiritalem ergo oportere et redemptionem esse. Redimi enim per agnitionem interiorem hominem spiritalem, et sufficere eis universorum agnitionem: et hanc esse redemptionem veram.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4339c06393da177d40c97c0300c35d55f08b91b04b6ab62efb5b85ebc1772c32",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quidam autem eorum adducere quidem ad aquam supervacuum esse dicunt; admiscentes autem oleum et aquam in unum, cum quibusdam prophanis dictionibus, similibus quae praediximus, mittunt super eorum caput qui sacrantur: et hoc esse redemptionem volunt. Ungunt autem et ipsi opobalsamo. Alii autem haec omnia recusantes, dicunt, non oportere inenarrabilis et invisibilis virtutis mysterium per visibiles et corruptibiles perfici creaturas: et ea quae mente concipi non possunt, et incorporalia, et insensibilia, per sensibilia et corporalia. Esse autem perfectam redemptionem, ipsam agnitionem inenarrabilis magnitudinis. Ea enim quae sunt de ignorantia labis et passione facta, per agnitionem dissolvi universum ignorantiae statum, uti sit agnitio redemptio interioris hominis. Et neque corporalem esse eam; corruptibile enim est corpus: neque animalem, quoniam et anima de labe est, [et] spiritus velut habitaculum: spiritalem ergo oportere et redemptionem esse. Redimi enim per agnitionem interiorem hominem spiritalem, et sufficere eis universorum agnitionem: et hanc esse redemptionem veram.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de9ff33917d41fc57708f5372386b6f3425972e80e1b2e41f0f77e815bc0b3ca",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "물을 사용하지 않고 기름과 물을 머리에 바르는 방식, 의식 자체를 물리치고 앎을 구속이라고 부르는 방식이 구별된다. 이 구별과 그 근거는 보고되는 집단들의 주장이다.",
          "186쪽 de ignorantia labis et passione는 결함의 무지와 수난에서로 옮겨 라틴어 형태를 보존했다. 병기된 그리스어는 무지에서 결함과 수난이 생겼다는 연결이므로, 문장 관계를 추가 대조할 필요가 있다.",
          "몸, 혼, 영에 속한다는 표현은 corporalem, animalem, spiritalem을 각각 구별한 것이다. 속사람의 구속을 영적인 앎에 연결하는 설명으로 이어진다.",
          "같은 면에서 편집자가 제시한 [adj. et]를 [et]로 채택하고 한국어에서도 [또]로 표시했다. 혼이 영의 거처라는 문장을 연결하는 보충이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fe1bd6cc0c45f84d6146054d927f9d7c3a6f3a743ad0c55a5edb9e8bee50d30f",
              "sha256:21af7f93b0b38c4e73fc26cd1c0a7465bd8b1183693ba6a1b60e75f565fefa79"
            ],
            "text": "그들 가운데 어떤 이들은 물로 데려가는 일이 쓸데없다고 말한다. 기름과 물을 함께 섞고, 앞서 말한 것들과 비슷한 어떤 불경한 말들을 하면서, 입문하는 이들의 머리에 그것을 붓는다. 이것이 구속이라고 주장한다. 그들도 발삼 향유를 바른다. 다른 이들은 이 모든 것을 물리치며, 말로 나타낼 수 없고 보이지 않는 능력의 신비를, 보이고 썩어 없어지는 피조물들을 통해 이루어서는 안 된다고 말한다. 생각으로 헤아릴 수 없고, 몸도 없고 감각으로 느낄 수도 없는 것들을, 감각으로 느낄 수 있고 몸을 가진 것들로 이루어서도 안 된다는 것이다. 말로 나타낼 수 없는 위대함에 대한 앎 자체가 완전한 구속이라고 한다. 결함의 무지와 수난에서 생긴 것들에 관해서는, 앎을 통해 무지의 전체 상태가 해체되므로, 앎이 속사람의 구속이 된다고 한다. 그 구속은 몸에 속한 것도 아니다. 몸은 썩어 없어지기 때문이다. 혼에 속한 것도 아니다. 혼도 결함에서 나왔고, [또] 영의 거처와 같기 때문이다. 그러므로 구속도 영에 속해야 한다고 한다. 영적인 속사람이 앎을 통해 구속받으며, 그들에게는 만물에 관한 앎으로 충분하다는 것이다. 이것이 참된 구속이라고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4339c06393da177d40c97c0300c35d55f08b91b04b6ab62efb5b85ebc1772c32"
        ],
        "text": "그들 가운데 어떤 이들은 물로 데려가는 일이 쓸데없다고 말한다. 기름과 물을 함께 섞고, 앞서 말한 것들과 비슷한 어떤 불경한 말들을 하면서, 입문하는 이들의 머리에 그것을 붓는다. 이것이 구속이라고 주장한다. 그들도 발삼 향유를 바른다. 다른 이들은 이 모든 것을 물리치며, 말로 나타낼 수 없고 보이지 않는 능력의 신비를, 보이고 썩어 없어지는 피조물들을 통해 이루어서는 안 된다고 말한다. 생각으로 헤아릴 수 없고, 몸도 없고 감각으로 느낄 수도 없는 것들을, 감각으로 느낄 수 있고 몸을 가진 것들로 이루어서도 안 된다는 것이다. 말로 나타낼 수 없는 위대함에 대한 앎 자체가 완전한 구속이라고 한다. 결함의 무지와 수난에서 생긴 것들에 관해서는, 앎을 통해 무지의 전체 상태가 해체되므로, 앎이 속사람의 구속이 된다고 한다. 그 구속은 몸에 속한 것도 아니다. 몸은 썩어 없어지기 때문이다. 혼에 속한 것도 아니다. 혼도 결함에서 나왔고, [또] 영의 거처와 같기 때문이다. 그러므로 구속도 영에 속해야 한다고 한다. 영적인 속사람이 앎을 통해 구속받으며, 그들에게는 만물에 관한 앎으로 충분하다는 것이다. 이것이 참된 구속이라고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:464adfa02d3ae6549316e87dd72fd949fe4a3c1e92edd57a3563c2345ea57efb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "work_location": "1.h14.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:abe6b7d3751ec3a40974be09673bbcd17a0e26f6d3670b8b8d6946c9fa314dfb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:390ac36c4a9f5edaa6fef4b22e3181271152a137bb3f3695cd19810efa95e28c",
            "sha256:0c6f140a68e2dc10fde4e879a50d4ee70d633719b34075307fcbfb78694fafb5",
            "sha256:45e4f095c6d6fddf928463aad6f586017db9f8bdf2cbf16d707a2f11158f5188"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:be1daadfd48e2b7cb40cae2b4adc64b419d6799cb956659e6b457769d77c52ac"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0d5a3c488975426b39577c51b314d7f6692c877ae989b9943cb14f72dc477776"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 14장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              186,
              187,
              188
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 14장 4절이며, 통상 인용 1권 21장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b40380ec0a32089fc948dcca5e3e2f97c2598d257077cb102231cca237178966",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:abe6b7d3751ec3a40974be09673bbcd17a0e26f6d3670b8b8d6946c9fa314dfb",
            "source_revision_id": "sha256:be1daadfd48e2b7cb40cae2b4adc64b419d6799cb956659e6b457769d77c52ac",
            "translation_revision_id": "sha256:0d5a3c488975426b39577c51b314d7f6692c877ae989b9943cb14f72dc477776"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ca5ba3d75ded64efe57fc5ada533d5edb28c865ed90857bcad431f9ae78fcab9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:abe6b7d3751ec3a40974be09673bbcd17a0e26f6d3670b8b8d6946c9fa314dfb",
            "source_revision_id": "sha256:be1daadfd48e2b7cb40cae2b4adc64b419d6799cb956659e6b457769d77c52ac",
            "translation_revision_id": "sha256:0d5a3c488975426b39577c51b314d7f6692c877ae989b9943cb14f72dc477776"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b40380ec0a32089fc948dcca5e3e2f97c2598d257077cb102231cca237178966",
          "sha256:ca5ba3d75ded64efe57fc5ada533d5edb28c865ed90857bcad431f9ae78fcab9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h14-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103121.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              186,
              187,
              188
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "mortuos",
            "explanation": "Harvey 각주 3은 죽은 이들을 뜻하는 라틴어와 임종자를 말하는 병행 전승의 차이를 설명한다.",
            "printed_page": 186,
            "printed_reading": "mortuos",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_language_difference"
          },
          {
            "adopted_reading": "deducit enim genus",
            "explanation": "혈통을 말하는 동사의 3인칭 형태를 유지했다. 인칭과 지시 관계를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 187,
            "printed_reading": "deducit enim genus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_person"
          },
          {
            "adopted_reading": "ipsos autem abire in sua, projicientes nodos ipsorum",
            "explanation": "라틴어의 복수형을 유지했다. Harvey 각주 1은 앞의 단수 및 그리스어와의 불일치를 검토한다.",
            "printed_page": 188,
            "printed_reading": "ipsos autem abire in sua, projicientes nodos ipsorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_number"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 14장 4절이며, 통상 인용 1권 21장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d1d91ed09384cd09a3ce3408ae177ddbf20813a4f3f2bda3bfbd2edc770d768b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n391.jpg",
            "page_key": "1:186",
            "printed_page": 186,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:390ac36c4a9f5edaa6fef4b22e3181271152a137bb3f3695cd19810efa95e28c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii sunt qui mortuos redimunt ad finem defunctionis, mittentes eorum capitibus oleum et aquam, sive praedictum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "165ee4e0c882e1b35d08c5125f1654567485eed69df43d733fb139d4e18cce4b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n392.jpg",
            "page_key": "1:187",
            "printed_page": 187,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0c6f140a68e2dc10fde4e879a50d4ee70d633719b34075307fcbfb78694fafb5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "unguentum cum aqua, et cum supradictis invocationibus, ut incomprehensibiles et invisibiles principibus et potestatibus fiant, et ut superascendat super invisibilia interior ipsorum homo, quasi corpus quidem ipsorum in creatura mundi relinquatur, anima vero projiciatur Demiurgo. Et praecipiunt eis venientibus ad potestates haec dicere, posteaquam mortui fuerint: Ego filius a Patre, Patre qui ante fuit, filius autem in eo qui ante fuit. Veni autem videre omnia quae sunt mea et aliena; non autem aliena in totum, sed sunt Achamoth, quae est foemina, et haec sibi fecit: deducit enim genus ex eo qui ante fuit, et eo rursus in mea unde veni. Et haec dicentem evadere et effugere potestates dicunt. Venire quoque ad eos qui sunt circa Demiurgum, et dicere eis: Vas ego sum pretiosum, magis quam foemina quae fecit vos. Si mater vestra ignorat radicem suam, ego autem novi meipsum, et scio unde sim, et invoco incorruptibilem Sophiam, quae est in Patre, mater autem est matris vestrae,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "db63d0538d616a56c01e5984a7c65c30f2599fc60f5ea2ef3ba32698c42de1a8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n393.jpg",
            "page_key": "1:188",
            "printed_page": 188,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:45e4f095c6d6fddf928463aad6f586017db9f8bdf2cbf16d707a2f11158f5188",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quae non habet patrem, neque conjugem masculum; foemina autem a foemina nata effecit vos, ignorans et matrem suam, et putans seipsam esse solam: ego autem invoco ejus matrem. Haec autem eos qui circa Demiurgum sunt audientes, valde conturbari, et reprehendere suam radicem, et genus matris: ipsos autem abire in sua, projicientes nodos ipsorum, id est animam. Et de redemptione quidem ipsorum haec sunt quae quidem in nos venerunt. Cum autem discrepent ab invicem et doctrina, et traditione, et qui recentiores eorum agnoscuntur, affectant per singulos dies novum aliquid adinvenire, et fructificare quod nunquam quisquam excogitavit, durum est omnium describere sententias.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:be1daadfd48e2b7cb40cae2b4adc64b419d6799cb956659e6b457769d77c52ac",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii sunt qui mortuos redimunt ad finem defunctionis, mittentes eorum capitibus oleum et aquam, sive praedictum unguentum cum aqua, et cum supradictis invocationibus, ut incomprehensibiles et invisibiles principibus et potestatibus fiant, et ut superascendat super invisibilia interior ipsorum homo, quasi corpus quidem ipsorum in creatura mundi relinquatur, anima vero projiciatur Demiurgo. Et praecipiunt eis venientibus ad potestates haec dicere, posteaquam mortui fuerint: Ego filius a Patre, Patre qui ante fuit, filius autem in eo qui ante fuit. Veni autem videre omnia quae sunt mea et aliena; non autem aliena in totum, sed sunt Achamoth, quae est foemina, et haec sibi fecit: deducit enim genus ex eo qui ante fuit, et eo rursus in mea unde veni. Et haec dicentem evadere et effugere potestates dicunt. Venire quoque ad eos qui sunt circa Demiurgum, et dicere eis: Vas ego sum pretiosum, magis quam foemina quae fecit vos. Si mater vestra ignorat radicem suam, ego autem novi meipsum, et scio unde sim, et invoco incorruptibilem Sophiam, quae est in Patre, mater autem est matris vestrae, quae non habet patrem, neque conjugem masculum; foemina autem a foemina nata effecit vos, ignorans et matrem suam, et putans seipsam esse solam: ego autem invoco ejus matrem. Haec autem eos qui circa Demiurgum sunt audientes, valde conturbari, et reprehendere suam radicem, et genus matris: ipsos autem abire in sua, projicientes nodos ipsorum, id est animam. Et de redemptione quidem ipsorum haec sunt quae quidem in nos venerunt. Cum autem discrepent ab invicem et doctrina, et traditione, et qui recentiores eorum agnoscuntur, affectant per singulos dies novum aliquid adinvenire, et fructificare quod nunquam quisquam excogitavit, durum est omnium describere sententias.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "44219552a57aa961d6c66fcf1fedb5232d3f87efe05d2aa84030416db86107d0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "라틴어는 mortuos와 죽은 뒤라는 표현을 사용한다. Harvey 186-187쪽 각주 3은 임종자를 말하는 그리스어 병행 전승과 비교한다. 한국어는 채택한 라틴어의 죽은 이들이라는 표현을 유지했다.",
          "보이지 않는 것들 위로 올라간다는 말은 super invisibilia를 옮긴 것이다. 권세들이 붙잡거나 보지 못한다는 설명과 속사람, 몸, 혼의 서로 다른 행선지를 구별했다.",
          "187쪽 deducit enim genus는 3인칭이다. 앞의 아카모트를 주어로 이해하여 그는 혈통을 이어받았다고 옮겼다. 이어지는 나는 다시 간다는 1인칭과 구분했으며, 이 인칭 연결은 추가 대조 항목이다.",
          "아버지와 남성인 짝이 없다는 관계절은 너희 어머니에 연결했다. 소피아는 그 어머니의 어머니로 제시되므로 두 대의 관계를 구별했다.",
          "188쪽 ipsos와 projicientes는 복수형이다. 의식에 참여한 이들을 가리키는 것으로 이해하여 입문한 이들은으로 옮겼다. Harvey 각주 1은 앞의 단수 및 병기된 그리스어와의 불일치를 검토한다.",
          "매듭을 던져 버린다는 말 뒤에는 그것이 혼이라는 풀이가 붙는다. 몸과 혼을 벗고 위로 올라간다는 의식문의 설명을 마무리하는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:390ac36c4a9f5edaa6fef4b22e3181271152a137bb3f3695cd19810efa95e28c",
              "sha256:0c6f140a68e2dc10fde4e879a50d4ee70d633719b34075307fcbfb78694fafb5",
              "sha256:45e4f095c6d6fddf928463aad6f586017db9f8bdf2cbf16d707a2f11158f5188"
            ],
            "text": "또 다른 이들은 죽음의 마지막 때에 죽은 이들을 구속한다. 그들의 머리에 기름과 물을, 또는 앞서 말한 향유와 물을 붓고, 앞서 말한 기원들을 함께 한다. 지배자들과 권세들에게 붙잡히지도 보이지도 않게 하고, 그들의 속사람이 보이지 않는 것들 위로 올라가게 하려는 것이다. 그들의 몸은 세상의 피조물들 가운데 남겨지고, 혼은 데미우르고스에게 내던져지는 것처럼 된다고 한다. 죽은 뒤, 권세들에게 이르렀을 때, 그들은 다음과 같이 말하라고 가르친다. “나는 아버지에게서 온 아들, 그전에 계셨던 아버지에게서 온 아들이며, 그전에 계셨던 이 안의 아들이다. 나에게 속한 것과 남에게 속한 모든 것을 보러 왔다. 그렇다고 완전히 남의 것은 아니다. 아카모트의 것들이다. 아카모트는 여성이며, 이것들을 자기를 위해 만들었다. 그는 그전에 계셨던 이에게서 혈통을 이어받았다. 나는 내가 왔던 나의 곳으로 다시 간다.” 이 말을 하면 권세들을 벗어나 달아난다고 한다. 데미우르고스 주위에 있는 이들에게도 가서, 이렇게 말한다고 한다. “나는 귀한 그릇이다. 너희를 만든 여성보다 더 귀하다. 너희 어머니가 자기 뿌리를 모를지라도, 나는 나 자신을 알고, 내가 어디에서 왔는지도 안다. 썩지 않는 소피아를 나는 부른다. 그는 아버지 안에 있으며, 너희 어머니의 어머니이다. 너희 어머니에게는 아버지도, 남성인 짝도 없다. 여성에게서 태어난 여성이 너희를 만들었는데, 자기 어머니도 모르고, 자기 혼자 있다고 생각했다. 그러나 나는 그 어머니의 어머니를 부른다.” 데미우르고스 주위에 있는 이들이 이 말을 듣고, 크게 혼란스러워하며, 자기들의 뿌리와, 어머니의 계보를 책망한다고 한다. 입문한 이들은 자기들의 매듭을, 곧 혼을 내던지고, 자기들의 곳으로 간다고 한다. 그들의 구속에 관하여 우리에게 전해진 것은 이것들이다. 그들은 서로 달라, 가르침도, 전승도 일치하지 않는다. 그들 가운데 새로 등장했다고 알려진 이들은, 날마다 새로운 것을 고안하고, 아무도 생각한 적 없는 것을 열매로 내놓으려 한다. 그래서 모든 이의 견해를 기술하기는 어렵다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:be1daadfd48e2b7cb40cae2b4adc64b419d6799cb956659e6b457769d77c52ac"
        ],
        "text": "또 다른 이들은 죽음의 마지막 때에 죽은 이들을 구속한다. 그들의 머리에 기름과 물을, 또는 앞서 말한 향유와 물을 붓고, 앞서 말한 기원들을 함께 한다. 지배자들과 권세들에게 붙잡히지도 보이지도 않게 하고, 그들의 속사람이 보이지 않는 것들 위로 올라가게 하려는 것이다. 그들의 몸은 세상의 피조물들 가운데 남겨지고, 혼은 데미우르고스에게 내던져지는 것처럼 된다고 한다. 죽은 뒤, 권세들에게 이르렀을 때, 그들은 다음과 같이 말하라고 가르친다. “나는 아버지에게서 온 아들, 그전에 계셨던 아버지에게서 온 아들이며, 그전에 계셨던 이 안의 아들이다. 나에게 속한 것과 남에게 속한 모든 것을 보러 왔다. 그렇다고 완전히 남의 것은 아니다. 아카모트의 것들이다. 아카모트는 여성이며, 이것들을 자기를 위해 만들었다. 그는 그전에 계셨던 이에게서 혈통을 이어받았다. 나는 내가 왔던 나의 곳으로 다시 간다.” 이 말을 하면 권세들을 벗어나 달아난다고 한다. 데미우르고스 주위에 있는 이들에게도 가서, 이렇게 말한다고 한다. “나는 귀한 그릇이다. 너희를 만든 여성보다 더 귀하다. 너희 어머니가 자기 뿌리를 모를지라도, 나는 나 자신을 알고, 내가 어디에서 왔는지도 안다. 썩지 않는 소피아를 나는 부른다. 그는 아버지 안에 있으며, 너희 어머니의 어머니이다. 너희 어머니에게는 아버지도, 남성인 짝도 없다. 여성에게서 태어난 여성이 너희를 만들었는데, 자기 어머니도 모르고, 자기 혼자 있다고 생각했다. 그러나 나는 그 어머니의 어머니를 부른다.” 데미우르고스 주위에 있는 이들이 이 말을 듣고, 크게 혼란스러워하며, 자기들의 뿌리와, 어머니의 계보를 책망한다고 한다. 입문한 이들은 자기들의 매듭을, 곧 혼을 내던지고, 자기들의 곳으로 간다고 한다. 그들의 구속에 관하여 우리에게 전해진 것은 이것들이다. 그들은 서로 달라, 가르침도, 전승도 일치하지 않는다. 그들 가운데 새로 등장했다고 알려진 이들은, 날마다 새로운 것을 고안하고, 아무도 생각한 적 없는 것을 열매로 내놓으려 한다. 그래서 모든 이의 견해를 기술하기는 어렵다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0d5a3c488975426b39577c51b314d7f6692c877ae989b9943cb14f72dc477776",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "work_location": "1.h14.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-14:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dbb1e9697b33c6ad777bebb85b91fb82c3ae155cbe0daa12b5d85b1a6b7f18ef",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8f171dd754ad22291c16ae1ef8f4c33a42868ee6108b0715d6fd3873fa311ddb",
            "sha256:1cbbc370f29f0669923badc679596be61bdbd31eab9d47bfcac848722fd489e7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebdff1399e94a0e251ff2b6affb9d1c1502b3f9fc3308a7ea8b47fe854e2f01c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:26e130e2194a37e3fd4800b51ad7d6dfcc4871a4db1895c5bf39b0b5e422710d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 15장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h15",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h15",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103122.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              188,
              189
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 15장 전체이며 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 22장 1-2절을 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a5c50289f661b1fb2f1d37a25d51f232569502b723c7de94fe2763006b831ea3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbb1e9697b33c6ad777bebb85b91fb82c3ae155cbe0daa12b5d85b1a6b7f18ef",
            "source_revision_id": "sha256:ebdff1399e94a0e251ff2b6affb9d1c1502b3f9fc3308a7ea8b47fe854e2f01c",
            "translation_revision_id": "sha256:26e130e2194a37e3fd4800b51ad7d6dfcc4871a4db1895c5bf39b0b5e422710d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:135c79542dd8f45d65e97ad4cd0322def57ced3c61d2c282f81e79b463004dbc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbb1e9697b33c6ad777bebb85b91fb82c3ae155cbe0daa12b5d85b1a6b7f18ef",
            "source_revision_id": "sha256:ebdff1399e94a0e251ff2b6affb9d1c1502b3f9fc3308a7ea8b47fe854e2f01c",
            "translation_revision_id": "sha256:26e130e2194a37e3fd4800b51ad7d6dfcc4871a4db1895c5bf39b0b5e422710d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a5c50289f661b1fb2f1d37a25d51f232569502b723c7de94fe2763006b831ea3",
          "sha256:135c79542dd8f45d65e97ad4cd0322def57ced3c61d2c282f81e79b463004dbc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h15",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103122.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              188,
              189
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "aeonia",
            "editorial_notation": "[l. aeonia]",
            "explanation": "Harvey가 제시한 aeonia를 채택했다. 각주가 말하는 사본 독법 et aeonia 및 본문의 대안 형태를 이 기록에 보존하고 번역 메모에 판단의 범위를 기록한다.",
            "printed_page": 189,
            "printed_reading": "[sempiterna, et ea omnia,]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 1",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "adopted_reading": "[et]",
            "editorial_notation": "[adj. et]",
            "explanation": "아브라함의 하나님과 이삭의 하나님 사이의 접속사 보충을 대괄호로 보존했다.",
            "printed_page": 189,
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          },
          {
            "adopted_reading": "sententia",
            "alternative_reading": "essentia",
            "alternative_responsibility": "Junius, as reported by Harvey in note 2",
            "explanation": "본문의 생각이라는 독법을 유지하고 다른 편집자의 실체라는 제안과 구분했다.",
            "printed_page": 189,
            "printed_reading": "sententia",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading_with_alternative"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 15장 전체이며 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 22장 1-2절을 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "db63d0538d616a56c01e5984a7c65c30f2599fc60f5ea2ef3ba32698c42de1a8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n393.jpg",
            "page_key": "1:188",
            "printed_page": 188,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8f171dd754ad22291c16ae1ef8f4c33a42868ee6108b0715d6fd3873fa311ddb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum teneamus autem nos regulam veritatis, id est, quia sit unus Deus omnipotens, qui omnia condidit per Verbum suum, et aptavit, et fecit ex eo, quod non erat, ad hoc ut sint omnia, quemadmodum Scriptura dicit: Verbo enim Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Et iterum: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. (Ex omnibus autem nihil subtractum est; sed omnia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "806f611a3197991226bba93bda0a3bdba6ea095e4f958b419970a6e23b9537fd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n394.jpg",
            "page_key": "1:189",
            "printed_page": 189,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1cbbc370f29f0669923badc679596be61bdbd31eab9d47bfcac848722fd489e7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "per ipsum fecit Pater, sive visibilia, sive invisibilia, sive sensibilia, sive intelligibilia, sive temporalia propter quandam dispositionem, sive aeonia) non per angelos, neque per virtutes aliquas abscissas ab ejus sententia: nihil enim indiget omnium Deus; sed per Verbum et Spiritum suum omnia faciens, et disponens, et gubernans, et omnibus esse praestans: hic qui mundum fecit, etenim mundus ex omnibus: hic qui hominem plasmavit, hic qui Deus Abraham, [et] Deus Isaac, et Deus Jacob, super quem alius Deus non est, neque initium, neque virtus, neque Pleroma: hic Pater Domini nostri Jesu Christi, quemadmodum ostendemus: hanc ergo tenentes regulam, licet valde varia et multa dicant, facile eos deviasse a veritate arguimus. Omnes enim fere quotquot sunt haereses, Deum quidem unum dicunt, sed per sententiam malam immutant, ingrati exsistentes ei, qui fecit eos, quemadmodum et gentes per idololatriam. Plasma autem Dei contemnunt, contradicentes suae saluti, ipsi sui accusatores amarissimi, et falsi testes exsistentes. Qui quidem resurgent in carne, licet nolint, uti agnoscant virtutem suscitantis eos a mortuis: cum justis autem non annumerabuntur, propter incredulitatem suam. Cum sit igitur adversus omnes haereticos detectio atque convictio varia et multifaria, et nobis propositum est omnibus iis secundum ipsorum characterem contradicere; necessarium arbitrati sumus prius referre fontem et radicem eorum, uti sublimissimum ipsorum Bythum cognoscens, intelligas arborem, de qua defluxerunt tales fructus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ebdff1399e94a0e251ff2b6affb9d1c1502b3f9fc3308a7ea8b47fe854e2f01c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum teneamus autem nos regulam veritatis, id est, quia sit unus Deus omnipotens, qui omnia condidit per Verbum suum, et aptavit, et fecit ex eo, quod non erat, ad hoc ut sint omnia, quemadmodum Scriptura dicit: Verbo enim Domini coeli firmati sunt, et Spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Et iterum: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. (Ex omnibus autem nihil subtractum est; sed omnia per ipsum fecit Pater, sive visibilia, sive invisibilia, sive sensibilia, sive intelligibilia, sive temporalia propter quandam dispositionem, sive aeonia) non per angelos, neque per virtutes aliquas abscissas ab ejus sententia: nihil enim indiget omnium Deus; sed per Verbum et Spiritum suum omnia faciens, et disponens, et gubernans, et omnibus esse praestans: hic qui mundum fecit, etenim mundus ex omnibus: hic qui hominem plasmavit, hic qui Deus Abraham, [et] Deus Isaac, et Deus Jacob, super quem alius Deus non est, neque initium, neque virtus, neque Pleroma: hic Pater Domini nostri Jesu Christi, quemadmodum ostendemus: hanc ergo tenentes regulam, licet valde varia et multa dicant, facile eos deviasse a veritate arguimus. Omnes enim fere quotquot sunt haereses, Deum quidem unum dicunt, sed per sententiam malam immutant, ingrati exsistentes ei, qui fecit eos, quemadmodum et gentes per idololatriam. Plasma autem Dei contemnunt, contradicentes suae saluti, ipsi sui accusatores amarissimi, et falsi testes exsistentes. Qui quidem resurgent in carne, licet nolint, uti agnoscant virtutem suscitantis eos a mortuis: cum justis autem non annumerabuntur, propter incredulitatem suam. Cum sit igitur adversus omnes haereticos detectio atque convictio varia et multifaria, et nobis propositum est omnibus iis secundum ipsorum characterem contradicere; necessarium arbitrati sumus prius referre fontem et radicem eorum, uti sublimissimum ipsorum Bythum cognoscens, intelligas arborem, de qua defluxerunt tales fructus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0a4c35576320962218788769cf37c4fa8fd705055a74495ccfe8b412570a3d3b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 15장 전체는 통상 인용 1권 22장 1-2절에 해당한다. 여기서는 이레네우스 자신의 진리의 규범을 제시하고, 뒤이어 다른 집단들의 기원에 관한 설명으로 전환한다.",
          "189쪽 [sempiterna, et ea omnia,] 대신 Harvey가 제시한 aeonia를 채택하여 영속하는 것들로 옮겼다. 각주 1에는 사본의 et aeonia와 편집자의 해석 근거가 제시된다. 이 채택은 Harvey의 교정 의견을 따른 것이며, 대안 독법과 책임은 원문 데이터에 보존했다.",
          "하나님의 생각은 sententia를 옮긴 것이다. Harvey 각주 2가 소개하는 Junius의 essentia라는 교정은 별도 대안으로 기록했다.",
          "아브라함의 하나님과 이삭의 하나님 사이의 [et]는 편집자의 접속사 보충이다. 한국어에도 [또]로 구별했다.",
          "하나님이 빚으신 것을 멸시한다는 대목은 몸의 부활과 자기 구원에 대한 반박으로 이어진다. 샘, 뿌리, 나무, 열매의 비유는 이단의 계보를 설명하려는 다음 장의 도입이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8f171dd754ad22291c16ae1ef8f4c33a42868ee6108b0715d6fd3873fa311ddb",
              "sha256:1cbbc370f29f0669923badc679596be61bdbd31eab9d47bfcac848722fd489e7"
            ],
            "text": "우리는 진리의 규범을 붙들고 있다. 곧, 한 분 전능하신 하나님이 계시며, 그분이 자기 말씀을 통해 모든 것을 창조하시고, 갖추어 주시고, 존재하지 않던 것에서 모든 것이 존재하도록 만드셨다는 것이다. 성경이 이렇게 말한다. “주님의 말씀으로 하늘이 굳게 세워졌고, 그의 입의 영으로 하늘의 모든 군대가 세워졌다.” 또 이렇게 말한다. “모든 것이 그를 통해 생겨났으며, 그 없이는 아무것도 생겨나지 않았다.” (만물 가운데 어느 것도 제외되지 않았다. 아버지는 그를 통해 모든 것을 만드셨다. 보이는 것들이든, 보이지 않는 것들이든, 감각으로 느낄 수 있는 것들이든, 이해로 파악할 수 있는 것들이든, 어떤 경륜에 따라 시간에 속하는 것들이든, 영속하는 것들이든 그러하다.) 천사들을 통해 하신 것이 아니며, 그분의 생각에서 떨어져 나간 어떤 능력들을 통해 하신 것도 아니다. 하나님은 만물 가운데 어느 것도 필요로 하지 않으신다. 자기 말씀과 영을 통해, 모든 것을 만드시고, 질서를 세우시고, 다스리시며, 모든 것이 존재하게 하신다. 이분이 세상을 만드셨다. 세상도 만물 가운데 속하기 때문이다. 이분이 사람을 빚으셨으며, 이분이 아브라함의 하나님, [또] 이삭의 하나님, 야곱의 하나님이시다. 그분 위에는 다른 하나님도, 근원도, 능력도, 플레로마도 없다. 우리가 밝히겠지만, 이분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 그러므로 이 규범을 붙들면, 그들이 아무리 다양하고 많은 말을 하더라도, 그들이 진리에서 벗어났음을 쉽게 논박할 수 있다. 거의 모든 이단이 하나님이 한 분이라고 말하면서도, 악한 견해로 그것을 바꾸어 버린다. 자기들을 만드신 분께 감사하지 않는 것이다. 이방인들이 우상숭배로 그러는 것과 같다. 그들은 하나님이 빚으신 것을 멸시하며, 자기들의 구원에 맞서고, 자신을 가장 가혹하게 고발하는 자이며, 거짓 증인이 된다. 그들이 원하지 않더라도, 육신으로 다시 살아날 것이다. 죽은 이들 가운데서 자기들을 일으키시는 분의 능력을 알게 하려는 것이다. 그러나 자기들의 불신앙 때문에, 의로운 이들 가운데 함께 헤아려지지는 않을 것이다. 모든 이단을 향한 폭로와 논박은 다양하고 여러 갈래이며, 우리는 그들 모두를 각자의 성격에 따라 반박하고자 한다. 그래서 먼저 그들의 샘과 뿌리를 설명할 필요가 있다고 판단했다. 그들의 지극히 높은 뷔토스를 앎으로써, 이런 열매들이 나온 나무를 그대가 이해하게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebdff1399e94a0e251ff2b6affb9d1c1502b3f9fc3308a7ea8b47fe854e2f01c"
        ],
        "text": "우리는 진리의 규범을 붙들고 있다. 곧, 한 분 전능하신 하나님이 계시며, 그분이 자기 말씀을 통해 모든 것을 창조하시고, 갖추어 주시고, 존재하지 않던 것에서 모든 것이 존재하도록 만드셨다는 것이다. 성경이 이렇게 말한다. “주님의 말씀으로 하늘이 굳게 세워졌고, 그의 입의 영으로 하늘의 모든 군대가 세워졌다.” 또 이렇게 말한다. “모든 것이 그를 통해 생겨났으며, 그 없이는 아무것도 생겨나지 않았다.” (만물 가운데 어느 것도 제외되지 않았다. 아버지는 그를 통해 모든 것을 만드셨다. 보이는 것들이든, 보이지 않는 것들이든, 감각으로 느낄 수 있는 것들이든, 이해로 파악할 수 있는 것들이든, 어떤 경륜에 따라 시간에 속하는 것들이든, 영속하는 것들이든 그러하다.) 천사들을 통해 하신 것이 아니며, 그분의 생각에서 떨어져 나간 어떤 능력들을 통해 하신 것도 아니다. 하나님은 만물 가운데 어느 것도 필요로 하지 않으신다. 자기 말씀과 영을 통해, 모든 것을 만드시고, 질서를 세우시고, 다스리시며, 모든 것이 존재하게 하신다. 이분이 세상을 만드셨다. 세상도 만물 가운데 속하기 때문이다. 이분이 사람을 빚으셨으며, 이분이 아브라함의 하나님, [또] 이삭의 하나님, 야곱의 하나님이시다. 그분 위에는 다른 하나님도, 근원도, 능력도, 플레로마도 없다. 우리가 밝히겠지만, 이분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 그러므로 이 규범을 붙들면, 그들이 아무리 다양하고 많은 말을 하더라도, 그들이 진리에서 벗어났음을 쉽게 논박할 수 있다. 거의 모든 이단이 하나님이 한 분이라고 말하면서도, 악한 견해로 그것을 바꾸어 버린다. 자기들을 만드신 분께 감사하지 않는 것이다. 이방인들이 우상숭배로 그러는 것과 같다. 그들은 하나님이 빚으신 것을 멸시하며, 자기들의 구원에 맞서고, 자신을 가장 가혹하게 고발하는 자이며, 거짓 증인이 된다. 그들이 원하지 않더라도, 육신으로 다시 살아날 것이다. 죽은 이들 가운데서 자기들을 일으키시는 분의 능력을 알게 하려는 것이다. 그러나 자기들의 불신앙 때문에, 의로운 이들 가운데 함께 헤아려지지는 않을 것이다. 모든 이단을 향한 폭로와 논박은 다양하고 여러 갈래이며, 우리는 그들 모두를 각자의 성격에 따라 반박하고자 한다. 그래서 먼저 그들의 샘과 뿌리를 설명할 필요가 있다고 판단했다. 그들의 지극히 높은 뷔토스를 앎으로써, 이런 열매들이 나온 나무를 그대가 이해하게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:26e130e2194a37e3fd4800b51ad7d6dfcc4871a4db1895c5bf39b0b5e422710d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
      },
      "work_location": "1.h15",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-15"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c750dd0f4203a3a90a2b0e465e225994aeb25a4da5a04ad6bec4e0a8d3a89baf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7e10e292f3fb6c5d2e4f65b0be580c28a6be1856ff89079b2d5f4a52a878100b",
            "sha256:88b65442de61e50d9c72852c56d69181d5351cf4c85b76f53262cc01c73174dc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:469281edb970e6ff4ddc77e4c594a91e909ca1887c58a3c40537d736a6280e8f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1b0122944973f1be248b444c09de374c970a076d92f61a9ddf14c0fb6b9d7f51"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 16장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190,
              191
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 16장 1절이며, 통상 인용 1권 23장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:42efcc7a5961387ffd6eec4091a3b998fc618051808d6c4d52db2e95c33e6be9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c750dd0f4203a3a90a2b0e465e225994aeb25a4da5a04ad6bec4e0a8d3a89baf",
            "source_revision_id": "sha256:469281edb970e6ff4ddc77e4c594a91e909ca1887c58a3c40537d736a6280e8f",
            "translation_revision_id": "sha256:1b0122944973f1be248b444c09de374c970a076d92f61a9ddf14c0fb6b9d7f51"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4c7fe14c39fbd2b1aae6c4aba1336b510c1609f2e9c16d7efea63045005e79a7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c750dd0f4203a3a90a2b0e465e225994aeb25a4da5a04ad6bec4e0a8d3a89baf",
            "source_revision_id": "sha256:469281edb970e6ff4ddc77e4c594a91e909ca1887c58a3c40537d736a6280e8f",
            "translation_revision_id": "sha256:1b0122944973f1be248b444c09de374c970a076d92f61a9ddf14c0fb6b9d7f51"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:42efcc7a5961387ffd6eec4091a3b998fc618051808d6c4d52db2e95c33e6be9",
          "sha256:4c7fe14c39fbd2b1aae6c4aba1336b510c1609f2e9c16d7efea63045005e79a7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190,
              191
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Voss 사본에는 있고 Clermont 사본에는 없다는 Harvey 각주 1의 설명과 함께 대괄호를 유지했다.",
            "printed_page": 190,
            "printed_text": "[artem]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_bracketed_witness_reading"
          },
          {
            "explanation": "누가를 사도들의 제자이며 추종자로 부르면서 사도행전 내용을 인용하는 이레네우스의 귀속 주장을 기록했다.",
            "named_author": "Luke",
            "printed_page": 190,
            "printed_text": "de quo discipulus et sectator Apostolorum Lucas ait",
            "printed_volume": 1,
            "quoted_text_reference": "Acts 8:9-11",
            "speaker": "Irenaeus",
            "type": "author_attribution_claim"
          },
          {
            "comparison_reading": "hoc est cum qui sit",
            "explanation": "비공개 OCR의 cum을 인쇄면의 eum으로 고쳤다.",
            "printed_page": 191,
            "printed_reading": "hoc est eum qui sit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "digital_comparison_orthography_correction"
          },
          {
            "explanation": "클라우디우스 때 동상으로 기려졌다는 내용을 전언 형태로 보존한다. 이 서술의 역사적 검증과 번역을 구분한다.",
            "printed_page": 191,
            "printed_text": "a quo etiam statua honoratus esse dicitur propter magicam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "reported_historical_claim"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 16장 1절이며, 통상 인용 1권 23장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "84706f6451c7c2cabb0cb2b150c27074fdd087198ad192e3f6db7789817503ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n395.jpg",
            "page_key": "1:190",
            "printed_page": 190,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7e10e292f3fb6c5d2e4f65b0be580c28a6be1856ff89079b2d5f4a52a878100b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Simon enim Samarites, magus ille, de quo discipulus et sectator Apostolorum Lucas ait: Vir quidam autem nomine Simon, qui ante erat in civitate, magicam exercens [artem], et seducens gentem Samaritanorum, dicens se esse aliquem magnum, quem auscultabant a pusillo usque ad magnum, dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Intuebantur autem eum, propter quod multo tempore magicis suis dementasset eos. Hic igitur Simon, qui fidem simulavit, putans Apostolos et ipsos sanitates per magicam, et non virtute Dei perficere, et per impositionem manuum Spiritu sancto adimplere credentes Deo per eum, qui ab ipsis evangelizatur Christus Jesus, per majorem quandam magicam scientiam et hoc suspicans fieri, et offerens pecunias Apostolis, ut acciperet et ipse hanc potestatem quibuscunque velit dandi Spiritum sanctum, audivit a Petro: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri: non est tibi pars, neque sors in sermone hoc: cor enim tuum non est rectum coram Deo. In felle enim amaritudinis, et obligatione injustitiae video te esse. Et cum adhuc magis non credidisset Deo, et cupidus intendit contendere adversus Apostolos, uti et ipse gloriosus videretur esse, et universam magicam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "17264a51dfbb8b82efac8040cdc8734d3c11d8fc13ed39b2067a6579b741aad0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n396.jpg",
            "page_key": "1:191",
            "printed_page": 191,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:88b65442de61e50d9c72852c56d69181d5351cf4c85b76f53262cc01c73174dc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adhuc amplius inscrutans, ita ut in stuporem cogeret multos hominum: quippe cum esset sub Claudio Caesare, a quo etiam statua honoratus esse dicitur propter magicam. Hic igitur a multis quasi Deus glorificatus est, et docuit semetipsum esse qui inter Judaeos quidem quasi Filius apparuerit, in Samaria autem quasi Pater descenderit, in reliquis vero gentibus quasi Spiritus sanctus adventaverit. Esse autem se sublimissimam virtutem, hoc est eum qui sit super omnia Pater, et sustinere vocari se quodcunque eum vocant homines.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:469281edb970e6ff4ddc77e4c594a91e909ca1887c58a3c40537d736a6280e8f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Simon enim Samarites, magus ille, de quo discipulus et sectator Apostolorum Lucas ait: Vir quidam autem nomine Simon, qui ante erat in civitate, magicam exercens [artem], et seducens gentem Samaritanorum, dicens se esse aliquem magnum, quem auscultabant a pusillo usque ad magnum, dicentes: Hic est virtus Dei, quae vocatur magna. Intuebantur autem eum, propter quod multo tempore magicis suis dementasset eos. Hic igitur Simon, qui fidem simulavit, putans Apostolos et ipsos sanitates per magicam, et non virtute Dei perficere, et per impositionem manuum Spiritu sancto adimplere credentes Deo per eum, qui ab ipsis evangelizatur Christus Jesus, per majorem quandam magicam scientiam et hoc suspicans fieri, et offerens pecunias Apostolis, ut acciperet et ipse hanc potestatem quibuscunque velit dandi Spiritum sanctum, audivit a Petro: Pecunia tua tecum sit in perditionem, quoniam donum Dei existimasti pecunia possideri: non est tibi pars, neque sors in sermone hoc: cor enim tuum non est rectum coram Deo. In felle enim amaritudinis, et obligatione injustitiae video te esse. Et cum adhuc magis non credidisset Deo, et cupidus intendit contendere adversus Apostolos, uti et ipse gloriosus videretur esse, et universam magicam adhuc amplius inscrutans, ita ut in stuporem cogeret multos hominum: quippe cum esset sub Claudio Caesare, a quo etiam statua honoratus esse dicitur propter magicam. Hic igitur a multis quasi Deus glorificatus est, et docuit semetipsum esse qui inter Judaeos quidem quasi Filius apparuerit, in Samaria autem quasi Pater descenderit, in reliquis vero gentibus quasi Spiritus sanctus adventaverit. Esse autem se sublimissimam virtutem, hoc est eum qui sit super omnia Pater, et sustinere vocari se quodcunque eum vocant homines.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6e9b98d2fcd4e2f65a4f8b8d494debe48f54d7cb94881fad96b9f1971b52c9bb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "누가를 사도들의 제자이며 추종자라고 부른 뒤 사도행전 8:9-11을 인용한다. 이것은 누가와 사도들의 관계 및 사도행전 본문의 귀속에 관하여 이레네우스가 제시하는 증언이다. 원문 데이터에도 author_attribution_claim으로 기록했다.",
          "사도행전 8장의 시몬 이야기와 베드로의 말씀이 인용된다. 인용 뒤에는 시몬의 후속 행적과 가르침에 관한 이레네우스의 서술이 이어진다.",
          "190쪽 [artem]은 마술이라는 말에 붙은 기술이라는 명사이다. Voss 사본과 Clermont 사본의 차이를 표시한 괄호를 한국어에도 [기술]로 보존했다.",
          "클라우디우스 때 시몬이 동상으로 기려졌다는 말은 dicitur라는 전언 형태를 유지했다. Harvey 191쪽 각주 1은 사비니계 신 세모 상쿠스와의 혼동 가능성을 제시한다.",
          "유대인들 가운데 아들, 사마리아에서 아버지, 나머지 민족들에게 성령으로 나타났다는 주장은 본문에서 시몬에게 귀속된다. 그가 자기를 가장 높은 능력이라고 불렀다는 설명과 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7e10e292f3fb6c5d2e4f65b0be580c28a6be1856ff89079b2d5f4a52a878100b",
              "sha256:88b65442de61e50d9c72852c56d69181d5351cf4c85b76f53262cc01c73174dc"
            ],
            "text": "사마리아 사람 시몬은 바로 그 마술사이다. 그에 관하여, 사도들의 제자이며 추종자인 누가가 말한다. “시몬이라는 사람이 있었는데, 전부터 그 성에서 마술의 [기술]을 부리며, 사마리아 사람들을 미혹하고, 자기가 어떤 위대한 사람이라고 말했다. 작은 이부터 큰 이까지 그의 말을 들으며, 말했다. ‘이 사람은 크다고 불리는 하나님의 능력이다.’ 그들은 그에게 주목했다. 오랫동안 자기 마술로 그들의 정신을 빼놓았기 때문이다.” 믿는 척했던 이 시몬은, 사도들도 병을 고치는 일을 하나님의 능력으로가 아니라, 마술로 행한다고 생각했다. 그들이 복음으로 전하는 그리스도 예수를 통해 하나님을 믿는 이들을, 안수하여 성령으로 채우는 일도, 더 뛰어난 어떤 마술 지식으로 이루어진다고 의심했다. 자기가 원하는 누구에게든 성령을 주는 그 권한을 자기도 받으려고, 사도들에게 돈을 내놓았다가, 베드로에게 다음 말을 들었다. “네 돈이 너와 함께 멸망하기를! 하나님의 선물을 돈으로 얻을 수 있다고 생각했기 때문이다. 이 일에서 네게는 몫도 배당된 자리도 없다. 네 마음이 하나님 앞에서 바르지 않기 때문이다. 쓰디쓴 쓸개즙과, 불의의 결박 속에 네가 있는 것을 내가 본다.” 그 뒤에도 그는 하나님을 더욱 믿지 않았고, 자기도 영광스러운 사람으로 보이려고, 사도들과 다투는 데 열을 올렸다. 마술 전체를 더욱 깊이 파고들어, 많은 사람을 어리둥절하게 만들었다. 그는 클라우디우스 황제 때에 있었으며, 마술 때문에 황제가 동상으로 그를 기렸다는 말도 있다. 이렇게 많은 이가 그를 하나님인 듯 영광스럽게 여겼다. 그는 자신이 유대인들 가운데 아들로 나타났고, 사마리아에는 아버지로 내려왔으며, 나머지 민족들에게는 성령으로 왔다고 가르쳤다. 자기가 가장 높은 능력이며, 곧 모든 것 위에 있는 아버지라고 했다. 사람들이 무엇이라고 부르든, 그 이름으로 불리는 것을 받아들였다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:469281edb970e6ff4ddc77e4c594a91e909ca1887c58a3c40537d736a6280e8f"
        ],
        "text": "사마리아 사람 시몬은 바로 그 마술사이다. 그에 관하여, 사도들의 제자이며 추종자인 누가가 말한다. “시몬이라는 사람이 있었는데, 전부터 그 성에서 마술의 [기술]을 부리며, 사마리아 사람들을 미혹하고, 자기가 어떤 위대한 사람이라고 말했다. 작은 이부터 큰 이까지 그의 말을 들으며, 말했다. ‘이 사람은 크다고 불리는 하나님의 능력이다.’ 그들은 그에게 주목했다. 오랫동안 자기 마술로 그들의 정신을 빼놓았기 때문이다.” 믿는 척했던 이 시몬은, 사도들도 병을 고치는 일을 하나님의 능력으로가 아니라, 마술로 행한다고 생각했다. 그들이 복음으로 전하는 그리스도 예수를 통해 하나님을 믿는 이들을, 안수하여 성령으로 채우는 일도, 더 뛰어난 어떤 마술 지식으로 이루어진다고 의심했다. 자기가 원하는 누구에게든 성령을 주는 그 권한을 자기도 받으려고, 사도들에게 돈을 내놓았다가, 베드로에게 다음 말을 들었다. “네 돈이 너와 함께 멸망하기를! 하나님의 선물을 돈으로 얻을 수 있다고 생각했기 때문이다. 이 일에서 네게는 몫도 배당된 자리도 없다. 네 마음이 하나님 앞에서 바르지 않기 때문이다. 쓰디쓴 쓸개즙과, 불의의 결박 속에 네가 있는 것을 내가 본다.” 그 뒤에도 그는 하나님을 더욱 믿지 않았고, 자기도 영광스러운 사람으로 보이려고, 사도들과 다투는 데 열을 올렸다. 마술 전체를 더욱 깊이 파고들어, 많은 사람을 어리둥절하게 만들었다. 그는 클라우디우스 황제 때에 있었으며, 마술 때문에 황제가 동상으로 그를 기렸다는 말도 있다. 이렇게 많은 이가 그를 하나님인 듯 영광스럽게 여겼다. 그는 자신이 유대인들 가운데 아들로 나타났고, 사마리아에는 아버지로 내려왔으며, 나머지 민족들에게는 성령으로 왔다고 가르쳤다. 자기가 가장 높은 능력이며, 곧 모든 것 위에 있는 아버지라고 했다. 사람들이 무엇이라고 부르든, 그 이름으로 불리는 것을 받아들였다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1b0122944973f1be248b444c09de374c970a076d92f61a9ddf14c0fb6b9d7f51",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "work_location": "1.h16.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e77fda18aecbe1c775dd6f74debedbd75f1d7218c9345b3fae99c69b168d2728",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ebe06a05b077d8f10aac69e56cb5e46b60d754115582dfc5821efab2867aede7",
            "sha256:bbf064250329e217e45eeeec5e58ebeaf10e5d3e702412bfc252557de3589f1e",
            "sha256:9279ee89203c26bc264db3fb4a62fc598b44f9dbc0a2a784ee1631f58e3a58dd",
            "sha256:335a956d9e4db12e5d4fd6929566d1ba88d70a6ad4206b61354d7b9c6e5287ee"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bb158baae78b43da11fe0bc239d74f22afb10bc0c6d3016049463cce286f116b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a7ccb7d1472b9a6261d9b50082ca11b076f605ba1b28938b99ad36a87dc75d7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 16장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193,
              194
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 16장 2절이며, 통상 인용 1권 23장 2-3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:64d2124835b569570a4e45e5ab709b6dd652540b36fc433810e2f773cb66768b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e77fda18aecbe1c775dd6f74debedbd75f1d7218c9345b3fae99c69b168d2728",
            "source_revision_id": "sha256:bb158baae78b43da11fe0bc239d74f22afb10bc0c6d3016049463cce286f116b",
            "translation_revision_id": "sha256:a7ccb7d1472b9a6261d9b50082ca11b076f605ba1b28938b99ad36a87dc75d7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:47f0fb2d0acb67e7947887f518b8a0cd534bfc6da37bc2016c3913cfc8a2af1d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e77fda18aecbe1c775dd6f74debedbd75f1d7218c9345b3fae99c69b168d2728",
            "source_revision_id": "sha256:bb158baae78b43da11fe0bc239d74f22afb10bc0c6d3016049463cce286f116b",
            "translation_revision_id": "sha256:a7ccb7d1472b9a6261d9b50082ca11b076f605ba1b28938b99ad36a87dc75d7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:64d2124835b569570a4e45e5ab709b6dd652540b36fc433810e2f773cb66768b",
          "sha256:47f0fb2d0acb67e7947887f518b8a0cd534bfc6da37bc2016c3913cfc8a2af1d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193,
              194
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_author": "Hippolytus",
            "comparison_work": "Refutatio / Philosophumena, book VI",
            "explanation": "주변의 그리스어 병행문과 a-e 표시 자료는 Harvey가 히폴리토스 등과 비교하여 제시한 층이다. 이 구절의 한국어 대본은 라틴어 본문으로 유지한다.",
            "printed_pages": [
              190,
              191,
              192,
              193,
              194,
              195
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_comparison_text"
          },
          {
            "explanation": "같은 명칭의 라틴어 목적격과 그리스어형 목적격 표기를 대본대로 보존했다.",
            "forms": [
              "Ennoiam",
              "Ennoian"
            ],
            "printed_pages": [
              191,
              192
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_forms"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 16장 2절이며, 통상 인용 1권 23장 2-3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "17264a51dfbb8b82efac8040cdc8734d3c11d8fc13ed39b2067a6579b741aad0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n396.jpg",
            "page_key": "1:191",
            "printed_page": 191,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ebe06a05b077d8f10aac69e56cb5e46b60d754115582dfc5821efab2867aede7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Simon autem Samaritanus, ex quo universae haereses substiterunt, habet hujusmodi sectae materiam. Hic Helenam quandam, quam ipse a Tyro civitate Phoenices quaestuariam cum redemisset, secum circumducebat, dicens hanc esse primam mentis ejus conceptionem, matrem omnium, per quam in initio mente concepit angelos facere et archangelos. Hanc enim Ennoiam exsilientem ex eo, cognoscentem quae vult pater ejus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "396b2f4e843e2fcf1b412c41f217b3ae029339a72334de4220ef57b3b83bf6e8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n397.jpg",
            "page_key": "1:192",
            "printed_page": 192,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bbf064250329e217e45eeeec5e58ebeaf10e5d3e702412bfc252557de3589f1e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "degredi ad inferiora, et generare angelos et potestates, a quibus et mundum hunc factum dixit. Posteaquam autem generavit eos, haec detenta est ab ipsis propter invidiam, quoniam nollent progenies alterius cujusdam putari esse. Ipsum enim se in totum ignoratum ab ipsis: Ennoian autem ejus detentam ab iis, quae ab ea emissae essent potestates, et angeli: et omnem contumeliam ab iis passam, uti non recurreret sursum ad suum patrem, usque adeo ut et in corpore humano includeretur, et per saecula veluti de vase in vas transmigraret in altera muliebria corpora. Fuisse autem eam et in illa Helena, propter quam Trojanum contractum est bellum; quapropter et Stesichorum per carmina maledicentem eam, orbatum oculis: post deinde poenitentem et scribentem eas, quae vocantur palinodias, in quibus hymnizavit eam, rursus vidisse. Transmigrantem autem eam de corpore in corpus, ex eo et semper contumeliam sustinentem, in novissimis etiam in fornice prostitisse: et hanc esse perditam ovem. Quapropter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f842cb9c8decf52875a2f0f45afb9ab982ad56504600fcb935ede93d4906f061",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n398.jpg",
            "page_key": "1:193",
            "printed_page": 193,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9279ee89203c26bc264db3fb4a62fc598b44f9dbc0a2a784ee1631f58e3a58dd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et ipsum venisse, uti eam assumeret primam et liberaret eam a vinculis, hominibus autem salutem praestaret per suam agnitionem. Cum enim male moderarentur Angeli mundum, quoniam unusquisque eorum concupisceret principatum, ad emendationem venisse rerum, et descendisse eum transfiguratum, et assimilatum Virtutibus, et Potestatibus, et Angelis, ut et in hominibus homo appareret ipse, cum non esset homo; et passum autem in Judaea putatum, cum non esset passus. Prophetas autem a mundi fabricatoribus Angelis inspiratos dixisse prophetias: quapropter nec ulterius curarent eos hi qui in eum et in Helenam ejus spem habeant, et ut liberos agere quae velint: secundum enim ipsius gratiam salvari homines, sed non secundum operas justas. Nec enim esse naturaliter operationes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0ee7fda5f966e86893cc656571bfadcb67d98a6033e1563270e582123fd4f435",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n399.jpg",
            "page_key": "1:194",
            "printed_page": 194,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:335a956d9e4db12e5d4fd6929566d1ba88d70a6ad4206b61354d7b9c6e5287ee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "justas, sed ex accidenti; quemadmodum posuerunt qui mundum fecerunt Angeli, per hujusmodi praecepta in servitutem deducentes homines. Quapropter et solvi mundum, et liberari eos qui sunt ejus ab imperio eorum qui mundum fecerunt, repromisit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bb158baae78b43da11fe0bc239d74f22afb10bc0c6d3016049463cce286f116b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Simon autem Samaritanus, ex quo universae haereses substiterunt, habet hujusmodi sectae materiam. Hic Helenam quandam, quam ipse a Tyro civitate Phoenices quaestuariam cum redemisset, secum circumducebat, dicens hanc esse primam mentis ejus conceptionem, matrem omnium, per quam in initio mente concepit angelos facere et archangelos. Hanc enim Ennoiam exsilientem ex eo, cognoscentem quae vult pater ejus, degredi ad inferiora, et generare angelos et potestates, a quibus et mundum hunc factum dixit. Posteaquam autem generavit eos, haec detenta est ab ipsis propter invidiam, quoniam nollent progenies alterius cujusdam putari esse. Ipsum enim se in totum ignoratum ab ipsis: Ennoian autem ejus detentam ab iis, quae ab ea emissae essent potestates, et angeli: et omnem contumeliam ab iis passam, uti non recurreret sursum ad suum patrem, usque adeo ut et in corpore humano includeretur, et per saecula veluti de vase in vas transmigraret in altera muliebria corpora. Fuisse autem eam et in illa Helena, propter quam Trojanum contractum est bellum; quapropter et Stesichorum per carmina maledicentem eam, orbatum oculis: post deinde poenitentem et scribentem eas, quae vocantur palinodias, in quibus hymnizavit eam, rursus vidisse. Transmigrantem autem eam de corpore in corpus, ex eo et semper contumeliam sustinentem, in novissimis etiam in fornice prostitisse: et hanc esse perditam ovem. Quapropter et ipsum venisse, uti eam assumeret primam et liberaret eam a vinculis, hominibus autem salutem praestaret per suam agnitionem. Cum enim male moderarentur Angeli mundum, quoniam unusquisque eorum concupisceret principatum, ad emendationem venisse rerum, et descendisse eum transfiguratum, et assimilatum Virtutibus, et Potestatibus, et Angelis, ut et in hominibus homo appareret ipse, cum non esset homo; et passum autem in Judaea putatum, cum non esset passus. Prophetas autem a mundi fabricatoribus Angelis inspiratos dixisse prophetias: quapropter nec ulterius curarent eos hi qui in eum et in Helenam ejus spem habeant, et ut liberos agere quae velint: secundum enim ipsius gratiam salvari homines, sed non secundum operas justas. Nec enim esse naturaliter operationes justas, sed ex accidenti; quemadmodum posuerunt qui mundum fecerunt Angeli, per hujusmodi praecepta in servitutem deducentes homines. Quapropter et solvi mundum, et liberari eos qui sunt ejus ab imperio eorum qui mundum fecerunt, repromisit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "92166afbe9ab289787f53ee559102c32893b8aa480b80af7a7fee2a00b7fa898",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "모든 이단이 시몬에게서 생겨났다는 첫 문장은 이레네우스가 제시하는 계보의 틀이다. 이어지는 헬레나와 엔노이아의 이야기도 시몬의 가르침에 관한 그의 보고로 읽는다.",
          "헬레나를 자신의 정신의 첫 생각, 만물의 어머니로 부르는 설명이다. 엔노이아는 생각을 가리키는 이름이며, 본문의 Ennoiam과 Ennoian이라는 목적격 형태를 각각 보존했다.",
          "시몬이 데려온 헬레나와 트로이 전쟁의 헬레나를 여러 몸으로 옮겨 가는 엔노이아라는 설명으로 연결한다. 스테시코로스가 시력을 잃고 되찾았다는 이야기도 그 설명 안에 인용된다.",
          "팔리노디아는 앞서 한 말을 거두어들이는 노래를 뜻한다. 여기서는 헬레나를 비난하던 시인이 그를 찬양하는 시를 썼다는 대목에 나온다.",
          "잃은 양을 엔노이아에 적용하고, 시몬이 그를 결박에서 풀어 주러 왔다고 해석한다. 구원과 은혜, 의로운 행위에 관한 뒤의 문장들도 이 서술에서 시몬의 주장에 귀속된다.",
          "190쪽 이후 주변의 그리스어와 a-e 표시는 Harvey가 히폴리토스 등의 병행문을 비교해 제시한 자료층이다. 한국어는 각 쪽의 라틴어 본문을 대본으로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ebe06a05b077d8f10aac69e56cb5e46b60d754115582dfc5821efab2867aede7",
              "sha256:bbf064250329e217e45eeeec5e58ebeaf10e5d3e702412bfc252557de3589f1e",
              "sha256:9279ee89203c26bc264db3fb4a62fc598b44f9dbc0a2a784ee1631f58e3a58dd",
              "sha256:335a956d9e4db12e5d4fd6929566d1ba88d70a6ad4206b61354d7b9c6e5287ee"
            ],
            "text": "모든 이단이 그에게서 생겨난, 사마리아 사람 시몬의 종파는 이런 내용으로 이루어진다. 그는 헬레나라는 여자를, 페니키아의 도시 티로에서, 매춘부로 있던 그 여자를 값을 치르고 데려와, 자기와 함께 다녔다. 그가 자기 정신의 첫 생각이며, 만물의 어머니라고 말했다. 처음에 그를 통해 마음속으로 천사들과 대천사들을 만들 생각을 했다는 것이다. 이 엔노이아는 그에게서 뛰쳐나와, 자기 아버지가 원하는 것을 알고, 아래쪽으로 내려가, 천사들과 권세들을 낳았으며, 이들이 이 세상도 만들었다고 그는 말했다. 그들을 낳은 뒤, 그들의 질투 때문에, 엔노이아는 그들에게 붙잡혔다. 그들은 다른 누군가의 자식으로 여겨지기를 원하지 않았기 때문이다. 그들은 시몬 자신은 전혀 알지 못했다고 한다. 그러나 그의 엔노이아는 자기가 내보낸 권세들과 천사들에게 붙잡혀, 온갖 모욕을 당했다. 위에 있는 자기 아버지에게 돌아가지 못하게 하려는 것이었다. 마침내 인간의 몸 안에 갇히기까지 했고, 여러 시대에 걸쳐, 그릇에서 다른 그릇으로 옮겨 가듯, 다른 여자들의 몸으로 옮겨 갔다고 한다. 트로이 전쟁의 원인이 된 그 헬레나 안에도 엔노이아가 있었다고 한다. 이 때문에 스테시코로스는 시로 그를 저주했다가, 시력을 잃었다고 한다. 그 뒤 뉘우치고, 팔리노디아라고 부르는 시들을 써서, 그 시에서 그를 찬양하자, 다시 보게 되었다고 한다. 엔노이아는 이렇게 몸에서 몸으로 옮겨 가며, 줄곧 모욕을 당하다가, 끝내 매춘 업소에서 몸을 팔게 되었으며, 그가 바로 잃은 양이라고 한다. 그래서 시몬 자신이 와서, 먼저 그를 데려오고, 결박에서 풀어 주며, 자기를 아는 지식을 통해 사람들에게 구원을 주려 했다는 것이다. 천사들은 저마다 우두머리가 되기를 탐하여, 세상을 잘못 다스렸다. 시몬은 이 일들을 바로잡으러 왔으며, 모습을 바꾸어 내려왔다고 한다. 능력들과 권세들과 천사들을 닮은 모습이 되어, 사람이 아니면서도, 사람들 가운데 사람으로 나타났다는 것이다. 유대에서 고난을 받은 것으로 여겨졌으나, 실제로 고난을 받지는 않았다고 한다. 예언자들은 세상을 만든 천사들에게 영감을 받아, 예언들을 말했으므로, 시몬과 그의 헬레나에게 희망을 둔 이들은 더 이상 예언자들에게 관심을 두지 말고, 자유로운 이들로서 원하는 대로 행해야 한다고 한다. 사람들이 시몬의 은혜를 따라 구원받으며, 의로운 행위에 따라 구원받는 것은 아니기 때문이다. 행위들이 본성상 의로운 것이 아니라, 상황에 따라 그렇게 된다고 한다. 세상을 만든 천사들이 그렇게 정하여, 이런 명령들을 통해 사람들을 종살이로 끌어들였다는 것이다. 그래서 세상이 풀려 없어지고, 자기에게 속한 이들이 세상을 만든 이들의 지배에서 해방되리라고 그는 약속했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bb158baae78b43da11fe0bc239d74f22afb10bc0c6d3016049463cce286f116b"
        ],
        "text": "모든 이단이 그에게서 생겨난, 사마리아 사람 시몬의 종파는 이런 내용으로 이루어진다. 그는 헬레나라는 여자를, 페니키아의 도시 티로에서, 매춘부로 있던 그 여자를 값을 치르고 데려와, 자기와 함께 다녔다. 그가 자기 정신의 첫 생각이며, 만물의 어머니라고 말했다. 처음에 그를 통해 마음속으로 천사들과 대천사들을 만들 생각을 했다는 것이다. 이 엔노이아는 그에게서 뛰쳐나와, 자기 아버지가 원하는 것을 알고, 아래쪽으로 내려가, 천사들과 권세들을 낳았으며, 이들이 이 세상도 만들었다고 그는 말했다. 그들을 낳은 뒤, 그들의 질투 때문에, 엔노이아는 그들에게 붙잡혔다. 그들은 다른 누군가의 자식으로 여겨지기를 원하지 않았기 때문이다. 그들은 시몬 자신은 전혀 알지 못했다고 한다. 그러나 그의 엔노이아는 자기가 내보낸 권세들과 천사들에게 붙잡혀, 온갖 모욕을 당했다. 위에 있는 자기 아버지에게 돌아가지 못하게 하려는 것이었다. 마침내 인간의 몸 안에 갇히기까지 했고, 여러 시대에 걸쳐, 그릇에서 다른 그릇으로 옮겨 가듯, 다른 여자들의 몸으로 옮겨 갔다고 한다. 트로이 전쟁의 원인이 된 그 헬레나 안에도 엔노이아가 있었다고 한다. 이 때문에 스테시코로스는 시로 그를 저주했다가, 시력을 잃었다고 한다. 그 뒤 뉘우치고, 팔리노디아라고 부르는 시들을 써서, 그 시에서 그를 찬양하자, 다시 보게 되었다고 한다. 엔노이아는 이렇게 몸에서 몸으로 옮겨 가며, 줄곧 모욕을 당하다가, 끝내 매춘 업소에서 몸을 팔게 되었으며, 그가 바로 잃은 양이라고 한다. 그래서 시몬 자신이 와서, 먼저 그를 데려오고, 결박에서 풀어 주며, 자기를 아는 지식을 통해 사람들에게 구원을 주려 했다는 것이다. 천사들은 저마다 우두머리가 되기를 탐하여, 세상을 잘못 다스렸다. 시몬은 이 일들을 바로잡으러 왔으며, 모습을 바꾸어 내려왔다고 한다. 능력들과 권세들과 천사들을 닮은 모습이 되어, 사람이 아니면서도, 사람들 가운데 사람으로 나타났다는 것이다. 유대에서 고난을 받은 것으로 여겨졌으나, 실제로 고난을 받지는 않았다고 한다. 예언자들은 세상을 만든 천사들에게 영감을 받아, 예언들을 말했으므로, 시몬과 그의 헬레나에게 희망을 둔 이들은 더 이상 예언자들에게 관심을 두지 말고, 자유로운 이들로서 원하는 대로 행해야 한다고 한다. 사람들이 시몬의 은혜를 따라 구원받으며, 의로운 행위에 따라 구원받는 것은 아니기 때문이다. 행위들이 본성상 의로운 것이 아니라, 상황에 따라 그렇게 된다고 한다. 세상을 만든 천사들이 그렇게 정하여, 이런 명령들을 통해 사람들을 종살이로 끌어들였다는 것이다. 그래서 세상이 풀려 없어지고, 자기에게 속한 이들이 세상을 만든 이들의 지배에서 해방되리라고 그는 약속했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a7ccb7d1472b9a6261d9b50082ca11b076f605ba1b28938b99ad36a87dc75d7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "work_location": "1.h16.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3cba86e9e3982a7156e99c294e55b8b9d80522aee26232f5ed9c8f453d8196d5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f505d47c57a3d10a89edee03f1afbc1ab384bca97a7da22ad67b356388df06db",
            "sha256:4bb8dc65704805a125ffa1459efbb139d4b7b2154d33f8c5182852f5cfa0b13c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e69dd77f3edb23beffb0c90a25a0c83913bbc75328ba2297e2654e28e6891b59"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:28ba96326f34db4791ad1255b0c1e7479701a4cf747b1a8d68e38debfac0aae2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 16장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              194,
              195
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 16장 3절이며, 통상 인용 1권 23장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ff9344a54bbc7e538d5fdae4aa6022f4cb12ddc7918960f9c39d7311b0fb7f94",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3cba86e9e3982a7156e99c294e55b8b9d80522aee26232f5ed9c8f453d8196d5",
            "source_revision_id": "sha256:e69dd77f3edb23beffb0c90a25a0c83913bbc75328ba2297e2654e28e6891b59",
            "translation_revision_id": "sha256:28ba96326f34db4791ad1255b0c1e7479701a4cf747b1a8d68e38debfac0aae2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a703f20a3651d607d97e698ce6fe7c91d62dafcd95ade56f5e755ff0bacd5b7c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3cba86e9e3982a7156e99c294e55b8b9d80522aee26232f5ed9c8f453d8196d5",
            "source_revision_id": "sha256:e69dd77f3edb23beffb0c90a25a0c83913bbc75328ba2297e2654e28e6891b59",
            "translation_revision_id": "sha256:28ba96326f34db4791ad1255b0c1e7479701a4cf747b1a8d68e38debfac0aae2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ff9344a54bbc7e538d5fdae4aa6022f4cb12ddc7918960f9c39d7311b0fb7f94",
          "sha256:a703f20a3651d607d97e698ce6fe7c91d62dafcd95ade56f5e755ff0bacd5b7c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h16-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              194,
              195
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 16장 3절이며, 통상 인용 1권 23장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0ee7fda5f966e86893cc656571bfadcb67d98a6033e1563270e582123fd4f435",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n399.jpg",
            "page_key": "1:194",
            "printed_page": 194,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f505d47c57a3d10a89edee03f1afbc1ab384bca97a7da22ad67b356388df06db",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur horum mystici sacerdotes libidinose quidem vivunt, magias autem perficiunt, quemadmodum potest unusquisque ipsorum. Exorcismis et incantationibus utuntur. Amatoria quoque et agogima, et qui dicuntur paredri et oniropompi, et quaecunque sunt alia perierga apud eos studiose exercentur. Imaginem quoque Simonis habent factam ad figuram Jovis, et Helenae in figuram Minervae; et has adorant: habent quoque et vocabulum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f520eee35b195f9bb376f5bebb744c30b7838ad7d635b31b761d0b6f3da697e6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n400.jpg",
            "page_key": "1:195",
            "printed_page": 195,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4bb8dc65704805a125ffa1459efbb139d4b7b2154d33f8c5182852f5cfa0b13c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "a principe impiissimae sententiae Simone, vocati Simoniani, a quibus falsi nominis scientia accepit initia, sicut ex ipsis assertionibus eorum adest discere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e69dd77f3edb23beffb0c90a25a0c83913bbc75328ba2297e2654e28e6891b59",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Igitur horum mystici sacerdotes libidinose quidem vivunt, magias autem perficiunt, quemadmodum potest unusquisque ipsorum. Exorcismis et incantationibus utuntur. Amatoria quoque et agogima, et qui dicuntur paredri et oniropompi, et quaecunque sunt alia perierga apud eos studiose exercentur. Imaginem quoque Simonis habent factam ad figuram Jovis, et Helenae in figuram Minervae; et has adorant: habent quoque et vocabulum a principe impiissimae sententiae Simone, vocati Simoniani, a quibus falsi nominis scientia accepit initia, sicut ex ipsis assertionibus eorum adest discere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8ce5b0a2bdc483b4e1b671ab6b0ae98e15f5c25f11da8856fcaaab66b0156c26",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 집단의 생활과 의식에 관한 평가는 이레네우스의 고발 서술이다. 종파의 이름과 지식의 기원을 연결하는 마지막 문장도 그의 논쟁적 설명에 속한다.",
          "파레드로이는 곁에서 돕는 영들, 오니로폼포이는 꿈을 보내는 존재들을 가리키는 명칭이다. Harvey 194쪽 각주 2가 관련 용례들을 설명한다.",
          "유피테르와 미네르바는 각각 Jovis와 Minervae를 옮긴 이름이다. 본문은 시몬과 헬레나의 형상을 이 신들의 모습으로 만들었다고 보고한다.",
          "거짓으로 지식이라는 이름을 가진 것은 falsi nominis scientia를 옮겼다. 디모데전서 6:20의 표현과 연결되는 말로, 시몬파에 관한 이레네우스의 평가를 마무리한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f505d47c57a3d10a89edee03f1afbc1ab384bca97a7da22ad67b356388df06db",
              "sha256:4bb8dc65704805a125ffa1459efbb139d4b7b2154d33f8c5182852f5cfa0b13c"
            ],
            "text": "그러므로 그들의 신비 의식을 맡은 제사장들은 음탕하게 살고, 저마다 할 수 있는 대로 마술을 행한다. 축귀와 주문을 사용한다. 사랑의 묘약과, 사람을 끌어당기는 주술과, 파레드로이와 오니로폼포이라고 불리는 것들과, 그 밖의 온갖 비술이 그들 사이에서 열심히 행해진다. 유피테르의 모습으로 만든 시몬의 형상과, 미네르바의 모습으로 만든 헬레나의 형상도 지니며, 이것들을 숭배한다. 그 지극히 불경한 견해의 시조 시몬에게서 이름을 받아, 시몬파라고 불린다. 그들에게서 거짓으로 지식이라는 이름을 가진 것이 시작되었다. 이는 그들 자신의 주장에서도 알 수 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e69dd77f3edb23beffb0c90a25a0c83913bbc75328ba2297e2654e28e6891b59"
        ],
        "text": "그러므로 그들의 신비 의식을 맡은 제사장들은 음탕하게 살고, 저마다 할 수 있는 대로 마술을 행한다. 축귀와 주문을 사용한다. 사랑의 묘약과, 사람을 끌어당기는 주술과, 파레드로이와 오니로폼포이라고 불리는 것들과, 그 밖의 온갖 비술이 그들 사이에서 열심히 행해진다. 유피테르의 모습으로 만든 시몬의 형상과, 미네르바의 모습으로 만든 헬레나의 형상도 지니며, 이것들을 숭배한다. 그 지극히 불경한 견해의 시조 시몬에게서 이름을 받아, 시몬파라고 불린다. 그들에게서 거짓으로 지식이라는 이름을 가진 것이 시작되었다. 이는 그들 자신의 주장에서도 알 수 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:28ba96326f34db4791ad1255b0c1e7479701a4cf747b1a8d68e38debfac0aae2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "work_location": "1.h16.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-16:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:58247ad99dfe325fcbdb6fea2170fa1d088cbe5cf66019771ad8b743d9855ff7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cabc1920c3b813f95fd44ef9d9d56a519e47dcc0543143737360e007f2dfd278"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e164bf0dd8a27116f6a7d932cc82a128c05c6954970924812499e3fb529577a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9e94c48c589247b33fb7ecfb03902968e7c4e7d54d321f9161455a76ad9d9241"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 17장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 17장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 23장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b1053e3eafd271d257267aae826db0e52fbbaac888cda17332e39ed40d55c038",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58247ad99dfe325fcbdb6fea2170fa1d088cbe5cf66019771ad8b743d9855ff7",
            "source_revision_id": "sha256:3e164bf0dd8a27116f6a7d932cc82a128c05c6954970924812499e3fb529577a",
            "translation_revision_id": "sha256:9e94c48c589247b33fb7ecfb03902968e7c4e7d54d321f9161455a76ad9d9241"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c481b887678f0372671c803561a77114358f2a5517ceac84f69f4115375bdd67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58247ad99dfe325fcbdb6fea2170fa1d088cbe5cf66019771ad8b743d9855ff7",
            "source_revision_id": "sha256:3e164bf0dd8a27116f6a7d932cc82a128c05c6954970924812499e3fb529577a",
            "translation_revision_id": "sha256:9e94c48c589247b33fb7ecfb03902968e7c4e7d54d321f9161455a76ad9d9241"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b1053e3eafd271d257267aae826db0e52fbbaac888cda17332e39ed40d55c038",
          "sha256:c481b887678f0372671c803561a77114358f2a5517ceac84f69f4115375bdd67"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103123.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 17장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 23장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f520eee35b195f9bb376f5bebb744c30b7838ad7d635b31b761d0b6f3da697e6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n400.jpg",
            "page_key": "1:195",
            "printed_page": 195,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cabc1920c3b813f95fd44ef9d9d56a519e47dcc0543143737360e007f2dfd278",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hujus successor fuit Menander, Samarites genere, qui et ipse ad summum magiae pervenit. Qui primam quidem virtutem incognitam ait omnibus; se autem eum esse, qui missus sit ab invisibilibus Salvatorem pro salute hominum. Mundum autem factum ab Angelis; quos et ipse similiter ut Simon, ab Ennoia emissos dicit. Dare quoque per eam, quae a se doceatur, magicam scientiam addidit, ut et ipsos qui mundum fecerunt, vincat Angelos. Resurrectionem enim per id quod est in eum baptisma accipere ejus discipulos, et ultra non posse mori, sed perseverare non senescentes et immortales.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3e164bf0dd8a27116f6a7d932cc82a128c05c6954970924812499e3fb529577a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hujus successor fuit Menander, Samarites genere, qui et ipse ad summum magiae pervenit. Qui primam quidem virtutem incognitam ait omnibus; se autem eum esse, qui missus sit ab invisibilibus Salvatorem pro salute hominum. Mundum autem factum ab Angelis; quos et ipse similiter ut Simon, ab Ennoia emissos dicit. Dare quoque per eam, quae a se doceatur, magicam scientiam addidit, ut et ipsos qui mundum fecerunt, vincat Angelos. Resurrectionem enim per id quod est in eum baptisma accipere ejus discipulos, et ultra non posse mori, sed perseverare non senescentes et immortales.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "81a47b8a7211dc80764970dfd39b2a8a942f2dc236195ee2994c76cbd669b318",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 17장은 절 번호 없는 한 장이며, 통상 인용의 1권 23장 5절에 해당한다. 시몬의 후계자로 메난드로스를 소개한다.",
          "보이지 않는 존재들에게서 구원자로 보냄을 받았다는 말은 메난드로스가 자기 자신에 관해 하는 주장으로 서술된다.",
          "그를 향한 세례를 통해 이미 부활을 받고 늙거나 죽지 않게 된다는 주장이 본문의 마지막 내용이다.",
          "Harvey 195쪽 각주 2는 유세비우스 『교회사』 3.26의 병행 서술을 제시한다. 후대 교회사에서 이레네우스의 보고가 전해지는 관계를 추적할 수 있는 대목이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cabc1920c3b813f95fd44ef9d9d56a519e47dcc0543143737360e007f2dfd278"
            ],
            "text": "그의 후계자는 메난드로스였다. 사마리아 출신으로, 그 자신도 마술의 극치에 이르렀다. 그는 첫 능력이 아무에게도 알려지지 않았다고 말하며, 자기는 사람들의 구원을 위해, 보이지 않는 존재들에게서 구원자로 보냄을 받은 이라고 했다. 세상은 천사들이 만들었으며, 그 천사들도 시몬이 말한 것과 마찬가지로, 엔노이아에게서 나왔다고 말한다. 세상을 만든 바로 그 천사들을 이길 수 있도록, 자기가 가르치는 마술을 통해, 지식을 준다고도 덧붙였다. 그의 제자들은 그를 향한 세례를 통해 부활을 받으며, 이제 더 이상 죽을 수 없고, 늙지도 죽지도 않는 채로 계속 존재한다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e164bf0dd8a27116f6a7d932cc82a128c05c6954970924812499e3fb529577a"
        ],
        "text": "그의 후계자는 메난드로스였다. 사마리아 출신으로, 그 자신도 마술의 극치에 이르렀다. 그는 첫 능력이 아무에게도 알려지지 않았다고 말하며, 자기는 사람들의 구원을 위해, 보이지 않는 존재들에게서 구원자로 보냄을 받은 이라고 했다. 세상은 천사들이 만들었으며, 그 천사들도 시몬이 말한 것과 마찬가지로, 엔노이아에게서 나왔다고 말한다. 세상을 만든 바로 그 천사들을 이길 수 있도록, 자기가 가르치는 마술을 통해, 지식을 준다고도 덧붙였다. 그의 제자들은 그를 향한 세례를 통해 부활을 받으며, 이제 더 이상 죽을 수 없고, 늙지도 죽지도 않는 채로 계속 존재한다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9e94c48c589247b33fb7ecfb03902968e7c4e7d54d321f9161455a76ad9d9241",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
      },
      "work_location": "1.h17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9c2fd6e0cc003f4f5355b2a7ffae70a15ddc091965cf1d88edc6d2be37822010",
        "part_links": [
          [
            "sha256:57a2009769a6539e082a3e33e9ce1160102e0438357a8ee40e7014b69b9c472f",
            "sha256:e919cbd101b929fbaf91f38ccf11afd7cf13e6d5f107943961207bafe0a93198",
            "sha256:15b9015117ac26e495208932ea8e457d66781dbfc7c8d9c5c4375d4e6fee30b9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b925d20686982e6fecf5503564619426278bb6bc726e5f35d70aef1e4206d73"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:749b0859eb74d33b4bc4dbad70736002c36f8c6a4d6f4995f7044ea2c8269cac"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 18장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h18",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h18",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              196,
              197,
              198
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 18장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 24장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a8100ba690e74e2cbf94524fcb9f08b3002b460f03ac192a576b257eba619a71",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c2fd6e0cc003f4f5355b2a7ffae70a15ddc091965cf1d88edc6d2be37822010",
            "source_revision_id": "sha256:3b925d20686982e6fecf5503564619426278bb6bc726e5f35d70aef1e4206d73",
            "translation_revision_id": "sha256:749b0859eb74d33b4bc4dbad70736002c36f8c6a4d6f4995f7044ea2c8269cac"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a954518ba37c411ad59be1bc509a65d3f53ee4464bc840d8869ad459ab453c93",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c2fd6e0cc003f4f5355b2a7ffae70a15ddc091965cf1d88edc6d2be37822010",
            "source_revision_id": "sha256:3b925d20686982e6fecf5503564619426278bb6bc726e5f35d70aef1e4206d73",
            "translation_revision_id": "sha256:749b0859eb74d33b4bc4dbad70736002c36f8c6a4d6f4995f7044ea2c8269cac"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a8100ba690e74e2cbf94524fcb9f08b3002b460f03ac192a576b257eba619a71",
          "sha256:a954518ba37c411ad59be1bc509a65d3f53ee4464bc840d8869ad459ab453c93"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h18",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              196,
              197,
              198
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "semetipsos",
            "printed_pages": [
              196,
              197
            ],
            "printed_parts": [
              "semet-",
              "ipsos"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "adopted_reading": "quod dissolvere voluerint Patrem ejus omnes principes",
            "explanation": "라틴어는 지배자들이 그의 아버지를 없애려 했다는 주어·목적어 관계이다. 병기된 그리스어의 아버지가 지배자들을 없애려 한다는 연결과 구별하여 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 197,
            "printed_text": "quod dissolvere voluerint Patrem ejus omnes principes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_language_difference"
          },
          {
            "explanation": "우리의라는 말이 없는 인용 형태를 유지했다. Harvey 각주 3은 이 어구가 일부 이전 판본에서 추가되었음을 설명한다.",
            "printed_page": 197,
            "printed_text": "Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scriptural_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 18장 전체로 별도 절 번호가 없다이며, 통상 인용 1권 24장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0b9ac4ea3595c5b1b1185ecb1f0ba54cfa7cdeee6770ca5f2505970d19449b99",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n401.jpg",
            "page_key": "1:196",
            "printed_page": 196,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:57a2009769a6539e082a3e33e9ce1160102e0438357a8ee40e7014b69b9c472f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ex iis Saturninus, qui fuit ab Antiochia ea quae est apud Daphnen, et Basilides, occasiones accipientes, distantes doctrinas ostenderunt; alter quidem in Syria, alter vero in Alexandria. Saturninus quidem similiter ut Menander, unum Patrem incognitum omnibus ostendit, qui fecit Angelos, Archangelos, Virtutes, Potestates. A septem autem quibusdam Angelis mundum factum, et omnia quae in eo. Hominem autem Angelorum esse facturam, desursum a summa potestate lucida imagine apparente, quam cum tenere non potuissent, inquit, eo quod statim recurrerit sursum, adhortati sunt semetipsos,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f51f216741a93d3506a693da422afc7f749b2542d76259d9a2f54c58318e047c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n402.jpg",
            "page_key": "1:197",
            "printed_page": 197,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e919cbd101b929fbaf91f38ccf11afd7cf13e6d5f107943961207bafe0a93198",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicentes: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem: qui cum factus esset, et non potuisset erigi plasma propter imbecillitatem Angelorum, sed quasi vermiculus scarizaret, miserantem ejus desuper Virtutem, quoniam in similitudinem ejus esset factus, emisisse scintillam vitae, quae erexit hominem, et articulavit, et vivere fecit. Hanc igitur scintillam vitae post defunctionem recurrere ad ea quae sunt ejusdem generis, dicit: et reliqua ex quibus facta sunt in illa resolvi. Salvatorem autem innatum demonstravit, et incorporalem, et sine figura, putative autem visum hominem. Et Judaeorum Deum unum ex Angelis esse ait: et propter hoc quod dissolvere voluerint Patrem ejus omnes principes, advenisse Christum ad destructionem Judaeorum Dei, et ad salutem credentium ei; esse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "da414dfb794587a2cb87c61fe7ebc0871b172edb275613a8782725678752132c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n403.jpg",
            "page_key": "1:198",
            "printed_page": 198,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:15b9015117ac26e495208932ea8e457d66781dbfc7c8d9c5c4375d4e6fee30b9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem hos, qui habent scintillam vitae ejus. Duo enim genera hic primus hominum plasmata esse ab Angelis dixit, alterum quidem nequam, alterum autem bonum. Et quoniam daemones pessimos adjuvabant, venisse Salvatorem ad dissolutionem malorum hominum et daemonum, ad salutem autem bonorum. Nubere autem et generare a Satana dicunt esse. Multi autem ex iis, qui sunt ab eo, et ab animalibus abstinent, per fictam hujusmodi continentiam seducentes multos. Prophetias autem quasdam quidem ab iis Angelis, qui mundum fabricaverint dictas; quasdam autem a Satana: quem et ipsum Angelum adversarium mundi fabricatoribus ostendit, maxime autem Judaeorum Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3b925d20686982e6fecf5503564619426278bb6bc726e5f35d70aef1e4206d73",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ex iis Saturninus, qui fuit ab Antiochia ea quae est apud Daphnen, et Basilides, occasiones accipientes, distantes doctrinas ostenderunt; alter quidem in Syria, alter vero in Alexandria. Saturninus quidem similiter ut Menander, unum Patrem incognitum omnibus ostendit, qui fecit Angelos, Archangelos, Virtutes, Potestates. A septem autem quibusdam Angelis mundum factum, et omnia quae in eo. Hominem autem Angelorum esse facturam, desursum a summa potestate lucida imagine apparente, quam cum tenere non potuissent, inquit, eo quod statim recurrerit sursum, adhortati sunt semetipsos, dicentes: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem: qui cum factus esset, et non potuisset erigi plasma propter imbecillitatem Angelorum, sed quasi vermiculus scarizaret, miserantem ejus desuper Virtutem, quoniam in similitudinem ejus esset factus, emisisse scintillam vitae, quae erexit hominem, et articulavit, et vivere fecit. Hanc igitur scintillam vitae post defunctionem recurrere ad ea quae sunt ejusdem generis, dicit: et reliqua ex quibus facta sunt in illa resolvi. Salvatorem autem innatum demonstravit, et incorporalem, et sine figura, putative autem visum hominem. Et Judaeorum Deum unum ex Angelis esse ait: et propter hoc quod dissolvere voluerint Patrem ejus omnes principes, advenisse Christum ad destructionem Judaeorum Dei, et ad salutem credentium ei; esse autem hos, qui habent scintillam vitae ejus. Duo enim genera hic primus hominum plasmata esse ab Angelis dixit, alterum quidem nequam, alterum autem bonum. Et quoniam daemones pessimos adjuvabant, venisse Salvatorem ad dissolutionem malorum hominum et daemonum, ad salutem autem bonorum. Nubere autem et generare a Satana dicunt esse. Multi autem ex iis, qui sunt ab eo, et ab animalibus abstinent, per fictam hujusmodi continentiam seducentes multos. Prophetias autem quasdam quidem ab iis Angelis, qui mundum fabricaverint dictas; quasdam autem a Satana: quem et ipsum Angelum adversarium mundi fabricatoribus ostendit, maxime autem Judaeorum Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "017008626a332bb9a6fcdb0cd1bfdbe3c1f61c2b07d7a5b84835ee1150e37198",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 18장 전체는 통상 인용 1권 24장 1-2절에 해당한다. 사투르니누스와 바실리데스가 각각 시리아와 알렉산드리아에서 다른 가르침을 폈다는 도입 뒤, 사투르니누스의 견해를 서술한다.",
          "형상과 닮음을 따라 사람을 만들자는 인용에는 우리의라는 말이 없다. Harvey 197쪽 각주 3은 일부 이전 판본의 첨가를 검토한다. 한국어는 이 문헌에 실린 인용 범위를 유지했다.",
          "생명의 불꽃이 사람을 일으키고 마디를 갖추며 살게 한다는 설명이다. articulavit는 관절과 마디를 갖추어 준다는 뜻으로 옮겼다.",
          "197쪽은 모든 지배자가 그의 아버지를 없애려 했다는 라틴어의 주어와 목적어를 유지했다. 병기된 그리스어에서는 아버지가 지배자들을 없애려 한다는 관계로 읽힌다. 그의 아버지라는 대명사의 지시도 확정하지 않고 보존했다.",
          "혼인과 출산, 음식 절제, 예언의 기원에 관한 말은 사투르니누스와 그를 따르는 이들의 견해로 보고된다. 꾸며 낸 절제라는 평가는 이레네우스의 논쟁적 서술이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:57a2009769a6539e082a3e33e9ce1160102e0438357a8ee40e7014b69b9c472f",
              "sha256:e919cbd101b929fbaf91f38ccf11afd7cf13e6d5f107943961207bafe0a93198",
              "sha256:15b9015117ac26e495208932ea8e457d66781dbfc7c8d9c5c4375d4e6fee30b9"
            ],
            "text": "다프네 근처의 안티오키아 출신 사투르니누스와, 바실리데스는, 이들에게서 계기를 얻어, 서로 다른 가르침을 내놓았다. 한 사람은 시리아에서, 다른 사람은 알렉산드리아에서 그리했다. 사투르니누스는 메난드로스처럼, 아무에게도 알려지지 않은 한 아버지를 제시했다. 그 아버지가 천사들, 대천사들, 능력들, 권세들을 만드셨다고 한다. 어떤 일곱 천사가 세상과 그 안의 모든 것을 만들었다고 한다. 사람도 천사들이 만든 것이라고 한다. 위의 가장 높은 권세에게서 빛나는 형상이 나타났을 때, 그 형상은 곧바로 위로 돌아갔으므로, 천사들은 그것을 붙잡아 둘 수 없었다고 한다. 그래서 서로 격려하며 말했다. “형상과 닮음을 따라 사람을 만들자.” 사람이 만들어졌으나, 천사들의 무력함 때문에, 그 빚어진 것은 일어설 수 없었고, 작은 벌레처럼 꿈틀거렸다. 자기를 닮게 만들어졌으므로, 위의 능력은 그를 불쌍히 여겨, 생명의 불꽃을 보냈다. 그 불꽃이 사람을 일으켜 세우고, 마디들을 갖추어 주고, 살게 했다는 것이다. 이 생명의 불꽃은 죽은 뒤, 자기와 같은 종류에 속한 것들에게 돌아간다고 한다. 나머지는 그것들이 만들어진 재료들로 풀려 돌아간다. 구원자는 태어나지 않았으며, 몸이 없고, 형체도 없으며, 사람으로 보였을 뿐이라고 그는 제시했다. 유대인들의 하나님은 천사들 가운데 하나라고 말한다. 모든 지배자가 그의 아버지를 없애려 했기에, 그리스도가 유대인들의 하나님을 무너뜨리고, 자기를 믿는 이들을 구원하려고 왔다고 한다. 그 믿는 이들은 그의 생명의 불꽃을 지닌 이들이다. 이 사람이 처음으로 천사들이 두 종류의 사람을 빚었다고 말했다. 하나는 악하고, 다른 하나는 선하다는 것이다. 귀신들이 악한 이들을 도왔기에, 구원자가 와서, 악한 사람들과 귀신들을 없애고, 선한 이들을 구원하려 했다고 한다. 그들은 혼인과 출산이 사탄에게서 나왔다고 말한다. 그에게 속한 이들 가운데 많은 사람은 동물성 음식도 삼가며, 이런 꾸며 낸 절제로 많은 이를 미혹한다. 예언들 가운데 어떤 것은 세상을 만든 천사들이 말했고, 어떤 것은 사탄이 말했다고 한다. 그는 사탄도 세상을 만든 이들에게 대적하는 천사이며, 특히 유대인들의 하나님에게 대적한다고 제시했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b925d20686982e6fecf5503564619426278bb6bc726e5f35d70aef1e4206d73"
        ],
        "text": "다프네 근처의 안티오키아 출신 사투르니누스와, 바실리데스는, 이들에게서 계기를 얻어, 서로 다른 가르침을 내놓았다. 한 사람은 시리아에서, 다른 사람은 알렉산드리아에서 그리했다. 사투르니누스는 메난드로스처럼, 아무에게도 알려지지 않은 한 아버지를 제시했다. 그 아버지가 천사들, 대천사들, 능력들, 권세들을 만드셨다고 한다. 어떤 일곱 천사가 세상과 그 안의 모든 것을 만들었다고 한다. 사람도 천사들이 만든 것이라고 한다. 위의 가장 높은 권세에게서 빛나는 형상이 나타났을 때, 그 형상은 곧바로 위로 돌아갔으므로, 천사들은 그것을 붙잡아 둘 수 없었다고 한다. 그래서 서로 격려하며 말했다. “형상과 닮음을 따라 사람을 만들자.” 사람이 만들어졌으나, 천사들의 무력함 때문에, 그 빚어진 것은 일어설 수 없었고, 작은 벌레처럼 꿈틀거렸다. 자기를 닮게 만들어졌으므로, 위의 능력은 그를 불쌍히 여겨, 생명의 불꽃을 보냈다. 그 불꽃이 사람을 일으켜 세우고, 마디들을 갖추어 주고, 살게 했다는 것이다. 이 생명의 불꽃은 죽은 뒤, 자기와 같은 종류에 속한 것들에게 돌아간다고 한다. 나머지는 그것들이 만들어진 재료들로 풀려 돌아간다. 구원자는 태어나지 않았으며, 몸이 없고, 형체도 없으며, 사람으로 보였을 뿐이라고 그는 제시했다. 유대인들의 하나님은 천사들 가운데 하나라고 말한다. 모든 지배자가 그의 아버지를 없애려 했기에, 그리스도가 유대인들의 하나님을 무너뜨리고, 자기를 믿는 이들을 구원하려고 왔다고 한다. 그 믿는 이들은 그의 생명의 불꽃을 지닌 이들이다. 이 사람이 처음으로 천사들이 두 종류의 사람을 빚었다고 말했다. 하나는 악하고, 다른 하나는 선하다는 것이다. 귀신들이 악한 이들을 도왔기에, 구원자가 와서, 악한 사람들과 귀신들을 없애고, 선한 이들을 구원하려 했다고 한다. 그들은 혼인과 출산이 사탄에게서 나왔다고 말한다. 그에게 속한 이들 가운데 많은 사람은 동물성 음식도 삼가며, 이런 꾸며 낸 절제로 많은 이를 미혹한다. 예언들 가운데 어떤 것은 세상을 만든 천사들이 말했고, 어떤 것은 사탄이 말했다고 한다. 그는 사탄도 세상을 만든 이들에게 대적하는 천사이며, 특히 유대인들의 하나님에게 대적한다고 제시했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:749b0859eb74d33b4bc4dbad70736002c36f8c6a4d6f4995f7044ea2c8269cac",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
      },
      "work_location": "1.h18",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-18"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0f68c5a8cfbf8349bc416d1bf0f09e51ddceeec572b000265d4f2364e974e438",
        "part_links": [
          [
            "sha256:964945d0570841694fe83d293e1997fe795d47ef6b5653fa2515201d2abd31a6",
            "sha256:86a2e49b6429129af868c0cbc7f51f0f65d2427e28b9d1739b447f5d431506a0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:879a691c35cce3f8cd97bdb6126e12ef1deb4e53dc5688a341a9e18c94e041a3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:66ae259751d5e14ba7992382022e4e0b17781152086bd72045b621a0e6026e66"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 19장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              198,
              199
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 19장 1절이며, 통상 인용 1권 24장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d2666d16e9c5f76cec06b3d3b7c3a550dc7ef7693271724e5158d48435b63db6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0f68c5a8cfbf8349bc416d1bf0f09e51ddceeec572b000265d4f2364e974e438",
            "source_revision_id": "sha256:879a691c35cce3f8cd97bdb6126e12ef1deb4e53dc5688a341a9e18c94e041a3",
            "translation_revision_id": "sha256:66ae259751d5e14ba7992382022e4e0b17781152086bd72045b621a0e6026e66"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:13299163aca1fa4a77626cdee39e888862a568fb91224e0b917d42135b5de74b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0f68c5a8cfbf8349bc416d1bf0f09e51ddceeec572b000265d4f2364e974e438",
            "source_revision_id": "sha256:879a691c35cce3f8cd97bdb6126e12ef1deb4e53dc5688a341a9e18c94e041a3",
            "translation_revision_id": "sha256:66ae259751d5e14ba7992382022e4e0b17781152086bd72045b621a0e6026e66"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d2666d16e9c5f76cec06b3d3b7c3a550dc7ef7693271724e5158d48435b63db6",
          "sha256:13299163aca1fa4a77626cdee39e888862a568fb91224e0b917d42135b5de74b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              198,
              199
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Arundel 사본의 독법을 바탕으로 제시된 접속사를 대괄호와 함께 보존했다.",
            "printed_page": 199,
            "printed_text": "[et]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_supplement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 19장 1절이며, 통상 인용 1권 24장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "da414dfb794587a2cb87c61fe7ebc0871b172edb275613a8782725678752132c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n403.jpg",
            "page_key": "1:198",
            "printed_page": 198,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:964945d0570841694fe83d293e1997fe795d47ef6b5653fa2515201d2abd31a6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Basilides autem, ut altius aliquid et verisimilius invenisse videatur, in immensum extendit sententiam doctrinae suae,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "63a728ddaf5f4aacce29bba3dabb42cb809f873e379e9ca5aaa008b3ed27d642",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n404.jpg",
            "page_key": "1:199",
            "printed_page": 199,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:86a2e49b6429129af868c0cbc7f51f0f65d2427e28b9d1739b447f5d431506a0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ostendens Nun primo ab innato natum Patre, ab hoc autem natum Logon, deinde a Logo Phronesin, a Phronesi autem Sophiam et Dynamin, a Dynami autem et Sophia virtutes, et principes, et Angelos, quos et primos vocat, et ab iis primum coelum factum. Dehinc ab horum derivatione alios autem factos, aliud coelum simile priori fecisse, et simili modo ex eorum derivatione cum alii facti essent, [et] antitypi eis qui super eos essent, aliud tertium deformasse coelum: et a tertio deorsum descendentum quartum, et deinceps secundum eum modum alteros et alteros principes et angelos factos esse dicunt, et coelos ccclxv. Quapropter et tot dies habere annum secundum numerum coelorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:879a691c35cce3f8cd97bdb6126e12ef1deb4e53dc5688a341a9e18c94e041a3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Basilides autem, ut altius aliquid et verisimilius invenisse videatur, in immensum extendit sententiam doctrinae suae, ostendens Nun primo ab innato natum Patre, ab hoc autem natum Logon, deinde a Logo Phronesin, a Phronesi autem Sophiam et Dynamin, a Dynami autem et Sophia virtutes, et principes, et Angelos, quos et primos vocat, et ab iis primum coelum factum. Dehinc ab horum derivatione alios autem factos, aliud coelum simile priori fecisse, et simili modo ex eorum derivatione cum alii facti essent, [et] antitypi eis qui super eos essent, aliud tertium deformasse coelum: et a tertio deorsum descendentum quartum, et deinceps secundum eum modum alteros et alteros principes et angelos factos esse dicunt, et coelos ccclxv. Quapropter et tot dies habere annum secundum numerum coelorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3ad5b1f706f4c9eedb87495cee8f168a0163a3bac2bb7ccf40cddb09df98b133",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "바실리데스의 계보는 누스, 로고스, 프로네시스, 소피아와 뒤나미스, 능력들과 지배자들과 천사들로 이어진다. 이름의 뜻은 각각 지성, 말씀, 슬기, 지혜, 능력과 연결된다.",
          "같은 방식의 발생을 반복하여 365개의 하늘과 한 해의 날수를 연결하는 설명이다. 위의 존재들과 대응하는 형상이라는 antitypi를 이 문맥에 따라 옮겼다.",
          "199쪽 [et]를 대괄호와 함께 유지하고 한국어에는 [또]로 표시했다. Harvey 각주 4가 Arundel 사본의 형태와 연결하는 접속사이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:964945d0570841694fe83d293e1997fe795d47ef6b5653fa2515201d2abd31a6",
              "sha256:86a2e49b6429129af868c0cbc7f51f0f65d2427e28b9d1739b447f5d431506a0"
            ],
            "text": "바실리데스는, 더 높고 더 그럴듯한 것을 발견한 듯 보이려고, 자기 가르침의 내용을 한없이 늘였다. 먼저 태어나지 않은 아버지에게서 누스가 태어나고, 누스에게서 로고스가 태어나며, 로고스에게서 프로네시스가, 프로네시스에게서 소피아와 뒤나미스가, 뒤나미스와 소피아에게서 능력들과 지배자들과 천사들이 나왔다고 제시한다. 그 천사들을 첫 천사들이라고도 부르며, 그들이 첫째 하늘을 만들었다고 한다. 그 뒤 이들에게서 흘러나와 생긴 다른 이들이, 앞의 하늘과 닮은 또 다른 하늘을 만들었고, 같은 방식으로 그들에게서 흘러나와 또 다른 이들이 생겼을 때, [또] 그들은 자기들 위의 존재들과 대응하는 형상으로서, 다른 셋째 하늘을 만들었다고 한다. 셋째 하늘에서 아래로 내려가 넷째 하늘이 생겼고, 그 뒤로도 같은 방식으로, 다른 지배자들과 천사들이 계속 생겨났으며, 하늘들은 삼백육십오 개가 되었다고 말한다. 그러므로 한 해의 날수도 하늘의 수에 따라 그만큼 있다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:879a691c35cce3f8cd97bdb6126e12ef1deb4e53dc5688a341a9e18c94e041a3"
        ],
        "text": "바실리데스는, 더 높고 더 그럴듯한 것을 발견한 듯 보이려고, 자기 가르침의 내용을 한없이 늘였다. 먼저 태어나지 않은 아버지에게서 누스가 태어나고, 누스에게서 로고스가 태어나며, 로고스에게서 프로네시스가, 프로네시스에게서 소피아와 뒤나미스가, 뒤나미스와 소피아에게서 능력들과 지배자들과 천사들이 나왔다고 제시한다. 그 천사들을 첫 천사들이라고도 부르며, 그들이 첫째 하늘을 만들었다고 한다. 그 뒤 이들에게서 흘러나와 생긴 다른 이들이, 앞의 하늘과 닮은 또 다른 하늘을 만들었고, 같은 방식으로 그들에게서 흘러나와 또 다른 이들이 생겼을 때, [또] 그들은 자기들 위의 존재들과 대응하는 형상으로서, 다른 셋째 하늘을 만들었다고 한다. 셋째 하늘에서 아래로 내려가 넷째 하늘이 생겼고, 그 뒤로도 같은 방식으로, 다른 지배자들과 천사들이 계속 생겨났으며, 하늘들은 삼백육십오 개가 되었다고 말한다. 그러므로 한 해의 날수도 하늘의 수에 따라 그만큼 있다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:66ae259751d5e14ba7992382022e4e0b17781152086bd72045b621a0e6026e66",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "work_location": "1.h19.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:aecca81d4dfd48adbb27d132a4b5744f25fd932d4476cb1a7850ac38b274670a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:71cf24f2a88798972d6fbb132ff1faf6a33c189f99b10068584500c00d9fa285",
            "sha256:1bb92e318936025b9adfd3ef4bc8e47cc1142adf33693410ec617877579d8130"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5da7de2f7a8767e19a786d8987c40c6d8436468f891bed5c7fb0615a9d1d4b8a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:185707cd84df2c9d03d20fb920e97fac7a031b260554247e51142e442519804a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 19장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              199,
              200
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 19장 2절이며, 통상 인용 1권 24장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8be2aa8bbf63948c35768b16c09916d01e14196face69ff9cffde4efc4e8af3e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aecca81d4dfd48adbb27d132a4b5744f25fd932d4476cb1a7850ac38b274670a",
            "source_revision_id": "sha256:5da7de2f7a8767e19a786d8987c40c6d8436468f891bed5c7fb0615a9d1d4b8a",
            "translation_revision_id": "sha256:185707cd84df2c9d03d20fb920e97fac7a031b260554247e51142e442519804a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a525975251fda4fd0cd5936a1069679948a52a72d143bf70e011ae1e1773b858",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aecca81d4dfd48adbb27d132a4b5744f25fd932d4476cb1a7850ac38b274670a",
            "source_revision_id": "sha256:5da7de2f7a8767e19a786d8987c40c6d8436468f891bed5c7fb0615a9d1d4b8a",
            "translation_revision_id": "sha256:185707cd84df2c9d03d20fb920e97fac7a031b260554247e51142e442519804a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8be2aa8bbf63948c35768b16c09916d01e14196face69ff9cffde4efc4e8af3e",
          "sha256:a525975251fda4fd0cd5936a1069679948a52a72d143bf70e011ae1e1773b858"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              199,
              200
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 19장 2절이며, 통상 인용 1권 24장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "63a728ddaf5f4aacce29bba3dabb42cb809f873e379e9ca5aaa008b3ed27d642",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n404.jpg",
            "page_key": "1:199",
            "printed_page": 199,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:71cf24f2a88798972d6fbb132ff1faf6a33c189f99b10068584500c00d9fa285",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Eos autem qui posterius continent coelum angelos, quod etiam a nobis videtur, constituisse ea quae sunt in mundo omnia,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "317ea84ec706f1cc66b93cf4ba47463b7c41776bdb786645953f8fe943bc5e8a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n405.jpg",
            "page_key": "1:200",
            "printed_page": 200,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1bb92e318936025b9adfd3ef4bc8e47cc1142adf33693410ec617877579d8130",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et partes sibi fecisse terrae, et earum quae super eam sunt gentium. Esse autem principem ipsorum eum, qui Judaeorum putatur esse Deus. Et quoniam hic suis hominibus, id est Judaeis, voluit subjicere reliquas gentes, reliquos omnes principes contra stetisse ei et contraegisse. Quapropter et reliquae resiluerunt gentes ejus genti. Innatum autem et innominatum Patrem, videntem perditionem ipsorum, misisse primogenitum Nun suum, et hunc esse qui dicitur Christus, in libertatem credentium ei a potestate eorum qui mundum fabricaverunt. Et gentibus ipsorum autem apparuisse eum in terra hominem, et virtutes perfecisse. Quapropter neque passum eum, sed Simonem quendam Cyrenaeum angariatum portasse crucem ejus pro eo: et hunc secundum ignorantiam et errorem crucifixum, transfiguratum ab eo, uti putaretur ipse esse Jesus: et ipsum autem Jesum Simonis accepisse formam, et stantem irrisisse eos. Quoniam enim Virtus incorporalis erat et Nus innati Patris, transfiguratum quemadmodum vellet, et sic ascendisse ad eum qui miserat eum, deridentem eos, cum teneri non posset, et invisibilis esset omnibus. Et liberatos igitur eos qui haec sciant a mundi fabricatoribus principibus: et non oportere confiteri eum qui sit crucifixus, sed eum qui in hominis forma venerit, et putatus sit crucifixus, et vocatus sit Jesus, et missus a Patre, uti per dispositionem hanc opera mundi fabricatorum dissolveret. Si quis igitur, ait, confitetur crucifixum, adhuc hic servus est, et sub potestate eorum qui corpora fecerunt: qui autem negaverit, liberatus est quidem ab iis, cognoscit autem dispositionem innati Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5da7de2f7a8767e19a786d8987c40c6d8436468f891bed5c7fb0615a9d1d4b8a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Eos autem qui posterius continent coelum angelos, quod etiam a nobis videtur, constituisse ea quae sunt in mundo omnia, et partes sibi fecisse terrae, et earum quae super eam sunt gentium. Esse autem principem ipsorum eum, qui Judaeorum putatur esse Deus. Et quoniam hic suis hominibus, id est Judaeis, voluit subjicere reliquas gentes, reliquos omnes principes contra stetisse ei et contraegisse. Quapropter et reliquae resiluerunt gentes ejus genti. Innatum autem et innominatum Patrem, videntem perditionem ipsorum, misisse primogenitum Nun suum, et hunc esse qui dicitur Christus, in libertatem credentium ei a potestate eorum qui mundum fabricaverunt. Et gentibus ipsorum autem apparuisse eum in terra hominem, et virtutes perfecisse. Quapropter neque passum eum, sed Simonem quendam Cyrenaeum angariatum portasse crucem ejus pro eo: et hunc secundum ignorantiam et errorem crucifixum, transfiguratum ab eo, uti putaretur ipse esse Jesus: et ipsum autem Jesum Simonis accepisse formam, et stantem irrisisse eos. Quoniam enim Virtus incorporalis erat et Nus innati Patris, transfiguratum quemadmodum vellet, et sic ascendisse ad eum qui miserat eum, deridentem eos, cum teneri non posset, et invisibilis esset omnibus. Et liberatos igitur eos qui haec sciant a mundi fabricatoribus principibus: et non oportere confiteri eum qui sit crucifixus, sed eum qui in hominis forma venerit, et putatus sit crucifixus, et vocatus sit Jesus, et missus a Patre, uti per dispositionem hanc opera mundi fabricatorum dissolveret. Si quis igitur, ait, confitetur crucifixum, adhuc hic servus est, et sub potestate eorum qui corpora fecerunt: qui autem negaverit, liberatus est quidem ab iis, cognoscit autem dispositionem innati Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "552980446de84fcfc26d01402cd8a6c48fe8c5a14d30b25f31feb0d1a9eddba1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "가장 아래의 하늘을 차지한 천사들과 그들의 우두머리를 배정하는 바실리데스의 설명이다. 민족들 사이의 대립도 이 천사들의 지배 관계로 설명하는 서술 안에 놓인다.",
          "구레네 시몬이 예수의 모습을 받아 십자가에 못 박히고 예수가 시몬의 모습을 취했다는 내용은, 이레네우스가 바실리데스의 견해로 보고하는 주장이다. 앞의 사마리아 사람 시몬과 이 시몬을 구별해야 한다.",
          "한국어 본문에서는 Cyrenaeum을 키레네 사람으로 옮겼다. 키레네는 한국어 성경에서 구레네로도 적는 지명이다.",
          "십자가에 못 박힌 이를 고백하거나 부인한다는 대조는, 몸 없는 능력으로 나타났다는 앞의 설명에서 나온 주장이다. 그 주장의 발화자와 부정·조건 관계를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:71cf24f2a88798972d6fbb132ff1faf6a33c189f99b10068584500c00d9fa285",
              "sha256:1bb92e318936025b9adfd3ef4bc8e47cc1142adf33693410ec617877579d8130"
            ],
            "text": "우리에게도 보이는 맨 마지막 하늘을 차지한 천사들이, 세상 안의 모든 것을 구성하고, 땅을 자기들의 몫으로 나누었으며, 그 위의 민족들도 나누었다고 한다. 그들의 우두머리는 유대인들의 하나님으로 여겨지는 이라고 한다. 나머지 민족들을 자기 백성, 곧 유대인들에게 복종시키려 했으므로, 다른 모든 지배자가 그에게 맞서 일어나 저항했다고 한다. 이 때문에 나머지 민족들도 그의 민족에게 반발했다. 태어나지 않았고 이름 붙일 수 없는 아버지는, 그들이 멸망하는 것을 보고, 자기의 맏아들 누스를 보냈다. 그가 그리스도라고 불리는 이이며, 그를 믿는 이들을 세상을 만든 이들의 권세에서 해방하려고 보냈다는 것이다. 그 권세들의 민족들에게, 그는 땅 위에서 사람으로 나타나, 능력을 행했다고 한다. 그러므로 고난을 받은 것은 그가 아니라, 강제로 동원된 키레네 사람 시몬이 그를 대신하여 그의 십자가를 졌다고 한다. 시몬은 그에 의해 모습이 바뀌어, 예수로 여겨지게 되었으며, 무지와 잘못으로 십자가에 못 박혔다고 한다. 예수 자신은 시몬의 모습을 받아, 곁에 서서 그들을 비웃었다는 것이다. 그는 몸 없는 능력이며, 태어나지 않은 아버지의 누스였기에, 원하는 대로 모습을 바꾸어, 그를 보내신 이에게 올라갔다. 그들을 조롱했으며, 붙잡힐 수 없었고, 아무에게도 보이지 않았다고 한다. 그러므로 이것들을 아는 이들은 세상을 만든 지배자들에게서 해방되었으며, 십자가에 못 박힌 이를 고백해서는 안 된다고 한다. 사람의 모습으로 와서, 십자가에 못 박힌 것으로 여겨지고, 예수라고 불렸으며, 이 경륜을 통해 세상을 만든 이들의 작품들을 무너뜨리도록, 아버지에게 보냄을 받은 이를 고백해야 한다고 한다. 그러므로 누군가 십자가에 못 박힌 이를 고백하면, 그는 아직 종이며, 몸들을 만든 이들의 권세 아래 있다고 그는 말한다. 그러나 그를 부인한 이는, 그들에게서 해방되었고, 태어나지 않은 아버지의 경륜을 안다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5da7de2f7a8767e19a786d8987c40c6d8436468f891bed5c7fb0615a9d1d4b8a"
        ],
        "text": "우리에게도 보이는 맨 마지막 하늘을 차지한 천사들이, 세상 안의 모든 것을 구성하고, 땅을 자기들의 몫으로 나누었으며, 그 위의 민족들도 나누었다고 한다. 그들의 우두머리는 유대인들의 하나님으로 여겨지는 이라고 한다. 나머지 민족들을 자기 백성, 곧 유대인들에게 복종시키려 했으므로, 다른 모든 지배자가 그에게 맞서 일어나 저항했다고 한다. 이 때문에 나머지 민족들도 그의 민족에게 반발했다. 태어나지 않았고 이름 붙일 수 없는 아버지는, 그들이 멸망하는 것을 보고, 자기의 맏아들 누스를 보냈다. 그가 그리스도라고 불리는 이이며, 그를 믿는 이들을 세상을 만든 이들의 권세에서 해방하려고 보냈다는 것이다. 그 권세들의 민족들에게, 그는 땅 위에서 사람으로 나타나, 능력을 행했다고 한다. 그러므로 고난을 받은 것은 그가 아니라, 강제로 동원된 키레네 사람 시몬이 그를 대신하여 그의 십자가를 졌다고 한다. 시몬은 그에 의해 모습이 바뀌어, 예수로 여겨지게 되었으며, 무지와 잘못으로 십자가에 못 박혔다고 한다. 예수 자신은 시몬의 모습을 받아, 곁에 서서 그들을 비웃었다는 것이다. 그는 몸 없는 능력이며, 태어나지 않은 아버지의 누스였기에, 원하는 대로 모습을 바꾸어, 그를 보내신 이에게 올라갔다. 그들을 조롱했으며, 붙잡힐 수 없었고, 아무에게도 보이지 않았다고 한다. 그러므로 이것들을 아는 이들은 세상을 만든 지배자들에게서 해방되었으며, 십자가에 못 박힌 이를 고백해서는 안 된다고 한다. 사람의 모습으로 와서, 십자가에 못 박힌 것으로 여겨지고, 예수라고 불렸으며, 이 경륜을 통해 세상을 만든 이들의 작품들을 무너뜨리도록, 아버지에게 보냄을 받은 이를 고백해야 한다고 한다. 그러므로 누군가 십자가에 못 박힌 이를 고백하면, 그는 아직 종이며, 몸들을 만든 이들의 권세 아래 있다고 그는 말한다. 그러나 그를 부인한 이는, 그들에게서 해방되었고, 태어나지 않은 아버지의 경륜을 안다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:185707cd84df2c9d03d20fb920e97fac7a031b260554247e51142e442519804a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "work_location": "1.h19.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6f9b6a3f4a7680de452e6318ed728df29b97c3b46af3b7008f3c7aa5ddc4cdce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:412d041ad7c5f6d6526213eafe22056d8c69690602330ee3ac05c8eb0e9264cd",
            "sha256:e2b34456149ff4c7f15f651eba158bd51d06d5a23ee6c509251a3e4155cc53ce",
            "sha256:b81a4b6f354f7c3fe9a4d4384cb9f1a9d249c3aa6dd0c8e68b4d56458c73bf4a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1a1293bb8b52dd1cb12bd0887e087e402071f088cb22a56f1e36f900e3b60219"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8a06151ba18ea3a4b0a17dd7dcc7d51f739280c885be074cdbb2bd7d9bb60f24"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 19장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              201,
              202,
              203
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 19장 3절이며, 통상 인용 1권 24장 5-6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6eb74163c546aaaa64bd1002ddb2a28637f8f185613480a9fc54523a4f43761c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f9b6a3f4a7680de452e6318ed728df29b97c3b46af3b7008f3c7aa5ddc4cdce",
            "source_revision_id": "sha256:1a1293bb8b52dd1cb12bd0887e087e402071f088cb22a56f1e36f900e3b60219",
            "translation_revision_id": "sha256:8a06151ba18ea3a4b0a17dd7dcc7d51f739280c885be074cdbb2bd7d9bb60f24"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7de5476183c338965e9ab848020ea991a7e2110e3b6bc0ce5b572f8fe58640e3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f9b6a3f4a7680de452e6318ed728df29b97c3b46af3b7008f3c7aa5ddc4cdce",
            "source_revision_id": "sha256:1a1293bb8b52dd1cb12bd0887e087e402071f088cb22a56f1e36f900e3b60219",
            "translation_revision_id": "sha256:8a06151ba18ea3a4b0a17dd7dcc7d51f739280c885be074cdbb2bd7d9bb60f24"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6eb74163c546aaaa64bd1002ddb2a28637f8f185613480a9fc54523a4f43761c",
          "sha256:7de5476183c338965e9ab848020ea991a7e2110e3b6bc0ce5b572f8fe58640e3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              201,
              202,
              203
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "editorial_notation": "[Th. adj. προσέταξε]",
            "explanation": "그리스어 병행문이 추가하는 동사를 가리키는 편집 표기를 본문과 분리했다.",
            "parallel_author": "Theodoret",
            "printed_page": 201,
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_parallel_addition"
          },
          {
            "adopted_reading": "Quemadmodum et mundus nomen esse, in quo dicunt descendisse et ascendisse Salvatorem, esse Caulacau.",
            "explanation": "세계와 이름을 잇는 불완전한 라틴어 구문을 보존했다. Harvey 202쪽 각주 1은 원래의 그리스어를 추정하여 다른 해석을 제시하므로, 그 의견을 번역 메모에 분리한다.",
            "printed_pages": [
              201,
              202
            ],
            "printed_text": "Quemadmodum et mundus nomen esse, in quo dicunt descendisse et ascendisse Salvatorem, esse Caulacau.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          },
          {
            "adopted_reading": "continere",
            "editorial_notation": "[pertinere]",
            "explanation": "본문의 continere를 유지했다. Harvey 각주 2가 소개한 사본의 pertinere를 편집 정보로 분리한다.",
            "printed_page": 203,
            "printed_reading": "continere",
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_witness_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 19장 3절이며, 통상 인용 1권 24장 5-6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fe0fe89331c66f08688ed10db2cfae75930957e27a0c713b7ad37838db93c49c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n406.jpg",
            "page_key": "1:201",
            "printed_page": 201,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:412d041ad7c5f6d6526213eafe22056d8c69690602330ee3ac05c8eb0e9264cd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Animae autem eorum soli esse salutem; corpus enim natura corruptibile exsistit. Prophetias autem et ipsas a mundi fabricatoribus fuisse ait principibus, proprie autem legem a principe ipsorum, eum qui eduxerit populum de terra Aegypti. Contemnere autem et idolothyta et nihil arbitrari, sed sine aliqua trepidatione uti eis: habere autem et reliquarum operationum usum indifferentem, et universae libidinis. Utuntur autem et hi magia, et imaginibus, et incantationibus, et invocationibus, et reliqua universa periergia: nomina quoque quaedam affingentes quasi Angelorum, annuntiant hos quidem esse in primo coelo, hos autem in secundo: et deinceps nituntur ccclxv. ementitorum coelorum et nomina, et principia, et angelos, et virtutes exponere. Quemadmodum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "03ef1c6bf7c09d40df0b3b57019a98d43ffa84d011944cc32e41c5fcefcda6eb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n407.jpg",
            "page_key": "1:202",
            "printed_page": 202,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e2b34456149ff4c7f15f651eba158bd51d06d5a23ee6c509251a3e4155cc53ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mundus nomen esse, in quo dicunt descendisse et ascendisse Salvatorem, esse Caulacau. Igitur qui haec didicerit, et Angelos omnes cognoverit, et causas eorum, invisibilem et incomprehensibilem eum angelis et potestatibus universis fieri, quemadmodum et Caulacau fuisse. Et sicut filium incognitum omnibus esse, sic et ipsos a nemine oportere cognosci; sed cum sciant ipsi omnes, et per omnes transeant, ipsos omnibus invisibiles et incognitos esse. Tu enim, aiunt, omnes cognosce, te autem nemo cognoscat. Quapropter et parati sunt ad negationem qui sunt tales, imo magis ne pati quidem propter nomen possunt, cum sint omnibus similes. Non autem multos scire posse haec, sed unum a mille, et duo a myriadibus. Et Judaeos quidem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d73b03b8d829ce2179d835cec59c4f7a6c67cad9444d1d1be3cb5e37e4f672de",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n408.jpg",
            "page_key": "1:203",
            "printed_page": 203,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b81a4b6f354f7c3fe9a4d4384cb9f1a9d249c3aa6dd0c8e68b4d56458c73bf4a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "jam non esse dicunt, Christianos autem nondum: et non oportere omnino ipsorum mysteria effari, sed in abscondito continere per silentium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1a1293bb8b52dd1cb12bd0887e087e402071f088cb22a56f1e36f900e3b60219",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Animae autem eorum soli esse salutem; corpus enim natura corruptibile exsistit. Prophetias autem et ipsas a mundi fabricatoribus fuisse ait principibus, proprie autem legem a principe ipsorum, eum qui eduxerit populum de terra Aegypti. Contemnere autem et idolothyta et nihil arbitrari, sed sine aliqua trepidatione uti eis: habere autem et reliquarum operationum usum indifferentem, et universae libidinis. Utuntur autem et hi magia, et imaginibus, et incantationibus, et invocationibus, et reliqua universa periergia: nomina quoque quaedam affingentes quasi Angelorum, annuntiant hos quidem esse in primo coelo, hos autem in secundo: et deinceps nituntur ccclxv. ementitorum coelorum et nomina, et principia, et angelos, et virtutes exponere. Quemadmodum et mundus nomen esse, in quo dicunt descendisse et ascendisse Salvatorem, esse Caulacau. Igitur qui haec didicerit, et Angelos omnes cognoverit, et causas eorum, invisibilem et incomprehensibilem eum angelis et potestatibus universis fieri, quemadmodum et Caulacau fuisse. Et sicut filium incognitum omnibus esse, sic et ipsos a nemine oportere cognosci; sed cum sciant ipsi omnes, et per omnes transeant, ipsos omnibus invisibiles et incognitos esse. Tu enim, aiunt, omnes cognosce, te autem nemo cognoscat. Quapropter et parati sunt ad negationem qui sunt tales, imo magis ne pati quidem propter nomen possunt, cum sint omnibus similes. Non autem multos scire posse haec, sed unum a mille, et duo a myriadibus. Et Judaeos quidem jam non esse dicunt, Christianos autem nondum: et non oportere omnino ipsorum mysteria effari, sed in abscondito continere per silentium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ae12ec9558f92fbad8a90201f30167e54b5af76224ed84ce868836c09583321a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 19장 3절은 통상 인용 1권 24장 5-6절을 함께 포함한다. 혼의 구원, 율법과 예언, 우상 제물, 천사들의 이름, 은밀한 지식과 신앙 고백의 관계를 차례로 서술한다.",
          "201쪽 [Th. adj. προσέταξε]는 테오도레토스 병행문의 추가 동사를 가리키므로 편집 정보로 분리했다. 본문의 라틴어 인용 범위는 그대로 유지했다.",
          "카울라카우에 관한 라틴어 mundus nomen esse는 구문이 불완전하다. 여기서는 구원자가 내려오고 올라갔다는 세계의 이름으로 연결했다. Harvey 202쪽 각주 1은 그리스어의 훼손을 가정하여 낯선 이름이라는 해석을 제안한다. 이 문장은 추가 대조가 필요한 지점이다.",
          "그 이름 때문에 고난받는다는 대목은 공개적인 고백과 은폐를 다루는 문맥이다. 너는 모든 이를 알되 아무도 너를 알지 못하게 하라는 직접 발화와 연결된다.",
          "203쪽은 본문의 continere를 따라 감추어 두는 것으로 옮겼다. 옆에 제시된 pertinere와 각주 2의 사본 설명은 대안 정보로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:412d041ad7c5f6d6526213eafe22056d8c69690602330ee3ac05c8eb0e9264cd",
              "sha256:e2b34456149ff4c7f15f651eba158bd51d06d5a23ee6c509251a3e4155cc53ce",
              "sha256:b81a4b6f354f7c3fe9a4d4384cb9f1a9d249c3aa6dd0c8e68b4d56458c73bf4a"
            ],
            "text": "그들의 혼만 구원을 얻는다고 한다. 몸은 본성상 썩어 없어지기 때문이다. 예언들도 세상을 만든 지배자들에게서 왔다고 하며, 특히 율법은 그들의 우두머리에게서 왔다고 말한다. 그가 백성을 이집트 땅에서 이끌어 냈다는 것이다. 우상에게 바친 제물도 대수롭지 않게 여기며, 아무 두려움 없이 그것을 사용하고, 다른 행위들을 하는 것도, 모든 욕망을 따르는 것도 무관한 일로 여긴다고 한다. 이들 역시 마술과, 형상들과, 주문들과, 기원들과, 그 밖의 모든 비술을 사용한다. 천사들의 이름인 양 어떤 이름들을 지어내어, 이들은 첫째 하늘에 있고, 저들은 둘째 하늘에 있다고 선포한다. 그 뒤로도 지어낸 삼백육십오 하늘의 이름들과, 근원들과, 천사들과, 능력들을 설명하려 애쓴다. 마찬가지로, 그들이 말하기를 구원자가 그 안으로 내려오고 올라갔다는 세계의 이름이 카울라카우라고 한다. 그러므로 이것들을 배우고, 모든 천사들과, 그들의 원인을 아는 이는, 모든 천사와 권세들에게 보이지도 붙잡히지도 않게 되는데, 카울라카우도 그와 같았다고 한다. 아들이 아무에게도 알려지지 않은 것처럼, 그들 자신도 누구에게도 알려져서는 안 된다고 한다. 자기들은 모든 이를 알고, 모든 이를 통과해 가면서도, 자기들 자신은 아무에게도 보이지 않고 알려지지 않는다는 것이다. 그들은 말한다. “너는 모든 이를 알아라. 그러나 아무도 너를 알지 못하게 하라.” 이런 이들은 따라서 부인할 준비가 되어 있으며, 오히려 그 이름 때문에 고난을 받을 수도 없다고 한다. 모든 이와 비슷하게 지내기 때문이다. 많은 이가 이것들을 알 수 있는 것은 아니고, 천 명 가운데 하나, 만 명 가운데 둘이 알 수 있다고 한다. 그들은 이제 유대인도 아니며, 아직 그리스도인도 아니라고 말한다. 자기들의 신비를 결코 입 밖에 내서는 안 되고, 침묵하여 감추어 두어야 한다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1a1293bb8b52dd1cb12bd0887e087e402071f088cb22a56f1e36f900e3b60219"
        ],
        "text": "그들의 혼만 구원을 얻는다고 한다. 몸은 본성상 썩어 없어지기 때문이다. 예언들도 세상을 만든 지배자들에게서 왔다고 하며, 특히 율법은 그들의 우두머리에게서 왔다고 말한다. 그가 백성을 이집트 땅에서 이끌어 냈다는 것이다. 우상에게 바친 제물도 대수롭지 않게 여기며, 아무 두려움 없이 그것을 사용하고, 다른 행위들을 하는 것도, 모든 욕망을 따르는 것도 무관한 일로 여긴다고 한다. 이들 역시 마술과, 형상들과, 주문들과, 기원들과, 그 밖의 모든 비술을 사용한다. 천사들의 이름인 양 어떤 이름들을 지어내어, 이들은 첫째 하늘에 있고, 저들은 둘째 하늘에 있다고 선포한다. 그 뒤로도 지어낸 삼백육십오 하늘의 이름들과, 근원들과, 천사들과, 능력들을 설명하려 애쓴다. 마찬가지로, 그들이 말하기를 구원자가 그 안으로 내려오고 올라갔다는 세계의 이름이 카울라카우라고 한다. 그러므로 이것들을 배우고, 모든 천사들과, 그들의 원인을 아는 이는, 모든 천사와 권세들에게 보이지도 붙잡히지도 않게 되는데, 카울라카우도 그와 같았다고 한다. 아들이 아무에게도 알려지지 않은 것처럼, 그들 자신도 누구에게도 알려져서는 안 된다고 한다. 자기들은 모든 이를 알고, 모든 이를 통과해 가면서도, 자기들 자신은 아무에게도 보이지 않고 알려지지 않는다는 것이다. 그들은 말한다. “너는 모든 이를 알아라. 그러나 아무도 너를 알지 못하게 하라.” 이런 이들은 따라서 부인할 준비가 되어 있으며, 오히려 그 이름 때문에 고난을 받을 수도 없다고 한다. 모든 이와 비슷하게 지내기 때문이다. 많은 이가 이것들을 알 수 있는 것은 아니고, 천 명 가운데 하나, 만 명 가운데 둘이 알 수 있다고 한다. 그들은 이제 유대인도 아니며, 아직 그리스도인도 아니라고 말한다. 자기들의 신비를 결코 입 밖에 내서는 안 되고, 침묵하여 감추어 두어야 한다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8a06151ba18ea3a4b0a17dd7dcc7d51f739280c885be074cdbb2bd7d9bb60f24",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "work_location": "1.h19.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a05bc04105781a505dce1eb8a21095b27ed68f8950d3f4616f2359be4f0929bc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fd91d51297375c67c7cafd0601bf8b2b4b542614a67356a878255d0de6b6c4a2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce27e914e5f85a4b498369dca6ee9ef5c0fc40883d65e22992bc14359820f641"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4b99dfc6f6b65281832e0c7db13e7a98df05660f251659f472cd36baead8dc3c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 19장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              203
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 19장 4절이며, 통상 인용 1권 24장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:da83e0801beafe133d8ffd3796b280120c7e97029d420ae6443943efabd4a0b9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a05bc04105781a505dce1eb8a21095b27ed68f8950d3f4616f2359be4f0929bc",
            "source_revision_id": "sha256:ce27e914e5f85a4b498369dca6ee9ef5c0fc40883d65e22992bc14359820f641",
            "translation_revision_id": "sha256:4b99dfc6f6b65281832e0c7db13e7a98df05660f251659f472cd36baead8dc3c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:27dcf99f7a4b551716411d3c48df4c53a0ccaefc70fe5fc5c813daee116a4b02",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a05bc04105781a505dce1eb8a21095b27ed68f8950d3f4616f2359be4f0929bc",
            "source_revision_id": "sha256:ce27e914e5f85a4b498369dca6ee9ef5c0fc40883d65e22992bc14359820f641",
            "translation_revision_id": "sha256:4b99dfc6f6b65281832e0c7db13e7a98df05660f251659f472cd36baead8dc3c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:da83e0801beafe133d8ffd3796b280120c7e97029d420ae6443943efabd4a0b9",
          "sha256:27dcf99f7a4b551716411d3c48df4c53a0ccaefc70fe5fc5c813daee116a4b02"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h19-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103124.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              203
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "라틴어 본문 안에 그리스어 문자로 인쇄된 이름과 그 수치를 보존한다.",
            "letter_values": [
              1,
              2,
              100,
              1,
              60,
              1,
              200
            ],
            "printed_name": "ἀβράξας",
            "printed_page": 203,
            "printed_volume": 1,
            "reported_total": 365,
            "type": "name_with_numerical_value"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 19장 4절이며, 통상 인용 1권 24장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d73b03b8d829ce2179d835cec59c4f7a6c67cad9444d1d1be3cb5e37e4f672de",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n408.jpg",
            "page_key": "1:203",
            "printed_page": 203,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fd91d51297375c67c7cafd0601bf8b2b4b542614a67356a878255d0de6b6c4a2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Trecentorum autem sexaginta quinque coelorum locales positiones distribuunt similiter ut Mathematici. Illorum enim theoremata accipientes, in suum characterem doctrinae transtulerunt: esse autem principem illorum ἀβράξας, et propter hoc ccclxv. numeros habere in se.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ce27e914e5f85a4b498369dca6ee9ef5c0fc40883d65e22992bc14359820f641",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Trecentorum autem sexaginta quinque coelorum locales positiones distribuunt similiter ut Mathematici. Illorum enim theoremata accipientes, in suum characterem doctrinae transtulerunt: esse autem principem illorum ἀβράξας, et propter hoc ccclxv. numeros habere in se.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "94e2a30deb6e52f17995bdf23e5e32caf00aa1ef5647fa5f39ba3e202e3bac2f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Mathematici는 Harvey 203쪽 각주 4가 설명하는 당시의 용법에 따라 점성가들로 옮겼다. 하늘들의 장소와 위치를 정하는 방법을 가리킨다.",
          "라틴어 본문에 그리스어 문자로 인쇄된 ἀβράξας를 아브락사스로 옮겼다. 글자의 수치는 1+2+100+1+60+1+200=365이다.",
          "이름의 철자와 글자 수치는 원문 데이터의 name_with_numerical_value에 기록했다. 이 절로 통상 인용의 1권 24장이 끝난다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fd91d51297375c67c7cafd0601bf8b2b4b542614a67356a878255d0de6b6c4a2"
            ],
            "text": "점성가들과 같은 방식으로, 삼백육십오 하늘의 장소와 위치를 나눈다. 그들의 이론들을 받아들여, 자기들의 가르침에 맞게 옮긴 것이다. 그들의 우두머리는 아브락사스(ἀβράξας)이며, 그 때문에 이 이름 안에 삼백육십오라는 수가 들어 있다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce27e914e5f85a4b498369dca6ee9ef5c0fc40883d65e22992bc14359820f641"
        ],
        "text": "점성가들과 같은 방식으로, 삼백육십오 하늘의 장소와 위치를 나눈다. 그들의 이론들을 받아들여, 자기들의 가르침에 맞게 옮긴 것이다. 그들의 우두머리는 아브락사스(ἀβράξας)이며, 그 때문에 이 이름 안에 삼백육십오라는 수가 들어 있다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4b99dfc6f6b65281832e0c7db13e7a98df05660f251659f472cd36baead8dc3c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "work_location": "1.h19.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-19:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6a225730e6487a6aef571a4078a0a4b30bb5ea59ac5e3f44621d0e8fe2a1668a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0c02c199f565bd8ce6b87ece52686909db114e83ef8c0e1e06efa71d27fde4bd",
            "sha256:c179ee4620bb8960ecc4817fe8fcdfdc9833f0e1790afb812a25f975c4de7e49",
            "sha256:d94465bf6a99186852d18be34f250734f0ae0a731065c7d35cb4fe97fce1bf74"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2af4bf10ed0905953a94fa2b84e93f80ea66ac3d5fc7201f181579fc0e14489c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:31a40111d4ef68c6696b09aded202374eeff9b89062d67a2ff44eb70f94bed59"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 20장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              204,
              205,
              206
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 20장 1절이며, 통상 인용 1권 25장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2469cb971583fbc085fdd961011c244452af30a92ea2512659d8a8323584cb15",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a225730e6487a6aef571a4078a0a4b30bb5ea59ac5e3f44621d0e8fe2a1668a",
            "source_revision_id": "sha256:2af4bf10ed0905953a94fa2b84e93f80ea66ac3d5fc7201f181579fc0e14489c",
            "translation_revision_id": "sha256:31a40111d4ef68c6696b09aded202374eeff9b89062d67a2ff44eb70f94bed59"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:448af1f11714d7bed854a94debc34496de18c6f46fc4ea369bdc7666e991a8bd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a225730e6487a6aef571a4078a0a4b30bb5ea59ac5e3f44621d0e8fe2a1668a",
            "source_revision_id": "sha256:2af4bf10ed0905953a94fa2b84e93f80ea66ac3d5fc7201f181579fc0e14489c",
            "translation_revision_id": "sha256:31a40111d4ef68c6696b09aded202374eeff9b89062d67a2ff44eb70f94bed59"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2469cb971583fbc085fdd961011c244452af30a92ea2512659d8a8323584cb15",
          "sha256:448af1f11714d7bed854a94debc34496de18c6f46fc4ea369bdc7666e991a8bd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              204,
              205,
              206
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "quum",
            "explanation": "Harvey 각주 5가 그리스어 및 Clermont 사본을 근거로 지지하는 quum을 채택했다.",
            "note_page": 205,
            "printed_page": 204,
            "printed_reading": "qui",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Benedictine edition, defended by W. Wigan Harvey in note 5",
            "type": "adopted_editorial_reading_from_note"
          },
          {
            "corrections": [
              {
                "adopted_reading": "poenas",
                "editorial_notation": "[l. poenas]",
                "printed_reading": "poenis"
              },
              {
                "adopted_reading": "Eam",
                "editorial_notation": "[l. eam]",
                "printed_reading": "Ea"
              },
              {
                "adopted_reading": "quidam et",
                "editorial_notation": "[l. quidam et]",
                "printed_reading": "qui sunt"
              }
            ],
            "explanation": "인쇄된 격과 문장 연결의 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 205,
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 20장 1절이며, 통상 인용 1권 25장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "31d76f19bbfeefcaca86b9162f344db05449c16f5fd46ed3057beef648499e83",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n409.jpg",
            "page_key": "1:204",
            "printed_page": 204,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0c02c199f565bd8ce6b87ece52686909db114e83ef8c0e1e06efa71d27fde4bd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Carpocrates autem et qui ab eo, mundum quidem, et ea quae in eo sunt, ab Angelis multo inferioribus ingenito Patre factum esse dicunt. Jesum autem e Joseph natum, et quum similis reliquis hominibus fuerit, distasse a reliquis secundum id, quod anima ejus firma et munda cum esset, commemorata fuerit quae visa essent sibi in ea circumlatione, quae fuisset ingenito Deo: et propter hoc ab eo missam esse ei virtutem, uti mundi fabricatores effugere posset, et per omnes transgressa, et in omnibus liberata, ascenderet ad eum, et eas, quae similia ei",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "247f559a2367844637a121414a751e981ae55613013a3c86b393878e84fc1470",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n410.jpg",
            "page_key": "1:205",
            "printed_page": 205,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c179ee4620bb8960ecc4817fe8fcdfdc9833f0e1790afb812a25f975c4de7e49",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "amplecterentur, similiter. Jesu autem dicunt animam in Judaeorum consuetudine nutritam contempsisse eos, et propter hoc virtutes accepisse, per quas evacuavit quae fuerunt in poenas passiones, quae inerant hominibus. Eam igitur, quae similiter atque illa Jesu anima, potest contemnere mundi fabricatores archontas, similiter accipere virtutes ad operandum similia. Quapropter et ad tantum elationis provecti sunt, ut quidam quidem similes se esse dicant Jesu: quidam autem adhuc et secundum aliquid illo fortiores, quidam et distantes amplius quam illius discipuli, ut puta quam Petrus et Paulus, et reliqui Apostoli: hos autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1f76d0f6d1558ed87cd812655160d9f6d150b346c9633c7d745bd89d689ff9f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n411.jpg",
            "page_key": "1:206",
            "printed_page": 206,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d94465bf6a99186852d18be34f250734f0ae0a731065c7d35cb4fe97fce1bf74",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in nullo deminorari a Jesu. Animas enim ipsorum ex eadem circumlatione devenientes, et ideo similiter contemnentes mundi fabricatores, eadem dignas habitas esse virtute, et rursus in idem abire. Si quis autem plus quam ille contempserit ea quae sunt hic, posse meliorem quam illum esse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2af4bf10ed0905953a94fa2b84e93f80ea66ac3d5fc7201f181579fc0e14489c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Carpocrates autem et qui ab eo, mundum quidem, et ea quae in eo sunt, ab Angelis multo inferioribus ingenito Patre factum esse dicunt. Jesum autem e Joseph natum, et quum similis reliquis hominibus fuerit, distasse a reliquis secundum id, quod anima ejus firma et munda cum esset, commemorata fuerit quae visa essent sibi in ea circumlatione, quae fuisset ingenito Deo: et propter hoc ab eo missam esse ei virtutem, uti mundi fabricatores effugere posset, et per omnes transgressa, et in omnibus liberata, ascenderet ad eum, et eas, quae similia ei amplecterentur, similiter. Jesu autem dicunt animam in Judaeorum consuetudine nutritam contempsisse eos, et propter hoc virtutes accepisse, per quas evacuavit quae fuerunt in poenas passiones, quae inerant hominibus. Eam igitur, quae similiter atque illa Jesu anima, potest contemnere mundi fabricatores archontas, similiter accipere virtutes ad operandum similia. Quapropter et ad tantum elationis provecti sunt, ut quidam quidem similes se esse dicant Jesu: quidam autem adhuc et secundum aliquid illo fortiores, quidam et distantes amplius quam illius discipuli, ut puta quam Petrus et Paulus, et reliqui Apostoli: hos autem in nullo deminorari a Jesu. Animas enim ipsorum ex eadem circumlatione devenientes, et ideo similiter contemnentes mundi fabricatores, eadem dignas habitas esse virtute, et rursus in idem abire. Si quis autem plus quam ille contempserit ea quae sunt hic, posse meliorem quam illum esse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "036396536cc32d704f9753a6ea644a532f3a2d54b15965ee1c775a1c173b573b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "카르포크라테스와 그를 따르는 이들이 예수의 혼, 기억, 위의 능력과 다른 사람들의 혼을 설명하는 대목이다. 뒤의 베드로와 바울에 관한 비교도 이들의 주장으로 보고된다.",
          "204쪽 qui는 Harvey가 205쪽 각주 5에서 지지하는 quum으로 옮겼다. 같은 쪽의 poenas, Eam, quidam et도 편집자가 인쇄한 교정을 채택했다. 원래 독법과 채택 근거를 각각 원문 데이터에 남겼다.",
          "circumlatio는 하나님과 함께하는 순환으로 옮겼다. 위의 세계에서 보았던 것을 혼이 기억한다는 설명의 공간과 움직임을 함께 나타낸다.",
          "그 혼과 비슷한 것들을 품은 이들도 마찬가지라는 문장은 et eas, quae similia ei amplecterentur, similiter의 생략된 연결을 유지했다. eas가 가리키는 여성 복수 대상은 문맥에서 혼들과 연결되며, Harvey 204-205쪽 각주 4가 병행 전승을 비교한다.",
          "유대인들의 관습 속에서 자랐으나 그들을 업신여겼다는 말은 라틴어의 남성 복수 eos를 유지했다. 병기된 그리스어는 유대의 관습들을 가리키는 형태로 이어진다. 이 지시 관계는 추가 대조 항목이다.",
          "passiones는 형벌로 사람들 안에 있던 고통들로 옮겼다. 그 고통들을 없애는 능력을 얻었다는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0c02c199f565bd8ce6b87ece52686909db114e83ef8c0e1e06efa71d27fde4bd",
              "sha256:c179ee4620bb8960ecc4817fe8fcdfdc9833f0e1790afb812a25f975c4de7e49",
              "sha256:d94465bf6a99186852d18be34f250734f0ae0a731065c7d35cb4fe97fce1bf74"
            ],
            "text": "카르포크라테스와 그를 따르는 이들은, 세상과 그 안의 것들이 태어나지 않은 아버지보다 훨씬 낮은 천사들에 의해 만들어졌다고 말한다. 예수는 요셉에게서 태어났으며, 나머지 사람들과 같았으나, 다음 점에서 다른 사람들과 달랐다고 한다. 그의 혼이 굳세고 깨끗하여, 태어나지 않은 하나님과 함께하는 그 순환 가운데서 자기가 보았던 것들을 기억했다는 것이다. 그래서 하나님에게서 그에게 능력이 보내져, 세상을 만든 이들을 벗어날 수 있게 하고, 그 혼이 모든 이를 통과하여, 모든 것에서 자유로워져, 하나님께 올라가게 했다고 한다. 그 혼과 비슷한 것들을 품은 이들도 마찬가지였다고 한다. 그들은 예수의 혼이 유대인들의 관습 속에서 자랐으나, 그들을 업신여겼으며, 그 때문에 능력들을 받았다고 말한다. 그 능력들로 형벌이 되어 사람들 안에 있던 고통들을 없앴다는 것이다. 그러므로 혼이 예수의 혼처럼, 세상을 만든 지배자들을 업신여길 수 있으면, 같은 일을 행할 능력을 마찬가지로 받는다고 한다. 그래서 그들은 그토록 우쭐해져, 어떤 이들은 자기가 예수와 같다고 말하며, 어떤 이들은 어떤 점에서 예수보다 더 강하다고도 말한다. 어떤 이들은 그의 제자들보다 훨씬 뛰어나다고 하니, 곧 베드로와 바울과 나머지 사도들보다 뛰어나다는 것이다. 그들은 이 사도들도 예수보다 조금도 못하지 않다고 여긴다. 자기들의 혼도 같은 순환에서 내려와, 마찬가지로 세상을 만든 이들을 업신여기므로, 같은 능력을 받을 자격이 있다고 인정받으며, 다시 같은 곳으로 간다는 것이다. 누군가 이 세상의 것들을 예수보다 더 업신여긴다면, 예수보다 더 나을 수 있다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2af4bf10ed0905953a94fa2b84e93f80ea66ac3d5fc7201f181579fc0e14489c"
        ],
        "text": "카르포크라테스와 그를 따르는 이들은, 세상과 그 안의 것들이 태어나지 않은 아버지보다 훨씬 낮은 천사들에 의해 만들어졌다고 말한다. 예수는 요셉에게서 태어났으며, 나머지 사람들과 같았으나, 다음 점에서 다른 사람들과 달랐다고 한다. 그의 혼이 굳세고 깨끗하여, 태어나지 않은 하나님과 함께하는 그 순환 가운데서 자기가 보았던 것들을 기억했다는 것이다. 그래서 하나님에게서 그에게 능력이 보내져, 세상을 만든 이들을 벗어날 수 있게 하고, 그 혼이 모든 이를 통과하여, 모든 것에서 자유로워져, 하나님께 올라가게 했다고 한다. 그 혼과 비슷한 것들을 품은 이들도 마찬가지였다고 한다. 그들은 예수의 혼이 유대인들의 관습 속에서 자랐으나, 그들을 업신여겼으며, 그 때문에 능력들을 받았다고 말한다. 그 능력들로 형벌이 되어 사람들 안에 있던 고통들을 없앴다는 것이다. 그러므로 혼이 예수의 혼처럼, 세상을 만든 지배자들을 업신여길 수 있으면, 같은 일을 행할 능력을 마찬가지로 받는다고 한다. 그래서 그들은 그토록 우쭐해져, 어떤 이들은 자기가 예수와 같다고 말하며, 어떤 이들은 어떤 점에서 예수보다 더 강하다고도 말한다. 어떤 이들은 그의 제자들보다 훨씬 뛰어나다고 하니, 곧 베드로와 바울과 나머지 사도들보다 뛰어나다는 것이다. 그들은 이 사도들도 예수보다 조금도 못하지 않다고 여긴다. 자기들의 혼도 같은 순환에서 내려와, 마찬가지로 세상을 만든 이들을 업신여기므로, 같은 능력을 받을 자격이 있다고 인정받으며, 다시 같은 곳으로 간다는 것이다. 누군가 이 세상의 것들을 예수보다 더 업신여긴다면, 예수보다 더 나을 수 있다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:31a40111d4ef68c6696b09aded202374eeff9b89062d67a2ff44eb70f94bed59",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "work_location": "1.h20.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8ce8e13fe496c481fb30d72f96a8d49e5a8a472e418895b200798a040d3ab202",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1117f249a2f7d063584340d7378de29bddf7f84402a1b8f23857fc6e54f63420",
            "sha256:90bfacf8567827993a90985dee46063af5df8b0c7706a2c0892b7b36d22dba5b",
            "sha256:75887137a06d0a33322eb8be6b48b374c501f238307f0f076381b0494594de94",
            "sha256:4f9c674cdf6dca1c4885e72642954d0c198ac7d609409da031cd62b52924ff9b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50661816d3fa55f8b77deb6d15d0f9cb799c3e8eecd1dd8e2baa37fdeed9fd90"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:293830e586c5d22867720310eca0c28006fde129b41660af533d9ad920c56f1d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 20장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              206,
              207,
              208,
              209
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 20장 2절이며, 통상 인용 1권 25장 3-4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8024e4ccce710b1761286960272dbeb63348a8e83a3ca9e5ffc742fe7cff9b03",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ce8e13fe496c481fb30d72f96a8d49e5a8a472e418895b200798a040d3ab202",
            "source_revision_id": "sha256:50661816d3fa55f8b77deb6d15d0f9cb799c3e8eecd1dd8e2baa37fdeed9fd90",
            "translation_revision_id": "sha256:293830e586c5d22867720310eca0c28006fde129b41660af533d9ad920c56f1d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:610b8662c51ba7cbaca5df6ea19b9723112941eead040e286076f4db00ffc466",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ce8e13fe496c481fb30d72f96a8d49e5a8a472e418895b200798a040d3ab202",
            "source_revision_id": "sha256:50661816d3fa55f8b77deb6d15d0f9cb799c3e8eecd1dd8e2baa37fdeed9fd90",
            "translation_revision_id": "sha256:293830e586c5d22867720310eca0c28006fde129b41660af533d9ad920c56f1d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8024e4ccce710b1761286960272dbeb63348a8e83a3ca9e5ffc742fe7cff9b03",
          "sha256:610b8662c51ba7cbaca5df6ea19b9723112941eead040e286076f4db00ffc466"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              206,
              207,
              208,
              209
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_supplement": "[habent]",
            "explanation": "각주가 필요한 보충으로 제시한 habent를 impiam 뒤에 추가하고 대괄호로 구별했다.",
            "printed_page": 207,
            "printed_text": "Sed vitam quidem luxuriosam, sententiam autem impiam ad velamen malitiae ipsorum nomine abutuntur",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 1",
            "type": "adopted_editorial_supplement_from_note"
          },
          {
            "adopted_reading": "adoperandum",
            "explanation": "Harvey 207-208쪽 각주 5의 설명을 따라 본문에 한 단어로 인쇄된 형태를 보존했다.",
            "printed_page": 208,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_word_division"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 걸친 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "secundum",
            "printed_pages": [
              207,
              208
            ],
            "printed_parts": [
              "secun-",
              "dum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 20장 2절이며, 통상 인용 1권 25장 3-4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1f76d0f6d1558ed87cd812655160d9f6d150b346c9633c7d745bd89d689ff9f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n411.jpg",
            "page_key": "1:206",
            "printed_page": 206,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1117f249a2f7d063584340d7378de29bddf7f84402a1b8f23857fc6e54f63420",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Artes enim magicas operantur et ipsi, et incantationes, philtra quoque et charitesia, et paredros, et oniropompos, et reliquas malignationes, dicentes se potestatem habere ad dominandum jam principibus et fabricatoribus hujus mundi: non solum autem, sed et his omnibus, quae in eo sunt facta. Qui et ipsi ad detrectationem divini Ecclesiae nominis, quemadmodum et gentes, a Satana praemissi sunt, uti secundum alium et alium modum, quae sunt illorum audientes homines, et putantes omnes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7b1f1372bd17cf31b2180435b178429a973b85c790df800b20eaf4d197620ebe",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n412.jpg",
            "page_key": "1:207",
            "printed_page": 207,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:90bfacf8567827993a90985dee46063af5df8b0c7706a2c0892b7b36d22dba5b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nos tales esse, avertant aures suas a praeconio veritatis: aut et videntes quae sunt illorum, omnes nos blasphement, in nullo eis communicantes, neque in doctrina, neque in moribus, neque in quotidiana conversatione. Sed vitam quidem luxuriosam, sententiam autem impiam [habent], ad velamen malitiae ipsorum nomine abutuntur, quorum judicium justum est, recipientium dignam suis operibus a Deo retributionem. Et in tantum insania effraenati sunt, uti et omnia quaecunque sunt irreligiosa et impia, in potestate habere et operari se dicant. Sola enim humana opinione negotia mala et bona dicunt. Et utique secundum transmigrationes in corpora oportere in omni vita, et in omni actu fieri animas: (si non praeoccupans quis in uno adventu omnia agat semel ac pariter, quae non tantum dicere et audire non est fas nobis, sed ne quidem in mentis conceptionem venire, nec credere, si apud homines conversantes in his quae sunt secundum nos civitates, tale aliquid agitatur,) uti, secundum quod scripta eorum dicunt, in omni usu vitae factae animae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "db64d27ec3b11ea3d4d49ed78d93a633e949388cd1d5430e3ff70490046c06f2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n413.jpg",
            "page_key": "1:208",
            "printed_page": 208,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:75887137a06d0a33322eb8be6b48b374c501f238307f0f076381b0494594de94",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipsorum, exeuntes, in nihilo adhuc minus habeant; adoperandum autem in eo, ne forte propterea quod deest libertati aliqua res, cogantur iterum mitti in corpus. Propter hoc dicunt Jesum hanc dixisse parabolam: Cum es cum adversario tuo in via, da operam, ut libereris ab eo, ne forte te det judici et judex ministro, et mittat te in carcerem. Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem. Et adversarium dicunt unum ex Angelis qui sunt in mundo, quem diabolum vocant, dicentes factum eum ad id, ut ducat eas quae perierunt animas a mundo ad principem. Et hunc dicunt esse primum ex mundi fabricatoribus, et illum altero angelo, qui ministrat ei, tradere tales animas, uti in alia corpora includat: corpus enim dicunt esse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4c9bf2b039feef0086f5dd02eb9a8ea7fd8b07c58bc961ef5f51937b8fec5ada",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n414.jpg",
            "page_key": "1:209",
            "printed_page": 209,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4f9c674cdf6dca1c4885e72642954d0c198ac7d609409da031cd62b52924ff9b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "carcerem. Et id quod ait: Non exies inde, quoadusque novissimum quadrantem reddas, interpretantur, quasi non exeat quis a potestate Angelorum eorum, qui mundum fabricaverunt; sed sic transcorporatum semper, quoadusque in omni omnino operatione, quae in mundo est, fiat: et quum nihil defuerit ei, tum liberatam ejus animam eliberari ad illum Deum, qui est supra angelos mundi fabricatores; sic quoque salvari, et omnes animas sive ipsae praeoccupantes in uno adventu in omnibus misceantur operationibus, sive de corpore in corpus transmigrantes, vel immissae in unaquaque specie vitae adimplentes, et reddentes debita, liberari, uti jam non fiant in corpore.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:50661816d3fa55f8b77deb6d15d0f9cb799c3e8eecd1dd8e2baa37fdeed9fd90",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Artes enim magicas operantur et ipsi, et incantationes, philtra quoque et charitesia, et paredros, et oniropompos, et reliquas malignationes, dicentes se potestatem habere ad dominandum jam principibus et fabricatoribus hujus mundi: non solum autem, sed et his omnibus, quae in eo sunt facta. Qui et ipsi ad detrectationem divini Ecclesiae nominis, quemadmodum et gentes, a Satana praemissi sunt, uti secundum alium et alium modum, quae sunt illorum audientes homines, et putantes omnes nos tales esse, avertant aures suas a praeconio veritatis: aut et videntes quae sunt illorum, omnes nos blasphement, in nullo eis communicantes, neque in doctrina, neque in moribus, neque in quotidiana conversatione. Sed vitam quidem luxuriosam, sententiam autem impiam [habent], ad velamen malitiae ipsorum nomine abutuntur, quorum judicium justum est, recipientium dignam suis operibus a Deo retributionem. Et in tantum insania effraenati sunt, uti et omnia quaecunque sunt irreligiosa et impia, in potestate habere et operari se dicant. Sola enim humana opinione negotia mala et bona dicunt. Et utique secundum transmigrationes in corpora oportere in omni vita, et in omni actu fieri animas: (si non praeoccupans quis in uno adventu omnia agat semel ac pariter, quae non tantum dicere et audire non est fas nobis, sed ne quidem in mentis conceptionem venire, nec credere, si apud homines conversantes in his quae sunt secundum nos civitates, tale aliquid agitatur,) uti, secundum quod scripta eorum dicunt, in omni usu vitae factae animae ipsorum, exeuntes, in nihilo adhuc minus habeant; adoperandum autem in eo, ne forte propterea quod deest libertati aliqua res, cogantur iterum mitti in corpus. Propter hoc dicunt Jesum hanc dixisse parabolam: Cum es cum adversario tuo in via, da operam, ut libereris ab eo, ne forte te det judici et judex ministro, et mittat te in carcerem. Amen dico tibi, non exies inde, donec reddas novissimum quadrantem. Et adversarium dicunt unum ex Angelis qui sunt in mundo, quem diabolum vocant, dicentes factum eum ad id, ut ducat eas quae perierunt animas a mundo ad principem. Et hunc dicunt esse primum ex mundi fabricatoribus, et illum altero angelo, qui ministrat ei, tradere tales animas, uti in alia corpora includat: corpus enim dicunt esse carcerem. Et id quod ait: Non exies inde, quoadusque novissimum quadrantem reddas, interpretantur, quasi non exeat quis a potestate Angelorum eorum, qui mundum fabricaverunt; sed sic transcorporatum semper, quoadusque in omni omnino operatione, quae in mundo est, fiat: et quum nihil defuerit ei, tum liberatam ejus animam eliberari ad illum Deum, qui est supra angelos mundi fabricatores; sic quoque salvari, et omnes animas sive ipsae praeoccupantes in uno adventu in omnibus misceantur operationibus, sive de corpore in corpus transmigrantes, vel immissae in unaquaque specie vitae adimplentes, et reddentes debita, liberari, uti jam non fiant in corpore.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d2503a71587580b11693f0f7d3a2fed74d544366a87b316bb8b134407acd6f5b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마술과 생활에 관한 고발, 교회의 이름이 비방받는다는 우려, 혼이 여러 삶을 거친다는 주장으로 서술이 이어진다. 이레네우스의 평가와 그가 보고하는 상대방의 설명을 문맥에 따라 구분했다.",
          "207쪽 impiam 뒤에 Harvey 각주 1이 제안한 habent를 보충하고 [habent]로 표시했다. 한국어에도 [지니며]로 보충 범위를 보존했다.",
          "몸에서 몸으로 옮겨 가며 모든 경험을 채워야 한다는 설명이다. 괄호 속의 한 번의 삶에서 모든 것을 행하는 경우와, 뒤의 여러 삶을 통한 충족을 구분했다.",
          "적대자, 재판관, 하속, 감옥, 마지막 콰드란스에 관한 말은 마태복음 5:25-26과 누가복음 12:58-59에 연결된다. 여기서는 감옥을 몸으로, 빚을 갚는 일을 경험을 채우는 일로 풀이한다.",
          "콰드란스는 본문에 나오는 작은 화폐 단위 quadrantem의 이름이다. 마지막 단위까지 갚는다는 인용의 구체성을 보존했다.",
          "그들에 대한 심판은 정당하다는 말은 로마서 3:8의 표현과 연결된다. 해당 문장은 이레네우스 자신의 판단으로 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1117f249a2f7d063584340d7378de29bddf7f84402a1b8f23857fc6e54f63420",
              "sha256:90bfacf8567827993a90985dee46063af5df8b0c7706a2c0892b7b36d22dba5b",
              "sha256:75887137a06d0a33322eb8be6b48b374c501f238307f0f076381b0494594de94",
              "sha256:4f9c674cdf6dca1c4885e72642954d0c198ac7d609409da031cd62b52924ff9b"
            ],
            "text": "이들 역시 마술을 행하고, 주문과, 사랑의 묘약과, 호감을 얻는 주술과, 곁에서 돕는 영들과, 꿈을 보내는 영들과, 그 밖의 악행들을 행한다. 이미 이 세상의 지배자들과 창조자들을 지배할 권한이 있다고 말한다. 그들뿐 아니라, 세상 안에 만들어진 모든 것까지 지배한다는 것이다. 이들도 교회의 거룩한 이름을 비방하도록, 이방인들과 마찬가지로, 사탄에게서 미리 보냄을 받았다. 여러 방식으로, 사람들이 그들의 말을 듣고, 우리 모두가 그런 이들이라고 생각하여, 진리의 선포에서 귀를 돌리게 하려는 것이다. 또는 그들의 행위를 보고, 우리 모두를 모독하게 하려는 것이다. 가르침에서도, 행실에서도, 날마다 살아가는 방식에서도, 우리는 그들과 아무것도 함께하지 않는다. 그러나 그들은 방탕한 생활과, 불경한 견해를 [지니며], 자기들의 악을 가리려고, 그 이름을 악용한다. 그들에 대한 심판은 정당하다. 자기들의 행위에 합당한 보응을 하나님에게 받기 때문이다. 그들의 광기는 그토록 고삐가 풀려, 경건을 거스르는 불경한 온갖 일을 자기 마음대로 행할 수 있다고 말한다. 일들이 악하거나 선한 것은 오직 사람의 판단 때문이라고 한다. 또한 반드시 혼들은 몸에서 몸으로 옮겨 가며, 모든 삶과, 모든 행위를 겪어야 한다고 한다. (누군가 미리 한 번의 삶에서 모든 일을 한꺼번에 행한 경우는 예외이다. 그런 일들은 우리가 말하거나 들어서도 안 되고, 마음속으로 생각해서도 안 되는 것들이다. 우리의 도시들에 사는 사람들 사이에서 그런 일이 행해진다고 하더라도, 믿어서도 안 된다.) 그들의 글에 따르면, 그들의 혼이 삶의 모든 경험을 거쳐, 떠나갈 때, 어느 것 하나 더 부족하지 않게 하려는 것이다. 이 일에 힘써야 하는 것은, 자유에 이르기 위해 아직 어떤 것이 모자라, 다시 몸으로 보내지는 일을 겪지 않게 하려는 것이다. 이 때문에 예수가 다음 비유를 말했다고 한다. “네가 길에서 네 적대자와 함께 있을 때, 그에게서 풀려나도록 힘써라. 그가 너를 재판관에게 넘기고, 재판관이 하속에게 넘겨, 너를 감옥에 가두지 않게 하라. 참으로 네게 말한다. 마지막 콰드란스까지 갚기 전에는, 너는 거기서 나오지 못할 것이다.” 그들은 적대자가 세상 안의 천사들 가운데 하나이며, 그를 악마라고 부른다. 죽은 혼들을 세상에서 지배자에게 데려가도록, 그가 만들어졌다고 말한다. 그 지배자는 세상을 만든 이들 가운데 으뜸이라고 하며, 그가 그런 혼들을 자기를 섬기는 다른 천사에게 넘겨, 다른 몸들 안에 가두게 한다고 한다. 그들은 몸이 감옥이라고 말하기 때문이다. 그분이 말씀하신, “마지막 콰드란스까지 갚기 전에는, 너는 거기서 나오지 못할 것이다”라는 말을, 다음과 같이 풀이한다. 세상을 만든 천사들의 권세에서 누구도 벗어나지 못하고, 세상 안의 온갖 행위를 겪을 때까지, 계속 몸을 바꾸어 살아간다는 것이다. 더 부족한 것이 없게 되면, 그때 그의 혼이 풀려나, 세상을 만든 천사들 위에 계신 그 하나님께 자유롭게 가게 된다고 한다. 이렇게 구원받으며, 모든 혼은, 한 번의 삶에서 미리 온갖 행위에 참여하든, 몸에서 몸으로 옮겨 다니든, 각각의 삶의 형태로 보내져 채워 가든, 빚을 갚아 자유로워져, 이제 더 이상 몸 안에 있지 않게 된다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50661816d3fa55f8b77deb6d15d0f9cb799c3e8eecd1dd8e2baa37fdeed9fd90"
        ],
        "text": "이들 역시 마술을 행하고, 주문과, 사랑의 묘약과, 호감을 얻는 주술과, 곁에서 돕는 영들과, 꿈을 보내는 영들과, 그 밖의 악행들을 행한다. 이미 이 세상의 지배자들과 창조자들을 지배할 권한이 있다고 말한다. 그들뿐 아니라, 세상 안에 만들어진 모든 것까지 지배한다는 것이다. 이들도 교회의 거룩한 이름을 비방하도록, 이방인들과 마찬가지로, 사탄에게서 미리 보냄을 받았다. 여러 방식으로, 사람들이 그들의 말을 듣고, 우리 모두가 그런 이들이라고 생각하여, 진리의 선포에서 귀를 돌리게 하려는 것이다. 또는 그들의 행위를 보고, 우리 모두를 모독하게 하려는 것이다. 가르침에서도, 행실에서도, 날마다 살아가는 방식에서도, 우리는 그들과 아무것도 함께하지 않는다. 그러나 그들은 방탕한 생활과, 불경한 견해를 [지니며], 자기들의 악을 가리려고, 그 이름을 악용한다. 그들에 대한 심판은 정당하다. 자기들의 행위에 합당한 보응을 하나님에게 받기 때문이다. 그들의 광기는 그토록 고삐가 풀려, 경건을 거스르는 불경한 온갖 일을 자기 마음대로 행할 수 있다고 말한다. 일들이 악하거나 선한 것은 오직 사람의 판단 때문이라고 한다. 또한 반드시 혼들은 몸에서 몸으로 옮겨 가며, 모든 삶과, 모든 행위를 겪어야 한다고 한다. (누군가 미리 한 번의 삶에서 모든 일을 한꺼번에 행한 경우는 예외이다. 그런 일들은 우리가 말하거나 들어서도 안 되고, 마음속으로 생각해서도 안 되는 것들이다. 우리의 도시들에 사는 사람들 사이에서 그런 일이 행해진다고 하더라도, 믿어서도 안 된다.) 그들의 글에 따르면, 그들의 혼이 삶의 모든 경험을 거쳐, 떠나갈 때, 어느 것 하나 더 부족하지 않게 하려는 것이다. 이 일에 힘써야 하는 것은, 자유에 이르기 위해 아직 어떤 것이 모자라, 다시 몸으로 보내지는 일을 겪지 않게 하려는 것이다. 이 때문에 예수가 다음 비유를 말했다고 한다. “네가 길에서 네 적대자와 함께 있을 때, 그에게서 풀려나도록 힘써라. 그가 너를 재판관에게 넘기고, 재판관이 하속에게 넘겨, 너를 감옥에 가두지 않게 하라. 참으로 네게 말한다. 마지막 콰드란스까지 갚기 전에는, 너는 거기서 나오지 못할 것이다.” 그들은 적대자가 세상 안의 천사들 가운데 하나이며, 그를 악마라고 부른다. 죽은 혼들을 세상에서 지배자에게 데려가도록, 그가 만들어졌다고 말한다. 그 지배자는 세상을 만든 이들 가운데 으뜸이라고 하며, 그가 그런 혼들을 자기를 섬기는 다른 천사에게 넘겨, 다른 몸들 안에 가두게 한다고 한다. 그들은 몸이 감옥이라고 말하기 때문이다. 그분이 말씀하신, “마지막 콰드란스까지 갚기 전에는, 너는 거기서 나오지 못할 것이다”라는 말을, 다음과 같이 풀이한다. 세상을 만든 천사들의 권세에서 누구도 벗어나지 못하고, 세상 안의 온갖 행위를 겪을 때까지, 계속 몸을 바꾸어 살아간다는 것이다. 더 부족한 것이 없게 되면, 그때 그의 혼이 풀려나, 세상을 만든 천사들 위에 계신 그 하나님께 자유롭게 가게 된다고 한다. 이렇게 구원받으며, 모든 혼은, 한 번의 삶에서 미리 온갖 행위에 참여하든, 몸에서 몸으로 옮겨 다니든, 각각의 삶의 형태로 보내져 채워 가든, 빚을 갚아 자유로워져, 이제 더 이상 몸 안에 있지 않게 된다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:293830e586c5d22867720310eca0c28006fde129b41660af533d9ad920c56f1d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "work_location": "1.h20.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8b62ec6e44dcf2a53936eca461e2783a308059933c663c03384e3a68f17defaf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7ce9ecee138b60653ab64727444bfb579ef265b2df8d09a7b50e55da99fc85a9",
            "sha256:955f4c3a6d774574649d0ed7904a370ebf3646d02e39c4aca94c35c13f684cae"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:60cfe1e9fcfec544014e772462ad71bc1c54142a796fffe14778522cf42a6006"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:caa67b4a39d113d82acab346138c18b93e67007eb4d711a91cacf57695df2915"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 20장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              209,
              210
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 20장 3절이며, 통상 인용 1권 25장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8525bd9cc70ca8a49d6cb9997e8c870f0222e19ed06edd7fa7fdac1c3f6120a6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8b62ec6e44dcf2a53936eca461e2783a308059933c663c03384e3a68f17defaf",
            "source_revision_id": "sha256:60cfe1e9fcfec544014e772462ad71bc1c54142a796fffe14778522cf42a6006",
            "translation_revision_id": "sha256:caa67b4a39d113d82acab346138c18b93e67007eb4d711a91cacf57695df2915"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8540412c4a0c280206a03e2251517257a6c3293c2d4e38a169e359b58efa7176",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8b62ec6e44dcf2a53936eca461e2783a308059933c663c03384e3a68f17defaf",
            "source_revision_id": "sha256:60cfe1e9fcfec544014e772462ad71bc1c54142a796fffe14778522cf42a6006",
            "translation_revision_id": "sha256:caa67b4a39d113d82acab346138c18b93e67007eb4d711a91cacf57695df2915"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8525bd9cc70ca8a49d6cb9997e8c870f0222e19ed06edd7fa7fdac1c3f6120a6",
          "sha256:8540412c4a0c280206a03e2251517257a6c3293c2d4e38a169e359b58efa7176"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              209,
              210
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "상대 집단의 저술에 예수의 비공개 가르침에 관한 주장이 기록되어 있다고 이레네우스가 보고하는 층을 구분했다.",
            "printed_pages": [
              209,
              210
            ],
            "printed_text": "In conscriptionibus autem illorum sic conscriptum est, et ipsi ita exponunt; Jesum dicentes in mysterio discipulis suis et apostolis seorsum locutum",
            "printed_volume": 1,
            "reported_group": "Carpocrates and followers",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_secret_teaching_claim"
          },
          {
            "adopted_reading": "ego nequaquam credam",
            "explanation": "믿는다는 동사의 목적어가 명시되지 않은 형태를 보존하고 Harvey 각주 3의 해석을 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 209,
            "printed_reading": "ego nequaquam credam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_judgment"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 20장 3절이며, 통상 인용 1권 25장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4c9bf2b039feef0086f5dd02eb9a8ea7fd8b07c58bc961ef5f51937b8fec5ada",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n414.jpg",
            "page_key": "1:209",
            "printed_page": 209,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7ce9ecee138b60653ab64727444bfb579ef265b2df8d09a7b50e55da99fc85a9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et si quidem fiant haec apud eos, quae sunt irreligiosa, et injusta, et vetita, ego nequaquam credam. In conscriptionibus autem illorum sic conscriptum est, et ipsi ita exponunt; Jesum dicentes in mysterio discipulis suis et apostolis seorsum locutum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c582fa363153a931ef3bcdc0bc2126bd39424ec6f22b927996d7b3335ba571ab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n415.jpg",
            "page_key": "1:210",
            "printed_page": 210,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:955f4c3a6d774574649d0ed7904a370ebf3646d02e39c4aca94c35c13f684cae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et illos expostulasse, ut dignis et assentientibus seorsum haec traderent. Per fidem enim et caritatem salvari; reliqua vero, indifferentia cum sint, secundum opinionem hominum quaedam quidem bona, quaedam autem mala vocari, cum nihil natura malum sit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:60cfe1e9fcfec544014e772462ad71bc1c54142a796fffe14778522cf42a6006",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et si quidem fiant haec apud eos, quae sunt irreligiosa, et injusta, et vetita, ego nequaquam credam. In conscriptionibus autem illorum sic conscriptum est, et ipsi ita exponunt; Jesum dicentes in mysterio discipulis suis et apostolis seorsum locutum, et illos expostulasse, ut dignis et assentientibus seorsum haec traderent. Per fidem enim et caritatem salvari; reliqua vero, indifferentia cum sint, secundum opinionem hominum quaedam quidem bona, quaedam autem mala vocari, cum nihil natura malum sit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b8ec9c47fbfe5d16756f7d743c2b02fb190ac9dd7eef583ab3c1d16ad875388d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "나는 도무지 믿지 못하겠다는 ego nequaquam credam에는 목적어가 명시되어 있지 않다. 한국어는 이 생략을 유지했다. Harvey 209쪽 각주 3은 상대방의 논리를 되받는 풍자로 이해한다.",
          "그들의 저술에 적혀 있다는 말을 먼저 제시한 뒤, 예수가 제자들과 사도들에게 따로 말했다는 주장을 보고한다. 이 전달 관계를 원문 데이터의 reported_secret_teaching_claim에 구분했다.",
          "믿음과 사랑에 따른 구원, 사람들의 판단에 따른 선악의 구분은 인용된 집단의 설명이다. 이 문맥에서 indifferentia는 그 자체로 선악의 차이가 없는 것으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7ce9ecee138b60653ab64727444bfb579ef265b2df8d09a7b50e55da99fc85a9",
              "sha256:955f4c3a6d774574649d0ed7904a370ebf3646d02e39c4aca94c35c13f684cae"
            ],
            "text": "경건하지 않고 불의하며 금지된 이런 일들이 그들 사이에서 행해진다면, 나는 도무지 믿지 못하겠다. 그러나 그들의 저술에는 이렇게 적혀 있고, 그들 자신도 이렇게 설명한다. 예수가 자기 제자들과 사도들에게, 신비 가운데, 따로 말했다는 것이다. 그들은 청원하여, 합당하고 동의하는 이들에게 이것들을 따로 전하게 해 달라고 했다고 한다. 믿음과 사랑을 통해 구원받으며, 나머지는 그 자체로 선악의 차이가 없으나, 사람들의 판단에 따라, 어떤 것은 선하다고, 어떤 것은 악하다고 불린다는 것이다. 본성상 악한 것은 아무것도 없다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:60cfe1e9fcfec544014e772462ad71bc1c54142a796fffe14778522cf42a6006"
        ],
        "text": "경건하지 않고 불의하며 금지된 이런 일들이 그들 사이에서 행해진다면, 나는 도무지 믿지 못하겠다. 그러나 그들의 저술에는 이렇게 적혀 있고, 그들 자신도 이렇게 설명한다. 예수가 자기 제자들과 사도들에게, 신비 가운데, 따로 말했다는 것이다. 그들은 청원하여, 합당하고 동의하는 이들에게 이것들을 따로 전하게 해 달라고 했다고 한다. 믿음과 사랑을 통해 구원받으며, 나머지는 그 자체로 선악의 차이가 없으나, 사람들의 판단에 따라, 어떤 것은 선하다고, 어떤 것은 악하다고 불린다는 것이다. 본성상 악한 것은 아무것도 없다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:caa67b4a39d113d82acab346138c18b93e67007eb4d711a91cacf57695df2915",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "work_location": "1.h20.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a2edcccbefb2f097f54876d5b195baec018d40c98416a06d123b9c959280cb24",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4d00eaed196b190ac294e28ffef9d77942b4a2bc6d8e795751fa8baa7fe91849"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e9545bca7e3c975ee7ed36fb2e7eb44b0d00ced8d335c9c9d0ad1fa7ece10941"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b18e2f4773ef7df4b3056c6d3e632b9cee6bd9ba0217fb98b69988284f8a1afb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 20장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              210
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 20장 4절이며, 통상 인용 1권 25장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6ea7092e22fa8d28e10c03e6391030f45aef73bd217656be8ea75df4a5b051c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a2edcccbefb2f097f54876d5b195baec018d40c98416a06d123b9c959280cb24",
            "source_revision_id": "sha256:e9545bca7e3c975ee7ed36fb2e7eb44b0d00ced8d335c9c9d0ad1fa7ece10941",
            "translation_revision_id": "sha256:b18e2f4773ef7df4b3056c6d3e632b9cee6bd9ba0217fb98b69988284f8a1afb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7f16d83192e9bdfe116444e9c70c1601a9d55ab869cd77729781f5b7ba0a09d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a2edcccbefb2f097f54876d5b195baec018d40c98416a06d123b9c959280cb24",
            "source_revision_id": "sha256:e9545bca7e3c975ee7ed36fb2e7eb44b0d00ced8d335c9c9d0ad1fa7ece10941",
            "translation_revision_id": "sha256:b18e2f4773ef7df4b3056c6d3e632b9cee6bd9ba0217fb98b69988284f8a1afb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6ea7092e22fa8d28e10c03e6391030f45aef73bd217656be8ea75df4a5b051c0",
          "sha256:7f16d83192e9bdfe116444e9c70c1601a9d55ab869cd77729781f5b7ba0a09d4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h20-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103125.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              210
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "그리스도의 형상이 빌라도에 의해 만들어졌다는 상대 집단의 주장을 이레네우스가 보고한다는 관계를 기록했다.",
            "printed_page": 210,
            "printed_text": "dicentes formam Christi factam a Pilato, illo in tempore quo fuit Jesus cum hominibus",
            "printed_volume": 1,
            "reported_group": "Carpocrates and followers",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_image_provenance_claim"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 20장 4절이며, 통상 인용 1권 25장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c582fa363153a931ef3bcdc0bc2126bd39424ec6f22b927996d7b3335ba571ab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n415.jpg",
            "page_key": "1:210",
            "printed_page": 210,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4d00eaed196b190ac294e28ffef9d77942b4a2bc6d8e795751fa8baa7fe91849",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii vero ex ipsis signant, cauteriantes suos discipulos in posterioribus partibus exstantiae dextrae auris. Unde et Marcellina, quae Romam sub Aniceto venit, cum esset hujus doctrinae, multos exterminavit. Gnosticos se autem vocant: etiam imagines, quasdam quidem depictas, quasdam autem et de reliqua materia fabricatas habent, dicentes formam Christi factam a Pilato, illo in tempore quo fuit Jesus cum hominibus. Et has coronant, et proponunt eas cum imaginibus mundi philosophorum, videlicet cum imagine Pythagorae, et Platonis, et Aristotelis, et reliquorum; et reliquam observationem circa eas similiter ut gentes faciunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e9545bca7e3c975ee7ed36fb2e7eb44b0d00ced8d335c9c9d0ad1fa7ece10941",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii vero ex ipsis signant, cauteriantes suos discipulos in posterioribus partibus exstantiae dextrae auris. Unde et Marcellina, quae Romam sub Aniceto venit, cum esset hujus doctrinae, multos exterminavit. Gnosticos se autem vocant: etiam imagines, quasdam quidem depictas, quasdam autem et de reliqua materia fabricatas habent, dicentes formam Christi factam a Pilato, illo in tempore quo fuit Jesus cum hominibus. Et has coronant, et proponunt eas cum imaginibus mundi philosophorum, videlicet cum imagine Pythagorae, et Platonis, et Aristotelis, et reliquorum; et reliquam observationem circa eas similiter ut gentes faciunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7f9ef3d5e7b845f43f0fc71c4553929261d051390b86e080a499b4a21fa3b605",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마르켈리나가 아니케토스 때 로마에 왔다는 연대 표지와, 이 집단이 스스로 그노시스파라고 불렀다는 보고를 보존했다.",
          "낙인의 위치는 라틴어 posterioribus partibus exstantiae dextrae auris에 따라 오른쪽 귓불 뒤편으로 옮겼다.",
          "그리스도의 형상이 빌라도에 의해 만들어졌다는 내용은 이 집단의 주장으로 보고된다. 원문 데이터의 reported_image_provenance_claim은 주장하는 집단, 전하는 저자, 주장된 제작자를 구분한다.",
          "형상에 관을 씌우고 철학자들의 형상과 함께 두었다는 설명이다. 피타고라스, 플라톤, 아리스토텔레스라는 본문의 이름을 순서대로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4d00eaed196b190ac294e28ffef9d77942b4a2bc6d8e795751fa8baa7fe91849"
            ],
            "text": "그들 가운데 다른 이들은 표식을 하는데, 자기 제자들의 오른쪽 귓불 뒤편에 낙인을 찍는다. 이들에게서 마르켈리나도 나왔다. 그는 아니케토스 때 로마에 와서, 이 가르침에 속한 사람으로서, 많은 이를 미혹했다. 그들은 스스로 그노시스파라고 부른다. 형상들도 지니는데, 어떤 것은 그린 것이고, 어떤 것은 다른 재료로 만든 것이다. 예수가 사람들과 함께 있던 그때에, 그리스도의 형상이 빌라도에 의해 만들어졌다고 말한다. 그들은 이 형상들에 관을 씌우고, 세상의 철학자들의 형상들과 함께 세워 둔다. 곧 피타고라스의 형상, 플라톤의 형상, 아리스토텔레스의 형상, 그 밖의 형상들과 함께 두는 것이다. 이 형상들에 대한 다른 숭배 행위도 이방인들처럼 행한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e9545bca7e3c975ee7ed36fb2e7eb44b0d00ced8d335c9c9d0ad1fa7ece10941"
        ],
        "text": "그들 가운데 다른 이들은 표식을 하는데, 자기 제자들의 오른쪽 귓불 뒤편에 낙인을 찍는다. 이들에게서 마르켈리나도 나왔다. 그는 아니케토스 때 로마에 와서, 이 가르침에 속한 사람으로서, 많은 이를 미혹했다. 그들은 스스로 그노시스파라고 부른다. 형상들도 지니는데, 어떤 것은 그린 것이고, 어떤 것은 다른 재료로 만든 것이다. 예수가 사람들과 함께 있던 그때에, 그리스도의 형상이 빌라도에 의해 만들어졌다고 말한다. 그들은 이 형상들에 관을 씌우고, 세상의 철학자들의 형상들과 함께 세워 둔다. 곧 피타고라스의 형상, 플라톤의 형상, 아리스토텔레스의 형상, 그 밖의 형상들과 함께 두는 것이다. 이 형상들에 대한 다른 숭배 행위도 이방인들처럼 행한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b18e2f4773ef7df4b3056c6d3e632b9cee6bd9ba0217fb98b69988284f8a1afb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
      },
      "work_location": "1.h20.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-20:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a22370a85a02b7d7f3dbc84919c2d0ae587ee07c6f0a79e07caaf2ce5d47def3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5ca3a34b8f5e28721585bc0293501a189304316275128246b9d314c31057d724",
            "sha256:aff36e0b7908922ce7984a1a22a1b6ade28b0f77644cf263bb6ed0f3f224c602"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:02dadbd7eabac6f72a18ecf7a90827b48cf819da55f1f3548597b23364a79dc6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:81285b782d9a4f2c8aef85a2120fdc7b797fd06f75a7ebbd7a9d3d06093a9871"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 21장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h21",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h21",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211,
              212
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 21장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:04503d9f3b8ee05c68d361cd680dd192fbb4a2394ebab861412e0b0308740a09",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a22370a85a02b7d7f3dbc84919c2d0ae587ee07c6f0a79e07caaf2ce5d47def3",
            "source_revision_id": "sha256:02dadbd7eabac6f72a18ecf7a90827b48cf819da55f1f3548597b23364a79dc6",
            "translation_revision_id": "sha256:81285b782d9a4f2c8aef85a2120fdc7b797fd06f75a7ebbd7a9d3d06093a9871"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4e135072f93f01e9fdbfa4f415fdfdb7acedafa2f13e59c85b284f0404519ff1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a22370a85a02b7d7f3dbc84919c2d0ae587ee07c6f0a79e07caaf2ce5d47def3",
            "source_revision_id": "sha256:02dadbd7eabac6f72a18ecf7a90827b48cf819da55f1f3548597b23364a79dc6",
            "translation_revision_id": "sha256:81285b782d9a4f2c8aef85a2120fdc7b797fd06f75a7ebbd7a9d3d06093a9871"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:04503d9f3b8ee05c68d361cd680dd192fbb4a2394ebab861412e0b0308740a09",
          "sha256:4e135072f93f01e9fdbfa4f415fdfdb7acedafa2f13e59c85b284f0404519ff1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h21",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211,
              212
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Asia",
            "editorial_notation": "[l. Aegypto]",
            "explanation": "아시아에서 가르쳤다는 라틴어 본문을 유지했다. 이집트라는 교정과 그리스어의 교육 전승은 별도 메모로 구분한다.",
            "printed_page": 211,
            "printed_reading": "Asia",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "unadopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 각주 2는 난외 주석일 가능성을 제시한다. 인쇄된 대괄호 본문과 한국어의 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 211,
            "printed_text": "[impossibile enim hoc ei visum est]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_possible_gloss"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 21장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "326fdbe137da9ae002b848715eded9c2af5a50e2356fbea66fba03a1d2259b69",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n416.jpg",
            "page_key": "1:211",
            "printed_page": 211,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5ca3a34b8f5e28721585bc0293501a189304316275128246b9d314c31057d724",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Cerinthus autem quidam in Asia, non a primo Deo factum esse mundum docuit, sed a virtute quadam valde separata, et distante ab ea principalitate quae est super universa, et ignorante eum qui est super omnia Deum. Jesum autem subjecit, non ex virgine natum, [impossibile enim hoc ei visum est], fuisse autem eum Joseph et Mariae filium, similiter ut reliqui omnes homines, et plus potuisse justitia, et prudentia, et sapientia ab omnibus. Et post baptismum descendisse in eum, ab ea principalitate quae est super omnia, Christum figura columbae; et tunc annunciasse incognitum Patrem, et virtutes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f8e353444ed2a26cfc09ab4eb7ce29a0c12f2ea961bee77c697123342bcdd29b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n417.jpg",
            "page_key": "1:212",
            "printed_page": 212,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:aff36e0b7908922ce7984a1a22a1b6ade28b0f77644cf263bb6ed0f3f224c602",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "perfecisse; in fine autem revolasse iterum Christum de Jesu, et Jesum passum esse, et resurrexisse: Christum autem impassibilem perseverasse, exsistentem spiritalem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:02dadbd7eabac6f72a18ecf7a90827b48cf819da55f1f3548597b23364a79dc6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et Cerinthus autem quidam in Asia, non a primo Deo factum esse mundum docuit, sed a virtute quadam valde separata, et distante ab ea principalitate quae est super universa, et ignorante eum qui est super omnia Deum. Jesum autem subjecit, non ex virgine natum, [impossibile enim hoc ei visum est], fuisse autem eum Joseph et Mariae filium, similiter ut reliqui omnes homines, et plus potuisse justitia, et prudentia, et sapientia ab omnibus. Et post baptismum descendisse in eum, ab ea principalitate quae est super omnia, Christum figura columbae; et tunc annunciasse incognitum Patrem, et virtutes perfecisse; in fine autem revolasse iterum Christum de Jesu, et Jesum passum esse, et resurrexisse: Christum autem impassibilem perseverasse, exsistentem spiritalem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "537d13b72006e994a9b7e969e0a8421bd26f21d25f91a0a908211b0f1c7afd7c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "케린토스에 관한 문헌의 보고이다. 예수의 인간적 출생, 세례 때 내려온 그리스도, 수난 이전의 분리를 구별하여 서술한다.",
          "211쪽 Asia는 아시아로 유지했다. 편집자가 제시한 Aegypto라는 교정과, 이집트에서 교육받았다는 그리스어 병행문의 내용을 구분했다. Harvey 각주 1은 이집트의 교육과 아시아의 활동을 함께 서술하는 테오도레토스의 기록도 제시한다.",
          "그에게 그것은 불가능하게 보였다는 구문은 인쇄 본문의 대괄호를 유지했다. Harvey 각주 2는 난외 주석일 가능성을 제시하므로, 한국어에도 대괄호로 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5ca3a34b8f5e28721585bc0293501a189304316275128246b9d314c31057d724",
              "sha256:aff36e0b7908922ce7984a1a22a1b6ade28b0f77644cf263bb6ed0f3f224c602"
            ],
            "text": "아시아에 있던 케린토스라는 사람은, 세상이 최초의 하나님에 의해 만들어진 것이 아니라고 가르쳤다. 어떤 능력에 의해 만들어졌는데, 그 능력은 크게 분리되어, 만물 위에 있는 그 통치권에서 멀리 떨어져 있고, 모든 것 위에 계신 하나님을 알지 못한다고 했다. 예수에 관해서는, 동정녀에게서 태어난 것이 아니라고 제시했다. [그에게 그것은 불가능하게 보였기 때문이다.] 다른 모든 사람과 마찬가지로, 요셉과 마리아의 아들이었으며, 의로움과, 슬기와, 지혜에서는 모든 사람보다 뛰어났다고 한다. 세례 뒤에는, 모든 것 위에 있는 그 통치권에서, 그리스도가 비둘기의 모습으로 예수에게 내려왔고, 그때 알려지지 않은 아버지를 선포하며, 능력들을 행했다고 한다. 마지막에는 그리스도가 예수에게서 다시 날아 떠났고, 예수가 고난을 받고 다시 살아났으며, 영적인 존재인 그리스도는 고난받지 않는 채로 남았다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:02dadbd7eabac6f72a18ecf7a90827b48cf819da55f1f3548597b23364a79dc6"
        ],
        "text": "아시아에 있던 케린토스라는 사람은, 세상이 최초의 하나님에 의해 만들어진 것이 아니라고 가르쳤다. 어떤 능력에 의해 만들어졌는데, 그 능력은 크게 분리되어, 만물 위에 있는 그 통치권에서 멀리 떨어져 있고, 모든 것 위에 계신 하나님을 알지 못한다고 했다. 예수에 관해서는, 동정녀에게서 태어난 것이 아니라고 제시했다. [그에게 그것은 불가능하게 보였기 때문이다.] 다른 모든 사람과 마찬가지로, 요셉과 마리아의 아들이었으며, 의로움과, 슬기와, 지혜에서는 모든 사람보다 뛰어났다고 한다. 세례 뒤에는, 모든 것 위에 있는 그 통치권에서, 그리스도가 비둘기의 모습으로 예수에게 내려왔고, 그때 알려지지 않은 아버지를 선포하며, 능력들을 행했다고 한다. 마지막에는 그리스도가 예수에게서 다시 날아 떠났고, 예수가 고난을 받고 다시 살아났으며, 영적인 존재인 그리스도는 고난받지 않는 채로 남았다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:81285b782d9a4f2c8aef85a2120fdc7b797fd06f75a7ebbd7a9d3d06093a9871",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
      },
      "work_location": "1.h21",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-21"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:45f6a8b5d2097555d2fc127fa45bf2b729ffed4316e4f8ec47f128c842dfda53",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4dc315ebbfeb9c8743d9533f5a7f70e9f141648e0eb8d5fd533665b1124ef1dd",
            "sha256:edb5cca52081693353be2e49bd5b0e095c21d20b6447ae4ac00702eddcc299b8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:662bd7a531365ebe24807474280cbacb93b01aba7600e619cb8733a5d09bef37"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c9b14ae415e8b54c780ff6c6cf5de9234589015717fd9eb8f917039abe378328"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 22장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h22",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h22",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              212,
              213
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 22장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ac48d383d07fa6733d998d1f41716f6a9e17ba00181633ca7115455f03112cf0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:45f6a8b5d2097555d2fc127fa45bf2b729ffed4316e4f8ec47f128c842dfda53",
            "source_revision_id": "sha256:662bd7a531365ebe24807474280cbacb93b01aba7600e619cb8733a5d09bef37",
            "translation_revision_id": "sha256:c9b14ae415e8b54c780ff6c6cf5de9234589015717fd9eb8f917039abe378328"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3198e6bb043cba17cb11bc9c70e12623ad3bfd775edbe2e2b302df72bb9bc3a8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:45f6a8b5d2097555d2fc127fa45bf2b729ffed4316e4f8ec47f128c842dfda53",
            "source_revision_id": "sha256:662bd7a531365ebe24807474280cbacb93b01aba7600e619cb8733a5d09bef37",
            "translation_revision_id": "sha256:c9b14ae415e8b54c780ff6c6cf5de9234589015717fd9eb8f917039abe378328"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ac48d383d07fa6733d998d1f41716f6a9e17ba00181633ca7115455f03112cf0",
          "sha256:3198e6bb043cba17cb11bc9c70e12623ad3bfd775edbe2e2b302df72bb9bc3a8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h22",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              212,
              213
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "similiter",
            "explanation": "Harvey가 히폴리토스 병행문과 문맥을 근거로 삭제를 요구하는 non을 제외했다.",
            "printed_page": 212,
            "printed_reading": "non similiter",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey, note 3 on pp. 212-213",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "마태에 따른 복음서 사용과 바울 거부에 관한 보고를 구조적으로 기록했다. 복음서의 구체적 본문 형태에 관한 추가 주장은 포함하지 않는다.",
            "printed_page": 213,
            "printed_text": "Solo autem eo quod est secundum Matthaeum Evangelio utuntur, et apostolum Paulum recusant, apostatam eum legis dicentes.",
            "printed_volume": 1,
            "rejected_person": "Paul the apostle",
            "reported_group": "Ebionites",
            "reported_reason": "called an apostate from the law",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "text_used": "Gospel according to Matthew",
            "type": "reported_text_use_claim",
            "use_qualifier": "only"
          },
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "similiter",
            "printed_pages": [
              212,
              213
            ],
            "printed_parts": [
              "simi-",
              "liter"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 22장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f8e353444ed2a26cfc09ab4eb7ce29a0c12f2ea961bee77c697123342bcdd29b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n417.jpg",
            "page_key": "1:212",
            "printed_page": 212,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4dc315ebbfeb9c8743d9533f5a7f70e9f141648e0eb8d5fd533665b1124ef1dd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui autem dicuntur Ebionaei, consentiunt quidem mundum a Deo factum: ea autem quae sunt erga Dominum, similiter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "852716d020255a2874db4209b12200b16fa419cc2dc859fe2c0cb84f6716dada",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n418.jpg",
            "page_key": "1:213",
            "printed_page": 213,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:edb5cca52081693353be2e49bd5b0e095c21d20b6447ae4ac00702eddcc299b8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ut Cerinthus et Carpocrates opinantur. Solo autem eo quod est secundum Matthaeum Evangelio utuntur, et apostolum Paulum recusant, apostatam eum legis dicentes. Quae autem sunt prophetica, curiosius exponere nituntur; et circumciduntur ac perseverant in his consuetudinibus, quae sunt secundum legem, et Judaico charactere vitae, uti et Hierosolymam adorent, quasi domus sit Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:662bd7a531365ebe24807474280cbacb93b01aba7600e619cb8733a5d09bef37",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Qui autem dicuntur Ebionaei, consentiunt quidem mundum a Deo factum: ea autem quae sunt erga Dominum, similiter ut Cerinthus et Carpocrates opinantur. Solo autem eo quod est secundum Matthaeum Evangelio utuntur, et apostolum Paulum recusant, apostatam eum legis dicentes. Quae autem sunt prophetica, curiosius exponere nituntur; et circumciduntur ac perseverant in his consuetudinibus, quae sunt secundum legem, et Judaico charactere vitae, uti et Hierosolymam adorent, quasi domus sit Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ffcc2160bd9c2f43a1f5b6fc001419f1b7951af05ac081c1dbb9efb11768f8b6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "에비온파가 마태에 따른 복음서만 사용하고 바울을 율법의 배교자로 여겨 거부한다는 보고이다. 문헌명, 사용 범위, 거부 대상과 이유를 원문 데이터의 reported_text_use_claim에 기록했다.",
          "212쪽의 non은 Harvey 212-213쪽 각주 3에 따라 삭제했다. 세상의 창조에 관한 견해와 주님에 관한 견해를 구별하고, 후자에서 케린토스와 카르포크라테스와 비슷하다고 읽는 교정이다.",
          "마태에 따른 복음서라는 명칭은 본문이 제시한 명칭이다. 이 집단이 사용한 책의 구체적인 형태를 확인하려면 다른 인용과 전승 자료를 대조해야 한다.",
          "할례와 율법의 관습, 예루살렘 숭배에 관한 마지막 문장은 이레네우스가 묘사하는 집단의 생활과 경건에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4dc315ebbfeb9c8743d9533f5a7f70e9f141648e0eb8d5fd533665b1124ef1dd",
              "sha256:edb5cca52081693353be2e49bd5b0e095c21d20b6447ae4ac00702eddcc299b8"
            ],
            "text": "에비온파라고 불리는 이들은, 세상이 하나님에 의해 만들어졌다는 데 동의한다. 그러나 주님에 관한 일들은 케린토스와 카르포크라테스와 비슷하게 생각한다. 그들은 마태에 따른 복음서만 사용하며, 사도 바울을 거부한다. 그를 율법에서 떨어져 나간 배교자라고 부르는 것이다. 예언의 글들은 유별나게 풀이하려 애쓴다. 할례를 행하며, 율법에 따른 관습들을 계속 지키고, 유대적인 생활 방식으로 살아, 예루살렘이 하나님의 집인 양, 그곳을 숭배하기까지 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:662bd7a531365ebe24807474280cbacb93b01aba7600e619cb8733a5d09bef37"
        ],
        "text": "에비온파라고 불리는 이들은, 세상이 하나님에 의해 만들어졌다는 데 동의한다. 그러나 주님에 관한 일들은 케린토스와 카르포크라테스와 비슷하게 생각한다. 그들은 마태에 따른 복음서만 사용하며, 사도 바울을 거부한다. 그를 율법에서 떨어져 나간 배교자라고 부르는 것이다. 예언의 글들은 유별나게 풀이하려 애쓴다. 할례를 행하며, 율법에 따른 관습들을 계속 지키고, 유대적인 생활 방식으로 살아, 예루살렘이 하나님의 집인 양, 그곳을 숭배하기까지 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c9b14ae415e8b54c780ff6c6cf5de9234589015717fd9eb8f917039abe378328",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
      },
      "work_location": "1.h22",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-22"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ffde8c8dddd76dcb4e2d0a5af2e1694e4b71423a7d05979d2638348f6915a7f6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d19f357cfce4e88cad1dedb90073340460d68678788ded53058115f09c50dea7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d3f8752586331c868292033d7a5cb173a877485650a4bfcbe6f9d1fa4c06efb6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a45820c2e5183677b89ad4170bcadc98df9721f01fd60a3901031673440c7c49"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 23장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h23",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h23",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 23장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:143bc6e8faa728c563d8e8f07b054b01377359d9578e74185edd3462c7129c56",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ffde8c8dddd76dcb4e2d0a5af2e1694e4b71423a7d05979d2638348f6915a7f6",
            "source_revision_id": "sha256:d3f8752586331c868292033d7a5cb173a877485650a4bfcbe6f9d1fa4c06efb6",
            "translation_revision_id": "sha256:a45820c2e5183677b89ad4170bcadc98df9721f01fd60a3901031673440c7c49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d5788d7a2900fee153b2add04c4c0e4ae8644038af4f890de6e9ba35629488eb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ffde8c8dddd76dcb4e2d0a5af2e1694e4b71423a7d05979d2638348f6915a7f6",
            "source_revision_id": "sha256:d3f8752586331c868292033d7a5cb173a877485650a4bfcbe6f9d1fa4c06efb6",
            "translation_revision_id": "sha256:a45820c2e5183677b89ad4170bcadc98df9721f01fd60a3901031673440c7c49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:143bc6e8faa728c563d8e8f07b054b01377359d9578e74185edd3462c7129c56",
          "sha256:d5788d7a2900fee153b2add04c4c0e4ae8644038af4f890de6e9ba35629488eb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h23",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103126.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "claim_scope": "attribution_by_name_without_further_identification_in_this_passage",
            "explanation": "요한이라는 이름의 귀속을 기록한다. 이 문장에는 사도 등의 추가 신원 표기가 없다.",
            "named_author": "John",
            "named_work": "Apocalypse",
            "printed_page": 214,
            "printed_text": "per Johannis Apocalypsin",
            "printed_volume": 1,
            "quoted_text_reference": "Revelation 2:6",
            "speaker": "Irenaeus",
            "type": "author_attribution_claim"
          },
          {
            "explanation": "니골라파의 스승과 사도들이 세운 일곱 사람 중 한 명을 잇는 이레네우스의 주장을 기록했다.",
            "named_teacher": "Nicolas, one of the seven first appointed to diaconate by the apostles",
            "printed_page": 214,
            "printed_volume": 1,
            "reported_group": "Nicolaitans",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_group_founder_claim"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 23장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 26장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aff7df20cbe76a9f607af12b11b626a08477f66b542d8f5b20099a12c0998e05",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n419.jpg",
            "page_key": "1:214",
            "printed_page": 214,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d19f357cfce4e88cad1dedb90073340460d68678788ded53058115f09c50dea7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nicolaitae autem magistrum quidem habent Nicolaum, unum ex vii. qui primi ad diaconium ab apostolis ordinati sunt: qui indiscrete vivunt. Plenissime autem per Johannis Apocalypsin manifestantur qui sint, nullam differentiam esse docentes in moechando, et idolothyton edere. Quapropter dixit et de iis sermo: Sed hoc habes quod odisti opera Nicolaitarum, quae et ego odi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d3f8752586331c868292033d7a5cb173a877485650a4bfcbe6f9d1fa4c06efb6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Nicolaitae autem magistrum quidem habent Nicolaum, unum ex vii. qui primi ad diaconium ab apostolis ordinati sunt: qui indiscrete vivunt. Plenissime autem per Johannis Apocalypsin manifestantur qui sint, nullam differentiam esse docentes in moechando, et idolothyton edere. Quapropter dixit et de iis sermo: Sed hoc habes quod odisti opera Nicolaitarum, quae et ego odi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f69af0b192b2d3117166e5a8fcedc0d0920e98e082853ab2e9e1271653c76470",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "니골라파의 스승 니골라를 사도들이 처음 집사의 직무에 세운 일곱 사람 가운데 하나와 연결한다. 이레네우스가 제시하는 시조 귀속 주장을 원문 데이터에 구분했다.",
          "요한의 묵시록이라는 이름으로 문헌을 지시하고 요한계시록 2:6을 인용한다. 이 문장 자체에는 요한의 이름에 사도 등의 신원 표기가 더해져 있지 않다.",
          "nullam differentiam은 간음과 우상 제물을 먹는 일이 그 자체로 선악의 차이가 없는 행위라고 가르친다는 뜻으로 옮겼다. 집단의 가르침에 대한 이레네우스의 비판이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d19f357cfce4e88cad1dedb90073340460d68678788ded53058115f09c50dea7"
            ],
            "text": "니골라파는 니골라를 스승으로 삼는다. 사도들이 처음 집사의 직무를 맡긴 일곱 사람 가운데 하나이다. 그들은 절제 없이 산다. 요한의 묵시록을 통해, 그들이 어떤 이들인지 매우 분명하게 드러난다. 간음하는 일과, 우상에게 바친 제물을 먹는 일이 선악의 차이가 없는 일이라고 가르친다. 그러므로 말씀도 그들에 관해 이렇게 말했다. “그러나 네게는 니골라파의 행위를 미워하는 이것이 있다. 나도 그 행위를 미워한다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d3f8752586331c868292033d7a5cb173a877485650a4bfcbe6f9d1fa4c06efb6"
        ],
        "text": "니골라파는 니골라를 스승으로 삼는다. 사도들이 처음 집사의 직무를 맡긴 일곱 사람 가운데 하나이다. 그들은 절제 없이 산다. 요한의 묵시록을 통해, 그들이 어떤 이들인지 매우 분명하게 드러난다. 간음하는 일과, 우상에게 바친 제물을 먹는 일이 선악의 차이가 없는 일이라고 가르친다. 그러므로 말씀도 그들에 관해 이렇게 말했다. “그러나 네게는 니골라파의 행위를 미워하는 이것이 있다. 나도 그 행위를 미워한다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a45820c2e5183677b89ad4170bcadc98df9721f01fd60a3901031673440c7c49",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
      },
      "work_location": "1.h23",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-23"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3edce173da9e057ed070f033e775794c79e7bd89d8daaee49d957bcb6d9aace1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3ab386a2416314d51886c70a7b9a1fcdc4e23b6ef0136d84160f42760ed0771a",
            "sha256:1e62d6f8ae38ee609fa50209670fbc6601c2be120f1742ae39ad62c1400e27f9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:44e0b5b169d219b39c5373a7344cbe346b6e9558b1fef8d904fabbf47c83a842"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:207fa20cfe83e6f8f76bf6c922e84068e32135a89f58321374711404a3413125"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 24장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h24",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h24",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214,
              215
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 24장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 27장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2a86e9dd013a790bdd71bc9c1c5bd36e8be4f787e8a716ac79b2690e0a917203",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3edce173da9e057ed070f033e775794c79e7bd89d8daaee49d957bcb6d9aace1",
            "source_revision_id": "sha256:44e0b5b169d219b39c5373a7344cbe346b6e9558b1fef8d904fabbf47c83a842",
            "translation_revision_id": "sha256:207fa20cfe83e6f8f76bf6c922e84068e32135a89f58321374711404a3413125"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:452a644417a2e617183817172622ead2302a6950cf7e4efb8892797fb737b6c5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3edce173da9e057ed070f033e775794c79e7bd89d8daaee49d957bcb6d9aace1",
            "source_revision_id": "sha256:44e0b5b169d219b39c5373a7344cbe346b6e9558b1fef8d904fabbf47c83a842",
            "translation_revision_id": "sha256:207fa20cfe83e6f8f76bf6c922e84068e32135a89f58321374711404a3413125"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2a86e9dd013a790bdd71bc9c1c5bd36e8be4f787e8a716ac79b2690e0a917203",
          "sha256:452a644417a2e617183817172622ead2302a6950cf7e4efb8892797fb737b6c5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h24",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214,
              215
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "아홉째라는 본문 순서를 유지한다. Harvey 214-215쪽 각주는 다른 본문 및 계승 계산 방식과의 차이를 검토한다.",
            "named_person": "Hyginus",
            "printed_page": 215,
            "printed_reading": "nonum locum episcopatus per successionem ab apostolis",
            "printed_volume": 1,
            "reported_ordinal": 9,
            "type": "retained_ordinal_claim"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 24장 전체로 별도 절 번호가 없다. 통상 인용 1권 27장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aff7df20cbe76a9f607af12b11b626a08477f66b542d8f5b20099a12c0998e05",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n419.jpg",
            "page_key": "1:214",
            "printed_page": 214,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3ab386a2416314d51886c70a7b9a1fcdc4e23b6ef0136d84160f42760ed0771a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Cerdon autem quidam ab iis, qui sunt erga Simonem, occasionem accipiens cum venisset Romam sub Hygino, qui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "10b7547131a8e902d96fd0a5e91d2c3e0995e4fbe86deae262430533820173b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n420.jpg",
            "page_key": "1:215",
            "printed_page": 215,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1e62d6f8ae38ee609fa50209670fbc6601c2be120f1742ae39ad62c1400e27f9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nonum locum episcopatus per successionem ab apostolis habuit, docuit eum qui a lege et prophetis annuntiatus sit Deus, non esse Patrem Domini nostri Christi Jesu. Hunc enim cognosci, illum autem ignorari: et alterum quidem justum, alterum autem bonum esse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:44e0b5b169d219b39c5373a7344cbe346b6e9558b1fef8d904fabbf47c83a842",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et Cerdon autem quidam ab iis, qui sunt erga Simonem, occasionem accipiens cum venisset Romam sub Hygino, qui nonum locum episcopatus per successionem ab apostolis habuit, docuit eum qui a lege et prophetis annuntiatus sit Deus, non esse Patrem Domini nostri Christi Jesu. Hunc enim cognosci, illum autem ignorari: et alterum quidem justum, alterum autem bonum esse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "98cf5d52ba12d982b56a55a740df40d2c00cdf0f3a443c5f3244e053f77b4a55",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "케르돈이 시몬 주변의 이들에게서 계기를 얻어 로마에 왔다고 서술한다. 휘기노스의 감독직을 도착 시기의 표지로 사용한다.",
          "감독직 계승의 아홉째라는 nonum을 그대로 옮겼다. Harvey 214-215쪽 각주 2는 다른 계승 목록의 수와 비교하고 계산 방식 또는 전승상의 문제를 검토한다.",
          "율법과 예언자들의 하나님, 그리스도 예수의 아버지를 구별하여 각각 알려진 분과 알려지지 않은 분, 의로운 분과 선한 분으로 배정하는 것이 케르돈의 견해로 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3ab386a2416314d51886c70a7b9a1fcdc4e23b6ef0136d84160f42760ed0771a",
              "sha256:1e62d6f8ae38ee609fa50209670fbc6601c2be120f1742ae39ad62c1400e27f9"
            ],
            "text": "케르돈이라는 사람은, 시몬 주변에 있는 이들에게서 계기를 얻고, 휘기노스 때에 로마에 왔다. 휘기노스는 사도들로부터 이어지는 감독직의 계승에서 아홉째 자리를 차지했다. 율법과 예언자들이 선포한 하나님은, 우리 주 그리스도 예수의 아버지가 아니라고 그는 가르쳤다. 앞의 분은 알려져 있고, 뒤의 분은 알려지지 않았으며, 한 분은 의롭고, 다른 분은 선하다고 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:44e0b5b169d219b39c5373a7344cbe346b6e9558b1fef8d904fabbf47c83a842"
        ],
        "text": "케르돈이라는 사람은, 시몬 주변에 있는 이들에게서 계기를 얻고, 휘기노스 때에 로마에 왔다. 휘기노스는 사도들로부터 이어지는 감독직의 계승에서 아홉째 자리를 차지했다. 율법과 예언자들이 선포한 하나님은, 우리 주 그리스도 예수의 아버지가 아니라고 그는 가르쳤다. 앞의 분은 알려져 있고, 뒤의 분은 알려지지 않았으며, 한 분은 의롭고, 다른 분은 선하다고 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:207fa20cfe83e6f8f76bf6c922e84068e32135a89f58321374711404a3413125",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
      },
      "work_location": "1.h24",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-24"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0e0aca6af6b5433b0f4789ddb9cc6bdfe090fa9f70cf1e42d1a4f827a10b98ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c8f37f63ed77136f907e89409ccf51ab1b0939e2702f9480ce2cd631644589c7",
            "sha256:95cd441bc7799ff06d46a27944c3b44d16b2d847ccc184c2e00036a18ff5b9b3",
            "sha256:e5bfa8b629eb2b93deb88355c0a8ef59771c4449ae09822fa7b3835a29bdc2a1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:692e95ee5f470332e7b62b9311583fadc0966bea80263efd30a7d79a2a4c81c4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:88ff5cee49b728fefac5a84f68eb0b89579aaf7e406439cab50b15b16d6df5dd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 25장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 25장 1절이며, 통상 인용 1권 27장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:220d194e509fb9bae79ecbeae1fa1287147d61a1e5d856b28141d12ccae6e893",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e0aca6af6b5433b0f4789ddb9cc6bdfe090fa9f70cf1e42d1a4f827a10b98ce",
            "source_revision_id": "sha256:692e95ee5f470332e7b62b9311583fadc0966bea80263efd30a7d79a2a4c81c4",
            "translation_revision_id": "sha256:88ff5cee49b728fefac5a84f68eb0b89579aaf7e406439cab50b15b16d6df5dd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ae6abbe09834950592275a84b0cb050682e07432e0f290a6cee179467fd1f1df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e0aca6af6b5433b0f4789ddb9cc6bdfe090fa9f70cf1e42d1a4f827a10b98ce",
            "source_revision_id": "sha256:692e95ee5f470332e7b62b9311583fadc0966bea80263efd30a7d79a2a4c81c4",
            "translation_revision_id": "sha256:88ff5cee49b728fefac5a84f68eb0b89579aaf7e406439cab50b15b16d6df5dd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:220d194e509fb9bae79ecbeae1fa1287147d61a1e5d856b28141d12ccae6e893",
          "sha256:ae6abbe09834950592275a84b0cb050682e07432e0f290a6cee179467fd1f1df"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "면을 건너는 단어를 시작 면에 합쳤다.",
            "normalized_reading": "manifestatum",
            "printed_pages": [
              216,
              217
            ],
            "printed_parts": [
              "manifesta-",
              "tum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "line_and_page_break_join"
          },
          {
            "explanation": "누가복음과 바울 서신을 잘라 냈다는 이레네우스의 주장을, 대상 문헌과 주장된 변경 범위로 구분하여 기록했다.",
            "named_texts": [
              "Gospel according to Luke",
              "Epistles of Paul the apostle"
            ],
            "printed_pages": [
              217,
              218
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reported_actions": [
              "Removal of material about the birth of the Lord",
              "Removal of teachings confessing the creator as the Father",
              "Removal of Pauline statements about the creator and prophetic citations"
            ],
            "reported_person": "Marcion",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_text_editing_claim"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 25장 1절이며, 통상 인용 1권 27장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d28b9b6d0dd6952867aacd562a8da4ea7f73fb29075546085aeed3718393b74f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n421.jpg",
            "page_key": "1:216",
            "printed_page": 216,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c8f37f63ed77136f907e89409ccf51ab1b0939e2702f9480ce2cd631644589c7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Succedens autem ei Marcion Ponticus, adampliavit doctrinam, impudorate blasphemans eum qui a lege et prophetis annunciatus est Deus, malorum factorem, et bellorum concupiscentem, et inconstantem quoque sententia, et contrarium sibi ipsum dicens. Jesum autem ab eo Patre, qui est super mundi fabricatorem Deum, venientem in Judaeam temporibus Pontii Pilati praesidis, qui fuit procurator Tiberii Caesaris, in hominis forma manifestatum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "47a188e61d480579d1e76e02435356df0c2ee71ac1a6a3b5aad92b370f0d95e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n422.jpg",
            "page_key": "1:217",
            "printed_page": 217,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:95cd441bc7799ff06d46a27944c3b44d16b2d847ccc184c2e00036a18ff5b9b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "his qui in Judaea erant, dissolventem prophetas, et legem, et omnia opera ejus Dei qui mundum fecit, quem et Cosmocratorem dicit. Et super haec, id quod est secundum Lucam evangelium circumcidens, et omnia quae sunt de generatione Domini conscripta auferens, et de doctrina sermonum Domini multa auferens, in quibus manifestissime conditorem hujus universitatis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4cb59afe76459db40137df3729f9851504e81e9435a304459f85692ea8e81542",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n423.jpg",
            "page_key": "1:218",
            "printed_page": 218,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e5bfa8b629eb2b93deb88355c0a8ef59771c4449ae09822fa7b3835a29bdc2a1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suum Patrem confitens Dominus conscriptus est; semetipsum esse veraciorem, quam sunt hi qui evangelium tradiderunt apostoli, suasit discipulis suis; non evangelium, sed particulam evangelii tradens eis. Similiter autem et apostoli Pauli epistolas abscidit, auferens quaecunque manifeste dicta sunt ab Apostolo de eo Deo qui mundum fecit, quoniam hic Pater Domini nostri Jesu Christi, et quaecunque ex propheticis memorans Apostolus docuit praenunciantibus adventum Domini.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:692e95ee5f470332e7b62b9311583fadc0966bea80263efd30a7d79a2a4c81c4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Succedens autem ei Marcion Ponticus, adampliavit doctrinam, impudorate blasphemans eum qui a lege et prophetis annunciatus est Deus, malorum factorem, et bellorum concupiscentem, et inconstantem quoque sententia, et contrarium sibi ipsum dicens. Jesum autem ab eo Patre, qui est super mundi fabricatorem Deum, venientem in Judaeam temporibus Pontii Pilati praesidis, qui fuit procurator Tiberii Caesaris, in hominis forma manifestatum his qui in Judaea erant, dissolventem prophetas, et legem, et omnia opera ejus Dei qui mundum fecit, quem et Cosmocratorem dicit. Et super haec, id quod est secundum Lucam evangelium circumcidens, et omnia quae sunt de generatione Domini conscripta auferens, et de doctrina sermonum Domini multa auferens, in quibus manifestissime conditorem hujus universitatis suum Patrem confitens Dominus conscriptus est; semetipsum esse veraciorem, quam sunt hi qui evangelium tradiderunt apostoli, suasit discipulis suis; non evangelium, sed particulam evangelii tradens eis. Similiter autem et apostoli Pauli epistolas abscidit, auferens quaecunque manifeste dicta sunt ab Apostolo de eo Deo qui mundum fecit, quoniam hic Pater Domini nostri Jesu Christi, et quaecunque ex propheticis memorans Apostolus docuit praenunciantibus adventum Domini.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fe71a124f078067c04142da83a1b2890e1f3376feee564f01d544f9f8a016ed2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "폰토스의 마르키온이 케르돈을 계승했다고 서술한 뒤 그의 가르침과 문헌 사용을 비판한다. 하나님의 성품에 관한 표현들은 보고되는 마르키온의 주장과 이레네우스의 비판을 구분해서 읽는다.",
          "코스모크라토르는 Cosmocrator를 옮긴 이름으로, 세계의 통치자를 뜻한다. 본문은 세상을 만든 하나님을 마르키온이 이렇게 부른다고 말한다.",
          "본디오 빌라도에 붙은 praeses와 procurator를 각각 총독과 황제의 관리라는 역할로 옮겼다. 인명과 티베리우스 때라는 시간 관계를 보존했다.",
          "누가에 따른 복음서와 사도 바울의 서신들을 잘라 냈다는 주장은 이레네우스가 제시하는 보고이다. 원문 데이터의 reported_text_editing_claim은 문헌명과 주장된 제거 범위를 구분한다.",
          "여기서 제시하는 바울 서신의 변경 범위는 창조주와 아버지의 관계, 주님의 오심을 예고하는 예언의 인용들이다. 서신별 분량과 구체적인 본문은 별도 대조의 대상이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c8f37f63ed77136f907e89409ccf51ab1b0939e2702f9480ce2cd631644589c7",
              "sha256:95cd441bc7799ff06d46a27944c3b44d16b2d847ccc184c2e00036a18ff5b9b3",
              "sha256:e5bfa8b629eb2b93deb88355c0a8ef59771c4449ae09822fa7b3835a29bdc2a1"
            ],
            "text": "그를 계승한 폰토스의 마르키온은 가르침을 더욱 확장하여, 율법과 예언자들이 하나님으로 선포한 분을 염치없이 모독했다. 그분을 악한 일들을 만드는 이, 전쟁을 탐하는 이, 생각이 일정하지 않은 이, 자기 자신과도 모순되는 이라고 말했다. 예수는 세상을 만든 하나님 위에 계신 그 아버지에게서 와서, 티베리우스 황제의 관리였던 본디오 빌라도 총독 때에, 유대로 왔다고 한다. 유대에 있던 이들에게 사람의 모습으로 나타나, 예언자들과, 율법과, 세상을 만든 그 하나님의 모든 작품을 폐했다고 한다. 그 하나님을 코스모크라토르라고도 부른다. 이에 더하여, 그는 누가에 따른 복음서를 잘라 내며, 주님의 탄생에 관해 기록된 모든 것을 제거하고, 주님의 말씀에 담긴 가르침에서도 많은 것을 제거했다. 그 대목들에는 매우 분명하게, 주님이 이 우주의 창조주를 자기 아버지라고 고백하신 일이 기록되어 있다. 복음서를 전한 사도들보다 자기가 더 믿을 만한 사람이라고, 그는 자기 제자들을 설득했다. 복음서를 전해 준 것이 아니라, 복음서의 조각을 전해 준 것이다. 마찬가지로 사도 바울의 서신들도 잘라 냈다. 세상을 만드신 하나님에 관하여, 그분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지라고 사도가 분명하게 말한 모든 것을 제거했다. 예언의 글들에서 사도가 인용하며, 그 글들이 주님의 오심을 미리 선포한다고 가르친 것들도 모두 제거했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:692e95ee5f470332e7b62b9311583fadc0966bea80263efd30a7d79a2a4c81c4"
        ],
        "text": "그를 계승한 폰토스의 마르키온은 가르침을 더욱 확장하여, 율법과 예언자들이 하나님으로 선포한 분을 염치없이 모독했다. 그분을 악한 일들을 만드는 이, 전쟁을 탐하는 이, 생각이 일정하지 않은 이, 자기 자신과도 모순되는 이라고 말했다. 예수는 세상을 만든 하나님 위에 계신 그 아버지에게서 와서, 티베리우스 황제의 관리였던 본디오 빌라도 총독 때에, 유대로 왔다고 한다. 유대에 있던 이들에게 사람의 모습으로 나타나, 예언자들과, 율법과, 세상을 만든 그 하나님의 모든 작품을 폐했다고 한다. 그 하나님을 코스모크라토르라고도 부른다. 이에 더하여, 그는 누가에 따른 복음서를 잘라 내며, 주님의 탄생에 관해 기록된 모든 것을 제거하고, 주님의 말씀에 담긴 가르침에서도 많은 것을 제거했다. 그 대목들에는 매우 분명하게, 주님이 이 우주의 창조주를 자기 아버지라고 고백하신 일이 기록되어 있다. 복음서를 전한 사도들보다 자기가 더 믿을 만한 사람이라고, 그는 자기 제자들을 설득했다. 복음서를 전해 준 것이 아니라, 복음서의 조각을 전해 준 것이다. 마찬가지로 사도 바울의 서신들도 잘라 냈다. 세상을 만드신 하나님에 관하여, 그분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지라고 사도가 분명하게 말한 모든 것을 제거했다. 예언의 글들에서 사도가 인용하며, 그 글들이 주님의 오심을 미리 선포한다고 가르친 것들도 모두 제거했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:88ff5cee49b728fefac5a84f68eb0b89579aaf7e406439cab50b15b16d6df5dd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "work_location": "1.h25.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ccbcf1a14e35292487e0f452ad809a3d9813a64a7e7a52e06a43761832a41897",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0387373b15cdc58ab223fa70732ee966c1e3dfc80a54663ed84aac83deb3ca3b",
            "sha256:24bcb9948d18fc69a0e44d7756e2a7c83089d22e479965bbab2caa729e082300"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66e6806786448a34d7e7e5b729db67e1a167579349ef1a93cfdc5c89b2b8ca57"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6e482c8d7556824d2aa0de3a631434272b10e037182a673ea26fd2632d674815"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 25장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              218,
              219
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 25장 2절이며, 통상 인용 1권 27장 3-4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b39cc3066c9e2374503ec238be4f375eabc72d0d85cc5b311209fe6e42dbc505",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ccbcf1a14e35292487e0f452ad809a3d9813a64a7e7a52e06a43761832a41897",
            "source_revision_id": "sha256:66e6806786448a34d7e7e5b729db67e1a167579349ef1a93cfdc5c89b2b8ca57",
            "translation_revision_id": "sha256:6e482c8d7556824d2aa0de3a631434272b10e037182a673ea26fd2632d674815"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:eb9c0432ddb2792f20c2dd450caf42c7346466436b7160a80c8425f5137e7d04",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ccbcf1a14e35292487e0f452ad809a3d9813a64a7e7a52e06a43761832a41897",
            "source_revision_id": "sha256:66e6806786448a34d7e7e5b729db67e1a167579349ef1a93cfdc5c89b2b8ca57",
            "translation_revision_id": "sha256:6e482c8d7556824d2aa0de3a631434272b10e037182a673ea26fd2632d674815"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b39cc3066c9e2374503ec238be4f375eabc72d0d85cc5b311209fe6e42dbc505",
          "sha256:eb9c0432ddb2792f20c2dd450caf42c7346466436b7160a80c8425f5137e7d04"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h25-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103127.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              218,
              219
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "마르키온의 주장으로 보고되는 저승 하강과 영접 서술이다. assumpsisse의 주어는 주님으로 이어 읽었으며, 같은 면의 테오도레토스 병행 인용을 번역 메모에 연결한다.",
            "printed_page": 218,
            "printed_text": "salvatas esse a Domino, cum descendisset ad inferos, et accurrissent ei, et in suum assumpsisse regnum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "reported_descent_and_reception_claim"
          },
          {
            "explanation": "별도 반박의 계획이라는 미래형을 보존한다. 이 문장을 반박서의 현존이나 완성의 증거로 확대하지 않는다.",
            "printed_page": 219,
            "printed_text": "seorsum contradicemus, ex ejus scriptis arguentes eum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "promised_separate_refutation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 25장 2절이며, 통상 인용 1권 27장 3-4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4cb59afe76459db40137df3729f9851504e81e9435a304459f85692ea8e81542",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n423.jpg",
            "page_key": "1:218",
            "printed_page": 218,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0387373b15cdc58ab223fa70732ee966c1e3dfc80a54663ed84aac83deb3ca3b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Salutem autem solum animarum esse futuram, earum quae ejus doctrinam didicissent; corpus autem, videlicet quoniam a terra sit sumptum, impossibile esse participare salutem. Super blasphemiam autem quae est in Deum, adjecit et hoc, vere Diaboli os accipiens, et omnia contraria dicens veritati: Cain et eos qui similes sunt ei, et Sodomitas, et Aegyptios, et similes eis, et omnes omnino gentes, quae in omni permixtione malignitatis ambulaverunt, salvatas esse a Domino, cum descendisset ad inferos, et accurrissent ei, et in suum assumpsisse regnum; Abel autem et Enoch, et Noe, et reliquos justos, et eos qui sunt erga Abraham Patriarchas, cum omnibus Prophetis, et his qui placuerunt Deo, non participasse salutem, qui in Marcione fuit serpens praeconavit. Quoniam enim sciebant, inquit, Deum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "dce1c606a31ff22fb0f4edcef68e3fd919216a40496f75ff006dbccfdf637b41",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n424.jpg",
            "page_key": "1:219",
            "printed_page": 219,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:24bcb9948d18fc69a0e44d7756e2a7c83089d22e479965bbab2caa729e082300",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suum semper tentantem eos, et tunc tentare eum suspicati, non accurrerunt Jesu, neque crediderunt annuntiationi ejus: et propterea remansisse animas ipsorum apud inferos dixit. Sed huic quidem, quoniam et solus manifeste ausus est circumcidere Scripturas, et impudorate super omnes obtrectare Deum, seorsum contradicemus, ex ejus scriptis arguentes eum, et ex iis sermonibus qui apud eum observati sunt, Domini et Apostoli, quibus ipse utitur, eversionem ejus faciemus, praestante Deo. Nunc autem necessario meminimus ejus, ut scires quoniam omnes qui quoquo modo adulterant veritatem, et praeconium Ecclesiae laedunt, Simonis Samaritani magi discipuli et successores sunt. Quamvis non confiteantur nomen magistri sui ad seductionem reliquorum: tamen illius sententiam docent: Christi quidem Jesu nomen tanquam irritamentum praeferentes, Simonis autem impietatem varie introducentes, mortificant multos, per nomen bonum sententiam suam male disperdentes, et per dulcedinem et decorem nominis, amarum et malignum principis apostasiae serpentis venenum porrigentes eis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:66e6806786448a34d7e7e5b729db67e1a167579349ef1a93cfdc5c89b2b8ca57",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Salutem autem solum animarum esse futuram, earum quae ejus doctrinam didicissent; corpus autem, videlicet quoniam a terra sit sumptum, impossibile esse participare salutem. Super blasphemiam autem quae est in Deum, adjecit et hoc, vere Diaboli os accipiens, et omnia contraria dicens veritati: Cain et eos qui similes sunt ei, et Sodomitas, et Aegyptios, et similes eis, et omnes omnino gentes, quae in omni permixtione malignitatis ambulaverunt, salvatas esse a Domino, cum descendisset ad inferos, et accurrissent ei, et in suum assumpsisse regnum; Abel autem et Enoch, et Noe, et reliquos justos, et eos qui sunt erga Abraham Patriarchas, cum omnibus Prophetis, et his qui placuerunt Deo, non participasse salutem, qui in Marcione fuit serpens praeconavit. Quoniam enim sciebant, inquit, Deum suum semper tentantem eos, et tunc tentare eum suspicati, non accurrerunt Jesu, neque crediderunt annuntiationi ejus: et propterea remansisse animas ipsorum apud inferos dixit. Sed huic quidem, quoniam et solus manifeste ausus est circumcidere Scripturas, et impudorate super omnes obtrectare Deum, seorsum contradicemus, ex ejus scriptis arguentes eum, et ex iis sermonibus qui apud eum observati sunt, Domini et Apostoli, quibus ipse utitur, eversionem ejus faciemus, praestante Deo. Nunc autem necessario meminimus ejus, ut scires quoniam omnes qui quoquo modo adulterant veritatem, et praeconium Ecclesiae laedunt, Simonis Samaritani magi discipuli et successores sunt. Quamvis non confiteantur nomen magistri sui ad seductionem reliquorum: tamen illius sententiam docent: Christi quidem Jesu nomen tanquam irritamentum praeferentes, Simonis autem impietatem varie introducentes, mortificant multos, per nomen bonum sententiam suam male disperdentes, et per dulcedinem et decorem nominis, amarum et malignum principis apostasiae serpentis venenum porrigentes eis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1adaaef75f511c8245d86462dcbf2614abfa41cc66f4b9e834d515c231422ef1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "혼만 구원받는다는 설명 뒤, 저승에 내려간 주님을 누가 맞이했는지에 관한 마르키온의 견해가 보고된다. 가인과 의인들을 반대로 배정한다는 것이 이레네우스의 비판이다.",
          "자기 나라로 받아들였다는 assumpsisse는 주님을 주어로 이어 읽었다. Harvey 218쪽 각주 4의 테오도레토스 병행문도 그들이 나라 안으로 받아들여졌다는 방향으로 제시된다.",
          "마르키온 안의 뱀과 마지막의 독이라는 표현은 이레네우스가 사용하는 논쟁적 비유이다. 마르키온이 설명하는 저승의 이야기와 이레네우스 자신의 평가를 구분했다.",
          "별도로 반박하겠다는 seorsum contradicemus는 미래의 계획으로 옮겼다. Harvey 219쪽 각주 2는 유세비우스 『교회사』 5.8이 이 계획을 전하는 대목을 제시한다.",
          "그가 사용하는 주님과 사도의 말씀을 근거로 반박하겠다는 말에서 사도는 앞의 바울 서신과 연결된다. 이레네우스가 밝히는 향후 논증의 자료 범위이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0387373b15cdc58ab223fa70732ee966c1e3dfc80a54663ed84aac83deb3ca3b",
              "sha256:24bcb9948d18fc69a0e44d7756e2a7c83089d22e479965bbab2caa729e082300"
            ],
            "text": "구원은 혼들만 얻을 것이며, 그의 가르침을 배운 혼들이 구원받는다고 한다. 몸은, 땅에서 취한 것이므로, 구원에 참여할 수 없다고 한다. 하나님께 대한 모독에 그는 다음 말도 덧붙였다. 참으로 악마의 입을 취하여, 진리와 반대되는 모든 것을 말한 것이다. 카인과 그와 같은 이들, 소돔 사람들, 이집트 사람들과 그와 같은 이들, 온갖 악이 뒤섞인 가운데 살아간 모든 민족이, 주님께 구원을 받았다고 한다. 주님이 저승으로 내려오셨을 때, 그들이 그분께 달려갔으며, 주님이 그들을 자기 나라로 받아들이셨다는 것이다. 그러나 마르키온 안에 있던 뱀은, 아벨과 에녹과 노아와, 그 밖의 의로운 이들과, 아브라함과 연결된 족장들과, 모든 예언자들과, 하나님을 기쁘시게 한 이들이, 구원에 참여하지 못했다고 선포했다. 그의 말에 따르면, 자기들의 하나님이 늘 자기들을 시험하신다는 것을 그들은 알고 있었으므로, 그때도 그분이 시험하신다고 의심하여, 예수께 달려가지 않았고, 그분의 선포도 믿지 않았다는 것이다. 그래서 그들의 혼이 저승에 남았다고 말했다. 이 사람은 유독 드러내 놓고 성경을 잘라 내는 일을 감행했으며, 누구보다도 염치없이 하나님을 비방했으므로, 우리는 그를 별도로 반박할 것이다. 그의 글을 근거로 그를 논박하고, 그가 보존하며, 자기 자신도 사용하는 주님과 사도의 그 말씀들로, 하나님께서 도우시면, 그의 견해를 무너뜨릴 것이다. 지금은 필요하여 그를 언급했다. 어떤 방식으로든 진리를 변질시키고, 교회의 선포를 해치는 이들은 모두, 사마리아의 마술사 시몬의 제자이며 후계자라는 것을, 그대가 알게 하려는 것이다. 다른 이들을 미혹하려고, 그들이 자기 스승의 이름을 고백하지 않더라도, 그의 견해를 가르친다. 그리스도 예수의 이름을 미끼처럼 내세우면서, 시몬의 불경을 여러 방식으로 끌어들여, 많은 이를 죽음에 이르게 한다. 좋은 이름을 통해, 자기 견해를 악하게 퍼뜨리고, 그 이름의 달콤함과 아름다움을 통해, 배교의 우두머리인 뱀의 쓰고 해로운 독을 그들에게 건네는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66e6806786448a34d7e7e5b729db67e1a167579349ef1a93cfdc5c89b2b8ca57"
        ],
        "text": "구원은 혼들만 얻을 것이며, 그의 가르침을 배운 혼들이 구원받는다고 한다. 몸은, 땅에서 취한 것이므로, 구원에 참여할 수 없다고 한다. 하나님께 대한 모독에 그는 다음 말도 덧붙였다. 참으로 악마의 입을 취하여, 진리와 반대되는 모든 것을 말한 것이다. 카인과 그와 같은 이들, 소돔 사람들, 이집트 사람들과 그와 같은 이들, 온갖 악이 뒤섞인 가운데 살아간 모든 민족이, 주님께 구원을 받았다고 한다. 주님이 저승으로 내려오셨을 때, 그들이 그분께 달려갔으며, 주님이 그들을 자기 나라로 받아들이셨다는 것이다. 그러나 마르키온 안에 있던 뱀은, 아벨과 에녹과 노아와, 그 밖의 의로운 이들과, 아브라함과 연결된 족장들과, 모든 예언자들과, 하나님을 기쁘시게 한 이들이, 구원에 참여하지 못했다고 선포했다. 그의 말에 따르면, 자기들의 하나님이 늘 자기들을 시험하신다는 것을 그들은 알고 있었으므로, 그때도 그분이 시험하신다고 의심하여, 예수께 달려가지 않았고, 그분의 선포도 믿지 않았다는 것이다. 그래서 그들의 혼이 저승에 남았다고 말했다. 이 사람은 유독 드러내 놓고 성경을 잘라 내는 일을 감행했으며, 누구보다도 염치없이 하나님을 비방했으므로, 우리는 그를 별도로 반박할 것이다. 그의 글을 근거로 그를 논박하고, 그가 보존하며, 자기 자신도 사용하는 주님과 사도의 그 말씀들로, 하나님께서 도우시면, 그의 견해를 무너뜨릴 것이다. 지금은 필요하여 그를 언급했다. 어떤 방식으로든 진리를 변질시키고, 교회의 선포를 해치는 이들은 모두, 사마리아의 마술사 시몬의 제자이며 후계자라는 것을, 그대가 알게 하려는 것이다. 다른 이들을 미혹하려고, 그들이 자기 스승의 이름을 고백하지 않더라도, 그의 견해를 가르친다. 그리스도 예수의 이름을 미끼처럼 내세우면서, 시몬의 불경을 여러 방식으로 끌어들여, 많은 이를 죽음에 이르게 한다. 좋은 이름을 통해, 자기 견해를 악하게 퍼뜨리고, 그 이름의 달콤함과 아름다움을 통해, 배교의 우두머리인 뱀의 쓰고 해로운 독을 그들에게 건네는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6e482c8d7556824d2aa0de3a631434272b10e037182a673ea26fd2632d674815",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "work_location": "1.h25.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-25:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:34a503a4ed5788f105e9a1852e2883ff88d0db452fa158cac02952575e884214",
        "part_links": [
          [
            "sha256:51e89b3bd8b80cfeab4f1dff9e45715008eae37dfa21ca05ff6d0d7c82b2e3a1",
            "sha256:efe143c3189ae8d7e79942be690b1f657eaba0eb24e32e0a114d5cdc0c23a864"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0ab1e8fa7632596402e13ba95fd80e821491296a8ee1660e5a557de73837983b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1842b353fb19820fb9c15c9d61ea2e3dc554e1104ab2623235682959a80a8000"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 26장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103128.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              219,
              220
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 26장 1절이며, 통상 인용 1권 28장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d0491e7cc87047bb636bf1878684693be2abb56f41c9b7e967bd2759b99011ea",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:34a503a4ed5788f105e9a1852e2883ff88d0db452fa158cac02952575e884214",
            "source_revision_id": "sha256:0ab1e8fa7632596402e13ba95fd80e821491296a8ee1660e5a557de73837983b",
            "translation_revision_id": "sha256:1842b353fb19820fb9c15c9d61ea2e3dc554e1104ab2623235682959a80a8000"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:19942d44805331acfc2727b2c464e255bbd6b77b64e18e0472bdb722ae1c8f05",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:34a503a4ed5788f105e9a1852e2883ff88d0db452fa158cac02952575e884214",
            "source_revision_id": "sha256:0ab1e8fa7632596402e13ba95fd80e821491296a8ee1660e5a557de73837983b",
            "translation_revision_id": "sha256:1842b353fb19820fb9c15c9d61ea2e3dc554e1104ab2623235682959a80a8000"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d0491e7cc87047bb636bf1878684693be2abb56f41c9b7e967bd2759b99011ea",
          "sha256:19942d44805331acfc2727b2c464e255bbd6b77b64e18e0472bdb722ae1c8f05"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103128.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              219,
              220
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "타티아노스가 유스티노스의 가르침을 들었다는 인물 관계와, 순교 뒤의 변화라는 보고를 구분한다.",
            "learner": "Tatian",
            "printed_page": 220,
            "printed_text": "qui cum esset Justini auditor",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "teacher": "Justin",
            "type": "reported_teacher_relationship"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 26장 1절이며, 통상 인용 1권 28장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "dce1c606a31ff22fb0f4edcef68e3fd919216a40496f75ff006dbccfdf637b41",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n424.jpg",
            "page_key": "1:219",
            "printed_page": 219,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:51e89b3bd8b80cfeab4f1dff9e45715008eae37dfa21ca05ff6d0d7c82b2e3a1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ab his autem qui praedicti sunt, jam multae propagines multarum haeresum factae sunt, eo quod multi ex ipsis, imo omnes velint doctores esse, et abscedere quidem ab haeresi in qua fuerunt; aliud autem dogma ab alia sententia, et deinceps alteram ab altera componentes, nove docere insistunt, semetipsos adinventores sententiae, quamcunque conpegerint, enarrantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "912e5e69f7274943441c6097132b3a379a81dbfc06cb0a0c15193260268f37d9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n425.jpg",
            "page_key": "1:220",
            "printed_page": 220,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:efe143c3189ae8d7e79942be690b1f657eaba0eb24e32e0a114d5cdc0c23a864",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ut exempli gratia dicamus, a Saturnino et Marcione, qui vocantur Continentes, abstinentiam a nuptiis annuntiaverunt, frustrantes antiquam plasmationem Dei, et oblique accusantes eum, qui et masculum et foeminam ad generationem hominum fecit: et eorum quae dicuntur apud eos animalia abstinentiam induxerunt, ingrati exsistentes ei qui omnia fecit Deo. Contradicunt quoque ejus saluti, qui primus plasmatus est: et hoc nunc adinventum est apud eos. Tatiano quodam primo hanc introducente blasphemiam: qui cum esset Justini auditor, in quantum quidem apud eum erat, nihil enarravit tale: post vero illius martyrium absistens ab Ecclesia, et praesumptione magistri elatus et inflatus, quasi prae caeteris esset, proprium characterem doctrinae constituit: Aeonas quasdam invisibiles similiter atque hi qui a Valentino sunt, velut fabulam enarrans: nuptias autem corruptelas et fornicationes similiter ut Marcion et Saturninus dicens: Adae autem saluti ex se contradictionem faciens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0ab1e8fa7632596402e13ba95fd80e821491296a8ee1660e5a557de73837983b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ab his autem qui praedicti sunt, jam multae propagines multarum haeresum factae sunt, eo quod multi ex ipsis, imo omnes velint doctores esse, et abscedere quidem ab haeresi in qua fuerunt; aliud autem dogma ab alia sententia, et deinceps alteram ab altera componentes, nove docere insistunt, semetipsos adinventores sententiae, quamcunque conpegerint, enarrantes. Ut exempli gratia dicamus, a Saturnino et Marcione, qui vocantur Continentes, abstinentiam a nuptiis annuntiaverunt, frustrantes antiquam plasmationem Dei, et oblique accusantes eum, qui et masculum et foeminam ad generationem hominum fecit: et eorum quae dicuntur apud eos animalia abstinentiam induxerunt, ingrati exsistentes ei qui omnia fecit Deo. Contradicunt quoque ejus saluti, qui primus plasmatus est: et hoc nunc adinventum est apud eos. Tatiano quodam primo hanc introducente blasphemiam: qui cum esset Justini auditor, in quantum quidem apud eum erat, nihil enarravit tale: post vero illius martyrium absistens ab Ecclesia, et praesumptione magistri elatus et inflatus, quasi prae caeteris esset, proprium characterem doctrinae constituit: Aeonas quasdam invisibiles similiter atque hi qui a Valentino sunt, velut fabulam enarrans: nuptias autem corruptelas et fornicationes similiter ut Marcion et Saturninus dicens: Adae autem saluti ex se contradictionem faciens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4d9e40c940b74d0c6ce3b604ac59c838e6eff3178ffc129df5fb60ee5d41bdc1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "여러 집단이 앞선 가르침에서 갈라져 새 견해를 만든다는 이레네우스의 설명이다. 이어지는 절제파와 타티아노스의 사례는 그 계보를 보여 주기 위해 배치된다.",
          "Continentes는 절제파로 옮겼다. 혼인과 동물성 음식을 삼가는 생활을 가리키는 명칭이며, 병기된 그리스어는 엔크라테이스라는 이름을 사용한다.",
          "처음 빚어진 이의 구원이라는 앞의 말은 문단 끝에서 아담의 구원으로 구체화된다. 이름이 등장하는 순서를 유지했다.",
          "타티아노스가 유스티노스의 가르침을 들었고, 유스티노스의 순교 뒤에 가르침을 바꾸었다는 보고이다. 인물 관계는 원문 데이터의 reported_teacher_relationship에 기록했다.",
          "타티아노스의 교사 의식과 혼인관에 대한 평가는 이레네우스의 서술이다. 그의 주장과 순교 이전·이후라는 보고의 시간 관계를 구분했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:51e89b3bd8b80cfeab4f1dff9e45715008eae37dfa21ca05ff6d0d7c82b2e3a1",
              "sha256:efe143c3189ae8d7e79942be690b1f657eaba0eb24e32e0a114d5cdc0c23a864"
            ],
            "text": "앞서 말한 이들에게서, 이미 여러 이단의 많은 갈래가 생겨났다. 그들 가운데 많은 이가, 아니 모두가 교사가 되기를 바라며, 자기가 속했던 이단에서 떠나려 하기 때문이다. 한 견해에서 다른 가르침을 가져오고, 또 다른 견해들을 서로 엮어서, 새롭게 가르치는 데 열을 올리며, 무엇을 엮어 냈든, 자기가 그 견해를 고안했다고 말한다. 예를 들어 말하자면, 사투르니누스와 마르키온에게서 나온, 절제파라고 불리는 이들은, 혼인을 삼가라고 선포했다. 하나님께서 처음 빚으신 일을 무효로 돌리고, 사람들이 태어나도록 남성과 여성을 만드신 분을 간접적으로 고발한 것이다. 그들이 동물성 음식이라고 부르는 것들을 삼가게 하여, 모든 것을 만드신 하나님께 감사하지 않았다. 처음 빚어진 이의 구원에도 반대한다. 이것은 그들 사이에서 최근에 고안된 것으로, 타티아노스라는 사람이 처음 이 모독을 들여왔다. 그는 유스티노스에게서 배웠으며, 그와 함께 있는 동안에는 그런 말을 하지 않았다. 그러나 유스티노스가 순교한 뒤, 교회에서 떠나, 교사라는 자만심으로 우쭐하고 부풀어, 다른 이들보다 뛰어난 듯이, 자기만의 가르침을 세웠다. 발렌티누스를 따르는 이들처럼, 어떤 보이지 않는 아이온들을 이야기로 꾸며 냈고, 마르키온과 사투르니누스처럼, 혼인을 타락과 음행이라고 말했다. 아담의 구원을 반대하는 주장은 자기에게서 나온 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0ab1e8fa7632596402e13ba95fd80e821491296a8ee1660e5a557de73837983b"
        ],
        "text": "앞서 말한 이들에게서, 이미 여러 이단의 많은 갈래가 생겨났다. 그들 가운데 많은 이가, 아니 모두가 교사가 되기를 바라며, 자기가 속했던 이단에서 떠나려 하기 때문이다. 한 견해에서 다른 가르침을 가져오고, 또 다른 견해들을 서로 엮어서, 새롭게 가르치는 데 열을 올리며, 무엇을 엮어 냈든, 자기가 그 견해를 고안했다고 말한다. 예를 들어 말하자면, 사투르니누스와 마르키온에게서 나온, 절제파라고 불리는 이들은, 혼인을 삼가라고 선포했다. 하나님께서 처음 빚으신 일을 무효로 돌리고, 사람들이 태어나도록 남성과 여성을 만드신 분을 간접적으로 고발한 것이다. 그들이 동물성 음식이라고 부르는 것들을 삼가게 하여, 모든 것을 만드신 하나님께 감사하지 않았다. 처음 빚어진 이의 구원에도 반대한다. 이것은 그들 사이에서 최근에 고안된 것으로, 타티아노스라는 사람이 처음 이 모독을 들여왔다. 그는 유스티노스에게서 배웠으며, 그와 함께 있는 동안에는 그런 말을 하지 않았다. 그러나 유스티노스가 순교한 뒤, 교회에서 떠나, 교사라는 자만심으로 우쭐하고 부풀어, 다른 이들보다 뛰어난 듯이, 자기만의 가르침을 세웠다. 발렌티누스를 따르는 이들처럼, 어떤 보이지 않는 아이온들을 이야기로 꾸며 냈고, 마르키온과 사투르니누스처럼, 혼인을 타락과 음행이라고 말했다. 아담의 구원을 반대하는 주장은 자기에게서 나온 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1842b353fb19820fb9c15c9d61ea2e3dc554e1104ab2623235682959a80a8000",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "work_location": "1.h26.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:69df09f42f790c74dc430ab3a7a1de2f636ff252758c68715f46e15e5c63e158",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b3e00a415d9e935488527f0bdf012b268dac71ce24f78a4afbdc65189fddba24"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4350c371b67b17f55fe2dc8ba12491581d8f76b005ef2b0b07fa1e012ca6056c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1cb1060e797d5a803cf58361c05ecfe3ad9b45a363490f13c651d0d19f0f3a18"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 26장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103128.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 26장 2절이며, 통상 인용 1권 28장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b3a19342ebb7f2cfed5902cfec2e61ea9af36095b30feaf4bdd9c64e93bd8592",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69df09f42f790c74dc430ab3a7a1de2f636ff252758c68715f46e15e5c63e158",
            "source_revision_id": "sha256:4350c371b67b17f55fe2dc8ba12491581d8f76b005ef2b0b07fa1e012ca6056c",
            "translation_revision_id": "sha256:1cb1060e797d5a803cf58361c05ecfe3ad9b45a363490f13c651d0d19f0f3a18"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0c7102c2faeae11aa19790111bd01ce282d1d2a9f44dd803ed9324e69f1cd531",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69df09f42f790c74dc430ab3a7a1de2f636ff252758c68715f46e15e5c63e158",
            "source_revision_id": "sha256:4350c371b67b17f55fe2dc8ba12491581d8f76b005ef2b0b07fa1e012ca6056c",
            "translation_revision_id": "sha256:1cb1060e797d5a803cf58361c05ecfe3ad9b45a363490f13c651d0d19f0f3a18"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b3a19342ebb7f2cfed5902cfec2e61ea9af36095b30feaf4bdd9c64e93bd8592",
          "sha256:0c7102c2faeae11aa19790111bd01ce282d1d2a9f44dd803ed9324e69f1cd531"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h26-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103128.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 26장 2절이며, 통상 인용 1권 28장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b4b23e341920b50055565e788c67216e9bf787673cffe1060edf7c885114659f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n426.jpg",
            "page_key": "1:221",
            "printed_page": 221,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b3e00a415d9e935488527f0bdf012b268dac71ce24f78a4afbdc65189fddba24",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii autem rursus a Basilide et Carpocrate occasiones accipientes, indifferentes coitus, et multas nuptias induxerunt, et negligentiam ipsorum quae sunt idolothyta ad manducandum, non valde haec curare dicentes Deum. Et quid enim? non est numerum dicere eorum, qui secundum alterum et alterum modum exciderunt a veritate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4350c371b67b17f55fe2dc8ba12491581d8f76b005ef2b0b07fa1e012ca6056c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii autem rursus a Basilide et Carpocrate occasiones accipientes, indifferentes coitus, et multas nuptias induxerunt, et negligentiam ipsorum quae sunt idolothyta ad manducandum, non valde haec curare dicentes Deum. Et quid enim? non est numerum dicere eorum, qui secundum alterum et alterum modum exciderunt a veritate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f98ec1606011b72d0f42bed7340ef341294990f32a1e28e0c9895b8dd9f6f56f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "혼인을 삼가는 앞의 집단과 다른 방식의 생활을 주장하는 집단을 덧붙인다. 성관계와 혼인, 우상 제물에 관한 내용은 이레네우스가 보고하고 비판하는 견해이다.",
          "그 수를 다 말할 수 없다는 말로 앞의 이단 계보 설명을 맺는다. 다음 장에서는 또 다른 그노시스파의 신화적 계보를 서술한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b3e00a415d9e935488527f0bdf012b268dac71ce24f78a4afbdc65189fddba24"
            ],
            "text": "또 다른 이들은 바실리데스와 카르포크라테스에게서 계기를 얻어, 구별 없는 성관계와, 여러 사람과의 혼인을 끌어들이고, 우상에게 바친 제물을 먹는 일에도 개의치 않았다. 하나님은 이런 일들을 크게 마음 쓰지 않으신다고 말했다. 더 무슨 말을 하겠는가? 여러 방식으로 진리에서 떨어져 나간 이들은 그 수를 다 말할 수 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4350c371b67b17f55fe2dc8ba12491581d8f76b005ef2b0b07fa1e012ca6056c"
        ],
        "text": "또 다른 이들은 바실리데스와 카르포크라테스에게서 계기를 얻어, 구별 없는 성관계와, 여러 사람과의 혼인을 끌어들이고, 우상에게 바친 제물을 먹는 일에도 개의치 않았다. 하나님은 이런 일들을 크게 마음 쓰지 않으신다고 말했다. 더 무슨 말을 하겠는가? 여러 방식으로 진리에서 떨어져 나간 이들은 그 수를 다 말할 수 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1cb1060e797d5a803cf58361c05ecfe3ad9b45a363490f13c651d0d19f0f3a18",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "work_location": "1.h26.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-26:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8a871840f54d6ffde8bbd6f5112d69d6fd59569958efbc2ebc22f32ef56d7737",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ebe4621f77a74d44aa6b3544eba6690c3409636582834170b4eea28085982480",
            "sha256:ef6421182169e940af83425f930d3d6d8a01814fe2df78a26a34fbc2351e01cc",
            "sha256:4e9b054fdc3046bf03339dcf73e23f5b7190e65c3cc5dcde6dfe2c5091bfbf2d",
            "sha256:808870c2673ca6b938297b979067eef90f8afda948cff035aaa9a50d80618dbf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d9df551460f241b819b0be9c6135b32190a95109558a0630956c1a716085dfa5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:158064fa30c0de5b6fb79a4e8478216bb4d6b2139a58b083345dbff64cac2e81"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 27장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103129.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221,
              222,
              223,
              224
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 27장 1절이며, 통상 인용 1권 29장 1-3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:22d4c44074067a0bd58caf574d9b4e321165f57dd7072f8b4441ca14946ee40b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8a871840f54d6ffde8bbd6f5112d69d6fd59569958efbc2ebc22f32ef56d7737",
            "source_revision_id": "sha256:d9df551460f241b819b0be9c6135b32190a95109558a0630956c1a716085dfa5",
            "translation_revision_id": "sha256:158064fa30c0de5b6fb79a4e8478216bb4d6b2139a58b083345dbff64cac2e81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e8f52e5bc6d78ae269f77abcd7075e1075af48a63684aa3e1cf808ef222d393c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8a871840f54d6ffde8bbd6f5112d69d6fd59569958efbc2ebc22f32ef56d7737",
            "source_revision_id": "sha256:d9df551460f241b819b0be9c6135b32190a95109558a0630956c1a716085dfa5",
            "translation_revision_id": "sha256:158064fa30c0de5b6fb79a4e8478216bb4d6b2139a58b083345dbff64cac2e81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:22d4c44074067a0bd58caf574d9b4e321165f57dd7072f8b4441ca14946ee40b",
          "sha256:e8f52e5bc6d78ae269f77abcd7075e1075af48a63684aa3e1cf808ef222d393c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103129.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221,
              222,
              223,
              224
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "multitudo Gnosticorum exsurrexit",
            "explanation": "Harvey가 문단을 가리키던 난외 표제에서 들어온 듯하다고 설명한 Barbelo를 편집 정보로 분리했다. 뒤의 본문에 있는 Barbelon과 Barbeloni는 유지했다.",
            "printed_page": 221,
            "printed_text": "multitudo Gnosticorum Barbelo exsurrexit",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the explanation in W. Wigan Harvey note 2 on pp. 221-222",
            "separated_label": "Barbelo",
            "type": "separated_probable_marginal_label"
          },
          {
            "explanation": "같은 등불의 이름에 사용된 인쇄 형태를 보존했다. 한국어는 아르모겐으로 연결한다.",
            "forms": [
              "Armogen",
              "Armoge"
            ],
            "printed_pages": [
              223,
              224
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_name_forms"
          },
          {
            "adopted_reading": "et refrigerant in hoc omnia hymnizare magnum Aeona",
            "explanation": "refrigerant를 보존하고, Harvey 각주 4가 설명하는 쉼의 의미를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 224,
            "printed_text": "et refrigerant in hoc omnia hymnizare magnum Aeona",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_idiomatic_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 27장 1절이며, 통상 인용 1권 29장 1-3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b4b23e341920b50055565e788c67216e9bf787673cffe1060edf7c885114659f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n426.jpg",
            "page_key": "1:221",
            "printed_page": 221,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ebe4621f77a74d44aa6b3544eba6690c3409636582834170b4eea28085982480",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super hos autem ex his qui praedicti sunt Simoniani multitudo Gnosticorum exsurrexit, et velut a terra",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f060ee749cb6b8abe9b8077bad04d0d52d7b0346feea24d242d270f6fcf8344a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n427.jpg",
            "page_key": "1:222",
            "printed_page": 222,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ef6421182169e940af83425f930d3d6d8a01814fe2df78a26a34fbc2351e01cc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fungi manifestati sunt, quorum principales apud eos sententias enarramus. Quidam enim eorum Aeonem quendam nunquam senescentem in virginali spiritu subjiciunt, quem Barbelon nominant. Ubi esse patrem quendam innominabilem dicunt: voluisse autem hunc manifestare se ipsi Barbeloni. Ennoeam autem hanc progressam stetisse in conspectu ejus, et postulasse Prognosin. Cum prodiisset autem et Prognosis, his rursum petentibus prodiit Incorruptela: post deinde Vita aeterna: in quibus gloriantem Barbelon, et prospicientem in magnitudinem, et conceptu delectatam, in hac generasse simile ei lumen. Hanc initium et illuminationis, et generationis omnium dicunt: et videntem Patrem lumen hoc, unxisse illud sua benignitate, ut perfectum fieret. Hunc autem dicunt esse Christum: qui rursus postulat, quemadmodum dicunt, adjutorium sibi dari Nun, et progressus est Nus. Super haec autem emittit pater Logon. Conjugationes autem fient Ennoiae et Logi, et Aphtharsias et Christi: et Aeonia autem Zoe Thelemati conjuncta est, et Nus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f3911894b84adbff84e0ce19fefbe7702f53186ea97b1ed75455d4aad02140a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n428.jpg",
            "page_key": "1:223",
            "printed_page": 223,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4e9b054fdc3046bf03339dcf73e23f5b7190e65c3cc5dcde6dfe2c5091bfbf2d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Prognosi. Et magnificabant hi magnum lumen et Barbelon. Post deinde de Ennoia et de Logo Autogenem emissum dicunt ad repraesentationem magni luminis, et valde honorificatum dicunt, et omnia huic subjecta. Coëmissam autem ei Alethiam, et esse conjugationem Autogenis et Alethiae. De lumine autem, quod est Christus, et de incorruptela, quatuor emissa luminaria ad circumstantiam Autogeni dicunt; et de Thelemate rursus et Aeonia Zoe quatuor emissiones factas ad subministrationem quatuor luminaribus, quas nominant Charin, Thelesin, Synesin, Phronesin. Et Charin quidem magno et primo luminario adjunctam; hunc autem esse Sotera volunt et vocant eum Armogen: Thelesin autem secundo, quem et nominant Raguel: Synesin autem tertio luminario; quem vocant David: Phronesin autem quarto, quem nominant Eleleth. Confirmatis igitur sic omnibus, super haec emittit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1e04e56603858f00c8f666a6b2c5991b8cc343defc8a3969dda08fed16c79795",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n429.jpg",
            "page_key": "1:224",
            "printed_page": 224,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:808870c2673ca6b938297b979067eef90f8afda948cff035aaa9a50d80618dbf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Autogenes hominem perfectum et verum, quem et Adamantem vocant: quoniam neque ipse domatus est, neque ii ex quibus erat, qui et remotus est cum primo lumine ab Armoge. Emissam autem cum homine ab Autogene agnitionem perfectam, et conjunctam ei: unde et hunc cognovisse eum qui est super omnia: virtutem quoque ei invictam datam a virginali spiritu: et refrigerant in hoc omnia hymnizare magnum Aeona. Hinc autem dicunt manifestatam Matrem, Patrem, Filium: ex Anthropo autem et Gnosi natum lignum, quod et ipsum Gnosin vocant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d9df551460f241b819b0be9c6135b32190a95109558a0630956c1a716085dfa5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Super hos autem ex his qui praedicti sunt Simoniani multitudo Gnosticorum exsurrexit, et velut a terra fungi manifestati sunt, quorum principales apud eos sententias enarramus. Quidam enim eorum Aeonem quendam nunquam senescentem in virginali spiritu subjiciunt, quem Barbelon nominant. Ubi esse patrem quendam innominabilem dicunt: voluisse autem hunc manifestare se ipsi Barbeloni. Ennoeam autem hanc progressam stetisse in conspectu ejus, et postulasse Prognosin. Cum prodiisset autem et Prognosis, his rursum petentibus prodiit Incorruptela: post deinde Vita aeterna: in quibus gloriantem Barbelon, et prospicientem in magnitudinem, et conceptu delectatam, in hac generasse simile ei lumen. Hanc initium et illuminationis, et generationis omnium dicunt: et videntem Patrem lumen hoc, unxisse illud sua benignitate, ut perfectum fieret. Hunc autem dicunt esse Christum: qui rursus postulat, quemadmodum dicunt, adjutorium sibi dari Nun, et progressus est Nus. Super haec autem emittit pater Logon. Conjugationes autem fient Ennoiae et Logi, et Aphtharsias et Christi: et Aeonia autem Zoe Thelemati conjuncta est, et Nus Prognosi. Et magnificabant hi magnum lumen et Barbelon. Post deinde de Ennoia et de Logo Autogenem emissum dicunt ad repraesentationem magni luminis, et valde honorificatum dicunt, et omnia huic subjecta. Coëmissam autem ei Alethiam, et esse conjugationem Autogenis et Alethiae. De lumine autem, quod est Christus, et de incorruptela, quatuor emissa luminaria ad circumstantiam Autogeni dicunt; et de Thelemate rursus et Aeonia Zoe quatuor emissiones factas ad subministrationem quatuor luminaribus, quas nominant Charin, Thelesin, Synesin, Phronesin. Et Charin quidem magno et primo luminario adjunctam; hunc autem esse Sotera volunt et vocant eum Armogen: Thelesin autem secundo, quem et nominant Raguel: Synesin autem tertio luminario; quem vocant David: Phronesin autem quarto, quem nominant Eleleth. Confirmatis igitur sic omnibus, super haec emittit Autogenes hominem perfectum et verum, quem et Adamantem vocant: quoniam neque ipse domatus est, neque ii ex quibus erat, qui et remotus est cum primo lumine ab Armoge. Emissam autem cum homine ab Autogene agnitionem perfectam, et conjunctam ei: unde et hunc cognovisse eum qui est super omnia: virtutem quoque ei invictam datam a virginali spiritu: et refrigerant in hoc omnia hymnizare magnum Aeona. Hinc autem dicunt manifestatam Matrem, Patrem, Filium: ex Anthropo autem et Gnosi natum lignum, quod et ipsum Gnosin vocant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1bd7d046d6432e94ed7d2c7ee6186f604c593cdd987b6cdcf6ac0aebc696a1c1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "221쪽 첫 문장의 Barbelo는 Harvey 각주 2가 문단을 가리키던 난외 표제에서 들어온 듯하다고 설명한다. 이 판단을 채택하여 본문에서 분리하고 원문 데이터에 표제를 보존했다. 뒤에서 실제 인물명으로 나오는 Barbelon과 Barbeloni는 유지했다.",
          "엔노이아는 생각, 프로노시스는 미리 앎, 아프타르시아는 썩지 않음, 아이오니아 조에는 영원한 생명, 텔레마는 뜻과 연결되는 이름들이다. 이 문단은 라틴어 풀이와 그리스어형 명칭을 함께 사용하므로 그 연결을 구분했다.",
          "네 등불과 그에 연결되는 발출들을 원문 순서대로 옮겼다. 카리스는 은총, 텔레시스는 의지, 쉬네시스는 이해, 프로네시스는 슬기와 연결된다. 이 문단의 다윗은 셋째 등불의 이름으로 제시된다.",
          "아르모겐은 Armogen과 Armoge라는 인쇄 형태를 같은 이름으로 연결해 옮겼다. 아다마스가 첫 빛과 함께 아르모겐에게서 떨어져 나왔다는 문장은 대본의 분리 관계를 유지했다.",
          "아다마스는 본문에서 굴복한 적 없다는 설명과 연결된다. 앞 장의 처음 빚어진 아담과 구별되는 이 계보의 명칭으로 옮겼다.",
          "224쪽 refrigerant는 Harvey 각주 4의 설명을 따라 쉼의 뜻으로 옮겼다. 모든 것이 그 안에서 쉬며 큰 아이온을 찬양한다는 구문이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ebe4621f77a74d44aa6b3544eba6690c3409636582834170b4eea28085982480",
              "sha256:ef6421182169e940af83425f930d3d6d8a01814fe2df78a26a34fbc2351e01cc",
              "sha256:4e9b054fdc3046bf03339dcf73e23f5b7190e65c3cc5dcde6dfe2c5091bfbf2d",
              "sha256:808870c2673ca6b938297b979067eef90f8afda948cff035aaa9a50d80618dbf"
            ],
            "text": "이들 외에도, 앞서 말한 시몬파에게서, 그노시스파의 무리가 생겨나, 땅에서 돋는 버섯처럼 나타났다. 이제 그들의 주요 견해들을 이야기하겠다. 그들 가운데 어떤 이들은, 결코 늙지 않고, 동정의 영 안에 있는 어떤 아이온을 제시하며, 그를 바르벨로라고 부른다. 거기에 이름 붙일 수 없는 어떤 아버지가 있으며, 그 아버지가 바르벨로에게 자신을 드러내고자 했다고 한다. 이 엔노이아는 앞으로 나와, 그 앞에 서서, 프로노시스를 청했다. 프로노시스가 나오자, 이들이 다시 청하여, 썩지 않음이 나왔고, 그 뒤 영원한 생명이 나왔다. 이것들을 영광스럽게 여긴 바르벨로는, 그 위대함을 바라보고, 잉태를 기뻐하여, 그 가운데서 자기와 닮은 빛을 낳았다. 이것이 빛을 비춤과 만물의 탄생의 시작이라고 한다. 아버지는 이 빛을 보고, 완전하게 되도록, 자기 인자함으로 그 빛에 기름을 부었다고 한다. 그들은 이 빛이 그리스도라고 말한다. 그들의 설명에 따르면, 그리스도는 다시 청하여, 자기를 돕도록 누스를 달라고 했고, 누스가 나왔다. 이에 더하여 아버지가 로고스를 내보낸다. 엔노이아와 로고스, 아프타르시아와 그리스도가 짝을 이루며, 아이오니아 조에는 텔레마와 결합하고, 누스는 프로노시스와 결합했다. 이들은 큰 빛과 바르벨로를 높였다. 그 뒤 엔노이아와 로고스에게서, 큰 빛을 나타내도록, 아우토게네스가 나왔고, 크게 영예를 얻었으며, 모든 것이 그에게 복종했다고 한다. 알레테이아도 그와 함께 나와, 아우토게네스와 알레테이아가 짝을 이루었다. 그리스도라고 하는 그 빛과, 썩지 않음에게서, 아우토게네스를 둘러싸도록, 네 등불이 나왔다고 한다. 텔레마와 아이오니아 조에에게서도, 이 네 등불을 섬기도록, 네 발출이 나왔다. 그 이름은 카리스, 텔레시스, 쉬네시스, 프로네시스이다. 카리스는 크고 첫째인 등불과 연결된다. 그들은 그 등불이 소테르(구원자)라고 하며, 아르모겐이라고 부른다. 텔레시스는 둘째 등불과 연결되며, 그 등불은 라구엘이라고도 부른다. 쉬네시스는 셋째 등불과 연결되고, 그 등불은 다윗이라고 부른다. 프로네시스는 넷째 등불과 연결되며, 그 등불은 엘렐레트라고 부른다. 모든 것이 이렇게 굳게 세워진 뒤, 아우토게네스는 더 나아가, 완전하고 참된 사람을 내보낸다. 그를 아다마스라고도 부르는데, 그 자신도 굴복한 적이 없고, 그가 나온 근원의 존재들도 굴복한 적이 없기 때문이다. 그는 첫 빛과 함께 아르모겐에게서 떨어져 나왔다. 아우토게네스에게서 사람과 함께 완전한 앎도 나와, 그 사람과 결합했다. 그 때문에 그는 모든 것 위에 있는 이를 알게 되었다. 동정의 영에게서 굴복하지 않는 능력도 받았다. 그 안에서 모든 것이 쉬며, 큰 아이온을 찬양한다. 이것으로 어머니, 아버지, 아들이 드러났다고 한다. 안트로포스와 그노시스에게서 나무가 생겨났으며, 이 나무도 그노시스라고 부른다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d9df551460f241b819b0be9c6135b32190a95109558a0630956c1a716085dfa5"
        ],
        "text": "이들 외에도, 앞서 말한 시몬파에게서, 그노시스파의 무리가 생겨나, 땅에서 돋는 버섯처럼 나타났다. 이제 그들의 주요 견해들을 이야기하겠다. 그들 가운데 어떤 이들은, 결코 늙지 않고, 동정의 영 안에 있는 어떤 아이온을 제시하며, 그를 바르벨로라고 부른다. 거기에 이름 붙일 수 없는 어떤 아버지가 있으며, 그 아버지가 바르벨로에게 자신을 드러내고자 했다고 한다. 이 엔노이아는 앞으로 나와, 그 앞에 서서, 프로노시스를 청했다. 프로노시스가 나오자, 이들이 다시 청하여, 썩지 않음이 나왔고, 그 뒤 영원한 생명이 나왔다. 이것들을 영광스럽게 여긴 바르벨로는, 그 위대함을 바라보고, 잉태를 기뻐하여, 그 가운데서 자기와 닮은 빛을 낳았다. 이것이 빛을 비춤과 만물의 탄생의 시작이라고 한다. 아버지는 이 빛을 보고, 완전하게 되도록, 자기 인자함으로 그 빛에 기름을 부었다고 한다. 그들은 이 빛이 그리스도라고 말한다. 그들의 설명에 따르면, 그리스도는 다시 청하여, 자기를 돕도록 누스를 달라고 했고, 누스가 나왔다. 이에 더하여 아버지가 로고스를 내보낸다. 엔노이아와 로고스, 아프타르시아와 그리스도가 짝을 이루며, 아이오니아 조에는 텔레마와 결합하고, 누스는 프로노시스와 결합했다. 이들은 큰 빛과 바르벨로를 높였다. 그 뒤 엔노이아와 로고스에게서, 큰 빛을 나타내도록, 아우토게네스가 나왔고, 크게 영예를 얻었으며, 모든 것이 그에게 복종했다고 한다. 알레테이아도 그와 함께 나와, 아우토게네스와 알레테이아가 짝을 이루었다. 그리스도라고 하는 그 빛과, 썩지 않음에게서, 아우토게네스를 둘러싸도록, 네 등불이 나왔다고 한다. 텔레마와 아이오니아 조에에게서도, 이 네 등불을 섬기도록, 네 발출이 나왔다. 그 이름은 카리스, 텔레시스, 쉬네시스, 프로네시스이다. 카리스는 크고 첫째인 등불과 연결된다. 그들은 그 등불이 소테르(구원자)라고 하며, 아르모겐이라고 부른다. 텔레시스는 둘째 등불과 연결되며, 그 등불은 라구엘이라고도 부른다. 쉬네시스는 셋째 등불과 연결되고, 그 등불은 다윗이라고 부른다. 프로네시스는 넷째 등불과 연결되며, 그 등불은 엘렐레트라고 부른다. 모든 것이 이렇게 굳게 세워진 뒤, 아우토게네스는 더 나아가, 완전하고 참된 사람을 내보낸다. 그를 아다마스라고도 부르는데, 그 자신도 굴복한 적이 없고, 그가 나온 근원의 존재들도 굴복한 적이 없기 때문이다. 그는 첫 빛과 함께 아르모겐에게서 떨어져 나왔다. 아우토게네스에게서 사람과 함께 완전한 앎도 나와, 그 사람과 결합했다. 그 때문에 그는 모든 것 위에 있는 이를 알게 되었다. 동정의 영에게서 굴복하지 않는 능력도 받았다. 그 안에서 모든 것이 쉬며, 큰 아이온을 찬양한다. 이것으로 어머니, 아버지, 아들이 드러났다고 한다. 안트로포스와 그노시스에게서 나무가 생겨났으며, 이 나무도 그노시스라고 부른다.",
        "translation_revision_id": "sha256:158064fa30c0de5b6fb79a4e8478216bb4d6b2139a58b083345dbff64cac2e81",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "work_location": "1.h27.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:163bfeb25bb0a7384c9c5caa1b75dbeb3f23af03b4f27d4d10c3840a7536b9df",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e74b4fb6e61790647e9e632627705d71bfd0fd24398f8926c497546359e8ca78",
            "sha256:fcf40bcf213047e5281b6f503117f36913969334742a2be3afab4ce2fcea1b30"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:611898963346e976aeff842cccabdc2848db5d51e66720614cdf5535dce30bed"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8445577c2e7ee621610f3e0af662a7e5834d8c5ef19b6e54763cb8ee29d7e4bf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 27장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103129.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              225,
              226
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 27장 2절이며, 통상 인용 1권 29장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b475a906d1ee570e11a67c3e61995084326d2ba68f4730a58ff37c1c4d130f2d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:163bfeb25bb0a7384c9c5caa1b75dbeb3f23af03b4f27d4d10c3840a7536b9df",
            "source_revision_id": "sha256:611898963346e976aeff842cccabdc2848db5d51e66720614cdf5535dce30bed",
            "translation_revision_id": "sha256:8445577c2e7ee621610f3e0af662a7e5834d8c5ef19b6e54763cb8ee29d7e4bf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ed67de144e62b6c9d15c16da0b0085b0ac87b628e435a67e0974ef709ef4d3cd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:163bfeb25bb0a7384c9c5caa1b75dbeb3f23af03b4f27d4d10c3840a7536b9df",
            "source_revision_id": "sha256:611898963346e976aeff842cccabdc2848db5d51e66720614cdf5535dce30bed",
            "translation_revision_id": "sha256:8445577c2e7ee621610f3e0af662a7e5834d8c5ef19b6e54763cb8ee29d7e4bf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b475a906d1ee570e11a67c3e61995084326d2ba68f4730a58ff37c1c4d130f2d",
          "sha256:ed67de144e62b6c9d15c16da0b0085b0ac87b628e435a67e0974ef709ef4d3cd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h27-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103129.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              225,
              226
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 각주 2는 삽입일 가능성을 제시한다. 인쇄된 대괄호 본문을 유지하고 한국어에도 표시한다.",
            "printed_page": 225,
            "printed_text": "[qui adstat Monogeni,]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_possible_interpolation"
          },
          {
            "adopted_reading": "Protarchontem",
            "editorial_notation": "[Protarchontem]",
            "explanation": "인쇄된 명칭의 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 226,
            "printed_reading": "Proarchontem",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "아래로 헤아리는 여덟 무리라는 라틴어의 집합적 명칭을 유지하고, 해석상의 관계를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 226,
            "printed_text": "fit deorsum numerantibus octonatio",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_collective_number"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 27장 2절이며, 통상 인용 1권 29장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4e9da1520b91c8cf61f2218d4c54fed5f6fe4319c306d5388b18e3c5f7e38f10",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n430.jpg",
            "page_key": "1:225",
            "printed_page": 225,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e74b4fb6e61790647e9e632627705d71bfd0fd24398f8926c497546359e8ca78",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deinde ex primo angelo [qui adstat Monogeni,] emissum dicunt Spiritum sanctum, quem et Sophiam, et Prunicum vocant. Hunc igitur videntem reliqua omnia conjugationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4a252af20a5247c3b198f4e634249cdb14cff6e86024427d768e16ca951fbb45",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n431.jpg",
            "page_key": "1:226",
            "printed_page": 226,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fcf40bcf213047e5281b6f503117f36913969334742a2be3afab4ce2fcea1b30",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "habentia, se autem sine conjugatione, quaesisse cui adunaretur: et cum non inveniret, asseverabat et extendebatur, et prospiciebat ad inferiores partes, putans hic invenire conjugem: et non inveniens, exsiluit taediata quoque, quoniam sine bona voluntate patris impetum fecerat. Post deinde simplicitate et benignitate acta generavit opus, in quo erat ignorantia et audacia. Hoc autem opus ejus esse Protarchontem dicunt, fabricatorem conditionis hujus: virtutem autem magnam abstulisse eum a matre narrant, et abstitisse ab ea in inferiora, et fecisse firmamentum coeli, in quo et habitare dicunt eum. Et cum sit ignorantia, fecisse eas quae sunt sub eo potestates, et angelos, et firmamenta, et terrena omnia. Deinde dicunt adunitum eum Authadiae, generasse Kakian, Zelon, et Phthonum, et Erinnyin, et Epithymian. Generatis autem his, mater Sophia contristata refugit, et in altiora secessit et fit deorsum numerantibus octonatio. Illa igitur secedente, se solum opinatum esse, et propter hoc dixisse: Ego sum Deus zelator, et praeter me nemo est. Et hi quidem talia mentiuntur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:611898963346e976aeff842cccabdc2848db5d51e66720614cdf5535dce30bed",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Deinde ex primo angelo [qui adstat Monogeni,] emissum dicunt Spiritum sanctum, quem et Sophiam, et Prunicum vocant. Hunc igitur videntem reliqua omnia conjugationem habentia, se autem sine conjugatione, quaesisse cui adunaretur: et cum non inveniret, asseverabat et extendebatur, et prospiciebat ad inferiores partes, putans hic invenire conjugem: et non inveniens, exsiluit taediata quoque, quoniam sine bona voluntate patris impetum fecerat. Post deinde simplicitate et benignitate acta generavit opus, in quo erat ignorantia et audacia. Hoc autem opus ejus esse Protarchontem dicunt, fabricatorem conditionis hujus: virtutem autem magnam abstulisse eum a matre narrant, et abstitisse ab ea in inferiora, et fecisse firmamentum coeli, in quo et habitare dicunt eum. Et cum sit ignorantia, fecisse eas quae sunt sub eo potestates, et angelos, et firmamenta, et terrena omnia. Deinde dicunt adunitum eum Authadiae, generasse Kakian, Zelon, et Phthonum, et Erinnyin, et Epithymian. Generatis autem his, mater Sophia contristata refugit, et in altiora secessit et fit deorsum numerantibus octonatio. Illa igitur secedente, se solum opinatum esse, et propter hoc dixisse: Ego sum Deus zelator, et praeter me nemo est. Et hi quidem talia mentiuntur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "51af0d882ad610fee361e7ca8eb2c667b72d30b26585566fa4f90e5c8adb840b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "성령을 소피아와 프루니코스라고 부르고, 그로부터 아래의 창조자가 나왔다는 이 집단의 설명이다. 이 명칭들의 동일시와 발생 순서를 문맥대로 유지했다.",
          "225쪽 [qui adstat Monogeni,]는 편집자가 삽입일 가능성을 지적한 구문이다. 본문에 있는 대괄호를 유지하여 [모노게네스 곁에 서 있는]으로 옮겼다.",
          "226쪽 Proarchontem에 붙은 교정 Protarchontem을 채택하고 프로타르콘으로 옮겼다. 첫 지배자를 뜻하는 이름이며, 여기서는 아래의 피조세계를 만드는 존재를 가리킨다.",
          "아우타데이아, 카키아, 젤로스, 프토노스, 에리니스, 에피튀미아는 각각 자기 고집, 악, 경쟁심, 시기, 분노, 욕망과 연결되는 인격화된 이름들이다.",
          "아래로 헤아릴 때의 여덟 무리는 deorsum numerantibus octonatio를 따른다. 소피아의 자리와 집합 명칭의 관계는 대본에서 간략하게 제시되므로 추가 대조 항목으로 남긴다. 마지막의 질투하는 하나님이라는 말은 이레네우스가 보고하는 창조자의 발화이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e74b4fb6e61790647e9e632627705d71bfd0fd24398f8926c497546359e8ca78",
              "sha256:fcf40bcf213047e5281b6f503117f36913969334742a2be3afab4ce2fcea1b30"
            ],
            "text": "그다음, [모노게네스 곁에 서 있는] 첫 천사에게서 성령이 나왔다고 말한다. 그 영을 소피아와 프루니코스라고도 부른다. 그 영은 나머지 모든 존재에게 짝이 있고, 자기에게는 짝이 없음을 보고, 자기와 결합할 이를 찾았다고 한다. 그러나 찾지 못하자, 고집하며 뻗어 나갔고, 아래에서 짝을 찾을 수 있으리라고 생각하여, 아래쪽을 내려다보았다. 찾지 못하자, 지친 채 밖으로 뛰어나왔다. 아버지의 선한 뜻 없이 충동적으로 나아갔기 때문이다. 그 뒤, 순박함과 선함에 이끌려, 한 작품을 낳았는데, 그 안에는 무지와 대담함이 있었다. 그들은 이 작품이 프로타르콘이며, 이 피조세계를 만든 이라고 말한다. 큰 능력이 그를 어머니에게서 떼어 놓았고, 그가 어머니에게서 멀어져 아래쪽으로 갔으며, 하늘의 창공을 만들고, 그 안에 거처한다고 이야기한다. 그에게 무지가 있었으므로, 자기 아래 있는 권세들과, 천사들과, 창공들과, 땅의 모든 것을 만들었다고 한다. 그 뒤 그가 아우타데이아와 결합하여, 카키아, 젤로스, 프토노스, 에리니스, 에피튀미아를 낳았다고 말한다. 이들이 태어나자, 어머니 소피아는 슬퍼하며 달아나, 더 높은 곳으로 물러났고, 아래로 헤아릴 때의 여덟 무리가 되었다. 어머니가 떠나자, 그는 자기 혼자 있다고 생각하여, 이렇게 말했다고 한다. “나는 질투하는 하나님이며, 나 외에는 아무도 없다.” 이들은 이런 거짓말들을 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:611898963346e976aeff842cccabdc2848db5d51e66720614cdf5535dce30bed"
        ],
        "text": "그다음, [모노게네스 곁에 서 있는] 첫 천사에게서 성령이 나왔다고 말한다. 그 영을 소피아와 프루니코스라고도 부른다. 그 영은 나머지 모든 존재에게 짝이 있고, 자기에게는 짝이 없음을 보고, 자기와 결합할 이를 찾았다고 한다. 그러나 찾지 못하자, 고집하며 뻗어 나갔고, 아래에서 짝을 찾을 수 있으리라고 생각하여, 아래쪽을 내려다보았다. 찾지 못하자, 지친 채 밖으로 뛰어나왔다. 아버지의 선한 뜻 없이 충동적으로 나아갔기 때문이다. 그 뒤, 순박함과 선함에 이끌려, 한 작품을 낳았는데, 그 안에는 무지와 대담함이 있었다. 그들은 이 작품이 프로타르콘이며, 이 피조세계를 만든 이라고 말한다. 큰 능력이 그를 어머니에게서 떼어 놓았고, 그가 어머니에게서 멀어져 아래쪽으로 갔으며, 하늘의 창공을 만들고, 그 안에 거처한다고 이야기한다. 그에게 무지가 있었으므로, 자기 아래 있는 권세들과, 천사들과, 창공들과, 땅의 모든 것을 만들었다고 한다. 그 뒤 그가 아우타데이아와 결합하여, 카키아, 젤로스, 프토노스, 에리니스, 에피튀미아를 낳았다고 말한다. 이들이 태어나자, 어머니 소피아는 슬퍼하며 달아나, 더 높은 곳으로 물러났고, 아래로 헤아릴 때의 여덟 무리가 되었다. 어머니가 떠나자, 그는 자기 혼자 있다고 생각하여, 이렇게 말했다고 한다. “나는 질투하는 하나님이며, 나 외에는 아무도 없다.” 이들은 이런 거짓말들을 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8445577c2e7ee621610f3e0af662a7e5834d8c5ef19b6e54763cb8ee29d7e4bf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "work_location": "1.h27.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-27:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:87395bae06201bbf6129ef44f8d0799a8b290c9098a274b3e9e3d19f2e1e039e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5ada0aff4f1ee0d1e6ee2b52eeb8ef8260aef3236a7150f08ab1788b4dc91fc",
            "sha256:f3730d5757e622c66f2146e381a19477ed40e1ffb7ffabea46093ae26e8585f4",
            "sha256:7c9c76c6feac6d2c77c84ebc68171f7c0ee07498f1f39fe22c7582465fc6bb5d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5e71936cecb9338206eb571a48ebc7fbc27ed027b03563aa917a35ba266b7e3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a4c1bf081b9b63c856723f11fcdc186fd5fa9e0f6a56c8a253b30c17861d8ea6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226,
              227,
              228
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 1절이며, 통상 인용 1권 30장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bcd5f682941b9063dc13147909a36d10931bf61b91b3af697c13a3ea2649fd67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:87395bae06201bbf6129ef44f8d0799a8b290c9098a274b3e9e3d19f2e1e039e",
            "source_revision_id": "sha256:a5e71936cecb9338206eb571a48ebc7fbc27ed027b03563aa917a35ba266b7e3",
            "translation_revision_id": "sha256:a4c1bf081b9b63c856723f11fcdc186fd5fa9e0f6a56c8a253b30c17861d8ea6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f41af2308de006739d246962fc59c8ae9f438b1ace72732f1a80f26eccb0c52b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:87395bae06201bbf6129ef44f8d0799a8b290c9098a274b3e9e3d19f2e1e039e",
            "source_revision_id": "sha256:a5e71936cecb9338206eb571a48ebc7fbc27ed027b03563aa917a35ba266b7e3",
            "translation_revision_id": "sha256:a4c1bf081b9b63c856723f11fcdc186fd5fa9e0f6a56c8a253b30c17861d8ea6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bcd5f682941b9063dc13147909a36d10931bf61b91b3af697c13a3ea2649fd67",
          "sha256:f41af2308de006739d246962fc59c8ae9f438b1ace72732f1a80f26eccb0c52b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226,
              227,
              228
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 속격 emittentis를 유지했다. 엔노이아를 발출한 이의 아들이라고 부르는 구문으로 읽고 번역 메모에 해석을 기록한다.",
            "printed_page": 227,
            "printed_text": "Ennoeam autem ejus progredientem, filium dicunt emittentis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_syntactic_reading"
          },
          {
            "explanation": "인쇄 형태를 보존했다. 앞의 in superiora와 연결해 위로 올려진다는 뜻으로 읽는다.",
            "printed_page": 228,
            "printed_text": "allevatitum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_print_form"
          },
          {
            "adopted_reading": "interminatum",
            "explanation": "쪽 경계에서 나뉜 한 단어를 시작한 면에 연결했다.",
            "printed_fragments": [
              "in-",
              "terminatum"
            ],
            "printed_pages": [
              226,
              227
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 1절이며, 통상 인용 1권 30장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4a252af20a5247c3b198f4e634249cdb14cff6e86024427d768e16ca951fbb45",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n431.jpg",
            "page_key": "1:226",
            "printed_page": 226,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a5ada0aff4f1ee0d1e6ee2b52eeb8ef8260aef3236a7150f08ab1788b4dc91fc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii autem rursus portentosa loquuntur, esse quoddam primum lumen in virtute Bythi, beatum, et incorruptibile, et interminatum:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6b16318d3801576d82bf07672fd8cd76f5c9958f83aa61fa2c482482e872b259",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n432.jpg",
            "page_key": "1:227",
            "printed_page": 227,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f3730d5757e622c66f2146e381a19477ed40e1ffb7ffabea46093ae26e8585f4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "esse autem et hoc Patrem omnium, et vocari Primum Hominem. Ennoeam autem ejus progredientem, filium dicunt emittentis, et esse hunc Filium Hominis Secundum Hominem. Sub his autem Spiritum sanctum esse, et sub superiori spiritu segregata elementa, aquam, tenebras, abyssum, chaos, super quae ferri Spiritum dicunt, primam foeminam eum vocantes. Postea, dicunt, exultante primo homine cum filio suo super formositate Spiritus, hoc est foeminae, et illuminante eam, generavit ex ea lumen incorruptibile, tertium masculum, quem Christum vocant, filium Primi et Secundi Hominis et Spiritus sancti primae foeminae, concumbentibus autem patre et filio foeminae, quam et matrem viventium dicunt. Cum autem non potuisset portare nec capere magnitudinem luminum, superrepletam et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "03b8de30fba3a2b8677395bf1813b8ead2ff839c1823b71cf515a4a5f905afd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n433.jpg",
            "page_key": "1:228",
            "printed_page": 228,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7c9c76c6feac6d2c77c84ebc68171f7c0ee07498f1f39fe22c7582465fc6bb5d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "superebullientem secundum sinisteriores partes dicunt: et sic quidem filium eorum solum Christum, quasi dextrum, et in superiora allevatitum, arreptum statim cum matre in incorruptibilem Aeonem. Esse autem hanc et veram, et sanctam Ecclesiam, quae fuerit appellatio et conventio et adunatio Patris omnium, Primi Hominis, et Filii, Secundi Hominis, et Christi, filii eorum, et praedictae foeminae.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a5e71936cecb9338206eb571a48ebc7fbc27ed027b03563aa917a35ba266b7e3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii autem rursus portentosa loquuntur, esse quoddam primum lumen in virtute Bythi, beatum, et incorruptibile, et interminatum: esse autem et hoc Patrem omnium, et vocari Primum Hominem. Ennoeam autem ejus progredientem, filium dicunt emittentis, et esse hunc Filium Hominis Secundum Hominem. Sub his autem Spiritum sanctum esse, et sub superiori spiritu segregata elementa, aquam, tenebras, abyssum, chaos, super quae ferri Spiritum dicunt, primam foeminam eum vocantes. Postea, dicunt, exultante primo homine cum filio suo super formositate Spiritus, hoc est foeminae, et illuminante eam, generavit ex ea lumen incorruptibile, tertium masculum, quem Christum vocant, filium Primi et Secundi Hominis et Spiritus sancti primae foeminae, concumbentibus autem patre et filio foeminae, quam et matrem viventium dicunt. Cum autem non potuisset portare nec capere magnitudinem luminum, superrepletam et superebullientem secundum sinisteriores partes dicunt: et sic quidem filium eorum solum Christum, quasi dextrum, et in superiora allevatitum, arreptum statim cum matre in incorruptibilem Aeonem. Esse autem hanc et veram, et sanctam Ecclesiam, quae fuerit appellatio et conventio et adunatio Patris omnium, Primi Hominis, et Filii, Secundi Hominis, et Christi, filii eorum, et praedictae foeminae.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9ddf3b517a01eed689d5b5da71612abb1e1764583d1ffd22189fce4600ee0994",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 28장 1절은 통상 인용 1권 30장 1-2절을 함께 담는다. 그리스어 병기는 테오도레토스가 전하는 요약이며, 한국어 대본은 라틴어 고대 역본이다.",
          "Ennoeam ... filium dicunt emittentis에서 emittentis는 발출하는 이를 가리키는 속격이다. 번역은 엔노이아를 발출한 이의 아들이라고 부르는 구문으로 읽었다. 이 인물 관계와 고대 번역의 구문은 추가 대조가 필요한 항목이다.",
          "제1의 인간과 제2의 인간, 제1의 여자, 셋째 남성은 이 문단에서 보고하는 계보의 명칭이다. 영을 여성으로 부르는 설명과 아버지와 아들의 결합을 본문의 순서대로 옮겼다.",
          "228쪽의 allevatitum은 인쇄 형태를 유지하고, in superiora와 연결해 위로 올라간다는 뜻으로 읽었다.",
          "교회는 appellatio, conventio, adunatio의 세 표현으로 설명된다. 함께 불리고 모여 하나가 된다는 뜻을 살렸다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5ada0aff4f1ee0d1e6ee2b52eeb8ef8260aef3236a7150f08ab1788b4dc91fc",
              "sha256:f3730d5757e622c66f2146e381a19477ed40e1ffb7ffabea46093ae26e8585f4",
              "sha256:7c9c76c6feac6d2c77c84ebc68171f7c0ee07498f1f39fe22c7582465fc6bb5d"
            ],
            "text": "다른 이들은 다시 기괴한 이야기를 한다. 뷔토스의 권능 안에 어떤 최초의 빛이 있는데, 복되고 썩지 않으며 끝이 없다는 것이다. 이 빛이 만물의 아버지이며, 제1의 인간이라고 불린다고 한다. 그에게서 나오는 엔노이아를 자신을 발출한 이의 아들이라고 하며, 이 인간의 아들이 제2의 인간이라고 한다. 그들 아래에는 성령이 있고, 그 위의 영 아래에는 원소들이 구분되어 있으니, 물과 어둠과 심연과 혼돈이다. 그 위에 영이 떠 있다고 하며, 그 영을 제1의 여자라고 부른다. 그들의 말에 따르면, 그 뒤 제1의 인간은 자기 아들과 함께 영, 곧 그 여자의 아름다움을 기뻐하고, 그 여자에게 빛을 비추어 그에게서 썩지 않는 빛을 낳았다. 이 빛은 셋째 남성으로, 그들이 그리스도라고 부르는 존재이며, 제1의 인간과 제2의 인간과 제1의 여자인 성령의 아들이다. 아버지와 아들이 그 여자와 결합한 것이며, 그들은 그 여자를 살아 있는 이들의 어머니라고도 부른다. 그 여자가 빛들의 크기를 감당하거나 담아낼 수 없었기에, 너무 가득 차서 넘쳐흘렀는데, 왼쪽 부분으로 흘러넘쳤다고 한다. 이렇게 하여 그들의 아들 그리스도만 오른쪽에 속한 존재로서 위로 올라가, 곧바로 이끌려 어머니와 함께 썩지 않는 아이온 안으로 들어갔다. 이것이 참되고 거룩한 교회라고 한다. 만물의 아버지인 제1의 인간과, 그 아들인 제2의 인간과, 그들의 아들 그리스도와, 앞서 말한 여자가 함께 불리고 모여 하나가 되는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5e71936cecb9338206eb571a48ebc7fbc27ed027b03563aa917a35ba266b7e3"
        ],
        "text": "다른 이들은 다시 기괴한 이야기를 한다. 뷔토스의 권능 안에 어떤 최초의 빛이 있는데, 복되고 썩지 않으며 끝이 없다는 것이다. 이 빛이 만물의 아버지이며, 제1의 인간이라고 불린다고 한다. 그에게서 나오는 엔노이아를 자신을 발출한 이의 아들이라고 하며, 이 인간의 아들이 제2의 인간이라고 한다. 그들 아래에는 성령이 있고, 그 위의 영 아래에는 원소들이 구분되어 있으니, 물과 어둠과 심연과 혼돈이다. 그 위에 영이 떠 있다고 하며, 그 영을 제1의 여자라고 부른다. 그들의 말에 따르면, 그 뒤 제1의 인간은 자기 아들과 함께 영, 곧 그 여자의 아름다움을 기뻐하고, 그 여자에게 빛을 비추어 그에게서 썩지 않는 빛을 낳았다. 이 빛은 셋째 남성으로, 그들이 그리스도라고 부르는 존재이며, 제1의 인간과 제2의 인간과 제1의 여자인 성령의 아들이다. 아버지와 아들이 그 여자와 결합한 것이며, 그들은 그 여자를 살아 있는 이들의 어머니라고도 부른다. 그 여자가 빛들의 크기를 감당하거나 담아낼 수 없었기에, 너무 가득 차서 넘쳐흘렀는데, 왼쪽 부분으로 흘러넘쳤다고 한다. 이렇게 하여 그들의 아들 그리스도만 오른쪽에 속한 존재로서 위로 올라가, 곧바로 이끌려 어머니와 함께 썩지 않는 아이온 안으로 들어갔다. 이것이 참되고 거룩한 교회라고 한다. 만물의 아버지인 제1의 인간과, 그 아들인 제2의 인간과, 그들의 아들 그리스도와, 앞서 말한 여자가 함께 불리고 모여 하나가 되는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a4c1bf081b9b63c856723f11fcdc186fd5fa9e0f6a56c8a253b30c17861d8ea6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "work_location": "1.h28.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e4ffbbcde815db7c121b40053509747fe736bd376ef9afb1929273302e3041fd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:806f6827dd77edfdf9a2e7f3e407bddb17745cdbdb56cc42bae3aee5c8522f71",
            "sha256:894396f5dfac0c6789a253e334b753ac5d25e62dd3ee4ee640adbde73cd063be",
            "sha256:f9883b8f0a7753438c4dd3be66302fe6bf31f82162eea29fd15ea4f43ee918f3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cbcfd4ebf71f5d4daa8199384a829666c0068823c250a6c638c6e9af52ce9032"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:df3965e255fc62987f522d23de37700bce05d6bff7cc93f47d1a679af3d48126"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              228,
              229,
              230
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 2절이며, 통상 인용 1권 30장 3-4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b0fd8847cbfa09f9530fc491741ed9dfec9265765d728a4d87b394f07ada3e23",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e4ffbbcde815db7c121b40053509747fe736bd376ef9afb1929273302e3041fd",
            "source_revision_id": "sha256:cbcfd4ebf71f5d4daa8199384a829666c0068823c250a6c638c6e9af52ce9032",
            "translation_revision_id": "sha256:df3965e255fc62987f522d23de37700bce05d6bff7cc93f47d1a679af3d48126"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2d030be3d164462272d4a2fbd2c59f006de4ae72b8020af3b7a1a2fa56c54857",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e4ffbbcde815db7c121b40053509747fe736bd376ef9afb1929273302e3041fd",
            "source_revision_id": "sha256:cbcfd4ebf71f5d4daa8199384a829666c0068823c250a6c638c6e9af52ce9032",
            "translation_revision_id": "sha256:df3965e255fc62987f522d23de37700bce05d6bff7cc93f47d1a679af3d48126"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b0fd8847cbfa09f9530fc491741ed9dfec9265765d728a4d87b394f07ada3e23",
          "sha256:2d030be3d164462272d4a2fbd2c59f006de4ae72b8020af3b7a1a2fa56c54857"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              228,
              229,
              230
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "resipuisse",
            "explanation": "대괄호에 인쇄된 정신을 차린다는 독법을 채택했다. 각주 1에는 Arundel 사본의 독법에 대한 언급이 있다.",
            "printed_page": 229,
            "printed_reading": "repsisse [resipuisse]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the bracketed reading in W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_reading"
          },
          {
            "explanation": "Clermont 사본에서 빠진다는 각주 2와 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 229,
            "printed_text": "[eam]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_witness_bracket"
          },
          {
            "adopted_reading": "e corpore ejus",
            "explanation": "몸으로부터 하늘을 만든다는 구문의 인쇄된 전치사 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 229,
            "printed_reading": "a [e] corpore ejus",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 2절이며, 통상 인용 1권 30장 3-4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "03b8de30fba3a2b8677395bf1813b8ead2ff839c1823b71cf515a4a5f905afd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n433.jpg",
            "page_key": "1:228",
            "printed_page": 228,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:806f6827dd77edfdf9a2e7f3e407bddb17745cdbdb56cc42bae3aee5c8522f71",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Virtutem autem quae superebullit ex foemina, habentem humectationem luminis, a patribus decidisse deorsum docent, sua autem voluntate habentem humectationem luminis: quam et Sinistram, et Prunicon, et Sophiam, et masculo-foeminam vocant. Et descendentem simpliciter in aquas, cum essent immobiles, et movisse quoque eas, petulanter agentem usque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "da0bd44ca2488b92eee5e496dcc28ee60093399f83fa6dce64369e7ff195ccf7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n434.jpg",
            "page_key": "1:229",
            "printed_page": 229,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:894396f5dfac0c6789a253e334b753ac5d25e62dd3ee4ee640adbde73cd063be",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ad abyssos: et assumpsisse ex eis corpus. Humectationi enim luminis ejus omnia accurrisse et adhaesisse dicunt, et circumtenuisse eam: quam nisi habuisset, tota absorpta fortasse fuisset et demersa a materia. Deligatam igitur hanc a corpore, quod erat a materia, et valde gravatam resipuisse aliquando, et conatam esse fugere aquas, et ascendere ad matrem; non potuisse [eam] autem propter gravedinem circumpositi corporis. Valde autem male se habentem machinatam esse abscondere illud quod erat desuper lumen, timentem ne et ipsum laederetur ab inferioribus elementis, quemadmodum et ipsa. Et cum virtutem accepisset ab humectatione ejus quod erat secundum eam lumen, resiliit, et in sublimitatem elata est, et facta in alto dilatavit, et cooperuit, et fecit coelum hoc quod apparet, e corpore ejus; et remansit sub coelo quod fecit, adhuc habens aquatilis corporis typum. Cum accepisset concupiscentiam superioris luminis, et virtutem sumpsisset per omnia, deposuisse corpus et liberatam ab eo. Corpus autem hoc exuisse dicunt eam, foeminam a foemina nominant. Et filium autem ejus dicunt habuisse et ipsum aspirationem quandam in se incorruptelae a matre relictam ei, per quam operatur, et potens factus emisit et ipse, ut dicunt, ab aquis filium sine matre: neque enim cognovisse matrem eum volunt. Et filium ejus secundum patris imitationem alterum emisisse filium. Hic quoque tertius quartum generavit, et quartus et ipse generavit filium; de quinto sextum filium generatum dicunt: et sextus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7b4e674045c6c30d3f354edaed5b9b5831a670b6087134b2c6f4659756d825c1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n435.jpg",
            "page_key": "1:230",
            "printed_page": 230,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f9883b8f0a7753438c4dd3be66302fe6bf31f82162eea29fd15ea4f43ee918f3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "septimum generavit. Sic quoque hebdomas perfecta est apud eos, octavum matre habente locum: et quemadmodum generationibus, sic et dignitatibus, et virtutibus praecedere eos ab invicem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cbcfd4ebf71f5d4daa8199384a829666c0068823c250a6c638c6e9af52ce9032",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Virtutem autem quae superebullit ex foemina, habentem humectationem luminis, a patribus decidisse deorsum docent, sua autem voluntate habentem humectationem luminis: quam et Sinistram, et Prunicon, et Sophiam, et masculo-foeminam vocant. Et descendentem simpliciter in aquas, cum essent immobiles, et movisse quoque eas, petulanter agentem usque ad abyssos: et assumpsisse ex eis corpus. Humectationi enim luminis ejus omnia accurrisse et adhaesisse dicunt, et circumtenuisse eam: quam nisi habuisset, tota absorpta fortasse fuisset et demersa a materia. Deligatam igitur hanc a corpore, quod erat a materia, et valde gravatam resipuisse aliquando, et conatam esse fugere aquas, et ascendere ad matrem; non potuisse [eam] autem propter gravedinem circumpositi corporis. Valde autem male se habentem machinatam esse abscondere illud quod erat desuper lumen, timentem ne et ipsum laederetur ab inferioribus elementis, quemadmodum et ipsa. Et cum virtutem accepisset ab humectatione ejus quod erat secundum eam lumen, resiliit, et in sublimitatem elata est, et facta in alto dilatavit, et cooperuit, et fecit coelum hoc quod apparet, e corpore ejus; et remansit sub coelo quod fecit, adhuc habens aquatilis corporis typum. Cum accepisset concupiscentiam superioris luminis, et virtutem sumpsisset per omnia, deposuisse corpus et liberatam ab eo. Corpus autem hoc exuisse dicunt eam, foeminam a foemina nominant. Et filium autem ejus dicunt habuisse et ipsum aspirationem quandam in se incorruptelae a matre relictam ei, per quam operatur, et potens factus emisit et ipse, ut dicunt, ab aquis filium sine matre: neque enim cognovisse matrem eum volunt. Et filium ejus secundum patris imitationem alterum emisisse filium. Hic quoque tertius quartum generavit, et quartus et ipse generavit filium; de quinto sextum filium generatum dicunt: et sextus septimum generavit. Sic quoque hebdomas perfecta est apud eos, octavum matre habente locum: et quemadmodum generationibus, sic et dignitatibus, et virtutibus praecedere eos ab invicem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de329f856401095665b7462527a46966bc2ccc78cf685f475dea6c437d269db9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "humectatio luminis는 적시거나 축축하게 하는 빛을 가리킨다. 이 계보에서 빛이 지닌 성분과 물의 이미지가 이어지므로 빛의 물기로 옮겼다.",
          "Sinistra는 왼쪽 존재, masculo-foemina는 남녀 양성의 존재로 옮겼다. 프루니코스와 소피아는 이 문단에서 같은 존재에게 붙이는 이름들이다.",
          "229쪽의 repsisse [resipuisse]에서 대괄호 독법 resipuisse를 채택해 정신을 차리다고 옮겼다. 같은 면의 a [e] corpore ejus에서는 e를 채택했다. 채택 전후의 형태와 책임을 원문 수정 기록에 남겼다.",
          "229쪽의 [eam]은 Clermont 사본에서 빠진다는 각주 2에 따라 인쇄된 대괄호를 유지했고, 한국어에도 [그는]으로 표시했다.",
          "여자에게서 나온 여자라는 호칭의 목적어는 벗어 버린 몸이다. Harvey는 229쪽 각주 5에서 라틴어 번역 과정에 관계대명사가 빠졌을 가능성을 제시한다.",
          "어머니의 아들이 첫째이며, 그 아래로 여섯 세대가 이어져 일곱 무리를 이룬다. 어머니는 여덟째 자리에 놓인다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:806f6827dd77edfdf9a2e7f3e407bddb17745cdbdb56cc42bae3aee5c8522f71",
              "sha256:894396f5dfac0c6789a253e334b753ac5d25e62dd3ee4ee640adbde73cd063be",
              "sha256:f9883b8f0a7753438c4dd3be66302fe6bf31f82162eea29fd15ea4f43ee918f3"
            ],
            "text": "그 여자에게서 넘쳐 나온 권능은 빛의 물기를 지니고 아버지들에게서 아래로 떨어졌다고 가르친다. 자기 뜻으로 빛의 물기를 지녔다는 것이다. 그들은 그 권능을 왼쪽 존재라고도, 프루니코스라고도, 소피아라고도, 남녀 양성의 존재라고도 부른다. 그 존재는 거리낌 없이 물속으로 내려갔고, 움직이지 않던 물을 움직이게 했으며, 심연까지 거침없이 나아가 그 물에서 몸을 취했다고 한다. 그가 지닌 빛의 물기에 모든 것이 달려와 달라붙었고, 그를 에워쌌다는 것이다. 그 물기를 지니지 않았다면 아마 물질에 완전히 삼켜져 가라앉았을 것이다. 그 존재는 그렇게 물질에서 생긴 몸에 묶여 몹시 짓눌리다가, 어느 순간 정신을 차리고 물을 벗어나 어머니에게 올라가려 했다. 그러나 [그는] 자기를 감싼 몸의 무게 때문에 그럴 수 없었다. 몹시 고통스러워진 그는 위에서 온 빛을 감추려고 꾀했다. 자기처럼 그 빛도 아래의 원소들에게 해를 입을까 두려웠기 때문이다. 자기가 지닌 빛의 물기에서 힘을 얻자, 그는 튀어 올라 높은 곳으로 들려 갔다. 높은 곳에 이르러 몸을 펼쳐 덮개를 만들었고, 자기 몸으로 눈에 보이는 이 하늘을 만들었다. 그 뒤 자신이 만든 하늘 아래에 머물렀으며, 여전히 물로 된 몸의 형태를 지니고 있었다. 위에 있는 빛을 갈망하고, 온전히 힘을 얻자, 몸을 내려놓고 거기서 벗어났다고 한다. 그들이 그가 벗어 버렸다고 말하는 이 몸을 여자에게서 나온 여자라고 부른다. 그의 아들도 어머니가 그에게 남겨 준 썩지 않음의 어떤 숨결을 자기 안에 지녔으며, 그것으로 활동한다고 말한다. 그 아들은 힘을 얻어 자신도, 그들의 말에 따르면, 물에서 어머니 없이 아들을 발출했다. 그들이 보기에 그는 어머니를 알지 못했기 때문이다. 그의 아들도 아버지를 본받아 다른 아들을 발출했다. 이 셋째도 넷째를 낳았고, 넷째도 아들을 낳았다. 다섯째에게서 여섯째 아들이 태어났다고 하며, 여섯째는 일곱째를 낳았다. 이렇게 그들의 일곱 무리가 완성되었으며, 어머니는 여덟째 자리를 차지했다. 태어난 순서에서처럼 지위와 권능에서도 차례로 앞섰다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cbcfd4ebf71f5d4daa8199384a829666c0068823c250a6c638c6e9af52ce9032"
        ],
        "text": "그 여자에게서 넘쳐 나온 권능은 빛의 물기를 지니고 아버지들에게서 아래로 떨어졌다고 가르친다. 자기 뜻으로 빛의 물기를 지녔다는 것이다. 그들은 그 권능을 왼쪽 존재라고도, 프루니코스라고도, 소피아라고도, 남녀 양성의 존재라고도 부른다. 그 존재는 거리낌 없이 물속으로 내려갔고, 움직이지 않던 물을 움직이게 했으며, 심연까지 거침없이 나아가 그 물에서 몸을 취했다고 한다. 그가 지닌 빛의 물기에 모든 것이 달려와 달라붙었고, 그를 에워쌌다는 것이다. 그 물기를 지니지 않았다면 아마 물질에 완전히 삼켜져 가라앉았을 것이다. 그 존재는 그렇게 물질에서 생긴 몸에 묶여 몹시 짓눌리다가, 어느 순간 정신을 차리고 물을 벗어나 어머니에게 올라가려 했다. 그러나 [그는] 자기를 감싼 몸의 무게 때문에 그럴 수 없었다. 몹시 고통스러워진 그는 위에서 온 빛을 감추려고 꾀했다. 자기처럼 그 빛도 아래의 원소들에게 해를 입을까 두려웠기 때문이다. 자기가 지닌 빛의 물기에서 힘을 얻자, 그는 튀어 올라 높은 곳으로 들려 갔다. 높은 곳에 이르러 몸을 펼쳐 덮개를 만들었고, 자기 몸으로 눈에 보이는 이 하늘을 만들었다. 그 뒤 자신이 만든 하늘 아래에 머물렀으며, 여전히 물로 된 몸의 형태를 지니고 있었다. 위에 있는 빛을 갈망하고, 온전히 힘을 얻자, 몸을 내려놓고 거기서 벗어났다고 한다. 그들이 그가 벗어 버렸다고 말하는 이 몸을 여자에게서 나온 여자라고 부른다. 그의 아들도 어머니가 그에게 남겨 준 썩지 않음의 어떤 숨결을 자기 안에 지녔으며, 그것으로 활동한다고 말한다. 그 아들은 힘을 얻어 자신도, 그들의 말에 따르면, 물에서 어머니 없이 아들을 발출했다. 그들이 보기에 그는 어머니를 알지 못했기 때문이다. 그의 아들도 아버지를 본받아 다른 아들을 발출했다. 이 셋째도 넷째를 낳았고, 넷째도 아들을 낳았다. 다섯째에게서 여섯째 아들이 태어났다고 하며, 여섯째는 일곱째를 낳았다. 이렇게 그들의 일곱 무리가 완성되었으며, 어머니는 여덟째 자리를 차지했다. 태어난 순서에서처럼 지위와 권능에서도 차례로 앞섰다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:df3965e255fc62987f522d23de37700bce05d6bff7cc93f47d1a679af3d48126",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "work_location": "1.h28.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:667d98e1adbb63a96f0eeae45acc63736503fc959a8a66b3e4515d4776ad64c2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4ab667f7963fd0ceadf2761df08d505ce8247f85917b96406e234e264fbb2e36",
            "sha256:347e2f3cd49c1440539407f48d489881023203003a2609ccb7beb571e3a844f3",
            "sha256:ef04512f4e62d7104e80e28b8a07f3c570b67be0165e1b34bef040218203ac5c",
            "sha256:e044c2bc482ba274d7b44bd6f00a3e07add5a0d32acfa01c3e652cdd0b25be32"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c1f69a035fe99d555c2627908664727c881ac6b25692bf192121f6dda67e6dee"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f7cab8cb3754df1fa3f52bf71326e4b423bac6d32de1f80564bb7802ba849993"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              230,
              231,
              232,
              233
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 3절이며, 통상 인용 1권 30장 5-6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c430cd1e070a044ec373bd018ca1934dfa6fc34ad041fe479497f4d425e10eac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:667d98e1adbb63a96f0eeae45acc63736503fc959a8a66b3e4515d4776ad64c2",
            "source_revision_id": "sha256:c1f69a035fe99d555c2627908664727c881ac6b25692bf192121f6dda67e6dee",
            "translation_revision_id": "sha256:f7cab8cb3754df1fa3f52bf71326e4b423bac6d32de1f80564bb7802ba849993"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:973b8b0dc93d86b4fb26a8875ba270004e527cfc70c4273d232029731a0c5823",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:667d98e1adbb63a96f0eeae45acc63736503fc959a8a66b3e4515d4776ad64c2",
            "source_revision_id": "sha256:c1f69a035fe99d555c2627908664727c881ac6b25692bf192121f6dda67e6dee",
            "translation_revision_id": "sha256:f7cab8cb3754df1fa3f52bf71326e4b423bac6d32de1f80564bb7802ba849993"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c430cd1e070a044ec373bd018ca1934dfa6fc34ad041fe479497f4d425e10eac",
          "sha256:973b8b0dc93d86b4fb26a8875ba270004e527cfc70c4273d232029731a0c5823"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              230,
              231,
              232,
              233
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Sabaoth;",
            "explanation": "각주가 삭제 표시라고 설명한 magnum을 본문에서 분리했다.",
            "printed_page": 230,
            "printed_text": "Sabaoth [magnum;]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of W. Wigan Harvey note 3 on p. 231",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "adopted_reading": "Astanphaeum",
            "explanation": "인쇄된 이름 교정을 채택했다. 231쪽 각주 5는 뒤에 나오는 이름 형태를 비교한다.",
            "printed_page": 230,
            "printed_reading": "Astaphaeum [l. Astanphaeum]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 음역 형태를 보존했다. 231쪽 각주 6은 이를 그리스어 aretai와 연결하며, 한국어는 탁월한 존재들로 옮겼다.",
            "printed_page": 230,
            "printed_text": "areothas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_transliterated_term"
          },
          {
            "explanation": "Arundel 사본에서 빠진다는 각주 1과 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 233,
            "printed_text": "[sunt]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_witness_bracket"
          },
          {
            "explanation": "인간 창조 구절을 얄다바오트의 발언으로 해석한다는 보고이다. 인용문은 라틴어 대본의 형태를 따른다.",
            "printed_page": 232,
            "printed_text": "Venite faciamus hominem ad imaginem nostram",
            "printed_volume": 1,
            "reported_speaker": "Ialdabaoth in the reported cosmology",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "scripture_reference": "Genesis 1:26",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 3절이며, 통상 인용 1권 30장 5-6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b4e674045c6c30d3f354edaed5b9b5831a670b6087134b2c6f4659756d825c1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n435.jpg",
            "page_key": "1:230",
            "printed_page": 230,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4ab667f7963fd0ceadf2761df08d505ce8247f85917b96406e234e264fbb2e36",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et nomina autem mendacio suo talia posuerunt: eum enim qui a matre primus sit, Ialdabaoth vocari: eum autem qui sit ab eo, Iao; et qui ab eo, Sabaoth; quartum autem Adoneum, et quintum Eloeum, et sextum Oreum, septimum autem et novissimum omnium Astanphaeum. Hos autem coelos, et areothas, et virtutes, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "43298bd1bad9ac573903d494700409fad366380d9a5bbbb23917060935aa46dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n436.jpg",
            "page_key": "1:231",
            "printed_page": 231,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:347e2f3cd49c1440539407f48d489881023203003a2609ccb7beb571e3a844f3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "angelos, et conditores subjiciunt per ordinem sedentes in coelo secundum generationem ipsorum, non apparentes, regere quoque coelestia et terrestria; primo ipsorum Ialdabaoth contemnente matrem in eo quod filios et nepotes sine ullius permissu fecerit, adhuc etiam angelos, et archangelos, et virtutes, et potestates, et dominationes. Quibus factis ad litem et jurgium adversus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0c3f61e99fcafa7420d4e6faf262d712db59eb7dcd87d6e85084a793a1071115",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n437.jpg",
            "page_key": "1:232",
            "printed_page": 232,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ef04512f4e62d7104e80e28b8a07f3c570b67be0165e1b34bef040218203ac5c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum conversos esse filios ejus de principatu: propter quae contristatum Ialdabaoth, et desperantem, conspexisse in subjacentem faecem materiae, et consolidasse concupiscentiam suam in eam, unde natum filium dicunt. Hunc autem ipsum esse Nun in figura serpentis contortum, dehinc et Spiritum, et animam, et omnia mundialia: inde generatam omnem oblivionem, et malitiam, et zelum, et invidiam, et mortem. Hunc autem serpentiformem et contortum Nun eorum adhuc magis evertisse Patrem dicunt tortuositate, cum esset cum Patre ipsorum in coelo et in paradiso. Unde exultantem Ialdabaoth in omnibus his quae sub eo essent gloriatum, et dixisse: Ego Pater et Deus, et super me nemo. Audientem autem matrem clamasse adversus eum; Noli mentiri, Ialdabaoth: est enim super te pater omnium primus Anthropus, et Anthropus filius Anthropi. Conturbatis autem omnibus ad novam vocem, et inopinabili nuncupatione, et quaerentibus unde clamor, ad avocandos eos, et ad se seducendum, dixisse Ialdabaoth dicunt: Venite faciamus hominem ad imaginem nostram. Sex autem virtutes audientes haec, matre dante illis excogitationem hominis, uti per eum evacuet eos a principali virtute, convenientes formaverunt hominem immensum latitudine et longitudine: scarizante autem eo tantum, advexerunt eum patri suo, et hoc Sophia operante uti et illum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f5d13a82860796f939cab060e4a36711b00a81a08dc12b13751e77ea086ac172",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n438.jpg",
            "page_key": "1:233",
            "printed_page": 233,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e044c2bc482ba274d7b44bd6f00a3e07add5a0d32acfa01c3e652cdd0b25be32",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "evacuet ab humectatione luminis, uti non posset erigi adversus eos qui sursum [sunt], habens virtutem. Illo autem insufflante in hominem spiritum vitae, latenter evacuatum eum a virtute dicunt: hominem autem inde habuisse Nun, et Enthymesin; et haec esse quae salvantur, dicunt: et statim gratias agere eum Primo Homini, relictis fabricatoribus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c1f69a035fe99d555c2627908664727c881ac6b25692bf192121f6dda67e6dee",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et nomina autem mendacio suo talia posuerunt: eum enim qui a matre primus sit, Ialdabaoth vocari: eum autem qui sit ab eo, Iao; et qui ab eo, Sabaoth; quartum autem Adoneum, et quintum Eloeum, et sextum Oreum, septimum autem et novissimum omnium Astanphaeum. Hos autem coelos, et areothas, et virtutes, et angelos, et conditores subjiciunt per ordinem sedentes in coelo secundum generationem ipsorum, non apparentes, regere quoque coelestia et terrestria; primo ipsorum Ialdabaoth contemnente matrem in eo quod filios et nepotes sine ullius permissu fecerit, adhuc etiam angelos, et archangelos, et virtutes, et potestates, et dominationes. Quibus factis ad litem et jurgium adversus eum conversos esse filios ejus de principatu: propter quae contristatum Ialdabaoth, et desperantem, conspexisse in subjacentem faecem materiae, et consolidasse concupiscentiam suam in eam, unde natum filium dicunt. Hunc autem ipsum esse Nun in figura serpentis contortum, dehinc et Spiritum, et animam, et omnia mundialia: inde generatam omnem oblivionem, et malitiam, et zelum, et invidiam, et mortem. Hunc autem serpentiformem et contortum Nun eorum adhuc magis evertisse Patrem dicunt tortuositate, cum esset cum Patre ipsorum in coelo et in paradiso. Unde exultantem Ialdabaoth in omnibus his quae sub eo essent gloriatum, et dixisse: Ego Pater et Deus, et super me nemo. Audientem autem matrem clamasse adversus eum; Noli mentiri, Ialdabaoth: est enim super te pater omnium primus Anthropus, et Anthropus filius Anthropi. Conturbatis autem omnibus ad novam vocem, et inopinabili nuncupatione, et quaerentibus unde clamor, ad avocandos eos, et ad se seducendum, dixisse Ialdabaoth dicunt: Venite faciamus hominem ad imaginem nostram. Sex autem virtutes audientes haec, matre dante illis excogitationem hominis, uti per eum evacuet eos a principali virtute, convenientes formaverunt hominem immensum latitudine et longitudine: scarizante autem eo tantum, advexerunt eum patri suo, et hoc Sophia operante uti et illum evacuet ab humectatione luminis, uti non posset erigi adversus eos qui sursum [sunt], habens virtutem. Illo autem insufflante in hominem spiritum vitae, latenter evacuatum eum a virtute dicunt: hominem autem inde habuisse Nun, et Enthymesin; et haec esse quae salvantur, dicunt: et statim gratias agere eum Primo Homini, relictis fabricatoribus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "50f7ab95601760c336c30a24c1e08cc6f7a6d9e9d3e20fd61e99fc29d61020d3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "230쪽의 [magnum;]은 231쪽 각주 3이 삭제 표시라고 설명한다. 이를 분리하고, Astaphaeum은 판본이 제시한 Astanphaeum으로 교정했다.",
          "areothas의 인쇄 형태를 유지했다. Harvey는 231쪽 각주 6에서 그리스어 aretai를 나타내며, 뒤의 virtutes는 dynameis에 대응한다고 설명한다. 두 표현을 탁월한 존재들과 권능들로 구분했다.",
          "누스는 지성, 엔튀메시스는 생각을 가리키는 명칭이다. 이 절에서 뱀의 형상인 누스와 인간이 받는 누스가 같은 어휘로 서술된다.",
          "Nun ... evertisse Patrem은 누스와 아버지가 모두 대격으로 나타난다. 번역은 앞에 놓인 누스를 행위 주체로 읽어 아버지를 타락시켰다고 옮겼다. 두 인물의 주체와 목적어 관계는 추가 대조가 필요한 항목이다.",
          "안트로포스는 인간을 뜻한다. 제1의 안트로포스와 그 아들인 안트로포스는 앞 절의 제1의 인간과 제2의 인간에 대응한다.",
          "우리의 형상대로 인간을 만들자는 창세기 1:26의 말이 얄다바오트의 발언으로 제시된다. 이어지는 생명의 영을 불어넣는 서술도 이 집단의 창조 해석을 보고하는 문맥에 있다.",
          "233쪽의 [sunt]는 Arundel 사본에서 빠진다는 각주 1에 따라 대괄호를 유지했다. 한국어의 위에 [있는]에 대응한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4ab667f7963fd0ceadf2761df08d505ce8247f85917b96406e234e264fbb2e36",
              "sha256:347e2f3cd49c1440539407f48d489881023203003a2609ccb7beb571e3a844f3",
              "sha256:ef04512f4e62d7104e80e28b8a07f3c570b67be0165e1b34bef040218203ac5c",
              "sha256:e044c2bc482ba274d7b44bd6f00a3e07add5a0d32acfa01c3e652cdd0b25be32"
            ],
            "text": "그들은 자기들의 거짓 이야기에 이런 이름들을 붙였다. 어머니에게서 처음 난 존재는 얄다바오트라고 불리고, 그에게서 난 존재는 이아오, 그에게서 난 존재는 사바오트라고 한다. 넷째는 아도네오스, 다섯째는 엘로에오스, 여섯째는 오레오스이며, 일곱째이자 맨 마지막은 아스탄파이오스라고 한다. 그들은 이들이 하늘들이며, 탁월한 존재들이고, 권능들이며, 천사들이고, 창조자들이라고 상정한다. 각자 태어난 순서에 따라 하늘에 차례로 앉아, 눈에 드러나지 않은 채 하늘과 땅의 것들을 다스린다는 것이다. 그들 가운데 첫째인 얄다바오트는 어머니를 업신여겨, 누구의 허락도 받지 않고 아들들과 손자들을 만들었으며, 천사들과 대천사들, 권능들과 권세들과 주권들도 만들었다. 이들이 생겨난 뒤, 그의 아들들은 지배권을 놓고 그에게 맞서 다투고 싸웠다고 한다. 얄다바오트는 그 때문에 슬퍼하고 절망하여, 아래에 놓인 물질의 찌꺼기를 바라보았고, 거기에 자기 욕망을 굳게 맺어 아들이 태어났다고 한다. 그 아들이 바로 뱀의 모습으로 뒤틀린 누스이며, 그에게서 영과, 혼과, 세상에 속한 모든 것이 나왔다. 모든 망각과 악의, 질투와 시기와 죽음도 거기서 생겼다. 그들은 이 뱀 모양으로 뒤틀린 누스가 교활함으로 자기들의 아버지를 더욱 타락시켰다고 한다. 그가 자기들의 아버지와 함께 하늘과 낙원에 있을 때의 일이다. 그러자 얄다바오트는 기뻐하며 자기 아래의 모든 것을 자랑하면서 말했다. “나는 아버지이며 신이다. 내 위에는 아무도 없다.” 어머니는 이 말을 듣고 그에게 외쳤다. “거짓말하지 마라, 얄다바오트야. 네 위에는 만물의 아버지, 제1의 안트로포스와, 안트로포스의 아들인 안트로포스가 있다.” 모두가 이 새로운 소리와 뜻밖의 호칭에 당황하여, 어디서 외침이 들려오는지 찾자, 그들의 관심을 돌려 자기에게 끌어들이려고 얄다바오트가 말했다고 한다. “자, 우리의 형상대로 인간을 만들자.” 여섯 권능은 이 말을 들었고, 어머니는 그들에게 인간을 생각해 내게 했다. 인간을 통해 그들의 근원적 권능을 빼내려는 것이었다. 그들은 함께 인간을 빚었는데, 그 크기와 키가 엄청났다. 그 인간이 그저 꿈틀거리기만 하자, 자기들의 아버지에게 데려갔다. 소피아는 이렇게 하여, 그 아버지에게서도 빛의 물기를 빼내고, 권능을 지닌 채 위에 [있는] 이들에게 맞서 일어서지 못하게 하려 했다. 그가 인간에게 생명의 영을 불어넣자, 자기도 모르게 권능을 빼앗겼다고 한다. 인간은 그로부터 누스와 엔튀메시스를 얻었으며, 구원을 받는 것은 이것들이라고 말한다. 인간은 자기를 만든 이들을 떠나, 곧바로 제1의 인간에게 감사했다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c1f69a035fe99d555c2627908664727c881ac6b25692bf192121f6dda67e6dee"
        ],
        "text": "그들은 자기들의 거짓 이야기에 이런 이름들을 붙였다. 어머니에게서 처음 난 존재는 얄다바오트라고 불리고, 그에게서 난 존재는 이아오, 그에게서 난 존재는 사바오트라고 한다. 넷째는 아도네오스, 다섯째는 엘로에오스, 여섯째는 오레오스이며, 일곱째이자 맨 마지막은 아스탄파이오스라고 한다. 그들은 이들이 하늘들이며, 탁월한 존재들이고, 권능들이며, 천사들이고, 창조자들이라고 상정한다. 각자 태어난 순서에 따라 하늘에 차례로 앉아, 눈에 드러나지 않은 채 하늘과 땅의 것들을 다스린다는 것이다. 그들 가운데 첫째인 얄다바오트는 어머니를 업신여겨, 누구의 허락도 받지 않고 아들들과 손자들을 만들었으며, 천사들과 대천사들, 권능들과 권세들과 주권들도 만들었다. 이들이 생겨난 뒤, 그의 아들들은 지배권을 놓고 그에게 맞서 다투고 싸웠다고 한다. 얄다바오트는 그 때문에 슬퍼하고 절망하여, 아래에 놓인 물질의 찌꺼기를 바라보았고, 거기에 자기 욕망을 굳게 맺어 아들이 태어났다고 한다. 그 아들이 바로 뱀의 모습으로 뒤틀린 누스이며, 그에게서 영과, 혼과, 세상에 속한 모든 것이 나왔다. 모든 망각과 악의, 질투와 시기와 죽음도 거기서 생겼다. 그들은 이 뱀 모양으로 뒤틀린 누스가 교활함으로 자기들의 아버지를 더욱 타락시켰다고 한다. 그가 자기들의 아버지와 함께 하늘과 낙원에 있을 때의 일이다. 그러자 얄다바오트는 기뻐하며 자기 아래의 모든 것을 자랑하면서 말했다. “나는 아버지이며 신이다. 내 위에는 아무도 없다.” 어머니는 이 말을 듣고 그에게 외쳤다. “거짓말하지 마라, 얄다바오트야. 네 위에는 만물의 아버지, 제1의 안트로포스와, 안트로포스의 아들인 안트로포스가 있다.” 모두가 이 새로운 소리와 뜻밖의 호칭에 당황하여, 어디서 외침이 들려오는지 찾자, 그들의 관심을 돌려 자기에게 끌어들이려고 얄다바오트가 말했다고 한다. “자, 우리의 형상대로 인간을 만들자.” 여섯 권능은 이 말을 들었고, 어머니는 그들에게 인간을 생각해 내게 했다. 인간을 통해 그들의 근원적 권능을 빼내려는 것이었다. 그들은 함께 인간을 빚었는데, 그 크기와 키가 엄청났다. 그 인간이 그저 꿈틀거리기만 하자, 자기들의 아버지에게 데려갔다. 소피아는 이렇게 하여, 그 아버지에게서도 빛의 물기를 빼내고, 권능을 지닌 채 위에 [있는] 이들에게 맞서 일어서지 못하게 하려 했다. 그가 인간에게 생명의 영을 불어넣자, 자기도 모르게 권능을 빼앗겼다고 한다. 인간은 그로부터 누스와 엔튀메시스를 얻었으며, 구원을 받는 것은 이것들이라고 말한다. 인간은 자기를 만든 이들을 떠나, 곧바로 제1의 인간에게 감사했다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f7cab8cb3754df1fa3f52bf71326e4b423bac6d32de1f80564bb7802ba849993",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "work_location": "1.h28.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3e703bd5032e5ee775be667261f8bc2ebddb093517a032f3e26292c7b70248f7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4ed56595ba10c97b49d5bdc0be6c0f85b0e818666c74f958bc34812421f389f2",
            "sha256:74ba4c70bb5c567b1a69c02e1dda429bd347a468940499df187fcb100326afbd",
            "sha256:32a65c44ef7f9f1b29b57c01656735ca492017e432348979f179ef85689f3bb3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ac05a577084d610048f9bac29d3bc9d071ebf38598be476480565b7ae8f9618"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:95e5263b28e29d9a915698332c7b868ea125a06a52e51e169acfb115c6e13011"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234,
              235
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7,
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 4절이며, 통상 인용 1권 30장 7-8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:72a3cf6c93a4d9dfa1b60c057a4125d59d735e59a5ffe991e4264a9f65648c20",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3e703bd5032e5ee775be667261f8bc2ebddb093517a032f3e26292c7b70248f7",
            "source_revision_id": "sha256:5ac05a577084d610048f9bac29d3bc9d071ebf38598be476480565b7ae8f9618",
            "translation_revision_id": "sha256:95e5263b28e29d9a915698332c7b868ea125a06a52e51e169acfb115c6e13011"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cfc6174d7cec9d8a5148a8b8c7713ba7459ff5f5b29b98e7a38e8de3a8be7a4e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3e703bd5032e5ee775be667261f8bc2ebddb093517a032f3e26292c7b70248f7",
            "source_revision_id": "sha256:5ac05a577084d610048f9bac29d3bc9d071ebf38598be476480565b7ae8f9618",
            "translation_revision_id": "sha256:95e5263b28e29d9a915698332c7b868ea125a06a52e51e169acfb115c6e13011"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:72a3cf6c93a4d9dfa1b60c057a4125d59d735e59a5ffe991e4264a9f65648c20",
          "sha256:cfc6174d7cec9d8a5148a8b8c7713ba7459ff5f5b29b98e7a38e8de3a8be7a4e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234,
              235
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7,
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Clermont 사본에서 빠지고 Arundel 사본에 있다는 각주 3과 대괄호를 보존했다.",
            "printed_page": 233,
            "printed_text": "[sibi]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_witness_bracket"
          },
          {
            "explanation": "라틴어 재귀 소유형을 보존했다. 233쪽 각주 2가 소개하는 소유 관계의 해석 문제를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 233,
            "printed_text": "de sua Enthymesi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reflexive_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 4절이며, 통상 인용 1권 30장 7-8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f5d13a82860796f939cab060e4a36711b00a81a08dc12b13751e77ea086ac172",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n438.jpg",
            "page_key": "1:233",
            "printed_page": 233,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4ed56595ba10c97b49d5bdc0be6c0f85b0e818666c74f958bc34812421f389f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Zelantem autem Ialdabaoth voluisse excogitare evacuare hominem per foeminam, et de sua Enthymesi eduxisse foeminam, quam illa Prunicos suscipiens invisibiliter evacuavit a virtute. Reliquos autem venientes et mirantes formositatem ejus, vocasse eam Evam, et concupiscentes hanc, generasse ex ea [sibi] filios,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7e7c350fbf532186ee0aa8c33031786ee30df7f4612980e24cf12448e9646cf3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n439.jpg",
            "page_key": "1:234",
            "printed_page": 234,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:74ba4c70bb5c567b1a69c02e1dda429bd347a468940499df187fcb100326afbd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quos et angelos esse dicunt. Mater autem ipsorum argumentata est per serpentem seducere Evam et Adam, supergredi praeceptum Ialdabaoth; Eva autem quasi a Filio Dei hoc audiens, facile credidit, et Adam suasit manducare de arbore, de qua dixerat Deus, non manducare. Manducantes autem eos cognovisse eam quae est super omnia virtutem dicunt, et abscessisse ab his qui fecerant eos. Prunicum autem videntem, quoniam et per suum plasma victi sunt, valde gratulatam, et rursum exclamasse quoniam, cum esset Pater incorruptibilis, olim hic semetipsum vocans Patrem, mentitus est: et cum Homo olim esset et Prima Foemina, et haec adulterans peccavit. Ialdabaoth autem propter eam quae circa eum erat oblivionem, ne quidem intendentem ad haec, projecisse Adam et Evam de paradiso, quoniam transgressi erant praeceptum ejus. Voluisse enim filios ei ex Eva generari, et non adeptum esse, quoniam mater sua in omnibus contrariaret ei, et latenter evacuans Adam et Evam ab humectatione luminis, uti neque maledictionem participaret, neque opprobrium, is qui esset a principalitate spiritus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5032f5054d1c5de64163d3c4e16e2099c9045ca4f06c7b6f9923eda9b3a95744",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n440.jpg",
            "page_key": "1:235",
            "printed_page": 235,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:32a65c44ef7f9f1b29b57c01656735ca492017e432348979f179ef85689f3bb3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic quoque vacuos a divina substantia factos, maledictos esse ab eo, et dejectos a coelo in hunc mundum docent. Sed et serpentem adversus patrem operantem dejectum ab eo in deorsum mundum: in potestatem autem suam redigentem angelos qui hic sunt, et ipsum sex filios generasse, septimo ipso exsistente ad imitationem ejus, quae circa Patrem est, hebdomadis. Et hos septem daemonas mundiales esse dicunt, adversantes et resistentes semper generi humano, quoniam propter eos pater illorum projectus est deorsum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5ac05a577084d610048f9bac29d3bc9d071ebf38598be476480565b7ae8f9618",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Zelantem autem Ialdabaoth voluisse excogitare evacuare hominem per foeminam, et de sua Enthymesi eduxisse foeminam, quam illa Prunicos suscipiens invisibiliter evacuavit a virtute. Reliquos autem venientes et mirantes formositatem ejus, vocasse eam Evam, et concupiscentes hanc, generasse ex ea [sibi] filios, quos et angelos esse dicunt. Mater autem ipsorum argumentata est per serpentem seducere Evam et Adam, supergredi praeceptum Ialdabaoth; Eva autem quasi a Filio Dei hoc audiens, facile credidit, et Adam suasit manducare de arbore, de qua dixerat Deus, non manducare. Manducantes autem eos cognovisse eam quae est super omnia virtutem dicunt, et abscessisse ab his qui fecerant eos. Prunicum autem videntem, quoniam et per suum plasma victi sunt, valde gratulatam, et rursum exclamasse quoniam, cum esset Pater incorruptibilis, olim hic semetipsum vocans Patrem, mentitus est: et cum Homo olim esset et Prima Foemina, et haec adulterans peccavit. Ialdabaoth autem propter eam quae circa eum erat oblivionem, ne quidem intendentem ad haec, projecisse Adam et Evam de paradiso, quoniam transgressi erant praeceptum ejus. Voluisse enim filios ei ex Eva generari, et non adeptum esse, quoniam mater sua in omnibus contrariaret ei, et latenter evacuans Adam et Evam ab humectatione luminis, uti neque maledictionem participaret, neque opprobrium, is qui esset a principalitate spiritus. Sic quoque vacuos a divina substantia factos, maledictos esse ab eo, et dejectos a coelo in hunc mundum docent. Sed et serpentem adversus patrem operantem dejectum ab eo in deorsum mundum: in potestatem autem suam redigentem angelos qui hic sunt, et ipsum sex filios generasse, septimo ipso exsistente ad imitationem ejus, quae circa Patrem est, hebdomadis. Et hos septem daemonas mundiales esse dicunt, adversantes et resistentes semper generi humano, quoniam propter eos pater illorum projectus est deorsum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d41be7d20b8811aad93e50e2043b57e08b8053962dc597aa03a717189937cb07",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "de sua Enthymesi는 라틴어 재귀 소유형을 따라 얄다바오트 자신의 엔튀메시스로 옮겼다. Harvey의 233쪽 각주 2는 이를 아담의 엔튀메시스로 읽는 해석을 소개하며 논의한다.",
          "233쪽의 [sibi]는 Arundel 사본에 있고 Clermont 사본에서 빠진다는 각주 3과 함께 보존했다. 한국어는 [자기들을 위해]로 표시했다.",
          "234쪽의 haec adulterans peccavit에서 haec는 여성 단수 주어로 읽었다. 같은 면의 각주 5가 하와를 지시하므로, 이 여자가 간음하여 죄를 지었다고 옮겼다.",
          "235쪽까지 이어지는 문단은 통상 인용 1권 30장 8절을 포함한다. 인간과 뱀이 아래 세상으로 쫓겨나는 장면, 뱀의 여섯 아들과 일곱 악령의 계보를 함께 담았다.",
          "빛의 물기를 빼내는 행위는 소피아가 그 성분을 보존하려는 행동으로 서술된다. 저주와 모욕에서 보호하려는 대상은 근원의 권능에서 온 영이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4ed56595ba10c97b49d5bdc0be6c0f85b0e818666c74f958bc34812421f389f2",
              "sha256:74ba4c70bb5c567b1a69c02e1dda429bd347a468940499df187fcb100326afbd",
              "sha256:32a65c44ef7f9f1b29b57c01656735ca492017e432348979f179ef85689f3bb3"
            ],
            "text": "얄다바오트는 질투하여, 여자를 통해 인간에게서 권능을 빼낼 궁리를 하려 했다. 그는 자기 엔튀메시스에서 여자를 이끌어 냈는데, 프루니코스는 그 여자를 받아들여 보이지 않게 그에게서 권능을 빼냈다. 나머지 존재들은 다가와 그 여자의 아름다움에 감탄하여, 그를 하와라고 불렀고, 그를 욕망하여, [자기들을 위해] 그 여자에게서 아들들을 낳았다. 그들은 이 아들들이 천사들이라고도 한다. 그들의 어머니는 뱀을 통해 하와와 아담을 꾀어 얄다바오트의 명령을 어기게 할 계책을 세웠다. 하와는 하나님의 아들에게서 듣는 말인 줄로 여겨, 쉽게 믿었고, 하나님이 먹지 말라고 한 나무의 열매를 먹도록 아담을 설득했다. 그들이 그것을 먹자, 만물 위에 있는 권능을 알게 되었고, 자기들을 만든 이들에게서 떠났다고 한다. 프루니코스는 그들이 자기 손으로 빚은 존재들에게 패한 것을 보고 크게 기뻐하며, 다시 외쳤다. 썩지 않는 아버지가 계시는데, 이자는 앞서 자기를 아버지라고 부르며 거짓말했고, 인간과 제1의 여자가 이미 있었는데, 이 여자도 간음하여 죄를 지었다는 것이다. 얄다바오트는 자기를 둘러싼 망각 때문에 이 일들에 주의를 기울이지도 않고, 아담과 하와가 자기 명령을 어겼다는 이유로 그들을 낙원에서 쫓아냈다. 그는 하와에게서 자기 아들들이 태어나기를 바랐으나, 뜻을 이루지 못했다. 그의 어머니가 모든 일에서 그를 거슬렀으며, 남몰래 아담과 하와에게서 빛의 물기를 빼냈기 때문이다. 근원의 권능에서 온 영이 저주도 모욕도 함께 겪지 않도록 하려는 것이었다. 이렇게 신적 실체를 빼앗긴 그들이 그에게 저주받고, 하늘에서 이 세상으로 내던져졌다고 가르친다. 아버지에게 맞서 행동하던 뱀도 그에게서 아래 세상으로 내던져졌다. 그 뱀은 이곳의 천사들을 자기 지배 아래 두고, 자기도 여섯 아들을 낳았으며, 자신은 일곱째가 되었다. 아버지 주위의 일곱 무리를 본뜬 것이다. 그들은 이들이 세상에 속한 일곱 악령이며, 언제나 인류에게 대적하고 저항한다고 말한다. 인류 때문에 그들의 아버지가 아래로 내던져졌기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ac05a577084d610048f9bac29d3bc9d071ebf38598be476480565b7ae8f9618"
        ],
        "text": "얄다바오트는 질투하여, 여자를 통해 인간에게서 권능을 빼낼 궁리를 하려 했다. 그는 자기 엔튀메시스에서 여자를 이끌어 냈는데, 프루니코스는 그 여자를 받아들여 보이지 않게 그에게서 권능을 빼냈다. 나머지 존재들은 다가와 그 여자의 아름다움에 감탄하여, 그를 하와라고 불렀고, 그를 욕망하여, [자기들을 위해] 그 여자에게서 아들들을 낳았다. 그들은 이 아들들이 천사들이라고도 한다. 그들의 어머니는 뱀을 통해 하와와 아담을 꾀어 얄다바오트의 명령을 어기게 할 계책을 세웠다. 하와는 하나님의 아들에게서 듣는 말인 줄로 여겨, 쉽게 믿었고, 하나님이 먹지 말라고 한 나무의 열매를 먹도록 아담을 설득했다. 그들이 그것을 먹자, 만물 위에 있는 권능을 알게 되었고, 자기들을 만든 이들에게서 떠났다고 한다. 프루니코스는 그들이 자기 손으로 빚은 존재들에게 패한 것을 보고 크게 기뻐하며, 다시 외쳤다. 썩지 않는 아버지가 계시는데, 이자는 앞서 자기를 아버지라고 부르며 거짓말했고, 인간과 제1의 여자가 이미 있었는데, 이 여자도 간음하여 죄를 지었다는 것이다. 얄다바오트는 자기를 둘러싼 망각 때문에 이 일들에 주의를 기울이지도 않고, 아담과 하와가 자기 명령을 어겼다는 이유로 그들을 낙원에서 쫓아냈다. 그는 하와에게서 자기 아들들이 태어나기를 바랐으나, 뜻을 이루지 못했다. 그의 어머니가 모든 일에서 그를 거슬렀으며, 남몰래 아담과 하와에게서 빛의 물기를 빼냈기 때문이다. 근원의 권능에서 온 영이 저주도 모욕도 함께 겪지 않도록 하려는 것이었다. 이렇게 신적 실체를 빼앗긴 그들이 그에게 저주받고, 하늘에서 이 세상으로 내던져졌다고 가르친다. 아버지에게 맞서 행동하던 뱀도 그에게서 아래 세상으로 내던져졌다. 그 뱀은 이곳의 천사들을 자기 지배 아래 두고, 자기도 여섯 아들을 낳았으며, 자신은 일곱째가 되었다. 아버지 주위의 일곱 무리를 본뜬 것이다. 그들은 이들이 세상에 속한 일곱 악령이며, 언제나 인류에게 대적하고 저항한다고 말한다. 인류 때문에 그들의 아버지가 아래로 내던져졌기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:95e5263b28e29d9a915698332c7b868ea125a06a52e51e169acfb115c6e13011",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
      },
      "work_location": "1.h28.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8e2e42f1a7a8d760f663c9f5fcf15b217c2638b7428297444081ebbb6734097b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9f4854010593e26c95c9499a130a87680fd791c9614b802ab15cf0e2ad0adb8a",
            "sha256:8bf3cb8a282ba222281905a7caf4d60ecf4f3e697fe311bcddc56f022e1dee2b",
            "sha256:744f21f28e280b8bb28ea2d1164de9b16b34679034870593bded4937128d9913"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5616e2c27f37793f80a65b122547ccba9e17ce8a91b316c0532c4d2a482e031a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:174bc24a8635a7b2cdd96e2311b7a6d9ec0f349d193df54d1f46855b82ef23cd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "boundary_note": "통상 30장 11절의 예언자 배정 목록은 Harvey 28장 5절 끝에, 이어지는 영광과 출생 보고는 Harvey 28장 6절에 놓인다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              235,
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening_prophet_assignment_list",
            "sections": [
              9,
              10,
              11
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 5절이며, 통상 인용 1권 30장 9-11절에 해당한다. 11절 경계는 두 Harvey 절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8f078e58c4dc88e74f4c64f69b66fb93bc411b7faaa152885354783181cb1331",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8e2e42f1a7a8d760f663c9f5fcf15b217c2638b7428297444081ebbb6734097b",
            "source_revision_id": "sha256:5616e2c27f37793f80a65b122547ccba9e17ce8a91b316c0532c4d2a482e031a",
            "translation_revision_id": "sha256:174bc24a8635a7b2cdd96e2311b7a6d9ec0f349d193df54d1f46855b82ef23cd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ce5f06ce59f382bf081502aa4af4a3989196ead29360a84a6f75706f3ffe2b56",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8e2e42f1a7a8d760f663c9f5fcf15b217c2638b7428297444081ebbb6734097b",
            "source_revision_id": "sha256:5616e2c27f37793f80a65b122547ccba9e17ce8a91b316c0532c4d2a482e031a",
            "translation_revision_id": "sha256:174bc24a8635a7b2cdd96e2311b7a6d9ec0f349d193df54d1f46855b82ef23cd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8f078e58c4dc88e74f4c64f69b66fb93bc411b7faaa152885354783181cb1331",
          "sha256:ce5f06ce59f382bf081502aa4af4a3989196ead29360a84a6f75706f3ffe2b56"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "boundary_note": "통상 30장 11절의 예언자 배정 목록은 Harvey 28장 5절 끝에, 이어지는 영광과 출생 보고는 Harvey 28장 6절에 놓인다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              235,
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening_prophet_assignment_list",
            "sections": [
              9,
              10,
              11
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 격 구문을 유지했다. 상위의 일곱 무리에서 이탈한다는 관계로 옮기고, 각주 3의 Grabe 교정 제안은 메모로 기록한다.",
            "printed_page": 236,
            "printed_text": "et apostasiam superiori sanctae hebdomadae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_case_construction"
          },
          {
            "explanation": "그들 가운데서 이레를 택했다는 인쇄문을 보존한다. 각주 1이 다루는 선행사 문제는 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 237,
            "printed_text": "ex quibus elegisse septem dies",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reference"
          },
          {
            "explanation": "Michaeam이 두 배정 목록에 반복되는 대본을 유지했다.",
            "printed_page": 237,
            "printed_text": "illius autem Iao, Samuel, et Nathan, et Jonam, et Michaeam: ... illius autem Orei, Michaeam, et Nahum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_repeated_name"
          },
          {
            "adopted_reading": "quoniam",
            "explanation": "쪽 경계에서 나뉜 단어를 시작한 면에 연결했다.",
            "printed_fragments": [
              "quo-",
              "niam"
            ],
            "printed_pages": [
              236,
              237
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 5절이며, 통상 인용 1권 30장 9-11절에 해당한다. 11절 경계는 두 Harvey 절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5032f5054d1c5de64163d3c4e16e2099c9045ca4f06c7b6f9923eda9b3a95744",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n440.jpg",
            "page_key": "1:235",
            "printed_page": 235,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9f4854010593e26c95c9499a130a87680fd791c9614b802ab15cf0e2ad0adb8a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adam autem et Evam prius quidem habuisse levia et clara, et velut spiritalia corpora, quemadmodum et plasmati sunt; venientes autem huc, demutasse in obscurius, et pinguius, et pigrius; sed et animam dissolutam et languidam: quippe a factore tantummodo insufflationem mundialem habentes, quoadusque Prunicos miserata eorum, reddidit eis odorem suavitatis humectationis luminis: per quam in commemorationem venerunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bf9620a130788b794d701c7263030d822762bfa4e43288d0eda67b5e951f3130",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n441.jpg",
            "page_key": "1:236",
            "printed_page": 236,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8bf3cb8a282ba222281905a7caf4d60ecf4f3e697fe311bcddc56f022e1dee2b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suam ipsorum, et cognoverunt seipsos nudos et corporis materiam; et cognoverunt, quoniam mortem bajulant, et magnanimes exstiterunt, cognoscentes quoniam ad tempus corpus circumdatum est eis: et escas quoque invenisse eos, praeeunte eis Sophia, et satiatos coisse invicem carnaliter, et generasse Cain, quem dejectibilis serpens cum filiis suis statim suscipiens evertit, et adimplevit mundiali oblivione, in stultitiam et audaciam immittens, ita ut et dum fratrem suum Abel occideret, primus zelum et mortem ostenderit. Post quos secundum providentiam Prunici dicunt generatum Seth, post Noream: ex quibus reliquam multitudinem hominum generatam dicunt, et ab inferiori hebdomade in omnem malitiam immissam, et apostasiam superiori sanctae hebdomadae, et idolatriam, et reliquam universam contentionem, cum contraria eis esset semper mater invisibiliter, et proprium salvaret, hoc est, humectationem luminis. Sanctam autem hebdomadam septem stellas, quas dicunt planetas, esse volunt, et projectibilem serpentem duo habere nomina, Michael et Samael, dicunt. Iratum autem Ialdabaoth hominibus, quoniam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "194a957ea5c8b216a4a33748c1ce510ce9a5f3886461a74c5afbf83373362a54",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n442.jpg",
            "page_key": "1:237",
            "printed_page": 237,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:744f21f28e280b8bb28ea2d1164de9b16b34679034870593bded4937128d9913",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum non colebant, neque honorificabant, quasi Patrem et Deum diluvium eis immisisse, ut omnes simul perderet. Contra stante autem et hic Sophia, salvatos eos esse qui circa Noë erant in arca, propter humectationem illius luminis quod ab ea erat, per quam iterum adimpletum esse mundum hominibus: ex quibus quendam Abraham elegisse et ipsum Ialdabaoth, et testamentum posuisse ad eum, si perseveraverit semen ejus serviens ei, dare ei haereditatem terrae. Post per Moysen eduxisse ex Aegypto eos qui ab Abraham essent, et dedisse eis legem, et fecisse eos Judaeos, ex quibus elegisse septem dies, quos et sanctam hebdomadam vocant. Et unusquisque eorum suum praeconem assumit ad gloriandum, et Deum annuntiandum, uti et reliqui audientes glorias, servirent et ipsi his qui a prophetis annuntiantur dii. Sic autem prophetas distribuunt: hujus quidem Ialdabaoth Moysen fuisse, et Jesum Nave, et Amos, et Abacuc: illius autem Iao, Samuel, et Nathan, et Jonam, et Michaeam: illius autem Sabaoth, Heliam, et Joel, et Zachariam: illius autem Adonai, Esaiam, et Ezechiel, et Jeremiam, et Daniel: illius autem Eloi, Tobiam, et Aggaeum: illius autem Orei, Michaeam, et Nahum: illius autem Astanfei, Hesdram, et Sophoniam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5616e2c27f37793f80a65b122547ccba9e17ce8a91b316c0532c4d2a482e031a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adam autem et Evam prius quidem habuisse levia et clara, et velut spiritalia corpora, quemadmodum et plasmati sunt; venientes autem huc, demutasse in obscurius, et pinguius, et pigrius; sed et animam dissolutam et languidam: quippe a factore tantummodo insufflationem mundialem habentes, quoadusque Prunicos miserata eorum, reddidit eis odorem suavitatis humectationis luminis: per quam in commemorationem venerunt suam ipsorum, et cognoverunt seipsos nudos et corporis materiam; et cognoverunt, quoniam mortem bajulant, et magnanimes exstiterunt, cognoscentes quoniam ad tempus corpus circumdatum est eis: et escas quoque invenisse eos, praeeunte eis Sophia, et satiatos coisse invicem carnaliter, et generasse Cain, quem dejectibilis serpens cum filiis suis statim suscipiens evertit, et adimplevit mundiali oblivione, in stultitiam et audaciam immittens, ita ut et dum fratrem suum Abel occideret, primus zelum et mortem ostenderit. Post quos secundum providentiam Prunici dicunt generatum Seth, post Noream: ex quibus reliquam multitudinem hominum generatam dicunt, et ab inferiori hebdomade in omnem malitiam immissam, et apostasiam superiori sanctae hebdomadae, et idolatriam, et reliquam universam contentionem, cum contraria eis esset semper mater invisibiliter, et proprium salvaret, hoc est, humectationem luminis. Sanctam autem hebdomadam septem stellas, quas dicunt planetas, esse volunt, et projectibilem serpentem duo habere nomina, Michael et Samael, dicunt. Iratum autem Ialdabaoth hominibus, quoniam eum non colebant, neque honorificabant, quasi Patrem et Deum diluvium eis immisisse, ut omnes simul perderet. Contra stante autem et hic Sophia, salvatos eos esse qui circa Noë erant in arca, propter humectationem illius luminis quod ab ea erat, per quam iterum adimpletum esse mundum hominibus: ex quibus quendam Abraham elegisse et ipsum Ialdabaoth, et testamentum posuisse ad eum, si perseveraverit semen ejus serviens ei, dare ei haereditatem terrae. Post per Moysen eduxisse ex Aegypto eos qui ab Abraham essent, et dedisse eis legem, et fecisse eos Judaeos, ex quibus elegisse septem dies, quos et sanctam hebdomadam vocant. Et unusquisque eorum suum praeconem assumit ad gloriandum, et Deum annuntiandum, uti et reliqui audientes glorias, servirent et ipsi his qui a prophetis annuntiantur dii. Sic autem prophetas distribuunt: hujus quidem Ialdabaoth Moysen fuisse, et Jesum Nave, et Amos, et Abacuc: illius autem Iao, Samuel, et Nathan, et Jonam, et Michaeam: illius autem Sabaoth, Heliam, et Joel, et Zachariam: illius autem Adonai, Esaiam, et Ezechiel, et Jeremiam, et Daniel: illius autem Eloi, Tobiam, et Aggaeum: illius autem Orei, Michaeam, et Nahum: illius autem Astanfei, Hesdram, et Sophoniam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d7c92e2e8d876890d583492c0235cc1d7633c48771086ee768368538bb800fe4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 28장 5절은 통상 인용 1권 30장 9-10절과 11절의 예언자 배정 목록을 담는다. 통상 11절의 나머지 서술은 Harvey판 다음 절에 이어진다.",
          "236쪽의 magnanimes는 큰 마음을 지닌 상태를 나타낸다. Harvey의 각주 1은 여기서 인내한다는 뜻의 longanimes가 더 적합하다고 설명한다. 라틴어는 인쇄 독법을 유지하고, 번역은 몸의 일시성을 견디는 문맥을 따라 참을성으로 옮겼다.",
          "노레아는 이 문단에서 셋 다음에 태어난 인물로 소개된다. 이어지는 인간들의 계보는 복수형 ex quibus로 이 두 인물에게 연결된다.",
          "apostasiam superiori sanctae hebdomadae는 격 연결이 매끄럽지 않다. 인쇄 형태를 유지하면서 위의 거룩한 일곱 무리에게서 이탈하는 뜻으로 옮겼다. Harvey의 236쪽 각주 3은 Grabe가 제안한 a superiori sancta hebdomade를 소개한다.",
          "237쪽의 ex quibus elegisse septem dies는 앞의 유대인들과 이레의 관계가 불명확하다. 인쇄된 연결을 그들 가운데서 이레를 택했다고 옮겼고, 각주 1의 시간과 행성에 관한 재구성 논의는 추가 대조 항목으로 남겼다.",
          "예언자 배정 목록의 Michaeam은 이아오와 오레오스 항목에 두 번 나온다. 한국어는 두 곳 모두 미가로 옮겼다. Astanfei는 앞 절의 Astanphaeum과 연결해 아스탄파이오스로 적었다.",
          "홍수와 노아, 아브라함과 계약, 출애굽과 율법의 서술은 이레네우스가 소개하는 집단의 성경 해석에 속한다. 예언자들을 여러 신에게 배정하는 목록도 같은 보고 문맥에 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9f4854010593e26c95c9499a130a87680fd791c9614b802ab15cf0e2ad0adb8a",
              "sha256:8bf3cb8a282ba222281905a7caf4d60ecf4f3e697fe311bcddc56f022e1dee2b",
              "sha256:744f21f28e280b8bb28ea2d1164de9b16b34679034870593bded4937128d9913"
            ],
            "text": "아담과 하와는 처음에 빚어졌을 때 그대로, 가볍고 밝으며 영적인 것과 같은 몸을 지니고 있었다고 한다. 이곳에 오면서 몸은 더 어두워지고, 더 둔중해지고, 더 굼떠졌다. 혼도 맥이 풀려 지쳐 있었다. 자기를 만든 이에게서 세상의 숨결만 받았기 때문이다. 마침내 프루니코스가 그들을 불쌍히 여겨, 빛의 물기가 지닌 달콤한 향기를 돌려주었다. 그것으로 그들은 자기 자신을 기억하게 되었고, 자기들이 벌거벗었다는 것과 몸이 물질이라는 것을 알았다. 또 죽음을 짊어지고 있다는 것을 알았으며, 몸이 잠시 자기들을 감싸고 있다는 것을 깨달아, 참을성을 지니게 되었다. 소피아의 인도로 먹을 것을 찾아, 배불리 먹은 뒤, 서로 육체적으로 결합하여 카인을 낳았다고 한다. 내던져진 뱀은 자기 아들들과 함께 곧바로 카인을 붙들어 타락시켰고, 세상의 망각으로 가득 채워, 어리석음과 대담함으로 몰아넣었다. 그리하여 그가 자기 형제 아벨을 죽이면서 처음으로 질투와 죽음을 드러냈다는 것이다. 그들 뒤에는 프루니코스의 섭리에 따라 셋이 태어났고, 그 뒤 노레아가 태어났다고 한다. 그들에게서 나머지 수많은 사람이 태어났는데, 아래의 일곱 무리에 의해 온갖 악으로 내몰리고, 위의 거룩한 일곱 무리에게서 이탈하며, 우상숭배와 온갖 다른 다툼으로 내몰렸다고 한다. 어머니는 언제나 보이지 않게 그들에게 맞서, 자기에게 속한 것을 보존했으니, 곧 빛의 물기였다. 그들이 보기에 거룩한 일곱 무리는 일곱 별이며, 이 별들을 행성이라고 부른다. 내던져진 뱀에게는 두 이름, 미카엘과 사마엘이라는 이름이 있다고 한다. 얄다바오트는 인간들에게 화를 냈다. 자기를 아버지와 신으로 섬기지도 공경하지도 않았기 때문이다. 그들을 한꺼번에 모두 멸하려고 홍수를 보냈으나, 소피아가 이 일에서도 맞섰다. 방주 안에서 노아와 함께 있던 이들은 소피아에게서 온 빛의 물기로 구원받았으며, 그것으로 세상이 다시 인간들로 가득 찼다고 한다. 얄다바오트 자신도 그들 가운데 아브라함이라는 사람을 택하여, 그와 계약을 맺었다. 그의 후손이 계속 자기를 섬기면, 그에게 땅을 유산으로 주겠다는 것이다. 그 뒤 모세를 통해 아브라함의 후손들을 이집트에서 이끌어 내고, 그들에게 율법을 주어, 그들을 유대인으로 삼았다. 그들 가운데서 이레를 택했는데, 이것을 거룩한 일곱 무리라고도 부른다. 그 각각이 자기 전령을 택하여, 신을 찬양하고 알리게 한다. 다른 이들도 그 찬양을 듣고, 예언자들이 신이라고 선포하는 존재들을 섬기도록 하려는 것이다. 그들은 예언자들을 이렇게 나누어 배정한다. 얄다바오트에게 속한 이는 모세와 눈의 아들 여호수아, 아모스와 하박국이다. 이아오에게는 사무엘과 나단과 요나와 미가, 사바오트에게는 엘리야와 요엘과 스가랴, 아도나이에게는 이사야와 에스겔과 예레미야와 다니엘, 엘로이에게는 토비아와 학개, 오레오스에게는 미가와 나훔, 아스탄파이오스에게는 에스라와 스바냐가 속한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5616e2c27f37793f80a65b122547ccba9e17ce8a91b316c0532c4d2a482e031a"
        ],
        "text": "아담과 하와는 처음에 빚어졌을 때 그대로, 가볍고 밝으며 영적인 것과 같은 몸을 지니고 있었다고 한다. 이곳에 오면서 몸은 더 어두워지고, 더 둔중해지고, 더 굼떠졌다. 혼도 맥이 풀려 지쳐 있었다. 자기를 만든 이에게서 세상의 숨결만 받았기 때문이다. 마침내 프루니코스가 그들을 불쌍히 여겨, 빛의 물기가 지닌 달콤한 향기를 돌려주었다. 그것으로 그들은 자기 자신을 기억하게 되었고, 자기들이 벌거벗었다는 것과 몸이 물질이라는 것을 알았다. 또 죽음을 짊어지고 있다는 것을 알았으며, 몸이 잠시 자기들을 감싸고 있다는 것을 깨달아, 참을성을 지니게 되었다. 소피아의 인도로 먹을 것을 찾아, 배불리 먹은 뒤, 서로 육체적으로 결합하여 카인을 낳았다고 한다. 내던져진 뱀은 자기 아들들과 함께 곧바로 카인을 붙들어 타락시켰고, 세상의 망각으로 가득 채워, 어리석음과 대담함으로 몰아넣었다. 그리하여 그가 자기 형제 아벨을 죽이면서 처음으로 질투와 죽음을 드러냈다는 것이다. 그들 뒤에는 프루니코스의 섭리에 따라 셋이 태어났고, 그 뒤 노레아가 태어났다고 한다. 그들에게서 나머지 수많은 사람이 태어났는데, 아래의 일곱 무리에 의해 온갖 악으로 내몰리고, 위의 거룩한 일곱 무리에게서 이탈하며, 우상숭배와 온갖 다른 다툼으로 내몰렸다고 한다. 어머니는 언제나 보이지 않게 그들에게 맞서, 자기에게 속한 것을 보존했으니, 곧 빛의 물기였다. 그들이 보기에 거룩한 일곱 무리는 일곱 별이며, 이 별들을 행성이라고 부른다. 내던져진 뱀에게는 두 이름, 미카엘과 사마엘이라는 이름이 있다고 한다. 얄다바오트는 인간들에게 화를 냈다. 자기를 아버지와 신으로 섬기지도 공경하지도 않았기 때문이다. 그들을 한꺼번에 모두 멸하려고 홍수를 보냈으나, 소피아가 이 일에서도 맞섰다. 방주 안에서 노아와 함께 있던 이들은 소피아에게서 온 빛의 물기로 구원받았으며, 그것으로 세상이 다시 인간들로 가득 찼다고 한다. 얄다바오트 자신도 그들 가운데 아브라함이라는 사람을 택하여, 그와 계약을 맺었다. 그의 후손이 계속 자기를 섬기면, 그에게 땅을 유산으로 주겠다는 것이다. 그 뒤 모세를 통해 아브라함의 후손들을 이집트에서 이끌어 내고, 그들에게 율법을 주어, 그들을 유대인으로 삼았다. 그들 가운데서 이레를 택했는데, 이것을 거룩한 일곱 무리라고도 부른다. 그 각각이 자기 전령을 택하여, 신을 찬양하고 알리게 한다. 다른 이들도 그 찬양을 듣고, 예언자들이 신이라고 선포하는 존재들을 섬기도록 하려는 것이다. 그들은 예언자들을 이렇게 나누어 배정한다. 얄다바오트에게 속한 이는 모세와 눈의 아들 여호수아, 아모스와 하박국이다. 이아오에게는 사무엘과 나단과 요나와 미가, 사바오트에게는 엘리야와 요엘과 스가랴, 아도나이에게는 이사야와 에스겔과 예레미야와 다니엘, 엘로이에게는 토비아와 학개, 오레오스에게는 미가와 나훔, 아스탄파이오스에게는 에스라와 스바냐가 속한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:174bc24a8635a7b2cdd96e2311b7a6d9ec0f349d193df54d1f46855b82ef23cd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
      },
      "work_location": "1.h28.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:059ac08e4eda5ef345ec5b3290f938be9941dd6ab05790c5e3b00267193e04ec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f3b4421fa3d8518d5d8bcbe1586e1aa04236a37d2b938ec1706cd50e3a5a26a7",
            "sha256:413880730a5289bc169de09a7de92a200b2adca100c13688b70ed4b228b3b6c3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:12e42f2e317f500101bf39ff3ebcf5c0565376d781fc3d9febea262b6a2c6041"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:11abfdc41344a6ab41037f8c3b342547410cf2b6ff1e318cfad74c533c3ff2f8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "boundary_note": "통상 30장 11절의 예언자 배정 목록은 Harvey 28장 5절 끝에, 이어지는 영광과 출생 보고는 Harvey 28장 6절에 놓인다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "remainder_after_prophet_assignment_list",
            "sections": [
              11,
              12
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 6절이며, 통상 인용 1권 30장 11-12절에 해당한다. 11절 경계는 두 Harvey 절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a93cf07090383e66df82d04d1597dca473d6a277736efbdbcbde248133e8a167",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:059ac08e4eda5ef345ec5b3290f938be9941dd6ab05790c5e3b00267193e04ec",
            "source_revision_id": "sha256:12e42f2e317f500101bf39ff3ebcf5c0565376d781fc3d9febea262b6a2c6041",
            "translation_revision_id": "sha256:11abfdc41344a6ab41037f8c3b342547410cf2b6ff1e318cfad74c533c3ff2f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ffe7737142e12921b2257e18b351086465fbfbc7c09f4013a8cb0ee3146a7d7e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:059ac08e4eda5ef345ec5b3290f938be9941dd6ab05790c5e3b00267193e04ec",
            "source_revision_id": "sha256:12e42f2e317f500101bf39ff3ebcf5c0565376d781fc3d9febea262b6a2c6041",
            "translation_revision_id": "sha256:11abfdc41344a6ab41037f8c3b342547410cf2b6ff1e318cfad74c533c3ff2f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a93cf07090383e66df82d04d1597dca473d6a277736efbdbcbde248133e8a167",
          "sha256:ffe7737142e12921b2257e18b351086465fbfbc7c09f4013a8cb0ee3146a7d7e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "boundary_note": "통상 30장 11절의 예언자 배정 목록은 Harvey 28장 5절 끝에, 이어지는 영광과 출생 보고는 Harvey 28장 6절에 놓인다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "remainder_after_prophet_assignment_list",
            "sections": [
              11,
              12
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "descendere ad se fratrem suum",
            "explanation": "자신에게 형제가 내려온다는 교정 제안을 채택하고 소피아를 그 사실을 아는 주체로 읽었다.",
            "printed_page": 238,
            "printed_reading": "descendere ad fratrem ejus",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the Massuet proposal reported by W. Wigan Harvey in note 3",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "adopted_reading": "Christum",
            "explanation": "각주가 불필요한 삽입으로 설명한 in을 분리하여 내려오는 그리스도를 문장의 주체로 읽었다.",
            "printed_page": 238,
            "printed_reading": "[in] Christum",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of W. Wigan Harvey note 5",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "얄다바오트라는 불변화 이름과 소유 관계의 구문을 유지했다. 번역에서 택한 관계는 메모에 설명한다.",
            "printed_page": 238,
            "printed_text": "per filium ejus Ialdabaoth foemina a Christo annuntiaretur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_ambiguous_relation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 6절이며, 통상 인용 1권 30장 11-12절에 해당한다. 11절 경계는 두 Harvey 절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "194a957ea5c8b216a4a33748c1ce510ce9a5f3886461a74c5afbf83373362a54",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n442.jpg",
            "page_key": "1:237",
            "printed_page": 237,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f3b4421fa3d8518d5d8bcbe1586e1aa04236a37d2b938ec1706cd50e3a5a26a7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Horum igitur unusquisque glorificans suum patrem et Deum, Sophiam et ipsam per eos multa locutam esse de Primo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a71f207129d797d287980ec6df0e911adeec27fbb5375b52452ebbb8c703896d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n443.jpg",
            "page_key": "1:238",
            "printed_page": 238,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:413880730a5289bc169de09a7de92a200b2adca100c13688b70ed4b228b3b6c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Homine et incorruptibili Aeone, et de illo Christo, qui sit sursum, dicunt, praemonentem et remorantem homines in incorruptibile lumen, et in Primum Hominem, et in descensionem Christi: in quibus conterritis principibus, et admirantibus novitatem in his quae a prophetis annuntiabantur, operatam esse Prunicum per Ialdabaoth nescientem quid faciat, duorum hominum factas esse emissiones: alterum quidem de sterili Elizabeth, alterum autem ex Maria Virgine. Et quoniam non haberet eadem ipsa requiem, neque in coelo, neque in terra, contristatam invocasse in adjutorium matrem. Mater autem ejus, Prior Foemina, miserata est super poenitentia filiae, et postulavit a Primo Homine adjutorium ei mitti Christum: qui et descendit emissus ad sororem suam, et ad humectationem luminis. Cognoscentem autem eam, quae deorsum est Sophiam, descendere ad se fratrem suum, et annuntiasse ejus adventum per Johannem, et praeparasse baptismum poenitentiae, et ante adaptasse Jesum, uti descendens Christus inveniat vas mundum, et uti per filium ejus Ialdabaoth foemina a Christo annuntiaretur. Descendisse autem eum per septem coelos, assimilatum filiis eorum dicunt, et sensim eorum evacuasse virtutem. Ad ipsum enim universam humectationem luminis concurrisse dicunt, et descendentem Christum in hunc mundum, induisse primum sororem suam Sophiam, et exultasse utrosque refrigerantes super invicem: et hoc esse sponsum et sponsam definiunt. Jesum autem quippe ex Virgine per operationem Dei generatum, sapientiorem, et mundiorem, et justiorem hominibus omnibus fuisse; Christum perplexum Sophiae descendisse, et sic factum esse Jesum Christum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:12e42f2e317f500101bf39ff3ebcf5c0565376d781fc3d9febea262b6a2c6041",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Horum igitur unusquisque glorificans suum patrem et Deum, Sophiam et ipsam per eos multa locutam esse de Primo Homine et incorruptibili Aeone, et de illo Christo, qui sit sursum, dicunt, praemonentem et remorantem homines in incorruptibile lumen, et in Primum Hominem, et in descensionem Christi: in quibus conterritis principibus, et admirantibus novitatem in his quae a prophetis annuntiabantur, operatam esse Prunicum per Ialdabaoth nescientem quid faciat, duorum hominum factas esse emissiones: alterum quidem de sterili Elizabeth, alterum autem ex Maria Virgine. Et quoniam non haberet eadem ipsa requiem, neque in coelo, neque in terra, contristatam invocasse in adjutorium matrem. Mater autem ejus, Prior Foemina, miserata est super poenitentia filiae, et postulavit a Primo Homine adjutorium ei mitti Christum: qui et descendit emissus ad sororem suam, et ad humectationem luminis. Cognoscentem autem eam, quae deorsum est Sophiam, descendere ad se fratrem suum, et annuntiasse ejus adventum per Johannem, et praeparasse baptismum poenitentiae, et ante adaptasse Jesum, uti descendens Christus inveniat vas mundum, et uti per filium ejus Ialdabaoth foemina a Christo annuntiaretur. Descendisse autem eum per septem coelos, assimilatum filiis eorum dicunt, et sensim eorum evacuasse virtutem. Ad ipsum enim universam humectationem luminis concurrisse dicunt, et descendentem Christum in hunc mundum, induisse primum sororem suam Sophiam, et exultasse utrosque refrigerantes super invicem: et hoc esse sponsum et sponsam definiunt. Jesum autem quippe ex Virgine per operationem Dei generatum, sapientiorem, et mundiorem, et justiorem hominibus omnibus fuisse; Christum perplexum Sophiae descendisse, et sic factum esse Jesum Christum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a10c582f40b04ed552d54a152485839cf581ee33b6dbdbb3201670cf614e77d8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 이 절은 통상 인용 1권 30장 11절의 예언자 목록 뒤에서 시작해 12절까지 이어진다. 원문에는 제1의 인간과 함께 썩지 않는 아이온도 열거된다.",
          "238쪽의 descendere ad fratrem ejus에는 소유 관계와 이동 방향의 문제가 있다. 같은 면 각주 3이 소개하는 Massuet의 descendere ad se fratrem suum을 채택하여, 소피아가 자기 형제가 자신에게 내려오는 것을 안다고 옮겼다. 이는 채택한 교정 제안으로 기록했다.",
          "per filium ejus Ialdabaoth의 소유 관계는 불변화 이름 때문에 해석의 여지가 있다. 예수를 미리 준비하는 앞 문장에 연결해 얄다바오트의 아들을 통해 그 여자를 알린다고 옮겼다.",
          "induere는 입히거나 입는 뜻으로 쓰인다. 여기서는 Christum을 주체, sororem suam Sophiam을 대상으로 읽어 그리스도가 소피아를 입었다고 옮겼다. 이어지는 두 존재의 결합과 신랑·신부 비유가 이 해석의 문맥이다.",
          "238쪽의 [in]은 각주 5가 여러 사본에서 빠지고 불필요하다고 설명하므로 본문에서 분리했다. 내려온 그리스도가 소피아와 결합한 상태라는 구문으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f3b4421fa3d8518d5d8bcbe1586e1aa04236a37d2b938ec1706cd50e3a5a26a7",
              "sha256:413880730a5289bc169de09a7de92a200b2adca100c13688b70ed4b228b3b6c3"
            ],
            "text": "이들 각자는 자기 아버지이자 신을 찬양한다. 그들은 소피아 자신도 이들을 통해 많은 말을 했다고 하는데, 제1의 인간과 썩지 않는 아이온, 위에 있는 그리스도에 관해서였다고 한다. 썩지 않는 빛과 제1의 인간과 그리스도의 내려옴을 인간들에게 미리 알리고 일깨웠다는 것이다. 지배자들이 이 말에 겁을 먹고, 예언자들이 선포한 새로운 내용에 놀라자, 프루니코스가 일을 꾸몄다. 자기가 무엇을 하는지도 모르는 얄다바오트를 통해, 두 인간이 발출되게 한 것이다. 한 사람은 임신하지 못하던 엘리사벳에게서, 다른 한 사람은 동정녀 마리아에게서 났다. 프루니코스 자신은 쉼을 얻지 못했는데, 하늘에서도 땅에서도 그러했으므로, 슬픔에 잠겨 어머니에게 도와 달라고 청했다. 그의 어머니인 제1의 여자는 회개하는 딸을 불쌍히 여겨, 제1의 인간에게 그리스도를 보내 딸을 돕게 해 달라고 청했다. 그리스도는 보냄을 받아 내려와, 자기 자매와 빛의 물기에게로 갔다. 아래에 있는 소피아는 자기 형제가 자신에게 내려온다는 것을 알고, 요한을 통해 그의 오심을 알렸으며, 회개의 세례를 준비했다. 또 미리 예수를 준비하여, 그리스도가 내려올 때 깨끗한 그릇을 만나고, 얄다바오트의 아들을 통해 그리스도가 그 여자를 알리도록 했다. 그리스도는 그들의 아들들과 같은 모습이 되어, 일곱 하늘을 거쳐 내려오면서, 그들의 권능을 조금씩 빼냈다고 한다. 빛의 물기가 모두 그에게 모여들었고, 그리스도는 이 세상으로 내려오면서 먼저 자기 자매 소피아를 입었으며, 둘은 서로에게서 쉼을 얻어 기뻐했다고 한다. 그들은 이것이 신랑과 신부라고 설명한다. 예수는 하나님의 작용으로 동정녀에게서 태어났으므로, 모든 인간보다 더 지혜롭고 깨끗하며 의로웠다. 소피아와 결합한 그리스도가 내려왔고, 그렇게 예수 그리스도가 되었다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:12e42f2e317f500101bf39ff3ebcf5c0565376d781fc3d9febea262b6a2c6041"
        ],
        "text": "이들 각자는 자기 아버지이자 신을 찬양한다. 그들은 소피아 자신도 이들을 통해 많은 말을 했다고 하는데, 제1의 인간과 썩지 않는 아이온, 위에 있는 그리스도에 관해서였다고 한다. 썩지 않는 빛과 제1의 인간과 그리스도의 내려옴을 인간들에게 미리 알리고 일깨웠다는 것이다. 지배자들이 이 말에 겁을 먹고, 예언자들이 선포한 새로운 내용에 놀라자, 프루니코스가 일을 꾸몄다. 자기가 무엇을 하는지도 모르는 얄다바오트를 통해, 두 인간이 발출되게 한 것이다. 한 사람은 임신하지 못하던 엘리사벳에게서, 다른 한 사람은 동정녀 마리아에게서 났다. 프루니코스 자신은 쉼을 얻지 못했는데, 하늘에서도 땅에서도 그러했으므로, 슬픔에 잠겨 어머니에게 도와 달라고 청했다. 그의 어머니인 제1의 여자는 회개하는 딸을 불쌍히 여겨, 제1의 인간에게 그리스도를 보내 딸을 돕게 해 달라고 청했다. 그리스도는 보냄을 받아 내려와, 자기 자매와 빛의 물기에게로 갔다. 아래에 있는 소피아는 자기 형제가 자신에게 내려온다는 것을 알고, 요한을 통해 그의 오심을 알렸으며, 회개의 세례를 준비했다. 또 미리 예수를 준비하여, 그리스도가 내려올 때 깨끗한 그릇을 만나고, 얄다바오트의 아들을 통해 그리스도가 그 여자를 알리도록 했다. 그리스도는 그들의 아들들과 같은 모습이 되어, 일곱 하늘을 거쳐 내려오면서, 그들의 권능을 조금씩 빼냈다고 한다. 빛의 물기가 모두 그에게 모여들었고, 그리스도는 이 세상으로 내려오면서 먼저 자기 자매 소피아를 입었으며, 둘은 서로에게서 쉼을 얻어 기뻐했다고 한다. 그들은 이것이 신랑과 신부라고 설명한다. 예수는 하나님의 작용으로 동정녀에게서 태어났으므로, 모든 인간보다 더 지혜롭고 깨끗하며 의로웠다. 소피아와 결합한 그리스도가 내려왔고, 그렇게 예수 그리스도가 되었다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:11abfdc41344a6ab41037f8c3b342547410cf2b6ff1e318cfad74c533c3ff2f8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
      },
      "work_location": "1.h28.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f9503786c12161e63dfa0f059698aed83bcdd1925148ec069c656a2a3efdc2cf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:08f461c509aa8a970eb0cfc70c59d85734b5ea470b215c7a8096b39c6de6ba51",
            "sha256:29c6b0195c3db9d463bd2de005cf1d191407dc726d45c359fd37660a90c9bb08",
            "sha256:00118689151b0c647fb9504ce0e714d1186cc5d36ab5ba9cccdbe601d622f8ea",
            "sha256:3c6009ff82badd3d3b7889d9e7f04bd0b095c7e4c7d85f7165fbee8863d97bb0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:45acd0cab9264e569882e521985b78ee16df6a1d3a0629b387a6f53d4f1e4a59"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:31f946b94c9b6f29d012142e1a3e5c939aca4ac6b92f21f646868dd2111def7d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238,
              239,
              240,
              241
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13,
              14
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 7절이며, 통상 인용 1권 30장 13-14절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f4674034fb8740025b75936d2604c5d15ac4e5706ed6afa27c1c1c60ca8e170f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9503786c12161e63dfa0f059698aed83bcdd1925148ec069c656a2a3efdc2cf",
            "source_revision_id": "sha256:45acd0cab9264e569882e521985b78ee16df6a1d3a0629b387a6f53d4f1e4a59",
            "translation_revision_id": "sha256:31f946b94c9b6f29d012142e1a3e5c939aca4ac6b92f21f646868dd2111def7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6af56823559eea703055f26d9504d300b7fbf2b1cb7d0a57ffd7c75f24856720",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9503786c12161e63dfa0f059698aed83bcdd1925148ec069c656a2a3efdc2cf",
            "source_revision_id": "sha256:45acd0cab9264e569882e521985b78ee16df6a1d3a0629b387a6f53d4f1e4a59",
            "translation_revision_id": "sha256:31f946b94c9b6f29d012142e1a3e5c939aca4ac6b92f21f646868dd2111def7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f4674034fb8740025b75936d2604c5d15ac4e5706ed6afa27c1c1c60ca8e170f",
          "sha256:6af56823559eea703055f26d9504d300b7fbf2b1cb7d0a57ffd7c75f24856720"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238,
              239,
              240,
              241
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13,
              14
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "대본을 유지했다. 각주 3의 Jesus와 sui를 포함하는 재구성 제안은 메모로 기록한다.",
            "printed_page": 239,
            "printed_text": "non autem oblitum suum Christum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_reading"
          },
          {
            "explanation": "서술어가 생략된 구문을 보존하고, 번역에서 취한 이해를 메모에 남긴다.",
            "printed_page": 239,
            "printed_text": "sed ne ipsum quidem Jesum cujus gratia a mortuis resurrexit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_sentence"
          },
          {
            "explanation": "보고하는 집단이 부활한 몸을 설명하는 데 사용하는 인용이다. apprehendunt의 라틴어 형태를 번역에 반영한다.",
            "printed_page": 239,
            "printed_text": "caro et sanguis regnum Dei non apprehendunt",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "scripture_reference": "1 Corinthians 15:50",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "부활 뒤 18개월이라는 보고의 기간을 유지했다.",
            "printed_page": 240,
            "printed_text": "post resurrectionem xviii mensibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reported_duration"
          },
          {
            "explanation": "배웠다는 동사와 그리스도가 앉는다는 주어를 그대로 유지하고, 각주 3-4의 교정 논의는 메모에 구분한다.",
            "printed_page": 240,
            "printed_text": "didicisse ... Christo sedente ad dexteram Patris Ialdabaoth",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_subject_and_verb"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 7절이며, 통상 인용 1권 30장 13-14절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a71f207129d797d287980ec6df0e911adeec27fbb5375b52452ebbb8c703896d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n443.jpg",
            "page_key": "1:238",
            "printed_page": 238,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:08f461c509aa8a970eb0cfc70c59d85734b5ea470b215c7a8096b39c6de6ba51",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Multos igitur ex discipulis ejus non cognovisse Christi descensionem in eum dicunt: descendente autem Christo in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "669a0ee07a3f97b86cca21f1fb1587a505651758e0d7a5001fe3f345e4da97e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n444.jpg",
            "page_key": "1:239",
            "printed_page": 239,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:29c6b0195c3db9d463bd2de005cf1d191407dc726d45c359fd37660a90c9bb08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jesum, tunc coincepisse virtutes perficere, et curare, et annuntiare incognitum patrem, et se manifeste Filium Primi Hominis confiteri. In quibus irascentes principes et Patrem Jesu, operatos ad occidendum eum: et in eo cum adduceretur, ipsum quidem Christum cum Sophia abstitisse in incorruptibilem Aeonem dicunt; Jesum autem crucifixum: non autem oblitum suum Christum, sed misisse desuper virtutem quandam in eum, quae excitavit eum in corpore, quod et corpus animale et spiritale vocant: mundialia enim remisisse eum in mundo. Videntes autem discipuli resurrexisse eum, non eum cognoverunt, sed ne ipsum quidem Jesum cujus gratia a mortuis resurrexit. Et hunc maximum errorem inter discipulos ejus fuisse dicunt, quoniam putarent eum in corpore mundiali resurrexisse, ignorantes quoniam caro et sanguis regnum Dei non apprehendunt. Confirmare autem volunt descensionem Christi et ascensionem ex eo, quod neque ante baptismum, neque post resurrectionem a mortuis, aliquid magni fecisse Jesum dicant discipuli, ignorantes adunitum esse Jesum Christo, et incorruptibilem Aeonem hebdomadi: et mundiale corpus animalium dicunt. Remoratum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "493b42be2c7762abe728d8c84f4bde391a7d3f12fc956e24198b2700b119cab3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n445.jpg",
            "page_key": "1:240",
            "printed_page": 240,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:00118689151b0c647fb9504ce0e714d1186cc5d36ab5ba9cccdbe601d622f8ea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem eum post resurrectionem xviii mensibus, et sensibilitate in eum descendente didicisse, quod liquidum est: et paucos ex discipulis suis, quos sciebat capaces tantorum mysteriorum, docuit haec, et sic receptus est in coelum, Christo sedente ad dexteram Patris Ialdabaoth, uti animas eorum, qui cognoverunt eos, post depositionem mundiali carnis recipiat in se, ditans semetipsum, patre ejus ignorante, sed ne vidente quidem eum, uti in quantum Jesus semetipsum ditat in sanctis animabus, in tantum Pater ejus in detrimentis factus deminoretur, evacuatus a virtute sua per animas. Jam enim non habiturum eum animas sanctas, ut rursus demittat eas in saeculum, sed tantum eas quae sunt ex substantia ejus, id est, quae sunt ex insufflatione. Consummationem autem futuram, quando",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "827184309ae746aa8c485cddb3d5b78061e663b8222594a503bcc48130e72d8c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n446.jpg",
            "page_key": "1:241",
            "printed_page": 241,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3c6009ff82badd3d3b7889d9e7f04bd0b095c7e4c7d85f7165fbee8863d97bb0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tota humectatio spiritus luminis colligatur, et abripiatur in Aeonem incorruptibilitatis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:45acd0cab9264e569882e521985b78ee16df6a1d3a0629b387a6f53d4f1e4a59",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Multos igitur ex discipulis ejus non cognovisse Christi descensionem in eum dicunt: descendente autem Christo in Jesum, tunc coincepisse virtutes perficere, et curare, et annuntiare incognitum patrem, et se manifeste Filium Primi Hominis confiteri. In quibus irascentes principes et Patrem Jesu, operatos ad occidendum eum: et in eo cum adduceretur, ipsum quidem Christum cum Sophia abstitisse in incorruptibilem Aeonem dicunt; Jesum autem crucifixum: non autem oblitum suum Christum, sed misisse desuper virtutem quandam in eum, quae excitavit eum in corpore, quod et corpus animale et spiritale vocant: mundialia enim remisisse eum in mundo. Videntes autem discipuli resurrexisse eum, non eum cognoverunt, sed ne ipsum quidem Jesum cujus gratia a mortuis resurrexit. Et hunc maximum errorem inter discipulos ejus fuisse dicunt, quoniam putarent eum in corpore mundiali resurrexisse, ignorantes quoniam caro et sanguis regnum Dei non apprehendunt. Confirmare autem volunt descensionem Christi et ascensionem ex eo, quod neque ante baptismum, neque post resurrectionem a mortuis, aliquid magni fecisse Jesum dicant discipuli, ignorantes adunitum esse Jesum Christo, et incorruptibilem Aeonem hebdomadi: et mundiale corpus animalium dicunt. Remoratum autem eum post resurrectionem xviii mensibus, et sensibilitate in eum descendente didicisse, quod liquidum est: et paucos ex discipulis suis, quos sciebat capaces tantorum mysteriorum, docuit haec, et sic receptus est in coelum, Christo sedente ad dexteram Patris Ialdabaoth, uti animas eorum, qui cognoverunt eos, post depositionem mundiali carnis recipiat in se, ditans semetipsum, patre ejus ignorante, sed ne vidente quidem eum, uti in quantum Jesus semetipsum ditat in sanctis animabus, in tantum Pater ejus in detrimentis factus deminoretur, evacuatus a virtute sua per animas. Jam enim non habiturum eum animas sanctas, ut rursus demittat eas in saeculum, sed tantum eas quae sunt ex substantia ejus, id est, quae sunt ex insufflatione. Consummationem autem futuram, quando tota humectatio spiritus luminis colligatur, et abripiatur in Aeonem incorruptibilitatis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c0699d6c071aaa4ea12e912c94548acd219083405c058436f2716eecfc4a920c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예수와 그리스도를 구분하고 수난 전에 그리스도와 소피아가 떠난다는 설명은 이 집단의 견해를 보고하는 문맥에 속한다. 뒤의 부활한 몸과 혼들의 회복도 같은 발화 층에서 이어진다.",
          "239쪽의 non autem oblitum suum Christum은 그리스도와 소유형의 연결이 매끄럽지 않다. 한국어는 그의 그리스도가 그를 잊지 않았다는 뜻으로 풀었다. Harvey 각주 3은 Jesus와 sui가 들어간 구문이었을 가능성을 제시한다.",
          "sed ne ipsum quidem Jesum cujus gratia a mortuis resurrexit에는 서술어가 생략되어 있다. 번역은 예수 자신도 누구를 통해 살아났는지 알지 못했다는 뜻으로 읽었다. Jesum을 앞의 알아보지 못했다는 동사의 목적어로 연결하는 가능성과 함께 추가 대조가 필요한 구문이다.",
          "corpus animale et spiritale는 혼적이며 영적인 몸으로 옮겼다. 뒤의 corpus animalium은 동물들의 몸이라는 복수 속격이므로 두 구문을 구별했다.",
          "고린도전서 15:50에 해당하는 인용의 apprehendunt는 차지한다는 말로 옮겼다. 이 인용을 사용하여 세상에 속한 몸의 부활을 부정한다는 주장이 본문에 보고되어 있다.",
          "부활 뒤 머문 기간은 대본의 xviii mensibus에 따라 18개월로 옮겼다. 240쪽 각주 1의 숫자 기원에 관한 설명은 Harvey의 추정에 해당한다.",
          "240쪽의 didicisse는 배웠다고 옮겼다. 각주 3에는 다른 그리스어 동사였을 가능성이 제시되어 있다. 이어지는 docuit는 가르쳤다는 뜻으로 구별했다.",
          "Christo sedente는 인쇄된 주어인 그리스도를 따라 옮겼다. 240쪽 각주 4는 이를 예수로 바꾸는 제안과 오른편의 위치 해석을 논의한다. 이후 본문이 예수와 아버지의 권능 감소를 서술하는 관계는 추가 대조 항목이다.",
          "sensibilitas는 감각으로 옮겼다. 이 문단은 감각이 내려오는 일, 분명한 것을 배우는 일, 소수 제자에게 가르치는 일을 차례로 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:08f461c509aa8a970eb0cfc70c59d85734b5ea470b215c7a8096b39c6de6ba51",
              "sha256:29c6b0195c3db9d463bd2de005cf1d191407dc726d45c359fd37660a90c9bb08",
              "sha256:00118689151b0c647fb9504ce0e714d1186cc5d36ab5ba9cccdbe601d622f8ea",
              "sha256:3c6009ff82badd3d3b7889d9e7f04bd0b095c7e4c7d85f7165fbee8863d97bb0"
            ],
            "text": "그의 제자 가운데 많은 이들은 그리스도가 그에게 내려온 것을 알지 못했다고 한다. 그리스도가 예수에게 내려오자, 비로소 기적을 행하기 시작하고, 병을 고치고, 알려지지 않은 아버지를 선포하며, 자기가 제1의 인간의 아들이라고 드러내어 고백했다. 지배자들과 예수의 아버지는 그 일들에 화가 나, 그를 죽이려고 일을 꾸몄다. 그가 그 일로 끌려갈 때, 그리스도 자신은 소피아와 함께 떠나 썩지 않는 아이온으로 갔다고 하며, 예수는 십자가에 못 박혔다고 한다. 그의 그리스도는 그를 잊지 않고, 위에서 어떤 권능을 그에게 보냈다. 그 권능이 그를 몸 안에서 일으켰는데, 그들은 이 몸을 혼적이며 영적인 몸이라고 부른다. 세상에 속한 것들은 세상으로 돌려보냈기 때문이다. 제자들은 그가 다시 살아난 것을 보고도 그를 알아보지 못했다. 예수 자신도 누구 덕분에 죽은 이들 가운데서 일어났는지 알지 못했다. 그들은 그의 제자들 사이에 이런 커다란 오류가 있었다고 한다. 예수가 세상에 속한 몸으로 다시 살아났다고 생각했으니, “살과 피는 하나님 나라를 차지하지 못한다”는 것을 몰랐다는 것이다. 그리스도가 내려오고 올라갔다는 것을 다음 사실로 확증하려 한다. 세례를 받기 전에도, 죽은 이들 가운데서 다시 살아난 뒤에도, 제자들이 예수가 큰일을 했다고 말하지 않는다는 것이다. 예수가 그리스도와, 썩지 않는 아이온이 일곱 무리와 결합했다는 것을 몰랐기 때문이라고 한다. 그들은 세상에 속한 몸을 동물들의 몸이라고 부른다. 그는 부활한 뒤 18개월 동안 머물렀고, 감각이 그에게 내려오자, 분명한 것을 배웠다고 한다. 그는 그만한 신비를 받아들일 수 있다고 여긴 제자 몇 사람에게 이 일들을 가르쳤고, 그렇게 하늘로 받아들여졌다. 그리스도는 아버지 얄다바오트의 오른편에 앉아, 그들을 알게 된 이들이 세상의 육신을 벗은 뒤, 그 혼들을 자기 안에 받아들이고, 자신을 풍요롭게 한다. 그의 아버지는 이를 알지 못하고, 그를 보지도 못한다. 예수가 거룩한 혼들로 자신을 풍요롭게 하는 만큼, 그의 아버지는 손실을 입고 줄어들며, 그 혼들을 통해 자기 권능을 빼앗긴다. 아버지는 다시 세상으로 내려보낼 거룩한 혼들을 이제 지니지 못하고, 자기 실체에서 나온 혼들만 지니게 되기 때문이다. 곧 자기 숨결에서 나온 혼들이다. 빛의 영이 지닌 물기가 모두 모여, 썩지 않음의 아이온으로 이끌려 갈 때, 완성이 이루어진다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:45acd0cab9264e569882e521985b78ee16df6a1d3a0629b387a6f53d4f1e4a59"
        ],
        "text": "그의 제자 가운데 많은 이들은 그리스도가 그에게 내려온 것을 알지 못했다고 한다. 그리스도가 예수에게 내려오자, 비로소 기적을 행하기 시작하고, 병을 고치고, 알려지지 않은 아버지를 선포하며, 자기가 제1의 인간의 아들이라고 드러내어 고백했다. 지배자들과 예수의 아버지는 그 일들에 화가 나, 그를 죽이려고 일을 꾸몄다. 그가 그 일로 끌려갈 때, 그리스도 자신은 소피아와 함께 떠나 썩지 않는 아이온으로 갔다고 하며, 예수는 십자가에 못 박혔다고 한다. 그의 그리스도는 그를 잊지 않고, 위에서 어떤 권능을 그에게 보냈다. 그 권능이 그를 몸 안에서 일으켰는데, 그들은 이 몸을 혼적이며 영적인 몸이라고 부른다. 세상에 속한 것들은 세상으로 돌려보냈기 때문이다. 제자들은 그가 다시 살아난 것을 보고도 그를 알아보지 못했다. 예수 자신도 누구 덕분에 죽은 이들 가운데서 일어났는지 알지 못했다. 그들은 그의 제자들 사이에 이런 커다란 오류가 있었다고 한다. 예수가 세상에 속한 몸으로 다시 살아났다고 생각했으니, “살과 피는 하나님 나라를 차지하지 못한다”는 것을 몰랐다는 것이다. 그리스도가 내려오고 올라갔다는 것을 다음 사실로 확증하려 한다. 세례를 받기 전에도, 죽은 이들 가운데서 다시 살아난 뒤에도, 제자들이 예수가 큰일을 했다고 말하지 않는다는 것이다. 예수가 그리스도와, 썩지 않는 아이온이 일곱 무리와 결합했다는 것을 몰랐기 때문이라고 한다. 그들은 세상에 속한 몸을 동물들의 몸이라고 부른다. 그는 부활한 뒤 18개월 동안 머물렀고, 감각이 그에게 내려오자, 분명한 것을 배웠다고 한다. 그는 그만한 신비를 받아들일 수 있다고 여긴 제자 몇 사람에게 이 일들을 가르쳤고, 그렇게 하늘로 받아들여졌다. 그리스도는 아버지 얄다바오트의 오른편에 앉아, 그들을 알게 된 이들이 세상의 육신을 벗은 뒤, 그 혼들을 자기 안에 받아들이고, 자신을 풍요롭게 한다. 그의 아버지는 이를 알지 못하고, 그를 보지도 못한다. 예수가 거룩한 혼들로 자신을 풍요롭게 하는 만큼, 그의 아버지는 손실을 입고 줄어들며, 그 혼들을 통해 자기 권능을 빼앗긴다. 아버지는 다시 세상으로 내려보낼 거룩한 혼들을 이제 지니지 못하고, 자기 실체에서 나온 혼들만 지니게 되기 때문이다. 곧 자기 숨결에서 나온 혼들이다. 빛의 영이 지닌 물기가 모두 모여, 썩지 않음의 아이온으로 이끌려 갈 때, 완성이 이루어진다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:31f946b94c9b6f29d012142e1a3e5c939aca4ac6b92f21f646868dd2111def7d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
      },
      "work_location": "1.h28.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:784133430f28b999f4ab0a64f99cc97645c091f787bb6f89a59c7db65720204e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:57a5ca043d8936946d9e48d69cd2d35393ccb1472279aebeed1145c0ee3a1835"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bcd1226a27096831574c8ee21d48679764d95c31bfb480b129a8f5b76b4194cd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:16b0b891ca4ad9fb2f50c3d5906e1c5bc90a0694ce8baa08109dd9923c989cbf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              15
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 8절이며, 통상 인용 1권 30장 15절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5b421dfda5c4cfef724ca76e755ca83e5703c9f377a4396209aca003bbaa9635",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:784133430f28b999f4ab0a64f99cc97645c091f787bb6f89a59c7db65720204e",
            "source_revision_id": "sha256:bcd1226a27096831574c8ee21d48679764d95c31bfb480b129a8f5b76b4194cd",
            "translation_revision_id": "sha256:16b0b891ca4ad9fb2f50c3d5906e1c5bc90a0694ce8baa08109dd9923c989cbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1f28403d1ff62d9e40648b9e226ee62768cb9c2b8a8f15db9d4b052c9ad4fb37",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:784133430f28b999f4ab0a64f99cc97645c091f787bb6f89a59c7db65720204e",
            "source_revision_id": "sha256:bcd1226a27096831574c8ee21d48679764d95c31bfb480b129a8f5b76b4194cd",
            "translation_revision_id": "sha256:16b0b891ca4ad9fb2f50c3d5906e1c5bc90a0694ce8baa08109dd9923c989cbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5b421dfda5c4cfef724ca76e755ca83e5703c9f377a4396209aca003bbaa9635",
          "sha256:1f28403d1ff62d9e40648b9e226ee62768cb9c2b8a8f15db9d4b052c9ad4fb37"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103130.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              15
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "et",
            "explanation": "Clermont 사본의 et를 제안한다는 각주 4와 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 241,
            "printed_reading": "eo [l. et]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 분사 구문을 유지했다. 각주 4의 문장 재구성 논의를 참고한 번역임을 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 241,
            "printed_text": "ostendentem absconsam generatricem serpentis figurae substantiam in nobis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_incomplete_construction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 8절이며, 통상 인용 1권 30장 15절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "827184309ae746aa8c485cddb3d5b78061e663b8222594a503bcc48130e72d8c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n446.jpg",
            "page_key": "1:241",
            "printed_page": 241,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:57a5ca043d8936946d9e48d69cd2d35393ccb1472279aebeed1145c0ee3a1835",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Tales quidem secundum eos sententiae sunt: a quibus, velut Lernaea hydra, multiplex capitibus fera de Valentini schola generata est. Quidam enim ipsam Sophiam serpentem factam dicunt: quapropter et contrariam exstitisse factori Adae, et agnitionem hominibus immisisse, et propter hoc dictum serpentem omnium sapientiorem. Sed et propter positionem intestinorum nostrorum per quae esca infertur, et quod talem figuram habeant, ostendentem absconsam generatricem serpentis figurae substantiam in nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bcd1226a27096831574c8ee21d48679764d95c31bfb480b129a8f5b76b4194cd",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Tales quidem secundum eos sententiae sunt: a quibus, velut Lernaea hydra, multiplex capitibus fera de Valentini schola generata est. Quidam enim ipsam Sophiam serpentem factam dicunt: quapropter et contrariam exstitisse factori Adae, et agnitionem hominibus immisisse, et propter hoc dictum serpentem omnium sapientiorem. Sed et propter positionem intestinorum nostrorum per quae esca infertur, et quod talem figuram habeant, ostendentem absconsam generatricem serpentis figurae substantiam in nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "57dd68ff63f968d8c974c8c672d65eb00d60a2fb4c102f866ca03a5ef2a0e060",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "레르나의 히드라는 머리가 여럿 달린 괴물의 비유이다. 여기서는 여러 학설이 생겨나는 모습을 이레네우스가 논박하는 데 사용한다.",
          "241쪽의 eo [l. et]에서는 et를 채택했다. 각주 4는 Clermont 사본의 독법을 근거로 제시한다.",
          "마지막 문장은 ostendentem이라는 분사와 실체를 가리키는 말의 연결이 불완전하다. 대본을 유지하고, Harvey 각주 4가 제시하는 문장 관계를 참고하여 창자의 배치가 몸 안의 뱀 형상 실체를 가리킨다는 뜻으로 풀었다. 추가 대조가 필요한 항목이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:57a5ca043d8936946d9e48d69cd2d35393ccb1472279aebeed1145c0ee3a1835"
            ],
            "text": "그들의 견해는 이러하다. 여기서 발렌티누스 학파의 레르나의 히드라 같은, 머리가 여럿 달린 짐승이 생겨났다. 어떤 이들은 소피아 자신이 뱀이 되었다고 말한다. 그 때문에 아담을 만든 이에게 맞섰으며, 인간들에게 지식을 넣어 주었고, 그래서 뱀이 모든 것 가운데 가장 지혜롭다고 불렸다는 것이다. 우리 창자의 배치, 곧 음식이 그곳을 통해 전달되고, 그 모양이 뱀을 닮았다는 점도 말한다. 우리 안에 감추어져 있는, 낳는 존재인 뱀 형상의 실체를 이것이 가리킨다고 보는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bcd1226a27096831574c8ee21d48679764d95c31bfb480b129a8f5b76b4194cd"
        ],
        "text": "그들의 견해는 이러하다. 여기서 발렌티누스 학파의 레르나의 히드라 같은, 머리가 여럿 달린 짐승이 생겨났다. 어떤 이들은 소피아 자신이 뱀이 되었다고 말한다. 그 때문에 아담을 만든 이에게 맞섰으며, 인간들에게 지식을 넣어 주었고, 그래서 뱀이 모든 것 가운데 가장 지혜롭다고 불렸다는 것이다. 우리 창자의 배치, 곧 음식이 그곳을 통해 전달되고, 그 모양이 뱀을 닮았다는 점도 말한다. 우리 안에 감추어져 있는, 낳는 존재인 뱀 형상의 실체를 이것이 가리킨다고 보는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:16b0b891ca4ad9fb2f50c3d5906e1c5bc90a0694ce8baa08109dd9923c989cbf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
      },
      "work_location": "1.h28.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:57fc42ef25e8891c2d51dd7a810b137d476fd87db85023e99ac6964c29782267",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f19e4195b1fbc98f2bd90b22f2dc88cd2386379e15570cb45c0a9157ffb586df",
            "sha256:eb320412f4ec9e8c9eb33f4af3a57dbd05934ea5b3a60eca7d7e97e1f1093509"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5d853b4e18b97d54fba8fcc19c32c4ebba3e9502376def067606d9fbafcf107c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5d3a8297e8ec2fcde4d5dee3b05a1cd1e9b9b1fe90e7f0d551520a5946a7c642"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 28장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103131.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 28장 9절이며, 통상 인용 1권 31장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b47d1440ab7de0b5cbcd74f75f2a0f1c6ef4823ae34abcc059e15fd031eb84ff",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:57fc42ef25e8891c2d51dd7a810b137d476fd87db85023e99ac6964c29782267",
            "source_revision_id": "sha256:5d853b4e18b97d54fba8fcc19c32c4ebba3e9502376def067606d9fbafcf107c",
            "translation_revision_id": "sha256:5d3a8297e8ec2fcde4d5dee3b05a1cd1e9b9b1fe90e7f0d551520a5946a7c642"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c2e6dd7f79dfc0ebfa9b23e56fecdad0abb841d9010773eca185eb1700f0d7a3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:57fc42ef25e8891c2d51dd7a810b137d476fd87db85023e99ac6964c29782267",
            "source_revision_id": "sha256:5d853b4e18b97d54fba8fcc19c32c4ebba3e9502376def067606d9fbafcf107c",
            "translation_revision_id": "sha256:5d3a8297e8ec2fcde4d5dee3b05a1cd1e9b9b1fe90e7f0d551520a5946a7c642"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b47d1440ab7de0b5cbcd74f75f2a0f1c6ef4823ae34abcc059e15fd031eb84ff",
          "sha256:c2e6dd7f79dfc0ebfa9b23e56fecdad0abb841d9010773eca185eb1700f0d7a3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h28-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103131.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "mala acceptasse",
            "explanation": "해를 입는다는 구문의 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 241,
            "printed_reading": "male acceptos [mala acceptasse]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "이레네우스가 상대 집단의 글을 유다복음이라는 명칭으로 소개하는 증언이다.",
            "printed_page": 242,
            "printed_text": "Judae Evangelium illud vocantes",
            "printed_volume": 1,
            "reported_title": "Judae Evangelium",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_text_title"
          },
          {
            "adopted_reading": "audere ... et quod",
            "explanation": "각주 4가 제안하는 동사와 접속사 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 242,
            "printed_reading": "audire ... id quod",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey note 4",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 28장 9절이며, 통상 인용 1권 31장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "827184309ae746aa8c485cddb3d5b78061e663b8222594a503bcc48130e72d8c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n446.jpg",
            "page_key": "1:241",
            "printed_page": 241,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f19e4195b1fbc98f2bd90b22f2dc88cd2386379e15570cb45c0a9157ffb586df",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alii autem rursus Cain a superiore principalitate dicunt, et Esau, et Core, et Sodomitas, et omnes tales cognatos suos confitentur; et propter hoc a factore impugnatos, neminem ex eis mala acceptasse. Sophia enim illud",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e06e5ee5a4a5a59d0606fef7b9e5aeda59a082776fd99f0168f152308f453aa0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n447.jpg",
            "page_key": "1:242",
            "printed_page": 242,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:eb320412f4ec9e8c9eb33f4af3a57dbd05934ea5b3a60eca7d7e97e1f1093509",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod proprium ex ea erat, abripiebat ex eis ad semetipsam. Et haec Judam proditorem diligenter cognovisse dicunt, et solum prae caeteris cognoscentem veritatem, perfecisse proditionis mysterium: per quem et terrena et coelestia omnia dissoluta dicunt. Et confinctionem afferunt hujusmodi, Judae Evangelium illud vocantes. Jam autem et collegi eorum conscriptiones, in quibus dissolvere opera Hysterae adhortantur; Hysteram autem fabricatorem coeli et terrae vocant: nec enim aliter salvari eos nisi per omnia eant, quemadmodum et Carpocrates dixit. Et in unoquoque peccatorum et turpium operationum angelum assistere, et operantem audere audaciam et immunditiam inferre, et quod inest ei operationi, angeli nomine dicere: O tu angele, abutor opere tuo: O tu illa potestas, perficio tuam operationem. Et hoc esse scientiam perfectam, sine tremore in tales abire operationes, quas ne nominare quidem fas est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5d853b4e18b97d54fba8fcc19c32c4ebba3e9502376def067606d9fbafcf107c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Alii autem rursus Cain a superiore principalitate dicunt, et Esau, et Core, et Sodomitas, et omnes tales cognatos suos confitentur; et propter hoc a factore impugnatos, neminem ex eis mala acceptasse. Sophia enim illud quod proprium ex ea erat, abripiebat ex eis ad semetipsam. Et haec Judam proditorem diligenter cognovisse dicunt, et solum prae caeteris cognoscentem veritatem, perfecisse proditionis mysterium: per quem et terrena et coelestia omnia dissoluta dicunt. Et confinctionem afferunt hujusmodi, Judae Evangelium illud vocantes. Jam autem et collegi eorum conscriptiones, in quibus dissolvere opera Hysterae adhortantur; Hysteram autem fabricatorem coeli et terrae vocant: nec enim aliter salvari eos nisi per omnia eant, quemadmodum et Carpocrates dixit. Et in unoquoque peccatorum et turpium operationum angelum assistere, et operantem audere audaciam et immunditiam inferre, et quod inest ei operationi, angeli nomine dicere: O tu angele, abutor opere tuo: O tu illa potestas, perficio tuam operationem. Et hoc esse scientiam perfectam, sine tremore in tales abire operationes, quas ne nominare quidem fas est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e17322e34c8ec04ccd8443219c2ca7c952e38671b337237e9138e214142735c2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 28장 9절은 통상 인용 1권 31장 1-2절에 해당한다. 다음 Harvey 29장이 통상 31장 3-4절을 담는다.",
          "241쪽의 male acceptos [mala acceptasse]에서는 대괄호의 교정을 채택했다. 242쪽의 audire와 id quod는 각주 4에 따라 audere와 et quod로 교정했다.",
          "유다복음은 이레네우스가 이 집단의 글에 붙여 보고하는 명칭이다. 그가 그들의 저술들을 모았다고 말하는 부분도 함께 보존했다.",
          "휘스테라는 하늘과 땅의 창조자에게 붙이는 명칭으로 소개된다. 한국어는 이름으로 음역했다.",
          "abutor는 대상을 남용하거나 다 써 버리는 뜻으로 읽어 남용한다고 옮겼다. 인용문은 행위자가 천사와 권세에게 말하는 형식이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f19e4195b1fbc98f2bd90b22f2dc88cd2386379e15570cb45c0a9157ffb586df",
              "sha256:eb320412f4ec9e8c9eb33f4af3a57dbd05934ea5b3a60eca7d7e97e1f1093509"
            ],
            "text": "다른 이들은 다시 카인이 위의 권능에서 나왔다고 말하며, 에서와 고라와 소돔 사람들과 그와 같은 이들이 모두 자기들의 친족이라고 인정한다. 그 때문에 창조자에게 공격을 받았으나, 그들 가운데 아무도 해를 입지 않았다고 한다. 소피아가 자기에게서 나온 고유한 것을 그들에게서 자기에게로 거두어 갔기 때문이다. 그들은 배신자 유다가 이 일들을 자세히 알고 있었으며, 다른 이들 가운데 혼자 진리를 알아, 배신의 신비를 완수했다고 한다. 그를 통해 땅과 하늘의 모든 것이 해체되었다고 말한다. 그들은 이런 조작된 글을 내놓으며, 그것을 유다복음이라고 부른다. 나는 이미 그들의 저술들도 모아 두었다. 그 글들은 휘스테라의 작품들을 해체하라고 권하는데, 그들은 하늘과 땅의 창조자를 휘스테라라고 부른다. 카르포크라테스도 말했듯이, 모든 일을 거치지 않으면 달리 구원받을 수 없다는 것이다. 죄와 수치스러운 행위 하나하나에 천사가 곁에 있으며, 그 행위를 하는 이는 대담하게 무모함과 더러움을 행하고, 그 행위에 담긴 것을 천사의 이름으로 말한다고 한다. “오, 그대 천사여, 나는 그대의 일을 남용한다. 오, 그대 그 권세여, 나는 그대의 행위를 완수한다.” 이름조차 입에 올려서는 안 되는 그런 행위로 떨림 없이 나아가는 것, 이것이 완전한 지식이라고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5d853b4e18b97d54fba8fcc19c32c4ebba3e9502376def067606d9fbafcf107c"
        ],
        "text": "다른 이들은 다시 카인이 위의 권능에서 나왔다고 말하며, 에서와 고라와 소돔 사람들과 그와 같은 이들이 모두 자기들의 친족이라고 인정한다. 그 때문에 창조자에게 공격을 받았으나, 그들 가운데 아무도 해를 입지 않았다고 한다. 소피아가 자기에게서 나온 고유한 것을 그들에게서 자기에게로 거두어 갔기 때문이다. 그들은 배신자 유다가 이 일들을 자세히 알고 있었으며, 다른 이들 가운데 혼자 진리를 알아, 배신의 신비를 완수했다고 한다. 그를 통해 땅과 하늘의 모든 것이 해체되었다고 말한다. 그들은 이런 조작된 글을 내놓으며, 그것을 유다복음이라고 부른다. 나는 이미 그들의 저술들도 모아 두었다. 그 글들은 휘스테라의 작품들을 해체하라고 권하는데, 그들은 하늘과 땅의 창조자를 휘스테라라고 부른다. 카르포크라테스도 말했듯이, 모든 일을 거치지 않으면 달리 구원받을 수 없다는 것이다. 죄와 수치스러운 행위 하나하나에 천사가 곁에 있으며, 그 행위를 하는 이는 대담하게 무모함과 더러움을 행하고, 그 행위에 담긴 것을 천사의 이름으로 말한다고 한다. “오, 그대 천사여, 나는 그대의 일을 남용한다. 오, 그대 그 권세여, 나는 그대의 행위를 완수한다.” 이름조차 입에 올려서는 안 되는 그런 행위로 떨림 없이 나아가는 것, 이것이 완전한 지식이라고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5d3a8297e8ec2fcde4d5dee3b05a1cd1e9b9b1fe90e7f0d551520a5946a7c642",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
      },
      "work_location": "1.h28.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-28:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e89f134ff52f66668ece93b5c65cf0eb9bb59aacf6d9c552e9a8683da97bc02b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2492ae07a8aca325cab8ec232a38a401aa3cf3850549b1472bd75d4034ba300f",
            "sha256:e41ee7dc72309aade93c5422c61cdfe31a48353b62d1581d0e4248c066c3956b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33d2e97097b682aafef913f7909c38e4a7752ed33141c0a101b28f06853be888"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e8185022c51426f17bdf2126ded7f64586608218d4e8cc7b9afcb4c7c090bd34"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 1권 29장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h29",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h29",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103131.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243,
              244
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 29장이며, 통상 인용 1권 31장 3-4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:174d2e93a45063673526c2e1f2cd79b7b4b1d77b623357fa3c497d6d566a6492",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e89f134ff52f66668ece93b5c65cf0eb9bb59aacf6d9c552e9a8683da97bc02b",
            "source_revision_id": "sha256:33d2e97097b682aafef913f7909c38e4a7752ed33141c0a101b28f06853be888",
            "translation_revision_id": "sha256:e8185022c51426f17bdf2126ded7f64586608218d4e8cc7b9afcb4c7c090bd34"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cf168ea98e216d2cd4abeac0503e8efb4ec42423a2810b1483cceb20c54fc8ae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e89f134ff52f66668ece93b5c65cf0eb9bb59aacf6d9c552e9a8683da97bc02b",
            "source_revision_id": "sha256:33d2e97097b682aafef913f7909c38e4a7752ed33141c0a101b28f06853be888",
            "translation_revision_id": "sha256:e8185022c51426f17bdf2126ded7f64586608218d4e8cc7b9afcb4c7c090bd34"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:174d2e93a45063673526c2e1f2cd79b7b4b1d77b623357fa3c497d6d566a6492",
          "sha256:cf168ea98e216d2cd4abeac0503e8efb4ec42423a2810b1483cceb20c54fc8ae"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-1.html#p-1-h29",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 1,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103131.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243,
              244
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 1,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Detectio",
            "explanation": "문맥의 드러냄과 폭로를 나타내는 독법을 채택했다.",
            "printed_page": 243,
            "printed_reading": "Delectatio",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the Feuardent reading reported by W. Wigan Harvey in note 1",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "단수 주체에서 복수 구경꾼으로 옮겨가는 인쇄된 구문을 보존했다. 한국어는 앞뒤의 행위자를 구별해 풀었다.",
            "printed_page": 243,
            "printed_text": "qui segregat ... videntes ... ipsis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number_shift"
          },
          {
            "explanation": "다음 권에서 논박을 이어가겠다는 본문으로 제1권이 끝난다.",
            "printed_page": 244,
            "printed_text": "omnibus eis contradicentes in sequenti libro",
            "printed_volume": 1,
            "type": "explicit_book_continuation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 29장이며, 통상 인용 1권 31장 3-4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a8e6e25a7db41545a1f3cdc114f4068ce52e8c0d7b12d86fbd5616999b6ae338",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n448.jpg",
            "page_key": "1:243",
            "printed_page": 243,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2492ae07a8aca325cab8ec232a38a401aa3cf3850549b1472bd75d4034ba300f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "A talibus matribus, et patribus, et proavis eos qui a Valentino sint, sicut ipsae sententiae et regulae ostendunt eos, necessarium fuit manifeste arguere, et in medium afferre dogmata ipsorum, si qui forte ex iis poenitentiam agentes, et convertentes ad unum solum conditorem et Deum factorem universitatis, salvari possint: reliqui autem non jam abstrahantur a prava quasi verisimili suasione eorum, putantes majus et aliquid altius ab iis scituros se mysterium: sed a nobis bene discentes quae ab illis male docentur, derideant quidem doctrinam eorum, illorum autem misereantur, qui adhuc in his tam miserrimis et instabilibus fabulis tantam elationem assumpserunt, ut meliores semetipsos reliquis propter talem agnitionem, imo ignorantiam, arbitrentur. Detectio autem eorum haec est; sive adversus eos victoria est sententiae eorum manifestatio. Quapropter conati sumus nos universum male compositum vulpeculae hujus corpusculum in medium producere, et aperte facere manifestum. Jam enim non multis opus erit sermonibus ad evertendum doctrinam eorum, manifestam omnibus factam. Quemadmodum bestiae alicujus in sylva absconditae, et inde impetum facientis, et multos vastantis, qui segregat et denudat sylvam, et ad visionem perduxit ipsam feram, jam non elaboravit ad capiendam, videntes quoniam ea fera fera est: ipsis enim adest videre et cavere impetus ejus, et jaculari undique, et vulnerare, et interficere vastatricem illam bestiam. Sic et nobis, cum in manifestum redegerimus eorum abscondita et apud se tacita mysteria, jam non erit necessarium multis destruere eorum sententiam. Adest enim et tibi, et omnibus qui tecum sunt, ad haec quae praedicta sunt exerceri, et evertere nequam ipsorum doctrinas et inconditas, et apta veritati ostendere",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "04300d79869677987fbe2d69cd6da14c807854606aaee3e9c6664337617f4ef9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n449.jpg",
            "page_key": "1:244",
            "printed_page": 244,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e41ee7dc72309aade93c5422c61cdfe31a48353b62d1581d0e4248c066c3956b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dogmata. Cum igitur haec sic se habeant, quatenus promisi, secundum nostram virtutem inferemus eversionem ipsorum, omnibus eis contradicentes in sequenti libro: (enarratio enim in longum pergit, ut vides) et viatica quoque dabimus ad eversionem ipsorum, occurrentes omnibus sententiis secundum narrationis ordinem, ut simus non tantum ostendentes, sed et vulnerantes undique bestiam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:33d2e97097b682aafef913f7909c38e4a7752ed33141c0a101b28f06853be888",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "A talibus matribus, et patribus, et proavis eos qui a Valentino sint, sicut ipsae sententiae et regulae ostendunt eos, necessarium fuit manifeste arguere, et in medium afferre dogmata ipsorum, si qui forte ex iis poenitentiam agentes, et convertentes ad unum solum conditorem et Deum factorem universitatis, salvari possint: reliqui autem non jam abstrahantur a prava quasi verisimili suasione eorum, putantes majus et aliquid altius ab iis scituros se mysterium: sed a nobis bene discentes quae ab illis male docentur, derideant quidem doctrinam eorum, illorum autem misereantur, qui adhuc in his tam miserrimis et instabilibus fabulis tantam elationem assumpserunt, ut meliores semetipsos reliquis propter talem agnitionem, imo ignorantiam, arbitrentur. Detectio autem eorum haec est; sive adversus eos victoria est sententiae eorum manifestatio. Quapropter conati sumus nos universum male compositum vulpeculae hujus corpusculum in medium producere, et aperte facere manifestum. Jam enim non multis opus erit sermonibus ad evertendum doctrinam eorum, manifestam omnibus factam. Quemadmodum bestiae alicujus in sylva absconditae, et inde impetum facientis, et multos vastantis, qui segregat et denudat sylvam, et ad visionem perduxit ipsam feram, jam non elaboravit ad capiendam, videntes quoniam ea fera fera est: ipsis enim adest videre et cavere impetus ejus, et jaculari undique, et vulnerare, et interficere vastatricem illam bestiam. Sic et nobis, cum in manifestum redegerimus eorum abscondita et apud se tacita mysteria, jam non erit necessarium multis destruere eorum sententiam. Adest enim et tibi, et omnibus qui tecum sunt, ad haec quae praedicta sunt exerceri, et evertere nequam ipsorum doctrinas et inconditas, et apta veritati ostendere dogmata. Cum igitur haec sic se habeant, quatenus promisi, secundum nostram virtutem inferemus eversionem ipsorum, omnibus eis contradicentes in sequenti libro: (enarratio enim in longum pergit, ut vides) et viatica quoque dabimus ad eversionem ipsorum, occurrentes omnibus sententiis secundum narrationis ordinem, ut simus non tantum ostendentes, sed et vulnerantes undique bestiam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2bf388a92ec2b7a2f40152d8f3492a204ebbfdcb5308a74d7d11dda595974c31",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 29장은 자체 절 번호 없이 인쇄되어 있다. 한 읽기 단위로 보존하고, 통상 인용 1권 31장 3-4절과 연결했다.",
          "243쪽의 Delectatio는 각주 1이 소개하는 Feuardent의 detectio를 채택했다. 뒤의 견해를 드러내는 일과 승리의 관계에 맞추어 드러낸다고 옮겼다.",
          "숲의 짐승 비유는 qui segregat라는 단수 주체에서 videntes와 ipsis라는 복수 표현으로 옮겨간다. 숲을 걷어 낸 이와 짐승을 보게 된 사람들을 구별해 한국어 문장을 풀었다.",
          "viatica는 여행에 필요한 양식이나 준비물을 뜻한다. 다음 권에서 제공할 논박의 수단을 양식에 견주는 표현으로 옮겼다.",
          "244쪽의 마지막 문장은 다음 권에서 순서대로 반박하겠다는 약속이다. 이 문장 뒤에 제1권의 본문이 끝나며, 243쪽의 장 표제와 구별해 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2492ae07a8aca325cab8ec232a38a401aa3cf3850549b1472bd75d4034ba300f",
              "sha256:e41ee7dc72309aade93c5422c61cdfe31a48353b62d1581d0e4248c066c3956b"
            ],
            "text": "그들의 견해와 규범 자체가 드러내듯이, 발렌티누스에게서 나온 이들은 이런 어머니들과 아버지들과 조상들에게서 비롯되었다. 이를 분명히 밝혀 비판하고, 그들의 교설을 공개할 필요가 있었다. 그들 가운데 몇 사람이라도 회개하고, 유일한 창조자이자 만물을 만드신 하나님께 돌이켜, 구원을 얻을 수 있도록 하려는 것이었다. 다른 이들도 그들에게서 더 크고 깊은 신비를 알게 되리라고 생각하여, 그럴듯해 보이는 그들의 그릇된 설득에 더는 끌려가지 않게 하려는 것이었다. 도리어 우리에게서 제대로 배워, 그들이 그릇되게 가르치는 내용을 알고, 그 가르침은 비웃되, 그 사람들은 불쌍히 여기게 하려는 것이었다. 그들은 아직도 그렇게 비참하고 불안정한 이야기들 속에서 몹시 우쭐해져, 그런 지식, 아니 무지 때문에 자기들이 다른 이들보다 낫다고 생각한다. 그들을 드러내는 일은 이것이다. 곧 그들의 견해를 밝히는 일이 그들을 이기는 일이다. 그러므로 우리는 어설프게 짜 맞춘 이 작은 여우의 몸 전체를 공개하고, 뚜렷이 드러내려고 힘썼다. 모두에게 드러난 그들의 가르침을 무너뜨리는 데에는 이제 많은 말이 필요하지 않을 것이다. 어떤 짐승이 숲에 숨어 있다가, 거기서 뛰쳐나와 많은 사람을 해친다고 하자. 누군가 숲을 헤치고 걷어 내어, 그 짐승 자체를 눈앞에 드러냈다면, 이제 그것을 잡으려고 애쓸 필요가 없을 것이다. 사람들이 그 짐승이 짐승인 줄 보기 때문이다. 그들은 그것을 볼 수 있고, 그 돌진을 피할 수 있으며, 사방에서 창을 던져, 상처를 내고, 그 해치는 짐승을 죽일 수 있다. 우리도 이와 같다. 그들이 감추고 자기들끼리만 조용히 간직하던 신비를 밝혀냈으니, 그들의 견해를 무너뜨리려고 많은 말을 할 필요가 없을 것이다. 그대와 그대 곁의 모든 사람은 앞서 말한 내용을 바탕으로 훈련하고, 그들의 악하고 조잡한 가르침을 무너뜨리며, 진리에 합당한 교설을 제시할 수 있다. 사정이 이러하므로, 약속한 대로 우리가 할 수 있는 만큼 그들을 논박하겠다. 다음 권에서 그들 모두에게 반박할 것이다. 그대도 보듯이, 이야기가 길어졌기 때문이다. 그들을 무너뜨리는 데 쓸 양식도 마련하겠다. 서술한 순서에 따라 모든 견해에 맞서, 그 짐승을 드러내는 데 그치지 않고, 사방에서 상처를 입힐 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33d2e97097b682aafef913f7909c38e4a7752ed33141c0a101b28f06853be888"
        ],
        "text": "그들의 견해와 규범 자체가 드러내듯이, 발렌티누스에게서 나온 이들은 이런 어머니들과 아버지들과 조상들에게서 비롯되었다. 이를 분명히 밝혀 비판하고, 그들의 교설을 공개할 필요가 있었다. 그들 가운데 몇 사람이라도 회개하고, 유일한 창조자이자 만물을 만드신 하나님께 돌이켜, 구원을 얻을 수 있도록 하려는 것이었다. 다른 이들도 그들에게서 더 크고 깊은 신비를 알게 되리라고 생각하여, 그럴듯해 보이는 그들의 그릇된 설득에 더는 끌려가지 않게 하려는 것이었다. 도리어 우리에게서 제대로 배워, 그들이 그릇되게 가르치는 내용을 알고, 그 가르침은 비웃되, 그 사람들은 불쌍히 여기게 하려는 것이었다. 그들은 아직도 그렇게 비참하고 불안정한 이야기들 속에서 몹시 우쭐해져, 그런 지식, 아니 무지 때문에 자기들이 다른 이들보다 낫다고 생각한다. 그들을 드러내는 일은 이것이다. 곧 그들의 견해를 밝히는 일이 그들을 이기는 일이다. 그러므로 우리는 어설프게 짜 맞춘 이 작은 여우의 몸 전체를 공개하고, 뚜렷이 드러내려고 힘썼다. 모두에게 드러난 그들의 가르침을 무너뜨리는 데에는 이제 많은 말이 필요하지 않을 것이다. 어떤 짐승이 숲에 숨어 있다가, 거기서 뛰쳐나와 많은 사람을 해친다고 하자. 누군가 숲을 헤치고 걷어 내어, 그 짐승 자체를 눈앞에 드러냈다면, 이제 그것을 잡으려고 애쓸 필요가 없을 것이다. 사람들이 그 짐승이 짐승인 줄 보기 때문이다. 그들은 그것을 볼 수 있고, 그 돌진을 피할 수 있으며, 사방에서 창을 던져, 상처를 내고, 그 해치는 짐승을 죽일 수 있다. 우리도 이와 같다. 그들이 감추고 자기들끼리만 조용히 간직하던 신비를 밝혀냈으니, 그들의 견해를 무너뜨리려고 많은 말을 할 필요가 없을 것이다. 그대와 그대 곁의 모든 사람은 앞서 말한 내용을 바탕으로 훈련하고, 그들의 악하고 조잡한 가르침을 무너뜨리며, 진리에 합당한 교설을 제시할 수 있다. 사정이 이러하므로, 약속한 대로 우리가 할 수 있는 만큼 그들을 논박하겠다. 다음 권에서 그들 모두에게 반박할 것이다. 그대도 보듯이, 이야기가 길어졌기 때문이다. 그들을 무너뜨리는 데 쓸 양식도 마련하겠다. 서술한 순서에 따라 모든 견해에 맞서, 그 짐승을 드러내는 데 그치지 않고, 사방에서 상처를 입힐 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e8185022c51426f17bdf2126ded7f64586608218d4e8cc7b9afcb4c7c090bd34",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
      },
      "work_location": "1.h29",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-1:harvey-chapter-29"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:78b88af98afe61e59067d21633c7073b7f3b414c542f575849a4b2111743c86a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f7e7d00b6e22cfc05a8246bbae3e5a79d8b43c5aad2eeb8ce8167919fdb24516",
            "sha256:ed5b7691191590b02d920aeebd9cc6516b7656ed27f2c124a5089afc618e6738"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0f3fc5d675dec7267a5a164f673b95e63a56cd67eb1b8e437fa6d81cd17ad13b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:266b49dc7263af25b32b2c5205a9d534ef12e83cabe4080bc630f6bb74cc02d9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 서두, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-praef",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-praef",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103200.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              249,
              250
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_preface_covers_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 서문 전체를 한 단위로 보존한다. 통상 인용 서문 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bd909b2fbe39d6b032bd82e34b96a10036eb53bb57cc5dde543a18b9d0ca89cb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78b88af98afe61e59067d21633c7073b7f3b414c542f575849a4b2111743c86a",
            "source_revision_id": "sha256:0f3fc5d675dec7267a5a164f673b95e63a56cd67eb1b8e437fa6d81cd17ad13b",
            "translation_revision_id": "sha256:266b49dc7263af25b32b2c5205a9d534ef12e83cabe4080bc630f6bb74cc02d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bf9fa9e3b669ce2c0f468afa7f2b314c3eb6da0f100f737ce004d021ba307a22",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78b88af98afe61e59067d21633c7073b7f3b414c542f575849a4b2111743c86a",
            "source_revision_id": "sha256:0f3fc5d675dec7267a5a164f673b95e63a56cd67eb1b8e437fa6d81cd17ad13b",
            "translation_revision_id": "sha256:266b49dc7263af25b32b2c5205a9d534ef12e83cabe4080bc630f6bb74cc02d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bd909b2fbe39d6b032bd82e34b96a10036eb53bb57cc5dde543a18b9d0ca89cb",
          "sha256:bf9fa9e3b669ce2c0f468afa7f2b314c3eb6da0f100f737ce004d021ba307a22"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-praef",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103200.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              249,
              250
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_preface_covers_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "거짓으로 지식이라 불리는 것을 가리키는 바울 서신의 표현을 논박의 제목과 연결한다.",
            "printed_page": 249,
            "printed_text": "falsi nominis agnitionem",
            "printed_volume": 1,
            "scripture_reference": "1 Timothy 6:20",
            "type": "scripture_phrase"
          },
          {
            "explanation": "말단의 열매라는 라틴어 표현을 유지하고 251쪽 각주 1의 그리스어 및 다른 라틴어 표현과의 연결을 메모한다.",
            "printed_page": 250,
            "printed_text": "postremitatis fructus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_distinction"
          },
          {
            "explanation": "짝들과 뷔토스를 해체하는 구문의 접속 관계를 유지하고, 각주 2의 어순과 접속사 논의를 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 250,
            "printed_text": "conjugationes per manifestarum conjugationum indicium et eversionem Bythum dissolvere",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_incomplete_coordination"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 서문 전체를 한 단위로 보존한다. 통상 인용 서문 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cbbd1cbae1e1bf4546e5198fd087415bd9300efb394f2c6e54e4794d3b3f2b42",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n454.jpg",
            "page_key": "1:249",
            "printed_page": 249,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f7e7d00b6e22cfc05a8246bbae3e5a79d8b43c5aad2eeb8ce8167919fdb24516",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In primo quidem libro, qui ante hunc est, arguentes falsi nominis agnitionem ostendimus tibi, dilectissime, omne ab his qui sunt a Valentino per multos et contrarios modos adinventum esse falsiloquium; etiam sententias exposuimus eorum qui priores exstiterunt, discrepantes eos sibimetipsis ostendentes, multo autem prius ipsi veritati. Et Marci quoque magi sententiam, cum sit ex his, cum operibus ejus omni diligentia exposuimus, et quanta ex Scripturis eligentes adaptare conantur fictioni suae, diligenter retulimus: et quonam modo per numeros, et per viginti quatuor elementa alphabeti veritatem affirmare conantur et audent, minutatim perexivimus. Et quemadmodum conditionem secundum imaginem invisibilis apud eos Pleromatis factam dicunt, et quanta de Demiurgo sentiunt ac docent, renuntiavimus, et progenitoris ipsorum doctrinam Simonis magi Samaritani, et omnium eorum, qui successerunt ei, manifestavimus. Diximus quoque multitudinem eorum, qui sunt ab eo Gnostici, et differentias ipsorum, et doctrinas, et successiones annotavimus, quaeque ab eis haereses institutae sunt omnes exposuimus. Et quoniam omnes a Simone haeretici initia sumentes, impia et irreligiosa dogmata induxerunt in hanc vitam, ostendimus; et redemptionem ipsorum, et quomodo initiant eos qui perficiuntur, et adfationes eorum, et mysteria",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "952e4f908591b27a5a5a170857984d628fe69a920d64ff993c18d793a2936462",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n455.jpg",
            "page_key": "1:250",
            "printed_page": 250,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ed5b7691191590b02d920aeebd9cc6516b7656ed27f2c124a5089afc618e6738",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "manifestavimus; et quia unus Deus conditor, et quia non postremitatis fructus, et quia neque super illum, neque post eum est aliquid. In hoc autem libro instruemus, quae nobis apta sunt, et quae permittit tempus, et evertemus per magna capitula omnem ipsorum regulam: quapropter quod sit detectio et eversio sententiae ipsorum, operis hujus conscriptionem ita titulavimus. Oportet enim absconditas ipsorum conjugationes per manifestarum conjugationum indicium et eversionem Bythum dissolvere, et quoniam neque fuerit aliquando, neque sit, accipere ostensionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0f3fc5d675dec7267a5a164f673b95e63a56cd67eb1b8e437fa6d81cd17ad13b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "In primo quidem libro, qui ante hunc est, arguentes falsi nominis agnitionem ostendimus tibi, dilectissime, omne ab his qui sunt a Valentino per multos et contrarios modos adinventum esse falsiloquium; etiam sententias exposuimus eorum qui priores exstiterunt, discrepantes eos sibimetipsis ostendentes, multo autem prius ipsi veritati. Et Marci quoque magi sententiam, cum sit ex his, cum operibus ejus omni diligentia exposuimus, et quanta ex Scripturis eligentes adaptare conantur fictioni suae, diligenter retulimus: et quonam modo per numeros, et per viginti quatuor elementa alphabeti veritatem affirmare conantur et audent, minutatim perexivimus. Et quemadmodum conditionem secundum imaginem invisibilis apud eos Pleromatis factam dicunt, et quanta de Demiurgo sentiunt ac docent, renuntiavimus, et progenitoris ipsorum doctrinam Simonis magi Samaritani, et omnium eorum, qui successerunt ei, manifestavimus. Diximus quoque multitudinem eorum, qui sunt ab eo Gnostici, et differentias ipsorum, et doctrinas, et successiones annotavimus, quaeque ab eis haereses institutae sunt omnes exposuimus. Et quoniam omnes a Simone haeretici initia sumentes, impia et irreligiosa dogmata induxerunt in hanc vitam, ostendimus; et redemptionem ipsorum, et quomodo initiant eos qui perficiuntur, et adfationes eorum, et mysteria manifestavimus; et quia unus Deus conditor, et quia non postremitatis fructus, et quia neque super illum, neque post eum est aliquid. In hoc autem libro instruemus, quae nobis apta sunt, et quae permittit tempus, et evertemus per magna capitula omnem ipsorum regulam: quapropter quod sit detectio et eversio sententiae ipsorum, operis hujus conscriptionem ita titulavimus. Oportet enim absconditas ipsorum conjugationes per manifestarum conjugationum indicium et eversionem Bythum dissolvere, et quoniam neque fuerit aliquando, neque sit, accipere ostensionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "005ef561fcbab41732df03e8a2cff12246b7333a0f0f7172b2239e6480401716",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 2권 서문 전체를 한 읽기 단위로 보존했다. 통상 인용의 서문 1-2절에 해당하며, 인쇄 249-250쪽에 놓인다.",
          "falsi nominis agnitio는 디모데전서 6:20의 거짓으로 지식이라 불리는 것을 가리키는 표현이다. 여기서는 1권에서 다룬 대상을 요약하며 저술의 논박 목적과 연결한다.",
          "postremitatis fructus는 말단의 열매로 옮겼다. 251쪽 각주 1은 이 표현과 extremitatis fructus, labis fructus를 같은 그리스어 표현의 서로 다른 번역으로 설명한다. 후속 대목에서 결함과 끝부분의 의미 관계를 함께 읽을 수 있도록 라틴어 형태를 구별했다.",
          "adfationes는 입문 의식에서 읊는 말로 옮겼다. 249쪽 각주 4는 이 낱말을 1권의 마르코스 계열 의식 표현과 연결한다.",
          "250쪽의 마지막 문장은 conjugationes와 Bythum 사이의 접속이 불완전하다. 인쇄된 어순을 보존하며 짝들과 뷔토스를 해체해야 한다고 풀었다. 각주 2는 Grabe의 어순 변경 제안과 접속사 et의 탈락 가능성을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f7e7d00b6e22cfc05a8246bbae3e5a79d8b43c5aad2eeb8ce8167919fdb24516",
              "sha256:ed5b7691191590b02d920aeebd9cc6516b7656ed27f2c124a5089afc618e6738"
            ],
            "text": "지극히 사랑하는 그대여, 이 책에 앞선 첫째 권에서 우리는 거짓으로 지식이라 불리는 것을 논박하며, 발렌티누스에게 속한 이들이 다양하고 서로 모순되는 방식으로 온갖 거짓말을 지어냈다는 것을 그대에게 밝혔다. 그들보다 먼저 나타난 이들의 견해도 설명하며, 그들이 자기들끼리 서로 어긋나고, 무엇보다 진리 자체에 어긋난다는 것을 밝혔다. 마술사 마르코스의 견해도 그가 이들 가운데 하나이므로, 그의 행위와 함께 매우 세심하게 설명했다. 그들이 성경에서 골라 자기들의 꾸민 이야기에 끼워 맞추려는 내용도 자세히 전했다. 또 그들이 어떻게 숫자와 알파벳의 스물네 글자를 통해 감히 진리를 확증하려 드는지 낱낱이 살폈다. 창조 세계가 자기들의 보이지 않는 플레로마의 형상을 따라 만들어졌다고 어떻게 말하는지, 데미우르고스에 관해 무엇을 생각하고 가르치는지도 전했다. 그들의 선조인 사마리아의 마술사 시몬과 그를 이은 모든 이들의 가르침도 드러냈다. 그에게서 나온 수많은 영지주의자에 관해서도 말하고, 그들의 차이와 가르침과 계보를 기록했으며, 그들이 세운 모든 이단을 설명했다. 모든 이단자가 시몬에게서 출발하여, 불경하고 신앙을 저버린 교설을 이 삶에 끌어들였다는 것을 밝혔다. 그들의 구속과, 완성에 이르는 이들을 어떻게 입문시키는지, 그들이 읊는 말과 비의도 드러냈다. 창조자는 한 분 하나님이시고, 말단의 열매가 아니며, 그분 위에도 그분 뒤에도 아무것도 없다는 사실도 밝혔다. 이 책에서는 우리의 목적에 맞고 시간이 허락하는 내용을 논증할 것이다. 주요 논점들을 통해 그들의 체계 전체를 무너뜨릴 것이다. 그들의 견해를 드러내고 뒤엎는 작업이므로, 이 저술의 제목도 그에 맞추어 붙였다. 그들이 드러낸 짝들을 밝혀 논박함으로써, 그들의 숨겨진 짝들과 뷔토스를 해체해야 한다. 그가 일찍이 존재한 적도 없고 지금도 존재하지 않는다는 입증을 얻어야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0f3fc5d675dec7267a5a164f673b95e63a56cd67eb1b8e437fa6d81cd17ad13b"
        ],
        "text": "지극히 사랑하는 그대여, 이 책에 앞선 첫째 권에서 우리는 거짓으로 지식이라 불리는 것을 논박하며, 발렌티누스에게 속한 이들이 다양하고 서로 모순되는 방식으로 온갖 거짓말을 지어냈다는 것을 그대에게 밝혔다. 그들보다 먼저 나타난 이들의 견해도 설명하며, 그들이 자기들끼리 서로 어긋나고, 무엇보다 진리 자체에 어긋난다는 것을 밝혔다. 마술사 마르코스의 견해도 그가 이들 가운데 하나이므로, 그의 행위와 함께 매우 세심하게 설명했다. 그들이 성경에서 골라 자기들의 꾸민 이야기에 끼워 맞추려는 내용도 자세히 전했다. 또 그들이 어떻게 숫자와 알파벳의 스물네 글자를 통해 감히 진리를 확증하려 드는지 낱낱이 살폈다. 창조 세계가 자기들의 보이지 않는 플레로마의 형상을 따라 만들어졌다고 어떻게 말하는지, 데미우르고스에 관해 무엇을 생각하고 가르치는지도 전했다. 그들의 선조인 사마리아의 마술사 시몬과 그를 이은 모든 이들의 가르침도 드러냈다. 그에게서 나온 수많은 영지주의자에 관해서도 말하고, 그들의 차이와 가르침과 계보를 기록했으며, 그들이 세운 모든 이단을 설명했다. 모든 이단자가 시몬에게서 출발하여, 불경하고 신앙을 저버린 교설을 이 삶에 끌어들였다는 것을 밝혔다. 그들의 구속과, 완성에 이르는 이들을 어떻게 입문시키는지, 그들이 읊는 말과 비의도 드러냈다. 창조자는 한 분 하나님이시고, 말단의 열매가 아니며, 그분 위에도 그분 뒤에도 아무것도 없다는 사실도 밝혔다. 이 책에서는 우리의 목적에 맞고 시간이 허락하는 내용을 논증할 것이다. 주요 논점들을 통해 그들의 체계 전체를 무너뜨릴 것이다. 그들의 견해를 드러내고 뒤엎는 작업이므로, 이 저술의 제목도 그에 맞추어 붙였다. 그들이 드러낸 짝들을 밝혀 논박함으로써, 그들의 숨겨진 짝들과 뷔토스를 해체해야 한다. 그가 일찍이 존재한 적도 없고 지금도 존재하지 않는다는 입증을 얻어야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:266b49dc7263af25b32b2c5205a9d534ef12e83cabe4080bc630f6bb74cc02d9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
      },
      "work_location": "2.praef",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:preface"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e3eaca60c03b42879f6b495036722cb705501d1c2f710a157a4f181ed0d39576",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8b358776f2977cf709cd4b497cddfbdc592886a325bd685aedee6b1c4fa13a0b",
            "sha256:422a9c8c6d60397789a285120a8b8b6d5720915880e5c6d0ae793056ef9b1a12"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bfdc4070cf20d2e4df01d29e913fa2829a4f098a5f8c80479d6059b79fcdc131"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f1c9f5d2d4a6c9e84b6815afeeddb08100b8a5dd0954ccad0c9ba89ab9814102"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 1장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251,
              252
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 1절이며, 통상 인용 2권 1장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e62915c8c4d9e5f87f3aca950baf08dfc7042d2f533bd03ff98c0ae6b51f0e3c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e3eaca60c03b42879f6b495036722cb705501d1c2f710a157a4f181ed0d39576",
            "source_revision_id": "sha256:bfdc4070cf20d2e4df01d29e913fa2829a4f098a5f8c80479d6059b79fcdc131",
            "translation_revision_id": "sha256:f1c9f5d2d4a6c9e84b6815afeeddb08100b8a5dd0954ccad0c9ba89ab9814102"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:be6c874d40caebf518e0e8af0a7c2b6c1c40c7aeb3578a1ab9d6caa544323aaf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e3eaca60c03b42879f6b495036722cb705501d1c2f710a157a4f181ed0d39576",
            "source_revision_id": "sha256:bfdc4070cf20d2e4df01d29e913fa2829a4f098a5f8c80479d6059b79fcdc131",
            "translation_revision_id": "sha256:f1c9f5d2d4a6c9e84b6815afeeddb08100b8a5dd0954ccad0c9ba89ab9814102"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e62915c8c4d9e5f87f3aca950baf08dfc7042d2f533bd03ff98c0ae6b51f0e3c",
          "sha256:be6c874d40caebf518e0e8af0a7c2b6c1c40c7aeb3578a1ab9d6caa544323aaf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251,
              252
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "말단의 열매라는 인쇄 표현을 유지했다. 같은 면 각주 1이 설명하는 postremitatis 및 labis와의 관계를 메모한다.",
            "printed_page": 251,
            "printed_text": "extremitatis fructum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_reading"
          },
          {
            "explanation": "세 낱말을 각각 경계, 중간, 끝으로 옮겼다.",
            "printed_page": 251,
            "printed_text": "terminum et medietatem et finem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_boundary_terms"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 1절이며, 통상 인용 2권 1장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f2c8727a6f39780121b5802b25b6941b91e58402a232b6020dc59771ffa55616",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n456.jpg",
            "page_key": "1:251",
            "printed_page": 251,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8b358776f2977cf709cd4b497cddfbdc592886a325bd685aedee6b1c4fa13a0b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bene igitur habet a primo et maximo capitulo inchoare nos, a Demiurgo Deo, qui fecit coelum et terram et omnia quae in eis sunt, quem ii blasphemantes extremitatis fructum dicunt: et ostendere, quod neque super eum neque post eum est aliquid: neque ab aliquo motus, sed sua sententia et libere fecit omnia, cum sit solus Deus, et solus Dominus, et solus Conditor, et solus Pater, et solus continens omnia, et omnibus ut sint ipse praestans. Quemadmodum enim poterit super hunc alia plenitudo, aut initium, aut potestas, aut alius Deus esse: cum oporteat Deum horum omnium pleroma in immenso omnia circumcontinere, et circumcontineri a nemine? Si autem extra illum est aliquid, jam non omnium est pleroma, neque continet omnia. Deerit enim pleromati, aut ei qui sit super omnia Deo, hoc quod extra eum dicunt. Quod autem deest, et delibatum est ab aliquo, hoc non est omnium pleroma. Et terminum autem et medietatem et finem habebit ad eos qui sunt extra",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6b7138528da1b4037c50a5295aebfca8b450c56cbec1b1d5763296413008804d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n457.jpg",
            "page_key": "1:252",
            "printed_page": 252,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:422a9c8c6d60397789a285120a8b8b6d5720915880e5c6d0ae793056ef9b1a12",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum. Si autem finis est in ea quae sunt deorsum, initium est et in ea quae sunt sursum. Similiter autem et ex reliquis partibus necessitas est omnis id ipsum experiri, et ab eis qui foris sunt contineri et determinari et includi. Is enim qui est deorsum finis, necessario omni modo circumscribit et circumdat eum qui finiatur in eum. Et iterum secundum eos, Pater omnium, (quem videlicet et Proonta et Proarchen vocant,) cum pleromate ipsorum, et Marcionis bonus Deus, in aliquo conditus et reclusus et a foris circumdatus ab altera principalitate, quam necesse est majorem esse; quoniam id quod continet, eo quod continetur majus est: quod autem majus est, id et firmius est, et magis Dominus: et quod majus est et firmius et magis Dominus, hoc erit Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bfdc4070cf20d2e4df01d29e913fa2829a4f098a5f8c80479d6059b79fcdc131",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Bene igitur habet a primo et maximo capitulo inchoare nos, a Demiurgo Deo, qui fecit coelum et terram et omnia quae in eis sunt, quem ii blasphemantes extremitatis fructum dicunt: et ostendere, quod neque super eum neque post eum est aliquid: neque ab aliquo motus, sed sua sententia et libere fecit omnia, cum sit solus Deus, et solus Dominus, et solus Conditor, et solus Pater, et solus continens omnia, et omnibus ut sint ipse praestans. Quemadmodum enim poterit super hunc alia plenitudo, aut initium, aut potestas, aut alius Deus esse: cum oporteat Deum horum omnium pleroma in immenso omnia circumcontinere, et circumcontineri a nemine? Si autem extra illum est aliquid, jam non omnium est pleroma, neque continet omnia. Deerit enim pleromati, aut ei qui sit super omnia Deo, hoc quod extra eum dicunt. Quod autem deest, et delibatum est ab aliquo, hoc non est omnium pleroma. Et terminum autem et medietatem et finem habebit ad eos qui sunt extra eum. Si autem finis est in ea quae sunt deorsum, initium est et in ea quae sunt sursum. Similiter autem et ex reliquis partibus necessitas est omnis id ipsum experiri, et ab eis qui foris sunt contineri et determinari et includi. Is enim qui est deorsum finis, necessario omni modo circumscribit et circumdat eum qui finiatur in eum. Et iterum secundum eos, Pater omnium, (quem videlicet et Proonta et Proarchen vocant,) cum pleromate ipsorum, et Marcionis bonus Deus, in aliquo conditus et reclusus et a foris circumdatus ab altera principalitate, quam necesse est majorem esse; quoniam id quod continet, eo quod continetur majus est: quod autem majus est, id et firmius est, et magis Dominus: et quod majus est et firmius et magis Dominus, hoc erit Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "84d82e8713d54943f459a435c9739b827b3e3e460f73d5b25a16addd8a1f720f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 2권 1장 1절은 통상 인용 2권 1장 1-2절을 담는다. 만물의 창조자에 관한 선언에서, 그 밖의 존재를 가정할 때 생기는 경계의 논증으로 이어진다.",
          "plenitudo는 충만함, pleroma는 플레로마로 옮겼다. 상대 집단의 영역을 가리키던 명칭을 만물을 품는 하나님에게 적용하는 문장 관계를 유지했다.",
          "extremitatis fructum은 앞 서문의 postremitatis fructus와 연결해 말단의 열매로 옮겼다. 인쇄된 라틴어 두 형태는 각각 보존했다.",
          "terminum, medietatem, finem은 경계, 중간, 끝으로 옮겼다. 이어지는 문장은 아래쪽의 끝과 위쪽의 시작을 구별한다.",
          "하나님 밖의 존재와 더 큰 권능에 관한 서술은 상대의 가정을 끝까지 밀어붙이는 논박이다. secundum eos와 조건절의 방향을 따라 이레네우스의 결론과 그가 검토하는 가정을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8b358776f2977cf709cd4b497cddfbdc592886a325bd685aedee6b1c4fa13a0b",
              "sha256:422a9c8c6d60397789a285120a8b8b6d5720915880e5c6d0ae793056ef9b1a12"
            ],
            "text": "첫째이자 가장 중요한 논점에서 시작하는 것이 좋겠다. 곧 창조자 하나님이시다. 그분은 하늘과 땅과 그 안의 모든 것을 만드셨는데, 그들은 그분을 말단의 열매라고 부르며 모독한다. 그분 위에도 그분 뒤에도 아무것도 없다는 사실을 밝혀야 한다. 그분은 누구에게 떠밀리지 않고, 자기 뜻으로 자유롭게 만물을 만드셨다. 홀로 하나님이시고, 홀로 주님이시며, 홀로 창조자이시고, 홀로 아버지이시며, 홀로 만물을 품고, 모든 것이 존재하도록 친히 베푸시는 분이기 때문이다. 그분 위에 다른 충만함이나, 시작이나, 권세나, 다른 신이 어떻게 있을 수 있겠는가? 이 모든 것의 플레로마이신 하나님은 끝없는 넓이로 만물을 감싸시되, 어느 누구에게도 감싸이지 않아야 하기 때문이다. 그분 밖에 무엇이 있다면, 이제 그분은 만물의 플레로마가 아니며, 만물을 품지도 않는다. 그들이 그분 밖에 있다고 말하는 것은 플레로마에, 곧 만물 위의 하나님에게 결여되어 있을 것이기 때문이다. 무엇이 결여되고, 어떤 것 때문에 줄어든 존재는 만물의 플레로마가 아니다. 자기 밖에 있는 존재들과 마주하는 곳에 경계와 중간과 끝도 지니게 될 것이다. 아래에 있는 것들을 향해 끝이 있다면, 위에 있는 것들을 향해서도 시작이 있다. 다른 방향에서도 마찬가지로 반드시 같은 일을 겪어, 밖에 있는 존재들에게 둘러싸이고 한정되고 갇혀야 한다. 아래쪽의 끝이 되는 존재는 그 안에서 끝나는 존재를 반드시 둘러싸고 에워싸기 때문이다. 따라서 그들의 말에 따르면, 만물의 아버지, 곧 그들이 프로온과 프로아르케라고 부르는 존재는 그들의 플레로마와 함께, 그리고 마르키온의 선한 신도, 어떤 것 안에 놓여 갇히고, 다른 권능에게 밖에서 둘러싸이게 된다. 그 다른 권능은 반드시 더 커야 한다. 감싸는 것이 감싸이는 것보다 크기 때문이다. 더 큰 것은 더 강하기도 하며, 더 큰 지배권을 지닌다. 더 크고 더 강하며 더 큰 지배권을 지닌 것, 그것이 하나님일 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bfdc4070cf20d2e4df01d29e913fa2829a4f098a5f8c80479d6059b79fcdc131"
        ],
        "text": "첫째이자 가장 중요한 논점에서 시작하는 것이 좋겠다. 곧 창조자 하나님이시다. 그분은 하늘과 땅과 그 안의 모든 것을 만드셨는데, 그들은 그분을 말단의 열매라고 부르며 모독한다. 그분 위에도 그분 뒤에도 아무것도 없다는 사실을 밝혀야 한다. 그분은 누구에게 떠밀리지 않고, 자기 뜻으로 자유롭게 만물을 만드셨다. 홀로 하나님이시고, 홀로 주님이시며, 홀로 창조자이시고, 홀로 아버지이시며, 홀로 만물을 품고, 모든 것이 존재하도록 친히 베푸시는 분이기 때문이다. 그분 위에 다른 충만함이나, 시작이나, 권세나, 다른 신이 어떻게 있을 수 있겠는가? 이 모든 것의 플레로마이신 하나님은 끝없는 넓이로 만물을 감싸시되, 어느 누구에게도 감싸이지 않아야 하기 때문이다. 그분 밖에 무엇이 있다면, 이제 그분은 만물의 플레로마가 아니며, 만물을 품지도 않는다. 그들이 그분 밖에 있다고 말하는 것은 플레로마에, 곧 만물 위의 하나님에게 결여되어 있을 것이기 때문이다. 무엇이 결여되고, 어떤 것 때문에 줄어든 존재는 만물의 플레로마가 아니다. 자기 밖에 있는 존재들과 마주하는 곳에 경계와 중간과 끝도 지니게 될 것이다. 아래에 있는 것들을 향해 끝이 있다면, 위에 있는 것들을 향해서도 시작이 있다. 다른 방향에서도 마찬가지로 반드시 같은 일을 겪어, 밖에 있는 존재들에게 둘러싸이고 한정되고 갇혀야 한다. 아래쪽의 끝이 되는 존재는 그 안에서 끝나는 존재를 반드시 둘러싸고 에워싸기 때문이다. 따라서 그들의 말에 따르면, 만물의 아버지, 곧 그들이 프로온과 프로아르케라고 부르는 존재는 그들의 플레로마와 함께, 그리고 마르키온의 선한 신도, 어떤 것 안에 놓여 갇히고, 다른 권능에게 밖에서 둘러싸이게 된다. 그 다른 권능은 반드시 더 커야 한다. 감싸는 것이 감싸이는 것보다 크기 때문이다. 더 큰 것은 더 강하기도 하며, 더 큰 지배권을 지닌다. 더 크고 더 강하며 더 큰 지배권을 지닌 것, 그것이 하나님일 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f1c9f5d2d4a6c9e84b6815afeeddb08100b8a5dd0954ccad0c9ba89ab9814102",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "work_location": "2.h1.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9297b0344bc4667e85e9a4b114782176c6ef95de9fd69a927163cdd2375acc70",
        "part_links": [
          [
            "sha256:54514d1b0e5ea08ff8a2051720a91a8f5feee1224c95f861446a8ab33a091a0a",
            "sha256:90ceca102df697d06518334032db5b3c12e3f72f1a35d8141df612d971e0f416"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:374fc91e7d7e4357385322992f7507e5121a89c85f309dc56f6105cd0e35abd6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b9d8f94883d1d43df5f3595a6a2bb2ef31ced40830201ffa5a5f8aeeebc22cd3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 1장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252,
              253
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 2절이며, 통상 인용 2권 1장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1845ed3bb17bcc8178537d169eef4eaeb7fee367cc2e8c12bd7567aa1b782836",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9297b0344bc4667e85e9a4b114782176c6ef95de9fd69a927163cdd2375acc70",
            "source_revision_id": "sha256:374fc91e7d7e4357385322992f7507e5121a89c85f309dc56f6105cd0e35abd6",
            "translation_revision_id": "sha256:b9d8f94883d1d43df5f3595a6a2bb2ef31ced40830201ffa5a5f8aeeebc22cd3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0d3ea235f2f5538bd437804bc6ab7b7942e815d8ad47223c6c2a17cae9389d1d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9297b0344bc4667e85e9a4b114782176c6ef95de9fd69a927163cdd2375acc70",
            "source_revision_id": "sha256:374fc91e7d7e4357385322992f7507e5121a89c85f309dc56f6105cd0e35abd6",
            "translation_revision_id": "sha256:b9d8f94883d1d43df5f3595a6a2bb2ef31ced40830201ffa5a5f8aeeebc22cd3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1845ed3bb17bcc8178537d169eef4eaeb7fee367cc2e8c12bd7567aa1b782836",
          "sha256:0d3ea235f2f5538bd437804bc6ab7b7942e815d8ad47223c6c2a17cae9389d1d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252,
              253
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "현재형과 미래형이 나란한 대본을 유지했다. 각주 2의 미래형 교정 제안은 메모한다.",
            "printed_page": 252,
            "printed_text": "circumfinit et continebit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_tense"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 2절이며, 통상 인용 2권 1장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6b7138528da1b4037c50a5295aebfca8b450c56cbec1b1d5763296413008804d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n457.jpg",
            "page_key": "1:252",
            "printed_page": 252,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:54514d1b0e5ea08ff8a2051720a91a8f5feee1224c95f861446a8ab33a091a0a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum enim sit secundum eos et aliud quid, quod quidem extra pleroma esse dicunt, in quod et superiorem erraticam virtutem descendisse opinantur, necesse est omni modo, aut continere id quod extra est, contineri autem pleroma; (alioquin non erit extra pleroma: si enim extra pleroma est aliquid, intra hoc ipsum, quod extra pleroma dicunt, erit pleroma, et continebitur pleroma ab eo quod est extra; cum pleromate autem subauditur et primus Deus), aut rursus in immensum distare et separata esse ab invicem, id est et pleroma et quod est extra illud. Si autem hoc dixerint, tertium quid erit, quod in immensum separat pleroma et hoc quod est extra illud; et hoc tertium circumfinit et continebit utraque, et erit majus tertium hoc et pleromate et eo quod est extra illud, sicut in suo sinu continens utraque: et in infinitum de his quae continentur, et de his quae continent, incidet sermo. Si enim tertium hoc initium habebit in superiora et finem in inferiora, omnino",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3c623e8d028b93e7fcfbc9178d56a0e807258968fb26c77961bcb9312d1a2ae0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n458.jpg",
            "page_key": "1:253",
            "printed_page": 253,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:90ceca102df697d06518334032db5b3c12e3f72f1a35d8141df612d971e0f416",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "necessitas est et a lateribus definiri illud, vel inchoans vel desinens ad alia quaedam: et illa rursus, et alia quae sunt sursum et quae deorsum, ad alia quaedam habebunt initia, et hoc usque in infinitum, ut nunquam stet eorum excogitatio in uno Deo, sed per occasionem plus quam est quaerendi in id quod non sit excidat, et absistat a vero Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:374fc91e7d7e4357385322992f7507e5121a89c85f309dc56f6105cd0e35abd6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum enim sit secundum eos et aliud quid, quod quidem extra pleroma esse dicunt, in quod et superiorem erraticam virtutem descendisse opinantur, necesse est omni modo, aut continere id quod extra est, contineri autem pleroma; (alioquin non erit extra pleroma: si enim extra pleroma est aliquid, intra hoc ipsum, quod extra pleroma dicunt, erit pleroma, et continebitur pleroma ab eo quod est extra; cum pleromate autem subauditur et primus Deus), aut rursus in immensum distare et separata esse ab invicem, id est et pleroma et quod est extra illud. Si autem hoc dixerint, tertium quid erit, quod in immensum separat pleroma et hoc quod est extra illud; et hoc tertium circumfinit et continebit utraque, et erit majus tertium hoc et pleromate et eo quod est extra illud, sicut in suo sinu continens utraque: et in infinitum de his quae continentur, et de his quae continent, incidet sermo. Si enim tertium hoc initium habebit in superiora et finem in inferiora, omnino necessitas est et a lateribus definiri illud, vel inchoans vel desinens ad alia quaedam: et illa rursus, et alia quae sunt sursum et quae deorsum, ad alia quaedam habebunt initia, et hoc usque in infinitum, ut nunquam stet eorum excogitatio in uno Deo, sed per occasionem plus quam est quaerendi in id quod non sit excidat, et absistat a vero Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8453318869579628bec9271acaa1ff16d18941d47b12dbc4589ca45a806dd39e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "continere id quod extra est는 플레로마 밖의 것이 감싸는 주체가 되는 구문으로 읽었다. 이어지는 contineri autem pleroma는 플레로마가 그 안에 감싸인다는 수동 구문이다.",
          "252쪽의 circumfinit는 현재형이고 continebit는 미래형이다. 대본을 유지하고, 앞뒤의 조건 논증에 맞추어 둘레를 정하고 감쌀 것이라는 관계로 옮겼다. 각주 2는 Grabe가 미래형 circumfiniet를 제안했다고 설명한다.",
          "두 존재 사이의 간격을 제3의 존재로 가정하면 다시 그 경계를 정하는 존재가 필요해진다는 논증이다. 마지막 문장은 그 탐색이 한 분 하나님에게 머물지 못한다고 결론짓는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:54514d1b0e5ea08ff8a2051720a91a8f5feee1224c95f861446a8ab33a091a0a",
              "sha256:90ceca102df697d06518334032db5b3c12e3f72f1a35d8141df612d971e0f416"
            ],
            "text": "그들의 말에 따르면 다른 어떤 것이 또 있는데, 그것은 플레로마 밖에 있다고 한다. 위에서 떠돌던 권능도 그곳으로 내려왔다고 생각한다. 그러므로 반드시 밖에 있는 것이 감싸고, 플레로마는 그 안에 감싸여야 한다. 그렇지 않으면 그것이 플레로마 밖에 있다고 할 수 없기 때문이다. 플레로마 밖에 무엇이 있다면, 그들이 플레로마 밖에 있다고 말하는 바로 그 안에 플레로마가 있을 것이며, 플레로마는 밖에 있는 것에 감싸일 것이다. 여기서 플레로마와 함께 최초의 신도 포함해 이해한다. 또 다른 가능성은 플레로마와 그 밖에 있는 것이 한없이 먼 거리를 두고 서로 분리되어 있는 것이다. 이렇게 말한다면, 플레로마와 그 밖에 있는 것을 한없이 멀리 떼어 놓는 제3의 무엇이 있을 것이다. 이 제3의 것은 둘레를 정하고 그 둘을 감싸며, 플레로마와 그 밖에 있는 것보다 더 클 것이다. 그 둘을 자기 품 안에 담고 있기 때문이다. 감싸이는 것들과 감싸는 것들에 관한 논의는 그렇게 끝없이 이어질 것이다. 이 제3의 것이 위쪽에 시작을, 아래쪽에 끝을 지닌다면, 그 양옆도 반드시 한정되어야 한다. 다른 어떤 것들과 맞닿는 곳에서 시작하거나 끝나는 것이다. 그것들도 다시, 그리고 위와 아래에 있는 다른 것들도, 또 다른 것들과 맞닿는 곳에 시작을 지닐 것이다. 이것은 끝없이 이어져, 그들의 생각은 한 분 하나님에게 결코 머물지 못하고, 존재하는 것보다 더 많은 것을 찾으려다가 존재하지 않는 것으로 빠져들어, 참 하나님에게서 멀어질 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:374fc91e7d7e4357385322992f7507e5121a89c85f309dc56f6105cd0e35abd6"
        ],
        "text": "그들의 말에 따르면 다른 어떤 것이 또 있는데, 그것은 플레로마 밖에 있다고 한다. 위에서 떠돌던 권능도 그곳으로 내려왔다고 생각한다. 그러므로 반드시 밖에 있는 것이 감싸고, 플레로마는 그 안에 감싸여야 한다. 그렇지 않으면 그것이 플레로마 밖에 있다고 할 수 없기 때문이다. 플레로마 밖에 무엇이 있다면, 그들이 플레로마 밖에 있다고 말하는 바로 그 안에 플레로마가 있을 것이며, 플레로마는 밖에 있는 것에 감싸일 것이다. 여기서 플레로마와 함께 최초의 신도 포함해 이해한다. 또 다른 가능성은 플레로마와 그 밖에 있는 것이 한없이 먼 거리를 두고 서로 분리되어 있는 것이다. 이렇게 말한다면, 플레로마와 그 밖에 있는 것을 한없이 멀리 떼어 놓는 제3의 무엇이 있을 것이다. 이 제3의 것은 둘레를 정하고 그 둘을 감싸며, 플레로마와 그 밖에 있는 것보다 더 클 것이다. 그 둘을 자기 품 안에 담고 있기 때문이다. 감싸이는 것들과 감싸는 것들에 관한 논의는 그렇게 끝없이 이어질 것이다. 이 제3의 것이 위쪽에 시작을, 아래쪽에 끝을 지닌다면, 그 양옆도 반드시 한정되어야 한다. 다른 어떤 것들과 맞닿는 곳에서 시작하거나 끝나는 것이다. 그것들도 다시, 그리고 위와 아래에 있는 다른 것들도, 또 다른 것들과 맞닿는 곳에 시작을 지닐 것이다. 이것은 끝없이 이어져, 그들의 생각은 한 분 하나님에게 결코 머물지 못하고, 존재하는 것보다 더 많은 것을 찾으려다가 존재하지 않는 것으로 빠져들어, 참 하나님에게서 멀어질 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b9d8f94883d1d43df5f3595a6a2bb2ef31ced40830201ffa5a5f8aeeebc22cd3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "work_location": "2.h1.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:651f09e8db326accf630817bfeaad8adb4f11da303b146b4a6e6e1f9c3d622e5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5645b0966c10fbd8c0b291fb32cfb6c8916161f457824a4c29bcd8633a048e9c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c761495fd84b16979cc7481049ec62fd07b646f41fee25f361762c9ef70ec265"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e43c03b0d57d46c5c29f09eeaeb78fbb1cefe7cce4bb7da0d1fea406bb7a6b7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 1장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 3절이며, 통상 인용 2권 1장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:721fc74c731796c45794d9eb4e8c23fb4dba8008b819173012bacc0222ba2330",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:651f09e8db326accf630817bfeaad8adb4f11da303b146b4a6e6e1f9c3d622e5",
            "source_revision_id": "sha256:c761495fd84b16979cc7481049ec62fd07b646f41fee25f361762c9ef70ec265",
            "translation_revision_id": "sha256:e43c03b0d57d46c5c29f09eeaeb78fbb1cefe7cce4bb7da0d1fea406bb7a6b7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:53803ad2efee031cc31d42b6f3b0bbb91a36ac198ebbc1dfe52863d431b651fd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:651f09e8db326accf630817bfeaad8adb4f11da303b146b4a6e6e1f9c3d622e5",
            "source_revision_id": "sha256:c761495fd84b16979cc7481049ec62fd07b646f41fee25f361762c9ef70ec265",
            "translation_revision_id": "sha256:e43c03b0d57d46c5c29f09eeaeb78fbb1cefe7cce4bb7da0d1fea406bb7a6b7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:721fc74c731796c45794d9eb4e8c23fb4dba8008b819173012bacc0222ba2330",
          "sha256:53803ad2efee031cc31d42b6f3b0bbb91a36ac198ebbc1dfe52863d431b651fd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "뷔토스 위에 다시 신의 바다가 있다는 표현을 유지했다.",
            "printed_page": 253,
            "printed_text": "super Bythum aliud pelagus Dei",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_ocean_metaphor"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 3절이며, 통상 인용 2권 1장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3c623e8d028b93e7fcfbc9178d56a0e807258968fb26c77961bcb9312d1a2ae0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n458.jpg",
            "page_key": "1:253",
            "printed_page": 253,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5645b0966c10fbd8c0b291fb32cfb6c8916161f457824a4c29bcd8633a048e9c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Similiter autem haec et adversus eos qui sunt a Marcione aptata sunt. Continebuntur enim et circumfinientur et duo Dei ejus ab immenso intervallo, quod separat eos ab invicem. Sic autem ad excogitandum est necessitas secundum omnem partem multos deos immensa separatione distantes, ab invicem quidem inchoantes, ad invicem autem finientes: et illa ratione qua nituntur docere super fabricatorem coeli et terrae esse aliquid pleroma aut Deum, eadem ratione utens quisque adstruet super pleroma alterum esse pleroma, et super illud rursus aliud, et super Bythum aliud pelagus Dei, et a lateribus autem similiter eadem esse: et sic in immensum excidente sententia, et semper necessitas erit excogitare altera pleromata, et alteros Bythos, et nunquam aliquando consistere, semper quaerentes alios praeter dictos. Erit autem incertum, utrumnam haec sint deorsum, quae sunt secundum nos, an haec ipsa superiora sint; et quae dicuntur ab eis sursum, utrumnam sursum an deorsum sint: et nullus status neque firmitas continebit sensum nostrum, sed in immensos mundos et indeterminatos deos excedere necessitas erit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c761495fd84b16979cc7481049ec62fd07b646f41fee25f361762c9ef70ec265",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Similiter autem haec et adversus eos qui sunt a Marcione aptata sunt. Continebuntur enim et circumfinientur et duo Dei ejus ab immenso intervallo, quod separat eos ab invicem. Sic autem ad excogitandum est necessitas secundum omnem partem multos deos immensa separatione distantes, ab invicem quidem inchoantes, ad invicem autem finientes: et illa ratione qua nituntur docere super fabricatorem coeli et terrae esse aliquid pleroma aut Deum, eadem ratione utens quisque adstruet super pleroma alterum esse pleroma, et super illud rursus aliud, et super Bythum aliud pelagus Dei, et a lateribus autem similiter eadem esse: et sic in immensum excidente sententia, et semper necessitas erit excogitare altera pleromata, et alteros Bythos, et nunquam aliquando consistere, semper quaerentes alios praeter dictos. Erit autem incertum, utrumnam haec sint deorsum, quae sunt secundum nos, an haec ipsa superiora sint; et quae dicuntur ab eis sursum, utrumnam sursum an deorsum sint: et nullus status neque firmitas continebit sensum nostrum, sed in immensos mundos et indeterminatos deos excedere necessitas erit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f2d8ef4af7791b7ee724698f7c588864ceebd85e213874f78f1600b9f1a5cf01",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 절은 앞의 공간과 경계에 관한 논증을 마르키온의 두 신에게 적용한다. 앞 절의 플레로마 논증과 연결되는 비유와 조건 관계를 보존했다.",
          "pelagus Dei는 신의 바다로 옮겼다. 뷔토스 위에 다시 바다가 있다는 이미지는 더 높은 영역을 계속 가정해야 한다는 논박 속에서 쓰인다.",
          "우리에게 속한 것들을 가리키는 quae sunt secundum nos는 논의 중인 존재들을 지시하는 뜻으로 풀었다. 그들이 위에 있다고 말하는 것과 나란히 놓여 위아래 판단의 불확실성을 드러낸다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5645b0966c10fbd8c0b291fb32cfb6c8916161f457824a4c29bcd8633a048e9c"
            ],
            "text": "이 논의는 마르키온을 따르는 이들에게도 똑같이 적용된다. 그의 두 신도 서로를 떼어 놓는 끝없이 넓은 간격에 감싸이고 둘러싸일 것이기 때문이다. 그렇게 되면 모든 방향에 끝없이 먼 거리를 두고 떨어져, 서로에게서 시작하고 서로에게서 끝나는 많은 신을 상정해야 한다. 하늘과 땅의 창조자 위에 어떤 플레로마나 신이 있다고 그들이 가르칠 때 의지하는 바로 그 논리를 누구나 사용하여, 플레로마 위에 다른 플레로마가 있고, 그 위에 다시 다른 것이 있으며, 뷔토스 위에도 다른 신의 바다가 있고, 그 양옆에서도 같은 일이 벌어진다고 주장할 것이다. 그들의 견해가 이렇게 끝없는 곳으로 빠져들면, 다른 플레로마들과 다른 뷔토스들을 언제나 상정해야 하며, 결코 어디에도 멈추지 못하고, 이미 말한 존재들 말고도 다른 존재들을 계속 찾게 될 것이다. 우리가 말하는 이것들이 아래에 있는지, 아니면 이것들 자체가 위에 있는지조차 불확실해질 것이다. 그들이 위에 있다고 말하는 것들도 위에 있는지 아래에 있는지 불확실해진다. 우리의 생각을 붙들어 줄 자리나 확고함은 아무것도 없고, 끝없는 세계들과 한정되지 않는 신들로 뻗어 나갈 수밖에 없을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c761495fd84b16979cc7481049ec62fd07b646f41fee25f361762c9ef70ec265"
        ],
        "text": "이 논의는 마르키온을 따르는 이들에게도 똑같이 적용된다. 그의 두 신도 서로를 떼어 놓는 끝없이 넓은 간격에 감싸이고 둘러싸일 것이기 때문이다. 그렇게 되면 모든 방향에 끝없이 먼 거리를 두고 떨어져, 서로에게서 시작하고 서로에게서 끝나는 많은 신을 상정해야 한다. 하늘과 땅의 창조자 위에 어떤 플레로마나 신이 있다고 그들이 가르칠 때 의지하는 바로 그 논리를 누구나 사용하여, 플레로마 위에 다른 플레로마가 있고, 그 위에 다시 다른 것이 있으며, 뷔토스 위에도 다른 신의 바다가 있고, 그 양옆에서도 같은 일이 벌어진다고 주장할 것이다. 그들의 견해가 이렇게 끝없는 곳으로 빠져들면, 다른 플레로마들과 다른 뷔토스들을 언제나 상정해야 하며, 결코 어디에도 멈추지 못하고, 이미 말한 존재들 말고도 다른 존재들을 계속 찾게 될 것이다. 우리가 말하는 이것들이 아래에 있는지, 아니면 이것들 자체가 위에 있는지조차 불확실해질 것이다. 그들이 위에 있다고 말하는 것들도 위에 있는지 아래에 있는지 불확실해진다. 우리의 생각을 붙들어 줄 자리나 확고함은 아무것도 없고, 끝없는 세계들과 한정되지 않는 신들로 뻗어 나갈 수밖에 없을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e43c03b0d57d46c5c29f09eeaeb78fbb1cefe7cce4bb7da0d1fea406bb7a6b7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "work_location": "2.h1.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:51a3653cab0c08f3651257d869d416eb0d505add1c3e3af2558b0d9dd248ae56",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3a745c58a0fc7c0c6e75c70303d9fedcc5d19816316ae9e1892f212051af77f0",
            "sha256:64a8315ee772534834455d2b9d3c278a3faecb16a627f6c222b4cab811db3a19"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e63c429f6eb9f7d192bf8ff6822d46a0a3fe52f78c8fb5847f7f50d23cdfefb4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d5aa40a3f84aa71af201fc0da5770f4345465f39862e608547a20f8610a2f1c6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 1장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253,
              254
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 4절이며, 통상 인용 2권 1장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:dcf82f35a1152d1470fd1e68770a38164c0819c57109e07a8e1814c5c9c3b137",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:51a3653cab0c08f3651257d869d416eb0d505add1c3e3af2558b0d9dd248ae56",
            "source_revision_id": "sha256:e63c429f6eb9f7d192bf8ff6822d46a0a3fe52f78c8fb5847f7f50d23cdfefb4",
            "translation_revision_id": "sha256:d5aa40a3f84aa71af201fc0da5770f4345465f39862e608547a20f8610a2f1c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:ddad266ec4339960fdd9a63d7bed4b89ece2645fb22bed13196fb65fe3cb9e3e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:51a3653cab0c08f3651257d869d416eb0d505add1c3e3af2558b0d9dd248ae56",
            "source_revision_id": "sha256:e63c429f6eb9f7d192bf8ff6822d46a0a3fe52f78c8fb5847f7f50d23cdfefb4",
            "translation_revision_id": "sha256:d5aa40a3f84aa71af201fc0da5770f4345465f39862e608547a20f8610a2f1c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dcf82f35a1152d1470fd1e68770a38164c0819c57109e07a8e1814c5c9c3b137",
          "sha256:ddad266ec4339960fdd9a63d7bed4b89ece2645fb22bed13196fb65fe3cb9e3e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h1-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103201.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253,
              254
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "배교자로 판정받는다는 인쇄 독법을 유지하고 각주 5의 대안 제안과 구분한다.",
            "printed_page": 253,
            "printed_text": "apostata justissime ab omnibus judicata",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_judicial_term"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 1장 4절이며, 통상 인용 2권 1장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3c623e8d028b93e7fcfbc9178d56a0e807258968fb26c77961bcb9312d1a2ae0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n458.jpg",
            "page_key": "1:253",
            "printed_page": 253,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3a745c58a0fc7c0c6e75c70303d9fedcc5d19816316ae9e1892f212051af77f0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et cum haec sic se habeant, unusquisque Deus suis contentus erit, et non curiose aget de alienis: si quo minus, injustus erit et avarus et cessans esse quod Deus est. Et unaquaeque conditio suum fabricatorem glorificabit, et ipso sufficiens erit, et alterum non cognoscet: si quo minus, apostata justissime ab omnibus judicata, dignissimam concipiet poenam. Oportet enim aut unum esse qui omnia continet, et in suis fecit unumquodque eorum quae facta sunt, quemadmodum ipse voluit, aut multos rursus et indeterminatos factores et deos, ab invicem quidem incipientes, ad invicem autem desinentes per omnem partem: et alios omnes a foris ab altero quodam majore contineri,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b1b379f41c664358a6515634f7012a31a8b8e75b8dd1be65b94aea3b3b5790ce",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n459.jpg",
            "page_key": "1:254",
            "printed_page": 254,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:64a8315ee772534834455d2b9d3c278a3faecb16a627f6c222b4cab811db3a19",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et velut inclusos et manentes in suis unumquemque eorum confiteri necessitas erit, neminem autem horum omnium esse Deum. Deerit enim unicuique eorum partem minutissimam habenti ad comparationem omnium reliquorum, et solvetur Omnipotentis appellatio, et necessitas erit in impietatem cadere talem sensum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e63c429f6eb9f7d192bf8ff6822d46a0a3fe52f78c8fb5847f7f50d23cdfefb4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et cum haec sic se habeant, unusquisque Deus suis contentus erit, et non curiose aget de alienis: si quo minus, injustus erit et avarus et cessans esse quod Deus est. Et unaquaeque conditio suum fabricatorem glorificabit, et ipso sufficiens erit, et alterum non cognoscet: si quo minus, apostata justissime ab omnibus judicata, dignissimam concipiet poenam. Oportet enim aut unum esse qui omnia continet, et in suis fecit unumquodque eorum quae facta sunt, quemadmodum ipse voluit, aut multos rursus et indeterminatos factores et deos, ab invicem quidem incipientes, ad invicem autem desinentes per omnem partem: et alios omnes a foris ab altero quodam majore contineri, et velut inclusos et manentes in suis unumquemque eorum confiteri necessitas erit, neminem autem horum omnium esse Deum. Deerit enim unicuique eorum partem minutissimam habenti ad comparationem omnium reliquorum, et solvetur Omnipotentis appellatio, et necessitas erit in impietatem cadere talem sensum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f0e5a71c1852303e6cd1e14b58e1a7402ddf605db0074ceea7beef31a84ac777",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "conditio는 이 문맥에서 창조 세계로 옮겼다. 각 세계가 자기 창조자만 알고 그에게 만족한다는 가정을 다룬다.",
          "253쪽의 judicata는 판정받는다는 인쇄 독법을 유지했다. 각주 5의 indicata 대안은 편집자의 추정으로 구별한다.",
          "한 분이 만물을 품는 경우와 수많은 창조자가 각자 영역을 지니는 경우를 나누었다. 뒤의 결여와 전능자 명칭의 상실은 두 번째 가정에서 따라오는 결론이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3a745c58a0fc7c0c6e75c70303d9fedcc5d19816316ae9e1892f212051af77f0",
              "sha256:64a8315ee772534834455d2b9d3c278a3faecb16a627f6c222b4cab811db3a19"
            ],
            "text": "사정이 이렇다면, 각 신은 자기 것에 만족하고, 다른 이의 일에 호기심을 품고 관여하지 않을 것이다. 그렇지 않다면 불의하고 탐욕스러워져, 신으로서의 존재를 그만두게 된다. 각 창조 세계도 자기를 만든 이를 찬양하고, 그로 만족하며, 다른 이를 알지 못할 것이다. 그렇지 않다면, 모두에게 지극히 정당하게 배교자로 판정받아, 마땅한 형벌을 받게 될 것이다. 가능성은 두 가지다. 한 분이 계셔서, 만물을 품고, 자기 뜻대로 자기 영역 안에 만들어진 모든 것을 하나하나 만드셨거나, 수많고 한정되지 않은 창조자들과 신들이 있어서, 모든 방향에서 서로에게서 시작하고 서로에게서 끝나야 한다. 그들 모두가 밖에서 더 큰 다른 어떤 존재에게 감싸이고, 각각 자기 영역에 갇혀 머문다는 것을 인정해야 할 것이다. 이들 가운데 아무도 하나님일 수 없다. 다른 모든 것과 비교할 때, 지극히 작은 부분만 지닌 각자에게 결여가 있기 때문이다. 전능자라는 이름은 사라질 것이며, 이런 생각은 불경에 빠질 수밖에 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e63c429f6eb9f7d192bf8ff6822d46a0a3fe52f78c8fb5847f7f50d23cdfefb4"
        ],
        "text": "사정이 이렇다면, 각 신은 자기 것에 만족하고, 다른 이의 일에 호기심을 품고 관여하지 않을 것이다. 그렇지 않다면 불의하고 탐욕스러워져, 신으로서의 존재를 그만두게 된다. 각 창조 세계도 자기를 만든 이를 찬양하고, 그로 만족하며, 다른 이를 알지 못할 것이다. 그렇지 않다면, 모두에게 지극히 정당하게 배교자로 판정받아, 마땅한 형벌을 받게 될 것이다. 가능성은 두 가지다. 한 분이 계셔서, 만물을 품고, 자기 뜻대로 자기 영역 안에 만들어진 모든 것을 하나하나 만드셨거나, 수많고 한정되지 않은 창조자들과 신들이 있어서, 모든 방향에서 서로에게서 시작하고 서로에게서 끝나야 한다. 그들 모두가 밖에서 더 큰 다른 어떤 존재에게 감싸이고, 각각 자기 영역에 갇혀 머문다는 것을 인정해야 할 것이다. 이들 가운데 아무도 하나님일 수 없다. 다른 모든 것과 비교할 때, 지극히 작은 부분만 지닌 각자에게 결여가 있기 때문이다. 전능자라는 이름은 사라질 것이며, 이런 생각은 불경에 빠질 수밖에 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d5aa40a3f84aa71af201fc0da5770f4345465f39862e608547a20f8610a2f1c6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
      },
      "work_location": "2.h1.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-1:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2002e0ae7468f6d4523a179474fadc7cfb741595044c779dcdc18b2d9b71d6f0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:813b623c4f54a3788651b42ff63d2ae45e2bc32a979d903db0978366509f0e1d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2940e24ab4c7bb0092c442c6a4799235f1362df7408131f8568b318d23f585c8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1bf2a151b051ed7daa46c4ef35a5cc3910f220bf392f7b3c3060ad361e71866e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 2장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 2장 2절은 Harvey 2장 1절의 Post deinde에서 시작하여 Harvey 2장 2절의 첫 문장까지 이어진다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_question_and_outside_case",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 1절이며, 통상 인용 2권 2장 1-2절에 해당한다. 통상 2절의 경계가 두 Harvey 절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4ff3f5f47bb15f62273855955847af7eaa39d8e75cd75a18d7fa52c529abc4be",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2002e0ae7468f6d4523a179474fadc7cfb741595044c779dcdc18b2d9b71d6f0",
            "source_revision_id": "sha256:2940e24ab4c7bb0092c442c6a4799235f1362df7408131f8568b318d23f585c8",
            "translation_revision_id": "sha256:1bf2a151b051ed7daa46c4ef35a5cc3910f220bf392f7b3c3060ad361e71866e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d699bd028849c1aba9dc20bc558d195353bd28ad3e879b0054511756dd959a53",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2002e0ae7468f6d4523a179474fadc7cfb741595044c779dcdc18b2d9b71d6f0",
            "source_revision_id": "sha256:2940e24ab4c7bb0092c442c6a4799235f1362df7408131f8568b318d23f585c8",
            "translation_revision_id": "sha256:1bf2a151b051ed7daa46c4ef35a5cc3910f220bf392f7b3c3060ad361e71866e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4ff3f5f47bb15f62273855955847af7eaa39d8e75cd75a18d7fa52c529abc4be",
          "sha256:d699bd028849c1aba9dc20bc558d195353bd28ad3e879b0054511756dd959a53"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 2장 2절은 Harvey 2장 1절의 Post deinde에서 시작하여 Harvey 2장 2절의 첫 문장까지 이어진다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_question_and_outside_case",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "직전 부정문에 이어지는 수사적 비교를 유지했다. 각주 1은 의미상 quanto minus로 이해한다고 설명한다.",
            "printed_page": 254,
            "printed_text": "quanto magis Deo",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_idiomatic_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 1절이며, 통상 인용 2권 2장 1-2절에 해당한다. 통상 2절의 경계가 두 Harvey 절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b1b379f41c664358a6515634f7012a31a8b8e75b8dd1be65b94aea3b3b5790ce",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n459.jpg",
            "page_key": "1:254",
            "printed_page": 254,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:813b623c4f54a3788651b42ff63d2ae45e2bc32a979d903db0978366509f0e1d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui autem ab angelis mundum dicunt fabricatum, vel ab alio quodam mundi fabricatore, praeter sententiam ejus qui super omnia Pater est, primo quidem ex hoc ipso peccant, praeter voluntatem primi Dei talem et tantam conditionem angelos fecisse dicentes: quasi efficaciores sint angeli quam Deus, aut rursus quasi ille negligens sit, aut minor exsistens, aut nullam curam habens eorum quae in propriis ipsius fiant, utrumnam male an bene fiant, ut illud quidem dissipet et prohibeat, alterum autem laudet et gaudeat: hoc autem ne homini quidem solerti applicet quis, quanto magis Deo? Post deinde dicant nobis, Utrumnam in his quae ab illo continentur, et in propriis ejus, fabricata sunt haec, an in alienis et extra eum positis? Sed si quidem dicant extra eum, similiter omnia praedicta inconvenientia occurrent eis, et includetur primus Deus ab eo qui extra eum est, in quo et desinere eum necesse erit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2940e24ab4c7bb0092c442c6a4799235f1362df7408131f8568b318d23f585c8",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Qui autem ab angelis mundum dicunt fabricatum, vel ab alio quodam mundi fabricatore, praeter sententiam ejus qui super omnia Pater est, primo quidem ex hoc ipso peccant, praeter voluntatem primi Dei talem et tantam conditionem angelos fecisse dicentes: quasi efficaciores sint angeli quam Deus, aut rursus quasi ille negligens sit, aut minor exsistens, aut nullam curam habens eorum quae in propriis ipsius fiant, utrumnam male an bene fiant, ut illud quidem dissipet et prohibeat, alterum autem laudet et gaudeat: hoc autem ne homini quidem solerti applicet quis, quanto magis Deo? Post deinde dicant nobis, Utrumnam in his quae ab illo continentur, et in propriis ejus, fabricata sunt haec, an in alienis et extra eum positis? Sed si quidem dicant extra eum, similiter omnia praedicta inconvenientia occurrent eis, et includetur primus Deus ab eo qui extra eum est, in quo et desinere eum necesse erit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f154028105056e383f450c398a7d3fea7570da4831581c73fb6a9c65171e54ab",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 2장 1절은 통상 인용 2장 1절과 2절의 앞부분을 포함한다. Post deinde에서 시작하는 창조 장소의 질문과 밖의 경우까지 이 읽기 단위에 놓인다.",
          "quanto magis Deo는 직전의 사람에게조차 적용할 수 없다는 부정을 이어받는 수사적 비교이다. Harvey의 254쪽 각주 1도 의미상 quanto minus로 이해한다고 설명한다. 한국어는 하물며 하나님께 어찌 그렇게 말하겠는가로 옮겼다.",
          "관심 없음에 관한 가정은 잘못된 일을 막고 잘된 일을 기뻐하는 대응을 하지 않는다는 비판으로 이어진다. 그 가정과 저자의 수사적 질문을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:813b623c4f54a3788651b42ff63d2ae45e2bc32a979d903db0978366509f0e1d"
            ],
            "text": "만물 위에 계신 아버지의 뜻을 벗어나, 천사들이 또는 다른 어떤 세계 제작자가 세상을 만들었다고 말하는 이들은 바로 그 점에서부터 잘못을 범한다. 최초의 하나님의 뜻을 벗어나 천사들이 이처럼 크고 놀라운 창조 세계를 만들었다고 말하기 때문이다. 마치 천사들이 하나님보다 더 큰 능력을 지녔거나, 하나님이 무관심하시거나, 더 열등하시거나, 자기 영역에서 일어나는 일들에 관심이 전혀 없으신 것처럼 말한다. 그 일이 잘못되든 잘되든, 잘못된 일은 무너뜨리고 막으시며, 잘된 일은 칭찬하고 기뻐하실 관심도 없다는 것이다. 분별력 있는 사람에게조차 이런 태도를 돌리지 않을 텐데, 하물며 하나님께 어찌 그렇게 말하겠는가? 다음으로, 그들은 우리에게 말해 보라. 이것들은 그분이 품고 계신 범위 안에서, 곧 그분의 영역에서 만들어졌는가, 아니면 다른 이의 영역, 그분 밖에 놓인 곳에서 만들어졌는가? 그분 밖이라고 말한다면, 앞서 말한 모든 모순이 똑같이 그들에게 닥칠 것이다. 최초의 하나님은 그분 밖에 있는 것에 둘러싸이고, 거기서 끝나야 할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2940e24ab4c7bb0092c442c6a4799235f1362df7408131f8568b318d23f585c8"
        ],
        "text": "만물 위에 계신 아버지의 뜻을 벗어나, 천사들이 또는 다른 어떤 세계 제작자가 세상을 만들었다고 말하는 이들은 바로 그 점에서부터 잘못을 범한다. 최초의 하나님의 뜻을 벗어나 천사들이 이처럼 크고 놀라운 창조 세계를 만들었다고 말하기 때문이다. 마치 천사들이 하나님보다 더 큰 능력을 지녔거나, 하나님이 무관심하시거나, 더 열등하시거나, 자기 영역에서 일어나는 일들에 관심이 전혀 없으신 것처럼 말한다. 그 일이 잘못되든 잘되든, 잘못된 일은 무너뜨리고 막으시며, 잘된 일은 칭찬하고 기뻐하실 관심도 없다는 것이다. 분별력 있는 사람에게조차 이런 태도를 돌리지 않을 텐데, 하물며 하나님께 어찌 그렇게 말하겠는가? 다음으로, 그들은 우리에게 말해 보라. 이것들은 그분이 품고 계신 범위 안에서, 곧 그분의 영역에서 만들어졌는가, 아니면 다른 이의 영역, 그분 밖에 놓인 곳에서 만들어졌는가? 그분 밖이라고 말한다면, 앞서 말한 모든 모순이 똑같이 그들에게 닥칠 것이다. 최초의 하나님은 그분 밖에 있는 것에 둘러싸이고, 거기서 끝나야 할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1bf2a151b051ed7daa46c4ef35a5cc3910f220bf392f7b3c3060ad361e71866e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "work_location": "2.h2.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a312b0947053c92660e011755f7e01a79e4b51e4d1323a24e84cd461bfaf4e8f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3e48923b06448fade150348df5938cd4dd56cfc5860303dcb8080e5d4d75647c",
            "sha256:7e217d6f99f0930e0c32f3192c77a2aeaecd14cfca4e772b9fb93b0c2c46ce6f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:641e3596b87e06632c3a971b6e872e1b7b607ee13b4f63088c2391224f31bcc5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d7bfad0d025756bebd44ddbe7b09b7c617adfff9964bbb61941aaee825806dca"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 2장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 2장 2절은 Harvey 2장 1절의 Post deinde에서 시작하여 Harvey 2장 2절의 첫 문장까지 이어진다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254,
              255
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "inside_case_remainder",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 2절이며, 통상 인용 2권 2장 2-3절에 해당한다. 통상 2절의 경계가 두 Harvey 절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a42f168234cffc3bba623e4e5721fdeb28a592734bdc11bfd6c3438d69751f19",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a312b0947053c92660e011755f7e01a79e4b51e4d1323a24e84cd461bfaf4e8f",
            "source_revision_id": "sha256:641e3596b87e06632c3a971b6e872e1b7b607ee13b4f63088c2391224f31bcc5",
            "translation_revision_id": "sha256:d7bfad0d025756bebd44ddbe7b09b7c617adfff9964bbb61941aaee825806dca"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b3c99327eb3132ca89469db0544b4048dca43208823b1549e808aaf8d5509c88",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a312b0947053c92660e011755f7e01a79e4b51e4d1323a24e84cd461bfaf4e8f",
            "source_revision_id": "sha256:641e3596b87e06632c3a971b6e872e1b7b607ee13b4f63088c2391224f31bcc5",
            "translation_revision_id": "sha256:d7bfad0d025756bebd44ddbe7b09b7c617adfff9964bbb61941aaee825806dca"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a42f168234cffc3bba623e4e5721fdeb28a592734bdc11bfd6c3438d69751f19",
          "sha256:b3c99327eb3132ca89469db0544b4048dca43208823b1549e808aaf8d5509c88"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 2장 2절은 Harvey 2장 1절의 Post deinde에서 시작하여 Harvey 2장 2절의 첫 문장까지 이어진다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254,
              255
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "inside_case_remainder",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄 독법을 유지했다. 각주 1의 군사적 성공이라는 설명을 따라 승전으로 옮긴다.",
            "printed_page": 255,
            "printed_text": "correctio belli",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_idiomatic_noun"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 2절이며, 통상 인용 2권 2장 2-3절에 해당한다. 통상 2절의 경계가 두 Harvey 절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b1b379f41c664358a6515634f7012a31a8b8e75b8dd1be65b94aea3b3b5790ce",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n459.jpg",
            "page_key": "1:254",
            "printed_page": 254,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3e48923b06448fade150348df5938cd4dd56cfc5860303dcb8080e5d4d75647c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem in illius, valde vanum erit praeter sententiam ejus, in ejus propriis, ab angelis et ipsis qui sunt potestatis ejus, aut ab alio quodam dicere fabricatum esse mundum, aut quasi non omnia prospiciat ipse, quae sint in suis, ut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "76315f5055947209f29f85ead53f5e2e91905eee34d92968c7528b3ab3bd4c83",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n460.jpg",
            "page_key": "1:255",
            "printed_page": 255,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7e217d6f99f0930e0c32f3192c77a2aeaecd14cfca4e772b9fb93b0c2c46ce6f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non sciat quae ab angelis futura sunt. Si autem non praeter voluntatem ejus sed volente et sciente, quemadmodum quidam opinantur, jam non angeli vel mundi fabricator causae erunt fabricationis istius, sed voluntas Dei. Si enim mundi fabricator est, angelos ipse fecit, aut etiam causa creationis eorum ipse fuit, et mundum ipse videbitur fecisse, qui causas fabricationis ejus praeparavit. Licet per longam successionem deorsum angelos dicant factos, vel mundi fabricatorem a primo Patre, quemadmodum Basilides ait, nihilominus id quod est causa eorum quae facta sunt, in illum qui prolator fuit talis successionis, recurret: quemadmodum in regem correctio belli refertur, qui praeparavit ea quae sunt causa victoriae; et conditio hujus civitatis, aut hujus operis, in eum qui praeparavit causas ad perfectionem eorum quae deorsum facta sunt. Quapropter non jam securim dicimus concidere ligna, vel serram secare, sed hominem concidere et secare rectissime quis dicat eum, qui ipsam securim et serram ad hoc fecit, et multo prius armamenta omnia, per quae fabricata sunt securis et serra. Sic igitur juste secundum illorum rationem, Pater omnium dicetur fabricator hujus mundi, et non angeli, neque alius quis mundi fabricator, praeter illum qui fuit prolator, et prius causa factionis hujusmodi praeparationis exsistens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:641e3596b87e06632c3a971b6e872e1b7b607ee13b4f63088c2391224f31bcc5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem in illius, valde vanum erit praeter sententiam ejus, in ejus propriis, ab angelis et ipsis qui sunt potestatis ejus, aut ab alio quodam dicere fabricatum esse mundum, aut quasi non omnia prospiciat ipse, quae sint in suis, ut non sciat quae ab angelis futura sunt. Si autem non praeter voluntatem ejus sed volente et sciente, quemadmodum quidam opinantur, jam non angeli vel mundi fabricator causae erunt fabricationis istius, sed voluntas Dei. Si enim mundi fabricator est, angelos ipse fecit, aut etiam causa creationis eorum ipse fuit, et mundum ipse videbitur fecisse, qui causas fabricationis ejus praeparavit. Licet per longam successionem deorsum angelos dicant factos, vel mundi fabricatorem a primo Patre, quemadmodum Basilides ait, nihilominus id quod est causa eorum quae facta sunt, in illum qui prolator fuit talis successionis, recurret: quemadmodum in regem correctio belli refertur, qui praeparavit ea quae sunt causa victoriae; et conditio hujus civitatis, aut hujus operis, in eum qui praeparavit causas ad perfectionem eorum quae deorsum facta sunt. Quapropter non jam securim dicimus concidere ligna, vel serram secare, sed hominem concidere et secare rectissime quis dicat eum, qui ipsam securim et serram ad hoc fecit, et multo prius armamenta omnia, per quae fabricata sunt securis et serra. Sic igitur juste secundum illorum rationem, Pater omnium dicetur fabricator hujus mundi, et non angeli, neque alius quis mundi fabricator, praeter illum qui fuit prolator, et prius causa factionis hujusmodi praeparationis exsistens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9459ac33b80e9c2f2c9d5aaaa5f3b0d425d1d2659f7a59af5002ef4a64a3df7b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 이 절의 첫 문장은 통상 인용 2장 2절의 뒷부분이다. Si autem non praeter voluntatem에서 통상 3절의 논증이 시작된다.",
          "correctio belli는 인쇄 형태를 보존하고 승전으로 옮겼다. 255쪽 각주 1은 그리스어의 전쟁 성공을 고대 번역이 바로잡음이라는 낱말로 옮겼다고 설명한다.",
          "도끼와 톱의 비유는 당장 작동하는 도구, 그 도구를 만든 이, 도구를 만들기 위한 선행 도구를 구분한다. 창조의 원인을 계보의 처음으로 돌리는 앞 문장과 연결된다.",
          "Si enim mundi fabricator est의 주어는 앞에서 창조의 원인으로 말한 하나님으로 읽었다. 천사들을 만들거나 그들의 창조 원인이 된 존재가 세상 창조의 원인이라는 논증이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3e48923b06448fade150348df5938cd4dd56cfc5860303dcb8080e5d4d75647c",
              "sha256:7e217d6f99f0930e0c32f3192c77a2aeaecd14cfca4e772b9fb93b0c2c46ce6f"
            ],
            "text": "그분의 영역 안이라면, 그분의 뜻을 벗어나, 그분 자신의 영역에서, 그분의 권능 아래 있는 천사들이나 다른 어떤 존재가 세상을 만들었다고 말하는 것은 몹시 헛된 일이다. 마치 그분 자신은 자기 영역의 모든 일을 살피지 않으셔서, 천사들이 앞으로 할 일을 모르시는 것처럼 말하는 셈이다. 어떤 이들이 생각하듯이, 그분의 뜻을 벗어난 일이 아니고 그분이 원하시고 아시는 가운데 이루어졌다면, 이 창조의 원인은 이제 천사들이나 세계 제작자가 아니라, 하나님의 뜻일 것이다. 그분이 세상의 창조자라면, 천사들도 친히 만드셨거나, 적어도 그들의 창조 원인이 되셨기 때문이다. 세상이 만들어질 원인들을 마련하신 분이 세상도 친히 만드셨다고 보아야 한다. 바실리데스가 말하듯이, 아래로 이어지는 긴 계보를 통해 천사들이 만들어졌다거나, 세계 제작자가 최초의 아버지에게서 나왔다고 하더라도, 만들어진 것들의 원인은 그런 계보를 발출한 분에게 여전히 돌아갈 것이다. 승리의 원인이 되는 것들을 마련한 왕에게 승전의 공이 돌아가듯이 말이다. 어떤 도시를 세우거나 어떤 공사를 마치는 일도 아래에서 이루어진 일들의 완성을 위해 그 원인들을 마련한 이에게 돌아간다. 그러므로 우리는 도끼가 나무를 쪼갠다거나, 톱이 자른다고 말하지 않는다. 그 사람이 쪼개고 자른다고 말하는 것이 가장 정확하다. 그 일을 위해 도끼와 톱 자체를 만들고, 그 도끼와 톱을 만드는 데 쓴 모든 도구를 훨씬 먼저 만든 사람이기 때문이다. 이처럼 그들의 논리에 따르더라도, 만물의 아버지를 이 세상의 창조자라고 부르는 것이 옳다. 천사들도, 다른 어떤 세계 제작자도 그 자리를 차지하지 못한다. 발출자이시며, 그런 준비가 이루어지는 데 앞서 원인이 되신 그분이 창조자이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:641e3596b87e06632c3a971b6e872e1b7b607ee13b4f63088c2391224f31bcc5"
        ],
        "text": "그분의 영역 안이라면, 그분의 뜻을 벗어나, 그분 자신의 영역에서, 그분의 권능 아래 있는 천사들이나 다른 어떤 존재가 세상을 만들었다고 말하는 것은 몹시 헛된 일이다. 마치 그분 자신은 자기 영역의 모든 일을 살피지 않으셔서, 천사들이 앞으로 할 일을 모르시는 것처럼 말하는 셈이다. 어떤 이들이 생각하듯이, 그분의 뜻을 벗어난 일이 아니고 그분이 원하시고 아시는 가운데 이루어졌다면, 이 창조의 원인은 이제 천사들이나 세계 제작자가 아니라, 하나님의 뜻일 것이다. 그분이 세상의 창조자라면, 천사들도 친히 만드셨거나, 적어도 그들의 창조 원인이 되셨기 때문이다. 세상이 만들어질 원인들을 마련하신 분이 세상도 친히 만드셨다고 보아야 한다. 바실리데스가 말하듯이, 아래로 이어지는 긴 계보를 통해 천사들이 만들어졌다거나, 세계 제작자가 최초의 아버지에게서 나왔다고 하더라도, 만들어진 것들의 원인은 그런 계보를 발출한 분에게 여전히 돌아갈 것이다. 승리의 원인이 되는 것들을 마련한 왕에게 승전의 공이 돌아가듯이 말이다. 어떤 도시를 세우거나 어떤 공사를 마치는 일도 아래에서 이루어진 일들의 완성을 위해 그 원인들을 마련한 이에게 돌아간다. 그러므로 우리는 도끼가 나무를 쪼갠다거나, 톱이 자른다고 말하지 않는다. 그 사람이 쪼개고 자른다고 말하는 것이 가장 정확하다. 그 일을 위해 도끼와 톱 자체를 만들고, 그 도끼와 톱을 만드는 데 쓴 모든 도구를 훨씬 먼저 만든 사람이기 때문이다. 이처럼 그들의 논리에 따르더라도, 만물의 아버지를 이 세상의 창조자라고 부르는 것이 옳다. 천사들도, 다른 어떤 세계 제작자도 그 자리를 차지하지 못한다. 발출자이시며, 그런 준비가 이루어지는 데 앞서 원인이 되신 그분이 창조자이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d7bfad0d025756bebd44ddbe7b09b7c617adfff9964bbb61941aaee825806dca",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "work_location": "2.h2.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:57e5e3652f9efef0f07118d198afcc1cdaabb6ad69415b5c03c4ab6e80fc0089",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d27d78e81bf12d26fc74a1b76b4ccf44de8bc8fab87cac55de8f44299402dd71",
            "sha256:e36fea4bc359ebb0780221f9b628791a2ae267c2e8e1122e5a3bbd8773ea87a5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:294f4423942aa179fa57e8f74d8b7613d1be06bbad7c7b564e95cf6b053ffaed"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6861fd4d8c527ee14e15393970196c0ec192ce8903132e047309bfa541dd5b35"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 2장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255,
              256
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 3절이며, 통상 인용 2권 2장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:59a706cfa88923badddca3880debb93da21014655b9bb6e17ed3bd78bc79c6d3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:57e5e3652f9efef0f07118d198afcc1cdaabb6ad69415b5c03c4ab6e80fc0089",
            "source_revision_id": "sha256:294f4423942aa179fa57e8f74d8b7613d1be06bbad7c7b564e95cf6b053ffaed",
            "translation_revision_id": "sha256:6861fd4d8c527ee14e15393970196c0ec192ce8903132e047309bfa541dd5b35"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2e15f7818c207f114aefbd33414a4314eb3e7236f124d75e9b842f0e8ebe515e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:57e5e3652f9efef0f07118d198afcc1cdaabb6ad69415b5c03c4ab6e80fc0089",
            "source_revision_id": "sha256:294f4423942aa179fa57e8f74d8b7613d1be06bbad7c7b564e95cf6b053ffaed",
            "translation_revision_id": "sha256:6861fd4d8c527ee14e15393970196c0ec192ce8903132e047309bfa541dd5b35"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:59a706cfa88923badddca3880debb93da21014655b9bb6e17ed3bd78bc79c6d3",
          "sha256:2e15f7818c207f114aefbd33414a4314eb3e7236f124d75e9b842f0e8ebe515e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255,
              256
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Clermont와 Arundel 사본에서 빠진다는 각주 3과 대괄호를 유지했다.",
            "printed_page": 255,
            "printed_text": "[qui]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_witness_bracket"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 인간이 된다는 목적절을 유지하고, 그 주체에 관한 255쪽 각주 4의 논의를 메모한다.",
            "printed_page": 255,
            "printed_text": "ut is qui inciperet eum cognoscere, homo fieret",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_purpose_clause"
          },
          {
            "alternative_reading": "qualitatis",
            "explanation": "Arundel 독법인 aequalitatis를 유지했다. 각주 1이 소개하는 Voss와 Clermont의 qualitatis는 대안으로 기록한다.",
            "printed_page": 256,
            "printed_text": "aequalitatis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_variant_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 3절이며, 통상 인용 2권 2장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "76315f5055947209f29f85ead53f5e2e91905eee34d92968c7528b3ab3bd4c83",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n460.jpg",
            "page_key": "1:255",
            "printed_page": 255,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d27d78e81bf12d26fc74a1b76b4ccf44de8bc8fab87cac55de8f44299402dd71",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sit fortasse hic sermo suasorius aut seductorius apud eos, qui ignorant Deum et [qui] hominibus assimilant eum inopibus, et his qui non possunt statim aliquid ex parato fabricare, sed indigentibus multis organis ad eorum fabricationem: non autem verisimilis in totum apud eos, qui sciunt quoniam nullius indigens omnium Deus verbo condidit omnia et fecit; neque angelis indigens adjutoribus ad ea, quae fiunt, neque virtute aliqua valde inferiori ab illo, et ignorante patrem; neque aliqua labe, neque ignorantia, ut is qui inciperet eum cognoscere, homo fieret: sed ipse in semetipso, secundum id quod est inenarrabile et inexcogitabile nobis omnia praedestinans, fecit quemadmodum voluit; omnibus consonantiam, et ordinem suum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ec33b65aa7e88348a970c71cbe6ce11be9260abf61141029f1317a253748f681",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n461.jpg",
            "page_key": "1:256",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e36fea4bc359ebb0780221f9b628791a2ae267c2e8e1122e5a3bbd8773ea87a5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et initium creationis donans; spiritalibus quidem spiritalem et invisibilem, et supercoelestibus coelestem, et angelis angelicam, et animalibus animalem, et natantibus aquatilem, et terrigenis terrigenam, omnibus aptam aequalitatis substantiam: omnia autem quae facta sunt, infatigabili Verbo fecit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:294f4423942aa179fa57e8f74d8b7613d1be06bbad7c7b564e95cf6b053ffaed",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sit fortasse hic sermo suasorius aut seductorius apud eos, qui ignorant Deum et [qui] hominibus assimilant eum inopibus, et his qui non possunt statim aliquid ex parato fabricare, sed indigentibus multis organis ad eorum fabricationem: non autem verisimilis in totum apud eos, qui sciunt quoniam nullius indigens omnium Deus verbo condidit omnia et fecit; neque angelis indigens adjutoribus ad ea, quae fiunt, neque virtute aliqua valde inferiori ab illo, et ignorante patrem; neque aliqua labe, neque ignorantia, ut is qui inciperet eum cognoscere, homo fieret: sed ipse in semetipso, secundum id quod est inenarrabile et inexcogitabile nobis omnia praedestinans, fecit quemadmodum voluit; omnibus consonantiam, et ordinem suum, et initium creationis donans; spiritalibus quidem spiritalem et invisibilem, et supercoelestibus coelestem, et angelis angelicam, et animalibus animalem, et natantibus aquatilem, et terrigenis terrigenam, omnibus aptam aequalitatis substantiam: omnia autem quae facta sunt, infatigabili Verbo fecit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e440badc1a5f0d31f6dda46006ae2f1203b1b78d3d7158d8626759e757c59108",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "255쪽의 [qui]는 Clermont와 Arundel 사본에서 빠진다는 각주 3과 대괄호를 유지했다. 한국어는 두 문장으로 나누어 [그들은]에 연결했다.",
          "ut is qui inciperet eum cognoscere, homo fieret는 그분을 알게 될 이가 사람이 되도록이라는 대본의 구문을 따라 옮겼다. 255쪽 각주 4에서 Harvey는 이 구절의 주체를 구속받는 이에게 연결하는 Grabe의 해석을 비판하고 구속자와 연결한다. 라틴어 목적절의 주체는 추가 대조가 필요한 항목이다.",
          "256쪽의 aequalitatis는 Arundel 독법으로, 각주 1에는 Voss와 Clermont의 qualitatis가 함께 소개된다. 여기서는 각 부류에 어울리는 실체를 부여한다는 목록의 문맥에 따라 어울리는 알맞은 실체로 옮겼다.",
          "영적인 존재, 하늘 위의 존재, 천사, 생물, 헤엄치는 존재, 땅에서 생겨난 존재의 순서를 유지했다. 말씀을 지치지 않는다고 묘사하는 마지막 표현도 그대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d27d78e81bf12d26fc74a1b76b4ccf44de8bc8fab87cac55de8f44299402dd71",
              "sha256:e36fea4bc359ebb0780221f9b628791a2ae267c2e8e1122e5a3bbd8773ea87a5"
            ],
            "text": "아마 이런 말은 하나님을 모르는 이들에게 설득력이 있거나 그들을 현혹할 수 있을 것이다. [그들은] 그분을 부족한 사람들에게 견주며, 준비된 재료로 무엇을 곧바로 만들지 못하고, 만들려는 일에 많은 도구가 필요한 이들에게 견주기 때문이다. 그러나 다음 사실을 아는 이들에게는 조금도 그럴듯하지 않다. 만물의 하나님은 아무것도 필요로 하지 않으시며, 말씀으로 만물을 지으시고 만드셨다. 만들어지는 것들을 위해 도움을 줄 천사들이 필요하지도 않았고, 그분보다 훨씬 열등하며 아버지를 모르는 어떤 권능이 필요하지도 않았다. 그분을 알게 될 이가 사람이 되도록 하는 데에도 어떤 결함이나 무지가 필요하지 않았다. 그분은 친히 자기 안에서, 우리가 말로 다 표현하거나 생각할 수 없는 방식으로 만물을 미리 정하시고, 자기 뜻대로 만드셨다. 모든 것에 조화와, 각자의 질서와, 창조의 시작을 베푸셨다. 영적인 것들에게는 영적이며 보이지 않는 실체를, 하늘 위의 것들에게는 하늘의 실체를, 천사들에게는 천사의 실체를, 생물들에게는 생물의 실체를, 헤엄치는 것들에게는 물의 실체를, 땅에서 생겨난 것들에게는 땅의 실체를 주셨다. 모든 것에 각각 어울리는 알맞은 실체를 주신 것이다. 만들어진 모든 것을 지치지 않는 말씀으로 만드셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:294f4423942aa179fa57e8f74d8b7613d1be06bbad7c7b564e95cf6b053ffaed"
        ],
        "text": "아마 이런 말은 하나님을 모르는 이들에게 설득력이 있거나 그들을 현혹할 수 있을 것이다. [그들은] 그분을 부족한 사람들에게 견주며, 준비된 재료로 무엇을 곧바로 만들지 못하고, 만들려는 일에 많은 도구가 필요한 이들에게 견주기 때문이다. 그러나 다음 사실을 아는 이들에게는 조금도 그럴듯하지 않다. 만물의 하나님은 아무것도 필요로 하지 않으시며, 말씀으로 만물을 지으시고 만드셨다. 만들어지는 것들을 위해 도움을 줄 천사들이 필요하지도 않았고, 그분보다 훨씬 열등하며 아버지를 모르는 어떤 권능이 필요하지도 않았다. 그분을 알게 될 이가 사람이 되도록 하는 데에도 어떤 결함이나 무지가 필요하지 않았다. 그분은 친히 자기 안에서, 우리가 말로 다 표현하거나 생각할 수 없는 방식으로 만물을 미리 정하시고, 자기 뜻대로 만드셨다. 모든 것에 조화와, 각자의 질서와, 창조의 시작을 베푸셨다. 영적인 것들에게는 영적이며 보이지 않는 실체를, 하늘 위의 것들에게는 하늘의 실체를, 천사들에게는 천사의 실체를, 생물들에게는 생물의 실체를, 헤엄치는 것들에게는 물의 실체를, 땅에서 생겨난 것들에게는 땅의 실체를 주셨다. 모든 것에 각각 어울리는 알맞은 실체를 주신 것이다. 만들어진 모든 것을 지치지 않는 말씀으로 만드셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6861fd4d8c527ee14e15393970196c0ec192ce8903132e047309bfa541dd5b35",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "work_location": "2.h2.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:27f68e7d562b0a7b0371f675e31f74509c54e47207f1de7041aba5f347b4061b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ef3e5c5652baf2cd9520c33c49e9d52bb6125ce29e588a74134496590ed89a1f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:721984ceeb63cee6d49fee1f03468d44b1d6f0e6dea53a3fa18b3be6afd19fbc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5a6677370b71c37c870000e9beeaecec629a88bed691552badc442c679dbbcfe"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 2장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 4절이며, 통상 인용 2권 2장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5049ad5d82e696fc83595c1912bd4225718aac4971a33e9d35cbf33744a2dd84",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:27f68e7d562b0a7b0371f675e31f74509c54e47207f1de7041aba5f347b4061b",
            "source_revision_id": "sha256:721984ceeb63cee6d49fee1f03468d44b1d6f0e6dea53a3fa18b3be6afd19fbc",
            "translation_revision_id": "sha256:5a6677370b71c37c870000e9beeaecec629a88bed691552badc442c679dbbcfe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f8b92581643d3383959937269b65dac358049dce5dbd745726e340724288305e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:27f68e7d562b0a7b0371f675e31f74509c54e47207f1de7041aba5f347b4061b",
            "source_revision_id": "sha256:721984ceeb63cee6d49fee1f03468d44b1d6f0e6dea53a3fa18b3be6afd19fbc",
            "translation_revision_id": "sha256:5a6677370b71c37c870000e9beeaecec629a88bed691552badc442c679dbbcfe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5049ad5d82e696fc83595c1912bd4225718aac4971a33e9d35cbf33744a2dd84",
          "sha256:f8b92581643d3383959937269b65dac358049dce5dbd745726e340724288305e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "attachment": "idoneus",
            "explanation": "말씀을 지시하는 편집자의 괄호 설명을 라틴어 본문에서 분리했다.",
            "printed_page": 256,
            "printed_text": "[i.e. Λόγος]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "separated_editorial_gloss"
          },
          {
            "explanation": "요한복음 1:3에 해당하는 말의 발화자를 주님의 제자 요한으로 지목하는 진술을 기록한다.",
            "named_author": "John",
            "printed_page": 256,
            "printed_text": "quemadmodum et Johannes Domini discipulus ait de eo",
            "printed_volume": 1,
            "quoted_work_reference": "John 1:3",
            "reported_designation": "Domini discipulus",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "author_attribution_claim"
          },
          {
            "explanation": "본문에 나타난 인용 형태와 인쇄면의 난외 참조를 기록했다. 시편과 창세기의 저자 귀속 발화도 본문에 유지했다.",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 1,
            "references": [
              "John 1:3",
              "Psalm 32:9 (Septuagint numbering)",
              "Psalm 148:5",
              "Genesis 1:1"
            ],
            "type": "scripture_quotation_forms"
          },
          {
            "adopted_reading": "Quoniam ipse dixit ... Cui igitur magis credemus",
            "comparison_error": "Quoniam Cui ipse dixit ... igitur magis credemus",
            "explanation": "비공개 비교 전사에서 인용문 안으로 이동한 Cui를 인쇄면의 다음 질문 첫머리에 놓았다.",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 1,
            "type": "corrected_private_ocr_word_order"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 4절이며, 통상 인용 2권 2장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ec33b65aa7e88348a970c71cbe6ce11be9260abf61141029f1317a253748f681",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n461.jpg",
            "page_key": "1:256",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ef3e5c5652baf2cd9520c33c49e9d52bb6125ce29e588a74134496590ed89a1f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Proprium est enim hoc Dei supereminentiae, non indigere aliis organis ad conditionem eorum, quae fiunt: et idoneus est et sufficiens ad formationem omnium proprium ejus Verbum, quemadmodum et Johannes Domini discipulus ait de eo; Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. In omnibus autem est et hic qui est secundum nos mundus. Et hic ergo a Verbo ejus factus est, sicut scriptura Geneseos dicit, omnia quae sunt secundum nos fecisse Deum per Verbum suum. Similiter autem et David exsequitur: Quoniam ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt. Cui igitur magis credemus de mundi fabricatione, hisne qui praedicti sunt haereticis sic fatua et inconstantia garrientibus; an discipulis Domini, et fideli famulo Dei Moysi et Prophetae? Qui et primo genesim mundi enarravit, dicens: In principio Deus fecit coelum et terram, et deinceps reliqua omnia: sed non dii, neque angeli.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:721984ceeb63cee6d49fee1f03468d44b1d6f0e6dea53a3fa18b3be6afd19fbc",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Proprium est enim hoc Dei supereminentiae, non indigere aliis organis ad conditionem eorum, quae fiunt: et idoneus est et sufficiens ad formationem omnium proprium ejus Verbum, quemadmodum et Johannes Domini discipulus ait de eo; Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. In omnibus autem est et hic qui est secundum nos mundus. Et hic ergo a Verbo ejus factus est, sicut scriptura Geneseos dicit, omnia quae sunt secundum nos fecisse Deum per Verbum suum. Similiter autem et David exsequitur: Quoniam ipse dixit, et facta sunt: ipse mandavit, et creata sunt. Cui igitur magis credemus de mundi fabricatione, hisne qui praedicti sunt haereticis sic fatua et inconstantia garrientibus; an discipulis Domini, et fideli famulo Dei Moysi et Prophetae? Qui et primo genesim mundi enarravit, dicens: In principio Deus fecit coelum et terram, et deinceps reliqua omnia: sed non dii, neque angeli.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "56b9161b17dd7df8466a8ff94ade0836cf9b3f68f499f47e0d9ba38c8aa5fa96",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "256쪽의 [i.e. Λόγος]는 idoneus가 말씀을 가리킨다는 편집자의 설명으로 분리했다. 한국어 본문은 인쇄된 라틴어 진술을 따라 옮겼다.",
          "요한은 주님의 제자라고 불리며, 그에게 귀속된 말은 요한복음 1:3에 해당한다. 이레네우스의 인용과 발화자 지정을 원문 데이터에도 기록했다.",
          "시편 인용은 256쪽 난외에서 칠십인역 번호 시편 32:9와 시편 148:5에 연결되어 있다. 전자는 일반적인 히브리어 계열 장 번호로 33:9에 해당한다. 한국어 인용문은 이 문헌에 실린 말씀하시고 명령하셨다는 라틴어 형태를 옮겼다.",
          "비공개 비교 전사에서는 Cui가 다윗의 인용문 안에 끼어들어 있었다. 인쇄면에 따라 인용 다음의 누구를 더 믿겠는가라는 질문 첫머리에 놓았다.",
          "모세는 하나님의 신실한 종이자 예언자로 소개되며 세계의 기원을 말한 인물로 지목된다. 창세기 1:1의 인용 뒤 나머지 만물의 창조를 이어 말하는 서술도 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ef3e5c5652baf2cd9520c33c49e9d52bb6125ce29e588a74134496590ed89a1f"
            ],
            "text": "만들어지는 것들을 창조하는 데 다른 도구가 필요 없다는 것, 이것이 하나님의 탁월함에 고유한 점이다. 그분 자신의 말씀은 만물을 빚기에 적합하고 충분하다. 주님의 제자 요한도 그분에 관해 이렇게 말했다. “모든 것이 그분을 통해 만들어졌고, 그분 없이는 만들어진 것이 아무것도 없다.” 모든 것에는 우리의 이 세상도 포함된다. 그러므로 이 세상도 그분의 말씀으로 만들어졌다. 창세기의 성경이 말하듯이, 하나님은 자기 말씀을 통해 우리가 사는 세계의 모든 것을 만드셨다. 다윗도 같은 뜻을 밝혔다. “그분이 말씀하시자 그것들이 만들어졌고, 그분이 명령하시자 그것들이 창조되었다.” 그렇다면 세상이 만들어진 일에 관해 우리는 누구를 더 믿겠는가? 앞서 말한 이단자들, 이처럼 어리석고 일관성 없는 말을 지껄이는 이들인가, 아니면 주님의 제자들과 하나님의 신실한 종이자 예언자인 모세인가? 모세는 맨 처음 세계의 기원을 이야기하며 말했다. “태초에 하나님이 하늘과 땅을 만드셨다.” 그 뒤 나머지 모든 것도 만드셨다고 했다. 만든 이들은 여러 신이나 천사들이 아니었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:721984ceeb63cee6d49fee1f03468d44b1d6f0e6dea53a3fa18b3be6afd19fbc"
        ],
        "text": "만들어지는 것들을 창조하는 데 다른 도구가 필요 없다는 것, 이것이 하나님의 탁월함에 고유한 점이다. 그분 자신의 말씀은 만물을 빚기에 적합하고 충분하다. 주님의 제자 요한도 그분에 관해 이렇게 말했다. “모든 것이 그분을 통해 만들어졌고, 그분 없이는 만들어진 것이 아무것도 없다.” 모든 것에는 우리의 이 세상도 포함된다. 그러므로 이 세상도 그분의 말씀으로 만들어졌다. 창세기의 성경이 말하듯이, 하나님은 자기 말씀을 통해 우리가 사는 세계의 모든 것을 만드셨다. 다윗도 같은 뜻을 밝혔다. “그분이 말씀하시자 그것들이 만들어졌고, 그분이 명령하시자 그것들이 창조되었다.” 그렇다면 세상이 만들어진 일에 관해 우리는 누구를 더 믿겠는가? 앞서 말한 이단자들, 이처럼 어리석고 일관성 없는 말을 지껄이는 이들인가, 아니면 주님의 제자들과 하나님의 신실한 종이자 예언자인 모세인가? 모세는 맨 처음 세계의 기원을 이야기하며 말했다. “태초에 하나님이 하늘과 땅을 만드셨다.” 그 뒤 나머지 모든 것도 만드셨다고 했다. 만든 이들은 여러 신이나 천사들이 아니었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5a6677370b71c37c870000e9beeaecec629a88bed691552badc442c679dbbcfe",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
      },
      "work_location": "2.h2.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5efe9f5fef62b53d2597248ecd4faaec1fbd4f427fe750543876a2500c0b7da7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:da8758bff647ec1e1e5d2d68e50debc285bfd180cf6f510350dc32ec6fde577a",
            "sha256:1c311631f3f156699b7798df3b7f7d071c14c5636721b2a4b96fc3cbf21fb5b3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c46b115230abe70687149673244cb8f54e3386da983d02107f453e1897a51d86"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2398dddc8f8e7ae1b55694b7fde1ae003367e3920ab276385bb88815984ec294"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 2장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256,
              257
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 5절이며, 통상 인용 2권 2장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b1dc59034ddf1bc445b0fb0341131aaebe48d06137e9693a993ccb6c54d515db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5efe9f5fef62b53d2597248ecd4faaec1fbd4f427fe750543876a2500c0b7da7",
            "source_revision_id": "sha256:c46b115230abe70687149673244cb8f54e3386da983d02107f453e1897a51d86",
            "translation_revision_id": "sha256:2398dddc8f8e7ae1b55694b7fde1ae003367e3920ab276385bb88815984ec294"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1bbac7da6dec288ec57292408454ff1eb67f16091f3101004d647441f7d2f3b5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5efe9f5fef62b53d2597248ecd4faaec1fbd4f427fe750543876a2500c0b7da7",
            "source_revision_id": "sha256:c46b115230abe70687149673244cb8f54e3386da983d02107f453e1897a51d86",
            "translation_revision_id": "sha256:2398dddc8f8e7ae1b55694b7fde1ae003367e3920ab276385bb88815984ec294"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b1dc59034ddf1bc445b0fb0341131aaebe48d06137e9693a993ccb6c54d515db",
          "sha256:1bbac7da6dec288ec57292408454ff1eb67f16091f3101004d647441f7d2f3b5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h2-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103202.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256,
              257
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "아버지 앞의 접속사와 아버지 뒤의 만물이라는 말을 보충하지 않고, nobis에 따른 우리라는 인칭을 보존했다.",
            "printed_pages": [
              256,
              257
            ],
            "printed_text": "Unus Deus Pater, qui super omnes, et per omnia, et in omnibus nobis",
            "printed_volume": 1,
            "scripture_reference": "Ephesians 4:6",
            "type": "retained_scripture_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 2장 5절이며, 통상 인용 2권 2장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ec33b65aa7e88348a970c71cbe6ce11be9260abf61141029f1317a253748f681",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n461.jpg",
            "page_key": "1:256",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:da8758bff647ec1e1e5d2d68e50debc285bfd180cf6f510350dc32ec6fde577a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem hic Deus est Pater Domini nostri Jesu Christi, et de hoc Paulus Apostolus dixit: Unus Deus Pater,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "413576648885fe5cda54aed67741a42d8822460c4ab712d1fade819114096830",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n462.jpg",
            "page_key": "1:257",
            "printed_page": 257,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1c311631f3f156699b7798df3b7f7d071c14c5636721b2a4b96fc3cbf21fb5b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "qui super omnes, et per omnia, et in omnibus nobis; jam quidem ostendimus unum esse Deum: ex ipsis autem Apostolis, et ex Domini sermonibus adhuc ostendemus. Quale enim est, Prophetarum et Domini et Apostolorum relinquentes nos voces, attendere his nihil sani dicentibus?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c46b115230abe70687149673244cb8f54e3386da983d02107f453e1897a51d86",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam autem hic Deus est Pater Domini nostri Jesu Christi, et de hoc Paulus Apostolus dixit: Unus Deus Pater, qui super omnes, et per omnia, et in omnibus nobis; jam quidem ostendimus unum esse Deum: ex ipsis autem Apostolis, et ex Domini sermonibus adhuc ostendemus. Quale enim est, Prophetarum et Domini et Apostolorum relinquentes nos voces, attendere his nihil sani dicentibus?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ed4d1d67a0dd42f9117b8ef8c404ac3f53f5bc88309049f169e580c7bee9c0d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하나님을 아버지라고 부르는 에베소서 4:6의 인용을 대본 형태대로 옮겼다. Unus Deus Pater에는 아버지 앞의 접속사와 뒤의 만물이라는 말이 없으며, 이 형태는 256쪽 각주 4에서도 논의된다.",
          "257쪽의 nobis는 우리를 가리킨다. 우리 모두 안에로 옮겨 인용문의 인칭을 보존했다.",
          "이 절은 인쇄면의 MASS. II. ii. 6 표기에 따라 통상 2장 6절에 연결했다. 비교 웹 본문의 번호 표시와 함께 인쇄면의 구분을 근거로 삼았다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:da8758bff647ec1e1e5d2d68e50debc285bfd180cf6f510350dc32ec6fde577a",
              "sha256:1c311631f3f156699b7798df3b7f7d071c14c5636721b2a4b96fc3cbf21fb5b3"
            ],
            "text": "이 하나님이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시라는 것을, 사도 바울도 그분에 관해 이렇게 말했다. “한 분 하나님 아버지, 모든 이 위에 계시고, 모든 것을 통하시며, 우리 모두 안에 계신 분이다.” 우리는 이미 하나님이 한 분이심을 밝혔으며, 사도들 자신과 주님의 말씀에서도 더 밝혀낼 것이다. 우리가 예언자들과 주님과 사도들의 말씀을 버리고, 온전한 말이라고는 전혀 하지 않는 이들에게 귀를 기울인다니, 이것이 무슨 일이란 말인가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c46b115230abe70687149673244cb8f54e3386da983d02107f453e1897a51d86"
        ],
        "text": "이 하나님이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시라는 것을, 사도 바울도 그분에 관해 이렇게 말했다. “한 분 하나님 아버지, 모든 이 위에 계시고, 모든 것을 통하시며, 우리 모두 안에 계신 분이다.” 우리는 이미 하나님이 한 분이심을 밝혔으며, 사도들 자신과 주님의 말씀에서도 더 밝혀낼 것이다. 우리가 예언자들과 주님과 사도들의 말씀을 버리고, 온전한 말이라고는 전혀 하지 않는 이들에게 귀를 기울인다니, 이것이 무슨 일이란 말인가?",
        "translation_revision_id": "sha256:2398dddc8f8e7ae1b55694b7fde1ae003367e3920ab276385bb88815984ec294",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
      },
      "work_location": "2.h2.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-2:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4d0ff7b5aa8ac3e575281947e9aa8f3e8128c599c16091c6aaa3114b64bda01f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:08c390ef95c8fe397c0749850ff1207108ae84659452de618fb95f9117b0bbf1",
            "sha256:3598979cf67f2c5d8beea574e030b2535294b52ff1a8882d7de51f22e9ad5ec6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a08be615ef3bd2fed0742707bc7ea0721ac24db2024b5bb310ca85c65088a7bb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1031f2fcd90e8670ffb30a3ed459d9bfaa5546e98edd2bb2aad2d23eb4a81ec2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 3장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103203.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              257,
              258
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 1절이며, 통상 인용 2권 3장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e106bef4d2e294ca751eca2d13f680c1222730dfd2666dfd873b67bd62155cef",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4d0ff7b5aa8ac3e575281947e9aa8f3e8128c599c16091c6aaa3114b64bda01f",
            "source_revision_id": "sha256:a08be615ef3bd2fed0742707bc7ea0721ac24db2024b5bb310ca85c65088a7bb",
            "translation_revision_id": "sha256:1031f2fcd90e8670ffb30a3ed459d9bfaa5546e98edd2bb2aad2d23eb4a81ec2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a7359a1ee09bcc44d06d1909d56dffe6a9cea49b1cedcbd9167330c3b3f179cd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4d0ff7b5aa8ac3e575281947e9aa8f3e8128c599c16091c6aaa3114b64bda01f",
            "source_revision_id": "sha256:a08be615ef3bd2fed0742707bc7ea0721ac24db2024b5bb310ca85c65088a7bb",
            "translation_revision_id": "sha256:1031f2fcd90e8670ffb30a3ed459d9bfaa5546e98edd2bb2aad2d23eb4a81ec2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e106bef4d2e294ca751eca2d13f680c1222730dfd2666dfd873b67bd62155cef",
          "sha256:a7359a1ee09bcc44d06d1909d56dffe6a9cea49b1cedcbd9167330c3b3f179cd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103203.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              257,
              258
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "alternative_reading": "mente concepit",
            "explanation": "정신으로 받아들이는 뜻의 인쇄 동사를 유지했다. 각주 4의 Stieren 제안과 구분한다.",
            "printed_page": 257,
            "printed_text": "mente cepit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_conception_verb"
          },
          {
            "explanation": "영원한 세계와 시간에 속한 세계의 두 가정 및 utraque incredibilia의 인쇄 표현을 유지하고 해석 범위를 메모한다.",
            "printed_page": 257,
            "printed_text": "aut aeternum mundum ... aut temporalem: quae utraque incredibilia",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_temporal_alternatives"
          },
          {
            "alternative_reading": "invisibilem",
            "explanation": "영적이며 보인다는 본문을 유지했다. 257-258쪽에 이어지는 각주 5가 논의하는 보이지 않는다는 제안과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              257,
              258
            ],
            "printed_text": "spiritalem et visibilem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_visible_reading"
          },
          {
            "alternative_reading": "in praescientia Patris",
            "explanation": "아버지 앞이라는 본문을 유지했다. 각주 2는 예지라는 교정의 사본 근거가 없다고 설명한다.",
            "printed_page": 258,
            "printed_text": "in praesentia Patris",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_presence_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 1절이며, 통상 인용 2권 3장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "413576648885fe5cda54aed67741a42d8822460c4ab712d1fade819114096830",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n462.jpg",
            "page_key": "1:257",
            "printed_page": 257,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:08c390ef95c8fe397c0749850ff1207108ae84659452de618fb95f9117b0bbf1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Instabilis igitur qui est secundum eos Bythus, et id quod est hujus pleroma, et Marcionis Deus. Siquidem, quemadmodum dicunt, extra se habet subjacens aliquid, quod vacuum et umbram vocant, et vacuum hoc majus pleromate ipsorum ostenditur. Instabile est autem et hoc dicere, infra se omnia continente eo, ab altero quodam fabricatam esse conditionem. Oportet enim illos necessario vacuum aliquid et informe confiteri, in quo fabricatum est hoc quod est universum, infra spiritale Pleroma; et informe hoc, utrum praesciente Propatore quae in eo futura erant, ex studio sic reliquisse, an ignorante? Et si quidem ignorante, jam non omnium erit praescius Deus. Sed nec quidem causam reddere habebunt, propter quam rem locum hunc temporibus tantis otiosum sic reliquit. Si autem praescius est, et mente contemplatus est eam conditionem, quae in eo loco futura esset, ipse fecit eam qui etiam praeformavit eam in semetipso. Quiescant igitur dicere ab alio factum esse mundum: simul enim ac mente cepit Deus, et factum est hoc quod mente conceperat. Nec enim possibile erat, alium quidem mente concipere, alium vero facere, quae ab illo mente concepta fuerant. Sed aut aeternum mundum mente concepit secundum eos haereticos Deus, aut temporalem: quae utraque incredibilia. Sed si quidem aeternum eum mente concepit, et spiritalem et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "643273ae3ed82df6f9879d02f2db41a6a8250a61bfdb32c67f0321b45941f8ed",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n463.jpg",
            "page_key": "1:258",
            "printed_page": 258,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3598979cf67f2c5d8beea574e030b2535294b52ff1a8882d7de51f22e9ad5ec6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "visibilem, talis et factus fuisset. Si autem talis qualis est, et ipse fecit eum talem, qui talem quidem mente conceperat; aut in praesentia Patris voluit esse eum secundum mentis conceptionem talem, et compositum, et mutabilem, et transeuntem. Cum autem sit talis, qualem Pater deformaverat apud semetipsum, dignam esse Patris fabricationem. Quod autem a Patre universorum mente conceptum est et praeformatum sic, quemadmodum et factum est, labis esse dicere fructum, et ignorantiae prolationem, magnae blasphemiae est. Erit enim secundum illos Pater omnium secundum suam mentis conceptionem in pectore suo labis emissiones et ignorantiae fructus generans: quae enim mente conceperat, haec facta sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a08be615ef3bd2fed0742707bc7ea0721ac24db2024b5bb310ca85c65088a7bb",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Instabilis igitur qui est secundum eos Bythus, et id quod est hujus pleroma, et Marcionis Deus. Siquidem, quemadmodum dicunt, extra se habet subjacens aliquid, quod vacuum et umbram vocant, et vacuum hoc majus pleromate ipsorum ostenditur. Instabile est autem et hoc dicere, infra se omnia continente eo, ab altero quodam fabricatam esse conditionem. Oportet enim illos necessario vacuum aliquid et informe confiteri, in quo fabricatum est hoc quod est universum, infra spiritale Pleroma; et informe hoc, utrum praesciente Propatore quae in eo futura erant, ex studio sic reliquisse, an ignorante? Et si quidem ignorante, jam non omnium erit praescius Deus. Sed nec quidem causam reddere habebunt, propter quam rem locum hunc temporibus tantis otiosum sic reliquit. Si autem praescius est, et mente contemplatus est eam conditionem, quae in eo loco futura esset, ipse fecit eam qui etiam praeformavit eam in semetipso. Quiescant igitur dicere ab alio factum esse mundum: simul enim ac mente cepit Deus, et factum est hoc quod mente conceperat. Nec enim possibile erat, alium quidem mente concipere, alium vero facere, quae ab illo mente concepta fuerant. Sed aut aeternum mundum mente concepit secundum eos haereticos Deus, aut temporalem: quae utraque incredibilia. Sed si quidem aeternum eum mente concepit, et spiritalem et visibilem, talis et factus fuisset. Si autem talis qualis est, et ipse fecit eum talem, qui talem quidem mente conceperat; aut in praesentia Patris voluit esse eum secundum mentis conceptionem talem, et compositum, et mutabilem, et transeuntem. Cum autem sit talis, qualem Pater deformaverat apud semetipsum, dignam esse Patris fabricationem. Quod autem a Patre universorum mente conceptum est et praeformatum sic, quemadmodum et factum est, labis esse dicere fructum, et ignorantiae prolationem, magnae blasphemiae est. Erit enim secundum illos Pater omnium secundum suam mentis conceptionem in pectore suo labis emissiones et ignorantiae fructus generans: quae enim mente conceperat, haec facta sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b26f103c76a6c8a0eb09ec2382bc340a5f68090c4a0d9fa53c746ee4e95c932d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3장 1절은 통상 인용 3장 1-2절 전체를 담는다. Harvey판 다음 절부터 통상 4장으로 넘어간다.",
          "257쪽의 mente cepit는 인쇄 동사를 유지하고 마음에 품었다고 옮겼다. 각주 4의 concepit 교정 제안은 대안으로 구분했다.",
          "quae utraque incredibilia는 이 두 가정 모두 믿기 어렵다고 옮겼다. 258쪽으로 이어지는 각주는 영원한 세계와 시간에 속한 세계라는 두 가정이 함께 참일 수 없다는 관계로 설명한다. 라틴어의 요약 표현과 이어지는 선택지의 관계는 추가 대조 항목이다.",
          "영적이며 보이는 것으로 구상했다는 spiritalem et visibilem을 유지했다. 257-258쪽 각주 5는 보이지 않는다는 교정 제안들과 인쇄된 보인다는 표현의 해석을 논의한다.",
          "in praesentia Patris는 아버지 앞에로 옮겼다. 258쪽 각주 2는 예지로 바꾸는 제안에 사본 근거가 없다고 설명하면서, 아버지의 생각 안에 있는 세계라는 해석도 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:08c390ef95c8fe397c0749850ff1207108ae84659452de618fb95f9117b0bbf1",
              "sha256:3598979cf67f2c5d8beea574e030b2535294b52ff1a8882d7de51f22e9ad5ec6"
            ],
            "text": "그들이 말하는 뷔토스와, 그에게 속한 플레로마와, 마르키온의 신은 이처럼 성립하기 어렵다. 그들의 말대로 자기 밖의 아래쪽에 무엇을 지니고 있으며, 그것을 빈 공간과 그림자라고 부른다면, 이 빈 공간이 그들의 플레로마보다 크다는 것이 드러난다. 그가 자기 아래의 모든 것을 품고 있는데도, 다른 어떤 존재가 창조 세계를 만들었다고 말하는 것 역시 성립하기 어렵다. 영적 플레로마 아래에 비어 있고 형태 없는 무엇이 있으며, 그 안에서 이 우주가 만들어졌다는 것을 그들은 반드시 인정해야 한다. 그 형태 없는 것을 프로파토르는 미리 알고 있었는가? 그 안에서 앞으로 일어날 일을 알고서 의도적으로 그대로 두었는가, 아니면 모르고 두었는가? 모르고 그랬다면, 이제 하나님은 모든 것을 미리 아시는 분이 아닐 것이다. 무엇 때문에 그 장소를 그처럼 오랫동안 아무 일도 없이 그대로 두었는지, 그들은 이유조차 제시할 수 없을 것이다. 미리 알고 있었으며, 그 장소에 생겨날 창조 세계를 마음으로 바라보고 있었다면, 자기 안에서 미리 그 모습을 빚으신 분이 그 세계도 친히 만드신 것이다. 세상을 다른 존재가 만들었다고 이제 그만 말하라. 하나님이 마음에 품으시자마자, 마음으로 구상하신 것이 이루어졌기 때문이다. 한 존재가 마음으로 구상하고, 그가 구상한 것을 다른 존재가 만드는 일은 가능하지 않았다. 그러나 그 이단자들의 말에 따르면, 하나님은 영원한 세계를 마음으로 구상하셨거나, 시간에 속한 세계를 구상하셨다. 이 두 가정 모두 믿기 어렵다. 만일 그 세계를 영원한 것으로 구상하셨고, 또 영적이며 보이는 것으로 구상하셨다면, 그대로 만들어졌을 것이다. 지금의 모습대로 만들어졌다면, 그 모습을 마음으로 구상하신 분이 친히 그렇게 만드신 것이다. 또는 그 세계가 마음의 구상에 따라 지금과 같은 모습으로, 복합적이고, 변하며, 지나가는 것으로 아버지 앞에 존재하기를 원하셨을 것이다. 아버지가 자기 안에서 빚으신 그 모습대로 있으므로, 그 창조는 아버지께 합당하다. 실제로 만들어진 그대로 만물의 아버지가 마음으로 구상하고 미리 빚으신 것을, 결함의 열매라고 하거나, 무지가 발출한 것이라고 말하는 것은 큰 모독이다. 그들의 말에 따르면, 만물의 아버지는 자기 마음의 구상대로 자기 가슴속에서 결함의 발출물들과 무지의 열매들을 낳는 셈이 되기 때문이다. 마음으로 구상하신 것들이 그대로 이루어졌기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a08be615ef3bd2fed0742707bc7ea0721ac24db2024b5bb310ca85c65088a7bb"
        ],
        "text": "그들이 말하는 뷔토스와, 그에게 속한 플레로마와, 마르키온의 신은 이처럼 성립하기 어렵다. 그들의 말대로 자기 밖의 아래쪽에 무엇을 지니고 있으며, 그것을 빈 공간과 그림자라고 부른다면, 이 빈 공간이 그들의 플레로마보다 크다는 것이 드러난다. 그가 자기 아래의 모든 것을 품고 있는데도, 다른 어떤 존재가 창조 세계를 만들었다고 말하는 것 역시 성립하기 어렵다. 영적 플레로마 아래에 비어 있고 형태 없는 무엇이 있으며, 그 안에서 이 우주가 만들어졌다는 것을 그들은 반드시 인정해야 한다. 그 형태 없는 것을 프로파토르는 미리 알고 있었는가? 그 안에서 앞으로 일어날 일을 알고서 의도적으로 그대로 두었는가, 아니면 모르고 두었는가? 모르고 그랬다면, 이제 하나님은 모든 것을 미리 아시는 분이 아닐 것이다. 무엇 때문에 그 장소를 그처럼 오랫동안 아무 일도 없이 그대로 두었는지, 그들은 이유조차 제시할 수 없을 것이다. 미리 알고 있었으며, 그 장소에 생겨날 창조 세계를 마음으로 바라보고 있었다면, 자기 안에서 미리 그 모습을 빚으신 분이 그 세계도 친히 만드신 것이다. 세상을 다른 존재가 만들었다고 이제 그만 말하라. 하나님이 마음에 품으시자마자, 마음으로 구상하신 것이 이루어졌기 때문이다. 한 존재가 마음으로 구상하고, 그가 구상한 것을 다른 존재가 만드는 일은 가능하지 않았다. 그러나 그 이단자들의 말에 따르면, 하나님은 영원한 세계를 마음으로 구상하셨거나, 시간에 속한 세계를 구상하셨다. 이 두 가정 모두 믿기 어렵다. 만일 그 세계를 영원한 것으로 구상하셨고, 또 영적이며 보이는 것으로 구상하셨다면, 그대로 만들어졌을 것이다. 지금의 모습대로 만들어졌다면, 그 모습을 마음으로 구상하신 분이 친히 그렇게 만드신 것이다. 또는 그 세계가 마음의 구상에 따라 지금과 같은 모습으로, 복합적이고, 변하며, 지나가는 것으로 아버지 앞에 존재하기를 원하셨을 것이다. 아버지가 자기 안에서 빚으신 그 모습대로 있으므로, 그 창조는 아버지께 합당하다. 실제로 만들어진 그대로 만물의 아버지가 마음으로 구상하고 미리 빚으신 것을, 결함의 열매라고 하거나, 무지가 발출한 것이라고 말하는 것은 큰 모독이다. 그들의 말에 따르면, 만물의 아버지는 자기 마음의 구상대로 자기 가슴속에서 결함의 발출물들과 무지의 열매들을 낳는 셈이 되기 때문이다. 마음으로 구상하신 것들이 그대로 이루어졌기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1031f2fcd90e8670ffb30a3ed459d9bfaa5546e98edd2bb2aad2d23eb4a81ec2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "work_location": "2.h3.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d08dc7a654d1b4c7ad0de4513b4714b85de79509c34715d85ae8060a473f3c33",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7afbe3e6c5a20914aa3b68f6593bb7b4e6ab870780a76610193a9da1708e9f1e",
            "sha256:68ddafc7414398df4b767b3e79687132915fdd259ed49d31fb16e88168f851b0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ff5061960d09c5d7c726e6f4f1cd7905baa30ef3cc66e3edb3321c42c2f67f81"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:81a08fd007e1c597e01465ac9a50be1425fd14471e7f0df7b035e0483dc53adc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 3장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258,
              259
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 2절이며, 통상 인용 2권 4장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:848f0da0e459b89ca6fe67497b38f62bce0dd83029c0b332933455f8020f8f9e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d08dc7a654d1b4c7ad0de4513b4714b85de79509c34715d85ae8060a473f3c33",
            "source_revision_id": "sha256:ff5061960d09c5d7c726e6f4f1cd7905baa30ef3cc66e3edb3321c42c2f67f81",
            "translation_revision_id": "sha256:81a08fd007e1c597e01465ac9a50be1425fd14471e7f0df7b035e0483dc53adc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0473cd4e9a04590251271465b5cbd97b3894dbdb983a79063ddae9f5735bb77a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d08dc7a654d1b4c7ad0de4513b4714b85de79509c34715d85ae8060a473f3c33",
            "source_revision_id": "sha256:ff5061960d09c5d7c726e6f4f1cd7905baa30ef3cc66e3edb3321c42c2f67f81",
            "translation_revision_id": "sha256:81a08fd007e1c597e01465ac9a50be1425fd14471e7f0df7b035e0483dc53adc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:848f0da0e459b89ca6fe67497b38f62bce0dd83029c0b332933455f8020f8f9e",
          "sha256:0473cd4e9a04590251271465b5cbd97b3894dbdb983a79063ddae9f5735bb77a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258,
              259
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "성의 일치가 고르지 않은 인쇄 형태를 유지하고, 각주 4의 교정 제안은 메모로 기록한다.",
            "printed_page": 258,
            "printed_text": "aequalis honore et cognatum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_gender"
          },
          {
            "explanation": "발출되었다는 빈 공간의 논의를 발렌티누스와 그 추종자들의 공허함에 연결하는 논박의 말놀이를 보존한다.",
            "printed_page": 259,
            "printed_text": "vacuus et prolator est Valentinus, vacui et sectatores ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_wordplay"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 2절이며, 통상 인용 2권 4장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "643273ae3ed82df6f9879d02f2db41a6a8250a61bfdb32c67f0321b45941f8ed",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n463.jpg",
            "page_key": "1:258",
            "printed_page": 258,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7afbe3e6c5a20914aa3b68f6593bb7b4e6ab870780a76610193a9da1708e9f1e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Causa igitur quaerenda est hujusmodi dispositionis Dei, sed non fabricatio mundi alteri adscribenda: et ante praeparata omnia dicenda sunt a Deo, ut fierent, quemadmodum et facta sunt, sed non umbra et vacuitas confingenda est. Caeterum, unde vacuitas? quaeretur, utrum ab omnium Patre et prolatore secundum eos et ipsum prolatum, et est aequalis honore et cognatum reliquis Aeonibus, forte autem et antiquius ipsis. Si autem ab eodem emissum est, simile est ei qui emisit, et his cum quibus emissum est. Necessitas ergo erit omni modo, et Bythum ipsum cum Sige vacuo similem esse, hoc est vacuum esse: et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ae969c016f04d843bbb39be4feef27acbbf60312b0d677ccebb3e9dcba2999fb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n464.jpg",
            "page_key": "1:259",
            "printed_page": 259,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:68ddafc7414398df4b767b3e79687132915fdd259ed49d31fb16e88168f851b0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "reliquos Aeonas, cum sint vacui fratres, vacuam et substantiam habere. Si autem non est emissum, a se natum est et a se generatum est et aequiparans in tempore ei qui est secundum eos Bytho omnium patri: et sic ejusdem naturae, et ejusdem honoris erit vacuum ei qui est secundum eos, omnium Patri. Oportet enim illum aut emissum esse ab aliquo; aut a se generatum, et a se natum esse. Sed si quidem emissum est vacuum, vacuus et prolator est Valentinus, vacui et sectatores ejus. Si autem non prolatum est, sed a se generatum est; et simile est et fraternum et ejusdem honoris, id quod est vacuum, ei Patri qui praedictus est a Valentino: antiquius autem et multo ante exsistens, et honorificentius reliquis Aeonibus ipsius Ptolemaei et Heracleonis, et reliquis omnibus qui eadem opinantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ff5061960d09c5d7c726e6f4f1cd7905baa30ef3cc66e3edb3321c42c2f67f81",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Causa igitur quaerenda est hujusmodi dispositionis Dei, sed non fabricatio mundi alteri adscribenda: et ante praeparata omnia dicenda sunt a Deo, ut fierent, quemadmodum et facta sunt, sed non umbra et vacuitas confingenda est. Caeterum, unde vacuitas? quaeretur, utrum ab omnium Patre et prolatore secundum eos et ipsum prolatum, et est aequalis honore et cognatum reliquis Aeonibus, forte autem et antiquius ipsis. Si autem ab eodem emissum est, simile est ei qui emisit, et his cum quibus emissum est. Necessitas ergo erit omni modo, et Bythum ipsum cum Sige vacuo similem esse, hoc est vacuum esse: et reliquos Aeonas, cum sint vacui fratres, vacuam et substantiam habere. Si autem non est emissum, a se natum est et a se generatum est et aequiparans in tempore ei qui est secundum eos Bytho omnium patri: et sic ejusdem naturae, et ejusdem honoris erit vacuum ei qui est secundum eos, omnium Patri. Oportet enim illum aut emissum esse ab aliquo; aut a se generatum, et a se natum esse. Sed si quidem emissum est vacuum, vacuus et prolator est Valentinus, vacui et sectatores ejus. Si autem non prolatum est, sed a se generatum est; et simile est et fraternum et ejusdem honoris, id quod est vacuum, ei Patri qui praedictus est a Valentino: antiquius autem et multo ante exsistens, et honorificentius reliquis Aeonibus ipsius Ptolemaei et Heracleonis, et reliquis omnibus qui eadem opinantur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "29f147e1f4b64fd7fe2f1de7836b1a309d4ffb034670127af342e4030e6bce52",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "빈 공간이 발출되었는지 스스로 생겨났는지 두 가능성을 따지는 문단이다. 본성, 시간, 영예를 비교하는 항목을 각각 구별했다.",
          "aequalis honore et cognatum은 성의 일치가 고르지 않은 인쇄 형태를 유지했다. 258쪽 각주 4는 중성이나 여성으로 맞추는 교정 가능성을 제시한다.",
          "vacuum과 vacuus는 빈 공간과 공허함을 연결한다. 발출자에서 그 학설을 내놓은 발렌티누스로 지시 대상이 옮겨가는 말놀이를 한국어에도 반영했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7afbe3e6c5a20914aa3b68f6593bb7b4e6ab870780a76610193a9da1708e9f1e",
              "sha256:68ddafc7414398df4b767b3e79687132915fdd259ed49d31fb16e88168f851b0"
            ],
            "text": "하나님이 이렇게 배치하신 이유를 찾아야 한다. 세상 창조를 다른 존재에게 돌려서는 안 된다. 실제로 이루어진 그대로 이루어지도록, 하나님이 모든 것을 미리 준비하셨다고 말해야 한다. 그림자와 빈 공간을 꾸며 내서는 안 된다. 그런데 그 빈 공간은 어디서 생겼는지 물어야 한다. 그들의 말에 따라, 만물의 아버지이자 발출자에게서 그것도 발출되었는가? 그렇다면 같은 영예를 지니며, 다른 아이온들과 같은 혈통이고, 어쩌면 그들보다 더 오래되었을 것이다. 같은 존재에게서 발출되었다면, 자기를 발출한 존재와, 자기와 함께 발출된 존재들을 닮았을 것이다. 따라서 필연적으로 뷔토스 자신도 시게와 함께 빈 공간을 닮아야 하며, 곧 빈 공간이어야 한다. 나머지 아이온들도 빈 공간의 형제들이므로, 빈 실체를 지녀야 한다. 그것이 발출되지 않았다면, 스스로 태어나 스스로 생겨났으며, 그들이 만물의 아버지라고 부르는 뷔토스와 시간상 같을 것이다. 그리하여 빈 공간은 그들이 말하는 만물의 아버지와 같은 본성과 같은 영예를 지니게 될 것이다. 그것은 누군가에게서 발출되었거나, 스스로 생겨나 스스로 태어났어야 하기 때문이다. 빈 공간이 발출되었다면, 그것을 내놓은 발렌티누스도 공허하며, 그 추종자들도 공허하다. 그것이 발출되지 않고, 스스로 생겨났다면, 그 빈 공간은 발렌티누스가 앞서 말한 아버지를 닮고, 그와 형제이며, 같은 영예를 지닌다. 프톨레마이오스와 헤라클레온의 나머지 아이온들, 그리고 같은 견해를 지닌 다른 모든 이들의 아이온들보다 더 오래되고 훨씬 먼저 존재하며, 더 존귀할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ff5061960d09c5d7c726e6f4f1cd7905baa30ef3cc66e3edb3321c42c2f67f81"
        ],
        "text": "하나님이 이렇게 배치하신 이유를 찾아야 한다. 세상 창조를 다른 존재에게 돌려서는 안 된다. 실제로 이루어진 그대로 이루어지도록, 하나님이 모든 것을 미리 준비하셨다고 말해야 한다. 그림자와 빈 공간을 꾸며 내서는 안 된다. 그런데 그 빈 공간은 어디서 생겼는지 물어야 한다. 그들의 말에 따라, 만물의 아버지이자 발출자에게서 그것도 발출되었는가? 그렇다면 같은 영예를 지니며, 다른 아이온들과 같은 혈통이고, 어쩌면 그들보다 더 오래되었을 것이다. 같은 존재에게서 발출되었다면, 자기를 발출한 존재와, 자기와 함께 발출된 존재들을 닮았을 것이다. 따라서 필연적으로 뷔토스 자신도 시게와 함께 빈 공간을 닮아야 하며, 곧 빈 공간이어야 한다. 나머지 아이온들도 빈 공간의 형제들이므로, 빈 실체를 지녀야 한다. 그것이 발출되지 않았다면, 스스로 태어나 스스로 생겨났으며, 그들이 만물의 아버지라고 부르는 뷔토스와 시간상 같을 것이다. 그리하여 빈 공간은 그들이 말하는 만물의 아버지와 같은 본성과 같은 영예를 지니게 될 것이다. 그것은 누군가에게서 발출되었거나, 스스로 생겨나 스스로 태어났어야 하기 때문이다. 빈 공간이 발출되었다면, 그것을 내놓은 발렌티누스도 공허하며, 그 추종자들도 공허하다. 그것이 발출되지 않고, 스스로 생겨났다면, 그 빈 공간은 발렌티누스가 앞서 말한 아버지를 닮고, 그와 형제이며, 같은 영예를 지닌다. 프톨레마이오스와 헤라클레온의 나머지 아이온들, 그리고 같은 견해를 지닌 다른 모든 이들의 아이온들보다 더 오래되고 훨씬 먼저 존재하며, 더 존귀할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:81a08fd007e1c597e01465ac9a50be1425fd14471e7f0df7b035e0483dc53adc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "work_location": "2.h3.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:58cfe7771a3842231cb6a207707ad0c17ee1770663cee493a8d228ef2011e71b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:59475e89ae6b30ddec7f57b87413086791f3996a6177c435e6f82d8ea921feb0",
            "sha256:6c3c87d6fb772e772b8eaa8e6e939569de4604e58ff12eadee87936311402eaa"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f772a0a91192f464bdcb35d27bdf889cb599b089365b197d085c09466b6fb592"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:14c4c080a13e2d810d45bd5229dbbd5abcc3247260e73c94dbebb134dda56a45"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 3장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              259,
              260
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 3절이며, 통상 인용 2권 4장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c3351fd11ff50a2803852d07fe7f068a2172c5ee0521e1f8f910336fabcb1a23",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58cfe7771a3842231cb6a207707ad0c17ee1770663cee493a8d228ef2011e71b",
            "source_revision_id": "sha256:f772a0a91192f464bdcb35d27bdf889cb599b089365b197d085c09466b6fb592",
            "translation_revision_id": "sha256:14c4c080a13e2d810d45bd5229dbbd5abcc3247260e73c94dbebb134dda56a45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0f104bd6650a963f0ecdfa12775e441035121eb7d8ec59fd767974ff9993e086",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58cfe7771a3842231cb6a207707ad0c17ee1770663cee493a8d228ef2011e71b",
            "source_revision_id": "sha256:f772a0a91192f464bdcb35d27bdf889cb599b089365b197d085c09466b6fb592",
            "translation_revision_id": "sha256:14c4c080a13e2d810d45bd5229dbbd5abcc3247260e73c94dbebb134dda56a45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c3351fd11ff50a2803852d07fe7f068a2172c5ee0521e1f8f910336fabcb1a23",
          "sha256:0f104bd6650a963f0ecdfa12775e441035121eb7d8ec59fd767974ff9993e086"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              259,
              260
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "distantiam",
            "explanation": "장소의 거리라는 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 259,
            "printed_reading": "sententiam [distantiam]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "inde descibilitatem",
            "explanation": "쇠퇴를 나타내는 descibilitas로 읽는 각주 5의 재분절 제안을 채택했다.",
            "printed_page": 259,
            "printed_reading": "indescibilitatem",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of W. Wigan Harvey note 5",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "explanation": "labem의 반복을 보존했다. 각주 2의 중복 가능성 지적을 메모한다.",
            "printed_page": 260,
            "printed_text": "emendat labem, et velut maculam emundat labem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_repeated_noun"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 3절이며, 통상 인용 2권 4장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ae969c016f04d843bbb39be4feef27acbbf60312b0d677ccebb3e9dcba2999fb",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n464.jpg",
            "page_key": "1:259",
            "printed_page": 259,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:59475e89ae6b30ddec7f57b87413086791f3996a6177c435e6f82d8ea921feb0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem et aporiati in his confiteantur continere omnia Patrem omnium, et extra Pleroma esse nihil, (nam necessitas est omni modo definiri eum et circumscribi ab aliquo majore, et id quod extra et quod intus dicere eos secundum agnitionem et ignorantiam, sed non secundum localem distantiam), in pleromate autem, vel in his quae continentur a Patre, facta a Demiurgo aut ab angelis, quaecunque et facta scimus, contineri ab inenarrabili magnitudine, velut in circulo centrum, aut velut in tunica maculam: primo quidem qualis Bythus erit sustinens in sinu suo maculam fieri, et permittens in suis alterum quemdam condere vel proferre, praeter suam mentem? Quod quidem inde descibilitatem universo Pleromati afferre inciperet, cum posset ab initio abscindere labem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3e2d8ab82fa9b44482a57e71d87632134df7b73bdc553cc272860e3556dcaeea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n465.jpg",
            "page_key": "1:260",
            "printed_page": 260,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6c3c87d6fb772e772b8eaa8e6e939569de4604e58ff12eadee87936311402eaa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et eas quae ab eo initium acceperunt emissiones; neque in ignorantia, neque in passione, neque in labe constitutionem creationis permittere accipere. Qui enim postea emendat labem, et velut maculam emundat labem, multo prius poterat observare, ne quidem initio in suis fieri talem maculam. Vel si initio quidem concessit, quoniam aliter fieri non poterant, quae facta sunt; oportet et semper sic fieri illa. Quae enim initio non possunt emendationem percipere, quemadmodum hanc postea percipient? Aut quemadmodum homines advocari ad perfectum dicunt, cum illa ipsa quae sunt causae, ex quibus facti sunt homines, vel ipse Demiurgus vel Angeli in labe dicantur esse? Et si ideo quod benignus sit, in novissimis temporibus misertus est hominum et perfectum eis dat; illorum primo misereri debuit, qui fuerunt hominis factores, et dare eis perfectum. Sic utique et homines miserationem percepissent, de perfectis perfecti facti. Si enim operis ipsorum misertus est, multo prius illorum misereri debuit, et non sinere in tantum caecitatis venire eos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f772a0a91192f464bdcb35d27bdf889cb599b089365b197d085c09466b6fb592",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem et aporiati in his confiteantur continere omnia Patrem omnium, et extra Pleroma esse nihil, (nam necessitas est omni modo definiri eum et circumscribi ab aliquo majore, et id quod extra et quod intus dicere eos secundum agnitionem et ignorantiam, sed non secundum localem distantiam), in pleromate autem, vel in his quae continentur a Patre, facta a Demiurgo aut ab angelis, quaecunque et facta scimus, contineri ab inenarrabili magnitudine, velut in circulo centrum, aut velut in tunica maculam: primo quidem qualis Bythus erit sustinens in sinu suo maculam fieri, et permittens in suis alterum quemdam condere vel proferre, praeter suam mentem? Quod quidem inde descibilitatem universo Pleromati afferre inciperet, cum posset ab initio abscindere labem, et eas quae ab eo initium acceperunt emissiones; neque in ignorantia, neque in passione, neque in labe constitutionem creationis permittere accipere. Qui enim postea emendat labem, et velut maculam emundat labem, multo prius poterat observare, ne quidem initio in suis fieri talem maculam. Vel si initio quidem concessit, quoniam aliter fieri non poterant, quae facta sunt; oportet et semper sic fieri illa. Quae enim initio non possunt emendationem percipere, quemadmodum hanc postea percipient? Aut quemadmodum homines advocari ad perfectum dicunt, cum illa ipsa quae sunt causae, ex quibus facti sunt homines, vel ipse Demiurgus vel Angeli in labe dicantur esse? Et si ideo quod benignus sit, in novissimis temporibus misertus est hominum et perfectum eis dat; illorum primo misereri debuit, qui fuerunt hominis factores, et dare eis perfectum. Sic utique et homines miserationem percepissent, de perfectis perfecti facti. Si enim operis ipsorum misertus est, multo prius illorum misereri debuit, et non sinere in tantum caecitatis venire eos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "93d26ee3cb3ccd5e2ffded1ef14ce77c433f2ed54c77f8ce122bbafad407b16d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "259쪽의 sententiam [distantiam]에서는 거리를 뜻하는 distantiam을 채택했다. 밖과 안을 앎과 무지로 설명하는 주장과 공간적 거리를 구별한다.",
          "indescibilitatem은 Harvey의 259쪽 각주 5에 따라 inde descibilitatem으로 나누어 채택했다. 각주가 설명하는 쇠퇴의 뜻을 옮겼으며, 교정 전후 형태와 프로젝트의 채택 책임을 기록했다.",
          "만물 밖에 다른 것이 없다고 인정하는 대목의 괄호 문장은 앞 장의 경계 논증을 짧게 되풀이한다. 한국어는 그 가정을 부정할 경우의 귀결임을 드러내기 위해 그렇지 않으면이라는 연결을 풀어 넣었다.",
          "260쪽의 labem은 바로잡는 대상과 얼룩처럼 씻어 내는 대상으로 반복된다. 각주 2가 중복 가능성을 제시하지만 인쇄된 두 목적어를 유지했다.",
          "ab eo initium acceperunt의 지시 대상은 앞의 결함으로 읽었다. 260쪽 각주 1은 데미우르고스에 연결하는 해석과 그리스어 결함의 중성 형태에 따른 연결을 함께 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:59475e89ae6b30ddec7f57b87413086791f3996a6177c435e6f82d8ea921feb0",
              "sha256:6c3c87d6fb772e772b8eaa8e6e939569de4604e58ff12eadee87936311402eaa"
            ],
            "text": "그들이 이 대목에서 막다른 길에 몰려, 만물의 아버지가 만물을 품고 계시며, 플레로마 밖에는 아무것도 없다고 인정한다고 하자. 그렇지 않으면 그는 반드시 한정되고 둘러싸여야 하기 때문이다. 자기보다 더 큰 어떤 존재에게 말이다. 그들이 밖과 안이라고 말하는 것은 앎과 무지에 따른 것이며, 공간의 거리에 따른 것이 아니라고 하자. 우리가 만들어졌다고 아는 모든 것은 데미우르고스나 천사들이 만든 것인데, 플레로마 안에, 곧 아버지가 품고 계신 범위 안에 있으며, 말로 다 할 수 없는 크기에 감싸여 있다고 하자. 원 안의 중심이나, 옷 안의 얼룩처럼 말이다. 그렇다면 우선, 자기 품 안에 얼룩이 생기는 것을 용납하고, 자기 뜻을 벗어나 자기 영역에서 다른 어떤 존재가 창조하거나 발출하는 것을 허락하는 뷔토스는 어떤 존재이겠는가? 그렇게 하면 그 때문에 온 플레로마에 쇠퇴가 생기기 시작할 것이다. 그는 처음부터 결함을 잘라낼 수 있었고, 그것에서 시작된 발출물들도 잘라낼 수 있었다. 무지나 수난이나 결함 속에서 창조가 이루어지도록 허락하지 않을 수도 있었다. 뒤에 결함을 바로잡고, 결함을 얼룩처럼 씻어 내는 존재라면, 처음부터 자기 영역에 그런 얼룩이 생기지 않도록 훨씬 먼저 살필 수 있었기 때문이다. 처음에 이를 허락했다면, 만들어진 것들이 달리 만들어질 수 없었기 때문일 것이다. 그렇다면 그것들은 언제나 그렇게 있어야 한다. 처음에 바로잡힐 수 없던 것들이 어떻게 나중에는 바로잡힐 수 있겠는가? 인간이 생겨난 바로 그 원인들, 곧 데미우르고스 자신이나 천사들이 결함 속에 있다고 하면서, 어떻게 인간은 완성을 향해 부름받는다고 말하는가? 그가 선하기 때문에 마지막 시대에 인간을 불쌍히 여겨 그들에게 완성을 준다면, 인간을 만든 이들을 먼저 불쌍히 여기고, 그들에게 완성을 주었어야 한다. 그랬다면 분명 완전한 존재들에게서 완전하게 만들어져, 인간들도 자비를 받았을 것이다. 그들이 만든 작품을 불쌍히 여겼다면, 훨씬 먼저 그들 자신을 불쌍히 여겨, 그토록 눈먼 상태에 빠지도록 내버려 두지 말았어야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f772a0a91192f464bdcb35d27bdf889cb599b089365b197d085c09466b6fb592"
        ],
        "text": "그들이 이 대목에서 막다른 길에 몰려, 만물의 아버지가 만물을 품고 계시며, 플레로마 밖에는 아무것도 없다고 인정한다고 하자. 그렇지 않으면 그는 반드시 한정되고 둘러싸여야 하기 때문이다. 자기보다 더 큰 어떤 존재에게 말이다. 그들이 밖과 안이라고 말하는 것은 앎과 무지에 따른 것이며, 공간의 거리에 따른 것이 아니라고 하자. 우리가 만들어졌다고 아는 모든 것은 데미우르고스나 천사들이 만든 것인데, 플레로마 안에, 곧 아버지가 품고 계신 범위 안에 있으며, 말로 다 할 수 없는 크기에 감싸여 있다고 하자. 원 안의 중심이나, 옷 안의 얼룩처럼 말이다. 그렇다면 우선, 자기 품 안에 얼룩이 생기는 것을 용납하고, 자기 뜻을 벗어나 자기 영역에서 다른 어떤 존재가 창조하거나 발출하는 것을 허락하는 뷔토스는 어떤 존재이겠는가? 그렇게 하면 그 때문에 온 플레로마에 쇠퇴가 생기기 시작할 것이다. 그는 처음부터 결함을 잘라낼 수 있었고, 그것에서 시작된 발출물들도 잘라낼 수 있었다. 무지나 수난이나 결함 속에서 창조가 이루어지도록 허락하지 않을 수도 있었다. 뒤에 결함을 바로잡고, 결함을 얼룩처럼 씻어 내는 존재라면, 처음부터 자기 영역에 그런 얼룩이 생기지 않도록 훨씬 먼저 살필 수 있었기 때문이다. 처음에 이를 허락했다면, 만들어진 것들이 달리 만들어질 수 없었기 때문일 것이다. 그렇다면 그것들은 언제나 그렇게 있어야 한다. 처음에 바로잡힐 수 없던 것들이 어떻게 나중에는 바로잡힐 수 있겠는가? 인간이 생겨난 바로 그 원인들, 곧 데미우르고스 자신이나 천사들이 결함 속에 있다고 하면서, 어떻게 인간은 완성을 향해 부름받는다고 말하는가? 그가 선하기 때문에 마지막 시대에 인간을 불쌍히 여겨 그들에게 완성을 준다면, 인간을 만든 이들을 먼저 불쌍히 여기고, 그들에게 완성을 주었어야 한다. 그랬다면 분명 완전한 존재들에게서 완전하게 만들어져, 인간들도 자비를 받았을 것이다. 그들이 만든 작품을 불쌍히 여겼다면, 훨씬 먼저 그들 자신을 불쌍히 여겨, 그토록 눈먼 상태에 빠지도록 내버려 두지 말았어야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:14c4c080a13e2d810d45bd5229dbbd5abcc3247260e73c94dbebb134dda56a45",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "work_location": "2.h3.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:58280eb8edfba851301f1cf9a0585f98fb58258f2207eee891992873b08577e6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bbbf0959c8f656dfe8b27b22254c5091fa4d83ef743beb91e557705a55d6cad4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fbc271fdac95d0c2b9bb951ad663a7dd86b94f7545a924464ae3d15656c958b7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:02291d5775a794259b376d59c15c63b78a7b79f13425619a85c7258f92663687"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 3장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 4절이며, 통상 인용 2권 4장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7b09ba832d9baf51cd0416a5487c5808184a39af94f96a03334a70c1686c4b05",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58280eb8edfba851301f1cf9a0585f98fb58258f2207eee891992873b08577e6",
            "source_revision_id": "sha256:fbc271fdac95d0c2b9bb951ad663a7dd86b94f7545a924464ae3d15656c958b7",
            "translation_revision_id": "sha256:02291d5775a794259b376d59c15c63b78a7b79f13425619a85c7258f92663687"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:bd6d0f23c82b86a7d333c8b2607f2a9ef90f1e114f1ff7168c01d6aa3dbbc523",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58280eb8edfba851301f1cf9a0585f98fb58258f2207eee891992873b08577e6",
            "source_revision_id": "sha256:fbc271fdac95d0c2b9bb951ad663a7dd86b94f7545a924464ae3d15656c958b7",
            "translation_revision_id": "sha256:02291d5775a794259b376d59c15c63b78a7b79f13425619a85c7258f92663687"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7b09ba832d9baf51cd0416a5487c5808184a39af94f96a03334a70c1686c4b05",
          "sha256:bd6d0f23c82b86a7d333c8b2607f2a9ef90f1e114f1ff7168c01d6aa3dbbc523"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h3-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103204.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "facere eos",
            "explanation": "만든다는 중간태 표현을 고대 번역이 수동형으로 옮겼다는 설명에 따라 facere를 채택했다.",
            "printed_page": 260,
            "printed_reading": "fieri eos",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the Massuet proposal explained in W. Wigan Harvey note 4 on pp. 260-261",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 3장 4절이며, 통상 인용 2권 4장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3e2d8ab82fa9b44482a57e71d87632134df7b73bdc553cc272860e3556dcaeea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n465.jpg",
            "page_key": "1:260",
            "printed_page": 260,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bbbf0959c8f656dfe8b27b22254c5091fa4d83ef743beb91e557705a55d6cad4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Solvetur autem eorum et ille qui est de umbra et vacuo sermo, in quibus eam quae est secundum nos factam dicunt conditionem, si in his quae continentur a Patre facta sunt haec. Si enim paternum illorum lumen tale opinantur, ut omnia adimplere possit quae intra eum sunt, et omnia illuminare, quemadmodum vacuum et umbra in his quae a Pleromate et a paterno lumine continentur, poterat esse? Oportet enim eos et locum ostendere intra Propatorem, aut intra Pleroma, non illuminatum nec retentum ab aliquo, in quo aut Angeli aut Demiurgus fecit quaecunque voluit. Nec enim modicus locus est, in quo tanta et talis conditio facta est. Necessitas erit itaque universa, intra Pleroma aut intra Patrem ipsorum localiter vacuum aliquid et informe et tenebrosum facere eos, in quo fabricata sunt, quae fabricata sunt. Incusationem quoque recipiet paternum ipsorum lumen, quasi non possit ea quae intra ipsum sunt illuminare, et implere. Adhuc autem et labis fructum dicentes ea, et erroris operam, labem et errorem inducent intra Pleroma, et in sinum Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fbc271fdac95d0c2b9bb951ad663a7dd86b94f7545a924464ae3d15656c958b7",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Solvetur autem eorum et ille qui est de umbra et vacuo sermo, in quibus eam quae est secundum nos factam dicunt conditionem, si in his quae continentur a Patre facta sunt haec. Si enim paternum illorum lumen tale opinantur, ut omnia adimplere possit quae intra eum sunt, et omnia illuminare, quemadmodum vacuum et umbra in his quae a Pleromate et a paterno lumine continentur, poterat esse? Oportet enim eos et locum ostendere intra Propatorem, aut intra Pleroma, non illuminatum nec retentum ab aliquo, in quo aut Angeli aut Demiurgus fecit quaecunque voluit. Nec enim modicus locus est, in quo tanta et talis conditio facta est. Necessitas erit itaque universa, intra Pleroma aut intra Patrem ipsorum localiter vacuum aliquid et informe et tenebrosum facere eos, in quo fabricata sunt, quae fabricata sunt. Incusationem quoque recipiet paternum ipsorum lumen, quasi non possit ea quae intra ipsum sunt illuminare, et implere. Adhuc autem et labis fructum dicentes ea, et erroris operam, labem et errorem inducent intra Pleroma, et in sinum Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a8c91c49063cf88190fe97b52bc3d99d4db0ebfbf548a8430a7751e11488aa98",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "260쪽의 fieri eos는 260-261쪽 각주 4에서 소개하는 Massuet의 설명에 따라 facere eos로 채택했다. 상대 집단이 플레로마 안에 빈 장소를 만들어 놓아야 한다는 논박으로 옮겼다.",
          "아버지의 빛이 내부 전체를 비춘다는 가정과 빛을 받지 않는 장소가 있다는 가정을 나란히 놓았다. 마지막 문장은 결함과 오류를 아버지의 품 안으로 끌어들인다는 귀결이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bbbf0959c8f656dfe8b27b22254c5091fa4d83ef743beb91e557705a55d6cad4"
            ],
            "text": "이것들이 아버지가 품고 계신 범위 안에서 만들어졌다면, 그림자와 빈 공간에 관한 그들의 그 말도 무너질 것이다. 그들은 그 안에서 우리의 창조 세계가 만들어졌다고 말한다. 그들이 아버지의 빛을 이런 것으로 생각한다고 하자. 그분 안의 모든 것을 채울 수 있고, 모든 것을 비춘다는 것이다. 그렇다면 플레로마와 아버지의 빛이 품고 있는 것들 안에 빈 공간과 그림자가 어떻게 있을 수 있겠는가? 프로파토르나 플레로마 안에, 빛을 받지 않고 누구에게도 점유되지 않은 장소를 그들은 제시해야 한다. 천사들이나 데미우르고스가 원하는 대로 모든 것을 만든 장소이다. 이처럼 크고 놀라운 창조 세계가 만들어진 장소는 작을 수도 없다. 그러므로 그들은 반드시 플레로마나 자기들이 말하는 아버지 안에, 공간적으로 비어 있고 형태 없고 어두운 무엇을 만들어 놓아야 한다. 그 안에서 만들어진 것들이 만들어졌다는 것이다. 그들이 말하는 아버지의 빛도 자기 안에 있는 것들을 비추고 채우지 못한다는 비난을 받게 될 것이다. 더구나 그것들을 결함의 열매이며, 오류의 작품이라고 말함으로써, 결함과 오류를 플레로마 안으로, 아버지의 품 안으로 끌어들이게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fbc271fdac95d0c2b9bb951ad663a7dd86b94f7545a924464ae3d15656c958b7"
        ],
        "text": "이것들이 아버지가 품고 계신 범위 안에서 만들어졌다면, 그림자와 빈 공간에 관한 그들의 그 말도 무너질 것이다. 그들은 그 안에서 우리의 창조 세계가 만들어졌다고 말한다. 그들이 아버지의 빛을 이런 것으로 생각한다고 하자. 그분 안의 모든 것을 채울 수 있고, 모든 것을 비춘다는 것이다. 그렇다면 플레로마와 아버지의 빛이 품고 있는 것들 안에 빈 공간과 그림자가 어떻게 있을 수 있겠는가? 프로파토르나 플레로마 안에, 빛을 받지 않고 누구에게도 점유되지 않은 장소를 그들은 제시해야 한다. 천사들이나 데미우르고스가 원하는 대로 모든 것을 만든 장소이다. 이처럼 크고 놀라운 창조 세계가 만들어진 장소는 작을 수도 없다. 그러므로 그들은 반드시 플레로마나 자기들이 말하는 아버지 안에, 공간적으로 비어 있고 형태 없고 어두운 무엇을 만들어 놓아야 한다. 그 안에서 만들어진 것들이 만들어졌다는 것이다. 그들이 말하는 아버지의 빛도 자기 안에 있는 것들을 비추고 채우지 못한다는 비난을 받게 될 것이다. 더구나 그것들을 결함의 열매이며, 오류의 작품이라고 말함으로써, 결함과 오류를 플레로마 안으로, 아버지의 품 안으로 끌어들이게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:02291d5775a794259b376d59c15c63b78a7b79f13425619a85c7258f92663687",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "work_location": "2.h3.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-3:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7e9b644dd009a8f554be1dd00bc50b9cf5489f4895be471e51bb59d43a3d35e9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1a55c70bb947efa1aa93da63e2deeeaca5e4940be38e5ba2cfb1bf11bb5f10d6",
            "sha256:5e145a1298e3053531cd9aa963d7e80b4da06b78aca00d34efda7c4484dccf7d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b99fad71f8e8884727fed9b5f3036745a12faa77c11c62d773e79d1a0e5a018b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9d9b8f1807b4625c6ee5c18c268e981c756903e54c9ed814c088d028f957ff9c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              261,
              262
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 1절이며, 통상 인용 2권 5장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:fdfe5b496512a6af86b01517a9b75b8da28a9e2630030a671b19f338e455a43a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7e9b644dd009a8f554be1dd00bc50b9cf5489f4895be471e51bb59d43a3d35e9",
            "source_revision_id": "sha256:b99fad71f8e8884727fed9b5f3036745a12faa77c11c62d773e79d1a0e5a018b",
            "translation_revision_id": "sha256:9d9b8f1807b4625c6ee5c18c268e981c756903e54c9ed814c088d028f957ff9c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d9f9153d2e2be79e0dec1fb38826442da8af323f66c703ab096b433a7b76a2ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7e9b644dd009a8f554be1dd00bc50b9cf5489f4895be471e51bb59d43a3d35e9",
            "source_revision_id": "sha256:b99fad71f8e8884727fed9b5f3036745a12faa77c11c62d773e79d1a0e5a018b",
            "translation_revision_id": "sha256:9d9b8f1807b4625c6ee5c18c268e981c756903e54c9ed814c088d028f957ff9c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fdfe5b496512a6af86b01517a9b75b8da28a9e2630030a671b19f338e455a43a",
          "sha256:d9f9153d2e2be79e0dec1fb38826442da8af323f66c703ab096b433a7b76a2ee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              261,
              262
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "영원한 것들과 흙으로 된 것들을 연결하는 인쇄 구문을 유지하고, 각주 2의 대안과 번역에서 택한 관계를 메모한다.",
            "printed_page": 261,
            "printed_text": "quasi temporalia sint, et aeterna choica",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_problematic_predication"
          },
          {
            "adopted_reading": "At",
            "explanation": "인쇄된 대조 접속사의 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 261,
            "printed_reading": "Aut [At]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 1절이며, 통상 인용 2권 5장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cfa671c6546ebd5feee3febc6c11e1fe41645c56c30c10bd77fe16e529d15c26",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n466.jpg",
            "page_key": "1:261",
            "printed_page": 261,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1a55c70bb947efa1aa93da63e2deeeaca5e4940be38e5ba2cfb1bf11bb5f10d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adversus eos igitur qui dicunt extra Pleroma, vel sub bono Deo, hunc mundum factum, ea quae paulo ante dicta sunt a nobis, aptata sunt; et concludentur tales cum patre suo ab eo qui est extra Pleroma, in quo etiam et desinere eos necesse est. Adversus eos autem qui dicunt, in his quae continentur a Patre, ab aliis quibusdam factum hunc mundum, omnia quae nunc dicta sunt absurda et inconvenientia occurrent; et cogentur aut omnia lucida et plena et operosa ea quae sunt intra Patrem confiteri, aut paternum lumen accusare, quasi qui non possit omnia luminare: aut sicut pars, sic et universum Pleroma ipsorum vacuum, et indispositum, et tenebrosum confitendum; et reliqua omnia quaecunque sunt conditionis accusant, quasi temporalia sint, et aeterna choica. At inaccusabilia esse oportet, cum sint intra Pleroma et in sinu patris: aut etiam in universum Pleroma similiter venient incusationes. Et causa ignorantiae invenietur Christus eorum. Sicut enim dicunt, cum formasset secundum substantiam matrem ipsorum, foras projecit extra Pleroma, id est, separavit ab agnitione. Ipse igitur in ea ignorantiam fecit, qui separavit eam ab agnitione. Quomodo igitur idem ipse reliquis quidem Aeonibus, iis qui eo anteriores erant, praestare agnitionem poteat, matri autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b13e07ff948e18192de495799710d4c1d59c7291a3a95c5df17c363124008f3a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n467.jpg",
            "page_key": "1:262",
            "printed_page": 262,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5e145a1298e3053531cd9aa963d7e80b4da06b78aca00d34efda7c4484dccf7d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ejus causa esse ignorantiae? Extra agnitionem enim fecit eam, extra Pleroma eam projiciens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b99fad71f8e8884727fed9b5f3036745a12faa77c11c62d773e79d1a0e5a018b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adversus eos igitur qui dicunt extra Pleroma, vel sub bono Deo, hunc mundum factum, ea quae paulo ante dicta sunt a nobis, aptata sunt; et concludentur tales cum patre suo ab eo qui est extra Pleroma, in quo etiam et desinere eos necesse est. Adversus eos autem qui dicunt, in his quae continentur a Patre, ab aliis quibusdam factum hunc mundum, omnia quae nunc dicta sunt absurda et inconvenientia occurrent; et cogentur aut omnia lucida et plena et operosa ea quae sunt intra Patrem confiteri, aut paternum lumen accusare, quasi qui non possit omnia luminare: aut sicut pars, sic et universum Pleroma ipsorum vacuum, et indispositum, et tenebrosum confitendum; et reliqua omnia quaecunque sunt conditionis accusant, quasi temporalia sint, et aeterna choica. At inaccusabilia esse oportet, cum sint intra Pleroma et in sinu patris: aut etiam in universum Pleroma similiter venient incusationes. Et causa ignorantiae invenietur Christus eorum. Sicut enim dicunt, cum formasset secundum substantiam matrem ipsorum, foras projecit extra Pleroma, id est, separavit ab agnitione. Ipse igitur in ea ignorantiam fecit, qui separavit eam ab agnitione. Quomodo igitur idem ipse reliquis quidem Aeonibus, iis qui eo anteriores erant, praestare agnitionem poteat, matri autem ejus causa esse ignorantiae? Extra agnitionem enim fecit eam, extra Pleroma eam projiciens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "aa93f6e4ba7a6cc0fb537039a71a66f960d0e2ca78ba0fb4f6853168841c62b4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4장 1-4절은 통상 인용 2권 5장에 해당한다. 이 절은 플레로마 밖의 창조와 안의 창조라는 두 주장을 따로 검토한다.",
          "261쪽의 aeterna choica는 영원한 것들이 흙으로 된 것이라는 관계로 읽었다. 같은 면 각주 2는 복합어로 읽는 독법과 지상의 것들로 바꾸는 제안, 영원한 것들에 물질의 결함을 돌리는 해석을 논의한다. 인쇄 본문을 유지하고 이 관계를 추가 대조 항목으로 남겼다.",
          "Aut [At]에서는 대조 접속사 At를 채택했다. 플레로마 안에 있는 것이라면 비난받을 것이 없어야 한다는 뒤 문장으로 연결된다.",
          "실체에 따라 어머니를 빚는 일, 앎에서 분리하는 일, 무지의 원인이 되는 일을 구분했다. 보고된 계보에서 그리스도의 행동이 가져올 결과를 이레네우스가 따지는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1a55c70bb947efa1aa93da63e2deeeaca5e4940be38e5ba2cfb1bf11bb5f10d6",
              "sha256:5e145a1298e3053531cd9aa963d7e80b4da06b78aca00d34efda7c4484dccf7d"
            ],
            "text": "조금 앞서 우리가 한 말은 이 세상이 플레로마 밖에서, 또는 선한 신 아래에서 만들어졌다고 말하는 이들에게 적용된다. 그런 이들은 자기들의 아버지와 함께 플레로마 밖에 있는 것에 둘러싸이고, 거기서 끝나야 한다. 아버지가 품고 계신 범위 안에서, 다른 어떤 존재들이 이 세상을 만들었다고 말하는 이들에게는 지금까지 말한 모든 불합리와 모순이 닥칠 것이다. 그들은 다음 가운데 하나를 택해야 한다. 아버지 안에 있는 것이 모두 밝고 충만하며 활동하고 있음을 인정하거나, 모든 것을 비출 수 없다며 아버지의 빛을 비난하거나, 일부가 그러하듯이 그들의 플레로마 전체도 비어 있고 무질서하며 어둡다고 인정해야 한다. 그들은 창조에 속한 나머지 모든 것도 비난한다. 시간에 속한 것들이라고 하며, 영원한 것들까지 흙으로 된 것들이라고 한다. 그러나 그것들은 플레로마 안에, 아버지의 품 안에 있으므로, 비난받을 것이 없어야 한다. 그렇지 않으면 같은 비난이 온 플레로마에도 닥칠 것이다. 그들이 말하는 그리스도가 무지의 원인으로 드러날 것이다. 그들의 말에 따르면, 그는 그들의 어머니를 실체에 따라 빚은 뒤, 플레로마 밖으로 내던졌기 때문이다. 곧 앎에서 떼어 놓은 것이다. 그를 앎에서 떼어 놓은 존재가 바로 그 안에 무지를 만들어 냈다. 바로 그 존재가 나머지 아이온들, 곧 자기보다 앞서 있던 이들에게는 앎을 베풀 수 있으면서, 어머니에게는 무지의 원인이 된다니, 어떻게 그럴 수 있는가? 그는 어머니를 플레로마 밖으로 내던져, 앎 밖에 두었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b99fad71f8e8884727fed9b5f3036745a12faa77c11c62d773e79d1a0e5a018b"
        ],
        "text": "조금 앞서 우리가 한 말은 이 세상이 플레로마 밖에서, 또는 선한 신 아래에서 만들어졌다고 말하는 이들에게 적용된다. 그런 이들은 자기들의 아버지와 함께 플레로마 밖에 있는 것에 둘러싸이고, 거기서 끝나야 한다. 아버지가 품고 계신 범위 안에서, 다른 어떤 존재들이 이 세상을 만들었다고 말하는 이들에게는 지금까지 말한 모든 불합리와 모순이 닥칠 것이다. 그들은 다음 가운데 하나를 택해야 한다. 아버지 안에 있는 것이 모두 밝고 충만하며 활동하고 있음을 인정하거나, 모든 것을 비출 수 없다며 아버지의 빛을 비난하거나, 일부가 그러하듯이 그들의 플레로마 전체도 비어 있고 무질서하며 어둡다고 인정해야 한다. 그들은 창조에 속한 나머지 모든 것도 비난한다. 시간에 속한 것들이라고 하며, 영원한 것들까지 흙으로 된 것들이라고 한다. 그러나 그것들은 플레로마 안에, 아버지의 품 안에 있으므로, 비난받을 것이 없어야 한다. 그렇지 않으면 같은 비난이 온 플레로마에도 닥칠 것이다. 그들이 말하는 그리스도가 무지의 원인으로 드러날 것이다. 그들의 말에 따르면, 그는 그들의 어머니를 실체에 따라 빚은 뒤, 플레로마 밖으로 내던졌기 때문이다. 곧 앎에서 떼어 놓은 것이다. 그를 앎에서 떼어 놓은 존재가 바로 그 안에 무지를 만들어 냈다. 바로 그 존재가 나머지 아이온들, 곧 자기보다 앞서 있던 이들에게는 앎을 베풀 수 있으면서, 어머니에게는 무지의 원인이 된다니, 어떻게 그럴 수 있는가? 그는 어머니를 플레로마 밖으로 내던져, 앎 밖에 두었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9d9b8f1807b4625c6ee5c18c268e981c756903e54c9ed814c088d028f957ff9c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "work_location": "2.h4.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:38e5ad309a19c9d2cbcc5933de47392ba661a74cc1b3a1c2ebfed90a5ff8a4d5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:68e62cdf358be4e11b58dad1dfc786a571d08603815d7f942df2f432180aaaed"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:90ad330e7c3b945f15b74de303d2e6e53aae0d0583e23f6426f8797316dd899d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7f0685703dbc28647a632b75b24fb6a393e37875737d4a45139b6b5c78040b5b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 2절이며, 통상 인용 2권 5장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2a536249da74cdd4bf3a04f7dd00544f6bf147fc1b16cf78883594d183d1f299",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38e5ad309a19c9d2cbcc5933de47392ba661a74cc1b3a1c2ebfed90a5ff8a4d5",
            "source_revision_id": "sha256:90ad330e7c3b945f15b74de303d2e6e53aae0d0583e23f6426f8797316dd899d",
            "translation_revision_id": "sha256:7f0685703dbc28647a632b75b24fb6a393e37875737d4a45139b6b5c78040b5b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:9173698a93a8440ce193f92f2bc3d88595be84da0ca91822783e754361d08f06",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38e5ad309a19c9d2cbcc5933de47392ba661a74cc1b3a1c2ebfed90a5ff8a4d5",
            "source_revision_id": "sha256:90ad330e7c3b945f15b74de303d2e6e53aae0d0583e23f6426f8797316dd899d",
            "translation_revision_id": "sha256:7f0685703dbc28647a632b75b24fb6a393e37875737d4a45139b6b5c78040b5b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2a536249da74cdd4bf3a04f7dd00544f6bf147fc1b16cf78883594d183d1f299",
          "sha256:9173698a93a8440ce193f92f2bc3d88595be84da0ca91822783e754361d08f06"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "보고되는 계보에서 구원자에게 붙이는 만물이라는 명칭을 기록한다.",
            "printed_page": 262,
            "printed_text": "ipsum Salvatorem (quem Omnia esse dicunt)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "reported_saviour_designation"
          },
          {
            "explanation": "잃어버린 양을 찾는 서사를 플레로마 밖으로 나가는 구원자에게 적용하는 해석을 논박한다.",
            "printed_page": 262,
            "printed_text": "ad investigationem perditae ovis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 2절이며, 통상 인용 2권 5장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b13e07ff948e18192de495799710d4c1d59c7291a3a95c5df17c363124008f3a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n467.jpg",
            "page_key": "1:262",
            "printed_page": 262,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:68e62cdf358be4e11b58dad1dfc786a571d08603815d7f942df2f432180aaaed",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc quoque si secundum agnitionem et ignorantiam, intra Pleroma et extra Pleroma dicunt, sicut quidam ex ipsis dicunt, quoniam qui in agnitione est, intra id est, quod agnoscit; ipsum Salvatorem (quem Omnia esse dicunt) in ignorantia fuisse consentire eos necesse est. Dicunt enim eum, cum foras extra Pleroma venisset, formasse Matrem ipsorum. Si igitur id quod est extra, ignorantiam dicunt universorum, exiit autem Salvator ad formationem Matris ipsorum, extra agnitionem universorum factus est, hoc est in ignorantia. Quomodo igitur illi agnitionem praestare poterat, cum et ipse extra agnitionem esset? Et nos enim, extra agnitionem cum simus ipsorum, extra Pleroma esse dicunt. Et iterum: Si igitur Salvator exivit extra Pleroma ad investigationem perditae ovis, Pleroma autem est agnitio, extra agnitionem factus est, quod est in ignorantia. Aut enim localiter, quod est extra Pleroma consentire eos necesse est; et omnia quae praedicta sunt contraria occurrent eis: vel si secundum agnitionem dicunt quod est intus, et ignorantiam quod est extra, Salvator illorum, et multo ante Christus, in ignorantia facti erunt, extra Pleroma egressi ad formationem matris ipsorum, quod est extra agnitionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:90ad330e7c3b945f15b74de303d2e6e53aae0d0583e23f6426f8797316dd899d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc quoque si secundum agnitionem et ignorantiam, intra Pleroma et extra Pleroma dicunt, sicut quidam ex ipsis dicunt, quoniam qui in agnitione est, intra id est, quod agnoscit; ipsum Salvatorem (quem Omnia esse dicunt) in ignorantia fuisse consentire eos necesse est. Dicunt enim eum, cum foras extra Pleroma venisset, formasse Matrem ipsorum. Si igitur id quod est extra, ignorantiam dicunt universorum, exiit autem Salvator ad formationem Matris ipsorum, extra agnitionem universorum factus est, hoc est in ignorantia. Quomodo igitur illi agnitionem praestare poterat, cum et ipse extra agnitionem esset? Et nos enim, extra agnitionem cum simus ipsorum, extra Pleroma esse dicunt. Et iterum: Si igitur Salvator exivit extra Pleroma ad investigationem perditae ovis, Pleroma autem est agnitio, extra agnitionem factus est, quod est in ignorantia. Aut enim localiter, quod est extra Pleroma consentire eos necesse est; et omnia quae praedicta sunt contraria occurrent eis: vel si secundum agnitionem dicunt quod est intus, et ignorantiam quod est extra, Salvator illorum, et multo ante Christus, in ignorantia facti erunt, extra Pleroma egressi ad formationem matris ipsorum, quod est extra agnitionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c7743f31848d58081498d8a6309cb6f57ec4e3528a18c916b57a6e2f53ab5b95",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Omnia는 보고된 체계에서 구원자에게 붙이는 명칭이므로 만물로 옮겼다. 앞뒤 문장의 만물에 대한 앎과 명칭의 관계를 보존했다.",
          "잃어버린 양을 찾는다는 서사를 구원자가 플레로마 밖으로 나오는 일에 적용한다. 공간의 안팎과 앎·무지의 안팎 가운데 어느 의미를 취하더라도 문제가 생긴다는 논증이다.",
          "262쪽 각주 1은 그리스도가 어머니를 실체에 따라 빚는 일과 구원자가 앎에 따라 빚는 일을 구별한다. 한국어에서도 구원자와 그보다 앞선 그리스도의 순서를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:68e62cdf358be4e11b58dad1dfc786a571d08603815d7f942df2f432180aaaed"
            ],
            "text": "더 나아가, 그들 가운데 어떤 이들이 말하듯이, 플레로마 안과 플레로마 밖을 앎과 무지에 따라 말한다면, 곧 아는 이는 자기가 아는 것 안에 있다는 뜻이라면, 그들이 만물이라고 부르는 구원자 자신도 무지 속에 있었다고 인정해야 한다. 그들은 구원자가 플레로마 밖으로 나와, 자기들의 어머니를 빚었다고 말하기 때문이다. 밖에 있다는 것이 만물에 대한 무지를 뜻하는데, 구원자가 그들의 어머니를 빚으려고 나왔다면, 그는 만물에 대한 앎 밖에 놓였으며, 곧 무지 속에 놓인 것이다. 자신도 앎 밖에 있으면서, 어떻게 그 어머니에게 앎을 베풀 수 있었겠는가? 그들은 우리도 자기들의 앎 밖에 있으므로, 플레로마 밖에 있다고 말한다. 다시 생각해 보자. 잃어버린 양을 찾으려고 구원자가 플레로마 밖으로 나왔다면, 플레로마는 앎이므로, 그는 앎 밖에 놓인 것이며, 곧 무지 속에 놓인 것이다. 플레로마 밖이라는 말을 공간의 뜻으로 인정해야 한다. 그렇다면 앞서 말한 모든 반론이 그들에게 닥칠 것이다. 혹은 안에 있는 것이 앎을 뜻하고, 밖에 있는 것이 무지를 뜻한다고 말한다면, 그들의 구원자와, 훨씬 앞서서는 그리스도도, 무지 속에 놓인 셈이 될 것이다. 그들의 어머니를 빚으려고 플레로마 밖으로 나왔으니, 곧 앎 밖으로 나왔기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:90ad330e7c3b945f15b74de303d2e6e53aae0d0583e23f6426f8797316dd899d"
        ],
        "text": "더 나아가, 그들 가운데 어떤 이들이 말하듯이, 플레로마 안과 플레로마 밖을 앎과 무지에 따라 말한다면, 곧 아는 이는 자기가 아는 것 안에 있다는 뜻이라면, 그들이 만물이라고 부르는 구원자 자신도 무지 속에 있었다고 인정해야 한다. 그들은 구원자가 플레로마 밖으로 나와, 자기들의 어머니를 빚었다고 말하기 때문이다. 밖에 있다는 것이 만물에 대한 무지를 뜻하는데, 구원자가 그들의 어머니를 빚으려고 나왔다면, 그는 만물에 대한 앎 밖에 놓였으며, 곧 무지 속에 놓인 것이다. 자신도 앎 밖에 있으면서, 어떻게 그 어머니에게 앎을 베풀 수 있었겠는가? 그들은 우리도 자기들의 앎 밖에 있으므로, 플레로마 밖에 있다고 말한다. 다시 생각해 보자. 잃어버린 양을 찾으려고 구원자가 플레로마 밖으로 나왔다면, 플레로마는 앎이므로, 그는 앎 밖에 놓인 것이며, 곧 무지 속에 놓인 것이다. 플레로마 밖이라는 말을 공간의 뜻으로 인정해야 한다. 그렇다면 앞서 말한 모든 반론이 그들에게 닥칠 것이다. 혹은 안에 있는 것이 앎을 뜻하고, 밖에 있는 것이 무지를 뜻한다고 말한다면, 그들의 구원자와, 훨씬 앞서서는 그리스도도, 무지 속에 놓인 셈이 될 것이다. 그들의 어머니를 빚으려고 플레로마 밖으로 나왔으니, 곧 앎 밖으로 나왔기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7f0685703dbc28647a632b75b24fb6a393e37875737d4a45139b6b5c78040b5b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "work_location": "2.h4.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b16176bbc35934bc243d326779a28db2f042a8de9e0988d3a099df484365c73d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8719deab6089c1ecab2648b5770194b0354c420cf908bf0c1b10058a827e0057",
            "sha256:24ea9a1d760c8eb7591b75db5fc42d8ce4c20ba678fd79117b8eae8267008178"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e95b12ebb4c5cc0b67f59269051a207c64058b17f273a789f519f3c05b19027b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9d25589c24531de67b0b38e11b492191844332781091220122a23c8331074c99"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262,
              263
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 3절이며, 통상 인용 2권 5장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3dbaa64d713a4be1391ec2ef863625c3b7f5cf6f4b9c5bda4775e7dccdff0310",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b16176bbc35934bc243d326779a28db2f042a8de9e0988d3a099df484365c73d",
            "source_revision_id": "sha256:e95b12ebb4c5cc0b67f59269051a207c64058b17f273a789f519f3c05b19027b",
            "translation_revision_id": "sha256:9d25589c24531de67b0b38e11b492191844332781091220122a23c8331074c99"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a6579490d5471e1580cdcf9796b2fa015e6d7de6ebcccffe3ffb7befe40bb9dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b16176bbc35934bc243d326779a28db2f042a8de9e0988d3a099df484365c73d",
            "source_revision_id": "sha256:e95b12ebb4c5cc0b67f59269051a207c64058b17f273a789f519f3c05b19027b",
            "translation_revision_id": "sha256:9d25589c24531de67b0b38e11b492191844332781091220122a23c8331074c99"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3dbaa64d713a4be1391ec2ef863625c3b7f5cf6f4b9c5bda4775e7dccdff0310",
          "sha256:a6579490d5471e1580cdcf9796b2fa015e6d7de6ebcccffe3ffb7befe40bb9dc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262,
              263
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "동의와 허용을 나누는 상대의 주장을 논박하는 문장 관계를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              262,
              263
            ],
            "printed_text": "non consentiens quidem, concedens autem quasi consentiat",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_causal_distinction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 3절이며, 통상 인용 2권 5장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b13e07ff948e18192de495799710d4c1d59c7291a3a95c5df17c363124008f3a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n467.jpg",
            "page_key": "1:262",
            "printed_page": 262,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8719deab6089c1ecab2648b5770194b0354c420cf908bf0c1b10058a827e0057",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem adversus omnes qui quolibet modo vel ab angelis, vel ab alio quodam praeter verum Deum mundum factum esse dicunt, similiter adaptabuntur. Quam enim incusationem faciunt de Demiurgo, et de his, quae facta sunt materialia et temporalia, recurret in Patrem: siquidem quemadmodum in ventre Pleromatis facta sunt, quae inciperent mox demum dissolvi secundum concessionem et ad placitum Patris. Jam igitur non est fabricator causa hujus operationis, valde bene putans semetipsum fabricare, sed qui in suis concedit et probat labis prolationes et erroris opera fieri, et in aeternis temporalia, et in incorruptibilibus corruptibilia, et in his quae veritatis sunt, ea quae sunt erroris. Si autem non concedente, neque approbante Patre universorum, facta sunt haec; potentior, et fortior, et dominatior is, qui fecit in iis, quae propria illius sunt, quaecunque ille non concessit. Si autem non approbans",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8ca587e6d46c03a9f301f2f1eb4c30a30d1867749fc1861aedda97f2e17f8886",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n468.jpg",
            "page_key": "1:263",
            "printed_page": 263,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:24ea9a1d760c8eb7591b75db5fc42d8ce4c20ba678fd79117b8eae8267008178",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "concessit Pater ipsorum, quemadmodum quidam dicunt, aut potens prohibere concessit propter necessitatem quandam, aut non potens. Sed siquidem non poterat, invalidus et infirmus est: si autem potens, seductor et hypocrita, et necessitatis servus: non consentiens quidem, concedens autem quasi consentiat. Et initio concedens sistere errorem et crescere illum, in posterioribus temporibus solvere illum conatur, quando jam multi male perierunt propter labem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e95b12ebb4c5cc0b67f59269051a207c64058b17f273a789f519f3c05b19027b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec autem adversus omnes qui quolibet modo vel ab angelis, vel ab alio quodam praeter verum Deum mundum factum esse dicunt, similiter adaptabuntur. Quam enim incusationem faciunt de Demiurgo, et de his, quae facta sunt materialia et temporalia, recurret in Patrem: siquidem quemadmodum in ventre Pleromatis facta sunt, quae inciperent mox demum dissolvi secundum concessionem et ad placitum Patris. Jam igitur non est fabricator causa hujus operationis, valde bene putans semetipsum fabricare, sed qui in suis concedit et probat labis prolationes et erroris opera fieri, et in aeternis temporalia, et in incorruptibilibus corruptibilia, et in his quae veritatis sunt, ea quae sunt erroris. Si autem non concedente, neque approbante Patre universorum, facta sunt haec; potentior, et fortior, et dominatior is, qui fecit in iis, quae propria illius sunt, quaecunque ille non concessit. Si autem non approbans concessit Pater ipsorum, quemadmodum quidam dicunt, aut potens prohibere concessit propter necessitatem quandam, aut non potens. Sed siquidem non poterat, invalidus et infirmus est: si autem potens, seductor et hypocrita, et necessitatis servus: non consentiens quidem, concedens autem quasi consentiat. Et initio concedens sistere errorem et crescere illum, in posterioribus temporibus solvere illum conatur, quando jam multi male perierunt propter labem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "123b95923454ef86feb7d685643757175ceb027712b6da8e12cc04e64615968c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "승인하지 않으면서 허용했다는 주장에 대해, 막을 능력이 있었는지 없었는지 두 경우를 나누었다. 능력이 있었다는 경우에는 어떤 필연 때문에 허용했다는 설명이 붙는다.",
          "263쪽의 sistere errorem은 오류가 자리 잡는 것으로 옮겼다. 이어지는 crescere와 나중에 해체하려 한다는 동작이 시간순으로 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8719deab6089c1ecab2648b5770194b0354c420cf908bf0c1b10058a827e0057",
              "sha256:24ea9a1d760c8eb7591b75db5fc42d8ce4c20ba678fd79117b8eae8267008178"
            ],
            "text": "이 논의는 천사들이든, 참 하나님 외의 다른 누구든, 어떤 방식으로든 세상을 만들었다고 말하는 모든 이들에게 똑같이 적용될 것이다. 데미우르고스와, 물질적이고 시간에 속하도록 만들어진 것들을 그들이 비난하는 말은 아버지에게 돌아갈 것이기 때문이다. 그것들은 플레로마의 뱃속에서 만들어졌고, 아버지의 허용과 뜻에 따라 곧 해체되기 시작할 것들이었기 때문이다. 따라서 이 작업의 원인은 그 제작자가 아니다. 그는 자기가 아주 잘 만들고 있다고 생각했을 뿐이다. 자기 영역에서 결함의 발출물들과 오류의 작품들이 생겨나고, 영원한 것들 안에 시간에 속한 것들이, 썩지 않는 것들 안에 썩는 것들이, 진리에 속한 것들 안에 오류에 속한 것들이 생겨나도록 허용하고 승인하는 존재가 그 원인이다. 만물의 아버지가 허용하지도 승인하지도 않았는데, 이것들이 만들어졌다면, 그분의 영역에서 그분이 허용하지 않은 모든 것을 만든 존재가 더 큰 권능과 힘과 지배력을 지닌 것이다. 어떤 이들이 말하듯이, 그들의 아버지가 승인하지 않으면서 허용했다면, 어떤 필연 때문에 막을 수 있으면서도 허용했거나, 또는 막을 수 없었을 것이다. 막을 수 없었다면, 무력하고 약한 존재이다. 막을 수 있었다면, 사람을 속이는 위선자이며 필연의 종이다. 동의하지 않으면서도, 동의하는 것처럼 허용하기 때문이다. 처음에는 오류가 자리 잡고 자라도록 허용해 놓고, 나중에야 그것을 해체하려 한다. 그때는 이미 많은 이들이 결함 때문에 비참하게 멸망한 뒤이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e95b12ebb4c5cc0b67f59269051a207c64058b17f273a789f519f3c05b19027b"
        ],
        "text": "이 논의는 천사들이든, 참 하나님 외의 다른 누구든, 어떤 방식으로든 세상을 만들었다고 말하는 모든 이들에게 똑같이 적용될 것이다. 데미우르고스와, 물질적이고 시간에 속하도록 만들어진 것들을 그들이 비난하는 말은 아버지에게 돌아갈 것이기 때문이다. 그것들은 플레로마의 뱃속에서 만들어졌고, 아버지의 허용과 뜻에 따라 곧 해체되기 시작할 것들이었기 때문이다. 따라서 이 작업의 원인은 그 제작자가 아니다. 그는 자기가 아주 잘 만들고 있다고 생각했을 뿐이다. 자기 영역에서 결함의 발출물들과 오류의 작품들이 생겨나고, 영원한 것들 안에 시간에 속한 것들이, 썩지 않는 것들 안에 썩는 것들이, 진리에 속한 것들 안에 오류에 속한 것들이 생겨나도록 허용하고 승인하는 존재가 그 원인이다. 만물의 아버지가 허용하지도 승인하지도 않았는데, 이것들이 만들어졌다면, 그분의 영역에서 그분이 허용하지 않은 모든 것을 만든 존재가 더 큰 권능과 힘과 지배력을 지닌 것이다. 어떤 이들이 말하듯이, 그들의 아버지가 승인하지 않으면서 허용했다면, 어떤 필연 때문에 막을 수 있으면서도 허용했거나, 또는 막을 수 없었을 것이다. 막을 수 없었다면, 무력하고 약한 존재이다. 막을 수 있었다면, 사람을 속이는 위선자이며 필연의 종이다. 동의하지 않으면서도, 동의하는 것처럼 허용하기 때문이다. 처음에는 오류가 자리 잡고 자라도록 허용해 놓고, 나중에야 그것을 해체하려 한다. 그때는 이미 많은 이들이 결함 때문에 비참하게 멸망한 뒤이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9d25589c24531de67b0b38e11b492191844332781091220122a23c8331074c99",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "work_location": "2.h4.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ee9f8c266cce3731d6de61396190e19c83eb66af90e8d6450606e76693c02837",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a9613f731d399d04c2d8891f7f6fb7aa4a2aa2614bee726ee0a3ce3a0e2789ab"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0dde70626d3b27bfd6aadecc9d1219b5656d97215db06182e7b7ee32937a7241"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:efa8fdc94d960aaf0815b5e5b303ffe64df45015c7f008cbb2d36570b4579c5a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 4절이며, 통상 인용 2권 5장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c75bb0a9c03dc7414a4190aa92098b61ffb0568a4c3a6ce6814636ba95b1a3c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee9f8c266cce3731d6de61396190e19c83eb66af90e8d6450606e76693c02837",
            "source_revision_id": "sha256:0dde70626d3b27bfd6aadecc9d1219b5656d97215db06182e7b7ee32937a7241",
            "translation_revision_id": "sha256:efa8fdc94d960aaf0815b5e5b303ffe64df45015c7f008cbb2d36570b4579c5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:131bc8314b230e1112d82d825e2eceb542527b0dbc9365160a7c974764381cb1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee9f8c266cce3731d6de61396190e19c83eb66af90e8d6450606e76693c02837",
            "source_revision_id": "sha256:0dde70626d3b27bfd6aadecc9d1219b5656d97215db06182e7b7ee32937a7241",
            "translation_revision_id": "sha256:efa8fdc94d960aaf0815b5e5b303ffe64df45015c7f008cbb2d36570b4579c5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c75bb0a9c03dc7414a4190aa92098b61ffb0568a4c3a6ce6814636ba95b1a3c3",
          "sha256:131bc8314b230e1112d82d825e2eceb542527b0dbc9365160a7c974764381cb1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103205.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "시간상 먼저라는 인쇄된 비교 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 263,
            "printed_text": "antiquius sit omnibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_comparative_reading"
          },
          {
            "edition_reference_note": "Iliad 4.43, as cited in Harvey note 2",
            "explanation": "호메로스의 유피테르에게 귀속된 라틴어 인용을 옮겼다. 행 위치는 판본 각주의 표기로 보존한다.",
            "printed_page": 263,
            "printed_text": "Et ego enim tibi dedi velut volens, nolente animo.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "classical_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 4절이며, 통상 인용 2권 5장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8ca587e6d46c03a9f301f2f1eb4c30a30d1867749fc1861aedda97f2e17f8886",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n468.jpg",
            "page_key": "1:263",
            "printed_page": 263,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a9613f731d399d04c2d8891f7f6fb7aa4a2aa2614bee726ee0a3ce3a0e2789ab",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non decet autem eum qui super omnia sit Deus, cum sit liber et suae potestatis, necessitati servisse dicere, ut sit aliquid secundum concessionem praeter sententiam ejus: alioquin necessitatem majorem et dominatiorem facient quam Deum, quando id quod magis potest, antiquius sit omnibus. Et statim in principio causas abscidere necessitatis debuit, et non concludere semetipsum ad habendam necessitatem, concedendo aliquid praeterquam deceat eum. Multo enim melius, et consequentius, et magis deificum erat, ut in principio initium excideret hujusmodi necessitatis, quam postea, quasi de poenitentia, conaretur tantam fructificationem necessitatis eradicare. Et si necessitati serviens erit Pater universorum, et sub fatum cadet moleste ferens in his quae fiunt, praeter necessitatem autem et fatum nihil agere possit: similiter atque Homericus Jupiter, qui per necessitatem dicit: Et ego enim tibi dedi velut volens, nolente animo. Secundum igitur hanc rationem necessitatis et fati invenietur servus, Bythus ipsorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0dde70626d3b27bfd6aadecc9d1219b5656d97215db06182e7b7ee32937a7241",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non decet autem eum qui super omnia sit Deus, cum sit liber et suae potestatis, necessitati servisse dicere, ut sit aliquid secundum concessionem praeter sententiam ejus: alioquin necessitatem majorem et dominatiorem facient quam Deum, quando id quod magis potest, antiquius sit omnibus. Et statim in principio causas abscidere necessitatis debuit, et non concludere semetipsum ad habendam necessitatem, concedendo aliquid praeterquam deceat eum. Multo enim melius, et consequentius, et magis deificum erat, ut in principio initium excideret hujusmodi necessitatis, quam postea, quasi de poenitentia, conaretur tantam fructificationem necessitatis eradicare. Et si necessitati serviens erit Pater universorum, et sub fatum cadet moleste ferens in his quae fiunt, praeter necessitatem autem et fatum nihil agere possit: similiter atque Homericus Jupiter, qui per necessitatem dicit: Et ego enim tibi dedi velut volens, nolente animo. Secundum igitur hanc rationem necessitatis et fati invenietur servus, Bythus ipsorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "eb5dc22fd470aa0ec3594ea7a027dc1b7a76275d55f7055543f85cd01703701c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "antiquius sit omnibus는 모든 것보다 먼저라는 인쇄 표현을 유지했다. 더 큰 힘을 지닌 존재와 필연의 우선성을 따지는 문맥이다.",
          "호메로스의 인물은 라틴어 본문의 Jupiter를 따라 유피테르로 옮겼다. 인용문은 원하면서도 마음으로는 원하지 않는다는 대비를 유지했다. 위치는 Harvey의 263쪽 각주 2가 제시하는 일리아스 4.43으로 기록한다.",
          "필연과 운명을 구별해 옮겼다. 마지막 문장은 상대가 세운 가정을 따르면 뷔토스가 이 둘의 종이 된다는 결론이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a9613f731d399d04c2d8891f7f6fb7aa4a2aa2614bee726ee0a3ce3a0e2789ab"
            ],
            "text": "만물 위에 계신 하나님은 자유로우시며 스스로 권능을 지니시므로, 그분이 필연을 섬겼다고 말하는 것은 합당하지 않다. 그분이 허용하신 가운데 그분의 뜻을 벗어나 무엇이 생겨났다는 말도 마찬가지이다. 그렇게 말하면 필연을 하나님보다 더 크고 더 강한 지배자로 만들 것이다. 더 큰 힘을 지닌 것이 모든 것보다 먼저이기 때문이다. 그분은 처음부터 곧바로 필연의 원인들을 잘라냈어야 하며, 자신에게 합당하지 않은 것을 허용하여, 스스로를 필연에 얽매이게 하지 말았어야 한다. 나중에 뉘우치기라도 하듯이, 필연이 이토록 많이 맺은 열매를 뿌리 뽑으려 애쓰기보다, 처음에 그런 필연의 시작을 잘라내는 편이 훨씬 낫고, 일관되며, 더 하나님다웠을 것이다. 만물의 아버지가 필연을 섬긴다면, 운명 아래에 놓여, 일어나는 일들을 괴롭게 견디면서, 필연과 운명을 벗어나서는 아무것도 할 수 없을 것이다. 호메로스의 유피테르와 마찬가지이다. 그는 필연 때문에 이렇게 말한다. “나도 원하기라도 하듯 그대에게 주었으나, 마음으로는 원하지 않았다.” 따라서 이 논리에 따르면, 그들의 뷔토스는 필연과 운명의 종으로 드러날 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0dde70626d3b27bfd6aadecc9d1219b5656d97215db06182e7b7ee32937a7241"
        ],
        "text": "만물 위에 계신 하나님은 자유로우시며 스스로 권능을 지니시므로, 그분이 필연을 섬겼다고 말하는 것은 합당하지 않다. 그분이 허용하신 가운데 그분의 뜻을 벗어나 무엇이 생겨났다는 말도 마찬가지이다. 그렇게 말하면 필연을 하나님보다 더 크고 더 강한 지배자로 만들 것이다. 더 큰 힘을 지닌 것이 모든 것보다 먼저이기 때문이다. 그분은 처음부터 곧바로 필연의 원인들을 잘라냈어야 하며, 자신에게 합당하지 않은 것을 허용하여, 스스로를 필연에 얽매이게 하지 말았어야 한다. 나중에 뉘우치기라도 하듯이, 필연이 이토록 많이 맺은 열매를 뿌리 뽑으려 애쓰기보다, 처음에 그런 필연의 시작을 잘라내는 편이 훨씬 낫고, 일관되며, 더 하나님다웠을 것이다. 만물의 아버지가 필연을 섬긴다면, 운명 아래에 놓여, 일어나는 일들을 괴롭게 견디면서, 필연과 운명을 벗어나서는 아무것도 할 수 없을 것이다. 호메로스의 유피테르와 마찬가지이다. 그는 필연 때문에 이렇게 말한다. “나도 원하기라도 하듯 그대에게 주었으나, 마음으로는 원하지 않았다.” 따라서 이 논리에 따르면, 그들의 뷔토스는 필연과 운명의 종으로 드러날 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:efa8fdc94d960aaf0815b5e5b303ffe64df45015c7f008cbb2d36570b4579c5a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
      },
      "work_location": "2.h4.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9d85031bb82874c4a874c8028b10b11321ca9d774c99300ee9a742c4c10f2243",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9239cfa24f7b40b7c8e662424edf406b00bfeb30b7313be593d6bcd60a060e7d",
            "sha256:582d8621b57b8fa2bf43d6ecaebf76693efe8ff922a49b7351912fe79bc033bb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67b20044713c996e4f273a0814fb41dd57a63b2f218f46181d6a3d207a5a4175"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6bc5ecdd7a6a3381b3a7616e71fbed54ca770be142b5c66b81d73dd687406fd5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103206.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 5절이며, 통상 인용 2권 6장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:00141867633cd17b0146b26c73ba4606ea98844699b42eb18f63e93df3a38d05",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9d85031bb82874c4a874c8028b10b11321ca9d774c99300ee9a742c4c10f2243",
            "source_revision_id": "sha256:67b20044713c996e4f273a0814fb41dd57a63b2f218f46181d6a3d207a5a4175",
            "translation_revision_id": "sha256:6bc5ecdd7a6a3381b3a7616e71fbed54ca770be142b5c66b81d73dd687406fd5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0a8ab3ef0a260a45d95af5f0b5e8ca6496eb88e9ed94b8fc05a0e8c322063c0e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9d85031bb82874c4a874c8028b10b11321ca9d774c99300ee9a742c4c10f2243",
            "source_revision_id": "sha256:67b20044713c996e4f273a0814fb41dd57a63b2f218f46181d6a3d207a5a4175",
            "translation_revision_id": "sha256:6bc5ecdd7a6a3381b3a7616e71fbed54ca770be142b5c66b81d73dd687406fd5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:00141867633cd17b0146b26c73ba4606ea98844699b42eb18f63e93df3a38d05",
          "sha256:0a8ab3ef0a260a45d95af5f0b5e8ca6496eb88e9ed94b8fc05a0e8c322063c0e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103206.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "alternative_reading": "creaturae",
            "explanation": "사본의 단수 creatura를 유지하고 복수 독법과 구별한다.",
            "printed_page": 263,
            "printed_text": "creatura existerent ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_collective_reading"
          },
          {
            "explanation": "아버지와 아들의 순서 및 예외절의 연결을 대본대로 유지했다. 각주 4는 통상 본문과의 역순을 지적한다.",
            "printed_marginal_reference": "Luke 10:22",
            "printed_page": 263,
            "printed_text": "nemo cognoscit Patrem nisi Filius, neque Filium, nisi Pater, et quibus Filius revelaverit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_order"
          },
          {
            "explanation": "마음에 새겨진 이성이라는 여성형 구문을 유지하고, 각주 1의 남성형 infixus와 Logos 설명은 메모한다.",
            "printed_page": 264,
            "printed_text": "ratio mentibus infixa",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reason_term"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 5절이며, 통상 인용 2권 6장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8ca587e6d46c03a9f301f2f1eb4c30a30d1867749fc1861aedda97f2e17f8886",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n468.jpg",
            "page_key": "1:263",
            "printed_page": 263,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9239cfa24f7b40b7c8e662424edf406b00bfeb30b7313be593d6bcd60a060e7d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quomodo autem et ignorabant vel angeli aut mundi fabricator primum Deum, quando in ejus propriis essent, et creatura existerent ejus, et continerentur ab ipso? Invisibilis quidem poterat eis esse propter eminentiam, ignotus autem nequaquam propter providentiam. Etenim licet valde per descensionem multum separati essent ab eo, quomodo dicunt; sed tamen dominio in omnes extenso, oportuit cognoscere dominantem ipsorum, et hoc ipsum scire, quoniam qui creavit eos, est Dominus omnium. Invisibile enim ejus cum sit potens, magnam mentis intuitionem et sensibilitatem omnibus praestat potentissimae et omnipotentis eminentiae. Unde etiamsi nemo cognoscit Patrem nisi Filius, neque Filium, nisi Pater, et quibus Filius revelaverit, tamen hoc ipsum omnia cognoscunt, quando",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0e7e4c7bd6eede002378ec8bf3d55169a6bb2cf099c42d5297ef684468d8e08c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n469.jpg",
            "page_key": "1:264",
            "printed_page": 264,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:582d8621b57b8fa2bf43d6ecaebf76693efe8ff922a49b7351912fe79bc033bb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ratio mentibus infixa moveat ea et revelet eis, quoniam est unus Deus, omnium Dominus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:67b20044713c996e4f273a0814fb41dd57a63b2f218f46181d6a3d207a5a4175",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quomodo autem et ignorabant vel angeli aut mundi fabricator primum Deum, quando in ejus propriis essent, et creatura existerent ejus, et continerentur ab ipso? Invisibilis quidem poterat eis esse propter eminentiam, ignotus autem nequaquam propter providentiam. Etenim licet valde per descensionem multum separati essent ab eo, quomodo dicunt; sed tamen dominio in omnes extenso, oportuit cognoscere dominantem ipsorum, et hoc ipsum scire, quoniam qui creavit eos, est Dominus omnium. Invisibile enim ejus cum sit potens, magnam mentis intuitionem et sensibilitatem omnibus praestat potentissimae et omnipotentis eminentiae. Unde etiamsi nemo cognoscit Patrem nisi Filius, neque Filium, nisi Pater, et quibus Filius revelaverit, tamen hoc ipsum omnia cognoscunt, quando ratio mentibus infixa moveat ea et revelet eis, quoniam est unus Deus, omnium Dominus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8d2f4bf1601fffdba9bf003f4679866accb00ba25f6e05aa41eeb422660341b2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4장 5절은 통상 인용 2권 6장 1절에 해당한다. 보이지 않음과 섭리를 통해 알려짐을 구분하며 시작한다.",
          "263쪽의 creatura는 여러 존재를 가리키면서 단수로 인쇄되어 있다. 사본의 형태를 유지하고 한국어는 피조물로 옮겼다.",
          "Invisibile ejus는 보이지 않는 것을 명사형으로 서술한다. 한국어는 보이지 않는 본성으로 풀어, 그분의 탁월함을 마음으로 알아차리게 한다는 뒤 문장과 연결했다.",
          "아버지와 아들의 앎에 관한 인용은 인쇄면에서 누가복음 10:22로 연결된다. 263쪽 각주 4는 인용의 역순을 지적한다. 아버지를 아는 이는 아들, 아들을 아는 이는 아버지와 아들이 계시한 이들이라는 대본의 연결을 유지했다.",
          "ratio mentibus infixa는 마음에 새겨진 이성으로 옮겼다. 264쪽 각주 1의 남성형 infixus와 로고스 설명은 판본의 비교 정보로 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9239cfa24f7b40b7c8e662424edf406b00bfeb30b7313be593d6bcd60a060e7d",
              "sha256:582d8621b57b8fa2bf43d6ecaebf76693efe8ff922a49b7351912fe79bc033bb"
            ],
            "text": "천사들이나 세계 제작자는 그분의 영역 안에 있고, 그분의 피조물이며, 그분께 감싸여 있는데, 어떻게 최초의 하나님을 모르고 있었겠는가? 그분의 탁월함 때문에 그들에게 보이지 않을 수는 있으나, 그분의 섭리 때문에 그들에게 알려지지 않을 수는 없다. 그들이 말하듯이, 아래로 이어지는 계보를 거쳐 그분에게서 아주 멀리 떨어져 있더라도, 그분의 지배가 모두에게 미치므로, 자기들을 다스리는 분을 알아야 했다. 자기들을 창조한 분이 만물의 주님이시라는 바로 그 사실을 알아야 했다. 그분의 보이지 않는 본성은 강력하여, 그 지극히 강하고 전능한 탁월함을 깊이 바라보고 느끼도록 모든 존재에게 베풀기 때문이다. 그러므로 비록 “아버지를 아는 이는 아들뿐이며, 아들을 아는 이는 아버지와 아들이 계시해 준 이들뿐이다”라고 하더라도, 만물은 바로 이 사실을 알고 있다. 마음에 새겨진 이성이 그들을 움직여, 한 분 하나님, 만물의 주님이 계시다는 것을 그들에게 드러내기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67b20044713c996e4f273a0814fb41dd57a63b2f218f46181d6a3d207a5a4175"
        ],
        "text": "천사들이나 세계 제작자는 그분의 영역 안에 있고, 그분의 피조물이며, 그분께 감싸여 있는데, 어떻게 최초의 하나님을 모르고 있었겠는가? 그분의 탁월함 때문에 그들에게 보이지 않을 수는 있으나, 그분의 섭리 때문에 그들에게 알려지지 않을 수는 없다. 그들이 말하듯이, 아래로 이어지는 계보를 거쳐 그분에게서 아주 멀리 떨어져 있더라도, 그분의 지배가 모두에게 미치므로, 자기들을 다스리는 분을 알아야 했다. 자기들을 창조한 분이 만물의 주님이시라는 바로 그 사실을 알아야 했다. 그분의 보이지 않는 본성은 강력하여, 그 지극히 강하고 전능한 탁월함을 깊이 바라보고 느끼도록 모든 존재에게 베풀기 때문이다. 그러므로 비록 “아버지를 아는 이는 아들뿐이며, 아들을 아는 이는 아버지와 아들이 계시해 준 이들뿐이다”라고 하더라도, 만물은 바로 이 사실을 알고 있다. 마음에 새겨진 이성이 그들을 움직여, 한 분 하나님, 만물의 주님이 계시다는 것을 그들에게 드러내기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6bc5ecdd7a6a3381b3a7616e71fbed54ca770be142b5c66b81d73dd687406fd5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
      },
      "work_location": "2.h4.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f2a556ef2e061d0c3fdc245cf59f5f0c4700f9aff995b33fd21c7fdd2da6ba9e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a13d77c1a4c11602e31599f73543e81195dd57801ee1a12910f5523c31207773"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b227d9d1d99b78717162982058a2ddef83a5136f335c393a6dfe9408380a3577"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fff3302714ee7aea333a309f016c77ab680ef3879575d93f552a88bb2790292a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 4장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103206.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 6절이며, 통상 인용 2권 6장 2-3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b8a336d52a1640e1d1def38951573cdc3e06305f4073a866f317eb25f4fd8194",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2a556ef2e061d0c3fdc245cf59f5f0c4700f9aff995b33fd21c7fdd2da6ba9e",
            "source_revision_id": "sha256:b227d9d1d99b78717162982058a2ddef83a5136f335c393a6dfe9408380a3577",
            "translation_revision_id": "sha256:fff3302714ee7aea333a309f016c77ab680ef3879575d93f552a88bb2790292a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:920c49a6a0c8f90387740997609e49299fb57bc9ff7daf7b80b78d51bc22401b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2a556ef2e061d0c3fdc245cf59f5f0c4700f9aff995b33fd21c7fdd2da6ba9e",
            "source_revision_id": "sha256:b227d9d1d99b78717162982058a2ddef83a5136f335c393a6dfe9408380a3577",
            "translation_revision_id": "sha256:fff3302714ee7aea333a309f016c77ab680ef3879575d93f552a88bb2790292a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b8a336d52a1640e1d1def38951573cdc3e06305f4073a866f317eb25f4fd8194",
          "sha256:920c49a6a0c8f90387740997609e49299fb57bc9ff7daf7b80b78d51bc22401b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h4-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103206.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "유대인들이 이 부름으로 귀신을 쫓는다는 저자의 보고이다. 지금까지라는 시간 표현도 이레네우스의 발화 시점에 속한다.",
            "printed_page": 264,
            "printed_text": "Judaei usque nunc hac ipsa affatione daemonas effugant",
            "printed_volume": 1,
            "reported_group": "Jews",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_religious_practice"
          },
          {
            "explanation": "황제를 직접 보지 않아도 그의 지배를 안다는 비유와 신에 관한 논증을 구분한다.",
            "printed_page": 264,
            "printed_text": "hi qui sub Romanorum imperio sunt ... cognoscent propter dominium",
            "printed_volume": 1,
            "type": "analogy_of_roman_rule"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 4장 6절이며, 통상 인용 2권 6장 2-3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0e7e4c7bd6eede002378ec8bf3d55169a6bb2cf099c42d5297ef684468d8e08c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n469.jpg",
            "page_key": "1:264",
            "printed_page": 264,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a13d77c1a4c11602e31599f73543e81195dd57801ee1a12910f5523c31207773",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc Altissimi et Omnipotentis appellationi omnia subjecta sunt: et hujus invocatione etiam ante adventum Domini nostri salvabantur homines, et a spiritibus nequissimis, et a daemoniis universis, et ab apostasia universa: non quasi vidissent eum terreni spiritus aut daemones, sed cum scirent quoniam est, qui est super omnia Deus, cujus et invocationem tremebat, et tremit universa creatura et principatus et potentia et omnis subjecta virtus. Aut nunquid hi qui sub Romanorum imperio sunt, quamvis nunquam viderint Imperatorem, sed valde et per terram, et per mare separati ab eo, cognoscent propter dominium eum qui maximam potestatem habet principatus; qui autem super nos erant angeli, vel ille quem mundi fabricatorem dicunt, non cognoscent omnipotentem, quando jam et muta animalia tremant et cedant tali invocationi? Et utique non viderunt eum, tamen Domini nostri nomini subjecta sunt omnia: sic et ejus qui omnia fecit et condidit vocabulo, cum alter non sit quam ipse qui mundum fecit. Et propter hoc Judaei usque nunc hac ipsa affatione daemonas effugant, quando omnia timeant invocationem ejus qui fecit ea. Si itaque mutis animalibus irrationabiliores noluerint angelos esse, invenient quoniam oportebat, licet non vidissent hi eum qui super omnia Deus est, uti cognoscerent potentatum et dominium ejus. Ridiculum enim vere apparebit, si se quidem, qui super terram sunt, cognoscere dicunt eum qui super omnia est Deus, quem nunquam viderunt; ei autem qui eos fecit, et universum mundum secundum eos, non permittant, cum sit in summis et super coelos, cognoscere ea quae ipsi, quum sint in humilibus, sciunt. Nisi forte sub terra in tartaro esse Bythum suum dicunt, quapropter et primos se cognovisse eum, quam hi qui in altitudine habitant angeli; in tantam amentiam venientes, uti dementem pronuntient mundi fabricatorem: quorum vere quidem est misereri, cum in tanta dementia dicant, neque Matrem agnovisse eum, neque semen ejus, neque Pleroma Aeonum, neque Propatorem, neque quid essent quae fabricavit; esse autem imagines eorum, quae intra Pleroma sunt, latenter Salvatore operato sic fieri in honorem eorum qui sursum sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b227d9d1d99b78717162982058a2ddef83a5136f335c393a6dfe9408380a3577",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et propter hoc Altissimi et Omnipotentis appellationi omnia subjecta sunt: et hujus invocatione etiam ante adventum Domini nostri salvabantur homines, et a spiritibus nequissimis, et a daemoniis universis, et ab apostasia universa: non quasi vidissent eum terreni spiritus aut daemones, sed cum scirent quoniam est, qui est super omnia Deus, cujus et invocationem tremebat, et tremit universa creatura et principatus et potentia et omnis subjecta virtus. Aut nunquid hi qui sub Romanorum imperio sunt, quamvis nunquam viderint Imperatorem, sed valde et per terram, et per mare separati ab eo, cognoscent propter dominium eum qui maximam potestatem habet principatus; qui autem super nos erant angeli, vel ille quem mundi fabricatorem dicunt, non cognoscent omnipotentem, quando jam et muta animalia tremant et cedant tali invocationi? Et utique non viderunt eum, tamen Domini nostri nomini subjecta sunt omnia: sic et ejus qui omnia fecit et condidit vocabulo, cum alter non sit quam ipse qui mundum fecit. Et propter hoc Judaei usque nunc hac ipsa affatione daemonas effugant, quando omnia timeant invocationem ejus qui fecit ea. Si itaque mutis animalibus irrationabiliores noluerint angelos esse, invenient quoniam oportebat, licet non vidissent hi eum qui super omnia Deus est, uti cognoscerent potentatum et dominium ejus. Ridiculum enim vere apparebit, si se quidem, qui super terram sunt, cognoscere dicunt eum qui super omnia est Deus, quem nunquam viderunt; ei autem qui eos fecit, et universum mundum secundum eos, non permittant, cum sit in summis et super coelos, cognoscere ea quae ipsi, quum sint in humilibus, sciunt. Nisi forte sub terra in tartaro esse Bythum suum dicunt, quapropter et primos se cognovisse eum, quam hi qui in altitudine habitant angeli; in tantam amentiam venientes, uti dementem pronuntient mundi fabricatorem: quorum vere quidem est misereri, cum in tanta dementia dicant, neque Matrem agnovisse eum, neque semen ejus, neque Pleroma Aeonum, neque Propatorem, neque quid essent quae fabricavit; esse autem imagines eorum, quae intra Pleroma sunt, latenter Salvatore operato sic fieri in honorem eorum qui sursum sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cc5fc95e37fcf7947537876adc19ced59a69b30253c140d10078a3a93f0189fd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4장 6절은 통상 인용 2권 6장 2-3절을 담는다. 하나님을 부르는 일, 로마의 지배, 다시 천사들의 앎에 관한 반론으로 이어진다.",
          "황제를 직접 본 적 없는 제국의 사람들이 그의 지배를 안다는 비유이다. 이어지는 천사들의 앎과 대비되는 질문으로 옮겼다.",
          "유대인들이 이 부름으로 귀신을 쫓는다는 말은 이레네우스의 관행 보고로 원문 데이터에 표시했다. 지금까지라는 시간 표현의 기준은 저자의 발화 시점이다.",
          "타르타로스에 뷔토스가 있다는 대목은 상대 집단의 주장에 대한 저자의 반어적 가정이다. 마지막 문단에서 세계 제작자가 알지 못한다는 대상 가운데 semen ejus는 바로 앞의 어머니의 씨에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a13d77c1a4c11602e31599f73543e81195dd57801ee1a12910f5523c31207773"
            ],
            "text": "이 때문에 지극히 높으신 분, 전능하신 분이라는 이름에 만물이 복종한다. 우리 주님이 오시기 전에도 그분을 부름으로써 사람들은 지극히 악한 영들과, 온갖 귀신들과, 모든 배교에서 구원받았다. 땅의 영들이나 귀신들이 그분을 보았기 때문이 아니라, 만물 위에 계신 하나님이 존재하신다는 것을 알았기 때문이다. 그분을 부르는 소리에 떨었으며, 지금도 떤다. 모든 피조물과 지배 권세와 능력, 그 아래 놓인 모든 권능도 그러하다. 로마 제국 아래 사는 사람들은 어떠한가? 황제를 한 번도 보지 못하고, 육지와 바다를 사이에 두고 그에게서 아주 멀리 떨어져 있어도, 그의 지배 때문에 최고의 통치 권한을 지닌 그를 알지 않겠는가? 말 못 하는 짐승들까지 그렇게 이름을 부르는 소리에 떨며 굴복하는데, 우리보다 위에 있던 천사들이나, 그들이 세계 제작자라고 부르는 존재는 전능하신 분을 알지 못하겠는가? 분명 그들은 그분을 보지 못했으나, 만물은 우리 주님의 이름에 복종한다. 만물을 지으시고 만드신 분의 이름에도 마찬가지이다. 그분은 바로 세상을 만드신 분이시기 때문이다. 이 때문에 유대인들은 지금까지도 이 부름으로 귀신들을 쫓아낸다. 만물이 자기를 만든 분의 이름을 부르는 소리를 두려워하기 때문이다. 천사들이 말 못 하는 짐승들보다 이성이 부족하다고 말하고 싶지 않다면, 천사들이 만물 위의 하나님을 보지는 못했더라도, 그분의 권능과 지배를 알았어야 한다는 것을 그들은 깨닫게 될 것이다. 땅 위에 사는 자기들은 한 번도 본 적 없는 만물 위의 하나님을 안다고 말하면서, 자기들과 온 세상을 만들었다는 존재에게는 그가 높은 곳, 하늘 위에 있어도, 낮은 곳에 있는 자기들이 아는 것조차 알지 못한다고 한다면, 참으로 우스운 일이 될 것이다. 혹시 자기들의 뷔토스가 땅 아래 타르타로스에 있다고 말한다면 모를까. 그래서 자기들이 그를 먼저 알았다고, 높은 곳에 사는 천사들보다 먼저 알았다고 말한다면 말이다. 그들은 이토록 어리석은 데까지 이르러, 세계 제작자가 지각없는 존재라고 선언한다. 참으로 불쌍히 여길 사람들이다. 그토록 어리석게 말하기 때문이다. 세계 제작자는 어머니도, 그 어머니의 씨도, 아이온들의 플레로마도, 프로파토르도, 자기가 만든 것들이 무엇인지도 알지 못했다고 한다. 그것들이 플레로마 안의 존재들을 본뜬 형상이며, 위에 있는 존재들을 공경하려고 구원자가 남몰래 그렇게 만들어지도록 일했다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b227d9d1d99b78717162982058a2ddef83a5136f335c393a6dfe9408380a3577"
        ],
        "text": "이 때문에 지극히 높으신 분, 전능하신 분이라는 이름에 만물이 복종한다. 우리 주님이 오시기 전에도 그분을 부름으로써 사람들은 지극히 악한 영들과, 온갖 귀신들과, 모든 배교에서 구원받았다. 땅의 영들이나 귀신들이 그분을 보았기 때문이 아니라, 만물 위에 계신 하나님이 존재하신다는 것을 알았기 때문이다. 그분을 부르는 소리에 떨었으며, 지금도 떤다. 모든 피조물과 지배 권세와 능력, 그 아래 놓인 모든 권능도 그러하다. 로마 제국 아래 사는 사람들은 어떠한가? 황제를 한 번도 보지 못하고, 육지와 바다를 사이에 두고 그에게서 아주 멀리 떨어져 있어도, 그의 지배 때문에 최고의 통치 권한을 지닌 그를 알지 않겠는가? 말 못 하는 짐승들까지 그렇게 이름을 부르는 소리에 떨며 굴복하는데, 우리보다 위에 있던 천사들이나, 그들이 세계 제작자라고 부르는 존재는 전능하신 분을 알지 못하겠는가? 분명 그들은 그분을 보지 못했으나, 만물은 우리 주님의 이름에 복종한다. 만물을 지으시고 만드신 분의 이름에도 마찬가지이다. 그분은 바로 세상을 만드신 분이시기 때문이다. 이 때문에 유대인들은 지금까지도 이 부름으로 귀신들을 쫓아낸다. 만물이 자기를 만든 분의 이름을 부르는 소리를 두려워하기 때문이다. 천사들이 말 못 하는 짐승들보다 이성이 부족하다고 말하고 싶지 않다면, 천사들이 만물 위의 하나님을 보지는 못했더라도, 그분의 권능과 지배를 알았어야 한다는 것을 그들은 깨닫게 될 것이다. 땅 위에 사는 자기들은 한 번도 본 적 없는 만물 위의 하나님을 안다고 말하면서, 자기들과 온 세상을 만들었다는 존재에게는 그가 높은 곳, 하늘 위에 있어도, 낮은 곳에 있는 자기들이 아는 것조차 알지 못한다고 한다면, 참으로 우스운 일이 될 것이다. 혹시 자기들의 뷔토스가 땅 아래 타르타로스에 있다고 말한다면 모를까. 그래서 자기들이 그를 먼저 알았다고, 높은 곳에 사는 천사들보다 먼저 알았다고 말한다면 말이다. 그들은 이토록 어리석은 데까지 이르러, 세계 제작자가 지각없는 존재라고 선언한다. 참으로 불쌍히 여길 사람들이다. 그토록 어리석게 말하기 때문이다. 세계 제작자는 어머니도, 그 어머니의 씨도, 아이온들의 플레로마도, 프로파토르도, 자기가 만든 것들이 무엇인지도 알지 못했다고 한다. 그것들이 플레로마 안의 존재들을 본뜬 형상이며, 위에 있는 존재들을 공경하려고 구원자가 남몰래 그렇게 만들어지도록 일했다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fff3302714ee7aea333a309f016c77ab680ef3879575d93f552a88bb2790292a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
      },
      "work_location": "2.h4.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-4:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:26e98ff82b73186e3fc1e60d822e5f4cc847496132067ab6d70291f3c5b8910b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e52540b131ade4f8c65e416296b0788dec89f0d6e38886547d11cc76eb7ead80"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:16b32497691a1f3207fe24dfa4fe3a074df52a614fe6973da8e112a5d0222047"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f27db46f268e7c769aaccf7fac2d19f645e8dda9c9d8ff6f8ce0f820269b53f3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 5장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              265
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 5장 1절이며, 통상 인용 2권 7장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5a2278ac16d35818d0f5d687680b361c38bffc3a1935b7bec1e763591031c164",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:26e98ff82b73186e3fc1e60d822e5f4cc847496132067ab6d70291f3c5b8910b",
            "source_revision_id": "sha256:16b32497691a1f3207fe24dfa4fe3a074df52a614fe6973da8e112a5d0222047",
            "translation_revision_id": "sha256:f27db46f268e7c769aaccf7fac2d19f645e8dda9c9d8ff6f8ce0f820269b53f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8e3b23dcd2b61b1082c7254457f370616a5646d9d008bb843a5cb790b9686637",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:26e98ff82b73186e3fc1e60d822e5f4cc847496132067ab6d70291f3c5b8910b",
            "source_revision_id": "sha256:16b32497691a1f3207fe24dfa4fe3a074df52a614fe6973da8e112a5d0222047",
            "translation_revision_id": "sha256:f27db46f268e7c769aaccf7fac2d19f645e8dda9c9d8ff6f8ce0f820269b53f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5a2278ac16d35818d0f5d687680b361c38bffc3a1935b7bec1e763591031c164",
          "sha256:8e3b23dcd2b61b1082c7254457f370616a5646d9d008bb843a5cb790b9686637"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              265
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "erit와 arguitur, 비교 구문이 함께 나타나는 인쇄 문장을 보존했다. 각주 2의 대안을 번역 메모에서 구별한다.",
            "printed_page": 265,
            "printed_text": "Vanae igitur gloriae appetitor magis erit Salvator, quam honorans quae sunt sursum, arguitur a nobis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_mixed_construction"
          },
          {
            "explanation": "각주 4가 그리스어 속격 독립 구문의 영향으로 설명하는 라틴어 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 265,
            "printed_text": "extremae confusionis non habentis propriam substantiam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_genitive_absolute"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 5장 1절이며, 통상 인용 2권 7장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "012b43d20895dca1a2233b50068881e8be9594c417b4f00c06153b38cc2f56b5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n470.jpg",
            "page_key": "1:265",
            "printed_page": 265,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e52540b131ade4f8c65e416296b0788dec89f0d6e38886547d11cc76eb7ead80",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ignorante itaque Demiurgo universa, Salvatorem dicunt honorasse Pleroma in conditione per Matrem, similitudines et imagines eorum quae sursum sunt emittentem. Sed quoniam quidem impossibile erat, extra Pleroma esse aliquid, in quo imagines dicunt factas esse eorum qui sunt intra Pleroma, vel ab alio quodam praeter primum Deum fabricari hunc mundum, ostendimus. Si autem suave est undique evertere eos, et mendaces arguere, dicemus adversus eos, quoniam si in honorem eorum quae sursum sunt, facta sunt haec secundum illorum imaginem a Salvatore, semper ea oportet perseverare, uti et semper sint in honore, quae sunt honorata. Si autem transeunt, quae utilitas hujus brevissimi temporis honoris, qui aliquando quidem non fuit, rursus autem non erit? Vanae igitur gloriae appetitor magis erit Salvator, quam honorans quae sunt sursum, arguitur a nobis. Quis enim honor est aeternorum eorum quae semper sunt, ea quae sunt temporalia; eorum quae stant, ea quae praetereunt; incorruptibilium, corruptibilia? Quandoquidem et apud homines qui sunt temporales, nulla gratia est ejus honoris, qui celeriter praeterit, sed ejus qui plurimum quantum potest perseverat. Quae autem statim ut facta sunt exterminantur, in contumeliam magis eorum qui putantur honorari facta esse juste dicentur: et contumeliose tractari id quod est aeternum, corrupta ejus et soluta imagine. Quid autem si non plorasset, et risisset, et aporiata esset mater ipsorum, non habuisset Salvator per quae honoraret plenitudinem, extremae confusionis non habentis propriam substantiam, per quam honoraret Propatorem?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:16b32497691a1f3207fe24dfa4fe3a074df52a614fe6973da8e112a5d0222047",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ignorante itaque Demiurgo universa, Salvatorem dicunt honorasse Pleroma in conditione per Matrem, similitudines et imagines eorum quae sursum sunt emittentem. Sed quoniam quidem impossibile erat, extra Pleroma esse aliquid, in quo imagines dicunt factas esse eorum qui sunt intra Pleroma, vel ab alio quodam praeter primum Deum fabricari hunc mundum, ostendimus. Si autem suave est undique evertere eos, et mendaces arguere, dicemus adversus eos, quoniam si in honorem eorum quae sursum sunt, facta sunt haec secundum illorum imaginem a Salvatore, semper ea oportet perseverare, uti et semper sint in honore, quae sunt honorata. Si autem transeunt, quae utilitas hujus brevissimi temporis honoris, qui aliquando quidem non fuit, rursus autem non erit? Vanae igitur gloriae appetitor magis erit Salvator, quam honorans quae sunt sursum, arguitur a nobis. Quis enim honor est aeternorum eorum quae semper sunt, ea quae sunt temporalia; eorum quae stant, ea quae praetereunt; incorruptibilium, corruptibilia? Quandoquidem et apud homines qui sunt temporales, nulla gratia est ejus honoris, qui celeriter praeterit, sed ejus qui plurimum quantum potest perseverat. Quae autem statim ut facta sunt exterminantur, in contumeliam magis eorum qui putantur honorari facta esse juste dicentur: et contumeliose tractari id quod est aeternum, corrupta ejus et soluta imagine. Quid autem si non plorasset, et risisset, et aporiata esset mater ipsorum, non habuisset Salvator per quae honoraret plenitudinem, extremae confusionis non habentis propriam substantiam, per quam honoraret Propatorem?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "952ab5c352e409ba8c1dda8c90ce07904e1060317c154e305677f2eae8df0553",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 5장은 통상 인용 2권 7장 1-2절을 담는다. 이 절은 사라지는 창조물이 영원한 존재에게 영예를 돌리는 형상이 될 수 있는지 따진다.",
          "265쪽의 erit와 arguitur가 섞인 문장은 구원자가 헛된 영광을 추구하는 자가 된다는 논박으로 풀었다. 각주 2는 erit의 삭제 제안과 quam의 해석을 논의하지만, 대본의 낱말을 유지했다.",
          "extremae confusionis non habentis propriam substantiam은 속격 독립 구문으로 읽었다. 265쪽 각주 4는 그리스어 구문을 따라 옮긴 형태로 설명한다. 마지막 조건문은 어머니의 울음과 웃음, 막막함이 창조의 재료가 된다는 앞선 설명을 전제로 한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e52540b131ade4f8c65e416296b0788dec89f0d6e38886547d11cc76eb7ead80"
            ],
            "text": "그들은 데미우르고스가 이 모든 것을 모르는 가운데, 구원자가 어머니를 통해 위에 있는 존재들의 모양과 형상을 발출하여, 창조 세계 안에서 플레로마를 공경했다고 말한다. 그러나 플레로마 밖에 무엇이 있고, 플레로마 안에 있는 존재들의 형상이 그곳에서 만들어졌다는 것이나, 최초의 하나님 외의 다른 존재가 이 세상을 만들었다는 것은 불가능하다고 이미 밝혔다. 그들을 논박하는 일이 즐겁다면, 모든 방면에서 무너뜨리고 거짓말을 드러내도록, 그들에게 이렇게 말하겠다. 위에 있는 존재들을 공경하려고, 구원자가 그들의 형상대로 이것들을 만들었다면, 이것들은 언제나 존속해야 한다. 공경받은 존재들이 언제나 영예를 누리도록 말이다. 이것들이 사라진다면, 한때는 없다가, 다시 없어질 이토록 짧은 영예에 무슨 유익이 있겠는가? 구원자는 위에 있는 존재들을 공경하기보다, 오히려 헛된 영광을 추구하는 자일 것이라고 우리는 논박한다. 시간에 속한 것들이 언제나 존재하는 영원한 것들에게 무슨 영예가 되겠는가? 사라지는 것들이 존속하는 것들에게, 썩는 것들이 썩지 않는 것들에게 무슨 영예가 되겠는가? 시간에 속한 인간들 사이에서도, 빨리 사라지는 영예에는 기뻐할 것이 없고, 할 수 있는 한 오래 지속되는 영예에 기쁨이 있기 때문이다. 만들어지자마자 없어지는 것들은, 그로 인해 공경받는다고 여겨지는 존재들을 오히려 모욕하려고 만들어졌다고 말하는 것이 옳다. 형상이 부패하고 해체되면, 영원한 원형도 모욕을 당하는 것이다. 그들의 어머니가 울고 웃고 막막해하는 일을 겪지 않았다면 어떻게 되었겠는가? 구원자는 충만함을 공경할 수단도 없었을 것이다. 말단의 혼란에는 프로파토르를 공경하는 데 쓸 자기 고유의 실체가 없었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:16b32497691a1f3207fe24dfa4fe3a074df52a614fe6973da8e112a5d0222047"
        ],
        "text": "그들은 데미우르고스가 이 모든 것을 모르는 가운데, 구원자가 어머니를 통해 위에 있는 존재들의 모양과 형상을 발출하여, 창조 세계 안에서 플레로마를 공경했다고 말한다. 그러나 플레로마 밖에 무엇이 있고, 플레로마 안에 있는 존재들의 형상이 그곳에서 만들어졌다는 것이나, 최초의 하나님 외의 다른 존재가 이 세상을 만들었다는 것은 불가능하다고 이미 밝혔다. 그들을 논박하는 일이 즐겁다면, 모든 방면에서 무너뜨리고 거짓말을 드러내도록, 그들에게 이렇게 말하겠다. 위에 있는 존재들을 공경하려고, 구원자가 그들의 형상대로 이것들을 만들었다면, 이것들은 언제나 존속해야 한다. 공경받은 존재들이 언제나 영예를 누리도록 말이다. 이것들이 사라진다면, 한때는 없다가, 다시 없어질 이토록 짧은 영예에 무슨 유익이 있겠는가? 구원자는 위에 있는 존재들을 공경하기보다, 오히려 헛된 영광을 추구하는 자일 것이라고 우리는 논박한다. 시간에 속한 것들이 언제나 존재하는 영원한 것들에게 무슨 영예가 되겠는가? 사라지는 것들이 존속하는 것들에게, 썩는 것들이 썩지 않는 것들에게 무슨 영예가 되겠는가? 시간에 속한 인간들 사이에서도, 빨리 사라지는 영예에는 기뻐할 것이 없고, 할 수 있는 한 오래 지속되는 영예에 기쁨이 있기 때문이다. 만들어지자마자 없어지는 것들은, 그로 인해 공경받는다고 여겨지는 존재들을 오히려 모욕하려고 만들어졌다고 말하는 것이 옳다. 형상이 부패하고 해체되면, 영원한 원형도 모욕을 당하는 것이다. 그들의 어머니가 울고 웃고 막막해하는 일을 겪지 않았다면 어떻게 되었겠는가? 구원자는 충만함을 공경할 수단도 없었을 것이다. 말단의 혼란에는 프로파토르를 공경하는 데 쓸 자기 고유의 실체가 없었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f27db46f268e7c769aaccf7fac2d19f645e8dda9c9d8ff6f8ce0f820269b53f3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "work_location": "2.h5.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a730c33697e0eb35927ffd46c55ce8b25ac88e1e4980397ac464c13845191da7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9d516165c863c5a3ffb02a385b530fb24ca8b28b47e64e2e099f890abe3b0618",
            "sha256:87b94e737848083429711fab20bb7663729bd0f41051470c5e1ceba77dc33711"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f90f03e0103e2c06d1be2e33d0656dbf570c03105dc6ee4c07118f0454b7441e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ad8f44d62bdc20316d54f5ab7184022aa1b0dbd2b4ff3ff5a10f98407c6a1716"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 5장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              266,
              267
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 5장 2절이며, 통상 인용 2권 7장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0d44eb735b591fcc8fbcef80b16da5443b235ef7514632886d331e7c142c35fb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a730c33697e0eb35927ffd46c55ce8b25ac88e1e4980397ac464c13845191da7",
            "source_revision_id": "sha256:f90f03e0103e2c06d1be2e33d0656dbf570c03105dc6ee4c07118f0454b7441e",
            "translation_revision_id": "sha256:ad8f44d62bdc20316d54f5ab7184022aa1b0dbd2b4ff3ff5a10f98407c6a1716"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0e484f941ac48d6795094703277e8dbc37fa755e2730053482dc7a24b3197e52",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a730c33697e0eb35927ffd46c55ce8b25ac88e1e4980397ac464c13845191da7",
            "source_revision_id": "sha256:f90f03e0103e2c06d1be2e33d0656dbf570c03105dc6ee4c07118f0454b7441e",
            "translation_revision_id": "sha256:ad8f44d62bdc20316d54f5ab7184022aa1b0dbd2b4ff3ff5a10f98407c6a1716"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0d44eb735b591fcc8fbcef80b16da5443b235ef7514632886d331e7c142c35fb",
          "sha256:0e484f941ac48d6795094703277e8dbc37fa755e2730053482dc7a24b3197e52"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h5-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              266,
              267
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "dissimilis",
            "evidence_pdf_page": 120,
            "evidence_pdf_sha256": "28d7c27efad7309185949ccc335a78d2ff861f47025d36169ab36142690aad61",
            "evidence_printed_page": 108,
            "evidence_url": "https://www.aboutpsyche.com/_media/books_and_literature/against_heresies/five_books_of_s._irenaeus_bishop_of_lyons_against_heresies_1872_.pdf#page=120",
            "explanation": "Keble 1872판의 주석은 뒤 문맥을 근거로 dissimilis를 제안한다. 본문에 채택한 교정과 원래 인쇄 형태를 함께 보존했다.",
            "printed_page": 266,
            "printed_reading": "indissimilis",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the conjecture in John Keble translation, 1872, printed p. 108, note g",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "explanation": "세계 제작자가 발출한 독생자의 형상이라는 구문을 보존하고, 각주 1-2의 역할 구분을 메모한다.",
            "printed_page": 266,
            "printed_text": "emissam a mundi fabricatore Unigeniti",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_maker_designation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 5장 2절이며, 통상 인용 2권 7장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8093be7e3d7a769bd95bf510956bac2556606ccebbd3b59a3f3c6ed496521dad",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n471.jpg",
            "page_key": "1:266",
            "printed_page": 266,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9d516165c863c5a3ffb02a385b530fb24ca8b28b47e64e2e099f890abe3b0618",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "O vanae gloriae honor, qui statim praeterit, et jam non apparet! Erit aliquis Aeon, in quo in totum talis honor fuisse non reputabitur, et inhonorata erunt tunc quae sunt sursum: aut aliam iterum necesse erit Matrem emittere plorantem, et aporiatam, in honorem Pleromatis. O dissimilis, simul autem et blasphemae imaginis! Imaginem mihi dicitis emissam a mundi fabricatore Unigeniti, quem et Nun vultis esse Patris universorum, et imaginem hanc ignorare quidem semetipsam; ignorare autem et conditionem, ignorare autem et Matrem, et omne quodcunque est eorum quae sunt, et eorum quae ab eo facta sunt: et non erubescitis adversus vos ipsos ignorantiam inducentes usque ad ipsum Monogenen? Si enim secundum similitudinem eorum quae sunt sursum, a Salvatore facta sunt haec, ignorante eo tanta qui secundum similitudinem factus est, necesse est et circa eum et secundum eum, ad cujus similitudinem factus est is qui ignorat, hujusmodi ignorantiam exsistere spiritaliter. Non enim possibile est, cum sint utrique spiritaliter emissi, neque plasmati neque compositi,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e8ea029fc28a507997072a6c0abd04ef82de8e3387ff2acd0ba44b18892c8f5b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n472.jpg",
            "page_key": "1:267",
            "printed_page": 267,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:87b94e737848083429711fab20bb7663729bd0f41051470c5e1ceba77dc33711",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in quibusdam quidem similitudinem servasse, in quibusdam vero depravasse imaginem similitudinis, quae in hoc sit emissa, ut sit secundum similitudinem ejus, quae sursum est emissio. Quod si non est similis, Salvatoris erit incusatio, qui dissimilem emisit imaginem, quasi reprobabilis artifex. Nec enim dicere possunt, quasi non haberet potestatem emissionis Salvator, quem Omnia esse dicunt. Si igitur dissimilis est imago, malus est artifex, et est culpa Salvatoris secundum eos. Si autem similis est, eadem ignorantia invenietur circa Nun Propatoris ipsorum, hoc est, Monogenen: et ignoravit quidem semetipsum Nus Patris, ignoravit autem et Patrem, ignoravit autem et ea quae ab eo facta sunt. Si autem cognoscit ille, et eum, qui ad similitudinem ejus factus est a Salvatore, necesse est cognoscere quae sunt similia: et soluta est ipsorum secundum suam regulam maxima blasphemia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f90f03e0103e2c06d1be2e33d0656dbf570c03105dc6ee4c07118f0454b7441e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "O vanae gloriae honor, qui statim praeterit, et jam non apparet! Erit aliquis Aeon, in quo in totum talis honor fuisse non reputabitur, et inhonorata erunt tunc quae sunt sursum: aut aliam iterum necesse erit Matrem emittere plorantem, et aporiatam, in honorem Pleromatis. O dissimilis, simul autem et blasphemae imaginis! Imaginem mihi dicitis emissam a mundi fabricatore Unigeniti, quem et Nun vultis esse Patris universorum, et imaginem hanc ignorare quidem semetipsam; ignorare autem et conditionem, ignorare autem et Matrem, et omne quodcunque est eorum quae sunt, et eorum quae ab eo facta sunt: et non erubescitis adversus vos ipsos ignorantiam inducentes usque ad ipsum Monogenen? Si enim secundum similitudinem eorum quae sunt sursum, a Salvatore facta sunt haec, ignorante eo tanta qui secundum similitudinem factus est, necesse est et circa eum et secundum eum, ad cujus similitudinem factus est is qui ignorat, hujusmodi ignorantiam exsistere spiritaliter. Non enim possibile est, cum sint utrique spiritaliter emissi, neque plasmati neque compositi, in quibusdam quidem similitudinem servasse, in quibusdam vero depravasse imaginem similitudinis, quae in hoc sit emissa, ut sit secundum similitudinem ejus, quae sursum est emissio. Quod si non est similis, Salvatoris erit incusatio, qui dissimilem emisit imaginem, quasi reprobabilis artifex. Nec enim dicere possunt, quasi non haberet potestatem emissionis Salvator, quem Omnia esse dicunt. Si igitur dissimilis est imago, malus est artifex, et est culpa Salvatoris secundum eos. Si autem similis est, eadem ignorantia invenietur circa Nun Propatoris ipsorum, hoc est, Monogenen: et ignoravit quidem semetipsum Nus Patris, ignoravit autem et Patrem, ignoravit autem et ea quae ab eo facta sunt. Si autem cognoscit ille, et eum, qui ad similitudinem ejus factus est a Salvatore, necesse est cognoscere quae sunt similia: et soluta est ipsorum secundum suam regulam maxima blasphemia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fb111bd0444e876b021a0bc43415a0c1627e587160e9ec5d0fb0ce55dc3bbf34",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "266쪽의 indissimilis는 Keble 번역본(1872) 108쪽 각주 g가 제안한 dissimilis로 교정하여 닮지 않음으로 옮겼다. 해당 주석은 뒤의 문맥을 교정 근거로 든다. 프로젝트가 채택한 추정이며, Harvey의 인쇄 형태와 비교 자료 위치를 원문 수정 기록에 함께 남겼다.",
          "세계 제작자가 독생자의 형상을 발출했다는 구문을 유지했다. Harvey의 266쪽 각주 1-2는 구원자가 창조를 계획하고 데미우르고스가 실행한다는 역할을 구별한다. 이어지는 quem은 독생자에게 연결하여 그 독생자가 아버지의 누스라고 옮겼다.",
          "Unigenitus와 Monogenes는 이 문단에서 같은 존재를 가리킨다. 라틴어 일반 명칭은 독생자, 그리스어 이름 형태는 모노게네스로 옮겼으며, 누스라는 명칭과도 연결된다.",
          "닮은 형상이라면 무지까지 원형과 공유해야 하고, 닮지 않았다면 형상을 만든 구원자의 능력이 비난받는다는 두 경우를 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9d516165c863c5a3ffb02a385b530fb24ca8b28b47e64e2e099f890abe3b0618",
              "sha256:87b94e737848083429711fab20bb7663729bd0f41051470c5e1ceba77dc33711"
            ],
            "text": "아, 헛된 영광의 영예여! 곧 사라져 버리고, 더는 보이지 않는구나! 어떤 아이온이 있을 텐데, 그 안에서는 그런 영예가 있었다고 전혀 여기지 않을 것이다. 그때는 위에 있는 존재들이 공경받지 못할 것이며, 아니면 다시 다른 어머니를 발출해야 할 것이다. 울고 막막해하는 어머니를, 플레로마를 공경하기 위해 말이다. 이 얼마나 닮지 않으면서도 모독적인 형상인가! 그대들은 내게 말한다. 세계 제작자가 독생자의 형상을 발출했다고, 그 독생자가 만물의 아버지의 누스라고 말하려 한다. 그러면서 이 형상은 자기 자신도 모르고, 창조 세계도 모르며, 어머니도 모르고, 존재하는 모든 것과, 자기가 만든 것들도 모른다고 한다. 그대들은 자신들의 말에 거슬러, 모노게네스 자신에게까지 무지를 끌어들이면서도 부끄럽지 않은가? 위에 있는 존재들의 모양을 따라 구원자가 이것들을 만들었는데, 그 모양을 따라 만들어진 존재가 그토록 많은 것을 모른다면, 그 무지한 존재가 본떠 만들어진 원형에게도, 그 원형에 상응하여, 같은 무지가 영적으로 존재해야 한다. 둘 다 영적으로 발출되었으며, 빚어지거나 합성되지 않았는데, 어떤 점에서는 닮음을 보존하고, 어떤 점에서는 닮은 형상을 훼손했다는 것은 불가능하기 때문이다. 이 형상은 애초에 위에 있는 발출물의 모양을 따르도록 발출된 것이다. 만일 닮지 않았다면, 닮지 않은 형상을 발출한 구원자가 비난받을 것이다. 형편없는 장인이라는 비난이다. 그들이 만물이라고 부르는 구원자에게 발출할 능력이 없었다고는 말할 수 없기 때문이다. 형상이 닮지 않았다면, 그는 서투른 장인이며, 그들의 주장에 따르면 잘못은 구원자에게 있다. 형상이 닮았다면, 그들의 프로파토르의 누스, 곧 모노게네스에게서도 같은 무지가 발견될 것이다. 아버지의 누스도 자기 자신을 몰랐고, 아버지도 몰랐으며, 자기가 만든 것들도 몰랐다는 말이 된다. 그러나 그가 알고 있다면, 구원자가 그의 모양을 따라 만든 존재도 반드시 비슷한 것들을 알아야 한다. 그들의 가장 큰 모독은 바로 자기들의 기준에 따라 무너진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f90f03e0103e2c06d1be2e33d0656dbf570c03105dc6ee4c07118f0454b7441e"
        ],
        "text": "아, 헛된 영광의 영예여! 곧 사라져 버리고, 더는 보이지 않는구나! 어떤 아이온이 있을 텐데, 그 안에서는 그런 영예가 있었다고 전혀 여기지 않을 것이다. 그때는 위에 있는 존재들이 공경받지 못할 것이며, 아니면 다시 다른 어머니를 발출해야 할 것이다. 울고 막막해하는 어머니를, 플레로마를 공경하기 위해 말이다. 이 얼마나 닮지 않으면서도 모독적인 형상인가! 그대들은 내게 말한다. 세계 제작자가 독생자의 형상을 발출했다고, 그 독생자가 만물의 아버지의 누스라고 말하려 한다. 그러면서 이 형상은 자기 자신도 모르고, 창조 세계도 모르며, 어머니도 모르고, 존재하는 모든 것과, 자기가 만든 것들도 모른다고 한다. 그대들은 자신들의 말에 거슬러, 모노게네스 자신에게까지 무지를 끌어들이면서도 부끄럽지 않은가? 위에 있는 존재들의 모양을 따라 구원자가 이것들을 만들었는데, 그 모양을 따라 만들어진 존재가 그토록 많은 것을 모른다면, 그 무지한 존재가 본떠 만들어진 원형에게도, 그 원형에 상응하여, 같은 무지가 영적으로 존재해야 한다. 둘 다 영적으로 발출되었으며, 빚어지거나 합성되지 않았는데, 어떤 점에서는 닮음을 보존하고, 어떤 점에서는 닮은 형상을 훼손했다는 것은 불가능하기 때문이다. 이 형상은 애초에 위에 있는 발출물의 모양을 따르도록 발출된 것이다. 만일 닮지 않았다면, 닮지 않은 형상을 발출한 구원자가 비난받을 것이다. 형편없는 장인이라는 비난이다. 그들이 만물이라고 부르는 구원자에게 발출할 능력이 없었다고는 말할 수 없기 때문이다. 형상이 닮지 않았다면, 그는 서투른 장인이며, 그들의 주장에 따르면 잘못은 구원자에게 있다. 형상이 닮았다면, 그들의 프로파토르의 누스, 곧 모노게네스에게서도 같은 무지가 발견될 것이다. 아버지의 누스도 자기 자신을 몰랐고, 아버지도 몰랐으며, 자기가 만든 것들도 몰랐다는 말이 된다. 그러나 그가 알고 있다면, 구원자가 그의 모양을 따라 만든 존재도 반드시 비슷한 것들을 알아야 한다. 그들의 가장 큰 모독은 바로 자기들의 기준에 따라 무너진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ad8f44d62bdc20316d54f5ab7184022aa1b0dbd2b4ff3ff5a10f98407c6a1716",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "work_location": "2.h5.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-5:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e6f2f31266e5c5386af07f881b6e6a7488cd0c30aa933d405d742c4d7ddd41f1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0e4957b20f11266d32546929d88b17aae081eb97e1d07c5b81c4ce0bdb0268c7",
            "sha256:83d3296ee299da302de28accc65321d9ad60ff0de5ce749cb82b0c0b1575f450"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b4cbb65bbd4096a2507cc65d3373574d3906a94c5f482f7bf9345e0e824ae421"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fe4d40d2fa4ffa367656e4b03d5c5bb7a5cdff876dbf8e89c3532ac0ed13908d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 6장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267,
              268
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 1절이며, 통상 인용 2권 7장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:9c7733a922ef74bea786d89d7180a08a1c2eb60e31a3580a4d4092f86f5f0d08",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e6f2f31266e5c5386af07f881b6e6a7488cd0c30aa933d405d742c4d7ddd41f1",
            "source_revision_id": "sha256:b4cbb65bbd4096a2507cc65d3373574d3906a94c5f482f7bf9345e0e824ae421",
            "translation_revision_id": "sha256:fe4d40d2fa4ffa367656e4b03d5c5bb7a5cdff876dbf8e89c3532ac0ed13908d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:501db24f103ed80dd04f6d3ce977fc856cc88de66e3aa09ca3028b9fb58dfe6d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e6f2f31266e5c5386af07f881b6e6a7488cd0c30aa933d405d742c4d7ddd41f1",
            "source_revision_id": "sha256:b4cbb65bbd4096a2507cc65d3373574d3906a94c5f482f7bf9345e0e824ae421",
            "translation_revision_id": "sha256:fe4d40d2fa4ffa367656e4b03d5c5bb7a5cdff876dbf8e89c3532ac0ed13908d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9c7733a922ef74bea786d89d7180a08a1c2eb60e31a3580a4d4092f86f5f0d08",
          "sha256:501db24f103ed80dd04f6d3ce977fc856cc88de66e3aa09ca3028b9fb58dfe6d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267,
              268
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "사본의 vacua를 문맥에 맞춰 varia로 인쇄했다는 각주 2의 설명을 기록한다.",
            "manuscript_reading_reported": "vacua",
            "printed_page": 267,
            "printed_text": "varia",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey note 2",
            "type": "retained_edition_emendation"
          },
          {
            "adopted_reading": "Pleromatis",
            "explanation": "각주 4의 속격 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 267,
            "printed_reading": "Pleromati",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey note 4",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "아버지가 준비했다는 능동형과 인쇄된 인용 범위를 유지했다.",
            "printed_page": 268,
            "printed_text": "ignis autem aeternus, quem praeparavit Pater diabolo et angelis ejus",
            "printed_volume": 1,
            "scripture_reference": "Matthew 25:41",
            "type": "retained_scripture_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 1절이며, 통상 인용 2권 7장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e8ea029fc28a507997072a6c0abd04ef82de8e3387ff2acd0ba44b18892c8f5b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n472.jpg",
            "page_key": "1:267",
            "printed_page": 267,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0e4957b20f11266d32546929d88b17aae081eb97e1d07c5b81c4ce0bdb0268c7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et sine hoc autem, quonam modo ea quae sunt creaturae, sic varia et multa, et innumerabilia, eorum Aeonum qui sunt intra Pleroma xxx imagines esse possunt, quorum et nomina quae sint, secundum quod dicunt, in eo qui est ante hunc libro posuimus? Et non tantum universae creaturae varietatem, sed ne quidem partis alicujus aut coelestium, aut superterrestrium, aut aquatilium poterunt adaptare Pleromatis ipsorum parvitati. Quoniam enim Pleroma ipsorum xxx Aeones sunt, ipsi testantur: quoniam autem in una parte ipsorum quae dicta sunt, non xxx sed multa millia specierum esse annumerant, eos ostendere omnis quicunque confitebitur. Quomodo igitur ea, quae tam multae sunt conditionis et contrariis subsistentia, et repugnantia invicem, et interficientia alia alia, imagines et similitudines esse possunt xxx Aeonum Pleromatis; siquidem unius naturae, quemadmodum dicunt, ex aequali et simili exsistant, et nullam habeant differentiam? Oportebat autem, si haec illorum imagines sunt, quemadmodum natura nequam homines",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2a240e25257853b6a2905118d94233c1cc65868c29221200559c44721f2ed60e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n473.jpg",
            "page_key": "1:268",
            "printed_page": 268,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:83d3296ee299da302de28accc65321d9ad60ff0de5ce749cb82b0c0b1575f450",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicunt quosdam, et natura rursus bonos, et Aeonum ipsorum ostendere tales differentias, et quosdam quidem ex ipsis natura bonos dicere emissos, quosdam autem natura malos, ut imaginis illorum adinventio congruens esset Aeonibus. Adhuc autem quoniam in mundo altera quidem sunt mansueta, altera vero fera, et quaedam quidem non nocentia, quaedam nocentia, et reliquorum corrumpentia; et quaedam quidem superterrestria, quaedam aquatilia, quaedam volatilia, quaedam coelestia: similiter et Aeonas ostendere debent tales habere affectiones, si quidem haec illorum imagines sunt. Et ignis autem aeternus, quem praeparavit Pater diabolo et angelis ejus, cujus eorum qui sunt sursum Aeones imago sit interpretari debent: et ipse enim in conditione numeratur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b4cbb65bbd4096a2507cc65d3373574d3906a94c5f482f7bf9345e0e824ae421",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et sine hoc autem, quonam modo ea quae sunt creaturae, sic varia et multa, et innumerabilia, eorum Aeonum qui sunt intra Pleroma xxx imagines esse possunt, quorum et nomina quae sint, secundum quod dicunt, in eo qui est ante hunc libro posuimus? Et non tantum universae creaturae varietatem, sed ne quidem partis alicujus aut coelestium, aut superterrestrium, aut aquatilium poterunt adaptare Pleromatis ipsorum parvitati. Quoniam enim Pleroma ipsorum xxx Aeones sunt, ipsi testantur: quoniam autem in una parte ipsorum quae dicta sunt, non xxx sed multa millia specierum esse annumerant, eos ostendere omnis quicunque confitebitur. Quomodo igitur ea, quae tam multae sunt conditionis et contrariis subsistentia, et repugnantia invicem, et interficientia alia alia, imagines et similitudines esse possunt xxx Aeonum Pleromatis; siquidem unius naturae, quemadmodum dicunt, ex aequali et simili exsistant, et nullam habeant differentiam? Oportebat autem, si haec illorum imagines sunt, quemadmodum natura nequam homines dicunt quosdam, et natura rursus bonos, et Aeonum ipsorum ostendere tales differentias, et quosdam quidem ex ipsis natura bonos dicere emissos, quosdam autem natura malos, ut imaginis illorum adinventio congruens esset Aeonibus. Adhuc autem quoniam in mundo altera quidem sunt mansueta, altera vero fera, et quaedam quidem non nocentia, quaedam nocentia, et reliquorum corrumpentia; et quaedam quidem superterrestria, quaedam aquatilia, quaedam volatilia, quaedam coelestia: similiter et Aeonas ostendere debent tales habere affectiones, si quidem haec illorum imagines sunt. Et ignis autem aeternus, quem praeparavit Pater diabolo et angelis ejus, cujus eorum qui sunt sursum Aeones imago sit interpretari debent: et ipse enim in conditione numeratur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ba526e33d91b63c60561f5d7376136d89e2a1ded2f5d4e3955d1674eada824f6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 6장은 통상 인용 2권 7장 3-7절을 담는다. 이 절에서는 서른 아이온과 창조물의 다양한 종류를 비교한다.",
          "267쪽의 varia는 각주 2가 사본들의 vacua를 문맥에 맞춰 교정한 독법이라고 설명한다. 판본의 varia를 채택했으며, 같은 면의 Pleromati는 각주 4에 따라 Pleromatis로 교정했다.",
          "species는 창조물의 종류로 옮겼다. 서른과 수천이라는 대비, 온순함과 사나움, 서식 영역의 차이를 각각 보존했다.",
          "마태복음 25:41에 해당하는 인용은 아버지가 마귀와 그의 천사들을 위해 준비하셨다는 능동형이다. 한국어도 아버지를 행위 주체로 옮겼으며 인쇄된 인용 범위를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0e4957b20f11266d32546929d88b17aae081eb97e1d07c5b81c4ce0bdb0268c7",
              "sha256:83d3296ee299da302de28accc65321d9ad60ff0de5ce749cb82b0c0b1575f450"
            ],
            "text": "이 문제를 제쳐 두더라도, 창조 세계에 속한 것들은 이처럼 다양하고 많으며 셀 수 없는데, 플레로마 안에 있는 서른 아이온의 형상이 어떻게 될 수 있겠는가? 그들이 말하는 아이온들의 이름은 앞 권에 적어 두었다. 전체 창조 세계의 다양함은 고사하고, 어느 한 부분조차, 하늘에 속한 것이든, 땅 위의 것이든, 물속의 것이든, 그들의 작은 플레로마에 맞추지 못할 것이다. 자기들의 플레로마가 서른 아이온으로 이루어졌다고 그들 스스로 증언하기 때문이다. 그러나 앞서 말한 어느 한 부분만 세어 보아도, 서른이 아니라 수천 종류를 헤아린다는 것을 누구나 제시할 수 있다고 할 것이다. 이처럼 다채로운 창조 세계에 속하며, 서로 반대되는 성질로 존재하고, 서로 맞서고, 서로를 죽이는 것들이 플레로마의 서른 아이온을 본뜬 형상과 모양이 어떻게 될 수 있는가? 그들의 말대로라면, 그 아이온들은 본성이 하나이고, 동등하며 비슷한 것에서 나왔으며, 아무런 차이도 없는데 말이다. 이것들이 그 아이온들의 형상이라면, 어떤 인간은 본성상 악하고, 어떤 인간은 본성상 선하다고 그들이 말하듯이, 자기들의 아이온들에게도 그런 차이가 있음을 제시했어야 한다. 아이온 가운데 어떤 이들은 본성상 선하게 발출되었고, 어떤 이들은 본성상 악하게 발출되었다고 말했어야 한다. 그래야 형상에 관한 그들의 꾸며 낸 설명이 아이온들과 맞을 것이다. 더구나 세상에는 온순한 것도 있고, 사나운 것도 있으며, 해를 끼치지 않는 것도 있고, 해를 끼치며 다른 것을 파괴하는 것도 있다. 땅 위에 사는 것도, 물속에 사는 것도, 날아다니는 것도, 하늘에 속한 것도 있다. 이것들이 아이온들의 형상이라면, 아이온들도 같은 성향을 지녔다는 것을 제시해야 한다. “아버지가 마귀와 그 천사들을 위해 준비하신 영원한 불”은 위에 있는 어느 아이온의 형상인지 설명해야 한다. 그 불도 창조 세계에 포함되기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b4cbb65bbd4096a2507cc65d3373574d3906a94c5f482f7bf9345e0e824ae421"
        ],
        "text": "이 문제를 제쳐 두더라도, 창조 세계에 속한 것들은 이처럼 다양하고 많으며 셀 수 없는데, 플레로마 안에 있는 서른 아이온의 형상이 어떻게 될 수 있겠는가? 그들이 말하는 아이온들의 이름은 앞 권에 적어 두었다. 전체 창조 세계의 다양함은 고사하고, 어느 한 부분조차, 하늘에 속한 것이든, 땅 위의 것이든, 물속의 것이든, 그들의 작은 플레로마에 맞추지 못할 것이다. 자기들의 플레로마가 서른 아이온으로 이루어졌다고 그들 스스로 증언하기 때문이다. 그러나 앞서 말한 어느 한 부분만 세어 보아도, 서른이 아니라 수천 종류를 헤아린다는 것을 누구나 제시할 수 있다고 할 것이다. 이처럼 다채로운 창조 세계에 속하며, 서로 반대되는 성질로 존재하고, 서로 맞서고, 서로를 죽이는 것들이 플레로마의 서른 아이온을 본뜬 형상과 모양이 어떻게 될 수 있는가? 그들의 말대로라면, 그 아이온들은 본성이 하나이고, 동등하며 비슷한 것에서 나왔으며, 아무런 차이도 없는데 말이다. 이것들이 그 아이온들의 형상이라면, 어떤 인간은 본성상 악하고, 어떤 인간은 본성상 선하다고 그들이 말하듯이, 자기들의 아이온들에게도 그런 차이가 있음을 제시했어야 한다. 아이온 가운데 어떤 이들은 본성상 선하게 발출되었고, 어떤 이들은 본성상 악하게 발출되었다고 말했어야 한다. 그래야 형상에 관한 그들의 꾸며 낸 설명이 아이온들과 맞을 것이다. 더구나 세상에는 온순한 것도 있고, 사나운 것도 있으며, 해를 끼치지 않는 것도 있고, 해를 끼치며 다른 것을 파괴하는 것도 있다. 땅 위에 사는 것도, 물속에 사는 것도, 날아다니는 것도, 하늘에 속한 것도 있다. 이것들이 아이온들의 형상이라면, 아이온들도 같은 성향을 지녔다는 것을 제시해야 한다. “아버지가 마귀와 그 천사들을 위해 준비하신 영원한 불”은 위에 있는 어느 아이온의 형상인지 설명해야 한다. 그 불도 창조 세계에 포함되기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fe4d40d2fa4ffa367656e4b03d5c5bb7a5cdff876dbf8e89c3532ac0ed13908d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "work_location": "2.h6.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d973f452e8e70ee8239b1aec78b7a22cf53cea97dcef5bb34b85294d3eeeb740",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ce1f73273f52daa7e8094792bcf26d32d5396a4661a5824b3740c1fe1c0dfdbd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d64102c6c5d4d61f271f0cece7a10587639d9f7b0199c88c8ee8fa6b8b19fe71"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f53a94107e12fc68e386a7586f408effe98675179d3c2f1250c654cb713a7700"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 6장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              268
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 2절이며, 통상 인용 2권 7장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8b6f967494a5006915b981112e95bc265d88b252aaacf269c906fa911b4858ca",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d973f452e8e70ee8239b1aec78b7a22cf53cea97dcef5bb34b85294d3eeeb740",
            "source_revision_id": "sha256:d64102c6c5d4d61f271f0cece7a10587639d9f7b0199c88c8ee8fa6b8b19fe71",
            "translation_revision_id": "sha256:f53a94107e12fc68e386a7586f408effe98675179d3c2f1250c654cb713a7700"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1696e2cab35cfdb77577d0a2c08d6b40a58e5eab1f551ec9aeae95717c39d640",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d973f452e8e70ee8239b1aec78b7a22cf53cea97dcef5bb34b85294d3eeeb740",
            "source_revision_id": "sha256:d64102c6c5d4d61f271f0cece7a10587639d9f7b0199c88c8ee8fa6b8b19fe71",
            "translation_revision_id": "sha256:f53a94107e12fc68e386a7586f408effe98675179d3c2f1250c654cb713a7700"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b6f967494a5006915b981112e95bc265d88b252aaacf269c906fa911b4858ca",
          "sha256:1696e2cab35cfdb77577d0a2c08d6b40a58e5eab1f551ec9aeae95717c39d640"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              268
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "수와 서술 순서를 인쇄된 대로 보존했다. 각주 4의 클레멘스 인용 비교를 메모한다.",
            "printed_page": 268,
            "printed_text": "dena millia denum millium assistere ei, et multa millia millium ministrare ei",
            "printed_volume": 1,
            "scripture_reference": "Daniel 7:10",
            "type": "retained_scripture_quotation_order"
          },
          {
            "explanation": "Aeonis 형태와 Arundel 사본에서 더한다는 전치사의 대괄호를 유지했다. 각주 6은 269쪽에서 설명된다.",
            "printed_page": 268,
            "printed_text": "xxx Aeonis [in] multiformem conditionis varietatem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_case_and_witness_bracket"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 2절이며, 통상 인용 2권 7장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2a240e25257853b6a2905118d94233c1cc65868c29221200559c44721f2ed60e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n473.jpg",
            "page_key": "1:268",
            "printed_page": 268,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ce1f73273f52daa7e8094792bcf26d32d5396a4661a5824b3740c1fe1c0dfdbd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem excogitationis ejus qui passus est Aeonis dicent imagines haec esse, primum quidem impie agent adversus Matrem suam, malorum et corruptibilium imaginum initiatricem esse eam dicentes. Deinde autem ea quae sunt multa, et dissimilia, et contraria natura, quonam modo unius et ejusdem imaginis erunt? Et si Pleromatis angelos multos esse dicent, et horum illa quae sunt multa imagines esse, nec sic eis constabit ratio. Primo enim differentias Pleromatis angelorum contrarias invicem debent ostendere, quemadmodum et subjacentes imagines contrariae naturae invicem sunt. Deinde autem cum sint multi et innumerabiles circa factorem angeli, quemadmodum omnes confitentur prophetae, dena millia denum millium assistere ei, et multa millia millium ministrare ei; et secundum eos, Pleromatis angeli angelos factoris imagines habebunt, et manet conditio integra in imagine Pleromatis, jam non consequentibus xxx Aeonis [in] multiformem conditionis varietatem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d64102c6c5d4d61f271f0cece7a10587639d9f7b0199c88c8ee8fa6b8b19fe71",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem excogitationis ejus qui passus est Aeonis dicent imagines haec esse, primum quidem impie agent adversus Matrem suam, malorum et corruptibilium imaginum initiatricem esse eam dicentes. Deinde autem ea quae sunt multa, et dissimilia, et contraria natura, quonam modo unius et ejusdem imaginis erunt? Et si Pleromatis angelos multos esse dicent, et horum illa quae sunt multa imagines esse, nec sic eis constabit ratio. Primo enim differentias Pleromatis angelorum contrarias invicem debent ostendere, quemadmodum et subjacentes imagines contrariae naturae invicem sunt. Deinde autem cum sint multi et innumerabiles circa factorem angeli, quemadmodum omnes confitentur prophetae, dena millia denum millium assistere ei, et multa millia millium ministrare ei; et secundum eos, Pleromatis angeli angelos factoris imagines habebunt, et manet conditio integra in imagine Pleromatis, jam non consequentibus xxx Aeonis [in] multiformem conditionis varietatem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f4940bc265e458fbd9eede97b45af20e0f4fc7ba2550bc21960470f43d61466b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "unius et ejusdem imaginis는 인쇄된 속격 형태를 유지하여 하나의 같은 형상에 속한다는 뜻으로 풀었다. 다양한 창조물과 하나의 원형의 관계를 묻는 문장으로 읽었다.",
          "다니엘서 7:10에 해당하는 말은 만의 만 배가 곁에 서고 수많은 천의 천 배가 섬기는 순서이다. 268쪽 각주 4는 이 순서를 클레멘스 1서 34장의 인용과 비교한다. 인용문의 수와 동작을 대본대로 옮겼다.",
          "Aeonis는 인쇄 형태를 유지했다. 269쪽의 각주 6은 복수 여격 Aeonibus와 약자 표기의 관계를 설명한다. [in]은 Arundel 사본에서 더한다고 보고된 전치사이며, 한국어에서는 다양함[에]의 조사에 연결했다.",
          "창조 전체가 플레로마의 형상 안에 남는다는 문장은 상대의 천사 대응 주장을 끝까지 적용한 결과로 옮겼다. 이어서 서른 아이온이 창조의 다양함에 대응하지 못한다는 제한이 붙는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ce1f73273f52daa7e8094792bcf26d32d5396a4661a5824b3740c1fe1c0dfdbd"
            ],
            "text": "그들이 수난을 겪은 아이온의 생각을 이것들이 본뜬 형상이라고 말한다면, 우선 자기들의 어머니에게 불경을 행할 것이다. 그 어머니가 악하고 썩는 형상들의 시작이 되었다고 말하기 때문이다. 더구나, 많고 서로 다르며 본성이 반대되는 것들이 어떻게 하나의 같은 형상에 속할 수 있겠는가? 플레로마의 천사들이 많으며, 이 많은 것들이 그 천사들의 형상이라고 말해도, 그들의 설명은 성립하지 않는다. 아래에 놓인 형상들의 본성이 서로 반대되듯이, 플레로마의 천사들 사이에도 서로 반대되는 차이가 있음을 우선 제시해야 한다. 모든 예언자가 증언하듯이, 창조자 곁에는 수많은, 셀 수 없는 천사들이 있다. 만의 만 배가 그 곁에 서 있고, 수많은 천의 천 배가 그를 섬긴다. 그들의 주장에 따르면, 플레로마의 천사들은 창조자의 천사들을 자기 형상으로 지닐 것이다. 그러면 창조 세계 전체는 플레로마의 형상 안에 그대로 남아 있는데, 서른 아이온들은 창조 세계의 다채로운 다양함[에] 더는 대응하지 못하는 셈이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d64102c6c5d4d61f271f0cece7a10587639d9f7b0199c88c8ee8fa6b8b19fe71"
        ],
        "text": "그들이 수난을 겪은 아이온의 생각을 이것들이 본뜬 형상이라고 말한다면, 우선 자기들의 어머니에게 불경을 행할 것이다. 그 어머니가 악하고 썩는 형상들의 시작이 되었다고 말하기 때문이다. 더구나, 많고 서로 다르며 본성이 반대되는 것들이 어떻게 하나의 같은 형상에 속할 수 있겠는가? 플레로마의 천사들이 많으며, 이 많은 것들이 그 천사들의 형상이라고 말해도, 그들의 설명은 성립하지 않는다. 아래에 놓인 형상들의 본성이 서로 반대되듯이, 플레로마의 천사들 사이에도 서로 반대되는 차이가 있음을 우선 제시해야 한다. 모든 예언자가 증언하듯이, 창조자 곁에는 수많은, 셀 수 없는 천사들이 있다. 만의 만 배가 그 곁에 서 있고, 수많은 천의 천 배가 그를 섬긴다. 그들의 주장에 따르면, 플레로마의 천사들은 창조자의 천사들을 자기 형상으로 지닐 것이다. 그러면 창조 세계 전체는 플레로마의 형상 안에 그대로 남아 있는데, 서른 아이온들은 창조 세계의 다채로운 다양함[에] 더는 대응하지 못하는 셈이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f53a94107e12fc68e386a7586f408effe98675179d3c2f1250c654cb713a7700",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "work_location": "2.h6.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:80e0308c09f5a413bd080d2c8708424812dacf9c6ec92c4669cc3d4dae0dbafa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6994b9c5f75eafd22fdd6e26b59d21088133328edfd77c65ed7735f3fb815bea",
            "sha256:f9fd38dc4abf2019e4f4b94f571275f66407b2300ba6b88bc78d3ff8d8ab02ce"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73bcdfbaef6706bebac68da3a4e48bee99e2f37249081fba2980043840323795"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:156b2b0a4830392b7c141858839bb0919a4f564d8d09e24507c691b452f0f1e7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 6장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6,
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 3절이며, 통상 인용 2권 7장 5-7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4426015f63009f4229d837bba0529f8dc57ad376eb3727d5010d4792da876390",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80e0308c09f5a413bd080d2c8708424812dacf9c6ec92c4669cc3d4dae0dbafa",
            "source_revision_id": "sha256:73bcdfbaef6706bebac68da3a4e48bee99e2f37249081fba2980043840323795",
            "translation_revision_id": "sha256:156b2b0a4830392b7c141858839bb0919a4f564d8d09e24507c691b452f0f1e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d58dce15c69b5e9b82cb17abcd33e002118d5e5985a4f514a1ab0045ea2f153f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80e0308c09f5a413bd080d2c8708424812dacf9c6ec92c4669cc3d4dae0dbafa",
            "source_revision_id": "sha256:73bcdfbaef6706bebac68da3a4e48bee99e2f37249081fba2980043840323795",
            "translation_revision_id": "sha256:156b2b0a4830392b7c141858839bb0919a4f564d8d09e24507c691b452f0f1e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4426015f63009f4229d837bba0529f8dc57ad376eb3727d5010d4792da876390",
          "sha256:d58dce15c69b5e9b82cb17abcd33e002118d5e5985a4f514a1ab0045ea2f153f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h6-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103207.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6,
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "circumscriptione",
            "explanation": "쪽 경계에서 나뉜 단어를 시작한 면에 연결했다.",
            "printed_fragments": [
              "circum-",
              "scriptione"
            ],
            "printed_pages": [
              269,
              270
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "explanation": "각주 2가 모든 사본에서 빠진다고 기록한 부정 접속사의 보충을 대괄호로 유지한다.",
            "printed_page": 270,
            "printed_text": "[nec]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "Clermont와 Arundel 사본에서 non이 빠진다는 각주 3의 설명과 인쇄된 부정어를 구분하여 보존한다.",
            "printed_page": 270,
            "printed_text": "non essent imagines dicenda",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_negative_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 6장 3절이며, 통상 인용 2권 7장 5-7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3db6ff5c2be3edb85448f677b33108f38d42677fb8a5d6cc274fa8516b08d6b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n474.jpg",
            "page_key": "1:269",
            "printed_page": 269,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6994b9c5f75eafd22fdd6e26b59d21088133328edfd77c65ed7735f3fb815bea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam, si secundum similitudinem haec illorum facta sunt, illa rursus ad quorum similitudinem erunt facta? Si enim mundi fabricator non a semetipso fecit haec, sed quemadmodum nullius momenti artifex, et quasi primum discens puer, de alienis archetypis transtulit, Bythus ipsorum unde habuit speciem ejus quam primum emisit dispositionis? Consequens est igitur, illum ab altero quodam, qui super eum est, exemplum accepisse, et illum rursus ab altero. Et nihilominus in immensum excidet de imaginibus sermo: quemadmodum et de Diis, si non fixerimus sensum in unum artificem, et in unum Deum, qui a semetipso fecit ea quae facta sunt. Aut de hominibus quidem aliquis permittit, a semetipsis utile aliquid ad vitam adinvenisse: ei autem Deo, qui mundum consummavit, non permittit a semetipso fecisse speciem eorum quae facta sunt, et adinventionem ornatae dispositionis? Unde autem et haec illorum imagines, cum sint illis contraria, et in nullo possunt eis communicare? Quae enim sunt contraria, eorum, quorum sunt contraria, esse quidem possunt exitiosa; imagines vero nullo modo, quemadmodum aqua igni, et rursus lumen tenebris, et alia tanta, nequaquam erunt invicem imagines. Sic nec ea quae sunt corruptibilia, et terrena, et composita, et praetereuntia, eorum, quae secundum eos sunt, spiritalium imagines erunt: nisi et ipsa composita, et in circumscriptione, et in figuratione confiteantur esse, et non jam spiritalia et effusa et locupletia et incomprehensibilia. Necesse est enim ea in figuratione esse, et circumscriptione, ut sint imagines verae: et absolutum est ea non esse spiritalia. Si autem illa spiritalia et effusa et incomprehensibilia dicunt, quomodo possunt, quae sunt in figura, et in circumscriptione,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6547254cac5b1e9b931ba01a55297ed17111bc0bca2afe2a0bf4fc23a9691971",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n475.jpg",
            "page_key": "1:270",
            "printed_page": 270,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f9fd38dc4abf2019e4f4b94f571275f66407b2300ba6b88bc78d3ff8d8ab02ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "imagines illorum esse, qui sunt sine figuratione et incomprehensibiles? Si autem [nec] secundum figurationem, nec secundum formationem, sed secundum numerum et ordinem emissionis imagines ea dicent esse: primo quidem non essent imagines dicenda haec et similitudines eorum, qui sursum sunt Aeonum. Quae enim nec habitum nec figuram illorum habent, quemadmodum imagines sunt ipsorum? Post deinde et numeros et emissiones superiorum Aeonum eosdem et similes ad eos qui sunt conditionis adaptent. Nunc autem triginta ostendentes Aeones, et tantam multitudinem eorum quae sunt in conditione imagines eorum qui sunt triginta dicentes, juste ut insensati arguentur a nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:73bcdfbaef6706bebac68da3a4e48bee99e2f37249081fba2980043840323795",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam, si secundum similitudinem haec illorum facta sunt, illa rursus ad quorum similitudinem erunt facta? Si enim mundi fabricator non a semetipso fecit haec, sed quemadmodum nullius momenti artifex, et quasi primum discens puer, de alienis archetypis transtulit, Bythus ipsorum unde habuit speciem ejus quam primum emisit dispositionis? Consequens est igitur, illum ab altero quodam, qui super eum est, exemplum accepisse, et illum rursus ab altero. Et nihilominus in immensum excidet de imaginibus sermo: quemadmodum et de Diis, si non fixerimus sensum in unum artificem, et in unum Deum, qui a semetipso fecit ea quae facta sunt. Aut de hominibus quidem aliquis permittit, a semetipsis utile aliquid ad vitam adinvenisse: ei autem Deo, qui mundum consummavit, non permittit a semetipso fecisse speciem eorum quae facta sunt, et adinventionem ornatae dispositionis? Unde autem et haec illorum imagines, cum sint illis contraria, et in nullo possunt eis communicare? Quae enim sunt contraria, eorum, quorum sunt contraria, esse quidem possunt exitiosa; imagines vero nullo modo, quemadmodum aqua igni, et rursus lumen tenebris, et alia tanta, nequaquam erunt invicem imagines. Sic nec ea quae sunt corruptibilia, et terrena, et composita, et praetereuntia, eorum, quae secundum eos sunt, spiritalium imagines erunt: nisi et ipsa composita, et in circumscriptione, et in figuratione confiteantur esse, et non jam spiritalia et effusa et locupletia et incomprehensibilia. Necesse est enim ea in figuratione esse, et circumscriptione, ut sint imagines verae: et absolutum est ea non esse spiritalia. Si autem illa spiritalia et effusa et incomprehensibilia dicunt, quomodo possunt, quae sunt in figura, et in circumscriptione, imagines illorum esse, qui sunt sine figuratione et incomprehensibiles? Si autem [nec] secundum figurationem, nec secundum formationem, sed secundum numerum et ordinem emissionis imagines ea dicent esse: primo quidem non essent imagines dicenda haec et similitudines eorum, qui sursum sunt Aeonum. Quae enim nec habitum nec figuram illorum habent, quemadmodum imagines sunt ipsorum? Post deinde et numeros et emissiones superiorum Aeonum eosdem et similes ad eos qui sunt conditionis adaptent. Nunc autem triginta ostendentes Aeones, et tantam multitudinem eorum quae sunt in conditione imagines eorum qui sunt triginta dicentes, juste ut insensati arguentur a nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "693e2ccc607caeccbf2afe01e4b44c384b61efda6c10d408e6d1eb43992c3a37",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "원형을 계속 다른 원형에서 가져왔다고 가정하면 설명이 끝없이 이어진다는 논증이다. 뒤에서는 물과 불, 빛과 어둠을 통해 반대되는 것들의 형상 관계를 따진다.",
          "형태와 경계를 지녀야 한다는 문장의 대명사는 위에 있는 원형들로 읽었다. 참된 형상 관계를 성립시키려면 원형에도 같은 속성을 돌려야 한다는 문맥에 따라 한국어에서 원형을 명시했다.",
          "270쪽의 [nec]는 각주 2가 모든 사본에서 빠진다고 설명한 보충이다. 대괄호를 유지하고 한국어의 [아니고]에 연결했다. 같은 면의 non essent는 Clermont와 Arundel 사본에서 non이 빠진다는 각주 3과 함께 기록하며 인쇄된 부정을 유지했다.",
          "269-270쪽에 걸친 circumscriptione를 시작 면에 연결했다. 이 단어는 형태가 미치는 한계나 경계를 가리키는 뜻으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6994b9c5f75eafd22fdd6e26b59d21088133328edfd77c65ed7735f3fb815bea",
              "sha256:f9fd38dc4abf2019e4f4b94f571275f66407b2300ba6b88bc78d3ff8d8ab02ce"
            ],
            "text": "또 이것들이 저것들을 본떠 만들어졌다면, 저것들은 다시 무엇을 본떠 만들어졌겠는가? 세계 제작자가 스스로 이것들을 만들지 않고, 아무 능력 없는 장인처럼, 처음 배우는 아이처럼, 다른 이들의 원형에서 베꼈다면, 그들의 뷔토스는 자기가 처음 발출한 질서의 모양을 어디서 얻었겠는가? 그도 다른 어떤 존재, 자기보다 위에 있는 존재에게서 본보기를 받았고, 그 존재도 다시 다른 존재에게서 받았다는 결론이 따라온다. 만들어진 것들을 스스로 만드신 한 분 장인과 한 분 하나님에게 생각을 고정하지 않는다면, 형상에 관한 논의도 신들에 관한 논의처럼 끝없이 뻗어 나갈 것이다. 어떤 이가 인간에 대해서는 삶에 유익한 것을 스스로 고안했다고 인정하면서, 세상을 완성하신 하나님에 대해서는 만들어진 것들의 모양을 스스로 만드시고, 아름답게 정돈된 질서를 고안하셨다는 것을 인정하지 않는단 말인가? 이것들은 저것들과 반대되며, 어떤 점에서도 공통될 수 없는데, 어떻게 저것들의 형상이 되겠는가? 서로 반대되는 것들은 그 반대쪽 대상을 파괴할 수는 있어도, 그 형상이 될 수는 전혀 없다. 물과 불, 빛과 어둠, 그 밖의 수많은 것들은 서로의 형상이 될 수 없다. 마찬가지로 썩는 것들, 땅에 속한 것들, 합성된 것들, 사라지는 것들은 그들이 말하는 영적 존재들의 형상이 될 수 없다. 그 영적 존재들 자체도 합성되어 있고, 경계 안에 있으며, 형태를 지녔다고 인정해야만 가능하다. 그러면 더는 영적이고, 널리 펼쳐져 있고, 풍성하며, 포착할 수 없는 존재들이 아니다. 참된 형상이 되려면, 그 원형들도 형태를 지니고, 경계 안에 있어야 하기 때문이다. 그렇다면 영적 존재들이 아니라는 결론이 난다. 저것들을 영적이고 널리 펼쳐져 있으며 포착할 수 없는 존재들이라고 말한다면, 형태를 지니고, 경계 안에 있는 이것들이 형태가 없고 포착할 수 없는 저것들의 형상이 어떻게 될 수 있는가? 그들이 형상을 따른 것도 [아니고], 형태를 따른 것도 아니며, 수와 발출 순서에 따라 이것들이 형상이라고 말한다면, 우선 이것들을 형상이라고 불러서는 안 되며, 위에 있는 아이온들을 닮은 것이라고도 불러서는 안 된다. 저것들의 외관도 형태도 지니지 않았는데, 어떻게 저것들의 형상인가? 다음으로, 위에 있는 아이온들의 수와 발출을 창조 세계에 속한 것들과 같고 비슷하도록 맞추어 보라. 지금은 서른 아이온을 제시하면서, 창조 세계 안의 이토록 많은 것을 서른 존재의 형상이라고 말하니, 우리는 그들을 생각 없는 이들이라고 정당하게 비판할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73bcdfbaef6706bebac68da3a4e48bee99e2f37249081fba2980043840323795"
        ],
        "text": "또 이것들이 저것들을 본떠 만들어졌다면, 저것들은 다시 무엇을 본떠 만들어졌겠는가? 세계 제작자가 스스로 이것들을 만들지 않고, 아무 능력 없는 장인처럼, 처음 배우는 아이처럼, 다른 이들의 원형에서 베꼈다면, 그들의 뷔토스는 자기가 처음 발출한 질서의 모양을 어디서 얻었겠는가? 그도 다른 어떤 존재, 자기보다 위에 있는 존재에게서 본보기를 받았고, 그 존재도 다시 다른 존재에게서 받았다는 결론이 따라온다. 만들어진 것들을 스스로 만드신 한 분 장인과 한 분 하나님에게 생각을 고정하지 않는다면, 형상에 관한 논의도 신들에 관한 논의처럼 끝없이 뻗어 나갈 것이다. 어떤 이가 인간에 대해서는 삶에 유익한 것을 스스로 고안했다고 인정하면서, 세상을 완성하신 하나님에 대해서는 만들어진 것들의 모양을 스스로 만드시고, 아름답게 정돈된 질서를 고안하셨다는 것을 인정하지 않는단 말인가? 이것들은 저것들과 반대되며, 어떤 점에서도 공통될 수 없는데, 어떻게 저것들의 형상이 되겠는가? 서로 반대되는 것들은 그 반대쪽 대상을 파괴할 수는 있어도, 그 형상이 될 수는 전혀 없다. 물과 불, 빛과 어둠, 그 밖의 수많은 것들은 서로의 형상이 될 수 없다. 마찬가지로 썩는 것들, 땅에 속한 것들, 합성된 것들, 사라지는 것들은 그들이 말하는 영적 존재들의 형상이 될 수 없다. 그 영적 존재들 자체도 합성되어 있고, 경계 안에 있으며, 형태를 지녔다고 인정해야만 가능하다. 그러면 더는 영적이고, 널리 펼쳐져 있고, 풍성하며, 포착할 수 없는 존재들이 아니다. 참된 형상이 되려면, 그 원형들도 형태를 지니고, 경계 안에 있어야 하기 때문이다. 그렇다면 영적 존재들이 아니라는 결론이 난다. 저것들을 영적이고 널리 펼쳐져 있으며 포착할 수 없는 존재들이라고 말한다면, 형태를 지니고, 경계 안에 있는 이것들이 형태가 없고 포착할 수 없는 저것들의 형상이 어떻게 될 수 있는가? 그들이 형상을 따른 것도 [아니고], 형태를 따른 것도 아니며, 수와 발출 순서에 따라 이것들이 형상이라고 말한다면, 우선 이것들을 형상이라고 불러서는 안 되며, 위에 있는 아이온들을 닮은 것이라고도 불러서는 안 된다. 저것들의 외관도 형태도 지니지 않았는데, 어떻게 저것들의 형상인가? 다음으로, 위에 있는 아이온들의 수와 발출을 창조 세계에 속한 것들과 같고 비슷하도록 맞추어 보라. 지금은 서른 아이온을 제시하면서, 창조 세계 안의 이토록 많은 것을 서른 존재의 형상이라고 말하니, 우리는 그들을 생각 없는 이들이라고 정당하게 비판할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:156b2b0a4830392b7c141858839bb0919a4f564d8d09e24507c691b452f0f1e7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "work_location": "2.h6.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-6:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:05872d109811e8543a0e27547abfd71d198c88cda51736075467ba662bdd8f44",
        "part_links": [
          [
            "sha256:77ef288c43a087bd038c6c082da56e8ce098b61fe351a0e3333dd9289bbdc77e",
            "sha256:ad115cf9e5d0390f6e1aa7494ba109034c273cc9b40c7884b88e7f2c580a7e28"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0e535b12eaf4afe644c9a8b9ca1acde433d5cfdccef00579847c9f3f535037c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:75ed5b248ee4472d23d0bed68fbef4e2ee6c7b1f20a6111d39bfc1b7832ca602"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 7장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_shadow_distance_argument_before_Non_igitur",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 1절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 1절 전체, 2권 8장 2절 일부."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4e2897b7d30806a2325b45e7db5b9d7c6fb7d84d0d8e4f23a3372a7150bfef0e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05872d109811e8543a0e27547abfd71d198c88cda51736075467ba662bdd8f44",
            "source_revision_id": "sha256:d0e535b12eaf4afe644c9a8b9ca1acde433d5cfdccef00579847c9f3f535037c",
            "translation_revision_id": "sha256:75ed5b248ee4472d23d0bed68fbef4e2ee6c7b1f20a6111d39bfc1b7832ca602"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:9bd5985dd07a3bbb9409ea176c4e6aae7268691b0f422492c0cf13f5793f33ce",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05872d109811e8543a0e27547abfd71d198c88cda51736075467ba662bdd8f44",
            "source_revision_id": "sha256:d0e535b12eaf4afe644c9a8b9ca1acde433d5cfdccef00579847c9f3f535037c",
            "translation_revision_id": "sha256:75ed5b248ee4472d23d0bed68fbef4e2ee6c7b1f20a6111d39bfc1b7832ca602"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4e2897b7d30806a2325b45e7db5b9d7c6fb7d84d0d8e4f23a3372a7150bfef0e",
          "sha256:9bd5985dd07a3bbb9409ea176c4e6aae7268691b0f422492c0cf13f5793f33ce"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_shadow_distance_argument_before_Non_igitur",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "그림자를 드리우는 능력에 관한 구문을 유지하고 각주 6의 그리스어 구문 설명을 메모한다.",
            "printed_page": 270,
            "printed_text": "nulli obscurare possunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_idiomatic_phrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 1절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 1절 전체, 2권 8장 2절 일부.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6547254cac5b1e9b931ba01a55297ed17111bc0bca2afe2a0bf4fc23a9691971",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n475.jpg",
            "page_key": "1:270",
            "printed_page": 270,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:77ef288c43a087bd038c6c082da56e8ce098b61fe351a0e3333dd9289bbdc77e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem haec illorum umbram dicent esse, quemadmodum quidam ipsorum audent dicere, ut secundum hoc imagines esse, necesse erit et corpora ipsos ea quae sunt sursum confiteri. Ea enim quae sursum sunt corpora umbram faciunt, non autem jam spiritalia, quandoquidem nulli obscurare possunt. Si autem et demus illis hoc, quod quidem est impossibile, eorum quae sunt spiritalia et lucida umbram esse, in quam Matrem suam descendisse dicunt, tamen cum illa sint aeterna, et ea quae ex ipsis efficitur umbra sempiterna perseverat, et non jam transeunt haec, sed perseverant cum his, quae se adumbrant. Si autem haec transeunt, et illa necesse est, quorum haec sunt umbra, transire: illis autem perseverantibus, perseverat et umbra ipsorum. Si autem non secundum id quod obumbretur, dicent eam umbram esse, sed secundum id quod multo ab illis separata sint, paterni luminis ipsorum pusillitatem et infirmitatem accusabunt, quasi non attingat usque ad haec, sed deficiat adimplere id quod est vacuum, et dissolvere umbram, et hoc quando nemo sit impedimento. In",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d7e787c570d9af8c21059a0463efc34e4d397d74d4e6fa544d49357f265f84b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n476.jpg",
            "page_key": "1:271",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ad115cf9e5d0390f6e1aa7494ba109034c273cc9b40c7884b88e7f2c580a7e28",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "caliginem enim convertetur secundum eos et obcaecabitur paternum lumen eorum, et deficiet in his quae sunt vacuitatis locis, cum minime possit adimplere omnia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d0e535b12eaf4afe644c9a8b9ca1acde433d5cfdccef00579847c9f3f535037c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem haec illorum umbram dicent esse, quemadmodum quidam ipsorum audent dicere, ut secundum hoc imagines esse, necesse erit et corpora ipsos ea quae sunt sursum confiteri. Ea enim quae sursum sunt corpora umbram faciunt, non autem jam spiritalia, quandoquidem nulli obscurare possunt. Si autem et demus illis hoc, quod quidem est impossibile, eorum quae sunt spiritalia et lucida umbram esse, in quam Matrem suam descendisse dicunt, tamen cum illa sint aeterna, et ea quae ex ipsis efficitur umbra sempiterna perseverat, et non jam transeunt haec, sed perseverant cum his, quae se adumbrant. Si autem haec transeunt, et illa necesse est, quorum haec sunt umbra, transire: illis autem perseverantibus, perseverat et umbra ipsorum. Si autem non secundum id quod obumbretur, dicent eam umbram esse, sed secundum id quod multo ab illis separata sint, paterni luminis ipsorum pusillitatem et infirmitatem accusabunt, quasi non attingat usque ad haec, sed deficiat adimplere id quod est vacuum, et dissolvere umbram, et hoc quando nemo sit impedimento. In caliginem enim convertetur secundum eos et obcaecabitur paternum lumen eorum, et deficiet in his quae sunt vacuitatis locis, cum minime possit adimplere omnia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "099159cca4fc6c93c1315168b423c72c46861ae7d6be26713672379a6a0ccc82",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 7장 1절은 통상 인용 2권 8장 1절 전체와 2절의 앞부분을 담는다. 그림자를 거리로 설명하는 가정에서 아버지의 빛이 어둠에 가려진다는 결론까지 이 단위에 놓인다.",
          "nulli obscurare possunt는 어느 것에도 그늘을 드리울 수 없다고 옮겼다. 270쪽 각주 6은 영적인 것들이 어둡게 할 수 없다는 그리스어 구문을 설명한다.",
          "저자는 영적 존재에게 그림자가 있다는 가정을 잠시 받아들여 그 결과를 검토한다. 그림자의 지속과 그것을 드리우는 원형의 지속을 나란히 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:77ef288c43a087bd038c6c082da56e8ce098b61fe351a0e3333dd9289bbdc77e",
              "sha256:ad115cf9e5d0390f6e1aa7494ba109034c273cc9b40c7884b88e7f2c580a7e28"
            ],
            "text": "그들 가운데 어떤 이들이 감히 말하듯이, 이것들이 저것들의 그림자이며, 그런 의미에서 형상이라고 말한다면, 위에 있는 것들도 물체라고 인정해야 한다. 위에 있는 물체들이 그림자를 드리우기 때문이다. 영적인 것들은 그렇게 하지 않는다. 어느 것에도 그늘을 드리울 수 없기 때문이다. 실제로는 불가능하지만, 영적이고 밝은 존재들에게 그림자가 있으며, 그 그림자 안으로 자기들의 어머니가 내려왔다는 것을 그들에게 인정해 준다고 하자. 그래도 위의 존재들이 영원하므로, 그들에게서 생기는 그림자도 영원히 존속한다. 따라서 이것들도 사라지지 않고, 자기들에게 그림자를 드리우는 존재들과 함께 존속한다. 이것들이 사라진다면, 그 그림자를 드리우는 원형들도 반드시 사라져야 한다. 원형들이 존속한다면, 그 그림자도 존속한다. 그늘이 드리워진다는 뜻으로가 아니라, 위의 존재들에게서 아주 멀리 떨어져 있다는 뜻으로 그것을 그림자라고 부른다면, 자기들이 말하는 아버지의 빛이 작고 약하다고 비난하는 셈이다. 그 빛이 이것들에게까지 미치지 못하고, 빈 곳을 채우지 못하며, 그림자를 걷어 내지 못한다는 말이기 때문이다. 가로막는 것이 아무것도 없는데도 말이다. 그들의 말대로라면, 아버지의 빛은 어둠으로 바뀌고, 가려져 캄캄해지며, 빈 공간들에서 더는 뻗어 가지 못할 것이다. 모든 것을 채울 수 없기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0e535b12eaf4afe644c9a8b9ca1acde433d5cfdccef00579847c9f3f535037c"
        ],
        "text": "그들 가운데 어떤 이들이 감히 말하듯이, 이것들이 저것들의 그림자이며, 그런 의미에서 형상이라고 말한다면, 위에 있는 것들도 물체라고 인정해야 한다. 위에 있는 물체들이 그림자를 드리우기 때문이다. 영적인 것들은 그렇게 하지 않는다. 어느 것에도 그늘을 드리울 수 없기 때문이다. 실제로는 불가능하지만, 영적이고 밝은 존재들에게 그림자가 있으며, 그 그림자 안으로 자기들의 어머니가 내려왔다는 것을 그들에게 인정해 준다고 하자. 그래도 위의 존재들이 영원하므로, 그들에게서 생기는 그림자도 영원히 존속한다. 따라서 이것들도 사라지지 않고, 자기들에게 그림자를 드리우는 존재들과 함께 존속한다. 이것들이 사라진다면, 그 그림자를 드리우는 원형들도 반드시 사라져야 한다. 원형들이 존속한다면, 그 그림자도 존속한다. 그늘이 드리워진다는 뜻으로가 아니라, 위의 존재들에게서 아주 멀리 떨어져 있다는 뜻으로 그것을 그림자라고 부른다면, 자기들이 말하는 아버지의 빛이 작고 약하다고 비난하는 셈이다. 그 빛이 이것들에게까지 미치지 못하고, 빈 곳을 채우지 못하며, 그림자를 걷어 내지 못한다는 말이기 때문이다. 가로막는 것이 아무것도 없는데도 말이다. 그들의 말대로라면, 아버지의 빛은 어둠으로 바뀌고, 가려져 캄캄해지며, 빈 공간들에서 더는 뻗어 가지 못할 것이다. 모든 것을 채울 수 없기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:75ed5b248ee4472d23d0bed68fbef4e2ee6c7b1f20a6111d39bfc1b7832ca602",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "work_location": "2.h7.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5b1f2159b083085da84267c21cbf82a654311221db7f01da77ff74c6e1874823",
        "part_links": [
          [
            "sha256:455490a480484bace8c9ea16e1dc70b77d00b92db077bad6504fbc2b470f8fb4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1a134aa37c6e860e64dde1a7ac534a38acf86d1e41bb1bfb5198202fce66eec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:40f69f70ef05bf980b9f88fc9a320e66e5ba9c3d1126ea95de0ef27f44965fb5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 7장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_Non_igitur_paragraph",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_until_Falsus_autem_apparuit",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 2절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 2절 일부, 2권 8장 3절 일부."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8dbc892487463aaf5bd40c568fbbf0491530cb393494ccd092fc8add4d6c94d2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5b1f2159b083085da84267c21cbf82a654311221db7f01da77ff74c6e1874823",
            "source_revision_id": "sha256:d1a134aa37c6e860e64dde1a7ac534a38acf86d1e41bb1bfb5198202fce66eec",
            "translation_revision_id": "sha256:40f69f70ef05bf980b9f88fc9a320e66e5ba9c3d1126ea95de0ef27f44965fb5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:de7ced326ce8fb951680cdf80cfb2c7904369b65f71ac0aa4f7755d8a6fa6bc4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5b1f2159b083085da84267c21cbf82a654311221db7f01da77ff74c6e1874823",
            "source_revision_id": "sha256:d1a134aa37c6e860e64dde1a7ac534a38acf86d1e41bb1bfb5198202fce66eec",
            "translation_revision_id": "sha256:40f69f70ef05bf980b9f88fc9a320e66e5ba9c3d1126ea95de0ef27f44965fb5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8dbc892487463aaf5bd40c568fbbf0491530cb393494ccd092fc8add4d6c94d2",
          "sha256:de7ced326ce8fb951680cdf80cfb2c7904369b65f71ac0aa4f7755d8a6fa6bc4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_Non_igitur_paragraph",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_until_Falsus_autem_apparuit",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "성립할 수 없다는 의미의 capiet 구문을 유지하고 각주 1과 연결한다.",
            "printed_page": 271,
            "printed_text": "neque vacuum esse, aut umbram capiet",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_idiomatic_verb"
          },
          {
            "explanation": "각주 2가 fabricasse의 주체로 뷔토스를 명시한다. 번역에서도 그 주체를 풀어 밝혔다.",
            "printed_page": 271,
            "printed_text": "tantam conditionem ab angelis ... fabricasse",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_implicit_subject"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 2절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 2절 일부, 2권 8장 3절 일부.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d7e787c570d9af8c21059a0463efc34e4d397d74d4e6fa544d49357f265f84b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n476.jpg",
            "page_key": "1:271",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:455490a480484bace8c9ea16e1dc70b77d00b92db077bad6504fbc2b470f8fb4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non igitur jam dicant Pleroma esse omnium Bythum ipsorum; siquidem id quod est vacuum et umbra neque adimplevit neque illuminavit: aut iterum umbram et vacuum praetermittant, siquidem adimplet omnia paternum ipsorum lumen. Neque igitur extra primum Patrem, id est qui super omnia est Deus, aut Pleroma aliquid esse potest, in quod Enthymesin passi Aeonis descendisse dicunt, ut non definiatur et circumscribatur ab eo qui est extra, et contineatur ipsum Pleroma, vel primus Deus: neque vacuum esse, aut umbram capiet, cum jam ante sit Pater, uti ne deficiat lumen ejus, et definiatur in vacuum. Irrationale est autem et impium adinvenire locum, in quo cessat et finem habet qui est secundum eos Propator et Proarche, et omnium Pater et hujus Pleromatis. Nec rursus in Patris sinu alterum quemdam dicere tantam fabricasse conditionem fas est, vel consentiente, vel non consentiente eo, propter praedictas causas. Impium est enim similiter et demens dicere, tantam conditionem ab angelis, aut ab emissione quadam ignorante verum Deum, in his quae sunt ipsius, fabricasse: neque intra Pleroma ipsorum, cum sit universum spiritale, ea quae sunt terrena et choica possibile facta esse: sed ne quidem secundum illorum imaginem, cum dicuntur pauci et similis formationis et unum esse, possibile est et quae sunt multae conditionis et contraria invicem facta esse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d1a134aa37c6e860e64dde1a7ac534a38acf86d1e41bb1bfb5198202fce66eec",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non igitur jam dicant Pleroma esse omnium Bythum ipsorum; siquidem id quod est vacuum et umbra neque adimplevit neque illuminavit: aut iterum umbram et vacuum praetermittant, siquidem adimplet omnia paternum ipsorum lumen. Neque igitur extra primum Patrem, id est qui super omnia est Deus, aut Pleroma aliquid esse potest, in quod Enthymesin passi Aeonis descendisse dicunt, ut non definiatur et circumscribatur ab eo qui est extra, et contineatur ipsum Pleroma, vel primus Deus: neque vacuum esse, aut umbram capiet, cum jam ante sit Pater, uti ne deficiat lumen ejus, et definiatur in vacuum. Irrationale est autem et impium adinvenire locum, in quo cessat et finem habet qui est secundum eos Propator et Proarche, et omnium Pater et hujus Pleromatis. Nec rursus in Patris sinu alterum quemdam dicere tantam fabricasse conditionem fas est, vel consentiente, vel non consentiente eo, propter praedictas causas. Impium est enim similiter et demens dicere, tantam conditionem ab angelis, aut ab emissione quadam ignorante verum Deum, in his quae sunt ipsius, fabricasse: neque intra Pleroma ipsorum, cum sit universum spiritale, ea quae sunt terrena et choica possibile facta esse: sed ne quidem secundum illorum imaginem, cum dicuntur pauci et similis formationis et unum esse, possibile est et quae sunt multae conditionis et contraria invicem facta esse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c30ed42c3ef87984668f92e88ace4498d61237ed23a84655c2e3ff80946d6662",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 8장 2절의 Non igitur에서 시작하는 마지막 문단과 3절의 앞부분을 담는다. 같은 통상 절이 앞뒤의 Harvey 읽기 단위에 걸쳐 있으므로 대응 범위를 나누어 기록했다.",
          "capiet는 이 문맥에서 성립할 수 있다는 뜻으로 읽었다. 271쪽 각주 1도 빈 공간이나 그림자가 존재할 수 없다는 문장 관계를 설명한다.",
          "ut non definiatur ... et contineatur는 앞의 밖에 다른 존재가 있을 수 없다는 부정과 연결했다. 플레로마나 최초의 하나님이 밖의 존재에 한정되고 감싸이는 일을 피하려면 그렇다는 논증으로 풀었다.",
          "천사들이나 무지한 발출물을 통해 창조했다는 문장의 fabricasse는 271쪽 각주 2에 따라 뷔토스를 주체로 읽었다. 한국어에서 그 주체를 명시했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:455490a480484bace8c9ea16e1dc70b77d00b92db077bad6504fbc2b470f8fb4"
            ],
            "text": "빈 공간과 그림자를 채우지도 비추지도 못했다면, 자기들의 뷔토스가 만물의 플레로마라고 더는 말하지 말라. 아버지의 빛이 모든 것을 채운다면, 그림자와 빈 공간에 관한 이야기를 버리라. 그러므로 최초의 아버지, 곧 만물 위에 계신 하나님이나, 플레로마 밖에 어떤 것이 존재할 수는 없다. 그들은 수난을 겪은 아이온의 엔튀메시스가 그곳으로 내려왔다고 말한다. 플레로마 자체나 최초의 하나님이 그 밖에 있는 것에 한정되고 둘러싸이며, 감싸이는 일이 없으려면 그렇다. 빈 공간이나 그림자가 존재한다는 말도 성립할 수 없다. 아버지가 이미 앞서 존재하시므로, 그분의 빛이 미치지 못하게 되거나, 빈 공간에서 한정되어서는 안 되기 때문이다. 그들이 프로파토르와 프로아르케, 만물과 이 플레로마의 아버지라고 부르는 존재가 멈추고 끝나는 장소를 꾸며 내는 것은 비이성적이고 불경하다. 앞서 말한 이유들 때문에, 아버지가 동의하셨든 동의하지 않으셨든, 그분의 품 안에서 다른 존재가 이처럼 큰 창조 세계를 만들었다고 말하는 것 역시 옳지 않다. 뷔토스가 자기 영역에서 천사들이나, 참 하나님을 모르는 어떤 발출물을 통해 이처럼 큰 창조 세계를 만들었다고 말하는 것도 마찬가지로 불경하고 어리석기 때문이다. 그들의 플레로마는 전체가 영적이므로, 그 안에서 땅에 속하고 흙으로 된 것들이 만들어질 수는 없다. 아이온들은 수가 적고 같은 형태이며 하나라고 하는데, 이처럼 다양한 창조물과 서로 반대되는 것들이 그들의 형상을 따라 만들어질 수도 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1a134aa37c6e860e64dde1a7ac534a38acf86d1e41bb1bfb5198202fce66eec"
        ],
        "text": "빈 공간과 그림자를 채우지도 비추지도 못했다면, 자기들의 뷔토스가 만물의 플레로마라고 더는 말하지 말라. 아버지의 빛이 모든 것을 채운다면, 그림자와 빈 공간에 관한 이야기를 버리라. 그러므로 최초의 아버지, 곧 만물 위에 계신 하나님이나, 플레로마 밖에 어떤 것이 존재할 수는 없다. 그들은 수난을 겪은 아이온의 엔튀메시스가 그곳으로 내려왔다고 말한다. 플레로마 자체나 최초의 하나님이 그 밖에 있는 것에 한정되고 둘러싸이며, 감싸이는 일이 없으려면 그렇다. 빈 공간이나 그림자가 존재한다는 말도 성립할 수 없다. 아버지가 이미 앞서 존재하시므로, 그분의 빛이 미치지 못하게 되거나, 빈 공간에서 한정되어서는 안 되기 때문이다. 그들이 프로파토르와 프로아르케, 만물과 이 플레로마의 아버지라고 부르는 존재가 멈추고 끝나는 장소를 꾸며 내는 것은 비이성적이고 불경하다. 앞서 말한 이유들 때문에, 아버지가 동의하셨든 동의하지 않으셨든, 그분의 품 안에서 다른 존재가 이처럼 큰 창조 세계를 만들었다고 말하는 것 역시 옳지 않다. 뷔토스가 자기 영역에서 천사들이나, 참 하나님을 모르는 어떤 발출물을 통해 이처럼 큰 창조 세계를 만들었다고 말하는 것도 마찬가지로 불경하고 어리석기 때문이다. 그들의 플레로마는 전체가 영적이므로, 그 안에서 땅에 속하고 흙으로 된 것들이 만들어질 수는 없다. 아이온들은 수가 적고 같은 형태이며 하나라고 하는데, 이처럼 다양한 창조물과 서로 반대되는 것들이 그들의 형상을 따라 만들어질 수도 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:40f69f70ef05bf980b9f88fc9a320e66e5ba9c3d1126ea95de0ef27f44965fb5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "work_location": "2.h7.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:30ee40f4b5aa32e4641f35ae54b26ba93eda85ef9964c9c8337c9530d44102c9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c4870f75a900e00d921c839cc973d35d3322e41bfaaf69341240690add9837e8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f99fc75f54dbcffb948320e4579cecb02109e53ecbf0e5db92c9de16b0c8b184"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e3ddc64e92e56dbcc5b53deec74222cbac67f6dc840d7c63959dc2fad6675767"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 7장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_Falsus_autem_through_perditionis_descendentes",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening_Quoniam_quidem_to_procedente_sermone",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 3절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 3절 일부, 2권 9장 1절 일부."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e0999030d0f40f417105c5fc84b913953942e879b3974a9de8f4b0f0c9a99780",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30ee40f4b5aa32e4641f35ae54b26ba93eda85ef9964c9c8337c9530d44102c9",
            "source_revision_id": "sha256:f99fc75f54dbcffb948320e4579cecb02109e53ecbf0e5db92c9de16b0c8b184",
            "translation_revision_id": "sha256:e3ddc64e92e56dbcc5b53deec74222cbac67f6dc840d7c63959dc2fad6675767"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0fee1aa42a95c501373ef8c0a8c93c4e1637f01775387e96aed0d663e388aa1d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30ee40f4b5aa32e4641f35ae54b26ba93eda85ef9964c9c8337c9530d44102c9",
            "source_revision_id": "sha256:f99fc75f54dbcffb948320e4579cecb02109e53ecbf0e5db92c9de16b0c8b184",
            "translation_revision_id": "sha256:e3ddc64e92e56dbcc5b53deec74222cbac67f6dc840d7c63959dc2fad6675767"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e0999030d0f40f417105c5fc84b913953942e879b3974a9de8f4b0f0c9a99780",
          "sha256:0fee1aa42a95c501373ef8c0a8c93c4e1637f01775387e96aed0d663e388aa1d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h7-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103208.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_Falsus_autem_through_perditionis_descendentes",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening_Quoniam_quidem_to_procedente_sermone",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "boundary_text": "Quoniam quidem est mundi fabricator Deus",
            "explanation": "이 문장부터 통상 2권 9장 1절이 시작된다. 앞 문단은 통상 8장 3절의 끝이다.",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_conventional_chapter_boundary"
          },
          {
            "explanation": "빈 공간과 공허한 학설, 듣는 이들의 공허함, 멸망의 깊이를 연결하는 논박의 어휘를 보존한다.",
            "printed_page": 271,
            "printed_text": "vacuum ... vacui ... in profundum perditionis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_wordplay"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 7장 3절이다. 통상 인용 대응: 2권 8장 3절 일부, 2권 9장 1절 일부.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d7e787c570d9af8c21059a0463efc34e4d397d74d4e6fa544d49357f265f84b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n476.jpg",
            "page_key": "1:271",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c4870f75a900e00d921c839cc973d35d3322e41bfaaf69341240690add9837e8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Falsus autem apparuit, et qui est de umbra cenomatis, id est vacui, ipsorum sermo secundum omnia. Itaque vacuum ostensum est figmentum eorum, et inconstans doctrina: vacui autem et hi qui attendunt eis, vere in profundum perditionis descendentes. Quoniam quidem est mundi fabricator Deus, constat et ipsis, qui multis modis contradicunt ei, et confitentur eum, fabricatorem eum vocantes et angelum dicentes: ut non dicamus, quoniam omnes clamant Scripturae, et Dominus hunc Patrem qui est in coelis docet, et non alium: quemadmodum ostendemus procedente sermone.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f99fc75f54dbcffb948320e4579cecb02109e53ecbf0e5db92c9de16b0c8b184",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Falsus autem apparuit, et qui est de umbra cenomatis, id est vacui, ipsorum sermo secundum omnia. Itaque vacuum ostensum est figmentum eorum, et inconstans doctrina: vacui autem et hi qui attendunt eis, vere in profundum perditionis descendentes. Quoniam quidem est mundi fabricator Deus, constat et ipsis, qui multis modis contradicunt ei, et confitentur eum, fabricatorem eum vocantes et angelum dicentes: ut non dicamus, quoniam omnes clamant Scripturae, et Dominus hunc Patrem qui est in coelis docet, et non alium: quemadmodum ostendemus procedente sermone.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "da856cb01fc55aaea3d5ceb2a828f8b4f50be065ab092af9a451520265d1896d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "앞 문단은 통상 8장 3절의 끝이고, Quoniam quidem est mundi fabricator Deus부터 통상 9장 1절이 시작된다. 한 읽기 단위에 속한 두 통상 인용 위치를 각각 연결했다.",
          "cenoma는 케노마로 음역하고, 본문 자체의 뜻풀이에 따라 빈 공간과 연결했다. 이어지는 vacuum과 vacui는 학설과 그 말을 듣는 이들의 공허함을 함께 가리키는 말놀이이다.",
          "창조자를 하늘의 아버지로 가르친다는 진술은 이후의 논증을 예고한다. 인쇄면 난외에는 마태복음 5:16, 45와 6:9가 연결되어 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c4870f75a900e00d921c839cc973d35d3322e41bfaaf69341240690add9837e8"
            ],
            "text": "케노마의 그림자, 곧 빈 공간의 그림자에 관한 그들의 말도 모든 면에서 거짓으로 드러났다. 그들이 꾸며 낸 것은 공허하며, 가르침은 성립하지 않는 것으로 드러났다. 그들의 말을 듣는 이들도 공허하여, 참으로 멸망의 깊은 곳으로 내려가고 있다. 세상을 만드신 분이 하나님이시라는 것은 여러 방식으로 그분에게 반대하는 그들 자신도 인정한다. 그분을 제작자라고 부르고, 천사라고 말하면서도, 그분을 인정하기 때문이다. 모든 성경이 이를 외치며, 주님이 이분을 하늘에 계신 아버지라고 가르치시고, 다른 분을 가리키지 않으신다는 것은 더 말할 나위도 없다. 논의를 이어 가며 이를 밝히겠다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f99fc75f54dbcffb948320e4579cecb02109e53ecbf0e5db92c9de16b0c8b184"
        ],
        "text": "케노마의 그림자, 곧 빈 공간의 그림자에 관한 그들의 말도 모든 면에서 거짓으로 드러났다. 그들이 꾸며 낸 것은 공허하며, 가르침은 성립하지 않는 것으로 드러났다. 그들의 말을 듣는 이들도 공허하여, 참으로 멸망의 깊은 곳으로 내려가고 있다. 세상을 만드신 분이 하나님이시라는 것은 여러 방식으로 그분에게 반대하는 그들 자신도 인정한다. 그분을 제작자라고 부르고, 천사라고 말하면서도, 그분을 인정하기 때문이다. 모든 성경이 이를 외치며, 주님이 이분을 하늘에 계신 아버지라고 가르치시고, 다른 분을 가리키지 않으신다는 것은 더 말할 나위도 없다. 논의를 이어 가며 이를 밝히겠다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e3ddc64e92e56dbcc5b53deec74222cbac67f6dc840d7c63959dc2fad6675767",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
      },
      "work_location": "2.h7.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-7:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ed574c4ed762f472c3c4ad541a61d8e7414d65faf2432cc851035e4da09981e7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b9e7b9d7a8c463925dcd51397eeaa6d56c9a08b44839e926368823c2203352c6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3334024f761a68213fa335433efbf4f73e97802264b5aee9bc8bef2e3bdabf38"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e8168c8e1533e6e4989288f26356572471423ca817f2a82d7621c76d31483fd7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 8장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Nunc_autem_sufficit",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 8장 1절이다. 통상 인용 대응: 2권 9장 1절 일부."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1df7dcbb3e78ade7d781d3910918ac7cd1b62e7e7de38da31e293f92a20bafcd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed574c4ed762f472c3c4ad541a61d8e7414d65faf2432cc851035e4da09981e7",
            "source_revision_id": "sha256:3334024f761a68213fa335433efbf4f73e97802264b5aee9bc8bef2e3bdabf38",
            "translation_revision_id": "sha256:e8168c8e1533e6e4989288f26356572471423ca817f2a82d7621c76d31483fd7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0d7d50fb57f96b018128450362a5d47bdbc1854e2e55acf550f7052a4776afd4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed574c4ed762f472c3c4ad541a61d8e7414d65faf2432cc851035e4da09981e7",
            "source_revision_id": "sha256:3334024f761a68213fa335433efbf4f73e97802264b5aee9bc8bef2e3bdabf38",
            "translation_revision_id": "sha256:e8168c8e1533e6e4989288f26356572471423ca817f2a82d7621c76d31483fd7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1df7dcbb3e78ade7d781d3910918ac7cd1b62e7e7de38da31e293f92a20bafcd",
          "sha256:0d7d50fb57f96b018128450362a5d47bdbc1854e2e55acf550f7052a4776afd4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Nunc_autem_sufficit",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "최초의 사람에게서 이어진 전승과 교회가 사도들에게서 받은 전승을 말하는 저자의 진술이다.",
            "printed_page": 272,
            "printed_text": "a primoplasti traditione ... Ecclesia autem omnis per universum orbem hanc accepit ab apostolis traditionem",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_tradition_chain"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 8장 1절이다. 통상 인용 대응: 2권 9장 1절 일부.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f6f6d2b70b1ee648339b5da454eaf34f0e81c64676ac636dc3e809c16b7be976",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n477.jpg",
            "page_key": "1:272",
            "printed_page": 272,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b9e7b9d7a8c463925dcd51397eeaa6d56c9a08b44839e926368823c2203352c6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nunc autem sufficit id quod est ab eis, qui contraria nobis dicunt testimonium, omnibus hominibus ad hoc demum consentientibus, veteribus quidem, et in primis a primoplasti traditione hanc suadelam custodientibus et unum Deum fabricatorem coeli et terrae hymnizantibus: reliquis autem post eos a prophetis Dei hujus rei commemorationem accipientibus; ethnicis vero ab ipsa conditione discentibus. Ipsa enim conditio ostendit eum qui condidit eam; et ipsa factura suggerit eum qui fecit; et mundus manifestat eum qui se disposuit. Ecclesia autem omnis per universum orbem hanc accepit ab apostolis traditionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3334024f761a68213fa335433efbf4f73e97802264b5aee9bc8bef2e3bdabf38",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Nunc autem sufficit id quod est ab eis, qui contraria nobis dicunt testimonium, omnibus hominibus ad hoc demum consentientibus, veteribus quidem, et in primis a primoplasti traditione hanc suadelam custodientibus et unum Deum fabricatorem coeli et terrae hymnizantibus: reliquis autem post eos a prophetis Dei hujus rei commemorationem accipientibus; ethnicis vero ab ipsa conditione discentibus. Ipsa enim conditio ostendit eum qui condidit eam; et ipsa factura suggerit eum qui fecit; et mundus manifestat eum qui se disposuit. Ecclesia autem omnis per universum orbem hanc accepit ab apostolis traditionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ce16af3c9fc23d3f9a2ce4ca372cd8caf1e57a6d6a6a8554bc53d013cf74b305",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 8장 1절은 통상 인용 2권 9장 1절 가운데 Nunc autem sufficit 이후의 부분이다. 앞부분은 이 프로젝트의 2.h7.s3에 놓인다.",
          "primoplastus는 처음 빚어진 이를 뜻하는 명칭으로 옮겼다. 옛사람들이 그에게서 전해진 전승을 지켰다는 서술과 뒤의 예언자, 이방인, 교회의 경로를 구별했다.",
          "온 세상의 교회가 사도들에게서 이 전승을 받았다는 말은 이레네우스의 진술로 원문 데이터에 표시했다. 여기서 말하는 전승은 문맥상 하늘과 땅을 만드신 한 분 하나님에 대한 신앙이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b9e7b9d7a8c463925dcd51397eeaa6d56c9a08b44839e926368823c2203352c6"
            ],
            "text": "우리와 반대되는 말을 하는 이들에게서 나온 증언으로 지금은 충분하다. 모든 사람이 바로 이 점에 동의하기 때문이다. 옛사람들은 특히 처음 빚어진 이에게서 전해진 전승에 따라 이 확신을 지키며, 하늘과 땅을 만드신 한 분 하나님을 찬양했다. 그 뒤의 사람들은 하나님의 예언자들에게서 이 사실을 다시 일깨우는 말을 받았고, 이방인들은 창조 세계 자체에서 배웠다. 창조 세계 자체가 자기를 창조하신 분을 드러내고, 만들어진 작품 자체가 만든 이를 가리키며, 세상이 자기를 질서 있게 배치하신 분을 밝히기 때문이다. 온 세상의 모든 교회는 사도들에게서 이 전승을 받았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3334024f761a68213fa335433efbf4f73e97802264b5aee9bc8bef2e3bdabf38"
        ],
        "text": "우리와 반대되는 말을 하는 이들에게서 나온 증언으로 지금은 충분하다. 모든 사람이 바로 이 점에 동의하기 때문이다. 옛사람들은 특히 처음 빚어진 이에게서 전해진 전승에 따라 이 확신을 지키며, 하늘과 땅을 만드신 한 분 하나님을 찬양했다. 그 뒤의 사람들은 하나님의 예언자들에게서 이 사실을 다시 일깨우는 말을 받았고, 이방인들은 창조 세계 자체에서 배웠다. 창조 세계 자체가 자기를 창조하신 분을 드러내고, 만들어진 작품 자체가 만든 이를 가리키며, 세상이 자기를 질서 있게 배치하신 분을 밝히기 때문이다. 온 세상의 모든 교회는 사도들에게서 이 전승을 받았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e8168c8e1533e6e4989288f26356572471423ca817f2a82d7621c76d31483fd7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "work_location": "2.h8.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:52dd8449a9532ddd279aaddff9a10e93b413c022de09cf3eef4929601fe28c13",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b2d9c568b57c818a335b240adf77fd996c38bc32bf84d5dbc0de161f96d6981b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:35ee81170d520c1d7172e08f3a29e81d3da670e954670fbdb9ac181ecb6e2d69"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:879be4b45b3f344a6ee17cf50b3146094212c871282c08725f8352919b0d12b2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 8장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 8장 2절이다. 통상 인용 대응: 2권 9장 2절 전체."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3db8c0340873764d21e71191eff85b2ad75be526caae3f908ff839d9295b32b5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52dd8449a9532ddd279aaddff9a10e93b413c022de09cf3eef4929601fe28c13",
            "source_revision_id": "sha256:35ee81170d520c1d7172e08f3a29e81d3da670e954670fbdb9ac181ecb6e2d69",
            "translation_revision_id": "sha256:879be4b45b3f344a6ee17cf50b3146094212c871282c08725f8352919b0d12b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:1f2267f4162188af74d2ac3b3e5cc21cc05c71acc3da13fb5e664d837689cfbb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52dd8449a9532ddd279aaddff9a10e93b413c022de09cf3eef4929601fe28c13",
            "source_revision_id": "sha256:35ee81170d520c1d7172e08f3a29e81d3da670e954670fbdb9ac181ecb6e2d69",
            "translation_revision_id": "sha256:879be4b45b3f344a6ee17cf50b3146094212c871282c08725f8352919b0d12b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3db8c0340873764d21e71191eff85b2ad75be526caae3f908ff839d9295b32b5",
          "sha256:1f2267f4162188af74d2ac3b3e5cc21cc05c71acc3da13fb5e664d837689cfbb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h8-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103209.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_compared_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "논박 속에서 이어지는 성경 표현과 인쇄면 난외 참조를 연결한다.",
            "printed_page": 272,
            "printed_text": "creaturae potius quam Creatori servientes ... his qui non sunt dii ... Ego sum Deus, et praeter me non est alius Deus",
            "printed_volume": 1,
            "references": [
              "Romans 1:25",
              "Galatians 4:8",
              "Isaiah 46:9"
            ],
            "type": "scripture_phrases_in_argument"
          },
          {
            "explanation": "여기서는 영적 존재와 대비되는 혼적 존재를 가리키는 보고로 옮겼다.",
            "printed_page": 272,
            "printed_text": "animalem eum vocantes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_psychic_designation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 8장 2절이다. 통상 인용 대응: 2권 9장 2절 전체.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f6f6d2b70b1ee648339b5da454eaf34f0e81c64676ac636dc3e809c16b7be976",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n477.jpg",
            "page_key": "1:272",
            "printed_page": 272,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b2d9c568b57c818a335b240adf77fd996c38bc32bf84d5dbc0de161f96d6981b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Constante igitur hoc Deo, quemadmodum diximus, et testimonium ab omnibus accipiente quoniam est: ille sine dubio, qui secundum eos adinvenitur pater, inconstans et sine teste est, Simone mago primo dicente semetipsum esse super omnia Deum, et mundum ab angelis ejus factum; post deinde his, qui successerunt ei secundum quod ostendimus in primo libro, variis sententiis impias et irreligiosas adversus fabricatorem circumducentibus doctrinas: quorum discipuli cum sint hi, ethnicis pejores efficiunt eos qui assentiunt eis. Illi enim creaturae potius quam Creatori servientes, et his qui non sunt dii; verumtamen primum deitatis locum attribuunt fabricatori hujus universitatis Deo. Hi autem, hunc quidem labis fructum dicentes, et animalem eum vocantes, et non cognoscentem eam quae super eum est virtutem, dicentem quoque, Ego sum Deus, et praeter me non est alius Deus, mentiri eum dicentes, ipsi mentientes, omnem malitiam copulantes ei; eum qui non est super hunc, quod sit, fingentes secundum sententiam suam, deteguntur eum quidem qui est Deus blasphemantes, eum autem qui non est Deum fingentes in suam ipsorum condemnationem. Et qui dicunt semetipsos perfectos et universorum habere agnitionem ethnicis pejores, et magis blasphemi sensu etiam adversus suum factorem inveniuntur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:35ee81170d520c1d7172e08f3a29e81d3da670e954670fbdb9ac181ecb6e2d69",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Constante igitur hoc Deo, quemadmodum diximus, et testimonium ab omnibus accipiente quoniam est: ille sine dubio, qui secundum eos adinvenitur pater, inconstans et sine teste est, Simone mago primo dicente semetipsum esse super omnia Deum, et mundum ab angelis ejus factum; post deinde his, qui successerunt ei secundum quod ostendimus in primo libro, variis sententiis impias et irreligiosas adversus fabricatorem circumducentibus doctrinas: quorum discipuli cum sint hi, ethnicis pejores efficiunt eos qui assentiunt eis. Illi enim creaturae potius quam Creatori servientes, et his qui non sunt dii; verumtamen primum deitatis locum attribuunt fabricatori hujus universitatis Deo. Hi autem, hunc quidem labis fructum dicentes, et animalem eum vocantes, et non cognoscentem eam quae super eum est virtutem, dicentem quoque, Ego sum Deus, et praeter me non est alius Deus, mentiri eum dicentes, ipsi mentientes, omnem malitiam copulantes ei; eum qui non est super hunc, quod sit, fingentes secundum sententiam suam, deteguntur eum quidem qui est Deus blasphemantes, eum autem qui non est Deum fingentes in suam ipsorum condemnationem. Et qui dicunt semetipsos perfectos et universorum habere agnitionem ethnicis pejores, et magis blasphemi sensu etiam adversus suum factorem inveniuntur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ef4fa1afabd0aeb19b911a9ec1fba328f38f43a4a5c90d13551989523c370e7e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "272쪽의 논박에는 로마서 1:25, 갈라디아서 4:8, 이사야 46:9에 해당하는 표현이 이어진다. 인용되는 말과 저자가 상대 집단에 귀속하는 주장, 그에 대한 저자의 평가를 구별했다.",
          "animalis는 여기서 영적 존재와 구별되는 혼적 존재라는 주장에 속한다. 앞선 아이온과 데미우르고스의 구분을 따라 혼적으로 옮겼다.",
          "eum qui non est Deum fingentes는 존재하지 않는 이를 하나님으로 꾸며 낸다는 구문으로 읽었다. 앞의 eum qui est Deus는 참으로 하나님이신 분을 가리키며 두 목적어의 관계를 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b2d9c568b57c818a335b240adf77fd996c38bc32bf84d5dbc0de161f96d6981b"
            ],
            "text": "우리가 말했듯이, 이 하나님의 존재는 확고하며, 모든 이에게서 그분이 계시다는 증언을 받는다. 그들이 꾸며 낸 아버지라는 존재는, 분명히 성립하지도 않고 증인도 없다. 마술사 시몬이 처음으로 자기가 만물 위의 신이며, 세상은 자기 천사들이 만들었다고 말했다. 첫째 권에서 밝혔듯이, 그 뒤에 그를 이은 이들은 여러 견해를 내세워, 창조자를 거스르는 불경하고 신앙을 저버린 교설들을 퍼뜨렸다. 이들은 그 사람들의 제자들이므로, 자기들에게 동의하는 이들을 이방인들보다 더 못하게 만든다. 이방인들은 창조자보다 피조물을 섬기고, 신들이 아닌 것들을 섬기지만, 이 우주를 만드신 하나님에게 신성의 첫째 자리를 돌린다. 그러나 이들은 그분을 결함의 열매라고 말하고, 혼적 존재라고 부르며, 자기 위에 있는 권능을 알지 못한다고 한다. 그분이 “나는 하나님이며, 나 외에는 다른 하나님이 없다”라고 말씀하실 때, 그분이 거짓말한다고 말하면서, 자기들이 거짓말하고, 온갖 악을 그분에게 붙인다. 그분 위에 존재하지 않는 이를 자기들 생각대로 존재한다고 꾸며 내며, 참으로 하나님이신 분을 모독하고, 존재하지 않는 이를 하나님으로 꾸며 냄으로써, 자기들의 정죄를 불러온다는 것이 드러난다. 스스로 완전하며 만물에 대한 앎을 지녔다고 말하는 이들이, 이방인들보다 못하고, 자기들을 만든 분에게조차 더 모독적인 생각을 품는 것으로 드러난다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:35ee81170d520c1d7172e08f3a29e81d3da670e954670fbdb9ac181ecb6e2d69"
        ],
        "text": "우리가 말했듯이, 이 하나님의 존재는 확고하며, 모든 이에게서 그분이 계시다는 증언을 받는다. 그들이 꾸며 낸 아버지라는 존재는, 분명히 성립하지도 않고 증인도 없다. 마술사 시몬이 처음으로 자기가 만물 위의 신이며, 세상은 자기 천사들이 만들었다고 말했다. 첫째 권에서 밝혔듯이, 그 뒤에 그를 이은 이들은 여러 견해를 내세워, 창조자를 거스르는 불경하고 신앙을 저버린 교설들을 퍼뜨렸다. 이들은 그 사람들의 제자들이므로, 자기들에게 동의하는 이들을 이방인들보다 더 못하게 만든다. 이방인들은 창조자보다 피조물을 섬기고, 신들이 아닌 것들을 섬기지만, 이 우주를 만드신 하나님에게 신성의 첫째 자리를 돌린다. 그러나 이들은 그분을 결함의 열매라고 말하고, 혼적 존재라고 부르며, 자기 위에 있는 권능을 알지 못한다고 한다. 그분이 “나는 하나님이며, 나 외에는 다른 하나님이 없다”라고 말씀하실 때, 그분이 거짓말한다고 말하면서, 자기들이 거짓말하고, 온갖 악을 그분에게 붙인다. 그분 위에 존재하지 않는 이를 자기들 생각대로 존재한다고 꾸며 내며, 참으로 하나님이신 분을 모독하고, 존재하지 않는 이를 하나님으로 꾸며 냄으로써, 자기들의 정죄를 불러온다는 것이 드러난다. 스스로 완전하며 만물에 대한 앎을 지녔다고 말하는 이들이, 이방인들보다 못하고, 자기들을 만든 분에게조차 더 모독적인 생각을 품는 것으로 드러난다.",
        "translation_revision_id": "sha256:879be4b45b3f344a6ee17cf50b3146094212c871282c08725f8352919b0d12b2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "work_location": "2.h8.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-8:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:44c4a64c6e2c63ab60c3898a9af9e3585a050ee0535ee09b4c122802c6304d39",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9fa2dd8a85f2528e0e97c05851ab5af02cbc71aa7ad0b1c5f6de9c773360ea5a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa0f71ad1c371bf251b540712371c70a5687f26e4c7984095214f24e3006bf79"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0540d2047942695f64c43773d0addff4b9aac30eb0a976fdc14601b66b140091"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 9장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 9장 1절이며, 통상 인용 2권 10장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:25e3e6bce80530017261e295e60c03c08be6b14846add9fd874316b54c3eea66",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:44c4a64c6e2c63ab60c3898a9af9e3585a050ee0535ee09b4c122802c6304d39",
            "source_revision_id": "sha256:aa0f71ad1c371bf251b540712371c70a5687f26e4c7984095214f24e3006bf79",
            "translation_revision_id": "sha256:0540d2047942695f64c43773d0addff4b9aac30eb0a976fdc14601b66b140091"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6c35c6586b20ead84767bef1b258b6d6f7a7a8fb1a9c78c2b67eab5da5d46423",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:44c4a64c6e2c63ab60c3898a9af9e3585a050ee0535ee09b4c122802c6304d39",
            "source_revision_id": "sha256:aa0f71ad1c371bf251b540712371c70a5687f26e4c7984095214f24e3006bf79",
            "translation_revision_id": "sha256:0540d2047942695f64c43773d0addff4b9aac30eb0a976fdc14601b66b140091"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:25e3e6bce80530017261e295e60c03c08be6b14846add9fd874316b54c3eea66",
          "sha256:6c35c6586b20ead84767bef1b258b6d6f7a7a8fb1a9c78c2b67eab5da5d46423"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "불명확한 구절과 물음을 명료하고 서로 일치하는 내용으로 풀어야 한다는 저자의 해석 원칙을 기록한다.",
            "printed_page": 273,
            "printed_text": "ex manifestis et consonantibus et claris accipiunt absolutiones",
            "printed_volume": 1,
            "type": "hermeneutical_principle"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 9장 1절이며, 통상 인용 2권 10장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cbc090f86d5af21beebb5290bf47c7fd83df0fbf5683a251f6596eea7d9e85f5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n478.jpg",
            "page_key": "1:273",
            "printed_page": 273,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9fa2dd8a85f2528e0e97c05851ab5af02cbc71aa7ad0b1c5f6de9c773360ea5a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Perquam itaque irrationale est, praetermittentes eum qui vere est Deus et qui ab omnibus habet testimonium, quaerere si est super eum is qui non est, et qui a nemine unquam annuntiatus est. Quoniam enim manifeste nihil dictum est de eo et ipsi testimonium perhibent: quia autem parabolas, quae quaeruntur et ipsae quomodo dictae sint, male ad eum qui adinventus est ab ipsis transfigurantes, alium nunc qui ante nunquam quaesitus est generant, manifestum est. Per hoc enim quod velint ambiguas exsolvere Scripturas (ambiguas autem non quasi ad alterum Deum, sed quasi ad dispositiones Dei), alterum Deum fabricaverunt; quemadmodum praediximus, de arena resticulas nectentes, et quaestioni minori quaestionem majorem adgenerantes. Omnis autem quaestio non per aliud quod quaeritur habebit resolutionem, nec ambiguitas per aliam ambiguitatem solvetur apud eos qui sensum habent, aut aenigmata per aliud majus aenigma; sed ea quae sunt talia ex manifestis et consonantibus et claris accipiunt absolutiones.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa0f71ad1c371bf251b540712371c70a5687f26e4c7984095214f24e3006bf79",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Perquam itaque irrationale est, praetermittentes eum qui vere est Deus et qui ab omnibus habet testimonium, quaerere si est super eum is qui non est, et qui a nemine unquam annuntiatus est. Quoniam enim manifeste nihil dictum est de eo et ipsi testimonium perhibent: quia autem parabolas, quae quaeruntur et ipsae quomodo dictae sint, male ad eum qui adinventus est ab ipsis transfigurantes, alium nunc qui ante nunquam quaesitus est generant, manifestum est. Per hoc enim quod velint ambiguas exsolvere Scripturas (ambiguas autem non quasi ad alterum Deum, sed quasi ad dispositiones Dei), alterum Deum fabricaverunt; quemadmodum praediximus, de arena resticulas nectentes, et quaestioni minori quaestionem majorem adgenerantes. Omnis autem quaestio non per aliud quod quaeritur habebit resolutionem, nec ambiguitas per aliam ambiguitatem solvetur apud eos qui sensum habent, aut aenigmata per aliud majus aenigma; sed ea quae sunt talia ex manifestis et consonantibus et claris accipiunt absolutiones.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "63b7a4b118ad47dd347362a012d1dd6038e499ffca58a6c155bebead5973e3e5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 9-10장은 통상 인용 2권 10장을 담는다. 이 절은 난해한 물음을 더 큰 물음으로 풀려는 방식과 명료한 내용에서 해답을 얻는 방식을 비교한다.",
          "dispositiones Dei는 하나님의 경륜으로 옮겼다. 본문은 성경 구절의 모호함을 하나님의 여러 경륜에 관한 해석 문제에 연결한다.",
          "모래로 밧줄을 꼰다는 표현은 이미 앞 권에서 사용한 비유를 되짚는다. 서로 받쳐 줄 수 없는 해석을 엮는다는 비판의 문맥을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9fa2dd8a85f2528e0e97c05851ab5af02cbc71aa7ad0b1c5f6de9c773360ea5a"
            ],
            "text": "참으로 하나님이시며, 모든 이에게서 증언을 받는 분을 제쳐 두고, 존재하지도 않고, 아무도 일찍이 선포한 적 없는 존재가 그분 위에 있는지 묻는 것은 극히 비이성적이다. 그 존재에 관해 아무것도 명료하게 말해진 적이 없다는 것을 그들 자신도 증언한다. 어떤 뜻으로 말해졌는지 자체가 해명의 대상인 비유들을, 자기들이 꾸며 낸 존재에게 잘못 돌려놓으며, 전에 아무도 찾은 적 없는 다른 존재를 지금 만들어 낸다는 것이 분명하다. 모호한 성경 구절을 풀려다가 다른 하나님을 만들어 낸 것이다. 그 모호함은 다른 하나님에 관한 것이 아니라, 하나님의 경륜에 관한 것이다. 앞서 말했듯이, 모래로 밧줄을 꼬며, 작은 물음에 더 큰 물음을 덧붙인다. 어떤 물음도 해명이 필요한 다른 물음을 통해서는 풀리지 않는다. 분별력 있는 이들에게는, 모호함이 다른 모호함으로 풀리지 않으며, 수수께끼가 더 큰 수수께끼로 풀리지도 않는다. 그런 것들은 명백하고 서로 일치하며 분명한 것들에서 해답을 얻는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa0f71ad1c371bf251b540712371c70a5687f26e4c7984095214f24e3006bf79"
        ],
        "text": "참으로 하나님이시며, 모든 이에게서 증언을 받는 분을 제쳐 두고, 존재하지도 않고, 아무도 일찍이 선포한 적 없는 존재가 그분 위에 있는지 묻는 것은 극히 비이성적이다. 그 존재에 관해 아무것도 명료하게 말해진 적이 없다는 것을 그들 자신도 증언한다. 어떤 뜻으로 말해졌는지 자체가 해명의 대상인 비유들을, 자기들이 꾸며 낸 존재에게 잘못 돌려놓으며, 전에 아무도 찾은 적 없는 다른 존재를 지금 만들어 낸다는 것이 분명하다. 모호한 성경 구절을 풀려다가 다른 하나님을 만들어 낸 것이다. 그 모호함은 다른 하나님에 관한 것이 아니라, 하나님의 경륜에 관한 것이다. 앞서 말했듯이, 모래로 밧줄을 꼬며, 작은 물음에 더 큰 물음을 덧붙인다. 어떤 물음도 해명이 필요한 다른 물음을 통해서는 풀리지 않는다. 분별력 있는 이들에게는, 모호함이 다른 모호함으로 풀리지 않으며, 수수께끼가 더 큰 수수께끼로 풀리지도 않는다. 그런 것들은 명백하고 서로 일치하며 분명한 것들에서 해답을 얻는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0540d2047942695f64c43773d0addff4b9aac30eb0a976fdc14601b66b140091",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "work_location": "2.h9.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:74fa0f5b8a4ee4446d27f4de829fe4893a8636a483885f0e955fa2df01ab26e7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9274c62cb3894c9674f08759f02e177ec556dc88f86bc07e7ebb3333d212c9f2",
            "sha256:3477f6926b6d5691f7feb4fc12952106f6a791f3ae9f260846e74ace680657e9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c79c6815f5c399506c3b84e2c05e4bf732d1165a02eda5e2034e58e0eadc3050"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:43c08d7b497de892f73ac927ac1c5770ee8696b2f26c12f78268327b313e4a53"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 9장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273,
              274
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 9장 2절이며, 통상 인용 2권 10장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:508a4ba10dd2c1bc49af7d37d6b874196f9b600beff1ba82471e41435ccb9668",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:74fa0f5b8a4ee4446d27f4de829fe4893a8636a483885f0e955fa2df01ab26e7",
            "source_revision_id": "sha256:c79c6815f5c399506c3b84e2c05e4bf732d1165a02eda5e2034e58e0eadc3050",
            "translation_revision_id": "sha256:43c08d7b497de892f73ac927ac1c5770ee8696b2f26c12f78268327b313e4a53"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2fc1f588b9a9edc34fabd6f0773f8c81eac27fd2de78ba8a1fc4c5d5c3738f8a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:74fa0f5b8a4ee4446d27f4de829fe4893a8636a483885f0e955fa2df01ab26e7",
            "source_revision_id": "sha256:c79c6815f5c399506c3b84e2c05e4bf732d1165a02eda5e2034e58e0eadc3050",
            "translation_revision_id": "sha256:43c08d7b497de892f73ac927ac1c5770ee8696b2f26c12f78268327b313e4a53"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:508a4ba10dd2c1bc49af7d37d6b874196f9b600beff1ba82471e41435ccb9668",
          "sha256:2fc1f588b9a9edc34fabd6f0773f8c81eac27fd2de78ba8a1fc4c5d5c3738f8a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h9-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273,
              274
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "안다는 것과 앎을 연결하는 인쇄 구문을 유지하고, 각주 3의 교정 및 해석 제안을 메모한다.",
            "printed_page": 273,
            "printed_text": "Ut enim sciant hoc ipsum scire",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_construction"
          },
          {
            "explanation": "서른 살과 진리의 세례라는 본문 표현을 유지했다.",
            "printed_page": 273,
            "printed_text": "triginta annorum Dominus venit ad baptismum veritatis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_baptism_phrase"
          },
          {
            "explanation": "뜻과 권능을 실체처럼 사용한다는 구문을 인쇄된 대로 보존하고, 각주 1에 따라 번역에서 풀어 읽은 방식을 기록한다.",
            "printed_page": 274,
            "printed_text": "sua voluntate et virtute substantia usus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_instrumental_phrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 9장 2절이며, 통상 인용 2권 10장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cbc090f86d5af21beebb5290bf47c7fd83df0fbf5683a251f6596eea7d9e85f5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n478.jpg",
            "page_key": "1:273",
            "printed_page": 273,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9274c62cb3894c9674f08759f02e177ec556dc88f86bc07e7ebb3333d212c9f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hi autem quaerentes exsolvere Scripturas et parabolas, alteram majorem et impiam quaestionem introducunt, siquidem super mundi fabricatorem Deum alius sit Deus, non exsolventes quaestiones, (unde enim?) sed minori quaestioni magnam quaestionem annectentes, et nodum insolubilem inserentes. Ut enim sciant hoc ipsum scire, quod utique triginta annorum Dominus venit ad baptismum veritatis, hoc non discentes, ipsum Deum fabricatorem, qui misit eum ad salutem hominum, impie contemnunt: et ut putentur posse enarrare unde substantia materiae,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ccbfa9addf71b5e981d47f41931f2622e729d472c11982900ea359cc57065bd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n479.jpg",
            "page_key": "1:274",
            "printed_page": 274,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3477f6926b6d5691f7feb4fc12952106f6a791f3ae9f260846e74ace680657e9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non credentes quoniam Deus ex his quae non erant, quemadmodum voluit, ea quae facta sunt ut essent omnia fecit, sua voluntate et virtute substantia usus, sermones vanos collegerunt, vere ostendentes suam infidelitatem: quoniam quidem his quae sunt non credunt, in id quod non est deciderunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c79c6815f5c399506c3b84e2c05e4bf732d1165a02eda5e2034e58e0eadc3050",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hi autem quaerentes exsolvere Scripturas et parabolas, alteram majorem et impiam quaestionem introducunt, siquidem super mundi fabricatorem Deum alius sit Deus, non exsolventes quaestiones, (unde enim?) sed minori quaestioni magnam quaestionem annectentes, et nodum insolubilem inserentes. Ut enim sciant hoc ipsum scire, quod utique triginta annorum Dominus venit ad baptismum veritatis, hoc non discentes, ipsum Deum fabricatorem, qui misit eum ad salutem hominum, impie contemnunt: et ut putentur posse enarrare unde substantia materiae, non credentes quoniam Deus ex his quae non erant, quemadmodum voluit, ea quae facta sunt ut essent omnia fecit, sua voluntate et virtute substantia usus, sermones vanos collegerunt, vere ostendentes suam infidelitatem: quoniam quidem his quae sunt non credunt, in id quod non est deciderunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "33a03630872cd5935c442c2dcf46fd347b7e989b41690104792981c4260437d3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Ut enim sciant hoc ipsum scire는 안다는 것과 앎을 중첩하는 불명확한 구문이다. 273쪽 각주 3은 Grabe의 sciantur 교정, Massuet의 해석, 그리스어로 재구성한 설명을 차례로 소개한다. 대본을 유지하고 앎 자체를 알겠다는 뜻으로 풀었으며 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "주님이 서른 살에 진리의 세례를 받으러 오셨다는 말과 그 사실을 배우지 않는다는 hoc non discentes를 대본대로 연결했다. 상대가 주장하는 서른 아이온의 수와 세례 나이의 관계는 뒤 장에서 다시 다룬다.",
          "sua voluntate et virtute substantia usus는 274쪽 각주 1의 실체처럼 사용한다는 설명을 참고해 자기 뜻과 권능을 재료처럼 사용했다고 옮겼다. 이는 존재하지 않던 것들로부터 만물을 만드셨다는 앞 구문과 함께 읽는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9274c62cb3894c9674f08759f02e177ec556dc88f86bc07e7ebb3333d212c9f2",
              "sha256:3477f6926b6d5691f7feb4fc12952106f6a791f3ae9f260846e74ace680657e9"
            ],
            "text": "이들은 성경과 비유를 풀려 하면서, 더 크고 불경한 다른 물음을 끌어들인다. 세상을 만드신 하나님 위에 다른 하나님이 있는가 하는 물음이다. 물음을 풀어 주지는 못한다. 어떻게 그럴 수 있겠는가? 작은 물음에 큰 물음을 이어 붙여, 풀 수 없는 매듭을 끼워 넣을 뿐이다. 그들은 앎 자체를 알겠다면서도, 주님이 서른 살에 진리의 세례를 받으러 오셨다는 그 사실조차 배우지 않은 채, 인간의 구원을 위해 주님을 보내신 창조자 하나님 자신을 불경하게 멸시한다. 물질의 실체가 어디서 왔는지 설명할 수 있다고 인정받으려고, 하나님이 자기 뜻과 권능을 재료처럼 사용하여, 원하시는 대로, 존재하지 않던 것들로부터 만들어진 모든 것을 존재하게 하셨다는 사실은 믿지 않고, 헛된 말들을 모아 놓았다. 이로써 자기들의 불신을 참으로 드러냈다. 존재하는 것들을 믿지 않으므로, 존재하지 않는 것에 빠져들었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c79c6815f5c399506c3b84e2c05e4bf732d1165a02eda5e2034e58e0eadc3050"
        ],
        "text": "이들은 성경과 비유를 풀려 하면서, 더 크고 불경한 다른 물음을 끌어들인다. 세상을 만드신 하나님 위에 다른 하나님이 있는가 하는 물음이다. 물음을 풀어 주지는 못한다. 어떻게 그럴 수 있겠는가? 작은 물음에 큰 물음을 이어 붙여, 풀 수 없는 매듭을 끼워 넣을 뿐이다. 그들은 앎 자체를 알겠다면서도, 주님이 서른 살에 진리의 세례를 받으러 오셨다는 그 사실조차 배우지 않은 채, 인간의 구원을 위해 주님을 보내신 창조자 하나님 자신을 불경하게 멸시한다. 물질의 실체가 어디서 왔는지 설명할 수 있다고 인정받으려고, 하나님이 자기 뜻과 권능을 재료처럼 사용하여, 원하시는 대로, 존재하지 않던 것들로부터 만들어진 모든 것을 존재하게 하셨다는 사실은 믿지 않고, 헛된 말들을 모아 놓았다. 이로써 자기들의 불신을 참으로 드러냈다. 존재하는 것들을 믿지 않으므로, 존재하지 않는 것에 빠져들었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:43c08d7b497de892f73ac927ac1c5770ee8696b2f26c12f78268327b313e4a53",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "work_location": "2.h9.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-9:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9a987cb9bbf3de27b7f5e927a2d83eca3132955d927e93872aad8ba1180ae303",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f4df7b3a827af89b895dd9bee6d9527a1494bbd6c145077fe0608d412737483b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4bacc67eb48d11d3231f15bd550e2be32b0ae6cf22bf64e4395c4ef3d9cba544"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4aded11235c2ef3ea6386d6d85c2418357580d06fe983fed55cf7e4a38eabb72"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 10장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 10장 1절이며, 통상 인용 2권 10장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2f7bbd6bce215ae6f156e010a45eebe44c6b3d6dcf9357c2c41624070b55a005",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9a987cb9bbf3de27b7f5e927a2d83eca3132955d927e93872aad8ba1180ae303",
            "source_revision_id": "sha256:4bacc67eb48d11d3231f15bd550e2be32b0ae6cf22bf64e4395c4ef3d9cba544",
            "translation_revision_id": "sha256:4aded11235c2ef3ea6386d6d85c2418357580d06fe983fed55cf7e4a38eabb72"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7f98fc8c9e1e23ac5df6409ffbcaff96277cd7dd4cc4a7b946f7cec5ff0e04c4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9a987cb9bbf3de27b7f5e927a2d83eca3132955d927e93872aad8ba1180ae303",
            "source_revision_id": "sha256:4bacc67eb48d11d3231f15bd550e2be32b0ae6cf22bf64e4395c4ef3d9cba544",
            "translation_revision_id": "sha256:4aded11235c2ef3ea6386d6d85c2418357580d06fe983fed55cf7e4a38eabb72"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2f7bbd6bce215ae6f156e010a45eebe44c6b3d6dcf9357c2c41624070b55a005",
          "sha256:7f98fc8c9e1e23ac5df6409ffbcaff96277cd7dd4cc4a7b946f7cec5ff0e04c4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "substantiam",
            "explanation": "각주 4가 제시한 목적격 형태로 풀어 썼다.",
            "printed_page": 274,
            "printed_reading": "substantia",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project expansion following W. Wigan Harvey note 4",
            "type": "expanded_edition_reading"
          },
          {
            "explanation": "공급의 동사와 격이 고르지 않은 열거를 보존하고, 각주 3의 그리스어 동사 혼동 설명을 메모한다.",
            "printed_page": 274,
            "printed_text": "unde suppeditavit ... lacrymas tantas aut sudores, aut tristitias",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_supply_construction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 10장 1절이며, 통상 인용 2권 10장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ccbfa9addf71b5e981d47f41931f2622e729d472c11982900ea359cc57065bd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n479.jpg",
            "page_key": "1:274",
            "printed_page": 274,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f4df7b3a827af89b895dd9bee6d9527a1494bbd6c145077fe0608d412737483b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod enim dicunt ex lacrymis Achamoth, humectam prodisse substantiam, a risu autem lucidam, a tristitia autem solidam, et a timore mobilem, et in his altum sapere et inflatum esse, quomodo haec non digna irrisione et vere ridicula? qui non credunt quidem, quoniam ipsam materiam, cum sit potens et dives in omnibus, Deus creavit, nescientes quantum potest spiritalis et divina substantia; credentes autem quoniam Mater ipsorum, quam foeminam a foemina vocant, a praedictis passionibus emisit tantam conditionis materiam: et quaerentes quidem unde suppeditavit fabricatori conditionis substantiam, non quaerentes autem unde Matri ipsorum, quam Enthymesin et impetum Aeonis errantis dicunt, lacrymas tantas aut sudores, aut tristitias, aut reliqua materiae emissio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4bacc67eb48d11d3231f15bd550e2be32b0ae6cf22bf64e4395c4ef3d9cba544",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quod enim dicunt ex lacrymis Achamoth, humectam prodisse substantiam, a risu autem lucidam, a tristitia autem solidam, et a timore mobilem, et in his altum sapere et inflatum esse, quomodo haec non digna irrisione et vere ridicula? qui non credunt quidem, quoniam ipsam materiam, cum sit potens et dives in omnibus, Deus creavit, nescientes quantum potest spiritalis et divina substantia; credentes autem quoniam Mater ipsorum, quam foeminam a foemina vocant, a praedictis passionibus emisit tantam conditionis materiam: et quaerentes quidem unde suppeditavit fabricatori conditionis substantiam, non quaerentes autem unde Matri ipsorum, quam Enthymesin et impetum Aeonis errantis dicunt, lacrymas tantas aut sudores, aut tristitias, aut reliqua materiae emissio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a4365b0b1ecef508a71aa39d6b94d2102d716df9b392d07d3358459b60ba3bb3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "눈물과 젖음, 웃음과 밝음, 슬픔과 단단함, 두려움과 움직임이라는 네 대응을 인쇄된 순서와 성질대로 옮겼다. 이 대목은 아카모트의 수난에서 물질이 나왔다는 상대의 설명을 논박한다.",
          "274쪽의 substantia는 각주 4의 설명에 따라 substantiam으로 풀어 썼다. 원문 기록에 기존 인쇄 형태와 채택 형태를 함께 남겼다.",
          "suppeditavit와 뒤의 눈물·땀·슬픔 열거는 구문과 격이 고르지 않다. 각주 3은 공급한다는 동사와 존재한다는 그리스어 동사의 혼동 가능성을 논의한다. 번역은 앞의 물질 공급과 뒤의 수난의 기원을 따로 묻는 관계로 풀었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f4df7b3a827af89b895dd9bee6d9527a1494bbd6c145077fe0608d412737483b"
            ],
            "text": "그들은 말한다. 아카모트의 눈물에서 젖은 실체가 나왔고, 웃음에서는 밝은 실체가, 슬픔에서는 단단한 실체가, 두려움에서는 움직이는 실체가 나왔다고 한다. 이런 일에 관해 높은 지식을 지녔다고 여기며 우쭐해하니, 어찌 비웃음을 살 만하고 참으로 우스운 일이 아니겠는가? 모든 면에서 능력이 있고 풍요로우신 하나님이 물질 자체를 창조하셨다는 것을 그들은 믿지 않는다. 영적이고 신적인 실체가 얼마나 큰 능력을 지니는지 모르기 때문이다. 여자에게서 나온 여자라고 부르는 자기들의 어머니가 앞서 말한 수난들에서 창조 세계의 이토록 많은 물질을 발출했다는 것은 믿는다. 창조의 물질이 어디서 제작자에게 공급되었는지는 물으면서, 길을 벗어난 아이온의 엔튀메시스와 충동이라고 부르는 자기들의 어머니에게 그토록 많은 눈물과 땀과 슬픔이, 그 밖의 물질의 발출이 어디서 생겼는지는 묻지 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4bacc67eb48d11d3231f15bd550e2be32b0ae6cf22bf64e4395c4ef3d9cba544"
        ],
        "text": "그들은 말한다. 아카모트의 눈물에서 젖은 실체가 나왔고, 웃음에서는 밝은 실체가, 슬픔에서는 단단한 실체가, 두려움에서는 움직이는 실체가 나왔다고 한다. 이런 일에 관해 높은 지식을 지녔다고 여기며 우쭐해하니, 어찌 비웃음을 살 만하고 참으로 우스운 일이 아니겠는가? 모든 면에서 능력이 있고 풍요로우신 하나님이 물질 자체를 창조하셨다는 것을 그들은 믿지 않는다. 영적이고 신적인 실체가 얼마나 큰 능력을 지니는지 모르기 때문이다. 여자에게서 나온 여자라고 부르는 자기들의 어머니가 앞서 말한 수난들에서 창조 세계의 이토록 많은 물질을 발출했다는 것은 믿는다. 창조의 물질이 어디서 제작자에게 공급되었는지는 물으면서, 길을 벗어난 아이온의 엔튀메시스와 충동이라고 부르는 자기들의 어머니에게 그토록 많은 눈물과 땀과 슬픔이, 그 밖의 물질의 발출이 어디서 생겼는지는 묻지 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4aded11235c2ef3ea6386d6d85c2418357580d06fe983fed55cf7e4a38eabb72",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "work_location": "2.h10.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a24249f687418c4221ce213de54a6df27e8010890b5766c3d5b7a842c1d883fa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:79bc68d2540a1564d147de5f161e8b3381c236fcc051655001ab6521e42a2bfc",
            "sha256:e87edb0dc0cb13c38f2429573ccec899e65151f1bc57c84d1befe13ba56857a0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:116568c4965400a6f2e88a96a9768d2785547a32a04380886034eeb76e31951a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5ef6d19e1584d19fd4dada6afb3bbf460f7c6b268e5ee98dd335e8bbb940bd75"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 10장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274,
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 10장 2절이며, 통상 인용 2권 10장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c07dd215f0138df6b3d2a5b1f0e686169078141500eec93064ed2dba95575a09",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a24249f687418c4221ce213de54a6df27e8010890b5766c3d5b7a842c1d883fa",
            "source_revision_id": "sha256:116568c4965400a6f2e88a96a9768d2785547a32a04380886034eeb76e31951a",
            "translation_revision_id": "sha256:5ef6d19e1584d19fd4dada6afb3bbf460f7c6b268e5ee98dd335e8bbb940bd75"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:233ee23b5b658bbdaa0eca98a1f7a13c686dd40ead92bcee99be2ac9c4178cf0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a24249f687418c4221ce213de54a6df27e8010890b5766c3d5b7a842c1d883fa",
            "source_revision_id": "sha256:116568c4965400a6f2e88a96a9768d2785547a32a04380886034eeb76e31951a",
            "translation_revision_id": "sha256:5ef6d19e1584d19fd4dada6afb3bbf460f7c6b268e5ee98dd335e8bbb940bd75"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c07dd215f0138df6b3d2a5b1f0e686169078141500eec93064ed2dba95575a09",
          "sha256:233ee23b5b658bbdaa0eca98a1f7a13c686dd40ead92bcee99be2ac9c4178cf0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h10-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103210.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274,
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "물질의 창조를 설명하는 문맥에서 인용된 말을 대본 형태대로 옮겼다.",
            "printed_page": 274,
            "printed_text": "quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum",
            "printed_volume": 1,
            "scripture_reference": "Luke 18:27",
            "type": "scripture_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 10장 2절이며, 통상 인용 2권 10장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ccbfa9addf71b5e981d47f41931f2622e729d472c11982900ea359cc57065bd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n479.jpg",
            "page_key": "1:274",
            "printed_page": 274,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:79bc68d2540a1564d147de5f161e8b3381c236fcc051655001ab6521e42a2bfc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Attribuere enim substantiam eorum quae facta sunt virtuti et voluntati ejus qui est omnium Deus, et credibile et acceptabile et constans et in hoc bene diceretur: quoniam quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum; quoniam homines quidem de nihilo non possunt aliquid facere, sed de materia subjacenti: Deus autem quam homines hoc primo melior, eo quod materiam fabricationis suae cum ante non esset ipse adinvenit. Dicere autem de Enthymesi Aeonis errantis prolatam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "783064ee513e7bb2e481808a963c1d4d9a6d6d0129cfb7762a9c1ca0e1381d34",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n480.jpg",
            "page_key": "1:275",
            "printed_page": 275,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e87edb0dc0cb13c38f2429573ccec899e65151f1bc57c84d1befe13ba56857a0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "materiam, et longe quidem Aeonem ab Enthymesi ejus separatam, et hujus rursus passionem et affectionem extra ipsam quidem ejus esse materiam, et incredibile et fatuum et impossibile et inconstans.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:116568c4965400a6f2e88a96a9768d2785547a32a04380886034eeb76e31951a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Attribuere enim substantiam eorum quae facta sunt virtuti et voluntati ejus qui est omnium Deus, et credibile et acceptabile et constans et in hoc bene diceretur: quoniam quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum; quoniam homines quidem de nihilo non possunt aliquid facere, sed de materia subjacenti: Deus autem quam homines hoc primo melior, eo quod materiam fabricationis suae cum ante non esset ipse adinvenit. Dicere autem de Enthymesi Aeonis errantis prolatam materiam, et longe quidem Aeonem ab Enthymesi ejus separatam, et hujus rursus passionem et affectionem extra ipsam quidem ejus esse materiam, et incredibile et fatuum et impossibile et inconstans.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7cefa79118304d8c69f3123be463583aac191de08d37d1dcd4082bac3b1abe03",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "인간에게 불가능한 것들이 하나님께 가능하다는 누가복음 18:27의 인용은 물질의 기원을 설명하는 데 사용된다. 인용문과 저자가 이어서 말하는 무에서의 창조를 구별했다.",
          "이미 놓인 물질을 사용하는 인간과, 이전에 없던 물질을 친히 마련하는 하나님을 비교한다. adinvenit는 이 문맥에서 마련하셨다고 옮겼다.",
          "마지막 문장은 아이온과 그 엔튀메시스의 분리, 다시 엔튀메시스의 수난과 감정이 물질이 된다는 주장을 열거한다. hujus와 ipsam은 바로 앞의 엔튀메시스에 연결해 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:79bc68d2540a1564d147de5f161e8b3381c236fcc051655001ab6521e42a2bfc",
              "sha256:e87edb0dc0cb13c38f2429573ccec899e65151f1bc57c84d1befe13ba56857a0"
            ],
            "text": "만들어진 것들의 실체를 만물의 하나님이신 분의 권능과 뜻에 돌리는 것은 믿을 수 있고 받아들일 만하며 일관성도 있다. 이 대목에는 다음 말씀이 잘 들어맞는다. “인간에게 불가능한 것들은 하나님께 가능하다.” 인간은 아무것도 없는 데서 무엇을 만들 수 없으며, 이미 놓인 물질로만 만들 수 있다. 하나님은 우선 이 점에서 인간보다 뛰어나시다. 자기 창조의 물질을 이전에 존재하지 않았을 때 친히 마련하셨기 때문이다. 길을 벗어난 아이온의 엔튀메시스에서 물질이 발출되었고, 아이온은 자기 엔튀메시스와 멀리 분리되어 있으며, 그 생각의 수난과 감정이 그 생각 자체 밖에서 물질을 이루었다고 말하는 것은, 믿을 수 없고 어리석으며 불가능하고 일관성도 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:116568c4965400a6f2e88a96a9768d2785547a32a04380886034eeb76e31951a"
        ],
        "text": "만들어진 것들의 실체를 만물의 하나님이신 분의 권능과 뜻에 돌리는 것은 믿을 수 있고 받아들일 만하며 일관성도 있다. 이 대목에는 다음 말씀이 잘 들어맞는다. “인간에게 불가능한 것들은 하나님께 가능하다.” 인간은 아무것도 없는 데서 무엇을 만들 수 없으며, 이미 놓인 물질로만 만들 수 있다. 하나님은 우선 이 점에서 인간보다 뛰어나시다. 자기 창조의 물질을 이전에 존재하지 않았을 때 친히 마련하셨기 때문이다. 길을 벗어난 아이온의 엔튀메시스에서 물질이 발출되었고, 아이온은 자기 엔튀메시스와 멀리 분리되어 있으며, 그 생각의 수난과 감정이 그 생각 자체 밖에서 물질을 이루었다고 말하는 것은, 믿을 수 없고 어리석으며 불가능하고 일관성도 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5ef6d19e1584d19fd4dada6afb3bbf460f7c6b268e5ee98dd335e8bbb940bd75",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "work_location": "2.h10.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-10:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:18ffcab286787c058db3459fc7f5ec78ca4a69ccb81e1dc4691b979ca435754a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:443439b7993eaac13b83db22b1b10ac54269dcca863d200c49d24416f8ad70c6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:28fffdf3134e7c4b17e7113f57bb923692e26f03c4ee9bcb759213aa7eb8dc48"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eaa21b52b4f467c2e7f3204280dc046cad70952763ceb544ec5d90afd4e65126"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 11장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103211.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 11장 1절이며, 통상 인용 2권 11장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:36550aee6b436d50cfd0519e869fb230d256b2f39bc5111acd807152db379e2e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:18ffcab286787c058db3459fc7f5ec78ca4a69ccb81e1dc4691b979ca435754a",
            "source_revision_id": "sha256:28fffdf3134e7c4b17e7113f57bb923692e26f03c4ee9bcb759213aa7eb8dc48",
            "translation_revision_id": "sha256:eaa21b52b4f467c2e7f3204280dc046cad70952763ceb544ec5d90afd4e65126"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:e3f8344f20482feb20a309563df2a7a3e7b4641901a4f636ded17f1254b39b24",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:18ffcab286787c058db3459fc7f5ec78ca4a69ccb81e1dc4691b979ca435754a",
            "source_revision_id": "sha256:28fffdf3134e7c4b17e7113f57bb923692e26f03c4ee9bcb759213aa7eb8dc48",
            "translation_revision_id": "sha256:eaa21b52b4f467c2e7f3204280dc046cad70952763ceb544ec5d90afd4e65126"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:36550aee6b436d50cfd0519e869fb230d256b2f39bc5111acd807152db379e2e",
          "sha256:e3f8344f20482feb20a309563df2a7a3e7b4641901a4f636ded17f1254b39b24"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103211.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "이솝의 개가 빵을 놓치고 그 그림자에 달려드는 비유를 인쇄된 낱말대로 기록한다.",
            "printed_page": 275,
            "printed_text": "similes Aesopi cani ei qui panem quidem reliquit, in umbram autem ejus impetum fecit, et perdidit escam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "literary_analogy"
          },
          {
            "explanation": "아버지의 자녀가 되는 것과 영원한 생명의 연결을 보존한다.",
            "printed_page": 275,
            "printed_text": "ad Patrem adoptio filiorum, quae est aeterna vita",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_adoption_phrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 11장 1절이며, 통상 인용 2권 11장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "783064ee513e7bb2e481808a963c1d4d9a6d6d0129cfb7762a9c1ca0e1381d34",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n480.jpg",
            "page_key": "1:275",
            "printed_page": 275,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:443439b7993eaac13b83db22b1b10ac54269dcca863d200c49d24416f8ad70c6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non credentes quidem quoniam hic qui est super omnia Deus, in his quae sunt ejus varia et dissimilia Verbo fabricavit quemadmodum ipse voluit, cum sit omnium fabricator, ut sapiens architectus et maximus rex; credentes autem quoniam angeli, aut virtus aliqua separata a Deo et ignorans eum fecit hanc universitatem, sic igitur veritati non credentes, in mendacio autem volutantes, perdiderunt panem vitae verae, in vacuum et in profundum umbrae incidentes; similes Aesopi cani ei qui panem quidem reliquit, in umbram autem ejus impetum fecit, et perdidit escam. Et ex ipsis autem Domini verbis facile est ostendere, confitentis unum Patrem et factorem mundi et plasmatorem hominis, qui a lege et prophetis annuntiatus sit, et alterum nescientis, et hunc esse super omnia Deum: docentis autem, et per se eam quae est ad Patrem adoptio filiorum, quae est aeterna vita, omnibus justis attribuentis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:28fffdf3134e7c4b17e7113f57bb923692e26f03c4ee9bcb759213aa7eb8dc48",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et non credentes quidem quoniam hic qui est super omnia Deus, in his quae sunt ejus varia et dissimilia Verbo fabricavit quemadmodum ipse voluit, cum sit omnium fabricator, ut sapiens architectus et maximus rex; credentes autem quoniam angeli, aut virtus aliqua separata a Deo et ignorans eum fecit hanc universitatem, sic igitur veritati non credentes, in mendacio autem volutantes, perdiderunt panem vitae verae, in vacuum et in profundum umbrae incidentes; similes Aesopi cani ei qui panem quidem reliquit, in umbram autem ejus impetum fecit, et perdidit escam. Et ex ipsis autem Domini verbis facile est ostendere, confitentis unum Patrem et factorem mundi et plasmatorem hominis, qui a lege et prophetis annuntiatus sit, et alterum nescientis, et hunc esse super omnia Deum: docentis autem, et per se eam quae est ad Patrem adoptio filiorum, quae est aeterna vita, omnibus justis attribuentis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bc47c1a0aeb84dee55ba87ca297b9c11b9f40ca44a5b6abde14221a3d7e66762",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이솝의 개에 관한 비유는 인쇄된 panem을 따라 빵으로 옮겼다. 바로 앞의 참 생명의 빵을 잃는다는 문장과 이어진다.",
          "주님의 말씀에서 논증하겠다는 부분은 한 분 아버지와 창조자, 인간을 빚은 분에 관한 서술이다. 율법과 예언자가 선포한 분을 주님이 인정하신다는 관계를 유지했다.",
          "adoptio filiorum은 아버지의 자녀가 되는 것으로 옮겼다. 본문은 이를 영원한 생명이라고 설명하며, 주님이 자신을 통해 모든 의로운 이에게 베푸신다고 말한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:443439b7993eaac13b83db22b1b10ac54269dcca863d200c49d24416f8ad70c6"
            ],
            "text": "만물 위에 계신 하나님이, 만물의 창조자로서, 지혜로운 건축가와 가장 위대한 왕처럼, 자기 영역에서 자기 뜻대로 다양하고 서로 다른 것들을 말씀으로 만드셨다는 것을 그들은 믿지 않는다. 그러면서 천사들이나, 하나님에게서 분리되어 그분을 모르는 어떤 권능이 이 우주를 만들었다는 것은 믿는다. 이처럼 진리를 믿지 않고, 거짓 속에서 뒹굴다가, 참 생명의 빵을 잃고, 빈 공간과 그림자의 깊은 곳에 떨어졌다. 이솝의 개와 같다. 그 개는 빵을 놓고, 그 그림자에 달려들었다가, 먹이를 잃었다. 주님 자신의 말씀에서 다음을 쉽게 밝힐 수 있다. 율법과 예언자들이 선포한 한 분 아버지, 세상을 만드시고 인간을 빚으신 분을 주님은 인정하셨으며, 다른 분은 알지 않으셨다. 이분이 만물 위의 하나님이시라고 가르치셨다. 또 자신을 통해 아버지의 자녀가 되는 것, 곧 영원한 생명을 모든 의로운 이에게 베푸셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:28fffdf3134e7c4b17e7113f57bb923692e26f03c4ee9bcb759213aa7eb8dc48"
        ],
        "text": "만물 위에 계신 하나님이, 만물의 창조자로서, 지혜로운 건축가와 가장 위대한 왕처럼, 자기 영역에서 자기 뜻대로 다양하고 서로 다른 것들을 말씀으로 만드셨다는 것을 그들은 믿지 않는다. 그러면서 천사들이나, 하나님에게서 분리되어 그분을 모르는 어떤 권능이 이 우주를 만들었다는 것은 믿는다. 이처럼 진리를 믿지 않고, 거짓 속에서 뒹굴다가, 참 생명의 빵을 잃고, 빈 공간과 그림자의 깊은 곳에 떨어졌다. 이솝의 개와 같다. 그 개는 빵을 놓고, 그 그림자에 달려들었다가, 먹이를 잃었다. 주님 자신의 말씀에서 다음을 쉽게 밝힐 수 있다. 율법과 예언자들이 선포한 한 분 아버지, 세상을 만드시고 인간을 빚으신 분을 주님은 인정하셨으며, 다른 분은 알지 않으셨다. 이분이 만물 위의 하나님이시라고 가르치셨다. 또 자신을 통해 아버지의 자녀가 되는 것, 곧 영원한 생명을 모든 의로운 이에게 베푸셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eaa21b52b4f467c2e7f3204280dc046cad70952763ceb544ec5d90afd4e65126",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "work_location": "2.h11.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ef0149ff40fe65036d49d284f67eec3c5af2696dddec5d146e8f657b1c0a85e2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b45058cfe9e261e7a7fa632bd3d78776c2317554020ed9637b0e4d9cec648615"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:16ca7f8f179e82149bbb0e934152fb5f0e6ce094d9b0e70145576ebab711e226"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dcf941aa8152947cd8837aafdd3ffbc5b27c0921640b49d00a8beddf6bf22700"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 11장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103211.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 11장 2절이며, 통상 인용 2권 11장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4f1e41de679a7e54c3bf03331d4fd25bb678848952774e5c96701c04a1dee228",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ef0149ff40fe65036d49d284f67eec3c5af2696dddec5d146e8f657b1c0a85e2",
            "source_revision_id": "sha256:16ca7f8f179e82149bbb0e934152fb5f0e6ce094d9b0e70145576ebab711e226",
            "translation_revision_id": "sha256:dcf941aa8152947cd8837aafdd3ffbc5b27c0921640b49d00a8beddf6bf22700"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:2756c7b170bdbe00957ef1f37c687369432af26a2d1460090c3d4ec297a9845e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ef0149ff40fe65036d49d284f67eec3c5af2696dddec5d146e8f657b1c0a85e2",
            "source_revision_id": "sha256:16ca7f8f179e82149bbb0e934152fb5f0e6ce094d9b0e70145576ebab711e226",
            "translation_revision_id": "sha256:dcf941aa8152947cd8837aafdd3ffbc5b27c0921640b49d00a8beddf6bf22700"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4f1e41de679a7e54c3bf03331d4fd25bb678848952774e5c96701c04a1dee228",
          "sha256:2756c7b170bdbe00957ef1f37c687369432af26a2d1460090c3d4ec297a9845e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h11-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103211.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "상대의 교설을 먼저 반문하고 이후 주님의 말씀을 제시한다는 저자의 논증 순서를 기록한다.",
            "printed_page": 275,
            "printed_text": "primo interrogare eos ... post deinde Domini sermones inferre",
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_method_statement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 11장 2절이며, 통상 인용 2권 11장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "783064ee513e7bb2e481808a963c1d4d9a6d6d0129cfb7762a9c1ca0e1381d34",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n480.jpg",
            "page_key": "1:275",
            "printed_page": 275,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b45058cfe9e261e7a7fa632bd3d78776c2317554020ed9637b0e4d9cec648615",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed quoniam amant incusare, et ea quae sunt sine calumnia, ut calumniosi concutiunt, multitudinem parabolarum et quaestionum inferentes nobis, bene haec arbitrati sumus primo interrogare eos e contrario de suis dogmatibus, et quod non est verisimile ipsorum ostendere, et temeritatem ipsorum excidere: post deinde Domini sermones inferre, ut non sint tantum ad proponendum vacantes; sed propter hoc quod non possint ad ea quae interrogantur ratione respondere, dissolutam suam videntes argumentationem, aut revertentes ad veritatem, et semetipsos humiliantes, et cessantes a multifaria sua phantasia, placantes Deum de his quae adversus eum blasphemaverunt, salventur: aut si perseverarint in ea quae praeoccupavit animum ipsorum vana gloria, argumentationem suam immutent.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:16ca7f8f179e82149bbb0e934152fb5f0e6ce094d9b0e70145576ebab711e226",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed quoniam amant incusare, et ea quae sunt sine calumnia, ut calumniosi concutiunt, multitudinem parabolarum et quaestionum inferentes nobis, bene haec arbitrati sumus primo interrogare eos e contrario de suis dogmatibus, et quod non est verisimile ipsorum ostendere, et temeritatem ipsorum excidere: post deinde Domini sermones inferre, ut non sint tantum ad proponendum vacantes; sed propter hoc quod non possint ad ea quae interrogantur ratione respondere, dissolutam suam videntes argumentationem, aut revertentes ad veritatem, et semetipsos humiliantes, et cessantes a multifaria sua phantasia, placantes Deum de his quae adversus eum blasphemaverunt, salventur: aut si perseverarint in ea quae praeoccupavit animum ipsorum vana gloria, argumentationem suam immutent.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "41bd2046e619b222247f606d7a5e33de7560e2e9a7924bac208b071bdd5cc07d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "저자는 상대의 교설에 먼저 반문하고 주님의 말씀을 뒤에 제시하겠다고 논증 순서를 밝힌다. 이 설명을 별도의 저자 방법 진술로 원문 데이터에 표시했다.",
          "placantes Deum은 하나님을 모독한 일과 연결해 그분의 노여움을 푼다고 옮겼다. 진리로 돌아와 구원받는 경우와, 헛된 영광을 고집하며 논증을 바꾸는 경우를 나누었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b45058cfe9e261e7a7fa632bd3d78776c2317554020ed9637b0e4d9cec648615"
            ],
            "text": "그들은 비난하기를 좋아하고, 흠잡을 데 없는 것들까지 중상하는 자들처럼 뒤흔들며, 수많은 비유와 물음을 우리에게 들이댄다. 그러므로 우선 그들에게 거꾸로 자기들의 교설을 물어, 그 설명이 그럴듯하지 않다는 것을 밝히고, 그 무모함을 꺾는 것이 좋겠다고 우리는 판단했다. 그런 다음 주님의 말씀을 제시하려 한다. 그들이 문제만 내놓는 데 그치지 않고, 자기들에게 던져진 물음에 이성적으로 대답할 수 없어, 자기들의 논증이 무너진 것을 보고, 진리로 돌아와, 자신을 낮추고, 온갖 상상을 그만두며, 하나님을 모독한 일에 대해 그분의 노여움을 풀고, 구원을 받게 하려는 것이다. 혹은 자기들 마음을 사로잡은 헛된 영광을 계속 붙든다면, 자기들의 논증이라도 바꾸게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:16ca7f8f179e82149bbb0e934152fb5f0e6ce094d9b0e70145576ebab711e226"
        ],
        "text": "그들은 비난하기를 좋아하고, 흠잡을 데 없는 것들까지 중상하는 자들처럼 뒤흔들며, 수많은 비유와 물음을 우리에게 들이댄다. 그러므로 우선 그들에게 거꾸로 자기들의 교설을 물어, 그 설명이 그럴듯하지 않다는 것을 밝히고, 그 무모함을 꺾는 것이 좋겠다고 우리는 판단했다. 그런 다음 주님의 말씀을 제시하려 한다. 그들이 문제만 내놓는 데 그치지 않고, 자기들에게 던져진 물음에 이성적으로 대답할 수 없어, 자기들의 논증이 무너진 것을 보고, 진리로 돌아와, 자신을 낮추고, 온갖 상상을 그만두며, 하나님을 모독한 일에 대해 그분의 노여움을 풀고, 구원을 받게 하려는 것이다. 혹은 자기들 마음을 사로잡은 헛된 영광을 계속 붙든다면, 자기들의 논증이라도 바꾸게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dcf941aa8152947cd8837aafdd3ffbc5b27c0921640b49d00a8beddf6bf22700",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "work_location": "2.h11.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-11:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a6397cee6e63f3ab0b750388f94cbe532ae50784bfb5ec96c78ff6d7391308bd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d1a02d67edef4e174f25c589721090e14b935cf767ab674be8e9ab55edc57fb8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:49cedbb16a9e014abe2e38353a12f61e9fab4a26948edd16bc7797f9165eb708"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:932494df280cfece87d0030fd65fb291cc8b0663b71c5909b6a115714894fbcf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 12장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 12장이며, 통상 인용 2권 12장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:211a605bca16dd8caa9b8b150eb3bbefee2e324d9fe668199b5902112a6e6d01",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6397cee6e63f3ab0b750388f94cbe532ae50784bfb5ec96c78ff6d7391308bd",
            "source_revision_id": "sha256:49cedbb16a9e014abe2e38353a12f61e9fab4a26948edd16bc7797f9165eb708",
            "translation_revision_id": "sha256:932494df280cfece87d0030fd65fb291cc8b0663b71c5909b6a115714894fbcf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cbbf2fc856f3e866742aea5aee9ba27a899482bbd782b68f1f57746ae196e2b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6397cee6e63f3ab0b750388f94cbe532ae50784bfb5ec96c78ff6d7391308bd",
            "source_revision_id": "sha256:49cedbb16a9e014abe2e38353a12f61e9fab4a26948edd16bc7797f9165eb708",
            "translation_revision_id": "sha256:932494df280cfece87d0030fd65fb291cc8b0663b71c5909b6a115714894fbcf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:211a605bca16dd8caa9b8b150eb3bbefee2e324d9fe668199b5902112a6e6d01",
          "sha256:cbbf2fc856f3e866742aea5aee9ba27a899482bbd782b68f1f57746ae196e2b1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "주어가 따로 명시되지 않은 인쇄된 분사 구문을 유지하고 이 점을 말하면이라는 뜻으로 풀었다.",
            "printed_page": 276,
            "printed_text": "Haec autem dicente",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_unexpressed_subject"
          },
          {
            "explanation": "프로파토르를 서른에 포함할 수 없다면 스물아홉이라는 논증의 수를 보존한다.",
            "printed_page": 276,
            "printed_text": "jam non sunt xxx ... sed xx et novem fiunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "argument_from_number"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 12장이며, 통상 인용 2권 12장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aee62da8cae08d2a9117ce067fb034fba77b3ec6fe9698263f97ef6b3d3c9ac9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n481.jpg",
            "page_key": "1:276",
            "printed_page": 276,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d1a02d67edef4e174f25c589721090e14b935cf767ab674be8e9ab55edc57fb8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Primo quidem de triacontade ipsorum sic dicemus, universam eam utrinque mire decidere, et secundum id quod minus habet et secundum id quod plus, propter quam dicunt triginta annorum Dominum ad baptismum venisse. Haec autem dicente, manifesta erit universae argumentationis ipsorum eversio. Et secundum deminorationem quidem sic: Primo quidem, quoniam annumerant reliquis Aeonibus Propatorem. Pater enim omnium enumerari non debet cum reliqua emissione: qui non est emissus cum ea quae emissa est: et innatus cum ea quae nata est: et quem nemo capit cum ea quae ab eo capitur, et propter hoc incapabilis: qui infiguratus est cum ea quae figurata est. Secundum enim id quod melior quam reliqui non debet cum eis annumerari; et hoc cum Aeone passibili, et in errore constituto, qui est impassibilis et non errans. Quoniam enim a Bytho inchoantes triacontada enumerant usque ad Sophiam, quam Aeonem errantem dicunt, ostendimus in eo libro qui est ante hunc librum, et quae dicunt nomina ipsorum posuimus: hoc autem non annumerato, jam non sunt xxx secundum eos emissiones Aeonum, sed xx et novem fiunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:49cedbb16a9e014abe2e38353a12f61e9fab4a26948edd16bc7797f9165eb708",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Primo quidem de triacontade ipsorum sic dicemus, universam eam utrinque mire decidere, et secundum id quod minus habet et secundum id quod plus, propter quam dicunt triginta annorum Dominum ad baptismum venisse. Haec autem dicente, manifesta erit universae argumentationis ipsorum eversio. Et secundum deminorationem quidem sic: Primo quidem, quoniam annumerant reliquis Aeonibus Propatorem. Pater enim omnium enumerari non debet cum reliqua emissione: qui non est emissus cum ea quae emissa est: et innatus cum ea quae nata est: et quem nemo capit cum ea quae ab eo capitur, et propter hoc incapabilis: qui infiguratus est cum ea quae figurata est. Secundum enim id quod melior quam reliqui non debet cum eis annumerari; et hoc cum Aeone passibili, et in errore constituto, qui est impassibilis et non errans. Quoniam enim a Bytho inchoantes triacontada enumerant usque ad Sophiam, quam Aeonem errantem dicunt, ostendimus in eo libro qui est ante hunc librum, et quae dicunt nomina ipsorum posuimus: hoc autem non annumerato, jam non sunt xxx secundum eos emissiones Aeonum, sed xx et novem fiunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8913f3916b9454e01f7afde74fa3689ccca95ca85570df7eea17ae2878824b86",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 12장 전체는 통상 인용 2권 12장 1절에 해당한다. 자체 절 번호가 없는 장이므로 한 읽기 단위로 보존했다.",
          "프로파토르를 나머지 발출물과 함께 셀 수 없다는 전제 아래, 서른에서 하나를 빼면 스물아홉이 된다는 논증이다. 수가 모자라는 경우와 뒤의 수가 넘치는 경우를 구별했다.",
          "capit, capitur, incapabilis는 담아내거나 포함하는 관계로 옮겼다. 아무도 아버지를 담지 못하지만 다른 존재들은 그분께 담긴다는 대조이며, 이어지는 형태의 유무와 함께 서술된다.",
          "Haec autem dicente는 분사의 주체가 따로 드러나지 않은 인쇄 구문이다. 이 점을 말하면이라는 뜻으로 풀어 앞의 논증 예고와 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d1a02d67edef4e174f25c589721090e14b935cf767ab674be8e9ab55edc57fb8"
            ],
            "text": "우선 그들의 서른 무리에 관해 이렇게 말하겠다. 그 전체가 양쪽에서 놀랍게 무너진다. 수가 모자란 쪽에서도, 수가 넘치는 쪽에서도 그러하다. 그들은 이 서른 무리 때문에 주님이 서른 살에 세례를 받으러 오셨다고 말한다. 이 점을 말하면, 그들의 전체 논증이 무너진다는 것이 분명해질 것이다. 수가 모자라는 쪽은 이러하다. 우선 그들은 프로파토르를 나머지 아이온들과 함께 센다. 만물의 아버지는 나머지 발출물과 함께 세어서는 안 된다. 발출되지 않은 분을 발출된 것과 함께, 태어나지 않은 분을 태어난 것과 함께, 누구도 담아낼 수 없는 분을 그분 안에 담기는 것과 함께 세어서는 안 된다. 바로 이 때문에 그분은 담아낼 수 없는 분이시다. 형태가 없는 분을 형태가 있는 것과 함께 세어서도 안 된다. 그분은 다른 존재들보다 뛰어나므로, 그들과 함께 세어서는 안 된다. 수난을 겪지 않고 오류도 없는 분을, 수난을 겪고 오류에 빠진 아이온과 함께 세다니! 그들이 뷔토스에서 시작하여 소피아까지 서른을 센다는 것은, 그 소피아를 길을 벗어난 아이온이라고 부른다는 것은, 바로 앞 권에서 밝혔다. 그들이 말하는 이름들도 거기에 적었다. 프로파토르를 세지 않으면, 그들이 말하는 아이온의 발출물은 더는 서른이 아니고, 스물아홉이 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:49cedbb16a9e014abe2e38353a12f61e9fab4a26948edd16bc7797f9165eb708"
        ],
        "text": "우선 그들의 서른 무리에 관해 이렇게 말하겠다. 그 전체가 양쪽에서 놀랍게 무너진다. 수가 모자란 쪽에서도, 수가 넘치는 쪽에서도 그러하다. 그들은 이 서른 무리 때문에 주님이 서른 살에 세례를 받으러 오셨다고 말한다. 이 점을 말하면, 그들의 전체 논증이 무너진다는 것이 분명해질 것이다. 수가 모자라는 쪽은 이러하다. 우선 그들은 프로파토르를 나머지 아이온들과 함께 센다. 만물의 아버지는 나머지 발출물과 함께 세어서는 안 된다. 발출되지 않은 분을 발출된 것과 함께, 태어나지 않은 분을 태어난 것과 함께, 누구도 담아낼 수 없는 분을 그분 안에 담기는 것과 함께 세어서는 안 된다. 바로 이 때문에 그분은 담아낼 수 없는 분이시다. 형태가 없는 분을 형태가 있는 것과 함께 세어서도 안 된다. 그분은 다른 존재들보다 뛰어나므로, 그들과 함께 세어서는 안 된다. 수난을 겪지 않고 오류도 없는 분을, 수난을 겪고 오류에 빠진 아이온과 함께 세다니! 그들이 뷔토스에서 시작하여 소피아까지 서른을 센다는 것은, 그 소피아를 길을 벗어난 아이온이라고 부른다는 것은, 바로 앞 권에서 밝혔다. 그들이 말하는 이름들도 거기에 적었다. 프로파토르를 세지 않으면, 그들이 말하는 아이온의 발출물은 더는 서른이 아니고, 스물아홉이 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:932494df280cfece87d0030fd65fb291cc8b0663b71c5909b6a115714894fbcf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
      },
      "work_location": "2.h12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e5a7fe32d219fff1a8f0b4c2004889ad3a10d70dc9edb23cf69976605e156949",
        "part_links": [
          [
            "sha256:87b5b27e95dd29b07ab64e67a5770d6551bb4c4cb81625102fb5df623f8d1d4e",
            "sha256:348ce9ca33cfdb653d15fc5021bddb74d43f7b51a626580319f5073d25297210"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f5f085b44926903d056e7a60305422564db09dd62750c80cea28bde0b04b0a41"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b2f3ac4fb7a2cd0bc88010001ed9ed917d9fcd0ac7da2bd5cd42eb719ec6ebdb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 13장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276,
              277
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 1절이며, 통상 인용 2권 12장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:c2ee811ee84eb2dbdc1c5d02cdedb30bcac9ef9012be7f7edc84461cbfbca202",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5a7fe32d219fff1a8f0b4c2004889ad3a10d70dc9edb23cf69976605e156949",
            "source_revision_id": "sha256:f5f085b44926903d056e7a60305422564db09dd62750c80cea28bde0b04b0a41",
            "translation_revision_id": "sha256:b2f3ac4fb7a2cd0bc88010001ed9ed917d9fcd0ac7da2bd5cd42eb719ec6ebdb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:75dfec56ccef4311f116d7a311338e09739b16bf5b7f254cf19359fc44822828",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5a7fe32d219fff1a8f0b4c2004889ad3a10d70dc9edb23cf69976605e156949",
            "source_revision_id": "sha256:f5f085b44926903d056e7a60305422564db09dd62750c80cea28bde0b04b0a41",
            "translation_revision_id": "sha256:b2f3ac4fb7a2cd0bc88010001ed9ed917d9fcd0ac7da2bd5cd42eb719ec6ebdb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c2ee811ee84eb2dbdc1c5d02cdedb30bcac9ef9012be7f7edc84461cbfbca202",
          "sha256:75dfec56ccef4311f116d7a311338e09739b16bf5b7f254cf19359fc44822828"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276,
              277
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "vocant",
            "explanation": "각주 1이 제안한 관계절의 동사 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 276,
            "printed_reading": "vocantes",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of W. Wigan Harvey note 1",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "Feuardent의 보충이라고 설명된 이름을 대괄호와 함께 유지했다.",
            "printed_page": 276,
            "printed_text": "[Nun]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Feuardent, as reported in W. Wigan Harvey note 2 on p. 277",
            "type": "retained_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "앞의 엔노이아에게서 발출된다는 라틴어의 관계를 보존하고 각주 1의 순서 표현 대안과 구별한다.",
            "printed_page": 276,
            "printed_text": "ex qua rursum [Nun] et Alethiam emissos dicunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_source_relation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 1절이며, 통상 인용 2권 12장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aee62da8cae08d2a9117ce067fb034fba77b3ec6fe9698263f97ef6b3d3c9ac9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n481.jpg",
            "page_key": "1:276",
            "printed_page": 276,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:87b5b27e95dd29b07ab64e67a5770d6551bb4c4cb81625102fb5df623f8d1d4e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Post deinde primam emissionem Ennoiam, quam Sigen vocant, ex qua rursum [Nun] et Alethiam emissos dicunt:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "28c14be9fdee30911b3e0979e71e8877c018fe08a98ea52cdc016065a1ea5116",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n482.jpg",
            "page_key": "1:277",
            "printed_page": 277,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:348ce9ca33cfdb653d15fc5021bddb74d43f7b51a626580319f5073d25297210",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in utrisque exorbitant. Impossibile est enim ennoean alicujus, aut silentium separatim intelligi, et extra eum emissum propriam habere figurationem. Si autem non dicent esse emissam illam extra, sed adunatam Propatori, ut quid cum reliquis Aeonibus annumerant eam, his qui non sunt adunati, et propter hoc ignorant magnitudinem ejus? Si autem et unita est, (consideremus et hoc,) necessitas est omnis ab unita conjugatione et inseparabili et unum exsistente indiscretam, et unitam eam quae ex ea est, emissionem fieri, ut non dissimilis sit ab eo qui emisit. Hoc autem sic se habente, unum et idem fiet, quemadmodum Bythus et Sige, sic et Nus et Alethia, semper adhaerentes invicem: et quod non possit alterum sine altero intelligi, quemadmodum neque aqua sine humectatione, neque ignis sine calore, neque lapis sine duritia, unita sunt enim invicem haec, et alterum ab altero separari non potest, sed semper coexsistere ei. Sic et Bythum cum Ennoea adunitum esse oportet, et Nun cum Alethia eodem modo. Rursus et Logos et Zoe ab unitis emissi, unitos esse, et unum esse debent. Secundum haec autem, et Homo et Ecclesia, et universa reliquorum Aeonum conjugationis emissio, unita esse debet, et semper coexsistere alterum altero. Foeminam enim Aeonum pariter esse oportet cum masculo secundum eos, cum sit velut affectio ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f5f085b44926903d056e7a60305422564db09dd62750c80cea28bde0b04b0a41",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Post deinde primam emissionem Ennoiam, quam Sigen vocant, ex qua rursum [Nun] et Alethiam emissos dicunt: in utrisque exorbitant. Impossibile est enim ennoean alicujus, aut silentium separatim intelligi, et extra eum emissum propriam habere figurationem. Si autem non dicent esse emissam illam extra, sed adunatam Propatori, ut quid cum reliquis Aeonibus annumerant eam, his qui non sunt adunati, et propter hoc ignorant magnitudinem ejus? Si autem et unita est, (consideremus et hoc,) necessitas est omnis ab unita conjugatione et inseparabili et unum exsistente indiscretam, et unitam eam quae ex ea est, emissionem fieri, ut non dissimilis sit ab eo qui emisit. Hoc autem sic se habente, unum et idem fiet, quemadmodum Bythus et Sige, sic et Nus et Alethia, semper adhaerentes invicem: et quod non possit alterum sine altero intelligi, quemadmodum neque aqua sine humectatione, neque ignis sine calore, neque lapis sine duritia, unita sunt enim invicem haec, et alterum ab altero separari non potest, sed semper coexsistere ei. Sic et Bythum cum Ennoea adunitum esse oportet, et Nun cum Alethia eodem modo. Rursus et Logos et Zoe ab unitis emissi, unitos esse, et unum esse debent. Secundum haec autem, et Homo et Ecclesia, et universa reliquorum Aeonum conjugationis emissio, unita esse debet, et semper coexsistere alterum altero. Foeminam enim Aeonum pariter esse oportet cum masculo secundum eos, cum sit velut affectio ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f0db7a6a001f0800abeeaca79c480a00bd1e844bca2d108d11280ef24f6c68c7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "276쪽의 vocantes는 각주 1이 제안하는 vocant를 채택하여 엔노이아를 시게라고 부른다는 관계절로 옮겼다.",
          "[Nun]은 277쪽 각주 2가 Feuardent의 보충이라고 설명한다. 대괄호를 유지하고 한국어의 [누스]에 연결했다.",
          "ex qua는 앞의 엔노이아에게서 나온다는 관계로 보존했다. 276쪽 각주 1은 이를 다음에라는 순서 표현으로 이해하는 가능성도 논의한다.",
          "엔노이아는 생각, 시게는 침묵이라는 말의 뜻이 논증에 쓰인다. 물과 물기, 불과 열기, 돌과 단단함의 세 비유를 각각 옮겼다.",
          "Homo와 Ecclesia는 여기서 아이온의 명칭으로 쓰이면서 인간과 교회라는 뜻을 지닌다. 한국어는 인간과 교회로 옮겼고, 뒤의 Anthropos와 Ecclesia에는 안트로포스와 에클레시아라는 이름 형태를 사용했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:87b5b27e95dd29b07ab64e67a5770d6551bb4c4cb81625102fb5df623f8d1d4e",
              "sha256:348ce9ca33cfdb653d15fc5021bddb74d43f7b51a626580319f5073d25297210"
            ],
            "text": "다음으로, 첫 발출물인 엔노이아를 그들은 시게라고 부르고, 그에게서 다시 [누스]와 알레테이아가 발출되었다고 말한다. 이 두 점 모두에서 그들은 빗나간다. 어떤 이의 생각이나 침묵을 그와 분리해 이해하고, 그 밖으로 발출되어 고유한 형태를 지닌 것으로 여기는 것은 불가능하기 때문이다. 엔노이아가 밖으로 발출되지 않고, 프로파토르와 하나로 결합했다고 말한다면, 그를 나머지 아이온들과 함께 왜 세는가? 그들은 프로파토르와 결합하지 않았고, 그 때문에 그의 크기를 모르는 존재들인데 말이다. 엔노이아가 결합되어 있다면, 이 경우도 살펴보자. 결합하고 분리될 수 없으며 하나인 짝에게서 나오는 발출물도 분리되지 않고 결합되어 있어야 한다. 자기를 발출한 존재와 다르지 않으려면 그렇다. 사정이 이렇다면, 뷔토스와 시게처럼, 누스와 알레테이아도 언제나 서로 붙어, 하나이자 동일한 존재가 될 것이다. 하나 없이 다른 하나를 이해할 수도 없을 것이다. 물기 없는 물, 열기 없는 불, 단단함 없는 돌을 생각할 수 없는 것처럼 말이다. 이것들은 서로 결합되어, 하나를 다른 하나에서 분리할 수 없고, 언제나 함께 존재하기 때문이다. 그처럼 뷔토스도 엔노이아와 결합해야 하며, 누스도 알레테이아와 마찬가지이다. 로고스와 조에도 결합된 존재들에게서 발출되었으므로, 결합되어 하나여야 한다. 이에 따르면, 인간과 교회, 그리고 나머지 아이온들의 모든 짝의 발출도 결합되어 있어야 하며, 언제나 서로 함께 존재해야 한다. 그들의 말대로라면, 여성 아이온은 남성과 함께 있어야 한다. 그 여성은 남성의 감정 같은 것이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f5f085b44926903d056e7a60305422564db09dd62750c80cea28bde0b04b0a41"
        ],
        "text": "다음으로, 첫 발출물인 엔노이아를 그들은 시게라고 부르고, 그에게서 다시 [누스]와 알레테이아가 발출되었다고 말한다. 이 두 점 모두에서 그들은 빗나간다. 어떤 이의 생각이나 침묵을 그와 분리해 이해하고, 그 밖으로 발출되어 고유한 형태를 지닌 것으로 여기는 것은 불가능하기 때문이다. 엔노이아가 밖으로 발출되지 않고, 프로파토르와 하나로 결합했다고 말한다면, 그를 나머지 아이온들과 함께 왜 세는가? 그들은 프로파토르와 결합하지 않았고, 그 때문에 그의 크기를 모르는 존재들인데 말이다. 엔노이아가 결합되어 있다면, 이 경우도 살펴보자. 결합하고 분리될 수 없으며 하나인 짝에게서 나오는 발출물도 분리되지 않고 결합되어 있어야 한다. 자기를 발출한 존재와 다르지 않으려면 그렇다. 사정이 이렇다면, 뷔토스와 시게처럼, 누스와 알레테이아도 언제나 서로 붙어, 하나이자 동일한 존재가 될 것이다. 하나 없이 다른 하나를 이해할 수도 없을 것이다. 물기 없는 물, 열기 없는 불, 단단함 없는 돌을 생각할 수 없는 것처럼 말이다. 이것들은 서로 결합되어, 하나를 다른 하나에서 분리할 수 없고, 언제나 함께 존재하기 때문이다. 그처럼 뷔토스도 엔노이아와 결합해야 하며, 누스도 알레테이아와 마찬가지이다. 로고스와 조에도 결합된 존재들에게서 발출되었으므로, 결합되어 하나여야 한다. 이에 따르면, 인간과 교회, 그리고 나머지 아이온들의 모든 짝의 발출도 결합되어 있어야 하며, 언제나 서로 함께 존재해야 한다. 그들의 말대로라면, 여성 아이온은 남성과 함께 있어야 한다. 그 여성은 남성의 감정 같은 것이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b2f3ac4fb7a2cd0bc88010001ed9ed917d9fcd0ac7da2bd5cd42eb719ec6ebdb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "work_location": "2.h13.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:17caaf9c663f595b4be085ce7980e6b1ce685b048e9e833b7657d903480368e4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:52ff3fd7d628e52bb510828bfee513997cae2c518b3b9263456debd7f2aeee45"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b769bc7ec5067973d37e52f7cea4074ca997aaeedba187781a5f9554be5a4f1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:34579dc2614c9919f9ab43a1b327ed6bd3cf253e9d1e0eb0ebe0484853b3603c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 13장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 12장 3절의 마지막 De passione 문장은 Harvey 13장 3절 첫머리에 있다. Harvey 13장 3절의 나머지는 통상 12장 4절이다.",
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              277
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_until_De_passione_enim",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 2절이며, 통상 인용 2권 12장 3절에 해당한다. 통상 3절은 두 Harvey 읽기 단위에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:89c49bdad556594a670860c5778179a8faa22b6d6bb32c99a1b9f2e7331d5020",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17caaf9c663f595b4be085ce7980e6b1ce685b048e9e833b7657d903480368e4",
            "source_revision_id": "sha256:0b769bc7ec5067973d37e52f7cea4074ca997aaeedba187781a5f9554be5a4f1",
            "translation_revision_id": "sha256:34579dc2614c9919f9ab43a1b327ed6bd3cf253e9d1e0eb0ebe0484853b3603c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:55e6ddd90258d7ac29ab9abad1e67afe4cc8cfc14d873f56dfb4b98d0b96a416",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17caaf9c663f595b4be085ce7980e6b1ce685b048e9e833b7657d903480368e4",
            "source_revision_id": "sha256:0b769bc7ec5067973d37e52f7cea4074ca997aaeedba187781a5f9554be5a4f1",
            "translation_revision_id": "sha256:34579dc2614c9919f9ab43a1b327ed6bd3cf253e9d1e0eb0ebe0484853b3603c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:89c49bdad556594a670860c5778179a8faa22b6d6bb32c99a1b9f2e7331d5020",
          "sha256:55e6ddd90258d7ac29ab9abad1e67afe4cc8cfc14d873f56dfb4b98d0b96a416"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 12장 3절의 마지막 De passione 문장은 Harvey 13장 3절 첫머리에 있다. Harvey 13장 3절의 나머지는 통상 12장 4절이다.",
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              277
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_until_De_passione_enim",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "소피아와 텔레토스의 짝 관계를 전제로 수난과 출산을 따로 논하는 저자의 반문을 기록한다.",
            "printed_page": 277,
            "printed_text": "Sophia sine conjugis perplexione pati aliquid vel generare",
            "printed_volume": 1,
            "type": "paired_emission_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 2절이며, 통상 인용 2권 12장 3절에 해당한다. 통상 3절은 두 Harvey 읽기 단위에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "28c14be9fdee30911b3e0979e71e8877c018fe08a98ea52cdc016065a1ea5116",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n482.jpg",
            "page_key": "1:277",
            "printed_page": 277,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:52ff3fd7d628e52bb510828bfee513997cae2c518b3b9263456debd7f2aeee45",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et haec cum ita se habeant, et cum haec dicantur ab ipsis, rursus impudorate audent docere, juniorem duodecadis Aeonem, quem et Sophiam appellant, sine permixtione conjugis, quem Theletum vocant, passam esse passionem, et separatim sine eo fructum generasse, quem et foeminam a foemina nominant, in tantum dementiae progressi ita ut manifestissime duas contrarias de eodem sententias censeant. Si enim Bythus adunitus est cum Sige, et Nus cum Alethia, et Logos cum Zoe, et reliqui deinceps, quemadmodum poterat Sophia sine conjugis perplexione pati aliquid vel generare? Si autem haec sine illo passa est, necesse est et reliquas conjugationes abscessionem et separationem a semetipsis accipere: quod est impossibile, sicut praediximus. Impossibile est ergo et Sophiam passam esse sine Theleto: et soluta est ipsorum rursus omnis argumentatio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0b769bc7ec5067973d37e52f7cea4074ca997aaeedba187781a5f9554be5a4f1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et haec cum ita se habeant, et cum haec dicantur ab ipsis, rursus impudorate audent docere, juniorem duodecadis Aeonem, quem et Sophiam appellant, sine permixtione conjugis, quem Theletum vocant, passam esse passionem, et separatim sine eo fructum generasse, quem et foeminam a foemina nominant, in tantum dementiae progressi ita ut manifestissime duas contrarias de eodem sententias censeant. Si enim Bythus adunitus est cum Sige, et Nus cum Alethia, et Logos cum Zoe, et reliqui deinceps, quemadmodum poterat Sophia sine conjugis perplexione pati aliquid vel generare? Si autem haec sine illo passa est, necesse est et reliquas conjugationes abscessionem et separationem a semetipsis accipere: quod est impossibile, sicut praediximus. Impossibile est ergo et Sophiam passam esse sine Theleto: et soluta est ipsorum rursus omnis argumentatio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3a646cb8a2beebe32d7fd382d3d6219ca1db68140aba829e3e9d18169a60a7e5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 절은 통상 12장 3절의 대부분을 담는다. 그 절의 마지막 De passione 문장은 다음 읽기 단위 첫머리에 놓인다.",
          "permixtio와 perplexio는 소피아와 배우자 텔레토스의 결합을 가리키는 뜻으로 옮겼다. 짝이 분리될 수 없다는 전제와 소피아가 홀로 수난을 겪었다는 주장을 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:52ff3fd7d628e52bb510828bfee513997cae2c518b3b9263456debd7f2aeee45"
            ],
            "text": "사정이 이러하고, 그들 자신도 그렇게 말하면서, 그들은 다시 뻔뻔하게도 감히 가르친다. 열두 무리의 가장 어린 아이온, 소피아라고도 부르는 존재가, 텔레토스라고 부르는 배우자와 결합하지 않고 수난을 겪었으며, 그와 떨어져 홀로 열매를 낳았다고 한다. 그 열매를 여자에게서 나온 여자라고 부른다. 그들은 이토록 어리석은 데까지 이르러, 같은 일에 관해 명백히 반대되는 두 견해를 품는다. 뷔토스는 시게와 결합하고, 누스는 알레테이아와, 로고스는 조에와 결합하며, 나머지도 차례로 그러하다면, 소피아는 어떻게 배우자와 결합하지 않은 채 무엇을 겪거나 낳을 수 있었겠는가? 소피아가 그 없이 수난을 겪었다면, 나머지 짝들도 서로 떨어지고 분리될 수 있어야 한다. 앞서 말했듯이, 그것은 불가능하다. 따라서 소피아가 텔레토스 없이 수난을 겪었다는 것도 불가능하다. 그들의 전체 논증은 다시 무너진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b769bc7ec5067973d37e52f7cea4074ca997aaeedba187781a5f9554be5a4f1"
        ],
        "text": "사정이 이러하고, 그들 자신도 그렇게 말하면서, 그들은 다시 뻔뻔하게도 감히 가르친다. 열두 무리의 가장 어린 아이온, 소피아라고도 부르는 존재가, 텔레토스라고 부르는 배우자와 결합하지 않고 수난을 겪었으며, 그와 떨어져 홀로 열매를 낳았다고 한다. 그 열매를 여자에게서 나온 여자라고 부른다. 그들은 이토록 어리석은 데까지 이르러, 같은 일에 관해 명백히 반대되는 두 견해를 품는다. 뷔토스는 시게와 결합하고, 누스는 알레테이아와, 로고스는 조에와 결합하며, 나머지도 차례로 그러하다면, 소피아는 어떻게 배우자와 결합하지 않은 채 무엇을 겪거나 낳을 수 있었겠는가? 소피아가 그 없이 수난을 겪었다면, 나머지 짝들도 서로 떨어지고 분리될 수 있어야 한다. 앞서 말했듯이, 그것은 불가능하다. 따라서 소피아가 텔레토스 없이 수난을 겪었다는 것도 불가능하다. 그들의 전체 논증은 다시 무너진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:34579dc2614c9919f9ab43a1b327ed6bd3cf253e9d1e0eb0ebe0484853b3603c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "work_location": "2.h13.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:93d7820043a4145e0742ca040d581d3599a9685e4dc3dda823f9b978d1645f57",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c0db4d488d2153d73b6a2b7ec8474d867ef2c762c0379c06d33d19463e7d0664"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cb9a50513dd777829671579c43a32e3a3d061d8dd3de9994247b8da24237d845"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d1734463662bed1d3c9880ce57dc4d6f7816a66e9312f0d7cc7a018fbb6c71aa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 13장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 12장 3절의 마지막 De passione 문장은 Harvey 13장 3절 첫머리에 있다. Harvey 13장 3절의 나머지는 통상 12장 4절이다.",
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_De_passione_sentence",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 3절이며, 통상 인용 2권 12장 3-4절에 해당한다. 통상 3절은 두 Harvey 읽기 단위에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:380eeb4da0421991cac31dd09cb0ef147d1dfa448d9a17dd287728142ef9ce90",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:93d7820043a4145e0742ca040d581d3599a9685e4dc3dda823f9b978d1645f57",
            "source_revision_id": "sha256:cb9a50513dd777829671579c43a32e3a3d061d8dd3de9994247b8da24237d845",
            "translation_revision_id": "sha256:d1734463662bed1d3c9880ce57dc4d6f7816a66e9312f0d7cc7a018fbb6c71aa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0a47f8f8d8de24e0b69770201d5ef673f18bdfd823c7c20b27fc2f06f3cf50f0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:93d7820043a4145e0742ca040d581d3599a9685e4dc3dda823f9b978d1645f57",
            "source_revision_id": "sha256:cb9a50513dd777829671579c43a32e3a3d061d8dd3de9994247b8da24237d845",
            "translation_revision_id": "sha256:d1734463662bed1d3c9880ce57dc4d6f7816a66e9312f0d7cc7a018fbb6c71aa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:380eeb4da0421991cac31dd09cb0ef147d1dfa448d9a17dd287728142ef9ce90",
          "sha256:0a47f8f8d8de24e0b69770201d5ef673f18bdfd823c7c20b27fc2f06f3cf50f0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h13-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 12장 3절의 마지막 De passione 문장은 Harvey 13장 3절 첫머리에 있다. Harvey 13장 3절의 나머지는 통상 12장 4절이다.",
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_De_passione_sentence",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "caponibus의 인쇄 형태를 보존해 거세한 수탉으로 옮겼다. 짝과의 결합 없이 낳는다는 비유에 쓰인다.",
            "printed_page": 278,
            "printed_text": "quemadmodum gallinae sine caponibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_animal_term"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 13장 3절이며, 통상 인용 2권 12장 3-4절에 해당한다. 통상 3절은 두 Harvey 읽기 단위에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7d9dbc42ea83448ef92af6484204d33d139826bcfccd3169a51b406a092813e2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n483.jpg",
            "page_key": "1:278",
            "printed_page": 278,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c0db4d488d2153d73b6a2b7ec8474d867ef2c762c0379c06d33d19463e7d0664",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "De passione enim, quam sine complexione conjugis passam eam dicunt, iterum reliquam universam velut tragoediae compositionem affinxerunt. Si autem impudorate et reliquas conjugationes disjunctas ab invicem dixerint esse separatas propter novissimam conjugationem, uti non solvatur illorum vaniloquium; primo quidem impossibili insistunt rei. Quemadmodum enim separabunt Propatorem ab Ennoea ejus, aut Nun ab Alethia, aut Logon a Zoe, et reliquos similiter? Quemadmodum autem et ipsi ad unitatem recurrere dicunt, et omnes unum esse, si quidem hae, quae sunt intra Pleroma, conjugationes unitatem non custodiunt, sed distantes sunt ab invicem, in tantum uti et patiantur, et generent sine alterius complexu, quemadmodum gallinae sine caponibus?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cb9a50513dd777829671579c43a32e3a3d061d8dd3de9994247b8da24237d845",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "De passione enim, quam sine complexione conjugis passam eam dicunt, iterum reliquam universam velut tragoediae compositionem affinxerunt. Si autem impudorate et reliquas conjugationes disjunctas ab invicem dixerint esse separatas propter novissimam conjugationem, uti non solvatur illorum vaniloquium; primo quidem impossibili insistunt rei. Quemadmodum enim separabunt Propatorem ab Ennoea ejus, aut Nun ab Alethia, aut Logon a Zoe, et reliquos similiter? Quemadmodum autem et ipsi ad unitatem recurrere dicunt, et omnes unum esse, si quidem hae, quae sunt intra Pleroma, conjugationes unitatem non custodiunt, sed distantes sunt ab invicem, in tantum uti et patiantur, et generent sine alterius complexu, quemadmodum gallinae sine caponibus?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "39e1fb931b318ce62f9be3a7b731515b73f49317135d6eeddb61c1520102e9f3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "첫 문장은 통상 12장 3절의 끝이며, Si autem impudorate 이후는 통상 12장 4절이다. 두 범위를 하나의 Harvey 절 안에 연결했다.",
          "caponibus는 capo의 복수형으로 읽어 거세한 수탉으로 옮겼다. 짝과 결합하지 않고 낳는 암탉의 비유에 쓰인 라틴어 형태를 보존했다.",
          "서로 떨어져 수난을 겪고 낳는 짝들의 주장과 모두가 하나라고 말하는 주장을 나란히 놓는 반문이다. 질문의 주체는 이레네우스이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c0db4d488d2153d73b6a2b7ec8474d867ef2c762c0379c06d33d19463e7d0664"
            ],
            "text": "그들은 소피아가 배우자와 결합하지 않은 채 수난을 겪었다고 하며, 그 수난에서 나머지 모든 것을 다시 비극의 줄거리처럼 꾸며 냈다. 자기들의 헛된 말이 무너지지 않도록, 마지막 짝 때문에 나머지 짝들도 서로 갈라져 분리되었다고 뻔뻔하게 말한다면, 우선 불가능한 일에 발을 디디는 것이다. 어떻게 프로파토르를 그의 엔노이아에게서, 누스를 알레테이아에게서, 로고스를 조에에게서, 그리고 나머지도 같은 방식으로 떼어 놓겠는가? 플레로마 안의 이 짝들이 하나 됨을 지키지 않고, 서로 떨어져 있어서, 거세한 수탉 없이도 낳는 암탉처럼, 서로 결합하지 않은 채 수난을 겪거나 낳는 데까지 이른다면, 그들 자신은 어떻게 다시 하나로 돌아간다고, 모두가 하나라고 말하는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cb9a50513dd777829671579c43a32e3a3d061d8dd3de9994247b8da24237d845"
        ],
        "text": "그들은 소피아가 배우자와 결합하지 않은 채 수난을 겪었다고 하며, 그 수난에서 나머지 모든 것을 다시 비극의 줄거리처럼 꾸며 냈다. 자기들의 헛된 말이 무너지지 않도록, 마지막 짝 때문에 나머지 짝들도 서로 갈라져 분리되었다고 뻔뻔하게 말한다면, 우선 불가능한 일에 발을 디디는 것이다. 어떻게 프로파토르를 그의 엔노이아에게서, 누스를 알레테이아에게서, 로고스를 조에에게서, 그리고 나머지도 같은 방식으로 떼어 놓겠는가? 플레로마 안의 이 짝들이 하나 됨을 지키지 않고, 서로 떨어져 있어서, 거세한 수탉 없이도 낳는 암탉처럼, 서로 결합하지 않은 채 수난을 겪거나 낳는 데까지 이른다면, 그들 자신은 어떻게 다시 하나로 돌아간다고, 모두가 하나라고 말하는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:d1734463662bed1d3c9880ce57dc4d6f7816a66e9312f0d7cc7a018fbb6c71aa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "work_location": "2.h13.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-13:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cfad981ed31993095a1873fa31337826679a9a4d90ebf2b8d8695b42998a1151",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1cd571dc7d90d839280713d72996693ceb7b156dd3ad89cf7e38e0f9930c292d",
            "sha256:79fe15cb7e55cc478f781692eeefba651203f098ab3939593d9ac54513392e37"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bdbf97290c65fcb73b5b5a157eafdbc636d617ea0c8e8610fffe65cf6717c895"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2bf43b9f9777120e47def95d257d6c0ccd79c3dbc10f5acd02aad7e58221753e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 14장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278,
              279
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 1절이며, 통상 인용 2권 12장 5-6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8ca7da97d57c222da88aaee456e8a53d3ee0beb50542b0502131ad6806a6a2c7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cfad981ed31993095a1873fa31337826679a9a4d90ebf2b8d8695b42998a1151",
            "source_revision_id": "sha256:bdbf97290c65fcb73b5b5a157eafdbc636d617ea0c8e8610fffe65cf6717c895",
            "translation_revision_id": "sha256:2bf43b9f9777120e47def95d257d6c0ccd79c3dbc10f5acd02aad7e58221753e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b446c55756801bb95d2f5bc1091d3eaa3c3d23ed388b53c2f6b505164b1cd811",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cfad981ed31993095a1873fa31337826679a9a4d90ebf2b8d8695b42998a1151",
            "source_revision_id": "sha256:bdbf97290c65fcb73b5b5a157eafdbc636d617ea0c8e8610fffe65cf6717c895",
            "translation_revision_id": "sha256:2bf43b9f9777120e47def95d257d6c0ccd79c3dbc10f5acd02aad7e58221753e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ca7da97d57c222da88aaee456e8a53d3ee0beb50542b0502131ad6806a6a2c7",
          "sha256:b446c55756801bb95d2f5bc1091d3eaa3c3d23ed388b53c2f6b505164b1cd811"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278,
              279
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "내부에 놓인다는 뜻의 그리스어를 라틴 문자로 옮긴 형태를 보존했다.",
            "printed_page": 278,
            "printed_text": "endiatheton ... endiathetos ... endiatheto",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_transliterated_term"
          },
          {
            "explanation": "Clermont 사본에서 빠진다는 각주 1과 대괄호를 유지했다.",
            "printed_page": 279,
            "printed_text": "[sed]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_witness_bracket"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 1절이며, 통상 인용 2권 12장 5-6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7d9dbc42ea83448ef92af6484204d33d139826bcfccd3169a51b406a092813e2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n483.jpg",
            "page_key": "1:278",
            "printed_page": 278,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1cd571dc7d90d839280713d72996693ceb7b156dd3ad89cf7e38e0f9930c292d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Post demum et sic solvetur illorum rursum prima et archegonos ogdoas. Erunt enim specialiter in eodem Pleromate Bythus et Sige, Nus et Alethia, Logos et Zoe, Anthropos et Ecclesia. Impossibile est autem Logo praesente Sigen esse, aut iterum Sige praesente Logon ostendi. Haec enim consumptibilia sunt invicem, quemadmodum lumen et tenebrae in eodem nequaquam erunt; sed si quidem lumen sit, non sunt tenebrae: ubi autem tenebrae sunt, non erit lumen: veniente enim lumine, solutae sunt tenebrae. Sic ubi est Sige, non erit Logos; et ubi Logos, non utique est Sige. Si autem endiatheton Logon dixerint, endiathetos erit et Sige; et nihilominus solvetur ab endiatheto Logo. Quoniam autem non est endiathetos, ipsa haec ordinatio ipsorum emissionis significat. Jam igitur non dicant primam et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a5a5262229f57bd706b8f38fd5fc428fa4120a06ce6b655794d866a495172284",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n484.jpg",
            "page_key": "1:279",
            "printed_page": 279,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:79fe15cb7e55cc478f781692eeefba651203f098ab3939593d9ac54513392e37",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "principalem ogdoaden ex Logo et Sige constare, [sed] aut Sigen, aut Logon refutent: et soluta est illorum prima et principalis ogdoas. Si enim unitas conjugationes dixerint, soluta est eorum universa argumentatio. Quomodo enim unitis eis, Sophia sine conjuge labem generavit? Si autem sicut in emissione unumquemque ex Aeonibus propriam substantiam habere dicent, quemadmodum in eodem ostendi potest Sige et Logos? Et haec quidem secundum diminutionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bdbf97290c65fcb73b5b5a157eafdbc636d617ea0c8e8610fffe65cf6717c895",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Post demum et sic solvetur illorum rursum prima et archegonos ogdoas. Erunt enim specialiter in eodem Pleromate Bythus et Sige, Nus et Alethia, Logos et Zoe, Anthropos et Ecclesia. Impossibile est autem Logo praesente Sigen esse, aut iterum Sige praesente Logon ostendi. Haec enim consumptibilia sunt invicem, quemadmodum lumen et tenebrae in eodem nequaquam erunt; sed si quidem lumen sit, non sunt tenebrae: ubi autem tenebrae sunt, non erit lumen: veniente enim lumine, solutae sunt tenebrae. Sic ubi est Sige, non erit Logos; et ubi Logos, non utique est Sige. Si autem endiatheton Logon dixerint, endiathetos erit et Sige; et nihilominus solvetur ab endiatheto Logo. Quoniam autem non est endiathetos, ipsa haec ordinatio ipsorum emissionis significat. Jam igitur non dicant primam et principalem ogdoaden ex Logo et Sige constare, [sed] aut Sigen, aut Logon refutent: et soluta est illorum prima et principalis ogdoas. Si enim unitas conjugationes dixerint, soluta est eorum universa argumentatio. Quomodo enim unitis eis, Sophia sine conjuge labem generavit? Si autem sicut in emissione unumquemque ex Aeonibus propriam substantiam habere dicent, quemadmodum in eodem ostendi potest Sige et Logos? Et haec quidem secundum diminutionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "944fff0a3fa51799a536b5304210eddad4582aabe98629175036ea651604f2d3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 14장 1절은 통상 인용 2권 12장 5-6절을 담는다. 로고스는 말, 시게는 침묵이라는 명칭의 뜻을 이용해 두 존재의 공존을 반박한다.",
          "endiathetos 계열은 내부에 놓인다는 그리스어 표현을 라틴 문자로 적은 것이다. 한국어는 안에 있는 것으로 옮겼다. 278쪽 각주 1-2는 밖으로 발화되거나 발출된 로고스와의 관계를 논의한다.",
          "279쪽의 [sed]는 Clermont 사본에서 빠진다는 각주 1과 함께 유지했다. 한국어는 [그러나]로 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1cd571dc7d90d839280713d72996693ceb7b156dd3ad89cf7e38e0f9930c292d",
              "sha256:79fe15cb7e55cc478f781692eeefba651203f098ab3939593d9ac54513392e37"
            ],
            "text": "다음으로 이런 식으로도 그들의 첫째이자 근원적인 여덟 무리는 무너진다. 같은 플레로마 안에 뷔토스와 시게, 누스와 알레테이아, 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아가 각기 존재할 것이기 때문이다. 로고스가 있을 때 시게가 존재하거나, 시게가 있을 때 로고스가 나타나는 것은 불가능하다. 이 둘은 서로를 없애기 때문이다. 빛과 어둠이 같은 곳에 있을 수 없는 것과 같다. 빛이 있으면 어둠이 없고, 어둠이 있는 곳에는 빛이 없을 것이다. 빛이 오면 어둠이 사라지기 때문이다. 마찬가지로 시게가 있는 곳에는 로고스가 없을 것이며, 로고스가 있는 곳에는 분명 시게가 없다. 안에 있는 로고스라고 말한다면, 시게도 안에 있을 것이며, 그래도 안에 있는 로고스에 의해 사라질 것이다. 그들이 세운 바로 이 발출의 순서가 로고스가 안에 머문 것이 아님을 나타낸다. 첫째이자 으뜸인 여덟 무리가 로고스와 시게로 이루어진다고 더는 말하지 말라. [그러나] 시게나 로고스 가운데 하나를 제외해야 한다. 그러면 그들의 첫째이자 으뜸인 여덟 무리는 무너진다. 짝들이 결합되어 있다고 말한다면, 그들의 전체 논증이 무너진다. 그들이 결합되어 있는데, 소피아는 어떻게 배우자 없이 결함을 낳았는가? 발출의 경우처럼, 각 아이온이 고유한 실체를 지닌다고 말한다면, 시게와 로고스가 같은 곳에서 어떻게 나타날 수 있는가? 수가 모자라는 쪽은 여기까지이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bdbf97290c65fcb73b5b5a157eafdbc636d617ea0c8e8610fffe65cf6717c895"
        ],
        "text": "다음으로 이런 식으로도 그들의 첫째이자 근원적인 여덟 무리는 무너진다. 같은 플레로마 안에 뷔토스와 시게, 누스와 알레테이아, 로고스와 조에, 안트로포스와 에클레시아가 각기 존재할 것이기 때문이다. 로고스가 있을 때 시게가 존재하거나, 시게가 있을 때 로고스가 나타나는 것은 불가능하다. 이 둘은 서로를 없애기 때문이다. 빛과 어둠이 같은 곳에 있을 수 없는 것과 같다. 빛이 있으면 어둠이 없고, 어둠이 있는 곳에는 빛이 없을 것이다. 빛이 오면 어둠이 사라지기 때문이다. 마찬가지로 시게가 있는 곳에는 로고스가 없을 것이며, 로고스가 있는 곳에는 분명 시게가 없다. 안에 있는 로고스라고 말한다면, 시게도 안에 있을 것이며, 그래도 안에 있는 로고스에 의해 사라질 것이다. 그들이 세운 바로 이 발출의 순서가 로고스가 안에 머문 것이 아님을 나타낸다. 첫째이자 으뜸인 여덟 무리가 로고스와 시게로 이루어진다고 더는 말하지 말라. [그러나] 시게나 로고스 가운데 하나를 제외해야 한다. 그러면 그들의 첫째이자 으뜸인 여덟 무리는 무너진다. 짝들이 결합되어 있다고 말한다면, 그들의 전체 논증이 무너진다. 그들이 결합되어 있는데, 소피아는 어떻게 배우자 없이 결함을 낳았는가? 발출의 경우처럼, 각 아이온이 고유한 실체를 지닌다고 말한다면, 시게와 로고스가 같은 곳에서 어떻게 나타날 수 있는가? 수가 모자라는 쪽은 여기까지이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2bf43b9f9777120e47def95d257d6c0ccd79c3dbc10f5acd02aad7e58221753e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "work_location": "2.h14.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fe2d64a213434a53edd1457bfb35f146f432b6da2eb2d29ec04272752a88640a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6dcd1d3ebbb419925511fa0fafef90e2c425054a1011abbe1f82b4dec029c4a9",
            "sha256:e8e9a31e6843d3aab2efffc9c88177b3b252f29bdb933eb82534a5b323bf234a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73ab6ccd80d80afa298265371fedb1977a92e1113e1587aac0b900295d190ea7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0d70b66cda91fa47c3e095fd96c456839d58cddc637212ac329210f868c5a4f2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 14장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              279,
              280
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 2절이며, 통상 인용 2권 12장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:b37bfc48ea42d2b64ace5583943072e6cfe12246e2e41adf477f4568c8725028",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fe2d64a213434a53edd1457bfb35f146f432b6da2eb2d29ec04272752a88640a",
            "source_revision_id": "sha256:73ab6ccd80d80afa298265371fedb1977a92e1113e1587aac0b900295d190ea7",
            "translation_revision_id": "sha256:0d70b66cda91fa47c3e095fd96c456839d58cddc637212ac329210f868c5a4f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d90c18209967a213a060622169563a9545b2d1c89f35be562efab91206c1b9a0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fe2d64a213434a53edd1457bfb35f146f432b6da2eb2d29ec04272752a88640a",
            "source_revision_id": "sha256:73ab6ccd80d80afa298265371fedb1977a92e1113e1587aac0b900295d190ea7",
            "translation_revision_id": "sha256:0d70b66cda91fa47c3e095fd96c456839d58cddc637212ac329210f868c5a4f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b37bfc48ea42d2b64ace5583943072e6cfe12246e2e41adf477f4568c8725028",
          "sha256:d90c18209967a213a060622169563a9545b2d1c89f35be562efab91206c1b9a0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              279,
              280
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "Christum et Spiritum Sanctum,",
            "explanation": "발출된 대상의 이름에 제시된 목적격 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 279,
            "printed_reading": "Christo, et Spiritu Sancto, [Christum et Spiritum Sanctum,]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_reading": "sed et quatuor cum his xxx.",
            "basis": "The same sentence states non solum triginta emissiones and adds quatuor; the paragraph enumerates Horos, Christ, Holy Spirit, and the Saviour in addition to the thirty.",
            "explanation": "같은 문장의 서른과 네 존재를 더하는 논증에 따라 xx를 xxx로 교정했다. 인쇄된 스물이라는 형태를 별도 보존한다.",
            "printed_page": 279,
            "printed_reading": "sed et quatuor cum his xx.",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project (Codex AI)",
            "type": "project_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "구원자의 Totum 명칭과 호로스의 Sotera 별칭을 인쇄된 대로 구별한다. 각주 2-3의 대안 설명은 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 279,
            "printed_text": "Salvatorem, quem etiam Totum esse dicunt ... Horon, quem et Sotera dicunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_saviour_titles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 2절이며, 통상 인용 2권 12장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a5a5262229f57bd706b8f38fd5fc428fa4120a06ce6b655794d866a495172284",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n484.jpg",
            "page_key": "1:279",
            "printed_page": 279,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6dcd1d3ebbb419925511fa0fafef90e2c425054a1011abbe1f82b4dec029c4a9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Secundum autem id quod plus est, rursus solvitur triacontas ipsorum sic: Emissum enim a Monogene dicunt, sicut et reliquos Aeonas, Horon, quem plurimis nominibus vocant, sicut praediximus in eo, qui ante hunc est liber. Hunc autem Horon quidam quidem a Monogene emissum dicunt, alii vero ab ipso Propatore in similitudine sua. Adhuc etiam emissionem dicunt factam a Monogene, Christum et Spiritum Sanctum, et hos non annumerant ad numerum Pleromatis: sed neque Salvatorem, quem etiam Totum esse dicunt. Hoc enim manifestum est et caeco, quoniam non solum triginta emissiones secundum illos emissae sunt, sed et quatuor cum his xxx. Ipsum enim Propatorem annumerant in Pleroma, et eos qui ex successione ab invicem emissi sunt. Quid quod isti non annumerabuntur illis in eodem Pleromate exsistentes, qui adepti sunt eandem emissionem? Quam enim edicere possunt justam causam, ob quam non annumerant cum reliquis Aeonibus, neque Christum, quem volente Patre a Monogene dicunt esse emissum, neque Spiritum Sanctum, neque Horon, quem et Sotera dicunt; sed neque ipsum Salvatorem, qui venit ad auxilium et formationem matris ipsorum? Utrum quasi sint isti infirmiores illorum, et ideo indignos esse Aeonum appellatione et numero: aut quasi meliores sint et differentes? Sed infirmi quidem quomodo fient, qui etiam in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a41a642354ac7f3ef3a8ad8fae06b0117b9eaba1999b72a719fff1f98d57122b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n485.jpg",
            "page_key": "1:280",
            "printed_page": 280,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e8e9a31e6843d3aab2efffc9c88177b3b252f29bdb933eb82534a5b323bf234a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fixionem et emendationem reliquorum emissi sunt? Meliores autem rursus prima et principali tetrade esse non possunt, a qua et emissi sunt: et illa enim enumeratur in praedictum numerum. Oportuerat autem et istos annumerari in Pleromate Aeonum: aut et illorum Aeonum honorem hujusmodi appellationis auferri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:73ab6ccd80d80afa298265371fedb1977a92e1113e1587aac0b900295d190ea7",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Secundum autem id quod plus est, rursus solvitur triacontas ipsorum sic: Emissum enim a Monogene dicunt, sicut et reliquos Aeonas, Horon, quem plurimis nominibus vocant, sicut praediximus in eo, qui ante hunc est liber. Hunc autem Horon quidam quidem a Monogene emissum dicunt, alii vero ab ipso Propatore in similitudine sua. Adhuc etiam emissionem dicunt factam a Monogene, Christum et Spiritum Sanctum, et hos non annumerant ad numerum Pleromatis: sed neque Salvatorem, quem etiam Totum esse dicunt. Hoc enim manifestum est et caeco, quoniam non solum triginta emissiones secundum illos emissae sunt, sed et quatuor cum his xxx. Ipsum enim Propatorem annumerant in Pleroma, et eos qui ex successione ab invicem emissi sunt. Quid quod isti non annumerabuntur illis in eodem Pleromate exsistentes, qui adepti sunt eandem emissionem? Quam enim edicere possunt justam causam, ob quam non annumerant cum reliquis Aeonibus, neque Christum, quem volente Patre a Monogene dicunt esse emissum, neque Spiritum Sanctum, neque Horon, quem et Sotera dicunt; sed neque ipsum Salvatorem, qui venit ad auxilium et formationem matris ipsorum? Utrum quasi sint isti infirmiores illorum, et ideo indignos esse Aeonum appellatione et numero: aut quasi meliores sint et differentes? Sed infirmi quidem quomodo fient, qui etiam in fixionem et emendationem reliquorum emissi sunt? Meliores autem rursus prima et principali tetrade esse non possunt, a qua et emissi sunt: et illa enim enumeratur in praedictum numerum. Oportuerat autem et istos annumerari in Pleromate Aeonum: aut et illorum Aeonum honorem hujusmodi appellationis auferri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bd0c8120e1fab810da4d2b052e0d9ac3605668653955712af94053ad2d6a9868",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "279쪽의 Christo와 Spiritu Sancto에는 목적격 Christum et Spiritum Sanctum이 교정으로 제시되어 있다. 발출된 대상을 가리키는 교정을 채택했다.",
          "같은 면의 sed et quatuor cum his xx에서 xx는 스물이다. 바로 앞에서 서른 발출물을 말하고 호로스, 그리스도, 성령, 구원자를 추가하는 문맥에 따라 프로젝트에서 xxx로 교정했다. 인쇄된 형태와 교정 책임을 원문 기록에 남겼다.",
          "Totum은 전체로 옮겼다. 279쪽 각주 2는 호로스를 뜻하는 이름을 전체라는 말로 잘못 읽었을 가능성을 제시하지만, 본문은 Totum을 유지했다.",
          "호로스의 별칭 Sotera는 소테르로, 이어지는 Salvator는 구원자로 옮겨 별도로 열거된 두 항목을 구별했다. 279쪽 각주 3은 소테르라는 이름과 스타우로스의 약자에 관한 교정 가능성을 논의한다.",
          "다른 존재를 굳게 세우고 바로잡기 위해 발출된 이들이 더 약한지, 첫 네 무리보다 더 뛰어난지 묻는 두 경우를 나누었다. 마지막 문장의 저 아이온들은 앞서 열거된 첫 네 무리에 연결해 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6dcd1d3ebbb419925511fa0fafef90e2c425054a1011abbe1f82b4dec029c4a9",
              "sha256:e8e9a31e6843d3aab2efffc9c88177b3b252f29bdb933eb82534a5b323bf234a"
            ],
            "text": "수가 넘치는 쪽에서도, 그들의 서른 무리는 이렇게 다시 무너진다. 나머지 아이온들과 마찬가지로, 호로스가 모노게네스에게서 발출되었다고 말하기 때문이다. 앞 권에서 말했듯이, 그들은 호로스를 많은 이름으로 부른다. 어떤 이들은 이 호로스가 모노게네스에게서 발출되었다고 하고, 다른 이들은 프로파토르 자신이 자기 모양대로 발출했다고 한다. 모노게네스에게서 또 발출된 존재로 그리스도와 성령을 말하면서도, 그들을 플레로마의 수에 포함하지 않는다. 전체라고도 부르는 구원자 역시 포함하지 않는다. 눈먼 이에게도 분명한 사실이 있다. 그들의 말에 따르면, 발출된 것이 서른만이 아니라, 그 서른에 네 존재가 더 있다는 것이다. 그들은 프로파토르 자신도 플레로마에 포함하고, 차례로 서로에게서 발출된 존재들도 포함한다. 동일한 발출을 거쳐, 같은 플레로마에 있는 이 존재들은 왜 그들과 함께 세지 않는가? 어떤 정당한 이유를 댈 수 있는가? 아버지의 뜻에 따라 모노게네스에게서 발출되었다는 그리스도, 성령, 소테르라고도 부르는 호로스, 그들의 어머니를 돕고 빚어 주러 온 구원자 자신을, 나머지 아이온들과 함께 세지 않는 이유가 무엇인가? 이 존재들이 다른 아이온들보다 약해서, 아이온이라는 이름과 수에 합당하지 않다는 것인가? 아니면 더 낫고 더 뛰어나다는 것인가? 나머지 존재들을 굳게 세우고 바로잡기 위해 발출되었는데, 어떻게 약할 수 있겠는가? 그렇다고 첫째이자 으뜸인 네 무리보다 더 나을 수도 없다. 바로 그 네 무리에게서 발출되었기 때문이다. 그 네 무리도 앞서 말한 수에 포함된다. 그러므로 이 존재들도 아이온들의 플레로마에 포함했어야 하며, 그렇지 않다면 저 아이온들에게서도 그런 이름의 영예를 거두어야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73ab6ccd80d80afa298265371fedb1977a92e1113e1587aac0b900295d190ea7"
        ],
        "text": "수가 넘치는 쪽에서도, 그들의 서른 무리는 이렇게 다시 무너진다. 나머지 아이온들과 마찬가지로, 호로스가 모노게네스에게서 발출되었다고 말하기 때문이다. 앞 권에서 말했듯이, 그들은 호로스를 많은 이름으로 부른다. 어떤 이들은 이 호로스가 모노게네스에게서 발출되었다고 하고, 다른 이들은 프로파토르 자신이 자기 모양대로 발출했다고 한다. 모노게네스에게서 또 발출된 존재로 그리스도와 성령을 말하면서도, 그들을 플레로마의 수에 포함하지 않는다. 전체라고도 부르는 구원자 역시 포함하지 않는다. 눈먼 이에게도 분명한 사실이 있다. 그들의 말에 따르면, 발출된 것이 서른만이 아니라, 그 서른에 네 존재가 더 있다는 것이다. 그들은 프로파토르 자신도 플레로마에 포함하고, 차례로 서로에게서 발출된 존재들도 포함한다. 동일한 발출을 거쳐, 같은 플레로마에 있는 이 존재들은 왜 그들과 함께 세지 않는가? 어떤 정당한 이유를 댈 수 있는가? 아버지의 뜻에 따라 모노게네스에게서 발출되었다는 그리스도, 성령, 소테르라고도 부르는 호로스, 그들의 어머니를 돕고 빚어 주러 온 구원자 자신을, 나머지 아이온들과 함께 세지 않는 이유가 무엇인가? 이 존재들이 다른 아이온들보다 약해서, 아이온이라는 이름과 수에 합당하지 않다는 것인가? 아니면 더 낫고 더 뛰어나다는 것인가? 나머지 존재들을 굳게 세우고 바로잡기 위해 발출되었는데, 어떻게 약할 수 있겠는가? 그렇다고 첫째이자 으뜸인 네 무리보다 더 나을 수도 없다. 바로 그 네 무리에게서 발출되었기 때문이다. 그 네 무리도 앞서 말한 수에 포함된다. 그러므로 이 존재들도 아이온들의 플레로마에 포함했어야 하며, 그렇지 않다면 저 아이온들에게서도 그런 이름의 영예를 거두어야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0d70b66cda91fa47c3e095fd96c456839d58cddc637212ac329210f868c5a4f2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "work_location": "2.h14.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ea5653cc2cb0721bc68232b388650310fcca72cc2430ba024c19e842954181ed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ecda9bce5809a1182b86fd78e4c70f26abad3619e3cb6dc934d7af757f7ebb4f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a4edac5159e59dacbd95a43a3f036a470d39e51f07434c48a7bc3fd2d1e0b7dd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:87da695a5ca7b7508da170f5397eac0b71caa6a098f7b162e9a3177d6a9609d3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 14장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 3절이며, 통상 인용 2권 12장 8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0d9594ac3c55fe78975f8e59cd13b7579317a0086aa760c7f7a48bdcc62c6b45",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ea5653cc2cb0721bc68232b388650310fcca72cc2430ba024c19e842954181ed",
            "source_revision_id": "sha256:a4edac5159e59dacbd95a43a3f036a470d39e51f07434c48a7bc3fd2d1e0b7dd",
            "translation_revision_id": "sha256:87da695a5ca7b7508da170f5397eac0b71caa6a098f7b162e9a3177d6a9609d3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:16bd38bc95972f1d4705764288237e7450a9602349d6d7efb3f1c004ec6c73af",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ea5653cc2cb0721bc68232b388650310fcca72cc2430ba024c19e842954181ed",
            "source_revision_id": "sha256:a4edac5159e59dacbd95a43a3f036a470d39e51f07434c48a7bc3fd2d1e0b7dd",
            "translation_revision_id": "sha256:87da695a5ca7b7508da170f5397eac0b71caa6a098f7b162e9a3177d6a9609d3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0d9594ac3c55fe78975f8e59cd13b7579317a0086aa760c7f7a48bdcc62c6b45",
          "sha256:16bd38bc95972f1d4705764288237e7450a9602349d6d7efb3f1c004ec6c73af"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h14-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103212.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "서른 살의 세례, 열두 사도, 피 흘리는 병을 앓은 여인에 관한 해석을 다시 찾으라는 논박이다.",
            "printed_page": 280,
            "printed_text": "quare xxx annorum Dominus ad baptismum venerit; et duodecadis Apostolorum; et ejus quae sanguinis profluvium passa est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "biblical_number_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 14장 3절이며, 통상 인용 2권 12장 8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a41a642354ac7f3ef3a8ad8fae06b0117b9eaba1999b72a719fff1f98d57122b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n485.jpg",
            "page_key": "1:280",
            "printed_page": 280,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ecda9bce5809a1182b86fd78e4c70f26abad3619e3cb6dc934d7af757f7ebb4f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum ergo sit soluta illorum triacontas, sicut ostendimus, et secundum id quod minus est, et secundum id quod plus est: (in tali enim numero si plus fuerit, aut minus, reprobabilem faciet numerum, quanto magis tanta?) instabilis igitur ea quae est de Ogdoade ipsorum, et de duodecade fabula. Instabilis autem et universa illorum regula, ipso firmamento ipsorum dissipato et in Bythum, hoc est in id quod non est, dissoluto. Quaerant igitur jam a modo alias causas ostendere, quare xxx annorum Dominus ad baptismum venerit; et duodecadis Apostolorum; et ejus quae sanguinis profluvium passa est; et reliquorum quaecunque vane laborantes delirant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a4edac5159e59dacbd95a43a3f036a470d39e51f07434c48a7bc3fd2d1e0b7dd",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum ergo sit soluta illorum triacontas, sicut ostendimus, et secundum id quod minus est, et secundum id quod plus est: (in tali enim numero si plus fuerit, aut minus, reprobabilem faciet numerum, quanto magis tanta?) instabilis igitur ea quae est de Ogdoade ipsorum, et de duodecade fabula. Instabilis autem et universa illorum regula, ipso firmamento ipsorum dissipato et in Bythum, hoc est in id quod non est, dissoluto. Quaerant igitur jam a modo alias causas ostendere, quare xxx annorum Dominus ad baptismum venerit; et duodecadis Apostolorum; et ejus quae sanguinis profluvium passa est; et reliquorum quaecunque vane laborantes delirant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7119701874b828f47a96f6ac196cb211cc7a64bc6f5a98b856bfc2fc4196d3dd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "모자라는 수와 넘치는 수에 관한 앞 논증을 한데 정리한다. 첫 경우는 서른에서 프로파토르를 빼는 계산이고, 다른 경우는 서른에 네 존재를 더하는 계산이다.",
          "뷔토스로 해체된다는 표현을 존재하지 않는 것으로 해체된다는 본문 자체의 뜻풀이와 함께 보존했다.",
          "서른 살의 세례, 열두 사도, 피 흘리는 병을 앓았던 여인을 한데 언급하며 다른 해석 근거를 찾으라고 요구한다. 각 일화의 숫자를 아이온 계보와 연결했던 앞 논증을 되짚는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ecda9bce5809a1182b86fd78e4c70f26abad3619e3cb6dc934d7af757f7ebb4f"
            ],
            "text": "우리가 밝힌 대로, 수가 모자라는 쪽에서도, 수가 넘치는 쪽에서도, 그들의 서른 무리는 무너졌다. 이처럼 정해진 수에서는 더 많거나 적으면, 그 수가 성립하지 않는다. 이토록 큰 차이가 난다면 오죽하겠는가? 그들의 여덟 무리와 열두 무리에 관한 이야기도 따라서 성립하지 않는다. 그 토대 자체가 흩어지고, 뷔토스로, 곧 존재하지 않는 것으로 해체되었으므로, 그들의 체계 전체도 성립하지 않는다. 주님이 왜 서른 살에 세례를 받으러 오셨는지, 왜 사도가 열둘인지, 피 흘리는 병을 앓았던 여인에 관한 일과, 그 밖에 그들이 헛수고하며 터무니없이 말하는 모든 일에 대해, 이제부터는 다른 이유를 제시하려고 찾아보라."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a4edac5159e59dacbd95a43a3f036a470d39e51f07434c48a7bc3fd2d1e0b7dd"
        ],
        "text": "우리가 밝힌 대로, 수가 모자라는 쪽에서도, 수가 넘치는 쪽에서도, 그들의 서른 무리는 무너졌다. 이처럼 정해진 수에서는 더 많거나 적으면, 그 수가 성립하지 않는다. 이토록 큰 차이가 난다면 오죽하겠는가? 그들의 여덟 무리와 열두 무리에 관한 이야기도 따라서 성립하지 않는다. 그 토대 자체가 흩어지고, 뷔토스로, 곧 존재하지 않는 것으로 해체되었으므로, 그들의 체계 전체도 성립하지 않는다. 주님이 왜 서른 살에 세례를 받으러 오셨는지, 왜 사도가 열둘인지, 피 흘리는 병을 앓았던 여인에 관한 일과, 그 밖에 그들이 헛수고하며 터무니없이 말하는 모든 일에 대해, 이제부터는 다른 이유를 제시하려고 찾아보라.",
        "translation_revision_id": "sha256:87da695a5ca7b7508da170f5397eac0b71caa6a098f7b162e9a3177d6a9609d3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "work_location": "2.h14.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-14:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fbe7c608c42056ad5d8fb9590a9ae9b1a54a852e2fb0d65508eaf54541f71104",
        "part_links": [
          [
            "sha256:584c5f2f114608e3cd493e8f11e33f0a573384af211156a6e8026f1ded608e86",
            "sha256:34415b774c6d90784b53f1c1c35b9113233fc7cc8c0829db71fc5d6ff9796258"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7869a2bb7cd95fed709777a0906c9c5b2fe0891a659112f8209edd7a342de97"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:974ea3efc09060081b2d9484ec4037b406e3a615fdd2490566a65eddb259cd53"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 15장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280,
              281
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 1절이며, 통상 인용 2권 13장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3a68b5fed221d9060c5befeef66b5c29d8a543b6e34c3e56fe648bd8f5f58327",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbe7c608c42056ad5d8fb9590a9ae9b1a54a852e2fb0d65508eaf54541f71104",
            "source_revision_id": "sha256:a7869a2bb7cd95fed709777a0906c9c5b2fe0891a659112f8209edd7a342de97",
            "translation_revision_id": "sha256:974ea3efc09060081b2d9484ec4037b406e3a615fdd2490566a65eddb259cd53"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:60b3799eb3df8fec333e36e84c2bf32702b46f79848c7257a766035a0b854bf2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbe7c608c42056ad5d8fb9590a9ae9b1a54a852e2fb0d65508eaf54541f71104",
            "source_revision_id": "sha256:a7869a2bb7cd95fed709777a0906c9c5b2fe0891a659112f8209edd7a342de97",
            "translation_revision_id": "sha256:974ea3efc09060081b2d9484ec4037b406e3a615fdd2490566a65eddb259cd53"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3a68b5fed221d9060c5befeef66b5c29d8a543b6e34c3e56fe648bd8f5f58327",
          "sha256:60b3799eb3df8fec333e36e84c2bf32702b46f79848c7257a766035a0b854bf2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280,
              281
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "생각과 지성의 논증에서 어머니와 아버지의 방향을 인쇄된 대로 보존했다.",
            "printed_pages": [
              280,
              281
            ],
            "printed_text": "Non enim Ennoia mater est Noos ... sed Nus pater fit Ennoiae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_parent_relationship"
          },
          {
            "explanation": "incogitatu라는 인쇄 형태와 구문을 유지하고 문맥에 따른 이해를 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 281,
            "printed_text": "de aliquo incogitatu dispositae qualeslibet motiones",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_word_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 1절이며, 통상 인용 2권 13장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a41a642354ac7f3ef3a8ad8fae06b0117b9eaba1999b72a719fff1f98d57122b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n485.jpg",
            "page_key": "1:280",
            "printed_page": 280,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:584c5f2f114608e3cd493e8f11e33f0a573384af211156a6e8026f1ded608e86",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ipsum quidem primum ordinem emissionis ipsorum reprobabilem esse sic ostendimus. Emissum enim dicunt de Bytho et hujus Ennoea Nun et Alethiam, quod quidem contrarium ostenditur. Nus enim est ipsum quod est principale, et summum, et velut principium, et fons universi sensus. Ennoia autem quae ab hoc est qualislibet et de quolibet facta motio. Non capit igitur ex Bytho et Ennoia emissum esse Nun: verisimilius enim erat dicere eos, de Propatore et de hoc Nu emissam esse filiam Ennoiam. Non enim Ennoia mater est Noos, sicut dicunt; sed",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8d612b7b87466bb540964c9b457e3d2ee9b2acb2151a64b46cd70cb28be0122e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n486.jpg",
            "page_key": "1:281",
            "printed_page": 281,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:34415b774c6d90784b53f1c1c35b9113233fc7cc8c0829db71fc5d6ff9796258",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nus pater fit Ennoiae. Quemadmodum autem et emissus est Nus a Propatore, qui principalem et primum ejus quae est intus absconditae et invisibilis affectionis locum continet? a qua sensus generatur, et Ennoia, et Enthymesis, et alia, quae non alia sunt praeter Nun; sed illius ipsius, quemadmodum praediximus, de aliquo incogitatu dispositae qualeslibet motiones; secundum perseverationem et augmentum, non secundum immutationem vocabula accipientes, et in cognitionem conterminatae, et in verbum coemissae, sensu manente intus et condente, et administrante, et gubernante libere et ex sua potestate, quemadmodum et vult, quae praedicta sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a7869a2bb7cd95fed709777a0906c9c5b2fe0891a659112f8209edd7a342de97",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et ipsum quidem primum ordinem emissionis ipsorum reprobabilem esse sic ostendimus. Emissum enim dicunt de Bytho et hujus Ennoea Nun et Alethiam, quod quidem contrarium ostenditur. Nus enim est ipsum quod est principale, et summum, et velut principium, et fons universi sensus. Ennoia autem quae ab hoc est qualislibet et de quolibet facta motio. Non capit igitur ex Bytho et Ennoia emissum esse Nun: verisimilius enim erat dicere eos, de Propatore et de hoc Nu emissam esse filiam Ennoiam. Non enim Ennoia mater est Noos, sicut dicunt; sed Nus pater fit Ennoiae. Quemadmodum autem et emissus est Nus a Propatore, qui principalem et primum ejus quae est intus absconditae et invisibilis affectionis locum continet? a qua sensus generatur, et Ennoia, et Enthymesis, et alia, quae non alia sunt praeter Nun; sed illius ipsius, quemadmodum praediximus, de aliquo incogitatu dispositae qualeslibet motiones; secundum perseverationem et augmentum, non secundum immutationem vocabula accipientes, et in cognitionem conterminatae, et in verbum coemissae, sensu manente intus et condente, et administrante, et gubernante libere et ex sua potestate, quemadmodum et vult, quae praedicta sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6f53308c3ba16977b13aed42d78a62b969915b5fec2b3f39f687c9824f85261b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 15-17장은 통상 인용 2권 13장을 담는다. 이 절은 누스와 엔노이아를 지성과 그 활동의 관계로 설명하며, 둘을 별개의 발출물로 세우는 주장에 반박한다.",
          "280-281쪽의 mater와 pater를 따라 엔노이아가 누스의 어머니라는 주장과 누스가 엔노이아의 아버지가 된다는 반론을 구별했다.",
          "incogitatu라는 인쇄 형태를 유지했다. 어떤 것을 생각할 때 정돈되는 움직임이라는 앞뒤 문맥에 따라 풀었으며, 이 결합형과 구문은 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "sensus는 이 절 앞부분에서 인식의 활동, 끝부분에서 안에 머물러 활동을 다스리는 지성으로 옮겼다. 지속과 발달에 따른 명칭의 변화는 다음 절에서 더 구체적으로 설명된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:584c5f2f114608e3cd493e8f11e33f0a573384af211156a6e8026f1ded608e86",
              "sha256:34415b774c6d90784b53f1c1c35b9113233fc7cc8c0829db71fc5d6ff9796258"
            ],
            "text": "그들이 주장하는 발출의 첫 순서 자체가 받아들일 수 없다는 것을 이렇게 밝히겠다. 뷔토스와 그의 엔노이아에게서 누스와 알레테이아가 발출되었다고 말하는데, 이것이 모순으로 드러난다. 누스는 그 자체로 으뜸이며, 가장 높은 것이고, 말하자면 시작이며, 모든 인식의 샘이기 때문이다. 그에게서 나오는 엔노이아는 무엇에 관해서든 생기는 어떤 움직임이다. 뷔토스와 엔노이아에게서 누스가 발출되었다는 것은 따라서 성립하지 않는다. 프로파토르와 이 누스에게서 딸인 엔노이아가 발출되었다고 말하는 편이 더 그럴듯할 것이다. 그들의 말과 달리, 엔노이아가 누스의 어머니인 것이 아니라, 누스가 엔노이아의 아버지가 되기 때문이다. 안에 숨겨진 보이지 않는 작용의 으뜸이며 첫 자리를 차지하는 누스가 어떻게 프로파토르에게서 발출되었겠는가? 그 작용에서 인식이 생기고, 엔노이아와, 엔튀메시스와, 다른 것들이 생긴다. 이것들은 누스와 다른 별개의 것들이 아니다. 앞서 말했듯이, 바로 누스 자신이 어떤 것을 생각할 때 정돈되는 여러 움직임이다. 지속과 발달에 따라 이름을 받으며, 다른 것으로 바뀌어서 이름이 달라지는 것이 아니다. 이 움직임들은 인식으로 귀결되고, 말로 함께 표현된다. 지성은 안에 머물러, 앞서 말한 것들을 만들고, 관리하며, 자유롭게 자기 권능으로, 자기가 원하는 대로 다스린다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7869a2bb7cd95fed709777a0906c9c5b2fe0891a659112f8209edd7a342de97"
        ],
        "text": "그들이 주장하는 발출의 첫 순서 자체가 받아들일 수 없다는 것을 이렇게 밝히겠다. 뷔토스와 그의 엔노이아에게서 누스와 알레테이아가 발출되었다고 말하는데, 이것이 모순으로 드러난다. 누스는 그 자체로 으뜸이며, 가장 높은 것이고, 말하자면 시작이며, 모든 인식의 샘이기 때문이다. 그에게서 나오는 엔노이아는 무엇에 관해서든 생기는 어떤 움직임이다. 뷔토스와 엔노이아에게서 누스가 발출되었다는 것은 따라서 성립하지 않는다. 프로파토르와 이 누스에게서 딸인 엔노이아가 발출되었다고 말하는 편이 더 그럴듯할 것이다. 그들의 말과 달리, 엔노이아가 누스의 어머니인 것이 아니라, 누스가 엔노이아의 아버지가 되기 때문이다. 안에 숨겨진 보이지 않는 작용의 으뜸이며 첫 자리를 차지하는 누스가 어떻게 프로파토르에게서 발출되었겠는가? 그 작용에서 인식이 생기고, 엔노이아와, 엔튀메시스와, 다른 것들이 생긴다. 이것들은 누스와 다른 별개의 것들이 아니다. 앞서 말했듯이, 바로 누스 자신이 어떤 것을 생각할 때 정돈되는 여러 움직임이다. 지속과 발달에 따라 이름을 받으며, 다른 것으로 바뀌어서 이름이 달라지는 것이 아니다. 이 움직임들은 인식으로 귀결되고, 말로 함께 표현된다. 지성은 안에 머물러, 앞서 말한 것들을 만들고, 관리하며, 자유롭게 자기 권능으로, 자기가 원하는 대로 다스린다.",
        "translation_revision_id": "sha256:974ea3efc09060081b2d9484ec4037b406e3a615fdd2490566a65eddb259cd53",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "work_location": "2.h15.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f2c6e24a662991cb378ab44d111b6452dfb24883a6cd08947fdb72b7d471a9cd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c25ae37ebe3a41e80046dac107bd18c07ce48885e12fe6150fddf90f456a9c75",
            "sha256:89e0a754092a28446fe919d4f91ee0f7e8ad245d32e1830a2d50c83f77d0c57c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:188210a77dcfff352b8d01086200c5998a95c5de972bdf73044e6832089e1e96"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c35068bd4b9892a23d625347901e89485af51cbd2ffdf868e347d24b715d0fe5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 15장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281,
              282
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 2절이며, 통상 인용 2권 13장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:06225a6405b6352d740e230abe25a6bb238053c24f56391519176d6e2e385f9a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2c6e24a662991cb378ab44d111b6452dfb24883a6cd08947fdb72b7d471a9cd",
            "source_revision_id": "sha256:188210a77dcfff352b8d01086200c5998a95c5de972bdf73044e6832089e1e96",
            "translation_revision_id": "sha256:c35068bd4b9892a23d625347901e89485af51cbd2ffdf868e347d24b715d0fe5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:a94e8e6ef6963d0a1d26869c3dcbc7e68c3acd59a8897078796d6224e8cc5c13",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f2c6e24a662991cb378ab44d111b6452dfb24883a6cd08947fdb72b7d471a9cd",
            "source_revision_id": "sha256:188210a77dcfff352b8d01086200c5998a95c5de972bdf73044e6832089e1e96",
            "translation_revision_id": "sha256:c35068bd4b9892a23d625347901e89485af51cbd2ffdf868e347d24b715d0fe5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:06225a6405b6352d740e230abe25a6bb238053c24f56391519176d6e2e385f9a",
          "sha256:a94e8e6ef6963d0a1d26869c3dcbc7e68c3acd59a8897078796d6224e8cc5c13"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281,
              282
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "지속과 발달에 따라 같은 정신 활동의 명칭이 달라진다는 순서를 보존한다.",
            "printed_page": 281,
            "printed_terms": [
              "ennoia",
              "enthymesis",
              "sensatio",
              "consilium",
              "cogitationis examinatio",
              "verbum",
              "emissibilis verbum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "mental_activity_sequence"
          },
          {
            "explanation": "형용사와 명사의 성이 일치하지 않는 인쇄 독법을 유지했다. 각주 3은 사본들의 형태와 그리스어의 영향을 설명한다.",
            "printed_page": 281,
            "printed_text": "emissibilis emittitur verbum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_agreement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 2절이며, 통상 인용 2권 13장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8d612b7b87466bb540964c9b457e3d2ee9b2acb2151a64b46cd70cb28be0122e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n486.jpg",
            "page_key": "1:281",
            "printed_page": 281,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c25ae37ebe3a41e80046dac107bd18c07ce48885e12fe6150fddf90f456a9c75",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Prima enim motio ejus de aliquo, ennoia appellatur; perseverans autem et aucta, et universam apprehendens animam, enthymesis vocatur. Haec autem enthymesis multum temporis faciens in eodem, et velut probata, sensatio nominatur. Haec autem sensatio in multum dilatata, consilium facta est; augmentum autem et motus in multum dilatatus consilii, cogitationis examinatio: quae etiam in mente perseverans, verbum rectissime appellabitur; ex quo emissibilis emittitur verbum. Unum autem et idem est omnia quae praedicta sunt, a No initium accipientia, et secundum augmentum assumentia appellationes. Quemadmodum et corpus hominis, aliquando quidem novellum, aliquando quidem virile, aliquando autem senile, secundum augmentum et perseverantiam accepit appellationes, sed non secundum substantiae demutationem, neque secundum corporis amissionem: sic et illa. De quo enim quis contemplatur, de eo et cogitat: et de quo cogitat, de hoc et sapit: de quo autem et sapit, de hoc et consiliatur: et quod consiliatur, hoc et animo tractat: et quod animo tractat, hoc et loquitur. Haec autem omnia, quemadmodum diximus, Nus gubernat, cum sit ipse invisibilis, et a semetipso per",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d9dd1accb13fce3c6b72c17ce326912c37abeb07119668191415684c30f50829",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n487.jpg",
            "page_key": "1:282",
            "printed_page": 282,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:89e0a754092a28446fe919d4f91ee0f7e8ad245d32e1830a2d50c83f77d0c57c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ea quae praedicta sunt, sicut per radium, emittens verbum, sed non ipse ab alio emittitur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:188210a77dcfff352b8d01086200c5998a95c5de972bdf73044e6832089e1e96",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Prima enim motio ejus de aliquo, ennoia appellatur; perseverans autem et aucta, et universam apprehendens animam, enthymesis vocatur. Haec autem enthymesis multum temporis faciens in eodem, et velut probata, sensatio nominatur. Haec autem sensatio in multum dilatata, consilium facta est; augmentum autem et motus in multum dilatatus consilii, cogitationis examinatio: quae etiam in mente perseverans, verbum rectissime appellabitur; ex quo emissibilis emittitur verbum. Unum autem et idem est omnia quae praedicta sunt, a No initium accipientia, et secundum augmentum assumentia appellationes. Quemadmodum et corpus hominis, aliquando quidem novellum, aliquando quidem virile, aliquando autem senile, secundum augmentum et perseverantiam accepit appellationes, sed non secundum substantiae demutationem, neque secundum corporis amissionem: sic et illa. De quo enim quis contemplatur, de eo et cogitat: et de quo cogitat, de hoc et sapit: de quo autem et sapit, de hoc et consiliatur: et quod consiliatur, hoc et animo tractat: et quod animo tractat, hoc et loquitur. Haec autem omnia, quemadmodum diximus, Nus gubernat, cum sit ipse invisibilis, et a semetipso per ea quae praedicta sunt, sicut per radium, emittens verbum, sed non ipse ab alio emittitur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2f96c1ba38a6c89627e3d131823ecb02cf36de5c0cb4420a4ace4b264800a42f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "처음의 움직임인 엔노이아, 지속되고 자라난 엔튀메시스, sensatio, consilium, cogitationis examinatio의 순서를 보존했다. 마지막 세 용어는 사유, 숙의, 생각의 검토로 옮겼다. 281쪽 각주 2도 이 순서를 정신 활동의 전개로 설명한다.",
          "마음속에 머무는 verbum과 밖으로 표현되는 verbum을 구별했다. 같은 말이라는 낱말이 내적인 사고와 발화에 연결되는 문맥이다.",
          "emissibilis emittitur verbum은 인쇄된 성의 불일치를 유지했다. 281쪽 각주 3은 사본들이 이 형태를 지지하며 그리스어 명사의 성을 따라 옮긴 결과로 설명한다.",
          "몸의 성장에 따른 명칭 변화와 정신 활동의 명칭 변화를 나란히 두었다. 몸을 잃는다는 corporis amissio도 원문대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c25ae37ebe3a41e80046dac107bd18c07ce48885e12fe6150fddf90f456a9c75",
              "sha256:89e0a754092a28446fe919d4f91ee0f7e8ad245d32e1830a2d50c83f77d0c57c"
            ],
            "text": "지성이 어떤 것에 관해 처음 움직이는 것을 엔노이아라고 부른다. 그 움직임이 지속되고 커져, 혼 전체를 사로잡으면, 엔튀메시스라고 부른다. 이 엔튀메시스가 오랫동안 같은 것에 머무르며, 말하자면 검증을 거치면, 사유라고 한다. 이 사유가 크게 펼쳐지면, 숙의가 된다. 숙의가 더 커지고 그 움직임이 크게 펼쳐지면, 생각의 검토가 된다. 이 검토가 마음속에 계속 머무르면, 말이라고 부르는 것이 가장 정확하며, 그것에서 밖으로 표현되는 말이 나온다. 앞서 말한 모든 것은 하나이자 같은 것이다. 누스에게서 시작하여, 발달에 따라 명칭을 얻는다. 인간의 몸도 어릴 때, 장성했을 때, 늙었을 때, 성장하고 지속되는 정도에 따라 이름을 얻는다. 실체가 바뀌어서도, 몸을 잃어서도 아니다. 앞서 말한 것들도 이와 같다. 사람은 어떤 것을 바라보면, 그것을 생각하며, 그것을 생각하면, 그것을 이해한다. 이해하면, 그것을 숙고하며, 숙고하는 것을 마음으로 다룬다. 마음으로 다루는 것을 말한다. 말했듯이, 누스는 이 모든 것을 다스린다. 자신은 보이지 않으면서, 앞서 말한 과정들을 통해, 마치 빛줄기를 통하듯, 자기에게서 말을 내보낸다. 누스 자신이 다른 존재에게서 발출되는 것은 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:188210a77dcfff352b8d01086200c5998a95c5de972bdf73044e6832089e1e96"
        ],
        "text": "지성이 어떤 것에 관해 처음 움직이는 것을 엔노이아라고 부른다. 그 움직임이 지속되고 커져, 혼 전체를 사로잡으면, 엔튀메시스라고 부른다. 이 엔튀메시스가 오랫동안 같은 것에 머무르며, 말하자면 검증을 거치면, 사유라고 한다. 이 사유가 크게 펼쳐지면, 숙의가 된다. 숙의가 더 커지고 그 움직임이 크게 펼쳐지면, 생각의 검토가 된다. 이 검토가 마음속에 계속 머무르면, 말이라고 부르는 것이 가장 정확하며, 그것에서 밖으로 표현되는 말이 나온다. 앞서 말한 모든 것은 하나이자 같은 것이다. 누스에게서 시작하여, 발달에 따라 명칭을 얻는다. 인간의 몸도 어릴 때, 장성했을 때, 늙었을 때, 성장하고 지속되는 정도에 따라 이름을 얻는다. 실체가 바뀌어서도, 몸을 잃어서도 아니다. 앞서 말한 것들도 이와 같다. 사람은 어떤 것을 바라보면, 그것을 생각하며, 그것을 생각하면, 그것을 이해한다. 이해하면, 그것을 숙고하며, 숙고하는 것을 마음으로 다룬다. 마음으로 다루는 것을 말한다. 말했듯이, 누스는 이 모든 것을 다스린다. 자신은 보이지 않으면서, 앞서 말한 과정들을 통해, 마치 빛줄기를 통하듯, 자기에게서 말을 내보낸다. 누스 자신이 다른 존재에게서 발출되는 것은 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c35068bd4b9892a23d625347901e89485af51cbd2ffdf868e347d24b715d0fe5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "work_location": "2.h15.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:694d0c2c9c529227da608e818f2d14d22dea06ed1d85bfefb96ccb6cc7d5c2dc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:caee4331fb5020cfb8029889ab8821942b1c61270394138dad39972c10a586ce"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8bcb3e470452ca7afc1dce1344d0886900e5fb566624ccc33486966b4378a20c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:845c516e7be51cc325da7ba2826b317b5515d57e9d77a9501afb5259f00d2f36"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 15장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 3절이며, 통상 인용 2권 13장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:8eaa5cee1cd14ff50aeca9d9aa48c6a6085a85a5a1052fb5c4af662f71818083",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:694d0c2c9c529227da608e818f2d14d22dea06ed1d85bfefb96ccb6cc7d5c2dc",
            "source_revision_id": "sha256:8bcb3e470452ca7afc1dce1344d0886900e5fb566624ccc33486966b4378a20c",
            "translation_revision_id": "sha256:845c516e7be51cc325da7ba2826b317b5515d57e9d77a9501afb5259f00d2f36"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:d15c5c89415a8eec6639cca200b7872753263d37a38a702357b19752cfd9523e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:694d0c2c9c529227da608e818f2d14d22dea06ed1d85bfefb96ccb6cc7d5c2dc",
            "source_revision_id": "sha256:8bcb3e470452ca7afc1dce1344d0886900e5fb566624ccc33486966b4378a20c",
            "translation_revision_id": "sha256:845c516e7be51cc325da7ba2826b317b5515d57e9d77a9501afb5259f00d2f36"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8eaa5cee1cd14ff50aeca9d9aa48c6a6085a85a5a1052fb5c4af662f71818083",
          "sha256:d15c5c89415a8eec6639cca200b7872753263d37a38a702357b19752cfd9523e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "본문의 단일성과 동일성에 관한 논증에서 사용된 낱말을 유지하고 각주 2의 설명을 메모한다.",
            "printed_page": 282,
            "printed_text": "similimembrius",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_uniformity_term"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 인식 작용의 명칭을 보존했다. 각주 4에는 그리스어와 다른 판본의 표기가 제시된다.",
            "printed_page": 282,
            "printed_text": "sensuabilitas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_cognitive_term"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 3절이며, 통상 인용 2권 13장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d9dd1accb13fce3c6b72c17ce326912c37abeb07119668191415684c30f50829",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n487.jpg",
            "page_key": "1:282",
            "printed_page": 282,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:caee4331fb5020cfb8029889ab8821942b1c61270394138dad39972c10a586ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et haec quidem in hominibus capit dici, cum sint compositi natura, et ex corpore et anima subsistentes: qui autem dicunt ex Deo emissam esse Ennoeam, et ex Ennoea Nun, deinceps ex iis Logon, primo quidem arguendi sunt improprie emissionibus usi; post deinde hominum affectiones, et passiones, et intentiones mentis describentes, Deum autem ignorantes: qui quidem ea quae obveniunt hominibus ad loquendum eos, applicant omnium Patri, quem etiam ignotum omnibus dicunt; negantes quidem ipsum mundum fecisse, ut ne quidem pusillus putetur, hominum autem affectiones et passiones donantes. Si autem Scripturas cognovissent, et a veritate docti essent, scirent utique quoniam non sic Deus, quemadmodum homines; et non sic cogitationes ejus, quomodo cogitationes hominum. Multum enim distat omnium Pater ab his quae proveniunt hominibus affectionibus et passionibus: et simplex, et non compositus, et similimembrius, et totus ipse sibimetipsi similis, et aequalis est, totus cum sit sensus, et totus spiritus, et totus sensuabilitas, et totus ennoea, et totus ratio, et totus auditus, et totus oculus, et totus lumen, et totus fons omnium bonorum; quemadmodum adest religiosis ac piis dicere de Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8bcb3e470452ca7afc1dce1344d0886900e5fb566624ccc33486966b4378a20c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et haec quidem in hominibus capit dici, cum sint compositi natura, et ex corpore et anima subsistentes: qui autem dicunt ex Deo emissam esse Ennoeam, et ex Ennoea Nun, deinceps ex iis Logon, primo quidem arguendi sunt improprie emissionibus usi; post deinde hominum affectiones, et passiones, et intentiones mentis describentes, Deum autem ignorantes: qui quidem ea quae obveniunt hominibus ad loquendum eos, applicant omnium Patri, quem etiam ignotum omnibus dicunt; negantes quidem ipsum mundum fecisse, ut ne quidem pusillus putetur, hominum autem affectiones et passiones donantes. Si autem Scripturas cognovissent, et a veritate docti essent, scirent utique quoniam non sic Deus, quemadmodum homines; et non sic cogitationes ejus, quomodo cogitationes hominum. Multum enim distat omnium Pater ab his quae proveniunt hominibus affectionibus et passionibus: et simplex, et non compositus, et similimembrius, et totus ipse sibimetipsi similis, et aequalis est, totus cum sit sensus, et totus spiritus, et totus sensuabilitas, et totus ennoea, et totus ratio, et totus auditus, et totus oculus, et totus lumen, et totus fons omnium bonorum; quemadmodum adest religiosis ac piis dicere de Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "baf77abcb1adc9fcea0277e88886ec6c982f2f246bc0643629af7a0013df7e32",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "인간의 몸과 혼, 발화 과정을 설명하던 문맥이 하나님에 관한 주장으로 옮겨간다. 저자는 인간의 감정과 수난을 하나님에게 적용하는 상대의 방식을 비판한다.",
          "similimembrius는 어느 면에서나 동일하다고 옮겼다. 282쪽 각주 2는 대응하는 그리스어의 가능성을 논의하며, 본문은 단일성과 전체의 동일성을 함께 말한다.",
          "sensuabilitas는 인식으로, ennoea는 생각으로, ratio는 이성으로 옮겼다. 온전히 지성, 영, 인식, 생각, 이성, 들음, 눈, 빛, 선의 샘이라는 열거를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:caee4331fb5020cfb8029889ab8821942b1c61270394138dad39972c10a586ce"
            ],
            "text": "인간에 대해서는 이렇게 말할 수 있다. 인간은 본성상 합성되어 있고, 몸과 혼으로 이루어져 있기 때문이다. 그러나 하나님에게서 엔노이아가, 엔노이아에게서 누스가, 그들에게서 차례로 로고스가 발출되었다고 말하는 이들은, 발출이라는 말을 부적절하게 사용했다고 먼저 비판받아야 한다. 그다음에는 인간의 감정과 수난과 마음의 지향을 묘사하면서도, 하나님은 모른다는 점에서 비판받아야 한다. 그들은 인간이 말할 때 겪는 일들을 만물의 아버지에게 적용한다. 그 아버지는 아무도 모른다고 말하면서 말이다. 그분이 미약한 분으로 여겨지지 않게 하려고, 그분이 친히 세상을 만드셨다는 것은 부인하면서, 인간의 감정과 수난은 그분에게 부여한다. 그들이 성경을 알고, 진리에서 배웠다면, 하나님이 인간과 같지 않으시고, 그분의 생각이 인간의 생각과 같지 않다는 것을 분명 알았을 것이다. 만물의 아버지는 인간에게 일어나는 감정과 수난에서 아주 멀리 계시기 때문이다. 그분은 단일하시고, 합성되어 있지 않으며, 어느 면에서나 동일하시고, 온전히 자기 자신과 같고 한결같으시다. 온전히 지성이시고, 온전히 영이시며, 온전히 인식이시고, 온전히 생각이시며, 온전히 이성이시고, 온전히 들음이시며, 온전히 눈이시고, 온전히 빛이시며, 모든 선한 것의 온전한 샘이시다. 신앙 깊고 경건한 이들이 하나님에 관해 말하는 것이 마땅한 방식이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8bcb3e470452ca7afc1dce1344d0886900e5fb566624ccc33486966b4378a20c"
        ],
        "text": "인간에 대해서는 이렇게 말할 수 있다. 인간은 본성상 합성되어 있고, 몸과 혼으로 이루어져 있기 때문이다. 그러나 하나님에게서 엔노이아가, 엔노이아에게서 누스가, 그들에게서 차례로 로고스가 발출되었다고 말하는 이들은, 발출이라는 말을 부적절하게 사용했다고 먼저 비판받아야 한다. 그다음에는 인간의 감정과 수난과 마음의 지향을 묘사하면서도, 하나님은 모른다는 점에서 비판받아야 한다. 그들은 인간이 말할 때 겪는 일들을 만물의 아버지에게 적용한다. 그 아버지는 아무도 모른다고 말하면서 말이다. 그분이 미약한 분으로 여겨지지 않게 하려고, 그분이 친히 세상을 만드셨다는 것은 부인하면서, 인간의 감정과 수난은 그분에게 부여한다. 그들이 성경을 알고, 진리에서 배웠다면, 하나님이 인간과 같지 않으시고, 그분의 생각이 인간의 생각과 같지 않다는 것을 분명 알았을 것이다. 만물의 아버지는 인간에게 일어나는 감정과 수난에서 아주 멀리 계시기 때문이다. 그분은 단일하시고, 합성되어 있지 않으며, 어느 면에서나 동일하시고, 온전히 자기 자신과 같고 한결같으시다. 온전히 지성이시고, 온전히 영이시며, 온전히 인식이시고, 온전히 생각이시며, 온전히 이성이시고, 온전히 들음이시며, 온전히 눈이시고, 온전히 빛이시며, 모든 선한 것의 온전한 샘이시다. 신앙 깊고 경건한 이들이 하나님에 관해 말하는 것이 마땅한 방식이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:845c516e7be51cc325da7ba2826b317b5515d57e9d77a9501afb5259f00d2f36",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "work_location": "2.h15.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d8e5da143d0bd99fcf4cec620799e6503b7f2c6b91a3d985bc464b4b1df35305",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bef1d073326296c306f6f7c8ef973af64b672a14aee05a2b81694800f42fac55",
            "sha256:8e7999931efc4b8fb0574f46649cc4adabfed8d70b176bdc36f65d1ba8ff9858"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b6c825d6dd53277e9680e87c48c9ff30961a90c19ae099a4fbdca2c8619b85b8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f871adc1494dde6d33bb11d7c8fb9905d61283e5acc8e76ecb21b807e32294c7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 15장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 13장 4절의 마지막 문단은 Harvey 16장 1절 첫머리에 놓인다.",
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282,
              283
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_igitur_et_in_hominibus",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 4절이며, 통상 인용 2권 13장 4절의 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:46f172e53a603e0ed7b99cc438075f4e01deaffb91b1e83013515e0c34cb465a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d8e5da143d0bd99fcf4cec620799e6503b7f2c6b91a3d985bc464b4b1df35305",
            "source_revision_id": "sha256:b6c825d6dd53277e9680e87c48c9ff30961a90c19ae099a4fbdca2c8619b85b8",
            "translation_revision_id": "sha256:f871adc1494dde6d33bb11d7c8fb9905d61283e5acc8e76ecb21b807e32294c7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6e6e0184413cf4c33ebbbd656cb4aa7f47461e612ec720fa5ae61a4193dee46c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d8e5da143d0bd99fcf4cec620799e6503b7f2c6b91a3d985bc464b4b1df35305",
            "source_revision_id": "sha256:b6c825d6dd53277e9680e87c48c9ff30961a90c19ae099a4fbdca2c8619b85b8",
            "translation_revision_id": "sha256:f871adc1494dde6d33bb11d7c8fb9905d61283e5acc8e76ecb21b807e32294c7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:46f172e53a603e0ed7b99cc438075f4e01deaffb91b1e83013515e0c34cb465a",
          "sha256:6e6e0184413cf4c33ebbbd656cb4aa7f47461e612ec720fa5ae61a4193dee46c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h15-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 13장 4절의 마지막 문단은 Harvey 16장 1절 첫머리에 놓인다.",
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282,
              283
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_igitur_et_in_hominibus",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "283쪽 각주 1이 그리스어의 전혀라는 부사적 표현과 연결하는 격 구문을 유지했다.",
            "printed_page": 283,
            "printed_text": "nulli similis erit omnium Pater hominum pusillitati",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_case_construction"
          },
          {
            "explanation": "사랑의 주체나 대상을 따로 덧붙이지 않고 인쇄된 표현을 옮긴다.",
            "printed_page": 283,
            "printed_text": "propter dilectionem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_unspecified_love"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 15장 4절이며, 통상 인용 2권 13장 4절의 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d9dd1accb13fce3c6b72c17ce326912c37abeb07119668191415684c30f50829",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n487.jpg",
            "page_key": "1:282",
            "printed_page": 282,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bef1d073326296c306f6f7c8ef973af64b672a14aee05a2b81694800f42fac55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Est autem et super haec, et propter haec inenarrabilis. Sensus enim capax omnium bene et recte dicetur, sed non similis hominum sensui: et lumen rectissime dicetur, sed nihil simile ei,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "76ab45a145b45c24404d632ecb63cec22b4efe95c20193df777b66e38567f1fd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n488.jpg",
            "page_key": "1:283",
            "printed_page": 283,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8e7999931efc4b8fb0574f46649cc4adabfed8d70b176bdc36f65d1ba8ff9858",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod est secundum nos lumini. Sic autem et in reliquis omnibus nulli similis erit omnium Pater hominum pusillitati: et dicitur quidem secundum haec propter dilectionem, sentitur autem super haec secundum magnitudinem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b6c825d6dd53277e9680e87c48c9ff30961a90c19ae099a4fbdca2c8619b85b8",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Est autem et super haec, et propter haec inenarrabilis. Sensus enim capax omnium bene et recte dicetur, sed non similis hominum sensui: et lumen rectissime dicetur, sed nihil simile ei, quod est secundum nos lumini. Sic autem et in reliquis omnibus nulli similis erit omnium Pater hominum pusillitati: et dicitur quidem secundum haec propter dilectionem, sentitur autem super haec secundum magnitudinem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e4c492f93828df4290af4bbed6787a10c962d3ad88673175110edb245f581a55",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 13장 4절의 앞부분이다. 같은 절의 마지막 문단은 Harvey 16장 1절 첫머리에 놓인다.",
          "nulli similis ... hominum pusillitati는 인간의 미약함과 전혀 같지 않다는 뜻으로 풀었다. 283쪽 각주 1은 전혀라는 부사적 그리스어 표현과 라틴어 여격 형태를 비교한다.",
          "propter dilectionem은 사랑 때문에로 옮겼다. 그 사랑의 주체와 대상은 이 문장에 명시된 범위 그대로 두고, 크기에 따라서는 표현을 넘어 이해한다는 뒤 문장과 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bef1d073326296c306f6f7c8ef973af64b672a14aee05a2b81694800f42fac55",
              "sha256:8e7999931efc4b8fb0574f46649cc4adabfed8d70b176bdc36f65d1ba8ff9858"
            ],
            "text": "그분은 이 모든 것 위에 계시며, 바로 이 때문에 말로 다 표현할 수 없으시다. 만물을 담아내는 지성이라고 말하는 것은 좋고 옳지만, 인간의 지성과 같으시지는 않다. 빛이라고 부르는 것은 매우 옳지만, 우리가 아는 빛과 조금도 같지 않으시다. 다른 모든 점에서도 마찬가지로, 만물의 아버지는 인간의 미약함과 전혀 같지 않으실 것이다. 사랑 때문에 그분을 이런 말로 일컫지만, 그 크기에 따라서는 이 말들을 넘는 분으로 이해한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b6c825d6dd53277e9680e87c48c9ff30961a90c19ae099a4fbdca2c8619b85b8"
        ],
        "text": "그분은 이 모든 것 위에 계시며, 바로 이 때문에 말로 다 표현할 수 없으시다. 만물을 담아내는 지성이라고 말하는 것은 좋고 옳지만, 인간의 지성과 같으시지는 않다. 빛이라고 부르는 것은 매우 옳지만, 우리가 아는 빛과 조금도 같지 않으시다. 다른 모든 점에서도 마찬가지로, 만물의 아버지는 인간의 미약함과 전혀 같지 않으실 것이다. 사랑 때문에 그분을 이런 말로 일컫지만, 그 크기에 따라서는 이 말들을 넘는 분으로 이해한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f871adc1494dde6d33bb11d7c8fb9905d61283e5acc8e76ecb21b807e32294c7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "work_location": "2.h15.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-15:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ff779858c8d4a48fb4a95a9dbe09a6becd90f6b137417f0320dc6cba6823be07",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f655f6175fc19b8f3aa825ecee1309c9e44d4403060b2773deec2b13d37b6291"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9e963f5ad52e1cbdafc28c92d17a4a0787e3c169ab40b7bd71578bfd1033f6ca"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fdd5a9ac435101e916f328b1ad5d14b43956f820af26faebcec75fcf873b423a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 16장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "첫 문장은 통상 13장 4절의 끝이며 Si enim sensum emisit부터 통상 13장 5절이다.",
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing_Si_igitur_paragraph",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 1절이며, 통상 인용 2권 13장 4-5절에 해당한다. 통상 4절의 마지막 문단이 이 단위 첫머리에 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:0fcfdaf3f5a9563f28d2c6902a757b8927f2e8816cf66e8dec5f1b494fb5f5a1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ff779858c8d4a48fb4a95a9dbe09a6becd90f6b137417f0320dc6cba6823be07",
            "source_revision_id": "sha256:9e963f5ad52e1cbdafc28c92d17a4a0787e3c169ab40b7bd71578bfd1033f6ca",
            "translation_revision_id": "sha256:fdd5a9ac435101e916f328b1ad5d14b43956f820af26faebcec75fcf873b423a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:30ec29e60a2ae01b33b41766b34cfe3355469b8c03e0cd4af778ad8f32f3e416",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ff779858c8d4a48fb4a95a9dbe09a6becd90f6b137417f0320dc6cba6823be07",
            "source_revision_id": "sha256:9e963f5ad52e1cbdafc28c92d17a4a0787e3c169ab40b7bd71578bfd1033f6ca",
            "translation_revision_id": "sha256:fdd5a9ac435101e916f328b1ad5d14b43956f820af26faebcec75fcf873b423a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0fcfdaf3f5a9563f28d2c6902a757b8927f2e8816cf66e8dec5f1b494fb5f5a1",
          "sha256:30ec29e60a2ae01b33b41766b34cfe3355469b8c03e0cd4af778ad8f32f3e416"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "첫 문장은 통상 13장 4절의 끝이며 Si enim sensum emisit부터 통상 13장 5절이다.",
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing_Si_igitur_paragraph",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "alternative_reading": "susceptor",
            "explanation": "받아들이는 매체를 뜻하는 인쇄 형태를 유지했다. 각주 3은 사본 근거와 susceptor 대안을 논의한다.",
            "printed_page": 283,
            "printed_text": "aër hic susceptior",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_receiver_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 1절이며, 통상 인용 2권 13장 4-5절에 해당한다. 통상 4절의 마지막 문단이 이 단위 첫머리에 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "76ab45a145b45c24404d632ecb63cec22b4efe95c20193df777b66e38567f1fd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n488.jpg",
            "page_key": "1:283",
            "printed_page": 283,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f655f6175fc19b8f3aa825ecee1309c9e44d4403060b2773deec2b13d37b6291",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si igitur et in hominibus ipse quidem sensus non emittitur, neque separatur a vivo is qui emittit reliqua, motiones autem ejus et affectus perveniunt ad manifestum; multo magis Dei qui totus sensus est, ipse a semetipso nequaquam separabitur, neque quasi ab alio aliud emittitur. Si enim sensum emisit, ipse qui emisit sensum, secundum eos compositus et corporalis intelligitur, ut sit separatim quidem qui emisit, Deus, separatim autem qui emissus est, sensus. Si autem de sensu sensum dicant emissum, praecidunt sensum Dei et partiuntur. Quo autem, et unde emissus est? Quod enim ab aliquo emittitur, in aliquod subjectum emittitur. Quid autem subjacebat antiquius quam sensus Dei, in quod emissum dicunt eum? Quantus autem et erat locus, ut susciperet et caperet Dei sensum? Si autem, quemadmodum a sole radium dicant, sicut subjacet aër hic susceptior, et antiquior erit quam ipse radius, et illic ostendant subjacens aliquid, in quod emissus est sensus Dei, capabile ejus et antiquius. Post oportebit, quemadmodum solem minorem esse quam omnia videmus, longe a semetipso emittentem radios, sic et Propatorem dicere extra et longe a semetipso emisisse radium. Quidnam autem extra aut longe sentiri a Deo potest, in quod radium emisit?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9e963f5ad52e1cbdafc28c92d17a4a0787e3c169ab40b7bd71578bfd1033f6ca",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si igitur et in hominibus ipse quidem sensus non emittitur, neque separatur a vivo is qui emittit reliqua, motiones autem ejus et affectus perveniunt ad manifestum; multo magis Dei qui totus sensus est, ipse a semetipso nequaquam separabitur, neque quasi ab alio aliud emittitur. Si enim sensum emisit, ipse qui emisit sensum, secundum eos compositus et corporalis intelligitur, ut sit separatim quidem qui emisit, Deus, separatim autem qui emissus est, sensus. Si autem de sensu sensum dicant emissum, praecidunt sensum Dei et partiuntur. Quo autem, et unde emissus est? Quod enim ab aliquo emittitur, in aliquod subjectum emittitur. Quid autem subjacebat antiquius quam sensus Dei, in quod emissum dicunt eum? Quantus autem et erat locus, ut susciperet et caperet Dei sensum? Si autem, quemadmodum a sole radium dicant, sicut subjacet aër hic susceptior, et antiquior erit quam ipse radius, et illic ostendant subjacens aliquid, in quod emissus est sensus Dei, capabile ejus et antiquius. Post oportebit, quemadmodum solem minorem esse quam omnia videmus, longe a semetipso emittentem radios, sic et Propatorem dicere extra et longe a semetipso emisisse radium. Quidnam autem extra aut longe sentiri a Deo potest, in quod radium emisit?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8856cedf2e4705bf7175f2a72683e3d43cccc79925035d90abb7694c8dad591a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "첫 문장은 통상 13장 4절의 끝이며, Si enim sensum emisit부터 통상 13장 5절이다. 앞 단위와 나누어진 범위를 각각 기록했다.",
          "살아 있는 이에게서 분리되지 않는 것은 지성이다. 283쪽 각주 2도 is의 지시 대상을 sensus로 설명한다.",
          "태양과 빛줄기의 비유에서는 광선을 받아들이는 공기의 선행성을 따진다. susceptior는 인쇄 형태를 유지하고 받아들이는 바탕으로 풀었다. 각주 3은 susceptor라는 대안과 사본들의 독법을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f655f6175fc19b8f3aa825ecee1309c9e44d4403060b2773deec2b13d37b6291"
            ],
            "text": "인간에게서도 지성 자체는 발출되지 않고, 다른 것들을 내보내는 그 지성이 살아 있는 이에게서 분리되지 않으며, 그 움직임과 감정이 드러날 뿐이라면, 온전히 지성이신 하나님에게서는 더욱 그러하다. 그분 자신은 결코 자신에게서 분리되지 않을 것이며, 마치 다른 존재에게서 다른 것이 나오듯 발출되는 일도 없다. 하나님이 지성을 발출하셨다면, 그 지성을 발출하신 분 자신은 그들의 주장에 따라 합성되고 물체적인 존재로 이해된다. 발출하신 하나님이 따로 있고, 발출된 지성이 따로 있게 되는 것이다. 지성에서 지성이 발출되었다고 말한다면, 하나님의 지성을 잘라 나누는 셈이다. 그 지성은 어디로, 또 어디에서 발출되었는가? 어떤 존재에게서 발출되는 것은 그것을 받아들이는 어떤 바탕으로 발출되기 때문이다. 하나님의 지성보다 앞서 무엇이 바탕으로 놓여 있었기에, 그 지성이 거기로 발출되었다고 하는가? 하나님의 지성을 받아 담을 그 장소는 또 얼마나 컸는가? 태양에서 나오는 빛줄기와 같다고 말한다면, 여기서 공기가 그 빛줄기를 받아들이는 바탕으로 놓여 있고, 빛줄기 자체보다 먼저 존재해야 하는 것처럼, 저기에도 어떤 바탕이 있음을 제시해야 한다. 하나님의 지성이 그 안으로 발출되었으며, 그 지성을 담을 수 있고 그보다 먼저인 바탕이다. 우리가 태양이 만물 전체보다 작으며, 자기에게서 멀리 빛줄기를 내보내는 것을 보듯이, 프로파토르도 자기 밖으로, 멀리 빛줄기를 내보냈다고 말해야 할 것이다. 하나님 밖이나 그분에게서 먼 곳에, 그분이 빛줄기를 보내신 어떤 것을 상정할 수 있겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9e963f5ad52e1cbdafc28c92d17a4a0787e3c169ab40b7bd71578bfd1033f6ca"
        ],
        "text": "인간에게서도 지성 자체는 발출되지 않고, 다른 것들을 내보내는 그 지성이 살아 있는 이에게서 분리되지 않으며, 그 움직임과 감정이 드러날 뿐이라면, 온전히 지성이신 하나님에게서는 더욱 그러하다. 그분 자신은 결코 자신에게서 분리되지 않을 것이며, 마치 다른 존재에게서 다른 것이 나오듯 발출되는 일도 없다. 하나님이 지성을 발출하셨다면, 그 지성을 발출하신 분 자신은 그들의 주장에 따라 합성되고 물체적인 존재로 이해된다. 발출하신 하나님이 따로 있고, 발출된 지성이 따로 있게 되는 것이다. 지성에서 지성이 발출되었다고 말한다면, 하나님의 지성을 잘라 나누는 셈이다. 그 지성은 어디로, 또 어디에서 발출되었는가? 어떤 존재에게서 발출되는 것은 그것을 받아들이는 어떤 바탕으로 발출되기 때문이다. 하나님의 지성보다 앞서 무엇이 바탕으로 놓여 있었기에, 그 지성이 거기로 발출되었다고 하는가? 하나님의 지성을 받아 담을 그 장소는 또 얼마나 컸는가? 태양에서 나오는 빛줄기와 같다고 말한다면, 여기서 공기가 그 빛줄기를 받아들이는 바탕으로 놓여 있고, 빛줄기 자체보다 먼저 존재해야 하는 것처럼, 저기에도 어떤 바탕이 있음을 제시해야 한다. 하나님의 지성이 그 안으로 발출되었으며, 그 지성을 담을 수 있고 그보다 먼저인 바탕이다. 우리가 태양이 만물 전체보다 작으며, 자기에게서 멀리 빛줄기를 내보내는 것을 보듯이, 프로파토르도 자기 밖으로, 멀리 빛줄기를 내보냈다고 말해야 할 것이다. 하나님 밖이나 그분에게서 먼 곳에, 그분이 빛줄기를 보내신 어떤 것을 상정할 수 있겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:fdd5a9ac435101e916f328b1ad5d14b43956f820af26faebcec75fcf873b423a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "work_location": "2.h16.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:41cdbfb6f95ee79539c075fcb1267285798a77fbc936d65e6a80e268aa503ba5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:14f2c0412418e6dacad28729e50982dd0833b24c6546525442d52694328aec53",
            "sha256:b1b016b0aa9d403811c4927ba7e405533ff2b48a36e24330adc4ba2f6387e462"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c338261800909c4c5905078c53648f418a856bfe632f6c03fc8051d7b4fc7f5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:448325875b9cd13e9696fdaae76958552f871834362ce5aa78723cd2b1ad76c3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 16장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283,
              284
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 2절이며, 통상 인용 2권 13장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:5335142499503ed4093033f412b172d900c6eee16e25dd5d9a991cfc62769156",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:41cdbfb6f95ee79539c075fcb1267285798a77fbc936d65e6a80e268aa503ba5",
            "source_revision_id": "sha256:8c338261800909c4c5905078c53648f418a856bfe632f6c03fc8051d7b4fc7f5",
            "translation_revision_id": "sha256:448325875b9cd13e9696fdaae76958552f871834362ce5aa78723cd2b1ad76c3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:fdc1aae42329f685b2b81f6102eb4dd958b0ea18becb8a5c3e384701d6c73267",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:41cdbfb6f95ee79539c075fcb1267285798a77fbc936d65e6a80e268aa503ba5",
            "source_revision_id": "sha256:8c338261800909c4c5905078c53648f418a856bfe632f6c03fc8051d7b4fc7f5",
            "translation_revision_id": "sha256:448325875b9cd13e9696fdaae76958552f871834362ce5aa78723cd2b1ad76c3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5335142499503ed4093033f412b172d900c6eee16e25dd5d9a991cfc62769156",
          "sha256:fdc1aae42329f685b2b81f6102eb4dd958b0ea18becb8a5c3e384701d6c73267"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283,
              284
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "아버지와 결핍을 대조하는 인쇄된 술어 구문을 유지했다.",
            "printed_page": 284,
            "printed_text": "Non enim est deminoratio Pater",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_predication"
          },
          {
            "explanation": "원, 구, 네모가 차례로 안에 들어가는 비유와 중심의 위치를 구분해 기록한다.",
            "printed_page": 284,
            "printed_text": "in circulo magno minor continetur circulus ... sphaerae ... tetragoni",
            "printed_volume": 1,
            "type": "nested_geometrical_analogy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 2절이며, 통상 인용 2권 13장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "76ab45a145b45c24404d632ecb63cec22b4efe95c20193df777b66e38567f1fd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n488.jpg",
            "page_key": "1:283",
            "printed_page": 283,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:14f2c0412418e6dacad28729e50982dd0833b24c6546525442d52694328aec53",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem non emissum extra Patrem illum dicant, sed in ipso Patre; primo quidem superfluum erit etiam dicere emissum esse eum; quemadmodum enim emissus est, si intra Patrem erat? Emissio enim est ejus, quod emittitur, extra emittentem manifestatio. Post deinde hoc emisso, et is qui est ab eo Logos erit intra Patrem: similiter autem et reliquae Logi emissiones. Jam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fee5bdd21ec0d18a39d4a42e8db567e263deb99f9ab829c03781afeec513e949",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n489.jpg",
            "page_key": "1:284",
            "printed_page": 284,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b1b016b0aa9d403811c4927ba7e405533ff2b48a36e24330adc4ba2f6387e462",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "igitur non ignorabunt Patrem, cum intra eum sint; nec secundum descensionem emissionum minus aliquis cognoscet eum, undique omnes a Patre aequaliter circumdati: sed et impassibiles omnes similiter perseverabunt, cum sint in paternis visceribus, et in deminoratione nemo ipsorum erit. Non enim est deminoratio Pater, nisi forte, velut in circulo magno minor continetur circulus, et intra hunc rursus alter minor; aut velut sphaerae similitudine, aut tetragoni, Patrem dicant intra se undique continere sphaerae similitudinem, vel quadratam reliquam Aeonum emissionem, unoquoque illorum circumdato ab eo qui est super eum major; et circumdante eum, qui post se est, minorem; et propter hoc minorem et ultimum omnium in medio constitutum, et multum a Patre separatum, ignorasse Propatorem. Si autem haec dixerint, in figura et circumscriptione concludent Bythum ipsorum, et circumdantem, et circumdatum: cogentur enim et extra illum confiteri esse aliquid, quod circumdet eum. Et nihilominus in immensum de his qui continent et continentur incidet sermo: et corpora inclusa esse omnes manifeste apparebunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8c338261800909c4c5905078c53648f418a856bfe632f6c03fc8051d7b4fc7f5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem non emissum extra Patrem illum dicant, sed in ipso Patre; primo quidem superfluum erit etiam dicere emissum esse eum; quemadmodum enim emissus est, si intra Patrem erat? Emissio enim est ejus, quod emittitur, extra emittentem manifestatio. Post deinde hoc emisso, et is qui est ab eo Logos erit intra Patrem: similiter autem et reliquae Logi emissiones. Jam igitur non ignorabunt Patrem, cum intra eum sint; nec secundum descensionem emissionum minus aliquis cognoscet eum, undique omnes a Patre aequaliter circumdati: sed et impassibiles omnes similiter perseverabunt, cum sint in paternis visceribus, et in deminoratione nemo ipsorum erit. Non enim est deminoratio Pater, nisi forte, velut in circulo magno minor continetur circulus, et intra hunc rursus alter minor; aut velut sphaerae similitudine, aut tetragoni, Patrem dicant intra se undique continere sphaerae similitudinem, vel quadratam reliquam Aeonum emissionem, unoquoque illorum circumdato ab eo qui est super eum major; et circumdante eum, qui post se est, minorem; et propter hoc minorem et ultimum omnium in medio constitutum, et multum a Patre separatum, ignorasse Propatorem. Si autem haec dixerint, in figura et circumscriptione concludent Bythum ipsorum, et circumdantem, et circumdatum: cogentur enim et extra illum confiteri esse aliquid, quod circumdet eum. Et nihilominus in immensum de his qui continent et continentur incidet sermo: et corpora inclusa esse omnes manifeste apparebunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "570cbf5d0ed2c873c33955f07ec073f91391a510eeb5a95d6f62c926ac2485b7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "발출을 발출자 밖으로 드러나는 일로 정의한 뒤, 아버지 안에 계속 머문다는 주장과 비교한다. 단계가 내려갈수록 아버지를 덜 안다는 주장도 같은 안과 밖의 문제로 다룬다.",
          "Non enim est deminoratio Pater는 아버지는 결핍이 아니라고 옮겼다. 앞 문장의 누구도 결핍에 빠지지 않는다는 말과 연결된 인쇄 술어 구문을 유지했다.",
          "큰 원 속의 작은 원, 구나 네모의 형태, 가운데 놓인 가장 작은 존재를 차례로 옮겼다. 감싸는 존재와 감싸이는 존재의 순서를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:14f2c0412418e6dacad28729e50982dd0833b24c6546525442d52694328aec53",
              "sha256:b1b016b0aa9d403811c4927ba7e405533ff2b48a36e24330adc4ba2f6387e462"
            ],
            "text": "그 지성이 아버지 밖으로 발출되지 않고, 아버지 자신 안에 있었다고 말한다면, 그것이 발출되었다는 말부터 불필요하다. 아버지 안에 있었다면, 어떻게 발출되었다는 것인가? 발출이란 발출되는 것이 발출하는 존재 밖으로 드러나는 일이기 때문이다. 이 지성이 발출된 뒤에도, 그에게서 나온 로고스는 아버지 안에 있을 것이며, 로고스의 나머지 발출물들도 마찬가지일 것이다. 그들은 아버지 안에 있으므로, 이제 아버지를 모를 수 없으며, 모두가 사방에서 아버지께 똑같이 둘러싸여 있으므로, 발출이 아래로 이어진다고 해서 누구는 아버지를 덜 알지도 않을 것이다. 아버지의 품 안에 있으므로, 모두가 똑같이 수난을 겪지 않는 상태로 남을 것이며, 아무도 결핍에 빠지지 않을 것이다. 아버지는 결핍이 아니기 때문이다. 혹시 이런 말을 한다면 모를까. 큰 원 안에 작은 원이 있고, 그 안에 다시 더 작은 원이 있듯이, 또는 구나 네모의 형태로, 아버지가 자기 안에서 사방으로 나머지 아이온의 발출물들을 구 모양이나 네모 모양으로 품고 있다는 말이다. 각각은 자기보다 위에 있는 더 큰 존재에게 둘러싸이고, 자기 다음의 더 작은 존재를 둘러싼다. 그래서 가장 작고 맨 마지막인 존재는 가운데에 놓여, 아버지에게서 멀리 떨어지므로, 프로파토르를 몰랐다는 것이다. 이렇게 말한다면, 그들의 뷔토스를 형태와 경계 안에 가두고, 감싸는 동시에 감싸이는 존재로 만들 것이다. 그 밖에도 어떤 것이 있어서, 그를 둘러싼다고 인정해야 하기 때문이다. 감싸는 것들과 감싸이는 것들에 관한 논의는 마찬가지로 끝없이 이어질 것이며, 그 모두가 둘러싸인 물체들이라는 것이 분명히 드러날 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c338261800909c4c5905078c53648f418a856bfe632f6c03fc8051d7b4fc7f5"
        ],
        "text": "그 지성이 아버지 밖으로 발출되지 않고, 아버지 자신 안에 있었다고 말한다면, 그것이 발출되었다는 말부터 불필요하다. 아버지 안에 있었다면, 어떻게 발출되었다는 것인가? 발출이란 발출되는 것이 발출하는 존재 밖으로 드러나는 일이기 때문이다. 이 지성이 발출된 뒤에도, 그에게서 나온 로고스는 아버지 안에 있을 것이며, 로고스의 나머지 발출물들도 마찬가지일 것이다. 그들은 아버지 안에 있으므로, 이제 아버지를 모를 수 없으며, 모두가 사방에서 아버지께 똑같이 둘러싸여 있으므로, 발출이 아래로 이어진다고 해서 누구는 아버지를 덜 알지도 않을 것이다. 아버지의 품 안에 있으므로, 모두가 똑같이 수난을 겪지 않는 상태로 남을 것이며, 아무도 결핍에 빠지지 않을 것이다. 아버지는 결핍이 아니기 때문이다. 혹시 이런 말을 한다면 모를까. 큰 원 안에 작은 원이 있고, 그 안에 다시 더 작은 원이 있듯이, 또는 구나 네모의 형태로, 아버지가 자기 안에서 사방으로 나머지 아이온의 발출물들을 구 모양이나 네모 모양으로 품고 있다는 말이다. 각각은 자기보다 위에 있는 더 큰 존재에게 둘러싸이고, 자기 다음의 더 작은 존재를 둘러싼다. 그래서 가장 작고 맨 마지막인 존재는 가운데에 놓여, 아버지에게서 멀리 떨어지므로, 프로파토르를 몰랐다는 것이다. 이렇게 말한다면, 그들의 뷔토스를 형태와 경계 안에 가두고, 감싸는 동시에 감싸이는 존재로 만들 것이다. 그 밖에도 어떤 것이 있어서, 그를 둘러싼다고 인정해야 하기 때문이다. 감싸는 것들과 감싸이는 것들에 관한 논의는 마찬가지로 끝없이 이어질 것이며, 그 모두가 둘러싸인 물체들이라는 것이 분명히 드러날 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:448325875b9cd13e9696fdaae76958552f871834362ce5aa78723cd2b1ad76c3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "work_location": "2.h16.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:92bd2517027a47d29225785c99c2955a8028da0e0be1d74bdbdd586b82561534",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0396000b72a56abec62f1e723d3e0aa1a9620ebcadb46684b7fd593882c2bd48"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0821625edb452084ea9e58c3c982a11c400eede78f4212149440ac94b2ead395"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5218cbea6e3fe8680d1d838817328277f68e99af322d858b2cc6efa68b207479"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 16장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 3절이며, 통상 인용 2권 13장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:3bd01283ec32f442f1f3ac1d2575cec5fa3d0ea4c3a1580ca48f3e6b2572bc15",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:92bd2517027a47d29225785c99c2955a8028da0e0be1d74bdbdd586b82561534",
            "source_revision_id": "sha256:0821625edb452084ea9e58c3c982a11c400eede78f4212149440ac94b2ead395",
            "translation_revision_id": "sha256:5218cbea6e3fe8680d1d838817328277f68e99af322d858b2cc6efa68b207479"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:20e7c5d8961803bb1260d9b76e542ebb544058bb1b9aa772652c14b8fc2b3cc9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:92bd2517027a47d29225785c99c2955a8028da0e0be1d74bdbdd586b82561534",
            "source_revision_id": "sha256:0821625edb452084ea9e58c3c982a11c400eede78f4212149440ac94b2ead395",
            "translation_revision_id": "sha256:5218cbea6e3fe8680d1d838817328277f68e99af322d858b2cc6efa68b207479"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3bd01283ec32f442f1f3ac1d2575cec5fa3d0ea4c3a1580ca48f3e6b2572bc15",
          "sha256:20e7c5d8961803bb1260d9b76e542ebb544058bb1b9aa772652c14b8fc2b3cc9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "두 번째 선택지의 생략된 구문을 유지하고, 각주 1의 그리스어 표현에 따른 이해를 메모한다.",
            "printed_page": 284,
            "printed_text": "aut vacuum esse eum confitebuntur, aut omne quod est intra eum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_alternative"
          },
          {
            "explanation": "충만하게 하는 아버지에게 참여하는 일에 관한 질문 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 284,
            "printed_text": "Ubi enim participatio Patris adimplentis?",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_question"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 3절이며, 통상 인용 2권 13장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fee5bdd21ec0d18a39d4a42e8db567e263deb99f9ab829c03781afeec513e949",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n489.jpg",
            "page_key": "1:284",
            "printed_page": 284,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0396000b72a56abec62f1e723d3e0aa1a9620ebcadb46684b7fd593882c2bd48",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam aut vacuum esse eum confitebuntur, aut omne quod est intra eum; omnes similiter participabunt de Patre. Quemadmodum in aqua circulos si quis faciat, vel rotundas vel quadratas figuras, omnia haec similiter participabunt de aqua: quemadmodum et quae in aëre fabricantur, necesse est participare de aëre; et quae in lumine, de lumine: sic et qui sunt intra eum, omnes similiter participabunt de Patre, ignorantia apud eos locum non habente. Ubi enim participatio Patris adimplentis? Si autem adimplevit, illic et ignorantia non erit. Solvetur igitur ipsorum deminorationis opera, et materiae emissio, et reliqua mundi fabricatio, quae ex passione et ignorantia volunt substantiam habuisse. Si autem vacuum illum confitebuntur, in maximam incidentes blasphemiam, denegabunt id quod est spiritale ejus. Quemadmodum enim est spiritalis is, qui ne quidem ea quae intra eum sunt, adimplere potest?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0821625edb452084ea9e58c3c982a11c400eede78f4212149440ac94b2ead395",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam aut vacuum esse eum confitebuntur, aut omne quod est intra eum; omnes similiter participabunt de Patre. Quemadmodum in aqua circulos si quis faciat, vel rotundas vel quadratas figuras, omnia haec similiter participabunt de aqua: quemadmodum et quae in aëre fabricantur, necesse est participare de aëre; et quae in lumine, de lumine: sic et qui sunt intra eum, omnes similiter participabunt de Patre, ignorantia apud eos locum non habente. Ubi enim participatio Patris adimplentis? Si autem adimplevit, illic et ignorantia non erit. Solvetur igitur ipsorum deminorationis opera, et materiae emissio, et reliqua mundi fabricatio, quae ex passione et ignorantia volunt substantiam habuisse. Si autem vacuum illum confitebuntur, in maximam incidentes blasphemiam, denegabunt id quod est spiritale ejus. Quemadmodum enim est spiritalis is, qui ne quidem ea quae intra eum sunt, adimplere potest?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e02f18659a948469a2fa9213308a40f29fbbca6ff43614e95dd5c510c88608e2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "aut omne quod est intra eum은 284쪽 각주 1의 그리스어 표현을 참고해 만물이 그 안에 있다는 두 번째 선택지로 읽었다.",
          "participare는 참여하다로 옮겼다. 물, 공기, 빛 속의 도형이 각각 같은 바탕을 함께 지니는 비유이며, 아버지 안에 있는 이들의 참여로 이어진다.",
          "Ubi enim participatio Patris adimplentis는 질문 형태를 유지했다. 충만하게 하는 아버지의 참여와 무지의 부재를 연결하는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0396000b72a56abec62f1e723d3e0aa1a9620ebcadb46684b7fd593882c2bd48"
            ],
            "text": "그들은 그가 빈 공간이라고 인정하거나, 만물이 그 안에 있다고 인정해야 할 것이다. 그렇다면 모두가 아버지께 똑같이 참여할 것이다. 물속에 원을 그리거나, 둥근 모양이나 네모 모양을 만들면, 그 모두가 똑같이 물에 참여한다. 공기 속에서 만들어지는 것들도 공기에 참여해야 하며, 빛 속에 있는 것들은 빛에 참여한다. 그처럼 그분 안에 있는 이들도 모두 아버지께 똑같이 참여하며, 그들에게 무지가 자리할 곳은 없다. 충만하게 하시는 아버지께 참여하는 일은 어디에 있는가? 그분이 채우셨다면, 거기에 무지도 없을 것이다. 그들이 말하는 결핍의 작품과, 물질의 발출과, 나머지 세상의 제작은 따라서 무너질 것이다. 그들은 그것들이 수난과 무지에서 실체를 얻었다고 하기 때문이다. 그가 빈 공간이라고 인정한다면, 그들은 가장 큰 모독에 빠져, 그분의 영적 본성을 부인하게 될 것이다. 자기 안에 있는 것들조차 채울 수 없는 존재가 어떻게 영적일 수 있겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0821625edb452084ea9e58c3c982a11c400eede78f4212149440ac94b2ead395"
        ],
        "text": "그들은 그가 빈 공간이라고 인정하거나, 만물이 그 안에 있다고 인정해야 할 것이다. 그렇다면 모두가 아버지께 똑같이 참여할 것이다. 물속에 원을 그리거나, 둥근 모양이나 네모 모양을 만들면, 그 모두가 똑같이 물에 참여한다. 공기 속에서 만들어지는 것들도 공기에 참여해야 하며, 빛 속에 있는 것들은 빛에 참여한다. 그처럼 그분 안에 있는 이들도 모두 아버지께 똑같이 참여하며, 그들에게 무지가 자리할 곳은 없다. 충만하게 하시는 아버지께 참여하는 일은 어디에 있는가? 그분이 채우셨다면, 거기에 무지도 없을 것이다. 그들이 말하는 결핍의 작품과, 물질의 발출과, 나머지 세상의 제작은 따라서 무너질 것이다. 그들은 그것들이 수난과 무지에서 실체를 얻었다고 하기 때문이다. 그가 빈 공간이라고 인정한다면, 그들은 가장 큰 모독에 빠져, 그분의 영적 본성을 부인하게 될 것이다. 자기 안에 있는 것들조차 채울 수 없는 존재가 어떻게 영적일 수 있겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:5218cbea6e3fe8680d1d838817328277f68e99af322d858b2cc6efa68b207479",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
      },
      "work_location": "2.h16.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1cb98f4eda3d6040b7b660d76ba5d743144f3421b9fa390c73aa3a5a36db77ed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1229fbbfb8c82f6c481c099c4e351729ab0a82011053a59539494f96df1f64aa",
            "sha256:517ed06ba46ee211c385137e48ed878a1a181110f8fb2314fb8b3106f1d8db1f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa6ecf153ffda39794a109636de377eff5f6d58c25674fb4b217a1e58fdf6427"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ed85b7c6382a4a748b6e9897e8cd014b6562453b039caec80d128d4d81573703"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 16장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284,
              285
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 4절이며, 통상 인용 2권 13장 8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:4243ec70258545371395b9bbe85042c55dc00714a4ec035544815183794e95fb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb98f4eda3d6040b7b660d76ba5d743144f3421b9fa390c73aa3a5a36db77ed",
            "source_revision_id": "sha256:aa6ecf153ffda39794a109636de377eff5f6d58c25674fb4b217a1e58fdf6427",
            "translation_revision_id": "sha256:ed85b7c6382a4a748b6e9897e8cd014b6562453b039caec80d128d4d81573703"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:393060c6e140a9bda3e6ba916af6756a1baa5ce630aeea995ba02ed41eebb083",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb98f4eda3d6040b7b660d76ba5d743144f3421b9fa390c73aa3a5a36db77ed",
            "source_revision_id": "sha256:aa6ecf153ffda39794a109636de377eff5f6d58c25674fb4b217a1e58fdf6427",
            "translation_revision_id": "sha256:ed85b7c6382a4a748b6e9897e8cd014b6562453b039caec80d128d4d81573703"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4243ec70258545371395b9bbe85042c55dc00714a4ec035544815183794e95fb",
          "sha256:393060c6e140a9bda3e6ba916af6756a1baa5ce630aeea995ba02ed41eebb083"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284,
              285
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "convicti",
            "explanation": "쪽 경계의 한 단어를 시작 면에 연결했다.",
            "printed_fragments": [
              "con-",
              "victi"
            ],
            "printed_pages": [
              284,
              285
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "earlier_edition_reading": "anterius",
            "explanation": "Clermont 사본의 뒷받침을 받는다고 설명된 인쇄 독법을 유지했다.",
            "printed_page": 285,
            "printed_text": "alterius",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Grabe, as reported in W. Wigan Harvey note 3",
            "type": "retained_edition_emendation"
          },
          {
            "explanation": "영원한 하나님의 말씀과 인간의 발화 과정을 비교하는 문장을 보존한다.",
            "printed_page": 285,
            "printed_text": "in Dei aeternum Verbum ... imo magis ipse Deus cum sit Verbum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_divine_word_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 4절이며, 통상 인용 2권 13장 8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fee5bdd21ec0d18a39d4a42e8db567e263deb99f9ab829c03781afeec513e949",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n489.jpg",
            "page_key": "1:284",
            "printed_page": 284,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1229fbbfb8c82f6c481c099c4e351729ab0a82011053a59539494f96df1f64aa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem, quae dicta sunt de sensus emissione, similiter et adversus eos, qui a Basilide sunt, aptata sunt: et adversus reliquos Gnosticos, a quibus et hi initia emissionum accipientes, convicti",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "269d8f7907f57a9efd7f14fe26c7f7324b2f8d496801b3f50dafe703ae77d967",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n490.jpg",
            "page_key": "1:285",
            "printed_page": 285,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:517ed06ba46ee211c385137e48ed878a1a181110f8fb2314fb8b3106f1d8db1f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sunt in primo libro. Sed quoniam quidem reprobabilis et impossibilis prima Noos, id est sensus, ipsorum emissio est, manifeste ostendimus. Videamus autem et de reliquis. Ab hoc enim Logon et Zoën fabricatores hujus Pleromatis dicunt emissos, et Logi, id est Verbi, quidem emissionem ab hominum affectione accipientes, et addivinantes adversus Deum, quasi aliquid magnum adinvenientes in eo quod dicunt, a Nu esse emissum Logon: quod quidem omnes videlicet sciunt, quoniam in hominibus quidem consequenter dicatur; in eo autem qui sit super omnes Deus, totus Nus et totus Logos cum sit, quemadmodum praediximus, et nec aliud antiquius, nec posterius, aut aliud alterius habente in se, sed toto aequali et simili et uno perseverante, jam non talis hujus ordinationis sequetur emissio. Quemadmodum qui dicit eum totum visionem, et totum auditum, (in quo autem videt, in ipso et audit, et in quo audit, in ipso et videt), non peccat: sic et qui ait, totum illum Sensum et totum Verbum, et in quo Sensus est in hoc et Verbum esse, et Verbum esse ejus hunc Nun, minus quidem adhuc de Patre omnium sentiet; decentiora autem magis quam hi, qui generationem prolativi hominum verbi transferunt in Dei aeternum Verbum, et prolationis initium donantes et genesin, quemadmodum et suo verbo. Et in quo distabit Dei Verbum, imo magis ipse Deus cum sit Verbum, a verbo hominum, si eandem habuerit ordinationem et emissionem generationis?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa6ecf153ffda39794a109636de377eff5f6d58c25674fb4b217a1e58fdf6427",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec autem, quae dicta sunt de sensus emissione, similiter et adversus eos, qui a Basilide sunt, aptata sunt: et adversus reliquos Gnosticos, a quibus et hi initia emissionum accipientes, convicti sunt in primo libro. Sed quoniam quidem reprobabilis et impossibilis prima Noos, id est sensus, ipsorum emissio est, manifeste ostendimus. Videamus autem et de reliquis. Ab hoc enim Logon et Zoën fabricatores hujus Pleromatis dicunt emissos, et Logi, id est Verbi, quidem emissionem ab hominum affectione accipientes, et addivinantes adversus Deum, quasi aliquid magnum adinvenientes in eo quod dicunt, a Nu esse emissum Logon: quod quidem omnes videlicet sciunt, quoniam in hominibus quidem consequenter dicatur; in eo autem qui sit super omnes Deus, totus Nus et totus Logos cum sit, quemadmodum praediximus, et nec aliud antiquius, nec posterius, aut aliud alterius habente in se, sed toto aequali et simili et uno perseverante, jam non talis hujus ordinationis sequetur emissio. Quemadmodum qui dicit eum totum visionem, et totum auditum, (in quo autem videt, in ipso et audit, et in quo audit, in ipso et videt), non peccat: sic et qui ait, totum illum Sensum et totum Verbum, et in quo Sensus est in hoc et Verbum esse, et Verbum esse ejus hunc Nun, minus quidem adhuc de Patre omnium sentiet; decentiora autem magis quam hi, qui generationem prolativi hominum verbi transferunt in Dei aeternum Verbum, et prolationis initium donantes et genesin, quemadmodum et suo verbo. Et in quo distabit Dei Verbum, imo magis ipse Deus cum sit Verbum, a verbo hominum, si eandem habuerit ordinationem et emissionem generationis?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5f55dc1520a25b0e1be14f52ead8b6ddac4a187ddc8341437bdd6486d150f54e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "누스와 로고스는 앞의 발출 계보에서는 이름으로, 하나님을 온전히 지성이며 말씀이라고 부르는 대목에서는 그 뜻으로 옮겼다. 인격화한 계보와 일반적인 속성 서술을 문맥에 따라 구별했다.",
          "285쪽의 alterius는 각주 3이 Grabe의 복원과 Clermont 사본의 뒷받침을 설명하는 독법이다. 앞섬이나 뒤섬, 서로 다른 것이 없다는 문맥으로 풀었다.",
          "주장은 상대의 발출 순서를 인간의 발화 과정과 비교하는 데 있다. 하나님의 영원한 말씀이라는 표현과, 말씀이신 하나님 자신이라는 되풀이를 보존했다.",
          "284-285쪽에 걸친 convicti를 시작한 면에 연결했다. 바로 뒤의 첫째 권에서 논박되었다는 말을 포함한 문장을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1229fbbfb8c82f6c481c099c4e351729ab0a82011053a59539494f96df1f64aa",
              "sha256:517ed06ba46ee211c385137e48ed878a1a181110f8fb2314fb8b3106f1d8db1f"
            ],
            "text": "지성의 발출에 관해 말한 이 논의는 바실리데스에게 속한 이들에게도 똑같이 적용되며, 다른 영지주의자들에게도 적용된다. 이들도 그들에게서 발출의 기본 원리를 받아들였으며, 첫째 권에서 논박되었다. 그들이 말하는 누스, 곧 지성의 첫 발출은 받아들일 수 없고 불가능하다는 것을 분명히 밝혔다. 나머지 존재들도 살펴보자. 이 누스에게서 로고스와 조에가 플레로마의 제작자로 발출되었다고 그들은 말한다. 로고스, 곧 말씀의 발출을 인간의 감정에서 가져와, 하나님에 관해 제멋대로 추측한다. 누스에게서 로고스가 발출되었다고 말함으로써, 무슨 대단한 것을 발견한 듯이 여긴다. 인간에 관해서는 이것이 이치에 맞는 말이라는 것을 누구나 잘 안다. 그러나 만물 위에 계신 하나님은, 앞서 말했듯이, 온전히 지성이시며 온전히 말씀이시고, 그 안에 더 앞서거나 더 뒤인 것이 없으며, 서로 다른 것도 지니지 않고, 전체가 동등하고 같으며 하나로 계시므로, 이런 순서에 따른 발출이 생기지 않는다. 그분이 온전히 보심이시며, 온전히 들음이시라고 말하는 이는 잘못하지 않는다. 보시는 바로 그 방식으로 들으시고, 들으시는 바로 그 방식으로 보시기 때문이다. 그처럼 그분이 온전히 지성이시며, 온전히 말씀이시고, 지성이신 바로 그 점에서 말씀이시며, 그분의 이 지성이 곧 말씀이시라고 말하는 이도, 아직 만물의 아버지를 충분히 생각하지는 못할 것이다. 그러나 인간이 발화하는 말의 생성을 하나님의 영원한 말씀에 옮겨 놓고, 자기들의 말과 마찬가지로 그분에게 발출의 시작과 생성을 부여하는 이들보다는 더 합당하게 생각할 것이다. 같은 생성 순서와 발출 과정을 거친다면, 하나님의 말씀은, 아니 말씀이신 하나님 자신은, 인간의 말과 무엇이 다르겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa6ecf153ffda39794a109636de377eff5f6d58c25674fb4b217a1e58fdf6427"
        ],
        "text": "지성의 발출에 관해 말한 이 논의는 바실리데스에게 속한 이들에게도 똑같이 적용되며, 다른 영지주의자들에게도 적용된다. 이들도 그들에게서 발출의 기본 원리를 받아들였으며, 첫째 권에서 논박되었다. 그들이 말하는 누스, 곧 지성의 첫 발출은 받아들일 수 없고 불가능하다는 것을 분명히 밝혔다. 나머지 존재들도 살펴보자. 이 누스에게서 로고스와 조에가 플레로마의 제작자로 발출되었다고 그들은 말한다. 로고스, 곧 말씀의 발출을 인간의 감정에서 가져와, 하나님에 관해 제멋대로 추측한다. 누스에게서 로고스가 발출되었다고 말함으로써, 무슨 대단한 것을 발견한 듯이 여긴다. 인간에 관해서는 이것이 이치에 맞는 말이라는 것을 누구나 잘 안다. 그러나 만물 위에 계신 하나님은, 앞서 말했듯이, 온전히 지성이시며 온전히 말씀이시고, 그 안에 더 앞서거나 더 뒤인 것이 없으며, 서로 다른 것도 지니지 않고, 전체가 동등하고 같으며 하나로 계시므로, 이런 순서에 따른 발출이 생기지 않는다. 그분이 온전히 보심이시며, 온전히 들음이시라고 말하는 이는 잘못하지 않는다. 보시는 바로 그 방식으로 들으시고, 들으시는 바로 그 방식으로 보시기 때문이다. 그처럼 그분이 온전히 지성이시며, 온전히 말씀이시고, 지성이신 바로 그 점에서 말씀이시며, 그분의 이 지성이 곧 말씀이시라고 말하는 이도, 아직 만물의 아버지를 충분히 생각하지는 못할 것이다. 그러나 인간이 발화하는 말의 생성을 하나님의 영원한 말씀에 옮겨 놓고, 자기들의 말과 마찬가지로 그분에게 발출의 시작과 생성을 부여하는 이들보다는 더 합당하게 생각할 것이다. 같은 생성 순서와 발출 과정을 거친다면, 하나님의 말씀은, 아니 말씀이신 하나님 자신은, 인간의 말과 무엇이 다르겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:ed85b7c6382a4a748b6e9897e8cd014b6562453b039caec80d128d4d81573703",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
      },
      "work_location": "2.h16.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9ea096dec6774b63d7b75b859e0b8942536aef8ec02880486446c3033ea27efd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:228c96e5a3d70013a1599eb792c036c9ce2af0fe8d480e48f46b96cb8736db78",
            "sha256:a0addba93c81060ba3cea651b602687a632fb232e375f3bc62e7dd7b8b4dfdef"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:77f122c48515456b9e67812ef79e03d9d71e1a3c069ae825938d1549f77e95f7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2d3138336d39e31baaba49111b3e726417f7f20b08c059575ff2dec06eef6696"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 16장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              285,
              286
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 5절이며, 통상 인용 2권 13장 9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:7214c8148d9978fb072273bdce0d9e7e38510ce2dcc5a8a38100d2489d6afdf8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ea096dec6774b63d7b75b859e0b8942536aef8ec02880486446c3033ea27efd",
            "source_revision_id": "sha256:77f122c48515456b9e67812ef79e03d9d71e1a3c069ae825938d1549f77e95f7",
            "translation_revision_id": "sha256:2d3138336d39e31baaba49111b3e726417f7f20b08c059575ff2dec06eef6696"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:6e5e98177d4b2a9ce885fc721b2bc268c458a4b1ea79232c2030fd040406275a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ea096dec6774b63d7b75b859e0b8942536aef8ec02880486446c3033ea27efd",
            "source_revision_id": "sha256:77f122c48515456b9e67812ef79e03d9d71e1a3c069ae825938d1549f77e95f7",
            "translation_revision_id": "sha256:2d3138336d39e31baaba49111b3e726417f7f20b08c059575ff2dec06eef6696"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7214c8148d9978fb072273bdce0d9e7e38510ce2dcc5a8a38100d2489d6afdf8",
          "sha256:6e5e98177d4b2a9ce885fc721b2bc268c458a4b1ea79232c2030fd040406275a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h16-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              285,
              286
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "생명을 여섯째에 배치하는 주장과 넷째, 나아가 뷔토스와 함께 있어야 한다는 반론의 순서를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              285,
              286
            ],
            "printed_text": "sexto loco ... quarto loco ... ante hunc cum Bytho",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_emission_order"
          },
          {
            "alternative_reading": "consentient",
            "explanation": "하나님의 명칭에 여러 속성의 이름이 어울린다는 인쇄 동사를 유지하고 각주 7의 대안을 메모한다.",
            "printed_page": 285,
            "printed_text": "coobaudientur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_agreement_verb"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 16장 5절이며, 통상 인용 2권 13장 9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "269d8f7907f57a9efd7f14fe26c7f7324b2f8d496801b3f50dafe703ae77d967",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n490.jpg",
            "page_key": "1:285",
            "printed_page": 285,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:228c96e5a3d70013a1599eb792c036c9ce2af0fe8d480e48f46b96cb8736db78",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Peccaverunt autem et circa Zoën, dicentes eam sexto loco emissam, quam oportebat omnibus praeponere, quoniam Deus vita est, et incorruptela, et veritas. Et non secundum descensionem et quae sunt talia acceperunt emissiones; sed earum virtutum quae semper sunt cum Deo appellationes sunt, quemadmodum possibile est et dignum hominibus audire et dicere de Deo. Appellationi enim Dei coobaudientur sensus, et verbum, et vita, et incorruptela,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "72427a00bd857d18315956921de97c138fb49df8de23169a0be8735afb7bbf78",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n491.jpg",
            "page_key": "1:286",
            "printed_page": 286,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a0addba93c81060ba3cea651b602687a632fb232e375f3bc62e7dd7b8b4dfdef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et veritas, et sapientia, et bonitas, et omnia talia. Et neque sensum vita antiquiorem aliquis potest dicere, ipse enim sensus vita est; nec vitam posteriorem a sensu, uti non fiat aliquando sine vita is qui est omnium sensus, id est Deus. Si autem dixerint, in Patre quidem fuisse vitam, sexto autem loco prolatam, ut vivat Verbum; multo ante eam quidem oportebat quarto loco emitti, ut vivat Nus, et adhuc etiam ante hunc cum Bytho, ut vivat Bythus ipsorum: cum Propatore enim ipsorum annumerare quidem Sigen, et hanc conjugem ei donare, non connumerare autem Zoën, quomodo non super omnem est insipientiam?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:77f122c48515456b9e67812ef79e03d9d71e1a3c069ae825938d1549f77e95f7",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Peccaverunt autem et circa Zoën, dicentes eam sexto loco emissam, quam oportebat omnibus praeponere, quoniam Deus vita est, et incorruptela, et veritas. Et non secundum descensionem et quae sunt talia acceperunt emissiones; sed earum virtutum quae semper sunt cum Deo appellationes sunt, quemadmodum possibile est et dignum hominibus audire et dicere de Deo. Appellationi enim Dei coobaudientur sensus, et verbum, et vita, et incorruptela, et veritas, et sapientia, et bonitas, et omnia talia. Et neque sensum vita antiquiorem aliquis potest dicere, ipse enim sensus vita est; nec vitam posteriorem a sensu, uti non fiat aliquando sine vita is qui est omnium sensus, id est Deus. Si autem dixerint, in Patre quidem fuisse vitam, sexto autem loco prolatam, ut vivat Verbum; multo ante eam quidem oportebat quarto loco emitti, ut vivat Nus, et adhuc etiam ante hunc cum Bytho, ut vivat Bythus ipsorum: cum Propatore enim ipsorum annumerare quidem Sigen, et hanc conjugem ei donare, non connumerare autem Zoën, quomodo non super omnem est insipientiam?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e2d144551a9939855e3079602b23cd0f0ab96e554cda770c52ce88c8f9e9b3fb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "조에는 생명을 뜻하는 이름이다. 저자는 여섯째 발출이라는 주장에 대해 누스가 살려면 넷째에, 더 앞서 뷔토스와 함께 생명이 있어야 한다고 반문한다. 여섯째와 넷째의 수를 원문대로 옮겼다.",
          "coobaudientur는 하나님의 명칭과 어울린다는 뜻으로 읽었다. 285쪽 각주 7은 동의한다는 consentient가 더 알맞다는 제안을 소개하지만 인쇄 독법을 유지했다.",
          "지성, 말씀, 생명, 썩지 않음, 진리, 지혜, 선함은 이 문단에서 언제나 하나님과 함께 있는 속성들의 명칭으로 설명된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:228c96e5a3d70013a1599eb792c036c9ce2af0fe8d480e48f46b96cb8736db78",
              "sha256:a0addba93c81060ba3cea651b602687a632fb232e375f3bc62e7dd7b8b4dfdef"
            ],
            "text": "그들은 조에에 관해서도 잘못을 범하여, 그가 여섯째로 발출되었다고 말한다. 조에는 모든 존재보다 앞에 두었어야 한다. 하나님은 생명이시며, 썩지 않음이시고, 진리이시기 때문이다. 이런 것들은 아래로 이어지는 순서에 따라 발출된 것이 아니다. 언제나 하나님과 함께 있는 속성들의 이름이며, 인간이 하나님에 관해 듣고 말할 수 있고 마땅히 말해야 하는 방식이다. 하나님이라는 이름에는 지성과 말씀, 생명과 썩지 않음, 진리와 지혜와 선함, 그리고 그와 같은 모든 것이 어울린다. 누구도 지성이 생명보다 먼저라고 말할 수 없다. 지성 자체가 생명이기 때문이다. 생명이 지성보다 뒤라고도 말할 수 없다. 만물의 지성이신 분, 곧 하나님이 어느 때에는 생명 없이 계셨다는 일이 생겨서는 안 되기 때문이다. 생명이 아버지 안에 있었으나, 말씀이 살아 있도록 여섯째로 발출되었다고 말한다면, 누스가 살아 있도록 훨씬 앞선 넷째에 발출되었어야 한다. 그들의 뷔토스가 살아 있도록, 그보다 더 앞서 뷔토스와 함께 있었어야 한다. 자기들의 프로파토르와 함께 시게는 세고, 그를 프로파토르의 배우자로 삼으면서, 조에는 함께 세지 않는 것이 어찌 모든 어리석음을 능가하지 않겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:77f122c48515456b9e67812ef79e03d9d71e1a3c069ae825938d1549f77e95f7"
        ],
        "text": "그들은 조에에 관해서도 잘못을 범하여, 그가 여섯째로 발출되었다고 말한다. 조에는 모든 존재보다 앞에 두었어야 한다. 하나님은 생명이시며, 썩지 않음이시고, 진리이시기 때문이다. 이런 것들은 아래로 이어지는 순서에 따라 발출된 것이 아니다. 언제나 하나님과 함께 있는 속성들의 이름이며, 인간이 하나님에 관해 듣고 말할 수 있고 마땅히 말해야 하는 방식이다. 하나님이라는 이름에는 지성과 말씀, 생명과 썩지 않음, 진리와 지혜와 선함, 그리고 그와 같은 모든 것이 어울린다. 누구도 지성이 생명보다 먼저라고 말할 수 없다. 지성 자체가 생명이기 때문이다. 생명이 지성보다 뒤라고도 말할 수 없다. 만물의 지성이신 분, 곧 하나님이 어느 때에는 생명 없이 계셨다는 일이 생겨서는 안 되기 때문이다. 생명이 아버지 안에 있었으나, 말씀이 살아 있도록 여섯째로 발출되었다고 말한다면, 누스가 살아 있도록 훨씬 앞선 넷째에 발출되었어야 한다. 그들의 뷔토스가 살아 있도록, 그보다 더 앞서 뷔토스와 함께 있었어야 한다. 자기들의 프로파토르와 함께 시게는 세고, 그를 프로파토르의 배우자로 삼으면서, 조에는 함께 세지 않는 것이 어찌 모든 어리석음을 능가하지 않겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:2d3138336d39e31baaba49111b3e726417f7f20b08c059575ff2dec06eef6696",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
      },
      "work_location": "2.h16.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-16:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:350f8d82554fff27fed3ba5329143b2a35e686d8b6d778a2aa8ae1a861cae5e2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a018400362d1fbd1dc70ddc06b09d9e61de61b845aa6a3b9cf0512d07ddf63c8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:90df736ba295108d91cecd2e2721e1762144dc465f1ca081ff602748beba82f0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:509766aa6b2bdf64d536a0122a1a1ed178d9130817c772f3394f65814920adb2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 17장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              286
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 17장이며, 통상 인용 2권 13장 10절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:cb3a2443e83be940c3cf418b3c79831b61f40a051ef39df0e376305544b2f9b3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:350f8d82554fff27fed3ba5329143b2a35e686d8b6d778a2aa8ae1a861cae5e2",
            "source_revision_id": "sha256:90df736ba295108d91cecd2e2721e1762144dc465f1ca081ff602748beba82f0",
            "translation_revision_id": "sha256:509766aa6b2bdf64d536a0122a1a1ed178d9130817c772f3394f65814920adb2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-18",
          "review_id": "sha256:f2053f2f61fa9f5de1db0733a074bfec5a0eb5813ef5df87a112c8abe65b1371",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:350f8d82554fff27fed3ba5329143b2a35e686d8b6d778a2aa8ae1a861cae5e2",
            "source_revision_id": "sha256:90df736ba295108d91cecd2e2721e1762144dc465f1ca081ff602748beba82f0",
            "translation_revision_id": "sha256:509766aa6b2bdf64d536a0122a1a1ed178d9130817c772f3394f65814920adb2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:cb3a2443e83be940c3cf418b3c79831b61f40a051ef39df0e376305544b2f9b3",
          "sha256:f2053f2f61fa9f5de1db0733a074bfec5a0eb5813ef5df87a112c8abe65b1371"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103213.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              286
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Clermont 사본에서 빠지고 난외에서 들어왔을 가능성이 있다는 각주 2와 인쇄 본문을 구별하여 보존한다.",
            "printed_page": 286,
            "printed_text": "Hominis et Ecclesiae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_possible_marginal_gloss"
          },
          {
            "adopted_reading": "Nus",
            "explanation": "각주 4가 더 많은 근거를 지닌다고 보고하는 주격 Nus를 채택하고, qui를 어떻게라는 부사적 표현으로 읽었다.",
            "printed_page": 286,
            "printed_reading": "et Nu",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "Project adoption of the manuscript reading reported in W. Wigan Harvey note 4",
            "type": "adopted_editorial_reading"
          },
          {
            "explanation": "찾으라는 말씀을 아이온들의 발출 순서 탐구에 적용하는 상대의 해석을 보고한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_page": 286,
            "printed_text": "Quaerite et invenietis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "scripture_reference": "Matthew 7:7",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 17장이며, 통상 인용 2권 13장 10절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "72427a00bd857d18315956921de97c138fb49df8de23169a0be8735afb7bbf78",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n491.jpg",
            "page_key": "1:286",
            "printed_page": 286,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a018400362d1fbd1dc70ddc06b09d9e61de61b845aa6a3b9cf0512d07ddf63c8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "De ea autem quae est ex his secunda emissione Hominis et Ecclesiae, ipsi patres eorum falso cognominati Gnostici, pugnant adversus invicem, sua propria vindicantes, et malos fures semetipsos convincentes, aptabile esse magis emissioni dicentes, uti verisimile, ex Homine Verbum, sed non ex Verbo Hominem emissum: et esse Hominem Verbo anteriorem, et hunc esse qui est super omnia Deus. Et usque hoc quidem, quemadmodum praediximus, omnes hominum affectiones, et motiones mentis, et generationes intentionum, et emissiones verborum conjicientes verisimiliter, non verisimiliter mentiti sunt adversus Deum. Ea enim quae accidunt hominibus, et quaecunque patientes ipsi recognoscunt, ad divinam rationem adducentes, apta dicere videntur apud eos qui ignorant Deum, et per humanas has passiones transducentes eorum sensum, genesin et probolen quinto loco Verbo Dei enarrantes, mirabilia mysteria et inenarrabilia et alta, a nullo alio cognita dicunt se docere, de quibus et dixerit Dominus: Quaerite et invenietis, ut quaerant scilicet, qui de Bytho, et Sige, Nus, et Alethia processerunt: si sunt ex eis rursus Logos et Zoe; dehinc ex Logo et Zoe, Anthropos et Ecclesia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:90df736ba295108d91cecd2e2721e1762144dc465f1ca081ff602748beba82f0",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "De ea autem quae est ex his secunda emissione Hominis et Ecclesiae, ipsi patres eorum falso cognominati Gnostici, pugnant adversus invicem, sua propria vindicantes, et malos fures semetipsos convincentes, aptabile esse magis emissioni dicentes, uti verisimile, ex Homine Verbum, sed non ex Verbo Hominem emissum: et esse Hominem Verbo anteriorem, et hunc esse qui est super omnia Deus. Et usque hoc quidem, quemadmodum praediximus, omnes hominum affectiones, et motiones mentis, et generationes intentionum, et emissiones verborum conjicientes verisimiliter, non verisimiliter mentiti sunt adversus Deum. Ea enim quae accidunt hominibus, et quaecunque patientes ipsi recognoscunt, ad divinam rationem adducentes, apta dicere videntur apud eos qui ignorant Deum, et per humanas has passiones transducentes eorum sensum, genesin et probolen quinto loco Verbo Dei enarrantes, mirabilia mysteria et inenarrabilia et alta, a nullo alio cognita dicunt se docere, de quibus et dixerit Dominus: Quaerite et invenietis, ut quaerant scilicet, qui de Bytho, et Sige, Nus, et Alethia processerunt: si sunt ex eis rursus Logos et Zoe; dehinc ex Logo et Zoe, Anthropos et Ecclesia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "70fd82517b7871b2c8662d0d0e70452326df993fef87093eaa99e87dc9c1cfe9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-18",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 17장 전체는 통상 인용 2권 13장 10절에 해당한다. 자체 절 번호가 없어 장 전체를 한 읽기 단위로 보존했다.",
          "인간과 교회의 둘째 발출이라는 순서를 유지했다. 286쪽 각주 1은 로고스와 조에에게서 나온 발출이며 누스와 알레테이아에서부터 세면 둘째라는 관계를 설명한다. Hominis et Ecclesiae가 Clermont 사본에서 빠진다는 각주 2의 정보도 원문에 구별해 기록했다.",
          "286쪽의 et Nu는 각주 4가 더 많은 사본 근거를 지닌다고 설명하는 Nus로 채택했다. qui는 같은 각주가 소개하는 Massuet의 해석에 따라 어떻게라는 부사적 말로 읽어, 누스와 알레테이아가 뷔토스와 시게에게서 나왔는지를 묻는 구문으로 옮겼다.",
          "마태복음 7:7의 찾으라는 말을 아이온들의 계보 탐구에 적용하는 것은 본문에 보고된 상대 집단의 해석이다. 인용문과 그에 붙인 해석의 귀속을 원문 데이터에도 표시했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a018400362d1fbd1dc70ddc06b09d9e61de61b845aa6a3b9cf0512d07ddf63c8"
            ],
            "text": "이들에게서 나오는 둘째 발출, 인간과 교회에 관해서는, 그들 학파의 선조들, 거짓되게 영지주의자라는 이름을 붙인 자들 자신이 서로 다투며, 각자 자기 주장을 옳다고 우기고, 자기들이 질 나쁜 도둑임을 드러낸다. 말씀에게서 인간이 발출되는 것이 아니라, 인간에게서 말씀이 발출되는 것이 더 그럴듯하고, 발출에 더 잘 맞는다고 말한다. 인간이 말씀보다 먼저이며, 이 인간이 만물 위의 하나님이라는 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 여기까지 나아갔다. 인간의 온갖 감정과, 마음의 움직임과, 의향의 생성과, 말의 발출을 그럴듯하게 한데 모아, 하나님에 관해서는 그럴듯하지도 않은 거짓말을 했다. 인간에게 일어나는 일들과, 자기들이 겪어서 아는 모든 일을 신적 이성에 가져다 붙이니, 하나님을 모르는 이들에게는 그럴듯한 말을 하는 것으로 보인다. 이런 인간의 수난들을 통해 그들의 지성을 끌고 가면서, 하나님의 말씀이 다섯째로 생성되고 발출되었다고 설명한다. 놀랍고 말할 수 없이 높으며, 다른 누구도 알지 못한 신비를 자기들이 가르친다고 말한다. 주님도 이 신비들에 관해 “찾으라. 그러면 찾을 것이다”라고 말씀하셨다는 것이다. 누스와 알레테이아가 뷔토스와 시게에게서 어떻게 나왔는지, 또 그들에게서 로고스와 조에가 나왔는지, 다시 로고스와 조에에게서 안트로포스와 에클레시아가 나왔는지, 바로 이런 것들을 찾으라는 말씀이라는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:90df736ba295108d91cecd2e2721e1762144dc465f1ca081ff602748beba82f0"
        ],
        "text": "이들에게서 나오는 둘째 발출, 인간과 교회에 관해서는, 그들 학파의 선조들, 거짓되게 영지주의자라는 이름을 붙인 자들 자신이 서로 다투며, 각자 자기 주장을 옳다고 우기고, 자기들이 질 나쁜 도둑임을 드러낸다. 말씀에게서 인간이 발출되는 것이 아니라, 인간에게서 말씀이 발출되는 것이 더 그럴듯하고, 발출에 더 잘 맞는다고 말한다. 인간이 말씀보다 먼저이며, 이 인간이 만물 위의 하나님이라는 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 여기까지 나아갔다. 인간의 온갖 감정과, 마음의 움직임과, 의향의 생성과, 말의 발출을 그럴듯하게 한데 모아, 하나님에 관해서는 그럴듯하지도 않은 거짓말을 했다. 인간에게 일어나는 일들과, 자기들이 겪어서 아는 모든 일을 신적 이성에 가져다 붙이니, 하나님을 모르는 이들에게는 그럴듯한 말을 하는 것으로 보인다. 이런 인간의 수난들을 통해 그들의 지성을 끌고 가면서, 하나님의 말씀이 다섯째로 생성되고 발출되었다고 설명한다. 놀랍고 말할 수 없이 높으며, 다른 누구도 알지 못한 신비를 자기들이 가르친다고 말한다. 주님도 이 신비들에 관해 “찾으라. 그러면 찾을 것이다”라고 말씀하셨다는 것이다. 누스와 알레테이아가 뷔토스와 시게에게서 어떻게 나왔는지, 또 그들에게서 로고스와 조에가 나왔는지, 다시 로고스와 조에에게서 안트로포스와 에클레시아가 나왔는지, 바로 이런 것들을 찾으라는 말씀이라는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:509766aa6b2bdf64d536a0122a1a1ed178d9130817c772f3394f65814920adb2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
      },
      "work_location": "2.h17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:79da310b322cc20eda7211eff9d9ec922b3f0333bc6ba876fa853477682fc179",
        "part_links": [
          [
            "sha256:584091936ea3ea1f11a94c694aaddc97f0e7992461d51f2f37daf68065ca457b",
            "sha256:7d474e2285ef4fe06b0c7cceb1e416ada9348d375940f3e55199b73bc7dd3c68",
            "sha256:da242fa7f2a25d9cb162a1e84e03a7b6be734eaad26184bff4c0580072164973"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0176d061cfa03b1ebebf4f7206cb744875d5338c409920848066f937a56e9a57"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:55b544d4ebd792097ba3fa4e21e18e3bc501097448cdf70b6efd4a3683cec3f7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              287,
              288,
              289
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 1절이며, 통상 인용 2권 14장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2377cd45d9a6341d0903991ac72fd83bd182f5bd0706b193c3f0d650e7d3f538",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:79da310b322cc20eda7211eff9d9ec922b3f0333bc6ba876fa853477682fc179",
            "source_revision_id": "sha256:0176d061cfa03b1ebebf4f7206cb744875d5338c409920848066f937a56e9a57",
            "translation_revision_id": "sha256:55b544d4ebd792097ba3fa4e21e18e3bc501097448cdf70b6efd4a3683cec3f7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:add446dd1a17e6318bd449ce111603f12b7d3acd170364272039b077fedd4563",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:79da310b322cc20eda7211eff9d9ec922b3f0333bc6ba876fa853477682fc179",
            "source_revision_id": "sha256:0176d061cfa03b1ebebf4f7206cb744875d5338c409920848066f937a56e9a57",
            "translation_revision_id": "sha256:55b544d4ebd792097ba3fa4e21e18e3bc501097448cdf70b6efd4a3683cec3f7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2377cd45d9a6341d0903991ac72fd83bd182f5bd0706b193c3f0d650e7d3f538",
          "sha256:add446dd1a17e6318bd449ce111603f12b7d3acd170364272039b077fedd4563"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              287,
              288,
              289
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "attribution_status": "claim_in_adopted_source",
            "explanation": "안티파네스와 작품명은 이레네우스가 보고한 귀속으로 기록한다.",
            "named_author": "Antiphanes",
            "named_work": "Theogonia",
            "printed_page": 287,
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_literary_attribution"
          },
          {
            "adopted_text": "formaverunt",
            "placement": "start_page",
            "printed_fragments": [
              "for-",
              "maverunt"
            ],
            "printed_pages": [
              288,
              289
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 1절이며, 통상 인용 2권 14장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aeef4146a1f870a7fe697f3bdb44cab349cecf60a10077d722893e5b2e544829",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n492.jpg",
            "page_key": "1:287",
            "printed_page": 287,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:584091936ea3ea1f11a94c694aaddc97f0e7992461d51f2f37daf68065ca457b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Multo verisimilius et gratius de universorum genesi dixit unus de veteribus Comicis Antiphanes in Theogonia. Ille enim de nocte et silentio Chaos emissum dicit, dehinc de Chao et nocte Cupidinem, et ex hoc lumen, dehinc reliquam secundum eum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "204f1d73af333e2ba96067446758bfcffd92bbf2b7a617ffbedcb1e4806de622",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n493.jpg",
            "page_key": "1:288",
            "printed_page": 288,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7d474e2285ef4fe06b0c7cceb1e416ada9348d375940f3e55199b73bc7dd3c68",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "primam deorum genesin. Post quos rursus secundam deorum generationem inducit, et mundi fabricationem; dehinc de secundis diis narrat hominum plasmationem. Unde ipsi assumentes sibi fabulam, quasi naturali disputatione commenti sunt, solummodo demutantes eorum nomina, idipsum autem universorum generationis initium et emissionem ostendentes; pro nocte et silentio, Bythum et Sigen nominantes; pro Chao autem, Nun; et pro Cupidine, (per quem, ait Comicus, reliqua omnia disposita) hi Verbum attraxerunt; et pro primis ac maximis diis, Aeonas formaverunt;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ecd37c052a08d4ed7f82962924c66a328c90c1c6a38022a657af7019221609a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n494.jpg",
            "page_key": "1:289",
            "printed_page": 289,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:da242fa7f2a25d9cb162a1e84e03a7b6be734eaad26184bff4c0580072164973",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et pro secundis diis, eam, quae est extra Pleroma, matris ipsorum enarrant dispositionem, secundam Ogdoaden vocantes eam; ex qua mundi fabricationem, et plasmationem hominum similiter atque ille annunciant, inenarrabilia et incognita mysteria solos se dicentes scire: quae ubique in theatris ab hypocritis splendidissimis vocibus comoedisantur, transferentes in suum argumentum, imo vero eisdem argumentis docentes, tantum immutantes nomina.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0176d061cfa03b1ebebf4f7206cb744875d5338c409920848066f937a56e9a57",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Multo verisimilius et gratius de universorum genesi dixit unus de veteribus Comicis Antiphanes in Theogonia. Ille enim de nocte et silentio Chaos emissum dicit, dehinc de Chao et nocte Cupidinem, et ex hoc lumen, dehinc reliquam secundum eum primam deorum genesin. Post quos rursus secundam deorum generationem inducit, et mundi fabricationem; dehinc de secundis diis narrat hominum plasmationem. Unde ipsi assumentes sibi fabulam, quasi naturali disputatione commenti sunt, solummodo demutantes eorum nomina, idipsum autem universorum generationis initium et emissionem ostendentes; pro nocte et silentio, Bythum et Sigen nominantes; pro Chao autem, Nun; et pro Cupidine, (per quem, ait Comicus, reliqua omnia disposita) hi Verbum attraxerunt; et pro primis ac maximis diis, Aeonas formaverunt; et pro secundis diis, eam, quae est extra Pleroma, matris ipsorum enarrant dispositionem, secundam Ogdoaden vocantes eam; ex qua mundi fabricationem, et plasmationem hominum similiter atque ille annunciant, inenarrabilia et incognita mysteria solos se dicentes scire: quae ubique in theatris ab hypocritis splendidissimis vocibus comoedisantur, transferentes in suum argumentum, imo vero eisdem argumentis docentes, tantum immutantes nomina.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a8b4ff9f7d385061fde7a77cebe804098468fc3c8b040b3a116cb4f1a67e01f4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 18장 전체는 통상 인용 2권 14장에 해당한다. 이 절은 안티파네스의 Theogonia라는 작품을 거론하며, 작품명은 『신들의 계보』로 옮겼다. 작가와 작품의 연결은 이레네우스가 제시한 귀속으로 기록한다.",
          "밤과 침묵, 카오스, 쿠피도, 두 세대의 신들을 각각 뷔토스와 시게, 누스, 말씀, 아이온들과 어머니의 질서에 대응시키는 비교를 보존했다. 이 연결은 상대 집단의 주장을 비판하는 저자의 논증이다.",
          "Cupidinem은 쿠피도로 옮겼다. 사랑을 인격화한 이름이며, 본문에서는 카오스와 밤에서 나와 빛과 그 뒤의 질서에 이어지는 존재이다.",
          "hypocritis는 극장에서 공연하는 배우들을 가리킨다. argumentum은 이 문단에서 철학적 논설과 희극의 이야기를 오가며 사용된다.",
          "288-289쪽에 걸친 formaverunt는 낱말이 시작한 288쪽에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:584091936ea3ea1f11a94c694aaddc97f0e7992461d51f2f37daf68065ca457b",
              "sha256:7d474e2285ef4fe06b0c7cceb1e416ada9348d375940f3e55199b73bc7dd3c68",
              "sha256:da242fa7f2a25d9cb162a1e84e03a7b6be734eaad26184bff4c0580072164973"
            ],
            "text": "옛 희극 작가 가운데 한 사람인 안티파네스는 『신들의 계보』에서 만물의 기원을 훨씬 그럴듯하고 흥미롭게 이야기했다. 그의 말에 따르면, 밤과 침묵에서 카오스가 발출되었고, 이어서 카오스와 밤에서 쿠피도가, 그에게서 빛이 나왔다. 그 뒤에는 그가 말하는 첫 세대 신들의 나머지 탄생이 이어진다. 그들 다음에는 다시 둘째 신들의 탄생과 세계의 제작을 들려주고, 그 뒤 둘째 신들이 인간을 빚었다고 이야기한다. 이들은 거기서 이야기를 가져다가 자연에 관한 논의인 양 꾸며 냈다. 그 이름들만 바꾸었을 뿐, 만물 탄생의 시작과 발출은 똑같이 제시했다. 밤과 침묵 대신 뷔토스와 시게라는 이름을 붙이고, 카오스 대신 누스라고 했다. 희극 작가는 나머지 만물이 그를 통해 질서를 얻었다고 말하는데, 그 쿠피도 대신 이들은 말씀을 끌어들였다. 첫째이며 가장 위대한 신들 대신 아이온들을 만들어 냈고, 둘째 신들 대신 플레로마 밖에 있는 자기들 어머니의 질서를 설명하며, 이를 둘째 여덟 존재의 무리라고 부른다. 거기서 세계를 만들고 인간을 빚었다고 그 작가와 똑같이 알리면서, 말로 표현할 수 없고 알려지지 않은 신비를 자기들만 안다고 말한다. 어디서나 극장의 배우들이 낭랑한 목소리로 희극을 공연하는 내용을 자기들의 논설로 옮기는 것이다. 실제로는 같은 이야기로 가르치면서 이름만 바꾸고 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0176d061cfa03b1ebebf4f7206cb744875d5338c409920848066f937a56e9a57"
        ],
        "text": "옛 희극 작가 가운데 한 사람인 안티파네스는 『신들의 계보』에서 만물의 기원을 훨씬 그럴듯하고 흥미롭게 이야기했다. 그의 말에 따르면, 밤과 침묵에서 카오스가 발출되었고, 이어서 카오스와 밤에서 쿠피도가, 그에게서 빛이 나왔다. 그 뒤에는 그가 말하는 첫 세대 신들의 나머지 탄생이 이어진다. 그들 다음에는 다시 둘째 신들의 탄생과 세계의 제작을 들려주고, 그 뒤 둘째 신들이 인간을 빚었다고 이야기한다. 이들은 거기서 이야기를 가져다가 자연에 관한 논의인 양 꾸며 냈다. 그 이름들만 바꾸었을 뿐, 만물 탄생의 시작과 발출은 똑같이 제시했다. 밤과 침묵 대신 뷔토스와 시게라는 이름을 붙이고, 카오스 대신 누스라고 했다. 희극 작가는 나머지 만물이 그를 통해 질서를 얻었다고 말하는데, 그 쿠피도 대신 이들은 말씀을 끌어들였다. 첫째이며 가장 위대한 신들 대신 아이온들을 만들어 냈고, 둘째 신들 대신 플레로마 밖에 있는 자기들 어머니의 질서를 설명하며, 이를 둘째 여덟 존재의 무리라고 부른다. 거기서 세계를 만들고 인간을 빚었다고 그 작가와 똑같이 알리면서, 말로 표현할 수 없고 알려지지 않은 신비를 자기들만 안다고 말한다. 어디서나 극장의 배우들이 낭랑한 목소리로 희극을 공연하는 내용을 자기들의 논설로 옮기는 것이다. 실제로는 같은 이야기로 가르치면서 이름만 바꾸고 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:55b544d4ebd792097ba3fa4e21e18e3bc501097448cdf70b6efd4a3683cec3f7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "work_location": "2.h18.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bed7439a4fcd9d4c59029d8c32c12e956c9e0034c5459d3a1d638671ab707ac2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3ae09867af938a8c300fd5482b07661e5622ce917b8670274c714109a349107d",
            "sha256:5eb86536751bd29fdf99172fc7826f7faba7b38022d73bdbed1e717349f03b9d",
            "sha256:2bfd33ea9004e05250df2802325e2b024cbe6cd4dcd91729c72861a183f2332b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:72f4515a54e6207bbbebcad2ebbe280b5a6208237e9dcc3e77e60efbfc2a9bda"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:50150db792c9ff58578fd65f29e525a87adc6d025527cc252ec8a29653b48565"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              289,
              290,
              291
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 2절이며, 통상 인용 2권 14장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:670fa6ed347d9e652b93667b20971c7af5241a4c05685a535565c02eb861aac2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bed7439a4fcd9d4c59029d8c32c12e956c9e0034c5459d3a1d638671ab707ac2",
            "source_revision_id": "sha256:72f4515a54e6207bbbebcad2ebbe280b5a6208237e9dcc3e77e60efbfc2a9bda",
            "translation_revision_id": "sha256:50150db792c9ff58578fd65f29e525a87adc6d025527cc252ec8a29653b48565"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:377ebf9760889918968f86c57bfaa61f35a994e45246ac61af725eab40d5955a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bed7439a4fcd9d4c59029d8c32c12e956c9e0034c5459d3a1d638671ab707ac2",
            "source_revision_id": "sha256:72f4515a54e6207bbbebcad2ebbe280b5a6208237e9dcc3e77e60efbfc2a9bda",
            "translation_revision_id": "sha256:50150db792c9ff58578fd65f29e525a87adc6d025527cc252ec8a29653b48565"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:670fa6ed347d9e652b93667b20971c7af5241a4c05685a535565c02eb861aac2",
          "sha256:377ebf9760889918968f86c57bfaa61f35a994e45246ac61af725eab40d5955a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              289,
              290,
              291
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 표현을 유지하고, 옷감 조각 비유와 겉모양의 의미를 메모한다.",
            "printed_page": 289,
            "printed_text": "finctum superficium",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_word_form"
          },
          {
            "explanation": "철학 학파에서 주장을 가져왔다는 설명과 아낙사고라스의 별칭은 본문 저자의 보고와 논박으로 귀속한다.",
            "printed_pages": [
              289,
              290,
              291
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_philosophical_comparison"
          },
          {
            "explanation": "호메로스의 신들의 어머니라는 문맥과 각주 1의 Τηθύν을 따라 테튀스로 옮긴다.",
            "printed_page": 290,
            "printed_text": "Thetin",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_name_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 2절이며, 통상 인용 2권 14장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ecd37c052a08d4ed7f82962924c66a328c90c1c6a38022a657af7019221609a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n494.jpg",
            "page_key": "1:289",
            "printed_page": 289,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3ae09867af938a8c300fd5482b07661e5622ce917b8670274c714109a349107d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non solum quae apud Comicos posita sunt arguuntur quasi propria proferentes; sed etiam quae apud omnes, qui Deum ignorant, et qui dicuntur Philosophi, sunt dicta, haec congregant et quasi centonem ex multis et pessimis panniculis consarcientes, finctum superficium subtili eloquio sibiipsis praeparaverunt: novam quidem introducentes doctrinam, propterea quod nunc nova arte substituta sit: veterem autem et inutilem, quoniam quidem de veteribus dogmatibus ignorantiam et irreligiositatem olentibus, haec eadem subsuta sunt. Thales quidem Milesius universorum generationem et initium aquam dixit esse. Idem autem est dicere aquam et Bythum. Homerus autem poëta Oceanum deorum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "db6256a682335f8cc74cb54d8c479a5da541fa56958ac32bb567ed043f7f1d02",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n495.jpg",
            "page_key": "1:290",
            "printed_page": 290,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5eb86536751bd29fdf99172fc7826f7faba7b38022d73bdbed1e717349f03b9d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "genesin, et matrem Thetin dogmatizavit: quae quidem hi in Bythum et Sigen transtulerunt. Anaximander autem hoc quod immensum est omnium initium subjecit, seminaliter habens in semetipso omnium genesin, ex quo immensos mundos constare ait: et hoc autem in Bythum et in Aeonas ipsorum transfiguraverunt. Anaxagoras autem, qui et Atheus cognominatus est,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c0d661ad0ca50e0e11cf8ce5adaf347376199fe08ea524d07fb497e97e93f21a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n496.jpg",
            "page_key": "1:291",
            "printed_page": 291,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2bfd33ea9004e05250df2802325e2b024cbe6cd4dcd91729c72861a183f2332b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dogmatizavit facta animalia decidentibus e coelo in terram seminibus: quod et hi ipsi in Matris suae transtulerunt semina, et esse hoc semen seipsos: statim confitentes apud eos, qui sensum habent, et ipsos esse quae sunt Anaxagorae irreligiosi semina.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:72f4515a54e6207bbbebcad2ebbe280b5a6208237e9dcc3e77e60efbfc2a9bda",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et non solum quae apud Comicos posita sunt arguuntur quasi propria proferentes; sed etiam quae apud omnes, qui Deum ignorant, et qui dicuntur Philosophi, sunt dicta, haec congregant et quasi centonem ex multis et pessimis panniculis consarcientes, finctum superficium subtili eloquio sibiipsis praeparaverunt: novam quidem introducentes doctrinam, propterea quod nunc nova arte substituta sit: veterem autem et inutilem, quoniam quidem de veteribus dogmatibus ignorantiam et irreligiositatem olentibus, haec eadem subsuta sunt. Thales quidem Milesius universorum generationem et initium aquam dixit esse. Idem autem est dicere aquam et Bythum. Homerus autem poëta Oceanum deorum genesin, et matrem Thetin dogmatizavit: quae quidem hi in Bythum et Sigen transtulerunt. Anaximander autem hoc quod immensum est omnium initium subjecit, seminaliter habens in semetipso omnium genesin, ex quo immensos mundos constare ait: et hoc autem in Bythum et in Aeonas ipsorum transfiguraverunt. Anaxagoras autem, qui et Atheus cognominatus est, dogmatizavit facta animalia decidentibus e coelo in terram seminibus: quod et hi ipsi in Matris suae transtulerunt semina, et esse hoc semen seipsos: statim confitentes apud eos, qui sensum habent, et ipsos esse quae sunt Anaxagorae irreligiosi semina.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7f7de66a7bc060f0062f04ea382d1879aaee27ce11604c5b6b7f7df3061bc6ad",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "finctum superficium은 거짓 겉모양으로 풀었다. 앞의 천 조각과 누더기 비유에 이어지는 드문 표현이며, 289쪽 각주 2는 겉옷에 관한 말과 그리스어의 번역 가능성을 논의한다.",
          "테튀스는 인쇄된 Thetin을 옮긴 이름이다. 290쪽 각주 1의 호메로스 인용은 Τηθύν이라는 형태를 제시하며, 본문은 오케아노스와 함께 신들의 기원과 어머니를 말한다.",
          "Atheus는 본문이 아낙사고라스에게 붙이는 무신론자라는 별칭이다. 철학 학파에서 주장을 가져왔다는 설명과 함께 이레네우스의 보고로 표시했다.",
          "동일한 씨앗이라는 표현은 생물의 발생, 어머니의 씨, 아낙사고라스의 씨라는 세 대목을 잇는다. 마지막 문장은 상대 집단을 그 철학자의 계승자로 부르는 논박이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3ae09867af938a8c300fd5482b07661e5622ce917b8670274c714109a349107d",
              "sha256:5eb86536751bd29fdf99172fc7826f7faba7b38022d73bdbed1e717349f03b9d",
              "sha256:2bfd33ea9004e05250df2802325e2b024cbe6cd4dcd91729c72861a183f2332b"
            ],
            "text": "그들은 희극 작가들에게 있는 내용을 자기 것인 양 제시한 사실이 드러났을 뿐만 아니라, 철학자라 불리는 모든 이들, 곧 하나님을 모르는 이들의 말까지 긁어모은다. 누더기를 꿰매듯 많고도 형편없는 천 조각들을 이어 붙여, 교묘한 말솜씨로 자기들의 거짓 겉모양을 마련했다. 이제 새로운 수법으로 세웠다는 점에서는 새로운 가르침을 도입한 셈이다. 무지와 불경의 냄새를 풍기는 옛 학설들에서 바로 이것들을 꿰매 붙였으므로, 낡고 쓸모없는 가르침이다. 밀레토스의 탈레스는 만물의 생성과 시작이 물이라고 말했다. 물이라고 하든 뷔토스라고 하든 같은 말이다. 시인 호메로스는 오케아노스가 신들의 기원이며, 테튀스가 어머니라고 가르쳤다. 이들은 이를 뷔토스와 시게로 바꾸었다. 아낙시만드로스는 한없는 것을 만물의 시작으로 삼았다. 그것은 자체 안에 만물의 생성을 씨앗으로 지니며, 거기서 한없는 세계들이 성립한다고 말했다. 이들은 이것도 자기들의 뷔토스와 아이온들로 바꾸었다. 무신론자라는 별칭으로도 불린 아낙사고라스는 하늘에서 땅으로 떨어진 씨앗들에서 생물들이 생겼다고 가르쳤다. 이들은 이것도 자기들 어머니의 씨앗으로 바꾸고, 자신들이 그 씨앗이라고 한다. 분별력 있는 이들 앞에서 자기들이 불경한 아낙사고라스의 씨앗임을 곧바로 고백하는 셈이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:72f4515a54e6207bbbebcad2ebbe280b5a6208237e9dcc3e77e60efbfc2a9bda"
        ],
        "text": "그들은 희극 작가들에게 있는 내용을 자기 것인 양 제시한 사실이 드러났을 뿐만 아니라, 철학자라 불리는 모든 이들, 곧 하나님을 모르는 이들의 말까지 긁어모은다. 누더기를 꿰매듯 많고도 형편없는 천 조각들을 이어 붙여, 교묘한 말솜씨로 자기들의 거짓 겉모양을 마련했다. 이제 새로운 수법으로 세웠다는 점에서는 새로운 가르침을 도입한 셈이다. 무지와 불경의 냄새를 풍기는 옛 학설들에서 바로 이것들을 꿰매 붙였으므로, 낡고 쓸모없는 가르침이다. 밀레토스의 탈레스는 만물의 생성과 시작이 물이라고 말했다. 물이라고 하든 뷔토스라고 하든 같은 말이다. 시인 호메로스는 오케아노스가 신들의 기원이며, 테튀스가 어머니라고 가르쳤다. 이들은 이를 뷔토스와 시게로 바꾸었다. 아낙시만드로스는 한없는 것을 만물의 시작으로 삼았다. 그것은 자체 안에 만물의 생성을 씨앗으로 지니며, 거기서 한없는 세계들이 성립한다고 말했다. 이들은 이것도 자기들의 뷔토스와 아이온들로 바꾸었다. 무신론자라는 별칭으로도 불린 아낙사고라스는 하늘에서 땅으로 떨어진 씨앗들에서 생물들이 생겼다고 가르쳤다. 이들은 이것도 자기들 어머니의 씨앗으로 바꾸고, 자신들이 그 씨앗이라고 한다. 분별력 있는 이들 앞에서 자기들이 불경한 아낙사고라스의 씨앗임을 곧바로 고백하는 셈이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:50150db792c9ff58578fd65f29e525a87adc6d025527cc252ec8a29653b48565",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "work_location": "2.h18.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e8fb0fa8917afd62659e962446eb30d62c05d553abd530e1b5e5c0d762c7d407",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6b172ad8a3df8ad6e420fbeb7d26e9f22c4b7801b12805810a9f2e4acd689c4f",
            "sha256:0b30ac642840d0097e848e9a8f206f4ca4c480915e7f6d5cc113c29d35787ddc",
            "sha256:4963861373eebec7c43986989955e800333cb82f97b2d615761705ca5955bf71"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ffb4a34ce40a2e96fb508c59440e3915170f7ed8fbe8e2b11bc80b73fbe367d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2f6d6bd68f894a476e3b1ab920b92f218c907d460c27c79fff87cf700673d06d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              291,
              292,
              293
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 3절이며, 통상 인용 2권 14장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:dd61272b63457667f50fa2bdf9fc41f6ecd67478f6ccf528fb4be7cf71af5824",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e8fb0fa8917afd62659e962446eb30d62c05d553abd530e1b5e5c0d762c7d407",
            "source_revision_id": "sha256:3ffb4a34ce40a2e96fb508c59440e3915170f7ed8fbe8e2b11bc80b73fbe367d",
            "translation_revision_id": "sha256:2f6d6bd68f894a476e3b1ab920b92f218c907d460c27c79fff87cf700673d06d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:80a563686b9c04b5af6e233c2e9d0d61dd9fe8ebd0a7fa3c3d91dbe8dfac03de",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e8fb0fa8917afd62659e962446eb30d62c05d553abd530e1b5e5c0d762c7d407",
            "source_revision_id": "sha256:3ffb4a34ce40a2e96fb508c59440e3915170f7ed8fbe8e2b11bc80b73fbe367d",
            "translation_revision_id": "sha256:2f6d6bd68f894a476e3b1ab920b92f218c907d460c27c79fff87cf700673d06d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dd61272b63457667f50fa2bdf9fc41f6ecd67478f6ccf528fb4be7cf71af5824",
          "sha256:80a563686b9c04b5af6e233c2e9d0d61dd9fe8ebd0a7fa3c3d91dbe8dfac03de"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              291,
              292,
              293
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "mundum",
            "placement": "start_page",
            "printed_fragments": [
              "mun-",
              "dum"
            ],
            "printed_pages": [
              292,
              293
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "explanation": "원자와 빈 공간, 형상과 본형을 플레로마의 안팎에 연결하는 비교는 본문 저자의 논증이다.",
            "printed_pages": [
              291,
              292,
              293
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_philosophical_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 3절이며, 통상 인용 2권 14장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c0d661ad0ca50e0e11cf8ce5adaf347376199fe08ea524d07fb497e97e93f21a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n496.jpg",
            "page_key": "1:291",
            "printed_page": 291,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6b172ad8a3df8ad6e420fbeb7d26e9f22c4b7801b12805810a9f2e4acd689c4f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Umbram autem et vacuum ipsorum a Democrito et Epicuro sumentes sibimetipsis aptaverunt, cum illi primum multum sermonem confecerint de vacuo et de atomis, quorum alterum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "716c5be32c9d7a3df7f0184c8bd0d075c05ebc9acb5f1104905a6cf87e7c10b5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n497.jpg",
            "page_key": "1:292",
            "printed_page": 292,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0b30ac642840d0097e848e9a8f206f4ca4c480915e7f6d5cc113c29d35787ddc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quidem quid esse vocaverunt, alterum vero, hoc quod non est, appellaverunt: quemadmodum et hi esse quidem illa, quae sunt intra Pleroma, vocant, quemadmodum illi atomos; non esse autem haec, quae sunt extra Pleroma, quemadmodum illi vacuum. Semetipsos ergo in hoc mundo, cum sint extra Pleroma, in locum qui non est deputaverunt. Quod autem dicunt imagines esse haec eorum quae sunt, rursus manifestissime Democriti et Platonis sententiam edisserunt. Democritus enim primus ait, multas et varias ab universitate figuras expressas descendisse in hunc mundum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22e9a896e4c811254dd03c9a25c298b7552b7b8aaaa99bb0924fb27fca36b7d9",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n498.jpg",
            "page_key": "1:293",
            "printed_page": 293,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4963861373eebec7c43986989955e800333cb82f97b2d615761705ca5955bf71",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Plato vero rursus materiam dicit, et exemplum, et Deum. Quos isti sequentes, figuras illius et exemplum imagines eorum quae sunt sursum, vocaverunt, per demutationem nominis semetipsos inventores et factores hujusmodi imaginariae fictionis gloriantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3ffb4a34ce40a2e96fb508c59440e3915170f7ed8fbe8e2b11bc80b73fbe367d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Umbram autem et vacuum ipsorum a Democrito et Epicuro sumentes sibimetipsis aptaverunt, cum illi primum multum sermonem confecerint de vacuo et de atomis, quorum alterum quidem quid esse vocaverunt, alterum vero, hoc quod non est, appellaverunt: quemadmodum et hi esse quidem illa, quae sunt intra Pleroma, vocant, quemadmodum illi atomos; non esse autem haec, quae sunt extra Pleroma, quemadmodum illi vacuum. Semetipsos ergo in hoc mundo, cum sint extra Pleroma, in locum qui non est deputaverunt. Quod autem dicunt imagines esse haec eorum quae sunt, rursus manifestissime Democriti et Platonis sententiam edisserunt. Democritus enim primus ait, multas et varias ab universitate figuras expressas descendisse in hunc mundum. Plato vero rursus materiam dicit, et exemplum, et Deum. Quos isti sequentes, figuras illius et exemplum imagines eorum quae sunt sursum, vocaverunt, per demutationem nominis semetipsos inventores et factores hujusmodi imaginariae fictionis gloriantes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "93d7f0da6abecf61873f7721774641372f4caa4b7ba5e91553e7b877c25ebf6f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "원자와 빈 공간에 붙인 있는 것과 없는 것의 구별을 보존했다. 저자는 이 구별을 플레로마 안팎에 적용하는 상대 집단의 주장을 비판한다.",
          "figuras는 찍혀 나온 모습들, exemplum은 본형, imagines는 형상으로 구분해 옮겼다. 데모크리토스와 플라톤을 연결하는 방식은 이 문단의 논증에 속한다.",
          "292-293쪽에 걸친 mundum은 낱말이 시작한 292쪽에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6b172ad8a3df8ad6e420fbeb7d26e9f22c4b7801b12805810a9f2e4acd689c4f",
              "sha256:0b30ac642840d0097e848e9a8f206f4ca4c480915e7f6d5cc113c29d35787ddc",
              "sha256:4963861373eebec7c43986989955e800333cb82f97b2d615761705ca5955bf71"
            ],
            "text": "자기들의 그림자와 빈 공간은 데모크리토스와 에피쿠로스에게서 가져다가 자기들에게 맞추었다. 그 철학자들이 먼저 빈 공간과 원자에 관해 많이 논했기 때문이다. 그중 하나를 있는 것이라 부르고, 다른 하나를 없는 것이라 불렀다. 그들이 원자를 있는 것으로 삼았듯이, 이들은 플레로마 안의 것을 있는 것이라 부른다. 그들이 빈 공간을 없는 것으로 삼았듯이, 이들은 플레로마 밖의 것을 없는 것이라 부른다. 그러므로 그들은 이 세상에서 플레로마 밖에 있는 자신들을 존재하지 않는 곳에 넣어 버린 셈이다. 이곳의 것들이 존재하는 것들의 형상이라는 말도, 데모크리토스와 플라톤의 견해를 아주 분명히 되풀이한다. 데모크리토스는 맨 먼저 만물에서 많고 다양한 모습들이 찍혀 나와 이 세상으로 내려왔다고 말했다. 플라톤은 다시 물질과 본형과 하나님을 말한다. 이들은 그들을 따라, 그의 모습들과 본형을 위에 있는 것들의 형상이라고 불렀다. 이름을 바꾸고서는 이런 상상 속 허구를 자기들이 발견하고 만들어 냈다고 자랑한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ffb4a34ce40a2e96fb508c59440e3915170f7ed8fbe8e2b11bc80b73fbe367d"
        ],
        "text": "자기들의 그림자와 빈 공간은 데모크리토스와 에피쿠로스에게서 가져다가 자기들에게 맞추었다. 그 철학자들이 먼저 빈 공간과 원자에 관해 많이 논했기 때문이다. 그중 하나를 있는 것이라 부르고, 다른 하나를 없는 것이라 불렀다. 그들이 원자를 있는 것으로 삼았듯이, 이들은 플레로마 안의 것을 있는 것이라 부른다. 그들이 빈 공간을 없는 것으로 삼았듯이, 이들은 플레로마 밖의 것을 없는 것이라 부른다. 그러므로 그들은 이 세상에서 플레로마 밖에 있는 자신들을 존재하지 않는 곳에 넣어 버린 셈이다. 이곳의 것들이 존재하는 것들의 형상이라는 말도, 데모크리토스와 플라톤의 견해를 아주 분명히 되풀이한다. 데모크리토스는 맨 먼저 만물에서 많고 다양한 모습들이 찍혀 나와 이 세상으로 내려왔다고 말했다. 플라톤은 다시 물질과 본형과 하나님을 말한다. 이들은 그들을 따라, 그의 모습들과 본형을 위에 있는 것들의 형상이라고 불렀다. 이름을 바꾸고서는 이런 상상 속 허구를 자기들이 발견하고 만들어 냈다고 자랑한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2f6d6bd68f894a476e3b1ab920b92f218c907d460c27c79fff87cf700673d06d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "work_location": "2.h18.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:853812dad294ecb3cec3f5e066c0e95c4a21999a0ff40badbe3c8d8239cf5e4a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ab1e726850c43184c9b4b8e0989c2f53842b4e8db2fe871d62e944f4ccfaae08",
            "sha256:eb504340160384e31d2cd4ddc05f5bc0460a80a5979efe1e12b52e321dba3f3c",
            "sha256:7233537d11b7fbb9ed4fb214ec18fabb2457aa0caa7121481e4f8e86f78842fc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0f0a8e335678ebadb4b68d0abedfbecdbb4915508b166f9b6ec1d02804748346"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9fef0bba8c14037eb436f0f8d64443915cc46c518a682e44a8056f99b7a56f55"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295,
              296
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 4절이며, 통상 인용 2권 14장 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4f263dedf3ba25d2b92d653e54322e1192c2bb6448e9b967991e9ef42592a06c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:853812dad294ecb3cec3f5e066c0e95c4a21999a0ff40badbe3c8d8239cf5e4a",
            "source_revision_id": "sha256:0f0a8e335678ebadb4b68d0abedfbecdbb4915508b166f9b6ec1d02804748346",
            "translation_revision_id": "sha256:9fef0bba8c14037eb436f0f8d64443915cc46c518a682e44a8056f99b7a56f55"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:618f106161dd2e8a336b227c7f5a4acd4ac7aa8443bef981901335255a2db492",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:853812dad294ecb3cec3f5e066c0e95c4a21999a0ff40badbe3c8d8239cf5e4a",
            "source_revision_id": "sha256:0f0a8e335678ebadb4b68d0abedfbecdbb4915508b166f9b6ec1d02804748346",
            "translation_revision_id": "sha256:9fef0bba8c14037eb436f0f8d64443915cc46c518a682e44a8056f99b7a56f55"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4f263dedf3ba25d2b92d653e54322e1192c2bb6448e9b967991e9ef42592a06c",
          "sha256:618f106161dd2e8a336b227c7f5a4acd4ac7aa8443bef981901335255a2db492"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295,
              296
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "여성 이름 판도라와 남성형 판도로스를 구별했다.",
            "printed_forms": [
              "Pandoram",
              "Pandoron"
            ],
            "printed_page": 296,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_name_gender"
          },
          {
            "explanation": "영적인 존재, 혼적인 존재, 육체적인 존재의 세 부류를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              295,
              296
            ],
            "printed_terms": [
              "spiritalibus",
              "animalibus",
              "corporalibus"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_substance_classes"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 4절이며, 통상 인용 2권 14장 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4876e3dfc511bda9f416da5b94d6a9b7d4527426466d9ce068d0f7d2d021e633",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n499.jpg",
            "page_key": "1:294",
            "printed_page": 294,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ab1e726850c43184c9b4b8e0989c2f53842b4e8db2fe871d62e944f4ccfaae08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et hoc autem quod ex subjecta materia dicunt fabricatorem fecisse mundum, et Anaxagoras, et Empedocles, et Plato primi ante hos dixerunt; ut videlicet datur intelligi, et ipsi a Matre sua inspirati. Quod autem ex necessitate unumquodque in illa secedit, ex quibus et factum esse dicunt; et hujus necessitatis servum esse Deum, ita ut non possit mortali immortalitatem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "30b9fcbe605c7bd7aff34cdafc432cd14bf58d99233028d7427b481817b1503f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n500.jpg",
            "page_key": "1:295",
            "printed_page": 295,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:eb504340160384e31d2cd4ddc05f5bc0460a80a5979efe1e12b52e321dba3f3c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "addere, vel corruptibili incorruptelam donare, sed secedere unumquemque in similem naturae suae substantiam, et hi qui ex porticu Stoici appellantur, et universi quotquot Deum ignorant, poëtae et conscriptores affirmant. Qui eandem habentes infidelitatem, spiritalibus quidem suam regionem attribuerunt, eam quae est intra Pleroma: animalibus autem medietatis: corporalibus autem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "665530e626941ecca819d8bc617c32aef189cf4a01e542c2968eee82f7f6d570",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n501.jpg",
            "page_key": "1:296",
            "printed_page": 296,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7233537d11b7fbb9ed4fb214ec18fabb2457aa0caa7121481e4f8e86f78842fc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod choicum: et praeter haec nihil posse Deum, sed unumquemque praedictorum ad ea, quae sunt ejusdem substantiae, secedere affirmant. Quod autem Salvatorem ex omnibus factum esse Aeonibus dicant, omnibus in eum deponentibus velut florem suum, non extra Hesiodi Pandoram novum aliquid afferunt. Quae enim ille ait de illa, haec hi de Salvatore insinuant, Pandoron introducentes eum, quasi unusquisque Aeonum, quod haberet optimum, donaverit ei. Ipsam autem eduliorum et reliquarum operationum indifferentem sententiam, et quod putent a nemine in totum posse coinquinari propter generositatem, licet quodcunque manducent vel operentur, a Cynicis possederunt, cum sint cum eis ejusdem testamenti. Et minutiloquium, et subtilitatem circa quaestiones, cum sit Aristotelicum, inferre fidei conantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0f0a8e335678ebadb4b68d0abedfbecdbb4915508b166f9b6ec1d02804748346",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et hoc autem quod ex subjecta materia dicunt fabricatorem fecisse mundum, et Anaxagoras, et Empedocles, et Plato primi ante hos dixerunt; ut videlicet datur intelligi, et ipsi a Matre sua inspirati. Quod autem ex necessitate unumquodque in illa secedit, ex quibus et factum esse dicunt; et hujus necessitatis servum esse Deum, ita ut non possit mortali immortalitatem addere, vel corruptibili incorruptelam donare, sed secedere unumquemque in similem naturae suae substantiam, et hi qui ex porticu Stoici appellantur, et universi quotquot Deum ignorant, poëtae et conscriptores affirmant. Qui eandem habentes infidelitatem, spiritalibus quidem suam regionem attribuerunt, eam quae est intra Pleroma: animalibus autem medietatis: corporalibus autem, quod choicum: et praeter haec nihil posse Deum, sed unumquemque praedictorum ad ea, quae sunt ejusdem substantiae, secedere affirmant. Quod autem Salvatorem ex omnibus factum esse Aeonibus dicant, omnibus in eum deponentibus velut florem suum, non extra Hesiodi Pandoram novum aliquid afferunt. Quae enim ille ait de illa, haec hi de Salvatore insinuant, Pandoron introducentes eum, quasi unusquisque Aeonum, quod haberet optimum, donaverit ei. Ipsam autem eduliorum et reliquarum operationum indifferentem sententiam, et quod putent a nemine in totum posse coinquinari propter generositatem, licet quodcunque manducent vel operentur, a Cynicis possederunt, cum sint cum eis ejusdem testamenti. Et minutiloquium, et subtilitatem circa quaestiones, cum sit Aristotelicum, inferre fidei conantur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1aa0172ae52d562167c455e83c4a6d5ea82b3e526ef4fadb41ce489ed6754543",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 읽기 단위는 통상 14장 4-5절을 함께 담는다. 철학자들도 어머니에게서 영감을 받았다는 말은 상대의 설명을 되돌려 적용하는 저자의 반어이다.",
          "영적인 존재, 혼적인 존재, 육체적인 존재의 영역을 각각 플레로마 안, 중간, 흙의 영역으로 구별했다. animalibus는 이 구분에서 혼적인 존재를 뜻한다.",
          "여성 이름 Pandoram은 판도라, 남성형 Pandoron은 판도로스로 옮겼다. 아이온들이 자기의 가장 좋은 것을 바쳤다는 주장과 연결되는 이름의 변화이다.",
          "generositas는 고귀한 태생으로 옮겼다. 296쪽 각주 3은 어머니에게서 나온 영적 씨라는 주장과 연결한다. 같은 문장의 indifferentem sententiam은 음식과 행위에 선악의 차이가 없다는 견해로 풀었다.",
          "ejusdem testamenti는 같은 동맹에 속한다고 옮겼다. 296쪽 각주 4도 이곳의 표현을 결합과 공동체의 뜻으로 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ab1e726850c43184c9b4b8e0989c2f53842b4e8db2fe871d62e944f4ccfaae08",
              "sha256:eb504340160384e31d2cd4ddc05f5bc0460a80a5979efe1e12b52e321dba3f3c",
              "sha256:7233537d11b7fbb9ed4fb214ec18fabb2457aa0caa7121481e4f8e86f78842fc"
            ],
            "text": "제작자가 이미 주어진 물질로 세상을 만들었다는 말도, 아낙사고라스와 엠페도클레스와 플라톤이 이들보다 먼저 말했다. 알고 보니, 그들도 자기들 어머니에게서 영감을 받았던 모양이다. 저마다 필연에 따라 자신이 생겨났다고 말하는 것들로 되돌아가며, 하나님도 그 필연의 종이라고 한다. 그래서 죽을 것에 불멸을 더하거나 썩을 것에 썩지 않음을 줄 수 없고, 각자는 자기 본성과 비슷한 실체로 돌아간다는 것이다. 주랑에서 이름을 얻어 스토아 학파라 불리는 이들과, 하나님을 모르는 모든 시인과 저술가도 이렇게 단언한다. 이들도 같은 불신을 품고, 영적인 존재들에게는 고유한 영역, 곧 플레로마 안의 영역을, 혼적인 존재들에게는 중간 영역을, 육체적인 존재들에게는 흙의 영역을 배정했다. 하나님도 그 밖에는 아무것도 할 수 없고, 앞서 말한 존재들 각각은 같은 실체를 지닌 것들로 돌아간다고 단언한다. 모든 아이온이 자기의 꽃 같은 것을 구원자에게 바쳐, 구원자가 모든 아이온에게서 만들어졌다는 말도, 헤시오도스의 판도라를 벗어난 새로운 내용을 내놓지 못한다. 그가 판도라에 관해 말한 것을 이들은 구원자에 관해 제시한다. 아이온마다 자신이 가진 가장 좋은 것을 그에게 주었다고 하며, 그를 판도로스로 내세운다. 음식과 나머지 행위에 선악의 차이가 없다는 견해도, 무엇을 먹거나 행하든 고귀한 태생 때문에 아무에게도 전혀 더럽혀질 수 없다는 생각도, 퀴니코스 학파에게서 물려받았다. 그들과 같은 동맹에 속하기 때문이다. 자잘한 말과 질문에 관한 세밀한 구분은 아리스토텔레스의 것인데, 이를 신앙에 끌어들이려 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0f0a8e335678ebadb4b68d0abedfbecdbb4915508b166f9b6ec1d02804748346"
        ],
        "text": "제작자가 이미 주어진 물질로 세상을 만들었다는 말도, 아낙사고라스와 엠페도클레스와 플라톤이 이들보다 먼저 말했다. 알고 보니, 그들도 자기들 어머니에게서 영감을 받았던 모양이다. 저마다 필연에 따라 자신이 생겨났다고 말하는 것들로 되돌아가며, 하나님도 그 필연의 종이라고 한다. 그래서 죽을 것에 불멸을 더하거나 썩을 것에 썩지 않음을 줄 수 없고, 각자는 자기 본성과 비슷한 실체로 돌아간다는 것이다. 주랑에서 이름을 얻어 스토아 학파라 불리는 이들과, 하나님을 모르는 모든 시인과 저술가도 이렇게 단언한다. 이들도 같은 불신을 품고, 영적인 존재들에게는 고유한 영역, 곧 플레로마 안의 영역을, 혼적인 존재들에게는 중간 영역을, 육체적인 존재들에게는 흙의 영역을 배정했다. 하나님도 그 밖에는 아무것도 할 수 없고, 앞서 말한 존재들 각각은 같은 실체를 지닌 것들로 돌아간다고 단언한다. 모든 아이온이 자기의 꽃 같은 것을 구원자에게 바쳐, 구원자가 모든 아이온에게서 만들어졌다는 말도, 헤시오도스의 판도라를 벗어난 새로운 내용을 내놓지 못한다. 그가 판도라에 관해 말한 것을 이들은 구원자에 관해 제시한다. 아이온마다 자신이 가진 가장 좋은 것을 그에게 주었다고 하며, 그를 판도로스로 내세운다. 음식과 나머지 행위에 선악의 차이가 없다는 견해도, 무엇을 먹거나 행하든 고귀한 태생 때문에 아무에게도 전혀 더럽혀질 수 없다는 생각도, 퀴니코스 학파에게서 물려받았다. 그들과 같은 동맹에 속하기 때문이다. 자잘한 말과 질문에 관한 세밀한 구분은 아리스토텔레스의 것인데, 이를 신앙에 끌어들이려 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9fef0bba8c14037eb436f0f8d64443915cc46c518a682e44a8056f99b7a56f55",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
      },
      "work_location": "2.h18.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6677f8a2f167f9dbfefe8d4c1f19b3ec938b78493da7a2a69ce4fc11e3d985c4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6d3226c3575ab0a56fbb23131f25cbae96ff02626b9aba6fd9d3288619d6dd7a",
            "sha256:4bb7e03ba9f01c7ed6d4bd929bdd7a7212e48a6c64e1f8cd57a0290909c978cd",
            "sha256:b5c3780a7f64814dbb95153938e05a56e06ddf55e51f6dcf0b7b875f672e0138",
            "sha256:907b5bb61ac79fd8f66d4c2fe83913223cbc7d63755521e85f91004da9c2922a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1609c9cc5f65b58e6c23ae614d4d3479c74c97ae0ebe57dc02cd0b490d60bcb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b72e44d6983e49754868543fc13a3a06e7f892e4e0fca8311e3e58913d80a84a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              296,
              297,
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 5절이며, 통상 인용 2권 14장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1bf5f4f2f57922eb9c3e8060f68123b9728f1f07365f8aa75ce91c477f939d8b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6677f8a2f167f9dbfefe8d4c1f19b3ec938b78493da7a2a69ce4fc11e3d985c4",
            "source_revision_id": "sha256:d1609c9cc5f65b58e6c23ae614d4d3479c74c97ae0ebe57dc02cd0b490d60bcb",
            "translation_revision_id": "sha256:b72e44d6983e49754868543fc13a3a06e7f892e4e0fca8311e3e58913d80a84a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d04c42fadf8680da0e8e18d2930b4bbf1125cccd507a889db536764dac461e2f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6677f8a2f167f9dbfefe8d4c1f19b3ec938b78493da7a2a69ce4fc11e3d985c4",
            "source_revision_id": "sha256:d1609c9cc5f65b58e6c23ae614d4d3479c74c97ae0ebe57dc02cd0b490d60bcb",
            "translation_revision_id": "sha256:b72e44d6983e49754868543fc13a3a06e7f892e4e0fca8311e3e58913d80a84a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1bf5f4f2f57922eb9c3e8060f68123b9728f1f07365f8aa75ce91c477f939d8b",
          "sha256:d04c42fadf8680da0e8e18d2930b4bbf1125cccd507a889db536764dac461e2f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              296,
              297,
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "in quantum enim",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, note 3 beginning on p. 298 and continuing on p. 299",
            "explanation": "Harvey가 제안한 부분 교정을 채택했다. est와 defatigata 등 나머지 인쇄 구문은 유지하고 구문의 어려움을 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 299,
            "printed_text": "in quem",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "numeric_sequence": [
              1,
              2,
              4,
              5
            ],
            "printed_page": 299,
            "printed_terms": [
              "Hen",
              "Dyadem",
              "Tetradem",
              "Pentadem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number_sequence"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 5절이며, 통상 인용 2권 14장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "665530e626941ecca819d8bc617c32aef189cf4a01e542c2968eee82f7f6d570",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n501.jpg",
            "page_key": "1:296",
            "printed_page": 296,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6d3226c3575ab0a56fbb23131f25cbae96ff02626b9aba6fd9d3288619d6dd7a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod autem velint in numeros transferre universum hoc,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9f150922032770bf42200537e09774ac9041411ec0fa211e6da772dc4c7df000",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n502.jpg",
            "page_key": "1:297",
            "printed_page": 297,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4bb7e03ba9f01c7ed6d4bd929bdd7a7212e48a6c64e1f8cd57a0290909c978cd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "a Pythagoricis acceperunt. Primum enim hi initium omnium numeros substituerunt, et initium ipsorum parem et imparem, ex quibus et ea quae sensibilia et insensata sunt, subjecerunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1713fe50a436607b294da1ff88595c29ed697ded8c5766b31b727984fd89698b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n503.jpg",
            "page_key": "1:298",
            "printed_page": 298,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b5c3780a7f64814dbb95153938e05a56e06ddf55e51f6dcf0b7b875f672e0138",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et altera quidem substitutionis initia esse: altera autem sensationis et substantiae: ex quibus primis omnia perfecta dicunt, quemadmodum statuam de aeramento et de formatione. Hoc autem ii his qui sunt extra Pleroma aptaverunt. Sensationis autem initia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "71ff4adeb807039d01bd1ba7fb768ebb6ce573a46dfbe290339469d2f5ab4f89",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n504.jpg",
            "page_key": "1:299",
            "printed_page": 299,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:907b5bb61ac79fd8f66d4c2fe83913223cbc7d63755521e85f91004da9c2922a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dixerunt, in quantum enim sensus intelligens est ejus quod primum assumptum est, quaerit quoadusque defatigata ad unum et indivisibile concurrat. Et esse omnium initium, et substantiam universae generationis Hen, id est Unum: ex hoc autem Dyadem, et Tetradem, et Pentadem, et reliquorum multifariam generationem. Haec hi ad verbum de Plenitudine suorum et Bytho dicunt: unde etiam et eas quae sunt de uno, conjugationes annituntur introducere, quae Marcus velut sua jactans, velut novius aliquid visus est praeter reliquos adinvenisse, Pythagorae quaternationem, velut genesin et matrem omnium enarrans.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d1609c9cc5f65b58e6c23ae614d4d3479c74c97ae0ebe57dc02cd0b490d60bcb",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quod autem velint in numeros transferre universum hoc, a Pythagoricis acceperunt. Primum enim hi initium omnium numeros substituerunt, et initium ipsorum parem et imparem, ex quibus et ea quae sensibilia et insensata sunt, subjecerunt. Et altera quidem substitutionis initia esse: altera autem sensationis et substantiae: ex quibus primis omnia perfecta dicunt, quemadmodum statuam de aeramento et de formatione. Hoc autem ii his qui sunt extra Pleroma aptaverunt. Sensationis autem initia dixerunt, in quantum enim sensus intelligens est ejus quod primum assumptum est, quaerit quoadusque defatigata ad unum et indivisibile concurrat. Et esse omnium initium, et substantiam universae generationis Hen, id est Unum: ex hoc autem Dyadem, et Tetradem, et Pentadem, et reliquorum multifariam generationem. Haec hi ad verbum de Plenitudine suorum et Bytho dicunt: unde etiam et eas quae sunt de uno, conjugationes annituntur introducere, quae Marcus velut sua jactans, velut novius aliquid visus est praeter reliquos adinvenisse, Pythagorae quaternationem, velut genesin et matrem omnium enarrans.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a55b4adcd25c0459e8268bad465c21b4d357236289aef9fe5b74557e4d2e199c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "짝수와 홀수라는 parem et imparem을 보존했다. 뒤의 수는 헨, 디아스, 테트라스, 펜타스의 순서이며, 한국어에서는 하나, 둘, 넷, 다섯으로 옮겼다.",
          "substitutionis는 성립, 첫 sensationis는 감각으로 옮겼다. 298쪽 각주 1은 두 부류를 지적인 실체와 감각적·물질적 실체의 원리로 설명한다. 청동과 형태로 이루어진 조각상의 비유가 이어진다.",
          "두 번째 Sensationis는 지성의 탐구를 설명하는 문맥에서 사유로 옮겼다. 298쪽 각주 3도 이곳에 대응할 그리스어를 사유라는 뜻으로 추정한다.",
          "299쪽의 in quem은 298-299쪽 각주 3에서 Harvey가 제안한 in quantum enim으로 채택했다. 지성이 처음 받아들인 것을 이해하는 만큼 탐구하다가 하나이자 나눌 수 없는 것에 이른다는 문맥으로 풀었다. 여성형 defatigata와 나머지 인쇄 구문은 유지했으며, 이 구문은 추가 대조 항목이다.",
          "Plenitudo는 충만함, quaternatio는 넷으로 옮겼다. 마르코스가 퓌타고라스의 수 설명을 자기 것으로 내세운다는 것은 본문 저자의 주장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6d3226c3575ab0a56fbb23131f25cbae96ff02626b9aba6fd9d3288619d6dd7a",
              "sha256:4bb7e03ba9f01c7ed6d4bd929bdd7a7212e48a6c64e1f8cd57a0290909c978cd",
              "sha256:b5c3780a7f64814dbb95153938e05a56e06ddf55e51f6dcf0b7b875f672e0138",
              "sha256:907b5bb61ac79fd8f66d4c2fe83913223cbc7d63755521e85f91004da9c2922a"
            ],
            "text": "이 우주 전체를 수로 바꾸어 놓으려는 것은 퓌타고라스 학파에게서 받아들였다. 그들이 처음으로 수를 만물의 시작으로 삼고, 짝수와 홀수를 수의 시작으로 두었으며, 감각으로 알 수 있는 것과 알 수 없는 것이 거기서 나왔다고 설정했기 때문이다. 어떤 것은 성립의 원리이고, 다른 것은 감각과 실체의 원리라고 했다. 조각상이 청동과 형태로 이루어지듯이, 이 첫 원리들로 만물이 완성된다고 말했다. 이들은 이를 플레로마 밖의 것들에 맞추었다. 사유의 원리들에 관해서는 다음처럼 말했다. 지성은 처음 받아들인 것을 이해하는 만큼 탐구하며, 지친 끝에 하나이자 나눌 수 없는 것에 이른다는 것이다. 만물의 시작이며 모든 생성의 실체는 헨, 곧 하나라고 했다. 여기서 둘이, 넷이, 다섯이, 그리고 나머지 것들의 다채로운 생성이 나온다는 것이다. 이들은 자기들의 충만함과 뷔토스에 관해 바로 이 말을 한다. 그래서 하나에서 나온 짝들도 도입하려 애쓴다. 마르코스는 이를 자기 것인 양 자랑하며, 퓌타고라스의 넷을 만물의 기원이자 어머니라고 설명함으로써, 다른 이들보다 더 새로운 것을 발견한 듯 보였다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1609c9cc5f65b58e6c23ae614d4d3479c74c97ae0ebe57dc02cd0b490d60bcb"
        ],
        "text": "이 우주 전체를 수로 바꾸어 놓으려는 것은 퓌타고라스 학파에게서 받아들였다. 그들이 처음으로 수를 만물의 시작으로 삼고, 짝수와 홀수를 수의 시작으로 두었으며, 감각으로 알 수 있는 것과 알 수 없는 것이 거기서 나왔다고 설정했기 때문이다. 어떤 것은 성립의 원리이고, 다른 것은 감각과 실체의 원리라고 했다. 조각상이 청동과 형태로 이루어지듯이, 이 첫 원리들로 만물이 완성된다고 말했다. 이들은 이를 플레로마 밖의 것들에 맞추었다. 사유의 원리들에 관해서는 다음처럼 말했다. 지성은 처음 받아들인 것을 이해하는 만큼 탐구하며, 지친 끝에 하나이자 나눌 수 없는 것에 이른다는 것이다. 만물의 시작이며 모든 생성의 실체는 헨, 곧 하나라고 했다. 여기서 둘이, 넷이, 다섯이, 그리고 나머지 것들의 다채로운 생성이 나온다는 것이다. 이들은 자기들의 충만함과 뷔토스에 관해 바로 이 말을 한다. 그래서 하나에서 나온 짝들도 도입하려 애쓴다. 마르코스는 이를 자기 것인 양 자랑하며, 퓌타고라스의 넷을 만물의 기원이자 어머니라고 설명함으로써, 다른 이들보다 더 새로운 것을 발견한 듯 보였다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b72e44d6983e49754868543fc13a3a06e7f892e4e0fca8311e3e58913d80a84a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
      },
      "work_location": "2.h18.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:30daef5f510060feafe5a7e90ad32b7b948d7fb9561f42377c18c77063b96dd6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:65d24e871c4be95a021a6d09e184cf923413d1a007095df4ed8779a517a667e9",
            "sha256:74e2da14682e239e779dc38a9888a43bcd2ce41b350beac8bd1084a0b418c884"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6f753e45d27478c9753a26de09750098749841e1bd60c10e58dddfbc9db5663a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:888cad45dba134dd841c4a0069856d466b999ba4d57d1602281012857792871e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 6절이며, 통상 인용 2권 14장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:943323f04bb1a4e10460b2f21470f28426c7d78741f86cbbb31bad8270fe42b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30daef5f510060feafe5a7e90ad32b7b948d7fb9561f42377c18c77063b96dd6",
            "source_revision_id": "sha256:6f753e45d27478c9753a26de09750098749841e1bd60c10e58dddfbc9db5663a",
            "translation_revision_id": "sha256:888cad45dba134dd841c4a0069856d466b999ba4d57d1602281012857792871e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8b99db3fe3fa9feeaf61627569713f081d2948956cd894219d1ad93122574049",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30daef5f510060feafe5a7e90ad32b7b948d7fb9561f42377c18c77063b96dd6",
            "source_revision_id": "sha256:6f753e45d27478c9753a26de09750098749841e1bd60c10e58dddfbc9db5663a",
            "translation_revision_id": "sha256:888cad45dba134dd841c4a0069856d466b999ba4d57d1602281012857792871e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:943323f04bb1a4e10460b2f21470f28426c7d78741f86cbbb31bad8270fe42b0",
          "sha256:8b99db3fe3fa9feeaf61627569713f081d2948956cd894219d1ad93122574049"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "1 Timothy 6:20",
            "explanation": "novitates를 새로운 말들로 옮기고, 인쇄 각주가 논의하는 인용 형태를 보존했다.",
            "printed_pages": [
              299,
              300
            ],
            "printed_text": "vocum novitates falsae agnitionis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "어머니와 아버지의 씨를 동격으로 둔 인쇄 독법을 유지한다. 각주 2에는 vel 보충 제안이 실려 있다.",
            "printed_page": 300,
            "printed_text": "Matrem autem ipsorum, semen paternale",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_apposition"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 11:27; Luke 10:22",
            "explanation": "완료형 cognovit와 아들 외에는 아무도라는 예외 관계, 끝의 nemo와 neminem을 잇는 말놀이를 보존했다.",
            "printed_page": 300,
            "printed_text": "Nemo cognovit Patrem, nisi Filius",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 6절이며, 통상 인용 2권 14장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "71ff4adeb807039d01bd1ba7fb768ebb6ce573a46dfbe290339469d2f5ab4f89",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n504.jpg",
            "page_key": "1:299",
            "printed_page": 299,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:65d24e871c4be95a021a6d09e184cf923413d1a007095df4ed8779a517a667e9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dicemus autem adversus eos: utrumne hi omnes qui praedicti sunt, cum quibus eadem dicentes arguimini, cognoverunt veritatem, aut non cognoverunt? Et si quidem cognoverunt, superflua est Salvatoris in hunc mundum descensio. Ut quid enim descendebat? An nunquid ut eam quae cognoscebatur veritas, in agnitionem adduceret his, qui cognoscunt eam hominibus? Si autem non cognoverunt; quemadmodum eadem cum his, qui veritatem non cognoscebant, dicentes, solos vosmetipsos eam quae est super omnia cognitio habere gloriamini, quam etiam, qui ignorant Deum, habent? Secundum antiphrasin ergo, veritatis ignorantiam, agnitionem vocant: et bene Paulus ait, vocum novitates",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a9cfe26770ccb28c64b77b1938c423677eff480f3ae6e881f00445217e93bb3d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n505.jpg",
            "page_key": "1:300",
            "printed_page": 300,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:74e2da14682e239e779dc38a9888a43bcd2ce41b350beac8bd1084a0b418c884",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "falsae agnitionis. Vere enim falsa agnitio ipsorum inventa est. Si autem impudenter agentes super haec dicent, homines quidem non cognovisse veritatem, Matrem autem ipsorum, semen paternale, per tales homines, quemadmodum et per Prophetas, enunciasse mysteria veritatis, ignorante Demiurgo: primo quidem non talia enarrant, quae sunt praedicta, ut non et a quolibet intelligantur: etenim ipsi homines sciebant quae dicebant, et discipuli ipsorum, et horum successores; post deinde, vel Mater vel semen si cognoscebant et enarrabant ea quae erant veritatis, veritas autem pater, Salvator ergo secundum eos erit mentitus, dicens: Nemo cognovit Patrem, nisi Filius. Si enim cognitus est vel a matre, vel a semine ejus, solutum est illud, quod Nemo cognovit Patrem nisi Filius; nisi si semen ipsorum, vel matrem neminem esse dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6f753e45d27478c9753a26de09750098749841e1bd60c10e58dddfbc9db5663a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Dicemus autem adversus eos: utrumne hi omnes qui praedicti sunt, cum quibus eadem dicentes arguimini, cognoverunt veritatem, aut non cognoverunt? Et si quidem cognoverunt, superflua est Salvatoris in hunc mundum descensio. Ut quid enim descendebat? An nunquid ut eam quae cognoscebatur veritas, in agnitionem adduceret his, qui cognoscunt eam hominibus? Si autem non cognoverunt; quemadmodum eadem cum his, qui veritatem non cognoscebant, dicentes, solos vosmetipsos eam quae est super omnia cognitio habere gloriamini, quam etiam, qui ignorant Deum, habent? Secundum antiphrasin ergo, veritatis ignorantiam, agnitionem vocant: et bene Paulus ait, vocum novitates falsae agnitionis. Vere enim falsa agnitio ipsorum inventa est. Si autem impudenter agentes super haec dicent, homines quidem non cognovisse veritatem, Matrem autem ipsorum, semen paternale, per tales homines, quemadmodum et per Prophetas, enunciasse mysteria veritatis, ignorante Demiurgo: primo quidem non talia enarrant, quae sunt praedicta, ut non et a quolibet intelligantur: etenim ipsi homines sciebant quae dicebant, et discipuli ipsorum, et horum successores; post deinde, vel Mater vel semen si cognoscebant et enarrabant ea quae erant veritatis, veritas autem pater, Salvator ergo secundum eos erit mentitus, dicens: Nemo cognovit Patrem, nisi Filius. Si enim cognitus est vel a matre, vel a semine ejus, solutum est illud, quod Nemo cognovit Patrem nisi Filius; nisi si semen ipsorum, vel matrem neminem esse dicunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5956daf4e71f4ccd1fa6e95180a79b0462dad1eeecbb9e4f30880fa28c12e6ce",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "앞의 철학자들이 진리를 알았는지에 따라 두 갈래로 묻는 논증이다. 구원자의 내려옴이 불필요하다는 문장은 상대의 전제를 따랐을 때 생기는 결과로 제시된다.",
          "디모데전서 6:20을 인용하는 vocum novitates falsae agnitionis는 거짓 지식의 새로운 말들로 옮겼다. 299쪽 각주 3과 300쪽 각주 1은 이 새로운 말들이라는 독법과 인용 전승을 논의한다.",
          "Matrem ... semen paternale는 아버지의 씨인 어머니라는 동격으로 옮겼다. 300쪽 각주 2는 그 사이에 vel을 보충하는 Grabe의 제안도 소개한다. 뒤의 vel Mater vel semen은 어머니든 씨든이라는 선택 관계로 구별했다.",
          "아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했다는 인용에서 완료형 cognovit와 예외 관계를 보존했다. 마태복음 11:27과 누가복음 10:22에 대응하는 문구이다.",
          "마지막 문장은 인용문의 Nemo와 neminem을 연결해, 그들이 어머니나 씨를 아무도라고 부르는 경우를 반어적으로 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:65d24e871c4be95a021a6d09e184cf923413d1a007095df4ed8779a517a667e9",
              "sha256:74e2da14682e239e779dc38a9888a43bcd2ce41b350beac8bd1084a0b418c884"
            ],
            "text": "우리는 그들에게 이렇게 반문하겠다. 앞서 말한 이들 모두, 곧 너희가 같은 말을 한다고 지적받는 그들은 진리를 알았느냐, 몰랐느냐? 알았다면, 구원자가 이 세상에 내려온 것은 불필요하다. 무엇 때문에 내려왔겠느냐? 진리를 아는 사람들에게 이미 알려진 진리를 알려 주려고 왔단 말이냐? 그들이 몰랐다면, 진리를 모르는 이들과 같은 말을 하면서, 어떻게 너희만 만물 위에 있는 지식을 지녔다고 자랑하느냐? 하나님을 모르는 이들조차 그 지식을 지니고 있지 않으냐? 그러므로 그들은 진리를 모르는 것을 반대말로 지식이라고 부른다. 바울은 적절하게 “거짓 지식의 새로운 말들”이라고 했다. 실제로 그들의 지식은 거짓으로 드러났다. 이에 대해 그들이 뻔뻔스럽게 이렇게 말한다고 하자. 사람들은 진리를 몰랐지만, 아버지의 씨인 자기들의 어머니가 예언자들을 통하여 했던 것처럼, 그런 사람들을 통하여 데미우르고스 몰래 진리의 신비를 알렸다는 것이다. 우선, 앞서 열거한 그들의 이야기는 누구나 이해할 수 있는 내용이다. 그 사람들 자신이 무엇을 말하는지 알았고, 그들의 제자들과 계승자들도 알았기 때문이다. 다음으로, 어머니든 씨든 진리에 속한 것을 알고 이야기했다면, 그리고 진리가 아버지라면, 그들의 말대로라면 구원자는 이렇게 말하여 거짓말한 셈이다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했다.” 어머니나 그 씨가 아버지를 알았다면, “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했다”는 말은 무너지기 때문이다. 그들이 자기들의 씨나 어머니를 ‘아무도’라고 부른다면 모를까."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6f753e45d27478c9753a26de09750098749841e1bd60c10e58dddfbc9db5663a"
        ],
        "text": "우리는 그들에게 이렇게 반문하겠다. 앞서 말한 이들 모두, 곧 너희가 같은 말을 한다고 지적받는 그들은 진리를 알았느냐, 몰랐느냐? 알았다면, 구원자가 이 세상에 내려온 것은 불필요하다. 무엇 때문에 내려왔겠느냐? 진리를 아는 사람들에게 이미 알려진 진리를 알려 주려고 왔단 말이냐? 그들이 몰랐다면, 진리를 모르는 이들과 같은 말을 하면서, 어떻게 너희만 만물 위에 있는 지식을 지녔다고 자랑하느냐? 하나님을 모르는 이들조차 그 지식을 지니고 있지 않으냐? 그러므로 그들은 진리를 모르는 것을 반대말로 지식이라고 부른다. 바울은 적절하게 “거짓 지식의 새로운 말들”이라고 했다. 실제로 그들의 지식은 거짓으로 드러났다. 이에 대해 그들이 뻔뻔스럽게 이렇게 말한다고 하자. 사람들은 진리를 몰랐지만, 아버지의 씨인 자기들의 어머니가 예언자들을 통하여 했던 것처럼, 그런 사람들을 통하여 데미우르고스 몰래 진리의 신비를 알렸다는 것이다. 우선, 앞서 열거한 그들의 이야기는 누구나 이해할 수 있는 내용이다. 그 사람들 자신이 무엇을 말하는지 알았고, 그들의 제자들과 계승자들도 알았기 때문이다. 다음으로, 어머니든 씨든 진리에 속한 것을 알고 이야기했다면, 그리고 진리가 아버지라면, 그들의 말대로라면 구원자는 이렇게 말하여 거짓말한 셈이다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했다.” 어머니나 그 씨가 아버지를 알았다면, “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했다”는 말은 무너지기 때문이다. 그들이 자기들의 씨나 어머니를 ‘아무도’라고 부른다면 모를까.",
        "translation_revision_id": "sha256:888cad45dba134dd841c4a0069856d466b999ba4d57d1602281012857792871e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
      },
      "work_location": "2.h18.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f99c67068942973928b0734982c17edf8ec2eba695b328ce8991429786b85e79",
        "part_links": [
          [
            "sha256:436f9aead02e4dd1cbc5c7eb04da8fa0114af9c82b91b187e9021d90d5c49723",
            "sha256:1d19e9e47e68234407f556ece8c1a1c2a3233343948e9fdfc012d8831bfa2c0f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:df424f4a4907090e81dd9b17ceb9d4d1ee853244f574ae6d5f1a4c9172a2b011"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2859e2517ad1311418d373f7d159b4bda0a9ab0f3563e403b5e8df08946410e7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 18장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              301,
              302
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8,
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 7절이며, 통상 인용 2권 14장 8-9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3b446cdca9d31d01096907010374806e7cc548fc341e14eb073101dc1daeef3c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f99c67068942973928b0734982c17edf8ec2eba695b328ce8991429786b85e79",
            "source_revision_id": "sha256:df424f4a4907090e81dd9b17ceb9d4d1ee853244f574ae6d5f1a4c9172a2b011",
            "translation_revision_id": "sha256:2859e2517ad1311418d373f7d159b4bda0a9ab0f3563e403b5e8df08946410e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:67ee7a04389594dcb35abf97a90f7e1df5560b3e4e9a6e31983de9a9ad76f8c9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f99c67068942973928b0734982c17edf8ec2eba695b328ce8991429786b85e79",
            "source_revision_id": "sha256:df424f4a4907090e81dd9b17ceb9d4d1ee853244f574ae6d5f1a4c9172a2b011",
            "translation_revision_id": "sha256:2859e2517ad1311418d373f7d159b4bda0a9ab0f3563e403b5e8df08946410e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3b446cdca9d31d01096907010374806e7cc548fc341e14eb073101dc1daeef3c",
          "sha256:67ee7a04389594dcb35abf97a90f7e1df5560b3e4e9a6e31983de9a9ad76f8c9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h18-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103214.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              301,
              302
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8,
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "판본이 대괄호로 둔 진리와를 한국어에서도 구별한다.",
            "printed_page": 301,
            "printed_text": "[Veritatis et]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "본문 형태를 유지하고 현혹하여 받아들이게 한다는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 301,
            "printed_text": "dissuadentes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_contextual_verb"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "대괄호의 열을 보존한다. 각주는 이 보충의 사본 근거에 관한 편집자들의 의견 차이를 기록한다.",
            "printed_page": 301,
            "printed_text": "[decem]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "adopted_text": "Bythium",
            "explanation": "열 아이온의 이름 뷔티오스를 채택하고 뷔토스와 구별한다.",
            "printed_page": 302,
            "printed_text": "Bythum [Bythium]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of bracketed edition correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision (Latin rendering of the proposed Greek reading)",
            "adopted_text": "in Pleromate",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 302 note 8, πληρώματι for ἐκτρώματι",
            "explanation": "구원자가 아이온들에게서 실체를 얻는 문장에 대해 Harvey가 제안한 그리스어 교정을 라틴어 in Pleromate로 반영했다. 인쇄 독법과 추정 교정의 책임을 함께 기록한다.",
            "printed_page": 302,
            "printed_text": "in labe",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "W. Wigan Harvey (Greek reconstruction)",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 18장 7절이며, 통상 인용 2권 14장 8-9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "be4b3ea51894a6ee205c49f206774ce6520dcd6ecce4cc36b1e9e5a53e44cc9d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n506.jpg",
            "page_key": "1:301",
            "printed_page": 301,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:436f9aead02e4dd1cbc5c7eb04da8fa0114af9c82b91b187e9021d90d5c49723",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et usque hoc quidem per humanas affectiones, et per id quod similia dicant multis ignorantibus Deum, verisimiliter visi sunt abstrahere quosdam, attrahentes per ea quae assueti sunt in eum qui est de omnibus sermonem, Verbi Dei genesin exponentes, et [Veritatis et] Vitae, adhuc etiam Sensus, et Dei emissiones obstetricantes. Quae autem ex his non verisimiliter et sine ostensione, omnia ex omnibus mentiti sunt. Quemadmodum qui assuetas escas, et ut illiciant, praemittunt, uti capiant aliquod animal, sensim blandientes eis per assueta pabula, quousque accipiant; sumentes autem ea captiva, alligant amarissime, et ducunt per vim abstrahentes quocunque ipsi voluerint: sic autem et hi paulatim mansueti dissuadentes per pithanologiam assumere praedictam emissionem, inferunt neque congruentia, neque opinatas reliquarum emissionum species, ex Logo quidem et Zoe [decem] dicentes Aeonas emissos, de Anthropo autem et Ecclesia, duodecim: et horum nec ostensionem, nec testimonia, nec verisimilitudinem, nec in totum aliquid talium habentes, frustra autem et prout evenit, credi volunt, ex Logo et Zoe",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4fb5c00c6e5fb4d24c009c032008d109de6017f780b86f69bfebfcb9d7aeee86",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n507.jpg",
            "page_key": "1:302",
            "printed_page": 302,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1d19e9e47e68234407f556ece8c1a1c2a3233343948e9fdfc012d8831bfa2c0f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Aeonis exsistentibus emissum esse Bythium et Mixin, Insenescibilem et Unitionem, Naturalem et Delectamentum, Immobilem et Contemperamentum, Monogenem et Macariam. De Anthropo autem et Ecclesia similiter Aeonis exsistentibus emissum esse Paracletum et Pistin, Patricon et Elpida, Metricon et Agapen, Ainon et Synesin, Ecclesiasticum et Macarioteta, Theleton et Sophiam. Hujus autem Sophiae passiones et errorem, et quemadmodum periclitata est perire propter inquisitionem Patris, quemadmodum dicunt, et extra Pleroma operositatem, et ex quali labe mundi fabricatorem emissum docent, in eo qui est ante hunc libro sententias haereticorum enarrantes, cum omni diligentia exposuimus: Christum autem, quem postgenitum his omnibus emissum esse dicunt, et Sotera autem ex his qui in Pleromate facti sunt Aeonibus habuisse substantiam. Necessarie autem nunc nominum istorum meminimus, ut ex istis sit manifestum absurdum eorum mendacium, et confusio fictae nominationis. Ipsi autem detrahunt Aeonibus suis hujusmodi appellationibus multis, ethnicis verisimilia et credibilia apponentibus nomina his qui vocantur duodecim dii ipsorum, quos et ipsos imagines duodecim Aeonibus esse volunt; imaginibus multo decentiora, et magis potentia, per etymologiam ad intentionem divinitatis adducere nomina habentibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:df424f4a4907090e81dd9b17ceb9d4d1ee853244f574ae6d5f1a4c9172a2b011",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et usque hoc quidem per humanas affectiones, et per id quod similia dicant multis ignorantibus Deum, verisimiliter visi sunt abstrahere quosdam, attrahentes per ea quae assueti sunt in eum qui est de omnibus sermonem, Verbi Dei genesin exponentes, et [Veritatis et] Vitae, adhuc etiam Sensus, et Dei emissiones obstetricantes. Quae autem ex his non verisimiliter et sine ostensione, omnia ex omnibus mentiti sunt. Quemadmodum qui assuetas escas, et ut illiciant, praemittunt, uti capiant aliquod animal, sensim blandientes eis per assueta pabula, quousque accipiant; sumentes autem ea captiva, alligant amarissime, et ducunt per vim abstrahentes quocunque ipsi voluerint: sic autem et hi paulatim mansueti dissuadentes per pithanologiam assumere praedictam emissionem, inferunt neque congruentia, neque opinatas reliquarum emissionum species, ex Logo quidem et Zoe [decem] dicentes Aeonas emissos, de Anthropo autem et Ecclesia, duodecim: et horum nec ostensionem, nec testimonia, nec verisimilitudinem, nec in totum aliquid talium habentes, frustra autem et prout evenit, credi volunt, ex Logo et Zoe Aeonis exsistentibus emissum esse Bythium et Mixin, Insenescibilem et Unitionem, Naturalem et Delectamentum, Immobilem et Contemperamentum, Monogenem et Macariam. De Anthropo autem et Ecclesia similiter Aeonis exsistentibus emissum esse Paracletum et Pistin, Patricon et Elpida, Metricon et Agapen, Ainon et Synesin, Ecclesiasticum et Macarioteta, Theleton et Sophiam. Hujus autem Sophiae passiones et errorem, et quemadmodum periclitata est perire propter inquisitionem Patris, quemadmodum dicunt, et extra Pleroma operositatem, et ex quali labe mundi fabricatorem emissum docent, in eo qui est ante hunc libro sententias haereticorum enarrantes, cum omni diligentia exposuimus: Christum autem, quem postgenitum his omnibus emissum esse dicunt, et Sotera autem ex his qui in Pleromate facti sunt Aeonibus habuisse substantiam. Necessarie autem nunc nominum istorum meminimus, ut ex istis sit manifestum absurdum eorum mendacium, et confusio fictae nominationis. Ipsi autem detrahunt Aeonibus suis hujusmodi appellationibus multis, ethnicis verisimilia et credibilia apponentibus nomina his qui vocantur duodecim dii ipsorum, quos et ipsos imagines duodecim Aeonibus esse volunt; imaginibus multo decentiora, et magis potentia, per etymologiam ad intentionem divinitatis adducere nomina habentibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2d33746e4ffdca3231e5b1ad8d6b497bc452e82ca7f71dee36009cf6d7ca9773",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 읽기 단위는 통상 14장 8-9절을 함께 담는다. 익숙한 먹이로 동물을 유인하는 비유를, 익숙한 설명에서 아이온들의 발출 주장으로 이끄는 과정에 적용한다.",
          "301쪽의 [Veritatis et]와 [decem]을 각각 [진리와]와 [열]로 보존했다. 각주 2는 진리와라는 말의 사본 차이를, 각주 5는 열이라는 보충의 사본 근거를 둘러싼 편집자들의 의견 차이를 기록한다.",
          "dissuadentes는 앞의 동물 유인 비유와 연결하여 받아들이도록 꾄다고 옮겼다. 301쪽 각주 3은 그리스어에 대응하는 이 라틴어 동사의 문맥상 용법을 설명한다.",
          "302쪽의 Bythum [Bythium]은 대괄호에 제시된 Bythium을 채택해 뷔티오스로 옮겼다. 첫 열 아이온 가운데 하나의 이름이다.",
          "늙지 않는 자와 결합, 스스로 태어난 자와 즐거움, 움직이지 않는 자와 혼합은 라틴어로 뜻을 풀어 쓴 여섯 이름이다. 제1권 1장에 나오는 아게라토스와 헤노시스, 아우토퓌에스와 헤도네, 아키네토스와 쉰크라시스에 대응한다. Naturalem은 302쪽 각주 1의 αὐτοφυῆ도 참고했다.",
          "소테르가 실체를 얻은 아이온들을 설명하는 in labe는 302쪽 각주 8의 Harvey 제안에 따라 in Pleromate로 채택했다. 각주는 그리스어 ἐκτρώματι를 πληρώματι로 교정할 것을 제안한다. 그 제안을 라틴어로 반영한 책임과 인쇄된 독법을 원문 데이터에 함께 기록했다.",
          "마지막 비교에서는 열두 이방 신을 아이온들의 형상으로 부르는 상대의 주장을 전제한다. 이름이 신성이라는 생각을 더 잘 전한다는 평가는 그 형상들, 곧 이방 신들의 이름에 붙는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:436f9aead02e4dd1cbc5c7eb04da8fa0114af9c82b91b187e9021d90d5c49723",
              "sha256:1d19e9e47e68234407f556ece8c1a1c2a3233343948e9fdfc012d8831bfa2c0f"
            ],
            "text": "여기까지는 인간의 감정에 기대고, 하나님을 모르는 많은 이들과 비슷한 말을 하여, 그럴듯하게 몇 사람을 끌어낸 듯하다. 사람들에게 익숙한 것을 통해 만물에 관한 논설로 끌어들이며, 하나님의 말씀의 탄생과, [진리와] 생명의 탄생, 나아가 지성의 탄생까지 설명하고, 하나님의 발출을 받아 내는 산파 노릇을 한다. 그 뒤로 이어지는 것들은 그럴듯한 근거도 증명도 없이, 모조리 거짓으로 꾸몄다. 동물을 잡으려는 이들이 유인하려고 익숙한 먹이를 내놓고, 친숙한 먹이로 조금씩 어르다가, 마침내 붙잡는 것과 같다. 사로잡고 나면 매우 가혹하게 묶고, 자기들이 원하는 곳으로 억지로 끌고 간다. 이들도 그와 같이 조금씩 온순한 모습으로, 그럴듯한 말로 앞서 말한 발출을 받아들이도록 꾀고서는, 앞뒤가 맞지도 예상할 수도 없는 나머지 발출 형태들을 끌어들인다. 로고스와 조에에게서는 [열] 아이온이, 안트로포스와 에클레시아에게서는 열두 아이온이 발출되었다고 한다. 이에 관한 증명도 증언도 개연성도, 그런 것이라곤 전혀 없으면서, 헛되이 아무렇게나 믿어 달라고 한다. 아이온들인 로고스와 조에에게서 뷔티오스와 믹시스, 늙지 않는 자와 결합, 스스로 태어난 자와 즐거움, 움직이지 않는 자와 혼합, 모노게네스와 마카리아가 발출되었다고 한다. 마찬가지로 아이온들인 안트로포스와 에클레시아에게서 파라클레토스와 피스티스, 파트리코스와 엘피스, 메트리코스와 아가페, 아이노스와 쉬네시스, 에클레시아스티코스와 마카리오테스, 텔레토스와 소피아가 발출되었다고 한다. 이 소피아의 수난과 오류, 그들이 말하듯이 아버지를 찾다가 어떻게 멸망할 위험에 처했는지, 플레로마 밖에서 벌인 일, 어떤 결함에서 세계의 제작자가 발출되었다고 가르치는지는, 앞 권에서 이단자들의 견해를 설명하며 매우 세심하게 서술했다. 그 모든 존재 뒤에 태어나 발출되었다는 그리스도와, 플레로마 안에서 생겨난 아이온들에게서 소테르가 실체를 얻었다는 말도 서술했다. 지금 이 이름들을 다시 언급해야 했던 것은, 이로써 그들의 거짓말이 얼마나 터무니없는지, 꾸며 낸 명칭들이 얼마나 혼란스러운지 드러내기 위해서이다. 그들은 이런 여러 명칭으로 자기들의 아이온들을 깎아내린다. 이방인들은 자기들의 열두 신이라 불리는 존재들에게 그럴듯하고 믿음직한 이름을 붙인다. 이들은 그 신들도 열두 아이온의 형상이라 주장하는데, 그 형상들의 이름이 훨씬 더 알맞으며, 어원에 따라 신성이라는 생각으로 이끄는 데도 더 힘이 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:df424f4a4907090e81dd9b17ceb9d4d1ee853244f574ae6d5f1a4c9172a2b011"
        ],
        "text": "여기까지는 인간의 감정에 기대고, 하나님을 모르는 많은 이들과 비슷한 말을 하여, 그럴듯하게 몇 사람을 끌어낸 듯하다. 사람들에게 익숙한 것을 통해 만물에 관한 논설로 끌어들이며, 하나님의 말씀의 탄생과, [진리와] 생명의 탄생, 나아가 지성의 탄생까지 설명하고, 하나님의 발출을 받아 내는 산파 노릇을 한다. 그 뒤로 이어지는 것들은 그럴듯한 근거도 증명도 없이, 모조리 거짓으로 꾸몄다. 동물을 잡으려는 이들이 유인하려고 익숙한 먹이를 내놓고, 친숙한 먹이로 조금씩 어르다가, 마침내 붙잡는 것과 같다. 사로잡고 나면 매우 가혹하게 묶고, 자기들이 원하는 곳으로 억지로 끌고 간다. 이들도 그와 같이 조금씩 온순한 모습으로, 그럴듯한 말로 앞서 말한 발출을 받아들이도록 꾀고서는, 앞뒤가 맞지도 예상할 수도 없는 나머지 발출 형태들을 끌어들인다. 로고스와 조에에게서는 [열] 아이온이, 안트로포스와 에클레시아에게서는 열두 아이온이 발출되었다고 한다. 이에 관한 증명도 증언도 개연성도, 그런 것이라곤 전혀 없으면서, 헛되이 아무렇게나 믿어 달라고 한다. 아이온들인 로고스와 조에에게서 뷔티오스와 믹시스, 늙지 않는 자와 결합, 스스로 태어난 자와 즐거움, 움직이지 않는 자와 혼합, 모노게네스와 마카리아가 발출되었다고 한다. 마찬가지로 아이온들인 안트로포스와 에클레시아에게서 파라클레토스와 피스티스, 파트리코스와 엘피스, 메트리코스와 아가페, 아이노스와 쉬네시스, 에클레시아스티코스와 마카리오테스, 텔레토스와 소피아가 발출되었다고 한다. 이 소피아의 수난과 오류, 그들이 말하듯이 아버지를 찾다가 어떻게 멸망할 위험에 처했는지, 플레로마 밖에서 벌인 일, 어떤 결함에서 세계의 제작자가 발출되었다고 가르치는지는, 앞 권에서 이단자들의 견해를 설명하며 매우 세심하게 서술했다. 그 모든 존재 뒤에 태어나 발출되었다는 그리스도와, 플레로마 안에서 생겨난 아이온들에게서 소테르가 실체를 얻었다는 말도 서술했다. 지금 이 이름들을 다시 언급해야 했던 것은, 이로써 그들의 거짓말이 얼마나 터무니없는지, 꾸며 낸 명칭들이 얼마나 혼란스러운지 드러내기 위해서이다. 그들은 이런 여러 명칭으로 자기들의 아이온들을 깎아내린다. 이방인들은 자기들의 열두 신이라 불리는 존재들에게 그럴듯하고 믿음직한 이름을 붙인다. 이들은 그 신들도 열두 아이온의 형상이라 주장하는데, 그 형상들의 이름이 훨씬 더 알맞으며, 어원에 따라 신성이라는 생각으로 이끄는 데도 더 힘이 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2859e2517ad1311418d373f7d159b4bda0a9ab0f3563e403b5e8df08946410e7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
      },
      "work_location": "2.h18.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-18:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:364e398471b34c212312a913c172920af8d6fa51bf334c9ef891dc934a462257",
        "part_links": [
          [
            "sha256:209cd715d99776950944af3d8cfa98559dd9c2f1dc1d38cece3fd2809731e61e",
            "sha256:f1a734bf9be635f66131471a93649397c8be746ee08252bad0e461432bbd9b43"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:116714827585156a72ba9449d687317d5850cb1c4924ba2f791212261af5e9c0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:aa093eca246155da40bb3c5bbf6f0cd91079db2a1df1c567d1483d3cf7e7b8db"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 19장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 15장 3절의 앞 문단까지 포함한다.",
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103215.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              303,
              304
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Quae_enim_nos",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 19장 1절이며, 통상 인용 2권 15장 1-3절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 15장 3절의 앞 문단까지 포함한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:99ac7b2dc9741dba7b8f6b764e41961c74905fcd1c51578a37948767001b6709",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:364e398471b34c212312a913c172920af8d6fa51bf334c9ef891dc934a462257",
            "source_revision_id": "sha256:116714827585156a72ba9449d687317d5850cb1c4924ba2f791212261af5e9c0",
            "translation_revision_id": "sha256:aa093eca246155da40bb3c5bbf6f0cd91079db2a1df1c567d1483d3cf7e7b8db"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b23d99fb4cffe8e98c11bc55b230b3a810413d8b73f560ebc0bcd6d773dbdc0d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:364e398471b34c212312a913c172920af8d6fa51bf334c9ef891dc934a462257",
            "source_revision_id": "sha256:116714827585156a72ba9449d687317d5850cb1c4924ba2f791212261af5e9c0",
            "translation_revision_id": "sha256:aa093eca246155da40bb3c5bbf6f0cd91079db2a1df1c567d1483d3cf7e7b8db"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:99ac7b2dc9741dba7b8f6b764e41961c74905fcd1c51578a37948767001b6709",
          "sha256:b23d99fb4cffe8e98c11bc55b230b3a810413d8b73f560ebc0bcd6d773dbdc0d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 15장 3절의 앞 문단까지 포함한다.",
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103215.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              303,
              304
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Quae_enim_nos",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "p. 303 notes 2-3 continuing on p. 304",
            "explanation": "수의 관계와 조화에 관한 분사 구문을 유지하고, 번역에서 풀어 읽은 관계를 메모한다.",
            "printed_pages": [
              303,
              304
            ],
            "printed_text": "nihil tangentes eorum numerorum, qui sunt conditionis ... consentientes ad consonationem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_construction"
          },
          {
            "explanation": "달의 날 수와 낮의 시간, 해의 달 수 및 아이온들의 여러 수를 보존한다.",
            "numbers": [
              30,
              12,
              8,
              5,
              3,
              7,
              10,
              4,
              6
            ],
            "printed_page": 303,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_numerical_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 19장 1절이며, 통상 인용 2권 15장 1-3절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 15장 3절의 앞 문단까지 포함한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7e638ddfb6ca84296fcb2812507171b13f1e216d5315e2b1c5608d52f56fdcf",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n508.jpg",
            "page_key": "1:303",
            "printed_page": 303,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:209cd715d99776950944af3d8cfa98559dd9c2f1dc1d38cece3fd2809731e61e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Revertamur autem nos ad praedictam emissionum quaestionem. Et primo quidem dicant nobis causam hujusmodi emissionis Aeonum, ut nihil tangant eorum quae sunt conditionis. Non enim illa propter conditionem dicunt facta, sed conditionem propter illa: et non illa horum imagines, sed haec illorum esse dicunt. Quemadmodum igitur imaginum causam reddunt dicentes, mensem quidem triginta habere dies propter triginta Aeonas, et diem duodecim horas, et annum duodecim menses, propter duodecim Aeonas quae sunt intra Pleroma, et quaecunque alia delirant; nunc dicant nobis causam istam Aeonum emissionis, quid quia facta est talis: propter quid autem prima et archegonos omnium octonatio emissa est, et non quinio, vel trinitas, aut septenatio, aut aliquid eorum, quae in alterum numerum confiniuntur? Et quid quia ex Logo et Zoe decem emissi sunt Aeones, et non plures aut minus: et rursus ex Anthropo et Ecclesia duodecim, cum possent et haec, aut plus aut minus fieri? Universum quoque Pleroma, quid utique tripartitum est in octonationem, et decadem, et duodecadem: et non alterum quendam praeter hos numerum? Et divisio autem ipsa quid utique in tres, et non in quatuor, vel quinque, vel sex, vel in alterum quendam facta est numerum nihil tangentes eorum numerorum, qui sunt conditionis? antiquiora enim illa his dicunt, et oportet ea propriam habere",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7b65197bd30b4a65d55c1f5dcdfdd4245ae8a567fc264914eb12283c826f0f40",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n509.jpg",
            "page_key": "1:304",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f1a734bf9be635f66131471a93649397c8be746ee08252bad0e461432bbd9b43",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "rationem; eam quae est ante constitutionem, sed non eam quae est secundum constitutionem consentientes ad consonationem. Quam quidem nos de conditione enuntiantes, aptabilia dicimus; apta est enim haec rhythmizatio his quae facta sunt huic rhythmizationi: illos autem propriam causam de his quae anteriora sunt, et a semetipsis perfecta, non habentes enuntiare, in summam aporiam incidere necesse est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:116714827585156a72ba9449d687317d5850cb1c4924ba2f791212261af5e9c0",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Revertamur autem nos ad praedictam emissionum quaestionem. Et primo quidem dicant nobis causam hujusmodi emissionis Aeonum, ut nihil tangant eorum quae sunt conditionis. Non enim illa propter conditionem dicunt facta, sed conditionem propter illa: et non illa horum imagines, sed haec illorum esse dicunt. Quemadmodum igitur imaginum causam reddunt dicentes, mensem quidem triginta habere dies propter triginta Aeonas, et diem duodecim horas, et annum duodecim menses, propter duodecim Aeonas quae sunt intra Pleroma, et quaecunque alia delirant; nunc dicant nobis causam istam Aeonum emissionis, quid quia facta est talis: propter quid autem prima et archegonos omnium octonatio emissa est, et non quinio, vel trinitas, aut septenatio, aut aliquid eorum, quae in alterum numerum confiniuntur? Et quid quia ex Logo et Zoe decem emissi sunt Aeones, et non plures aut minus: et rursus ex Anthropo et Ecclesia duodecim, cum possent et haec, aut plus aut minus fieri? Universum quoque Pleroma, quid utique tripartitum est in octonationem, et decadem, et duodecadem: et non alterum quendam praeter hos numerum? Et divisio autem ipsa quid utique in tres, et non in quatuor, vel quinque, vel sex, vel in alterum quendam facta est numerum nihil tangentes eorum numerorum, qui sunt conditionis? antiquiora enim illa his dicunt, et oportet ea propriam habere rationem; eam quae est ante constitutionem, sed non eam quae est secundum constitutionem consentientes ad consonationem. Quam quidem nos de conditione enuntiantes, aptabilia dicimus; apta est enim haec rhythmizatio his quae facta sunt huic rhythmizationi: illos autem propriam causam de his quae anteriora sunt, et a semetipsis perfecta, non habentes enuntiare, in summam aporiam incidere necesse est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7faba57b67715a8cab53b4847bf1873e49665ac7877b74ce878faad501843c36",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 15장 1-2절과 3절의 첫 문단을 담는다. 3절은 Quam quidem nos에서 시작하며, 나머지는 다음 단위에 이어진다.",
          "첫 질문의 ut nihil tangant는 피조물의 예를 거론하지 말고 아이온 발출 자체의 원인을 대라는 요청으로 읽었다. 뒤의 달, 낮, 해의 수는 상대가 피조물의 형태를 설명하는 사례이다.",
          "nihil tangentes eorum numerorum의 구문은 인쇄 독법을 유지했다. 303쪽 각주 2가 앞의 넷, 다섯, 여섯 등의 수에 연결하는 해석을 따라, 창조의 수와 관계없는 다른 분할의 가능성을 묻는 말로 옮겼다.",
          "consentientes ad consonationem은 서로 조화를 이룬다고 인정한다는 뜻으로 풀었다. 303-304쪽 각주 3은 분사와 앞 구문의 연결을 검토하고 그리스어 형태를 재구성한다. 아이온들에게 고유하며 창조에 앞서는 이유가 있어야 한다는 문맥을 보존했다.",
          "rhythmizatio는 질서의 설명으로 옮겼다. 이어지는 his는 304쪽 각주 1이 in his의 뜻으로 풀이하는 독법을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:209cd715d99776950944af3d8cfa98559dd9c2f1dc1d38cece3fd2809731e61e",
              "sha256:f1a734bf9be635f66131471a93649397c8be746ee08252bad0e461432bbd9b43"
            ],
            "text": "이제 앞서 말한 발출의 문제로 돌아가자. 우선, 피조물에 속하는 것은 전혀 거론하지 말고, 아이온들이 이렇게 발출된 원인을 우리에게 말하게 하라. 그들은 아이온들이 피조물을 위해 만들어졌다고 말하지 않고, 피조물이 아이온들을 위해 만들어졌다고 하기 때문이다. 아이온들이 피조물의 형상인 것이 아니라, 피조물이 아이온들의 형상이라고 말한다. 그들은 형상들의 원인을 이렇게 설명한다. 서른 아이온 때문에 한 달이 서른 날이며, 플레로마 안의 열두 아이온 때문에 낮이 열두 시간이고, 한 해가 열두 달이라는 것이다. 그 밖에도 온갖 허튼소리를 한다. 이제는 아이온들의 발출 원인을 우리에게 말하게 하라. 왜 이처럼 발출되었는가? 다섯이나, 셋이나, 일곱이나, 다른 수로 정해지는 어떤 무리가 발출되지 않고, 왜 만물 가운데 맨 처음이자 최초로 태어난 여덟 존재의 무리가 발출되었는가? 로고스와 조에에게서 그보다 많지도 적지도 않은 열 아이온이 발출된 것은 또 왜인가? 안트로포스와 에클레시아에게서는 왜 열둘이 나왔는가? 이들도 더 많거나 적을 수 있었는데 말이다. 플레로마 전체도 그 밖의 다른 수로 나뉘지 않고, 여덟과 열과 열두 존재의 무리로 왜 삼분되는가? 그 나눔 자체도, 피조물에 속하는 수들과 아무 관련이 없는 넷이나 다섯, 여섯, 또는 다른 수로 나누지 않고, 어째서 셋으로 나누었는가? 그들은 아이온들이 피조물보다 먼저 있다고 말한다. 서로 조화를 이룬다고 인정하는 만큼, 그 존재들에게는 고유한 이유가 있어야 한다. 그 이유는 창조에 앞서 있어야 하며, 창조의 방식을 따르는 것이어서는 안 된다. 우리는 피조물의 조화를 설명하므로 알맞은 말을 한다. 이 질서의 설명은 그 질서대로 만들어진 것들에 알맞기 때문이다. 그들은 먼저 존재하며 스스로 완성된 것들의 고유한 원인을 말할 수 없으므로, 극심한 난관에 빠질 수밖에 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:116714827585156a72ba9449d687317d5850cb1c4924ba2f791212261af5e9c0"
        ],
        "text": "이제 앞서 말한 발출의 문제로 돌아가자. 우선, 피조물에 속하는 것은 전혀 거론하지 말고, 아이온들이 이렇게 발출된 원인을 우리에게 말하게 하라. 그들은 아이온들이 피조물을 위해 만들어졌다고 말하지 않고, 피조물이 아이온들을 위해 만들어졌다고 하기 때문이다. 아이온들이 피조물의 형상인 것이 아니라, 피조물이 아이온들의 형상이라고 말한다. 그들은 형상들의 원인을 이렇게 설명한다. 서른 아이온 때문에 한 달이 서른 날이며, 플레로마 안의 열두 아이온 때문에 낮이 열두 시간이고, 한 해가 열두 달이라는 것이다. 그 밖에도 온갖 허튼소리를 한다. 이제는 아이온들의 발출 원인을 우리에게 말하게 하라. 왜 이처럼 발출되었는가? 다섯이나, 셋이나, 일곱이나, 다른 수로 정해지는 어떤 무리가 발출되지 않고, 왜 만물 가운데 맨 처음이자 최초로 태어난 여덟 존재의 무리가 발출되었는가? 로고스와 조에에게서 그보다 많지도 적지도 않은 열 아이온이 발출된 것은 또 왜인가? 안트로포스와 에클레시아에게서는 왜 열둘이 나왔는가? 이들도 더 많거나 적을 수 있었는데 말이다. 플레로마 전체도 그 밖의 다른 수로 나뉘지 않고, 여덟과 열과 열두 존재의 무리로 왜 삼분되는가? 그 나눔 자체도, 피조물에 속하는 수들과 아무 관련이 없는 넷이나 다섯, 여섯, 또는 다른 수로 나누지 않고, 어째서 셋으로 나누었는가? 그들은 아이온들이 피조물보다 먼저 있다고 말한다. 서로 조화를 이룬다고 인정하는 만큼, 그 존재들에게는 고유한 이유가 있어야 한다. 그 이유는 창조에 앞서 있어야 하며, 창조의 방식을 따르는 것이어서는 안 된다. 우리는 피조물의 조화를 설명하므로 알맞은 말을 한다. 이 질서의 설명은 그 질서대로 만들어진 것들에 알맞기 때문이다. 그들은 먼저 존재하며 스스로 완성된 것들의 고유한 원인을 말할 수 없으므로, 극심한 난관에 빠질 수밖에 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:aa093eca246155da40bb3c5bbf6f0cd91079db2a1df1c567d1483d3cf7e7b8db",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "work_location": "2.h19.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4ac56836af2acf3aea91b68ddddec2bff22a290b7347cca740e7e6d085e8e013",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f93823f3336002f6d8112b6e1e7d37ca542eff1206ae6c3d26a22ab5671cf9fb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:13ee83aed5e52d482144640e4a640767f55d9f4a9ad20cf221d597e0f1e10b17"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:64e82a47bb16f676e6b61eed96baef2498c508b1399306c72985160dfe65cc9f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 19장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 15장 3절의 첫 문단은 앞 단위에 놓인다.",
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103215.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Quae_enim_nos",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 19장 2절이며, 통상 인용 2권 15장 3절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 15장 3절의 첫 문단은 앞 단위에 놓인다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9e8813dd50d3de7649142a99511e70fefad2d0711f1783c76f5c8a516bda064f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4ac56836af2acf3aea91b68ddddec2bff22a290b7347cca740e7e6d085e8e013",
            "source_revision_id": "sha256:13ee83aed5e52d482144640e4a640767f55d9f4a9ad20cf221d597e0f1e10b17",
            "translation_revision_id": "sha256:64e82a47bb16f676e6b61eed96baef2498c508b1399306c72985160dfe65cc9f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6c0690e3cf7ac3f8a1caa30ca5aa8b3aa36dd764f48e23801fde9ad4d1484087",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4ac56836af2acf3aea91b68ddddec2bff22a290b7347cca740e7e6d085e8e013",
            "source_revision_id": "sha256:13ee83aed5e52d482144640e4a640767f55d9f4a9ad20cf221d597e0f1e10b17",
            "translation_revision_id": "sha256:64e82a47bb16f676e6b61eed96baef2498c508b1399306c72985160dfe65cc9f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9e8813dd50d3de7649142a99511e70fefad2d0711f1783c76f5c8a516bda064f",
          "sha256:6c0690e3cf7ac3f8a1caa30ca5aa8b3aa36dd764f48e23801fde9ad4d1484087"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h19-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 15장 3절의 첫 문단은 앞 단위에 놓인다.",
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103215.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Quae_enim_nos",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "Pleroma ipsum",
            "comparison_text": "Pleroma ipsorum",
            "explanation": "비교 전사의 대명사를 인쇄면에 따라 교정했다.",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 1,
            "type": "ocr_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "각주가 인용한 Massuet의 해석에 따라 rhythmizati를 아버지에게 연결하고 능동의 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_page": 304,
            "printed_text": "uti bene rhythmizati ipsam essentiam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_active_genitive_construction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 19장 2절이며, 통상 인용 2권 15장 3절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 15장 3절의 첫 문단은 앞 단위에 놓인다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b65197bd30b4a65d55c1f5dcdfdd4245ae8a567fc264914eb12283c826f0f40",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n509.jpg",
            "page_key": "1:304",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f93823f3336002f6d8112b6e1e7d37ca542eff1206ae6c3d26a22ab5671cf9fb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quae enim nos de constitutione velut ignorantes interrogant, ipsi de Pleromate e contrario interrogati, vel humanas affectiones enarrabunt, vel in eum descendent sermonem, qui est erga consonantiam quae est in creatura, improprie respondentes de secundis, et non secundum eos de primis. Non enim de ea quae est secundum creaturam consonantia, nec de humanis affectionibus interrogamus eos; sed quia utique Pleroma ipsum, cujus imaginem creaturam esse dicunt, octiforme, et deciforme, et duodeciforme est, vane et improvide Pleroma ejusmodi figurae effecisse Patrem ipsorum fatebuntur, et deformitatem circumdabunt Patri, si irrationabiliter aliquid fecit. Aut rursus si secundum providentiam Patris dicent sic emissum Pleroma propter creaturam, uti bene rhythmizati ipsam essentiam, jam non propter se factum erit Pleroma, sed propter eam quae secundum similitudinem ipsius futura esset imago: (quemadmodum quae de luto est, non propter semetipsam figuratur statua; sed propter eam quae ex aeramento, vel auro, vel argento habet fieri) et honoratior creatura erit quam Pleroma, si propter illam illa emissa sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:13ee83aed5e52d482144640e4a640767f55d9f4a9ad20cf221d597e0f1e10b17",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quae enim nos de constitutione velut ignorantes interrogant, ipsi de Pleromate e contrario interrogati, vel humanas affectiones enarrabunt, vel in eum descendent sermonem, qui est erga consonantiam quae est in creatura, improprie respondentes de secundis, et non secundum eos de primis. Non enim de ea quae est secundum creaturam consonantia, nec de humanis affectionibus interrogamus eos; sed quia utique Pleroma ipsum, cujus imaginem creaturam esse dicunt, octiforme, et deciforme, et duodeciforme est, vane et improvide Pleroma ejusmodi figurae effecisse Patrem ipsorum fatebuntur, et deformitatem circumdabunt Patri, si irrationabiliter aliquid fecit. Aut rursus si secundum providentiam Patris dicent sic emissum Pleroma propter creaturam, uti bene rhythmizati ipsam essentiam, jam non propter se factum erit Pleroma, sed propter eam quae secundum similitudinem ipsius futura esset imago: (quemadmodum quae de luto est, non propter semetipsam figuratur statua; sed propter eam quae ex aeramento, vel auro, vel argento habet fieri) et honoratior creatura erit quam Pleroma, si propter illam illa emissa sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "eef310635d7f3550fe45cc831221a23e005f01baaf3511601b9fc837e0e3b6dc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 15장 3절의 둘째 문단부터 끝까지이다. 통상 절의 첫 문단은 앞 단위에 놓인다.",
          "304쪽의 Pleroma ipsum을 따라 플레로마 자체로 옮겼다. 비교 전사에 있는 ipsorum은 인쇄면과 대조해 바로잡았다.",
          "uti bene rhythmizati ipsam essentiam은 그 본질을 잘 조화롭게 정돈하는 아버지에게 연결했다. 304쪽 각주 2는 Massuet의 해석을 인용해 rhythmizati를 능동의 뜻으로, Patris와 연결하여 읽도록 설명한다.",
          "진흙 모형과 청동·금·은 조각상의 목적 관계를 보존했다. 플레로마가 피조물을 위해 만들어졌다는 전제를 따를 경우 피조물이 더 존귀해진다는 것이 저자의 반론이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f93823f3336002f6d8112b6e1e7d37ca542eff1206ae6c3d26a22ab5671cf9fb"
            ],
            "text": "그들은 우리가 창조에 관해 아무것도 모르는 듯이 묻지만, 거꾸로 자신들이 플레로마에 관해 질문을 받으면, 인간의 감정들을 이야기하거나, 피조물 안에 있는 조화에 관한 설명으로 내려올 것이다. 그들이 말하는 첫째 것들에 관해 답하지 않고, 둘째 것들로 엉뚱한 답을 하는 셈이다. 우리가 묻는 것은 피조물의 조화나 인간의 감정에 관한 것이 아니다. 피조물이 그 형상이라고 그들이 말하는 플레로마 자체가 여덟, 열, 열둘의 형태이므로, 그들의 아버지가 헛되이 생각 없이 플레로마를 그런 모습으로 만들었다고 인정해야 할 것이다. 아무 이유 없이 무엇인가를 만들었다면, 아버지에게 흉한 모습을 씌우는 셈이다. 또 그들이 달리 설명하여, 그 본질을 잘 조화롭게 정돈하는 아버지의 섭리에 따라 피조물을 위해 플레로마가 그렇게 발출되었다고 말한다면, 플레로마는 이제 자신을 위해 만들어진 것이 아니라, 자신을 닮아 그 형상이 될 것을 위해 만들어진 셈이다. 진흙으로 조각상을 빚는 것이 그 조각상 자체를 위해서가 아니라, 청동이나 금이나 은으로 만들어질 조각상을 위해서인 것과 같다. 그 존재들이 피조물을 위해 발출되었다면, 피조물이 플레로마보다 더 존귀할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:13ee83aed5e52d482144640e4a640767f55d9f4a9ad20cf221d597e0f1e10b17"
        ],
        "text": "그들은 우리가 창조에 관해 아무것도 모르는 듯이 묻지만, 거꾸로 자신들이 플레로마에 관해 질문을 받으면, 인간의 감정들을 이야기하거나, 피조물 안에 있는 조화에 관한 설명으로 내려올 것이다. 그들이 말하는 첫째 것들에 관해 답하지 않고, 둘째 것들로 엉뚱한 답을 하는 셈이다. 우리가 묻는 것은 피조물의 조화나 인간의 감정에 관한 것이 아니다. 피조물이 그 형상이라고 그들이 말하는 플레로마 자체가 여덟, 열, 열둘의 형태이므로, 그들의 아버지가 헛되이 생각 없이 플레로마를 그런 모습으로 만들었다고 인정해야 할 것이다. 아무 이유 없이 무엇인가를 만들었다면, 아버지에게 흉한 모습을 씌우는 셈이다. 또 그들이 달리 설명하여, 그 본질을 잘 조화롭게 정돈하는 아버지의 섭리에 따라 피조물을 위해 플레로마가 그렇게 발출되었다고 말한다면, 플레로마는 이제 자신을 위해 만들어진 것이 아니라, 자신을 닮아 그 형상이 될 것을 위해 만들어진 셈이다. 진흙으로 조각상을 빚는 것이 그 조각상 자체를 위해서가 아니라, 청동이나 금이나 은으로 만들어질 조각상을 위해서인 것과 같다. 그 존재들이 피조물을 위해 발출되었다면, 피조물이 플레로마보다 더 존귀할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:64e82a47bb16f676e6b61eed96baef2498c508b1399306c72985160dfe65cc9f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "work_location": "2.h19.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-19:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7bed4246bc5d1b41a59233088e06ecc38ffa505b41b3dfa72b540065bdd08a9a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9a3bd0aff7e96d3c5c94ace8d8d92d7b939111e1814ea914beb86d34bb8402fb",
            "sha256:b745b2c9a18a571c82e3533a58f4798b8ed4947d38be8ef9e7f6afddc139c01c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5c27d48663c73cad662ab6feeb59d10d3d9957b0bdcb49a342286dfa8009b911"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d10f1c720cf705deb306ee3966269971b8da7f7b2ca1599dc1e47896e1397b29"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 20장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 16장 1절의 마지막 문단은 다음 단위에 놓인다.",
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304,
              305
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_autem_licuit",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 20장 1절이며, 통상 인용 2권 16장 1절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 16장 1절의 마지막 문단은 다음 단위에 놓인다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:30e5c60f789729f39f5496afce5f9341a32acd8fd4c602ec64d2050f86c79f5a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7bed4246bc5d1b41a59233088e06ecc38ffa505b41b3dfa72b540065bdd08a9a",
            "source_revision_id": "sha256:5c27d48663c73cad662ab6feeb59d10d3d9957b0bdcb49a342286dfa8009b911",
            "translation_revision_id": "sha256:d10f1c720cf705deb306ee3966269971b8da7f7b2ca1599dc1e47896e1397b29"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ac71c4a5fd856752d9b001bf845b393381b3e0af6bd85e666eecd23bbc3641f6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7bed4246bc5d1b41a59233088e06ecc38ffa505b41b3dfa72b540065bdd08a9a",
            "source_revision_id": "sha256:5c27d48663c73cad662ab6feeb59d10d3d9957b0bdcb49a342286dfa8009b911",
            "translation_revision_id": "sha256:d10f1c720cf705deb306ee3966269971b8da7f7b2ca1599dc1e47896e1397b29"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:30e5c60f789729f39f5496afce5f9341a32acd8fd4c602ec64d2050f86c79f5a",
          "sha256:ac71c4a5fd856752d9b001bf845b393381b3e0af6bd85e666eecd23bbc3641f6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 16장 1절의 마지막 문단은 다음 단위에 놓인다.",
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304,
              305
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_autem_licuit",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "그보다 먼저 만들어진 것들이라는 인쇄 구문을 유지한다.",
            "printed_page": 305,
            "printed_text": "eorum quae ante ipsum facta sunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_temporal_reference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 20장 1절이며, 통상 인용 2권 16장 1절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 16장 1절의 마지막 문단은 다음 단위에 놓인다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b65197bd30b4a65d55c1f5dcdfdd4245ae8a567fc264914eb12283c826f0f40",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n509.jpg",
            "page_key": "1:304",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9a3bd0aff7e96d3c5c94ace8d8d92d7b939111e1814ea914beb86d34bb8402fb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem nulli eorum assentire voluerint, quoniam convincentur a nobis, non habentes reddere causam talis emissionis Pleromatis ipsorum, cogentur concludi, uti confiteantur supra Pleroma alteram quandam esse dispositionem magis spiritalem, et magis dominantem, secundum quam deformatum est Pleroma",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5c285b3bc7495f795384f2c85108db42c4b7623eca138872278a590923de93ef",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n510.jpg",
            "page_key": "1:305",
            "printed_page": 305,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b745b2c9a18a571c82e3533a58f4798b8ed4947d38be8ef9e7f6afddc139c01c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipsorum. Si enim Demiurgus non a semetipso figurationem creaturae fabricavit talem, sed secundum illorum quae sursum erant figuram; Bythus ipsorum, qui utique hujusmodi figurationis perfecit esse Pleroma, vel a quo figuram eorum quae ante ipsum facta sunt, accepit? Oportet enim vel in eo Deo qui fecerit mundum perseverare sententiam, quoniam sua potestate et a semetipso accepit exemplum mundi fabricationis: vel si motus quis ab hoc fuerit, semper quaerendi necessitas erit, unde ei qui super eum est, figuratio eorum quae facta sunt, quis et numerus emissionum, et substantia ipsius exempli?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5c27d48663c73cad662ab6feeb59d10d3d9957b0bdcb49a342286dfa8009b911",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem nulli eorum assentire voluerint, quoniam convincentur a nobis, non habentes reddere causam talis emissionis Pleromatis ipsorum, cogentur concludi, uti confiteantur supra Pleroma alteram quandam esse dispositionem magis spiritalem, et magis dominantem, secundum quam deformatum est Pleroma ipsorum. Si enim Demiurgus non a semetipso figurationem creaturae fabricavit talem, sed secundum illorum quae sursum erant figuram; Bythus ipsorum, qui utique hujusmodi figurationis perfecit esse Pleroma, vel a quo figuram eorum quae ante ipsum facta sunt, accepit? Oportet enim vel in eo Deo qui fecerit mundum perseverare sententiam, quoniam sua potestate et a semetipso accepit exemplum mundi fabricationis: vel si motus quis ab hoc fuerit, semper quaerendi necessitas erit, unde ei qui super eum est, figuratio eorum quae facta sunt, quis et numerus emissionum, et substantia ipsius exempli?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5093d7c5f2a8e2a6c70db6d40a02aebcf523dce002a8cc206339901025fed8d8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 16장 1절의 앞부분이다. 같은 절의 마지막 문단은 다음 단위의 첫머리에 놓인다.",
          "앞의 설명을 거부할 경우 더 높은 질서를 가정하게 된다는 논증이다. deformatum과 figuratio는 이곳에서 형태를 갖추는 것과 그 형태를 가리킨다.",
          "eorum quae ante ipsum facta sunt는 자기보다 먼저 만들어진 것들이라는 인쇄 구문을 보존했다. 질문의 주어는 플레로마에 형태를 준 뷔토스이다.",
          "창조자에게 생각을 고정하는 선택과, 더 높은 존재를 계속 상정하여 형태·발출 수·본형의 실체를 다시 묻게 되는 선택을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9a3bd0aff7e96d3c5c94ace8d8d92d7b939111e1814ea914beb86d34bb8402fb",
              "sha256:b745b2c9a18a571c82e3533a58f4798b8ed4947d38be8ef9e7f6afddc139c01c"
            ],
            "text": "자기들의 플레로마가 왜 그렇게 발출되었는지 이유를 댈 수 없어, 우리에게 논박될 터이므로, 그들이 그 어느 설명에도 동의하려 하지 않는다면, 다음과 같은 결론을 인정할 수밖에 없을 것이다. 플레로마 위에 어떤 다른 질서가 있고, 그것이 더 영적이며 더 큰 지배력을 지니고, 그 질서를 따라 자기들의 플레로마가 형성되었다는 것이다. 데미우르고스가 스스로 피조물의 모습을 이렇게 만들지 않고, 위에 있는 것들의 형태를 따라 만들었다고 하자. 플레로마가 그런 모습을 갖추도록 완성한 그들의 뷔토스는, 자기보다 먼저 만들어진 것들의 형태를 누구에게서 받았는가? 다음 두 가지 가운데 하나여야 한다. 세계를 만드신 하나님에게 생각을 고정하여, 그분이 자신의 권능으로 자기 자신에게서 세계 제작의 본형을 얻었다고 인정하는 것이다. 다른 길로 가서 누군가 여기서 벗어난다면, 계속해서 물어야 한다. 그분 위에 있는 이는 만들어진 것들의 형태를 어디서 얻었는가? 발출들의 수는 얼마이며, 그 본형 자체의 실체는 무엇인가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5c27d48663c73cad662ab6feeb59d10d3d9957b0bdcb49a342286dfa8009b911"
        ],
        "text": "자기들의 플레로마가 왜 그렇게 발출되었는지 이유를 댈 수 없어, 우리에게 논박될 터이므로, 그들이 그 어느 설명에도 동의하려 하지 않는다면, 다음과 같은 결론을 인정할 수밖에 없을 것이다. 플레로마 위에 어떤 다른 질서가 있고, 그것이 더 영적이며 더 큰 지배력을 지니고, 그 질서를 따라 자기들의 플레로마가 형성되었다는 것이다. 데미우르고스가 스스로 피조물의 모습을 이렇게 만들지 않고, 위에 있는 것들의 형태를 따라 만들었다고 하자. 플레로마가 그런 모습을 갖추도록 완성한 그들의 뷔토스는, 자기보다 먼저 만들어진 것들의 형태를 누구에게서 받았는가? 다음 두 가지 가운데 하나여야 한다. 세계를 만드신 하나님에게 생각을 고정하여, 그분이 자신의 권능으로 자기 자신에게서 세계 제작의 본형을 얻었다고 인정하는 것이다. 다른 길로 가서 누군가 여기서 벗어난다면, 계속해서 물어야 한다. 그분 위에 있는 이는 만들어진 것들의 형태를 어디서 얻었는가? 발출들의 수는 얼마이며, 그 본형 자체의 실체는 무엇인가?",
        "translation_revision_id": "sha256:d10f1c720cf705deb306ee3966269971b8da7f7b2ca1599dc1e47896e1397b29",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "work_location": "2.h20.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ed4831dc19879339ce8721d1e244d7074ca8e586c76ee17c47644f11369d42c5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:30d024374e9281bb967a62d3999840a78453afe0b89c7edf52d8829a9f922e33",
            "sha256:579c9b72316ce9466314ca3229667c7dd5216784429c1bb7ae7d7dce4b44e33a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:94c34ce2ed7477a4c67cd58451ebae3f6f5b2ce7ca9e094c555f34f4f0efb2eb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:90fd2f5c4da7367e8a518f8f4e53d6d837f085b1abb349370e4fd7579b8ba3c5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 20장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "첫 문단이 통상 16장 1절의 마지막 부분이며, 뒤이어 같은 장 2-3절을 담는다.",
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              305,
              306
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Si_autem_licuit",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 20장 2절이며, 통상 인용 2권 16장 1-3절의 전체 또는 일부를 담는다. 첫 문단이 통상 16장 1절의 마지막 부분이며, 뒤이어 같은 장 2-3절을 담는다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7508d00072817d284f5c084c4f264c34242b4e191e690fb1122cc6d8d3791538",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed4831dc19879339ce8721d1e244d7074ca8e586c76ee17c47644f11369d42c5",
            "source_revision_id": "sha256:94c34ce2ed7477a4c67cd58451ebae3f6f5b2ce7ca9e094c555f34f4f0efb2eb",
            "translation_revision_id": "sha256:90fd2f5c4da7367e8a518f8f4e53d6d837f085b1abb349370e4fd7579b8ba3c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:68b3142ebc203e9071b9efcba7f1f92c0e35108542b171cb444a179cd70bb8f9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed4831dc19879339ce8721d1e244d7074ca8e586c76ee17c47644f11369d42c5",
            "source_revision_id": "sha256:94c34ce2ed7477a4c67cd58451ebae3f6f5b2ce7ca9e094c555f34f4f0efb2eb",
            "translation_revision_id": "sha256:90fd2f5c4da7367e8a518f8f4e53d6d837f085b1abb349370e4fd7579b8ba3c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7508d00072817d284f5c084c4f264c34242b4e191e690fb1122cc6d8d3791538",
          "sha256:68b3142ebc203e9071b9efcba7f1f92c0e35108542b171cb444a179cd70bb8f9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h20-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "첫 문단이 통상 16장 1절의 마지막 부분이며, 뒤이어 같은 장 2-3절을 담는다.",
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              305,
              306
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Si_autem_licuit",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "factorum",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 306 note 2",
            "explanation": "만들어진 것들의 형태라는 앞의 표현과 연결되는 교정 제안을 채택했다.",
            "printed_page": 306,
            "printed_text": "factorem",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Grabe",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "printed_page": 305,
            "printed_text": "CCCLXV",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number",
            "value": 365
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 20장 2절이며, 통상 인용 2권 16장 1-3절의 전체 또는 일부를 담는다. 첫 문단이 통상 16장 1절의 마지막 부분이며, 뒤이어 같은 장 2-3절을 담는다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5c285b3bc7495f795384f2c85108db42c4b7623eca138872278a590923de93ef",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n510.jpg",
            "page_key": "1:305",
            "printed_page": 305,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:30d024374e9281bb967a62d3999840a78453afe0b89c7edf52d8829a9f922e33",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem licuit Bytho a semetipso talem figurationem Pleromatis perficere; quid utique Demiurgo non licuit a semetipso mundum talem fecisse? Rursum igitur si illorum imago conditio est, quid prohibet illa eorum quae super ea sunt imagines esse dicere, et quae super ea sunt, rursus aliorum; et in immensas imagines imaginum excidere? Sicut passus est Basilides, cum minime attigisset veritatem, et putans per immensam successionem eorum, quae ex invicem facta sunt, effugere talem aporiam; quando CCCLXV coelos per successionem et similitudinem ab invicem factos enuntiavit, et horum ostensionem esse numerum anni dierum, quemadmodum praediximus: et super hos virtutem, quam et innominabilem vocant, et hujus dispositionem: et nec sic quidem effugit talem aporiam. Interrogatus enim unde coelo ei qui est super omnes, ex quo reliquos per successionem factos vult, figurationis imago? Ab ea dispositione, dicet, quae est secundum innominabilem. Et aut innominabilem a semetipso fecisse dicet eam; vel alteram quandam super hunc potestatem esse consentire necesse habebit, ex qua accepit innominabilis ejus tantam eorum quae sunt secundum eum figurationem. Quanto igitur tutius et diligentius, quod est verum statim initio confiteri, quoniam fabricator Deus hic, qui mundum talem fecit, solus est Deus, et non est alius Deus praeter eum; ipse a semetipso exemplum et figurationem eorum quae facta sunt, accipiens: quam post tantam irreligiositatem et circuitum defessos, cogi aliquando in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9082591fb0f41bbca1d7b30a321fb7dd5f6f66a6c9139397fc6b093cfaea66dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n511.jpg",
            "page_key": "1:306",
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:579c9b72316ce9466314ca3229667c7dd5216784429c1bb7ae7d7dce4b44e33a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aliquo uno statuere sensum, et ex eo figurationem factorum confiteri?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:94c34ce2ed7477a4c67cd58451ebae3f6f5b2ce7ca9e094c555f34f4f0efb2eb",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem licuit Bytho a semetipso talem figurationem Pleromatis perficere; quid utique Demiurgo non licuit a semetipso mundum talem fecisse? Rursum igitur si illorum imago conditio est, quid prohibet illa eorum quae super ea sunt imagines esse dicere, et quae super ea sunt, rursus aliorum; et in immensas imagines imaginum excidere? Sicut passus est Basilides, cum minime attigisset veritatem, et putans per immensam successionem eorum, quae ex invicem facta sunt, effugere talem aporiam; quando CCCLXV coelos per successionem et similitudinem ab invicem factos enuntiavit, et horum ostensionem esse numerum anni dierum, quemadmodum praediximus: et super hos virtutem, quam et innominabilem vocant, et hujus dispositionem: et nec sic quidem effugit talem aporiam. Interrogatus enim unde coelo ei qui est super omnes, ex quo reliquos per successionem factos vult, figurationis imago? Ab ea dispositione, dicet, quae est secundum innominabilem. Et aut innominabilem a semetipso fecisse dicet eam; vel alteram quandam super hunc potestatem esse consentire necesse habebit, ex qua accepit innominabilis ejus tantam eorum quae sunt secundum eum figurationem. Quanto igitur tutius et diligentius, quod est verum statim initio confiteri, quoniam fabricator Deus hic, qui mundum talem fecit, solus est Deus, et non est alius Deus praeter eum; ipse a semetipso exemplum et figurationem eorum quae facta sunt, accipiens: quam post tantam irreligiositatem et circuitum defessos, cogi aliquando in aliquo uno statuere sensum, et ex eo figurationem factorum confiteri?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f3b2083e48cad4ef299dae3da4ff755c1fcfe5fd0b07c408c3725d8c53d4a156",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "첫 문단은 통상 16장 1절의 마지막 부분이며, Sicut passus est Basilides부터 2절, Quanto igitur부터 3절이다.",
          "365하늘과 한 해의 날 수를 연결하는 주장은 바실리데스에 관한 이레네우스의 보고이다. 이름 붙일 수 없는 존재 위에 다시 권능을 가정하게 되는 질문으로 이어진다.",
          "306쪽의 factorem은 각주 2가 인용하는 Grabe의 추정 교정 factorum으로 채택했다. 만들어진 것들의 형태라는 앞의 표현에 연결되며, 기존 독법과 채택 책임을 원문 데이터에 기록했다.",
          "마지막 문장의 비교 대상은 처음부터 창조자 하나님을 고백하는 것과, 여러 존재를 거슬러 올라간 뒤 어느 한 존재를 기원으로 인정하는 것이다. ex eo는 그에게서 형태가 나왔다는 관계로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:30d024374e9281bb967a62d3999840a78453afe0b89c7edf52d8829a9f922e33",
              "sha256:579c9b72316ce9466314ca3229667c7dd5216784429c1bb7ae7d7dce4b44e33a"
            ],
            "text": "뷔토스가 스스로 플레로마의 형태를 그렇게 만들 수 있었다면, 왜 데미우르고스는 스스로 이런 세계를 만들 수 없었는가? 또 피조물이 그 존재들의 형상이라면, 그것들도 더 위에 있는 것들의 형상이며, 더 위에 있는 것들도 다시 다른 것들의 형상이라고 하여, 형상의 형상을 끝없이 세워 가는 것을 무엇이 막겠는가? 바실리데스가 바로 이런 일을 겪었다. 그는 진리에 조금도 이르지 못한 채, 서로에게서 생겨난 것들이 끝없이 이어진다고 하면 그런 난관에서 벗어날 수 있다고 생각했다. 앞서 말했듯이, 서로를 닮아 연이어 생겨난 하늘이 365개이며, 한 해의 날 수가 그 증거라고 설명했다. 그 하늘들 위에는 한 권능이 있고, 이를 이름 붙일 수 없는 존재라고도 부르며, 그 존재의 질서가 있다고 했다. 그렇게 해도 그 난관에서 벗어나지 못했다. 모든 하늘 위에 있는 그 하늘, 곧 그가 말하기로 나머지 하늘들이 차례로 생겨난 바탕이 된 그 하늘은, 자기 형태의 본을 어디서 얻었느냐는 질문을 받으면, 이름 붙일 수 없는 존재에 따른 질서에서 얻었다고 답할 것이다. 그러면 이름 붙일 수 없는 존재가 그 질서를 스스로 만들었다고 말하거나, 그 위에 또 다른 권능이 있음을 인정해야 한다. 그의 이름 붙일 수 없는 존재는 그 권능에게서 바실리데스가 말하는 존재들의 그 거대한 형태를 얻었다는 것이다. 이런 세계를 만드신 제작자 하나님이 홀로 하나님이며, 그분 외에는 다른 하나님이 없고, 그분이 만들어진 것들의 본형과 형태를 자기 자신에게서 얻으셨다는 진실을 처음부터 곧바로 고백하는 편이, 얼마나 더 안전하고 신중한가? 그토록 불경하게 에둘러 가다 지쳐서, 마침내 어쩔 수 없이 어느 한 존재에 생각을 고정하고, 그에게서 만들어진 것들의 형태가 나왔음을 인정하는 것보다 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:94c34ce2ed7477a4c67cd58451ebae3f6f5b2ce7ca9e094c555f34f4f0efb2eb"
        ],
        "text": "뷔토스가 스스로 플레로마의 형태를 그렇게 만들 수 있었다면, 왜 데미우르고스는 스스로 이런 세계를 만들 수 없었는가? 또 피조물이 그 존재들의 형상이라면, 그것들도 더 위에 있는 것들의 형상이며, 더 위에 있는 것들도 다시 다른 것들의 형상이라고 하여, 형상의 형상을 끝없이 세워 가는 것을 무엇이 막겠는가? 바실리데스가 바로 이런 일을 겪었다. 그는 진리에 조금도 이르지 못한 채, 서로에게서 생겨난 것들이 끝없이 이어진다고 하면 그런 난관에서 벗어날 수 있다고 생각했다. 앞서 말했듯이, 서로를 닮아 연이어 생겨난 하늘이 365개이며, 한 해의 날 수가 그 증거라고 설명했다. 그 하늘들 위에는 한 권능이 있고, 이를 이름 붙일 수 없는 존재라고도 부르며, 그 존재의 질서가 있다고 했다. 그렇게 해도 그 난관에서 벗어나지 못했다. 모든 하늘 위에 있는 그 하늘, 곧 그가 말하기로 나머지 하늘들이 차례로 생겨난 바탕이 된 그 하늘은, 자기 형태의 본을 어디서 얻었느냐는 질문을 받으면, 이름 붙일 수 없는 존재에 따른 질서에서 얻었다고 답할 것이다. 그러면 이름 붙일 수 없는 존재가 그 질서를 스스로 만들었다고 말하거나, 그 위에 또 다른 권능이 있음을 인정해야 한다. 그의 이름 붙일 수 없는 존재는 그 권능에게서 바실리데스가 말하는 존재들의 그 거대한 형태를 얻었다는 것이다. 이런 세계를 만드신 제작자 하나님이 홀로 하나님이며, 그분 외에는 다른 하나님이 없고, 그분이 만들어진 것들의 본형과 형태를 자기 자신에게서 얻으셨다는 진실을 처음부터 곧바로 고백하는 편이, 얼마나 더 안전하고 신중한가? 그토록 불경하게 에둘러 가다 지쳐서, 마침내 어쩔 수 없이 어느 한 존재에 생각을 고정하고, 그에게서 만들어진 것들의 형태가 나왔음을 인정하는 것보다 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:90fd2f5c4da7367e8a518f8f4e53d6d837f085b1abb349370e4fd7579b8ba3c5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "work_location": "2.h20.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-20:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b0fd794e4c2775bba99a4e3646ed922adbc5682b3f05079dfc71d6174315e06b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:36b8155fd29610b350e0cb36420b4dbc2f9c81eb66522627c07e218d08443811"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0dd2933f04fba86db53cc381b2283d8c2b96c6bf1d1b3795208c87db0f8f4e9f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:350c5a1d8570f26126f6148d0bdadc08539370c7c966153dfd2b8d7442960e41"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 21장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 1절이며, 통상 인용 2권 16장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:90aca98a63ad6b5c363406f4c055667642b9be092f9413c028edf222eec7f506",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0fd794e4c2775bba99a4e3646ed922adbc5682b3f05079dfc71d6174315e06b",
            "source_revision_id": "sha256:0dd2933f04fba86db53cc381b2283d8c2b96c6bf1d1b3795208c87db0f8f4e9f",
            "translation_revision_id": "sha256:350c5a1d8570f26126f6148d0bdadc08539370c7c966153dfd2b8d7442960e41"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:41c4851123180b7ef6a62c9b837b31811b5ce9ec035b602c009340a854e0de8d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0fd794e4c2775bba99a4e3646ed922adbc5682b3f05079dfc71d6174315e06b",
            "source_revision_id": "sha256:0dd2933f04fba86db53cc381b2283d8c2b96c6bf1d1b3795208c87db0f8f4e9f",
            "translation_revision_id": "sha256:350c5a1d8570f26126f6148d0bdadc08539370c7c966153dfd2b8d7442960e41"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:90aca98a63ad6b5c363406f4c055667642b9be092f9413c028edf222eec7f506",
          "sha256:41c4851123180b7ef6a62c9b837b31811b5ce9ec035b602c009340a854e0de8d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103216.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "365하늘, 마흔다섯 여덟 존재의 무리, 4380하늘 또는 아이온이라는 수를 보존했다. 4380은 낮을 열두 시간으로 계산한 365일의 수이다.",
            "numeric_values": [
              365,
              45,
              4380
            ],
            "printed_numbers": [
              "CCCLXV",
              "quadraginta quinque",
              "quatuor millia et CCC et LXXX"
            ],
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_numerical_comparison"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "인쇄된 quae를 유지하고 각주가 설명하는 수의 관계를 번역에 반영한다.",
            "printed_page": 306,
            "printed_text": "quae est supra quadraginta quinque ogdoadas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_agreement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 1절이며, 통상 인용 2권 16장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9082591fb0f41bbca1d7b30a321fb7dd5f6f66a6c9139397fc6b093cfaea66dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n511.jpg",
            "page_key": "1:306",
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:36b8155fd29610b350e0cb36420b4dbc2f9c81eb66522627c07e218d08443811",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim hoc quod imputant nobis qui sunt a Valentino, in ea quae est deorsum hebdomade dicentes nos remanere, quasi non attollentes in altum mentem, neque quae sursum sunt sentientes, quoniam portentiloquium ipsorum non recipimus, hoc idem ipsum qui a Basilide sunt his imputant, quasi his adhuc circa ea quae deorsum sunt volutantibus usque ad primam et secundam octonationem, et post triginta Aeonas indocte putare eos statim invenisse eum qui supra omnia est Patrem, non investigantes sensu in id quod est super CCCLXV coelos Pleroma, quae est supra quadraginta quinque ogdoadas. Et illis iterum juste quis imputabit, fingens quatuor millia et CCC et LXXX coelos vel Aeonas: quoniam hi dies anni tantas horas habent. Si autem quis et noctium apponat, duplicans praedictas horas, magnam multitudinem octonationum, et innumerabilem quandam Aeonum operositatem putans adinvenisse, adversus eum qui est super omnia Pater omnium semetipsum perfectiorem suspicans, eadem omnibus imputabit; quoniam non sufficiant in altitudinem ejus quae ab ipso dicebatur multitudo coelorum vel Aeonum; sed deficientes vel in ea quae sunt deorsum, vel in medietate perseverant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0dd2933f04fba86db53cc381b2283d8c2b96c6bf1d1b3795208c87db0f8f4e9f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Etenim hoc quod imputant nobis qui sunt a Valentino, in ea quae est deorsum hebdomade dicentes nos remanere, quasi non attollentes in altum mentem, neque quae sursum sunt sentientes, quoniam portentiloquium ipsorum non recipimus, hoc idem ipsum qui a Basilide sunt his imputant, quasi his adhuc circa ea quae deorsum sunt volutantibus usque ad primam et secundam octonationem, et post triginta Aeonas indocte putare eos statim invenisse eum qui supra omnia est Patrem, non investigantes sensu in id quod est super CCCLXV coelos Pleroma, quae est supra quadraginta quinque ogdoadas. Et illis iterum juste quis imputabit, fingens quatuor millia et CCC et LXXX coelos vel Aeonas: quoniam hi dies anni tantas horas habent. Si autem quis et noctium apponat, duplicans praedictas horas, magnam multitudinem octonationum, et innumerabilem quandam Aeonum operositatem putans adinvenisse, adversus eum qui est super omnia Pater omnium semetipsum perfectiorem suspicans, eadem omnibus imputabit; quoniam non sufficiant in altitudinem ejus quae ab ipso dicebatur multitudo coelorum vel Aeonum; sed deficientes vel in ea quae sunt deorsum, vel in medietate perseverant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9bbe288b839e1186bb7e6d463288a86747ae4241cfcf221026471f0ad4f4eb56",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 21장 1절은 통상 16장 4절이다. 같은 Harvey장의 다음 절부터 통상 17장이 시작된다.",
          "발렌티누스 계열이 교회에 가하는 비난을 바실리데스 계열이 되돌려 적용하고, 더 많은 하늘을 가정한 이가 같은 비난을 반복할 수 있다는 논증이다.",
          "365하늘과 여덟 존재로 된 마흔다섯 무리를 구별했다. 306쪽 각주 4는 quae를 수에 연결하여 읽는다. 마흔다섯에 여덟을 곱한 수는 360이므로, 365가 그 수를 넘는다는 관계이다.",
          "4,380은 한 해 365일의 낮을 각각 열두 시간으로 센 수이다. 뒤의 밤 시간 추가는 앞의 시간을 두 배로 늘리는 경우이며, 원문에 적힌 수와 계산 순서를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:36b8155fd29610b350e0cb36420b4dbc2f9c81eb66522627c07e218d08443811"
            ],
            "text": "발렌티누스 계열은 우리가 그들의 괴이한 말을 받아들이지 않는다고, 우리를 비난한다. 우리가 아래쪽의 일곱 존재의 무리에 머물러 있으며, 마음을 높이 들어 올리지도, 위에 있는 것을 깨닫지도 못하는 것처럼 말한다. 바실리데스 계열은 바로 같은 말로 그들을 비난한다. 그들이 아직 아래쪽의 것들 주위를 맴돌며, 첫째와 둘째 여덟 존재의 무리까지만 이르고, 서른 아이온 다음에 곧장 만물 위의 아버지를 찾았다고 무지하게 생각한다는 것이다. 365개의 하늘 위의 플레로마까지 생각으로 탐구하지 않는데, 그 수는 여덟 존재로 된 무리 마흔다섯보다도 많다. 누군가는 그들에게도 다시 똑같이 비난할 수 있다. 하늘이나 아이온을 4,380개로 꾸며 내면 된다. 한 해의 낮 시간이 그만큼이기 때문이다. 또 누군가 밤의 시간까지 더하여, 앞서 말한 시간을 두 배로 늘리고, 매우 많은 여덟 존재의 무리와 셀 수 없이 많은 아이온들의 활동을 발견했다고 생각하며, 만물 위의 아버지에 맞서 자기가 모든 이보다 더 완전하다고 여긴다면, 그도 모두에게 같은 비난을 할 것이다. 자기가 말한 수많은 하늘이나 아이온들의 높이에 그들이 이르지 못하고, 뒤처져서 아래쪽의 것들에 머물거나, 중간에 머문다고 말할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0dd2933f04fba86db53cc381b2283d8c2b96c6bf1d1b3795208c87db0f8f4e9f"
        ],
        "text": "발렌티누스 계열은 우리가 그들의 괴이한 말을 받아들이지 않는다고, 우리를 비난한다. 우리가 아래쪽의 일곱 존재의 무리에 머물러 있으며, 마음을 높이 들어 올리지도, 위에 있는 것을 깨닫지도 못하는 것처럼 말한다. 바실리데스 계열은 바로 같은 말로 그들을 비난한다. 그들이 아직 아래쪽의 것들 주위를 맴돌며, 첫째와 둘째 여덟 존재의 무리까지만 이르고, 서른 아이온 다음에 곧장 만물 위의 아버지를 찾았다고 무지하게 생각한다는 것이다. 365개의 하늘 위의 플레로마까지 생각으로 탐구하지 않는데, 그 수는 여덟 존재로 된 무리 마흔다섯보다도 많다. 누군가는 그들에게도 다시 똑같이 비난할 수 있다. 하늘이나 아이온을 4,380개로 꾸며 내면 된다. 한 해의 낮 시간이 그만큼이기 때문이다. 또 누군가 밤의 시간까지 더하여, 앞서 말한 시간을 두 배로 늘리고, 매우 많은 여덟 존재의 무리와 셀 수 없이 많은 아이온들의 활동을 발견했다고 생각하며, 만물 위의 아버지에 맞서 자기가 모든 이보다 더 완전하다고 여긴다면, 그도 모두에게 같은 비난을 할 것이다. 자기가 말한 수많은 하늘이나 아이온들의 높이에 그들이 이르지 못하고, 뒤처져서 아래쪽의 것들에 머물거나, 중간에 머문다고 말할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:350c5a1d8570f26126f6148d0bdadc08539370c7c966153dfd2b8d7442960e41",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "work_location": "2.h21.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6d5bfc711587fbf075734a24ab87032ca6b082a245d3065588d025e3d9280365",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9fe8589c8c395f9b2c513228488a5f4522d6bc12d7268a7efb5dcd8d7b1a7156",
            "sha256:528f945d00630c5ff41c5ac2d67bb36e0b606dd6c001e2bb96e34934cdbff4e4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da050db888f48c101cc1666aa3f3a5c0bec41a28a843899a6cba188357241b7e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1d04b8c0ae8d8103d70341fe006c1c176109a6bdb59ec503f69f4a665d8d89a8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 21장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306,
              307
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 2절이며, 통상 인용 2권 17장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d5fefb5d6b2ca584d7af44e289d4b79dfc8f425f862f95b12b1d50e1b91783d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6d5bfc711587fbf075734a24ab87032ca6b082a245d3065588d025e3d9280365",
            "source_revision_id": "sha256:da050db888f48c101cc1666aa3f3a5c0bec41a28a843899a6cba188357241b7e",
            "translation_revision_id": "sha256:1d04b8c0ae8d8103d70341fe006c1c176109a6bdb59ec503f69f4a665d8d89a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:41a707a885c59ef8ae704a18e9ae1d4e05450510979648a96571d2c38eec2d6a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6d5bfc711587fbf075734a24ab87032ca6b082a245d3065588d025e3d9280365",
            "source_revision_id": "sha256:da050db888f48c101cc1666aa3f3a5c0bec41a28a843899a6cba188357241b7e",
            "translation_revision_id": "sha256:1d04b8c0ae8d8103d70341fe006c1c176109a6bdb59ec503f69f4a665d8d89a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d5fefb5d6b2ca584d7af44e289d4b79dfc8f425f862f95b12b1d50e1b91783d8",
          "sha256:41a707a885c59ef8ae704a18e9ae1d4e05450510979648a96571d2c38eec2d6a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306,
              307
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "habentes라는 인쇄 독법을 유지했다. 각주는 habentis로 바꾸는 제안과 기존 독법을 유지할 가능성을 함께 제시한다.",
            "printed_page": 306,
            "printed_text": "Ejus ... dispositionis ... tantas contradictiones et aporias habentes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_construction"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "실제로 분리되어 나오는 방식으로 옮기고, 태양의 광선 및 나무의 가지와 비교한다.",
            "printed_page": 307,
            "printed_text": "efficabiliter et partiliter",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_generation_terms"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 2절이며, 통상 인용 2권 17장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9082591fb0f41bbca1d7b30a321fb7dd5f6f66a6c9139397fc6b093cfaea66dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n511.jpg",
            "page_key": "1:306",
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9fe8589c8c395f9b2c513228488a5f4522d6bc12d7268a7efb5dcd8d7b1a7156",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ejus igitur quae est secundum pleroma ipsorum dispositionis, et maxime ejus quae est secundum primam ogdoadem, tantas contradictiones et aporias habentes, inspiciamus et reliqua; propter illorum insensationem, et nos de his quae non sunt quaerentes; necessarie autem et hoc facientes, quoniam hujus rei credita est nobis procuratio, et qui velimus omnes homines ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "89b66bd7fc5dc9ca87280bc4e39dd221376220983313334b1feeabbb968bcaea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n512.jpg",
            "page_key": "1:307",
            "printed_page": 307,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:528f945d00630c5ff41c5ac2d67bb36e0b606dd6c001e2bb96e34934cdbff4e4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "agnitionem veritatis venire: et quoniam tu ipse postulaveris accipere a nobis multas et universas eversionis eorum occasiones. Quaeritur igitur, quemadmodum emissi sunt reliqui Aeones? Utrum uniti ei qui emiserit, quemadmodum a sole radii, an efficabiliter et partiliter, uti sit unusquisque eorum separatim, et suam figurationem habens, quemadmodum ab homine homo, et a pecude pecus? Aut secundum germinationem, quemadmodum ab arbore rami? Et utrum ejusdem substantiae exsistebant his qui se emiserunt, an ex altera quadam substantia substantiam habentes? Et utrum in eodem emissi sunt, ut ejusdem temporis essent sibi; an secundum ordinem quendam, ita ut antiquiores quidam ipsorum, alii vero juveniores essent? Et utrum simplices quidam et uniformes, et undique sibi aequales et similes, quemadmodum spiritus et lumina emissa sunt; an compositi et differentes, dissimiles membris suis?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:da050db888f48c101cc1666aa3f3a5c0bec41a28a843899a6cba188357241b7e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ejus igitur quae est secundum pleroma ipsorum dispositionis, et maxime ejus quae est secundum primam ogdoadem, tantas contradictiones et aporias habentes, inspiciamus et reliqua; propter illorum insensationem, et nos de his quae non sunt quaerentes; necessarie autem et hoc facientes, quoniam hujus rei credita est nobis procuratio, et qui velimus omnes homines ad agnitionem veritatis venire: et quoniam tu ipse postulaveris accipere a nobis multas et universas eversionis eorum occasiones. Quaeritur igitur, quemadmodum emissi sunt reliqui Aeones? Utrum uniti ei qui emiserit, quemadmodum a sole radii, an efficabiliter et partiliter, uti sit unusquisque eorum separatim, et suam figurationem habens, quemadmodum ab homine homo, et a pecude pecus? Aut secundum germinationem, quemadmodum ab arbore rami? Et utrum ejusdem substantiae exsistebant his qui se emiserunt, an ex altera quadam substantia substantiam habentes? Et utrum in eodem emissi sunt, ut ejusdem temporis essent sibi; an secundum ordinem quendam, ita ut antiquiores quidam ipsorum, alii vero juveniores essent? Et utrum simplices quidam et uniformes, et undique sibi aequales et similes, quemadmodum spiritus et lumina emissa sunt; an compositi et differentes, dissimiles membris suis?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "eeffa2f47c96b342267a971e0ce0ac1e08de866731be742869ed949218440add",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 17장 1-2절을 함께 담는다. Quaeritur igitur부터 발출의 방식에 관한 질문들이 이어진다.",
          "첫 문장의 habentes는 인쇄 독법을 유지했다. 306쪽 각주 6은 habentis로 바꾸어 앞의 속격과 연결하는 제안과, 기존 독법을 유지하는 가능성을 함께 제시한다. 번역에서는 해당 질서가 모순과 난점을 안고 있다는 문맥으로 풀었다.",
          "efficabiliter et partiliter는 실제로 분리되어 나오는 것으로 옮겼다. 307쪽 각주 1은 잠재적인 것과 대비되는 실제 존재와 분리의 뜻을 검토한다.",
          "태양의 광선, 사람과 가축의 출생, 나무의 가지라는 세 비유를 구별했다. 뒤의 질문은 실체, 발출 시점, 구성 부분의 동일성과 차이를 차례로 다룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9fe8589c8c395f9b2c513228488a5f4522d6bc12d7268a7efb5dcd8d7b1a7156",
              "sha256:528f945d00630c5ff41c5ac2d67bb36e0b606dd6c001e2bb96e34934cdbff4e4"
            ],
            "text": "그들의 플레로마에 관한 질서는, 특히 첫 여덟 존재의 무리에 관한 질서는, 이처럼 많은 모순과 난점을 안고 있다. 이제 나머지도 검토하자. 그들의 무분별함 때문에 우리도 존재하지 않는 것들을 탐구하지만, 이 일도 꼭 해야 한다. 이 문제를 다루는 일이 우리에게 맡겨졌고, 모든 사람이 진리를 알게 되기를 우리가 바라며, 그대 자신도 그들의 주장을 무너뜨릴 많은 근거를 두루 우리에게 요청했기 때문이다. 그러므로 이렇게 묻는다. 나머지 아이온들은 어떻게 발출되었는가? 태양에서 나오는 광선처럼, 발출한 이와 이어진 채 나왔는가? 사람에게서 사람이 나오고, 가축에게서 가축이 나오듯이, 각자가 따로 존재하고 고유한 형태를 지니도록, 실제로 분리되어 나왔는가? 나무에서 가지가 나듯, 싹이 트는 방식으로 나왔는가? 자신을 발출한 이들과 같은 실체를 지녔는가, 어떤 다른 실체에서 자신의 실체를 얻었는가? 함께 발출되어 서로 같은 때에 존재하게 되었는가, 어떤 순서에 따라 나와 일부는 더 오래되고 다른 일부는 더 젊었는가? 영들과 빛들이 나오는 것처럼, 단일하고 한결같으며, 어느 면에서나 서로 같고 비슷한가? 여러 부분으로 이루어져 서로 다르고, 각 지체도 서로 다른가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da050db888f48c101cc1666aa3f3a5c0bec41a28a843899a6cba188357241b7e"
        ],
        "text": "그들의 플레로마에 관한 질서는, 특히 첫 여덟 존재의 무리에 관한 질서는, 이처럼 많은 모순과 난점을 안고 있다. 이제 나머지도 검토하자. 그들의 무분별함 때문에 우리도 존재하지 않는 것들을 탐구하지만, 이 일도 꼭 해야 한다. 이 문제를 다루는 일이 우리에게 맡겨졌고, 모든 사람이 진리를 알게 되기를 우리가 바라며, 그대 자신도 그들의 주장을 무너뜨릴 많은 근거를 두루 우리에게 요청했기 때문이다. 그러므로 이렇게 묻는다. 나머지 아이온들은 어떻게 발출되었는가? 태양에서 나오는 광선처럼, 발출한 이와 이어진 채 나왔는가? 사람에게서 사람이 나오고, 가축에게서 가축이 나오듯이, 각자가 따로 존재하고 고유한 형태를 지니도록, 실제로 분리되어 나왔는가? 나무에서 가지가 나듯, 싹이 트는 방식으로 나왔는가? 자신을 발출한 이들과 같은 실체를 지녔는가, 어떤 다른 실체에서 자신의 실체를 얻었는가? 함께 발출되어 서로 같은 때에 존재하게 되었는가, 어떤 순서에 따라 나와 일부는 더 오래되고 다른 일부는 더 젊었는가? 영들과 빛들이 나오는 것처럼, 단일하고 한결같으며, 어느 면에서나 서로 같고 비슷한가? 여러 부분으로 이루어져 서로 다르고, 각 지체도 서로 다른가?",
        "translation_revision_id": "sha256:1d04b8c0ae8d8103d70341fe006c1c176109a6bdb59ec503f69f4a665d8d89a8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "work_location": "2.h21.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3270d77a18907d567ba4488e37d819f2e99fff36bc643b130b01fff48320c2d0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:556846a6fab4b4a909ab616edad9b2ac489d3417fda3f4d1938bef674ed3d133",
            "sha256:b4bd32512a260c61cdbd3697b66faaf02026d454284603e2fd5a6945cb25e879"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bf9d4bb6f12784b6e54cceb05f4b4e77785eaa41936ca77b64974f5766ddcda"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:41e6961b38c99c61d9fe11940007c00277420cb5fcaa28aaa375bf217773e6ae"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 21장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              307,
              308
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 3절이며, 통상 인용 2권 17장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d0cbadfe43a1d4b620f0741cf14b99adfafbc645f56d6db0c1028110c60d9257",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3270d77a18907d567ba4488e37d819f2e99fff36bc643b130b01fff48320c2d0",
            "source_revision_id": "sha256:7bf9d4bb6f12784b6e54cceb05f4b4e77785eaa41936ca77b64974f5766ddcda",
            "translation_revision_id": "sha256:41e6961b38c99c61d9fe11940007c00277420cb5fcaa28aaa375bf217773e6ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2b2919f4872444f241dfee1e9870bd43c3c11ec3312f0f36cd2b1ad59f582a26",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3270d77a18907d567ba4488e37d819f2e99fff36bc643b130b01fff48320c2d0",
            "source_revision_id": "sha256:7bf9d4bb6f12784b6e54cceb05f4b4e77785eaa41936ca77b64974f5766ddcda",
            "translation_revision_id": "sha256:41e6961b38c99c61d9fe11940007c00277420cb5fcaa28aaa375bf217773e6ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d0cbadfe43a1d4b620f0741cf14b99adfafbc645f56d6db0c1028110c60d9257",
          "sha256:2b2919f4872444f241dfee1e9870bd43c3c11ec3312f0f36cd2b1ad59f582a26"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              307,
              308
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "vel dissimiles parebunt, et ex altera",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 307 note 4",
            "explanation": "두 vel이 이끄는 선택 관계를 살리라는 각주의 제안에 따라 si를 빼고 ex 앞에 et를 보충했다.",
            "printed_page": 307,
            "printed_text": "vel [si] dissimiles parebunt, ex altera",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "Arundel 사본에서 빠진다는 각주의 정보와 함께 판본의 대괄호를 보존한다.",
            "printed_page": 307,
            "printed_text": "[esse]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 3절이며, 통상 인용 2권 17장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "89b66bd7fc5dc9ca87280bc4e39dd221376220983313334b1feeabbb968bcaea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n512.jpg",
            "page_key": "1:307",
            "printed_page": 307,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:556846a6fab4b4a909ab616edad9b2ac489d3417fda3f4d1938bef674ed3d133",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed si quidem efficabiliter et secundum suam genesin unusquisque illorum emissus est secundum hominum similitudinem; vel generationes Patris erunt ejusdem substantiae ei et similes generatori, vel dissimiles parebunt, et ex altera quadam substantia confiteri eos [esse] necesse est. Et si quidem patris generationes similes emissori, impassibilia perseverabunt ea quae emissa sunt, quemadmodum et is qui emisit illa; si autem ex altera quadam substantia, quae est capax passionum, unde haec dissimilis substantia intra illud quod est incorruptelae Pleroma? Adhuc etiam secundum hanc rationem unusquisque eorum separatim divisus ab altero intelligetur, quemadmodum homines, non admixtus, nec unitus alter altero, sed in figuratione discreta et circumscriptione definita, et magnitudinis quantitate unusquisque ipsorum deformatus; quae propria corporis sunt, et non spiritus. Jam igitur non spiritale Pleroma esse dicant, nec semetipsos",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "26567bd60eb85dd184595e916d2e9282cca30c4de342ca4eb7c762b173290785",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n513.jpg",
            "page_key": "1:308",
            "printed_page": 308,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b4bd32512a260c61cdbd3697b66faaf02026d454284603e2fd5a6945cb25e879",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "spiritales; siquidem velut homines, Aeones ipsorum epulantes sedent apud Patrem, et ipsum tali figuratione exsistentem, quemadmodum detegunt eum qui ab eo emissi sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7bf9d4bb6f12784b6e54cceb05f4b4e77785eaa41936ca77b64974f5766ddcda",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed si quidem efficabiliter et secundum suam genesin unusquisque illorum emissus est secundum hominum similitudinem; vel generationes Patris erunt ejusdem substantiae ei et similes generatori, vel dissimiles parebunt, et ex altera quadam substantia confiteri eos [esse] necesse est. Et si quidem patris generationes similes emissori, impassibilia perseverabunt ea quae emissa sunt, quemadmodum et is qui emisit illa; si autem ex altera quadam substantia, quae est capax passionum, unde haec dissimilis substantia intra illud quod est incorruptelae Pleroma? Adhuc etiam secundum hanc rationem unusquisque eorum separatim divisus ab altero intelligetur, quemadmodum homines, non admixtus, nec unitus alter altero, sed in figuratione discreta et circumscriptione definita, et magnitudinis quantitate unusquisque ipsorum deformatus; quae propria corporis sunt, et non spiritus. Jam igitur non spiritale Pleroma esse dicant, nec semetipsos spiritales; siquidem velut homines, Aeones ipsorum epulantes sedent apud Patrem, et ipsum tali figuratione exsistentem, quemadmodum detegunt eum qui ab eo emissi sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "402191ae36aa4bb55c3991e416fd26e1d6bbeb104274869e95cf238049675233",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "307쪽의 vel [si] dissimiles parebunt, ex altera는 각주 4의 제안에 따라 si를 빼고 ex 앞에 et를 넣었다. 닮은 경우와 닮지 않은 경우를 여는 두 vel의 선택 관계를 보존했다.",
          "[esse]의 대괄호는 [것임을]에 연결했다. 307쪽 각주 4는 Arundel 사본에서 이 말이 빠진다고 기록한다.",
          "서로 분리된 형태와 경계, 크기는 본문에서 몸의 특성으로 설명된다. 아버지 곁에서 아이온들이 잔치를 벌인다는 비유는 인간과 같은 출생을 가정한 경우의 결과이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:556846a6fab4b4a909ab616edad9b2ac489d3417fda3f4d1938bef674ed3d133",
              "sha256:b4bd32512a260c61cdbd3697b66faaf02026d454284603e2fd5a6945cb25e879"
            ],
            "text": "그들 각자가 인간과 비슷하게, 고유한 출생에 따라 실제로 발출되었다면, 아버지에게서 태어난 존재들은 그와 같은 실체를 지니고 낳은 이를 닮거나, 닮지 않은 모습으로 나타날 것이다. 후자의 경우 그들이 어떤 다른 실체에서 나온 [것임을] 인정해야 한다. 아버지에게서 태어난 존재들이 발출한 이를 닮았다면, 발출된 존재들도 그들을 발출한 이와 마찬가지로, 계속 수난을 겪지 않을 것이다. 수난을 겪을 수 있는 어떤 다른 실체에서 나왔다면, 썩지 않음의 플레로마 안으로 이 다른 실체는 어디서 들어왔는가? 이 설명에 따르면, 그들 각각은 서로 따로 떨어져 있다고 이해해야 한다. 사람들처럼, 서로 섞이거나 하나로 합쳐지지 않고, 구별된 형태와 정해진 경계를 지니며, 각자 일정한 크기로 형성되어 있을 것이다. 이것들은 몸에 속하는 특성이며, 영에 속하는 것이 아니다. 그러므로 이제는 플레로마가 영적이라고도, 자기들이 영적이라고도 말하지 말게 하라. 그들의 아이온들이 사람들처럼 아버지 곁에 앉아 잔치를 벌이고, 아버지에게서 발출된 존재들이 그분을 드러내듯이, 아버지 자신도 그런 형태로 존재한다면 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bf9d4bb6f12784b6e54cceb05f4b4e77785eaa41936ca77b64974f5766ddcda"
        ],
        "text": "그들 각자가 인간과 비슷하게, 고유한 출생에 따라 실제로 발출되었다면, 아버지에게서 태어난 존재들은 그와 같은 실체를 지니고 낳은 이를 닮거나, 닮지 않은 모습으로 나타날 것이다. 후자의 경우 그들이 어떤 다른 실체에서 나온 [것임을] 인정해야 한다. 아버지에게서 태어난 존재들이 발출한 이를 닮았다면, 발출된 존재들도 그들을 발출한 이와 마찬가지로, 계속 수난을 겪지 않을 것이다. 수난을 겪을 수 있는 어떤 다른 실체에서 나왔다면, 썩지 않음의 플레로마 안으로 이 다른 실체는 어디서 들어왔는가? 이 설명에 따르면, 그들 각각은 서로 따로 떨어져 있다고 이해해야 한다. 사람들처럼, 서로 섞이거나 하나로 합쳐지지 않고, 구별된 형태와 정해진 경계를 지니며, 각자 일정한 크기로 형성되어 있을 것이다. 이것들은 몸에 속하는 특성이며, 영에 속하는 것이 아니다. 그러므로 이제는 플레로마가 영적이라고도, 자기들이 영적이라고도 말하지 말게 하라. 그들의 아이온들이 사람들처럼 아버지 곁에 앉아 잔치를 벌이고, 아버지에게서 발출된 존재들이 그분을 드러내듯이, 아버지 자신도 그런 형태로 존재한다면 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:41e6961b38c99c61d9fe11940007c00277420cb5fcaa28aaa375bf217773e6ae",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "work_location": "2.h21.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d59192c117e1203f604ddbe3752c75b15d736a9f599e09879beaf336a801c5ca",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c207b9c8cd39dfeaf3afb4d785f0bf6cac2275bfb05a07e171243ec533ba31c6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6008b64229932e228f4f7c65db91c80e6f47912e97f809dc478c9b4eeb7fdffe"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:00cd0492c2eab61729bf60d1cdabab295c4d1134ec8584ea6fcd2bd5d4ea4eeb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 21장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              308
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 4절이며, 통상 인용 2권 17장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:937433f8bea5de0997ccb59af269ab4468efb720640938b40186be6dd38562f7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d59192c117e1203f604ddbe3752c75b15d736a9f599e09879beaf336a801c5ca",
            "source_revision_id": "sha256:6008b64229932e228f4f7c65db91c80e6f47912e97f809dc478c9b4eeb7fdffe",
            "translation_revision_id": "sha256:00cd0492c2eab61729bf60d1cdabab295c4d1134ec8584ea6fcd2bd5d4ea4eeb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:742b11f7c3d4245eba6dbe20334efc648216c80b11f8f6982489c91b495cba8b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d59192c117e1203f604ddbe3752c75b15d736a9f599e09879beaf336a801c5ca",
            "source_revision_id": "sha256:6008b64229932e228f4f7c65db91c80e6f47912e97f809dc478c9b4eeb7fdffe",
            "translation_revision_id": "sha256:00cd0492c2eab61729bf60d1cdabab295c4d1134ec8584ea6fcd2bd5d4ea4eeb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:937433f8bea5de0997ccb59af269ab4468efb720640938b40186be6dd38562f7",
          "sha256:742b11f7c3d4245eba6dbe20334efc648216c80b11f8f6982489c91b495cba8b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h21-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              308
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "횃불의 물질과 빛, 불을 붙인 시점의 구별을 보존한다.",
            "printed_page": 308,
            "printed_text": "secundum substantiam materiae id tempus habent ... sed tantum secundum accensionem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_temporal_distinction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 21장 4절이며, 통상 인용 2권 17장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "26567bd60eb85dd184595e916d2e9282cca30c4de342ca4eb7c762b173290785",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n513.jpg",
            "page_key": "1:308",
            "printed_page": 308,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c207b9c8cd39dfeaf3afb4d785f0bf6cac2275bfb05a07e171243ec533ba31c6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem velut a lumine lumina accensa sunt, Aeones a Logo, Logos autem a Nu, et Nus a Bytho; velut verbi gratia, a facula faculae; generatione quidem et magnitudine fortasse distabunt ab invicem: ejusdem autem substantiae cum sint cum principe emissionis ipsorum, aut omnes impassibiles perseverant, aut et pater ipsorum participabit passiones. Neque enim quae postea accensa est facula, alterum lumen habebit quam illud quod ante eam fuit. Quapropter et lumina ipsorum composita in unum in principalem unitionem recurrunt, cum fiat unum lumen quod fuit et a principio. Quod autem juvenius est et antiquius, neque in ipso lumine intelligi potest (unum enim lumen est totum) nec in ipsis quae perceperunt lumen faculis: (etenim ipsae secundum substantiam materiae id tempus habent; una enim et eadem est facularum materia) sed tantum secundum accensionem, quoniam altera quidem ante pusillum tempus, altera autem nunc accensa est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6008b64229932e228f4f7c65db91c80e6f47912e97f809dc478c9b4eeb7fdffe",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem velut a lumine lumina accensa sunt, Aeones a Logo, Logos autem a Nu, et Nus a Bytho; velut verbi gratia, a facula faculae; generatione quidem et magnitudine fortasse distabunt ab invicem: ejusdem autem substantiae cum sint cum principe emissionis ipsorum, aut omnes impassibiles perseverant, aut et pater ipsorum participabit passiones. Neque enim quae postea accensa est facula, alterum lumen habebit quam illud quod ante eam fuit. Quapropter et lumina ipsorum composita in unum in principalem unitionem recurrunt, cum fiat unum lumen quod fuit et a principio. Quod autem juvenius est et antiquius, neque in ipso lumine intelligi potest (unum enim lumen est totum) nec in ipsis quae perceperunt lumen faculis: (etenim ipsae secundum substantiam materiae id tempus habent; una enim et eadem est facularum materia) sed tantum secundum accensionem, quoniam altera quidem ante pusillum tempus, altera autem nunc accensa est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "47ac1d066c24448106d09027db8da1db2952e02fbb7e4e7a66c9e6707824194b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 17장 4절이다. 한 횃불에서 다른 횃불에 불을 붙이는 비유로 실체의 동일성과 발출 시점의 차이를 구별한다.",
          "아버지와 아이온들이 모두 수난을 겪지 않거나, 아버지도 함께 수난을 겪는다는 두 선택지를 보존했다. participabit는 수난에 참여한다는 뜻으로 옮겼다.",
          "같은 빛과 같은 물질, 서로 다른 점화 시점을 구별했다. 조금 전이라는 pusillum tempus는 308쪽 각주 2가 어순과 사본 독법의 차이를 설명하는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c207b9c8cd39dfeaf3afb4d785f0bf6cac2275bfb05a07e171243ec533ba31c6"
            ],
            "text": "한 빛에서 여러 빛에 불을 붙이듯, 아이온들은 로고스에게서, 로고스는 누스에게서, 누스는 뷔토스에게서 나왔다면, 이를테면 한 횃불에서 여러 횃불에 불을 붙인 것이라면, 태어난 때와 크기에서는 서로 다를 수 있다. 그들을 발출한 첫 존재와 같은 실체를 지니므로, 모두 계속 수난을 겪지 않든지, 그들의 아버지도 수난에 참여하든지 해야 한다. 나중에 불을 붙인 횃불이 앞의 횃불과 다른 빛을 지닐 수 없기 때문이다. 그러므로 그들의 빛들도 하나로 합쳐지면, 처음의 하나 됨으로 돌아간다. 처음부터 있었던 그 하나의 빛이 되기 때문이다. 더 새롭거나 더 오래되었다는 것은 빛 자체에서는 생각할 수 없다. 전체가 하나의 빛이기 때문이다. 빛을 받은 횃불들 자체에서도 그렇다. 물질의 실체에 따라 보면 그것들은 같은 때에 존재하며, 횃불의 물질은 하나이며 동일하기 때문이다. 차이는 오직 불을 붙인 때에 있다. 하나는 조금 전에, 다른 하나는 지금 불을 붙인 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6008b64229932e228f4f7c65db91c80e6f47912e97f809dc478c9b4eeb7fdffe"
        ],
        "text": "한 빛에서 여러 빛에 불을 붙이듯, 아이온들은 로고스에게서, 로고스는 누스에게서, 누스는 뷔토스에게서 나왔다면, 이를테면 한 횃불에서 여러 횃불에 불을 붙인 것이라면, 태어난 때와 크기에서는 서로 다를 수 있다. 그들을 발출한 첫 존재와 같은 실체를 지니므로, 모두 계속 수난을 겪지 않든지, 그들의 아버지도 수난에 참여하든지 해야 한다. 나중에 불을 붙인 횃불이 앞의 횃불과 다른 빛을 지닐 수 없기 때문이다. 그러므로 그들의 빛들도 하나로 합쳐지면, 처음의 하나 됨으로 돌아간다. 처음부터 있었던 그 하나의 빛이 되기 때문이다. 더 새롭거나 더 오래되었다는 것은 빛 자체에서는 생각할 수 없다. 전체가 하나의 빛이기 때문이다. 빛을 받은 횃불들 자체에서도 그렇다. 물질의 실체에 따라 보면 그것들은 같은 때에 존재하며, 횃불의 물질은 하나이며 동일하기 때문이다. 차이는 오직 불을 붙인 때에 있다. 하나는 조금 전에, 다른 하나는 지금 불을 붙인 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:00cd0492c2eab61729bf60d1cdabab295c4d1134ec8584ea6fcd2bd5d4ea4eeb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "work_location": "2.h21.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-21:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f17f0453f082e315e930894a2eebb2549185f24758ab8f223f7626389f90b6b3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9e3e3e4284402612f08f7a72adfb7863c8d930b2e94d5277574806d317193f6a",
            "sha256:e922e9c5e7122f62a71301218996deb843b0d36879e7948e8e6ffabb27bf5055"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2f24c65cd3facdde5937a0d9dbd57069769ab4c5dc8c4ac6660c1f866475a655"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:736aed19c5720843d1eebaa8077758e0414509a106e803cb3723e4903e1a4e20"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 22장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              308,
              309
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 1절이며, 통상 인용 2권 17장 5-6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1faa42625f97dde0c02bf320c366890a3ad22989d65ab78965c24b635c0bd7bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f17f0453f082e315e930894a2eebb2549185f24758ab8f223f7626389f90b6b3",
            "source_revision_id": "sha256:2f24c65cd3facdde5937a0d9dbd57069769ab4c5dc8c4ac6660c1f866475a655",
            "translation_revision_id": "sha256:736aed19c5720843d1eebaa8077758e0414509a106e803cb3723e4903e1a4e20"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3bdc756666fbbd4002c7fd5b6ce4a9c3440acece30524ee8e609a5e6feeac07e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f17f0453f082e315e930894a2eebb2549185f24758ab8f223f7626389f90b6b3",
            "source_revision_id": "sha256:2f24c65cd3facdde5937a0d9dbd57069769ab4c5dc8c4ac6660c1f866475a655",
            "translation_revision_id": "sha256:736aed19c5720843d1eebaa8077758e0414509a106e803cb3723e4903e1a4e20"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1faa42625f97dde0c02bf320c366890a3ad22989d65ab78965c24b635c0bd7bf",
          "sha256:3bdc756666fbbd4002c7fd5b6ce4a9c3440acece30524ee8e609a5e6feeac07e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              308,
              309
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 15:41",
            "explanation": "별들의 밝기에 관한 인용과 실체·수난 가능성에 관한 저자의 설명을 구별한다.",
            "printed_page": 308,
            "printed_text": "stella a stella in claritate differt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "손가락들이 손을 채우듯이 아버지의 크기를 채운다는 비유를 유지한다.",
            "printed_page": 309,
            "printed_text": "quemadmodum digiti complent manum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_analogy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 1절이며, 통상 인용 2권 17장 5-6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "26567bd60eb85dd184595e916d2e9282cca30c4de342ca4eb7c762b173290785",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n513.jpg",
            "page_key": "1:308",
            "printed_page": 308,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9e3e3e4284402612f08f7a72adfb7863c8d930b2e94d5277574806d317193f6a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Labes igitur ejus quae est secundum ignorantiam passionis, aut universo similiter Pleromati ipsorum proveniet, cum sint ejusdem substantiae, et erit in ignorantiae labe, id est, semetipsum ignorans Propator: aut similiter omnia impassibilia perseverabunt ea quae sunt intra Pleroma lumina. Unde igitur circa juniorem Aeonem passio, si paternum lumen est ex quo omnia constituta sunt lumina, quod naturaliter impassibile est? Quomodo autem et juvenior aliquis aut senior in ipsis Aeon dici potest, cum sit unum lumen totius Pleromatis? Et si quis stellas dicat eos, nihilominus eadem universi apparebunt natura participantes. Etenim si stella a stella in claritate differt, sed non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6735a10680871498acf07e3b4c10ca55eb3ca3a36259ce25ed79e9cf8f2c8c03",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n514.jpg",
            "page_key": "1:309",
            "printed_page": 309,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e922e9c5e7122f62a71301218996deb843b0d36879e7948e8e6ffabb27bf5055",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "secundum qualitatem, nec secundum substantiam, secundum quam passibile aliquid vel impassibile est; sed aut universos, ex lumine cum sint paterno, naturaliter impassibiles et immutabiles esse oportet: aut universi cum paterno lumine et passibiles, et commutationum corruptionis capaces sunt. Haec autem eadem ratio sequetur, etsi, velut ab arbore ramos, dicant a Logo natam esse emissionem Aeonum, cum Logos a Patre ipsorum generationem habeat: ejusdem enim substantiae omnes inveniuntur cum Patre, tantum secundum magnitudinem, sed non secundum naturam differentes ab invicem, et magnitudinem complentes Patris, quemadmodum digiti complent manum. Si igitur Pater in passione et ignorantia, et ii utique qui ex eo generati sunt, Aeones. Si autem impium est Patri omnium ignorantiam et passionem affingere, quomodo ab eo emissum dicunt Aeonem passibilem, et hoc ipsi Sophiae Dei eandem impietatem affingentes, semetipsos religiosos esse dicent?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2f24c65cd3facdde5937a0d9dbd57069769ab4c5dc8c4ac6660c1f866475a655",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Labes igitur ejus quae est secundum ignorantiam passionis, aut universo similiter Pleromati ipsorum proveniet, cum sint ejusdem substantiae, et erit in ignorantiae labe, id est, semetipsum ignorans Propator: aut similiter omnia impassibilia perseverabunt ea quae sunt intra Pleroma lumina. Unde igitur circa juniorem Aeonem passio, si paternum lumen est ex quo omnia constituta sunt lumina, quod naturaliter impassibile est? Quomodo autem et juvenior aliquis aut senior in ipsis Aeon dici potest, cum sit unum lumen totius Pleromatis? Et si quis stellas dicat eos, nihilominus eadem universi apparebunt natura participantes. Etenim si stella a stella in claritate differt, sed non secundum qualitatem, nec secundum substantiam, secundum quam passibile aliquid vel impassibile est; sed aut universos, ex lumine cum sint paterno, naturaliter impassibiles et immutabiles esse oportet: aut universi cum paterno lumine et passibiles, et commutationum corruptionis capaces sunt. Haec autem eadem ratio sequetur, etsi, velut ab arbore ramos, dicant a Logo natam esse emissionem Aeonum, cum Logos a Patre ipsorum generationem habeat: ejusdem enim substantiae omnes inveniuntur cum Patre, tantum secundum magnitudinem, sed non secundum naturam differentes ab invicem, et magnitudinem complentes Patris, quemadmodum digiti complent manum. Si igitur Pater in passione et ignorantia, et ii utique qui ex eo generati sunt, Aeones. Si autem impium est Patri omnium ignorantiam et passionem affingere, quomodo ab eo emissum dicunt Aeonem passibilem, et hoc ipsi Sophiae Dei eandem impietatem affingentes, semetipsos religiosos esse dicent?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b196646fc73fb3ddf83075767150c8230483b9115f3d3f684360ee14fd292e5c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 17장 5-6절을 함께 담는다. 별들의 빛에 관한 논증 뒤 Haec autem eadem ratio에서 나무와 가지의 비유로 이어진다.",
          "고린도전서 15:41에 대응하는 stella a stella in claritate differt는 별은 별과 밝기가 다르다고 옮겼다. 저자는 밝기의 차이와 성질·실체의 차이를 구별하여 논한다.",
          "아버지와 아이온들이 같은 실체를 지닌다는 전제를 따를 경우, 수난을 겪는지의 여부도 함께 적용된다는 논증이다. 손가락들이 손을 채운다는 비유는 크기와 전체의 관계를 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9e3e3e4284402612f08f7a72adfb7863c8d930b2e94d5277574806d317193f6a",
              "sha256:e922e9c5e7122f62a71301218996deb843b0d36879e7948e8e6ffabb27bf5055"
            ],
            "text": "그러므로 무지에 따른 수난의 결함은, 그들이 같은 실체를 지니므로, 그들의 플레로마 전체에 똑같이 생기든지 해야 한다. 그러면 프로파토르도 무지의 결함 속에 있게 되며, 곧 자기 자신을 모르게 된다. 아니면 플레로마 안의 모든 빛이 똑같이 계속 수난을 겪지 않든지 해야 한다. 모든 빛이 아버지의 빛에서 이루어졌고, 그 빛이 본래 수난을 겪지 않는다면, 젊은 아이온에게 수난이 어디서 왔는가? 플레로마 전체가 하나의 빛인데, 어떻게 그 가운데 어떤 아이온을 더 젊거나 더 늙었다고 할 수 있는가? 누군가 그들을 별이라고 부르더라도, 모두 같은 본성에 참여하는 것으로 드러날 것이다. “별은 별과 밝기가 다르다”고 해도, 성질이나 실체가 다른 것은 아니기 때문이다. 어떤 것이 수난을 겪을 수 있는지 없는지는 그 실체에 달려 있다. 모두 아버지의 빛에서 나왔으므로, 본래 수난을 겪지도 변하지도 않아야 하든지, 아버지의 빛과 함께 모두 수난을 겪고, 썩음에 따르는 변화들을 겪을 수 있든지 해야 한다. 나무에서 가지가 나오듯, 로고스에게서 아이온들의 발출이 생겨났다고 해도, 같은 논리가 뒤따른다. 로고스는 그들의 아버지에게서 태어났기 때문이다. 모두 아버지와 같은 실체를 지니는 것으로 드러나며, 서로 크기에서만 다를 뿐, 본성이 다르지 않고, 손가락들이 손을 채우듯 아버지의 크기를 채운다. 그러므로 아버지가 수난과 무지 속에 있다면, 그에게서 태어난 아이온들도 당연히 그럴 것이다. 만물의 아버지에게 무지와 수난을 돌리는 것이 불경하다면, 어떻게 그에게서 발출된 아이온이 수난을 겪는다고 말하는가? 더구나 하나님의 소피아 자체에게 같은 불경한 주장을 적용하면서, 자기들이 경건하다고 말할 수 있는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2f24c65cd3facdde5937a0d9dbd57069769ab4c5dc8c4ac6660c1f866475a655"
        ],
        "text": "그러므로 무지에 따른 수난의 결함은, 그들이 같은 실체를 지니므로, 그들의 플레로마 전체에 똑같이 생기든지 해야 한다. 그러면 프로파토르도 무지의 결함 속에 있게 되며, 곧 자기 자신을 모르게 된다. 아니면 플레로마 안의 모든 빛이 똑같이 계속 수난을 겪지 않든지 해야 한다. 모든 빛이 아버지의 빛에서 이루어졌고, 그 빛이 본래 수난을 겪지 않는다면, 젊은 아이온에게 수난이 어디서 왔는가? 플레로마 전체가 하나의 빛인데, 어떻게 그 가운데 어떤 아이온을 더 젊거나 더 늙었다고 할 수 있는가? 누군가 그들을 별이라고 부르더라도, 모두 같은 본성에 참여하는 것으로 드러날 것이다. “별은 별과 밝기가 다르다”고 해도, 성질이나 실체가 다른 것은 아니기 때문이다. 어떤 것이 수난을 겪을 수 있는지 없는지는 그 실체에 달려 있다. 모두 아버지의 빛에서 나왔으므로, 본래 수난을 겪지도 변하지도 않아야 하든지, 아버지의 빛과 함께 모두 수난을 겪고, 썩음에 따르는 변화들을 겪을 수 있든지 해야 한다. 나무에서 가지가 나오듯, 로고스에게서 아이온들의 발출이 생겨났다고 해도, 같은 논리가 뒤따른다. 로고스는 그들의 아버지에게서 태어났기 때문이다. 모두 아버지와 같은 실체를 지니는 것으로 드러나며, 서로 크기에서만 다를 뿐, 본성이 다르지 않고, 손가락들이 손을 채우듯 아버지의 크기를 채운다. 그러므로 아버지가 수난과 무지 속에 있다면, 그에게서 태어난 아이온들도 당연히 그럴 것이다. 만물의 아버지에게 무지와 수난을 돌리는 것이 불경하다면, 어떻게 그에게서 발출된 아이온이 수난을 겪는다고 말하는가? 더구나 하나님의 소피아 자체에게 같은 불경한 주장을 적용하면서, 자기들이 경건하다고 말할 수 있는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:736aed19c5720843d1eebaa8077758e0414509a106e803cb3723e4903e1a4e20",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "work_location": "2.h22.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6dadf118aaf2885f9e21e8d7c95e35ddcbf9d78286b908bfe54549f427d13e88",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0708e012faaa00a3366861e5ef85939a859631a7764f5bcbc2e66e2e272b3200",
            "sha256:077041ffdc1f1b5d14551e641f179a473bdbec4b4a72fab8185dadbf0c9ec745"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:320601f2596c7daa324c8389e1eccb534fefbe6a11318d53c383a70a602bed49"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c195ed7b6d053e1e3ce381de407672559d62779b3176ff696edf82773373abdd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 22장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              309,
              310
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7,
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 2절이며, 통상 인용 2권 17장 7-8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d4322b1412694cd826e45950b2c5c0f3a93a122876abbe5f22f37995838fd619",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6dadf118aaf2885f9e21e8d7c95e35ddcbf9d78286b908bfe54549f427d13e88",
            "source_revision_id": "sha256:320601f2596c7daa324c8389e1eccb534fefbe6a11318d53c383a70a602bed49",
            "translation_revision_id": "sha256:c195ed7b6d053e1e3ce381de407672559d62779b3176ff696edf82773373abdd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:77320834026a1fc1fb16b472089dd057c796d3a72177074b0e0915b80b31f9da",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6dadf118aaf2885f9e21e8d7c95e35ddcbf9d78286b908bfe54549f427d13e88",
            "source_revision_id": "sha256:320601f2596c7daa324c8389e1eccb534fefbe6a11318d53c383a70a602bed49",
            "translation_revision_id": "sha256:c195ed7b6d053e1e3ce381de407672559d62779b3176ff696edf82773373abdd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d4322b1412694cd826e45950b2c5c0f3a93a122876abbe5f22f37995838fd619",
          "sha256:77320834026a1fc1fb16b472089dd057c796d3a72177074b0e0915b80b31f9da"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              309,
              310
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7,
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "인쇄 독법을 유지하고 누스를 로고스와 동격으로 연결해 옮긴다. 각주의 접속사 보충 및 삽입 가능성에 관한 논의를 번역 메모에 남긴다.",
            "printed_page": 309,
            "printed_text": "in Logum hujus Nun Propatoris passionem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_apposition"
          },
          {
            "explanation": "발렌티누스의 지혜를 악마의 발출로 규정하는 것은 이레네우스의 논박이다.",
            "printed_page": 310,
            "printed_text": "eam quae est a Valentino Sapientiam, cum sit de diaboli emissione",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_polemical_attribution"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 2절이며, 통상 인용 2권 17장 7-8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6735a10680871498acf07e3b4c10ca55eb3ca3a36259ce25ed79e9cf8f2c8c03",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n514.jpg",
            "page_key": "1:309",
            "printed_page": 309,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0708e012faaa00a3366861e5ef85939a859631a7764f5bcbc2e66e2e272b3200",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem quomodo a sole radios, Aeonas ipsorum emissiones habuisse dicent, ejusdem substantiae et de eodem omnes cum sint, aut omnes capaces passionis erunt cum eo qui ipsos emisit, aut omnes impassibiles perseverabunt. Non enim jam quosdam impassibiles, quosdam autem passibiles possunt ex tali emissione confiteri. Si igitur omnes impassibiles dicunt, ipsi suum argumentum dissolvunt. Quomodo enim passus est minor Aeon, si omnes erant impassibiles? Si autem omnes dicunt participasse passionis hujus, quemadmodum quidam audent dicere, quia a Logo quidem coepit, derivatio autem in Sophiam, in Logum hujus Nun Propatoris passionem revocantes arguentur, et Nun Propatoris et ipsum Patrem in passione fuisse confitentes. Non enim ut compositum animal quiddam est omnium Pater, praeter Nun, quemadmodum praeostendimus; sed Nus Pater, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cae14a081e230d5e855ec67dbfa6ba4a3e89560730ea3d60d1a9e49adfd217da",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n515.jpg",
            "page_key": "1:310",
            "printed_page": 310,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:077041ffdc1f1b5d14551e641f179a473bdbec4b4a72fab8185dadbf0c9ec745",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pater Nus. Necesse est itaque et eum qui ex eo est Logos, immo magis autem ipsum Nun, cum sit Logos, perfectum et impassibilem esse; et eas quae ex eo sunt emissiones, ejusdem substantiae cum sint cujus et ipse, perfectas, et impassibiles, et semper similes cum eo perseverare, qui eas emisit. Non igitur jam Logos quasi tertium ordinem generationis habens ignoravit Patrem, quemadmodum docent hi: hoc enim in hominum quidem generatione fortasse putabitur verisimile esse, eo quod saepe ignorant suos parentes; in Logo autem Patris omnimodo impossibile est. Si enim exsistens in Patre cognoscit hunc in quo est, hoc est semetipsum non ignorat: et quae ab hoc sunt emissiones, virtutes ejus exsistentes, et semper ei assistentes, non ignorabunt eum qui se emisit, quemadmodum nec radii solem. Non capit igitur Dei Sophiam, eam quae intra Pleroma est, cum sit a tali emissione, sub passione cecidisse, et talem ignorantiam concepisse. Possibile est autem, eam quae est a Valentino Sapientiam, cum sit de diaboli emissione, in omni passione fieri, et profundum ignorantiae fructificare. Ubi enim ipsi testimonium perhibent de matre sua, dicentes eam Aeonis errantis generationem esse, jam non quaerere oportet causam, propter quam filii hujusmodi matris ignorantiae semper natent in profundo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:320601f2596c7daa324c8389e1eccb534fefbe6a11318d53c383a70a602bed49",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem quomodo a sole radios, Aeonas ipsorum emissiones habuisse dicent, ejusdem substantiae et de eodem omnes cum sint, aut omnes capaces passionis erunt cum eo qui ipsos emisit, aut omnes impassibiles perseverabunt. Non enim jam quosdam impassibiles, quosdam autem passibiles possunt ex tali emissione confiteri. Si igitur omnes impassibiles dicunt, ipsi suum argumentum dissolvunt. Quomodo enim passus est minor Aeon, si omnes erant impassibiles? Si autem omnes dicunt participasse passionis hujus, quemadmodum quidam audent dicere, quia a Logo quidem coepit, derivatio autem in Sophiam, in Logum hujus Nun Propatoris passionem revocantes arguentur, et Nun Propatoris et ipsum Patrem in passione fuisse confitentes. Non enim ut compositum animal quiddam est omnium Pater, praeter Nun, quemadmodum praeostendimus; sed Nus Pater, et Pater Nus. Necesse est itaque et eum qui ex eo est Logos, immo magis autem ipsum Nun, cum sit Logos, perfectum et impassibilem esse; et eas quae ex eo sunt emissiones, ejusdem substantiae cum sint cujus et ipse, perfectas, et impassibiles, et semper similes cum eo perseverare, qui eas emisit. Non igitur jam Logos quasi tertium ordinem generationis habens ignoravit Patrem, quemadmodum docent hi: hoc enim in hominum quidem generatione fortasse putabitur verisimile esse, eo quod saepe ignorant suos parentes; in Logo autem Patris omnimodo impossibile est. Si enim exsistens in Patre cognoscit hunc in quo est, hoc est semetipsum non ignorat: et quae ab hoc sunt emissiones, virtutes ejus exsistentes, et semper ei assistentes, non ignorabunt eum qui se emisit, quemadmodum nec radii solem. Non capit igitur Dei Sophiam, eam quae intra Pleroma est, cum sit a tali emissione, sub passione cecidisse, et talem ignorantiam concepisse. Possibile est autem, eam quae est a Valentino Sapientiam, cum sit de diaboli emissione, in omni passione fieri, et profundum ignorantiae fructificare. Ubi enim ipsi testimonium perhibent de matre sua, dicentes eam Aeonis errantis generationem esse, jam non quaerere oportet causam, propter quam filii hujusmodi matris ignorantiae semper natent in profundo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "393ba365db14a49e42d8746fcb4864a2fcde573b5239a389e54336d382473c73",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 17장 7-8절이다. Non igitur jam Logos부터 로고스가 아버지를 안다는 논증으로 이어진다.",
          "in Logum hujus Nun Propatoris passionem은 인쇄 독법을 유지하고 누스를 로고스에 동격으로 연결해 옮겼다. 309쪽 각주 4는 Nun 앞의 et 보충이나 Nun Propatoris의 삽입 가능성을 논의한다. 구문의 연결은 추가 대조 항목이다.",
          "누스와 아버지, 누스와 로고스를 연결하는 진술을 보존했다. 저자는 아버지가 누스와 따로 떨어진 복합적 존재라는 설명을 검토한다.",
          "하나님의 소피아와 발렌티누스에게서 나온 지혜를 구별하는 문맥이다. 후자를 악마의 발출이라고 부르는 말은 이레네우스의 논박으로 기록한다.",
          "자기 어머니가 오류에 빠진 아이온에게서 태어났다는 주장은 상대 집단의 증언으로 소개된다. 그 자녀들이 무지의 심연에서 헤엄친다는 말은 이에 붙인 저자의 반어이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0708e012faaa00a3366861e5ef85939a859631a7764f5bcbc2e66e2e272b3200",
              "sha256:077041ffdc1f1b5d14551e641f179a473bdbec4b4a72fab8185dadbf0c9ec745"
            ],
            "text": "태양에서 광선이 나오듯, 자기들의 아이온들이 발출되었다고 한다면, 모두 같은 실체를 지니며 같은 근원에서 나왔으므로, 발출한 이와 함께 모두 수난을 겪을 수 있든지, 모두 계속 수난을 겪지 않든지 해야 한다. 그런 발출에서 나온 것들 가운데 일부는 수난을 겪지 않고 일부는 겪는다고 더는 주장할 수 없기 때문이다. 모두 수난을 겪지 않는다고 한다면, 스스로 자기들의 논설을 무너뜨린다. 모두 수난을 겪지 않는 존재였다면, 젊은 아이온은 어떻게 수난을 겪었는가? 몇몇이 감히 말하듯이, 모두 이 수난에 참여했다고 하며, 로고스에서 시작하여 소피아에게 흘러들었다고 한다면, 로고스, 곧 이 프로파토르의 누스에게 수난을 되돌린다는 지적을 받게 된다. 프로파토르의 누스와 아버지 자신이 수난 속에 있었다고 인정하는 셈이다. 앞서 밝혔듯이, 만물의 아버지는 누스와 따로 떨어져 있는 어떤 복합적인 생물과 같지 않다. 누스가 아버지이고, 아버지가 누스이다. 그러므로 그에게서 나온 로고스도, 더 정확히는 누스 자신도, 그가 로고스이므로, 반드시 완전하며 수난을 겪지 않아야 한다. 그에게서 나온 발출물들도 그와 같은 실체를 지니므로, 완전하며 수난을 겪지 않고, 자신들을 발출한 이와 언제나 닮은 채로 있어야 한다. 그들이 가르치듯이, 로고스가 셋째 탄생 순서에 속한다는 이유로 아버지를 몰랐다고 할 수는 없다. 인간의 출생에 관해서는 이것이 그럴듯해 보일 수 있다. 사람들은 흔히 자기 부모를 모르기 때문이다. 아버지의 로고스에게는 전혀 불가능하다. 아버지 안에 있으면서 자신이 그 안에 있는 분을 안다면, 곧 자기 자신을 모르는 것이 아니라면, 그에게서 나온 발출물들도, 그의 능력들이며 언제나 그 곁에 있으므로, 광선이 태양을 모르지 않듯, 자신들을 발출한 이를 모르지 않을 것이다. 플레로마 안에 있는 하나님의 소피아가 그런 발출에서 나왔다면, 수난에 빠지고 그런 무지를 품었다는 것은 성립할 수 없다. 발렌티누스에게서 나온 지혜는, 악마의 발출에서 나왔으므로, 온갖 수난에 빠지고 무지의 깊은 심연을 열매 맺는 일이 가능하다. 그들 스스로 자기 어머니에 관해 증언하여, 오류에 빠진 아이온에게서 태어났다고 말하니, 그런 어머니의 자녀들이 왜 언제나 무지의 심연에서 헤엄치는지, 그 이유를 더 찾을 필요가 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:320601f2596c7daa324c8389e1eccb534fefbe6a11318d53c383a70a602bed49"
        ],
        "text": "태양에서 광선이 나오듯, 자기들의 아이온들이 발출되었다고 한다면, 모두 같은 실체를 지니며 같은 근원에서 나왔으므로, 발출한 이와 함께 모두 수난을 겪을 수 있든지, 모두 계속 수난을 겪지 않든지 해야 한다. 그런 발출에서 나온 것들 가운데 일부는 수난을 겪지 않고 일부는 겪는다고 더는 주장할 수 없기 때문이다. 모두 수난을 겪지 않는다고 한다면, 스스로 자기들의 논설을 무너뜨린다. 모두 수난을 겪지 않는 존재였다면, 젊은 아이온은 어떻게 수난을 겪었는가? 몇몇이 감히 말하듯이, 모두 이 수난에 참여했다고 하며, 로고스에서 시작하여 소피아에게 흘러들었다고 한다면, 로고스, 곧 이 프로파토르의 누스에게 수난을 되돌린다는 지적을 받게 된다. 프로파토르의 누스와 아버지 자신이 수난 속에 있었다고 인정하는 셈이다. 앞서 밝혔듯이, 만물의 아버지는 누스와 따로 떨어져 있는 어떤 복합적인 생물과 같지 않다. 누스가 아버지이고, 아버지가 누스이다. 그러므로 그에게서 나온 로고스도, 더 정확히는 누스 자신도, 그가 로고스이므로, 반드시 완전하며 수난을 겪지 않아야 한다. 그에게서 나온 발출물들도 그와 같은 실체를 지니므로, 완전하며 수난을 겪지 않고, 자신들을 발출한 이와 언제나 닮은 채로 있어야 한다. 그들이 가르치듯이, 로고스가 셋째 탄생 순서에 속한다는 이유로 아버지를 몰랐다고 할 수는 없다. 인간의 출생에 관해서는 이것이 그럴듯해 보일 수 있다. 사람들은 흔히 자기 부모를 모르기 때문이다. 아버지의 로고스에게는 전혀 불가능하다. 아버지 안에 있으면서 자신이 그 안에 있는 분을 안다면, 곧 자기 자신을 모르는 것이 아니라면, 그에게서 나온 발출물들도, 그의 능력들이며 언제나 그 곁에 있으므로, 광선이 태양을 모르지 않듯, 자신들을 발출한 이를 모르지 않을 것이다. 플레로마 안에 있는 하나님의 소피아가 그런 발출에서 나왔다면, 수난에 빠지고 그런 무지를 품었다는 것은 성립할 수 없다. 발렌티누스에게서 나온 지혜는, 악마의 발출에서 나왔으므로, 온갖 수난에 빠지고 무지의 깊은 심연을 열매 맺는 일이 가능하다. 그들 스스로 자기 어머니에 관해 증언하여, 오류에 빠진 아이온에게서 태어났다고 말하니, 그런 어머니의 자녀들이 왜 언제나 무지의 심연에서 헤엄치는지, 그 이유를 더 찾을 필요가 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c195ed7b6d053e1e3ce381de407672559d62779b3176ff696edf82773373abdd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "work_location": "2.h22.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c118b76dc151514d5c4b8c71f3d2fc4afd014eae382b7b803310b9fef3c1ab80",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7fdf0cbb8faafb203ac5ed948e98a5a5be2c87c9ba9d96c1d3cf88f0cf278b90",
            "sha256:63d8c89463118eff01e0577236bb66e833e063fac788cec7faed82b8aeb222c2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:88a15a483aed67bb2acb11b5761d1032c5f18d3163efd4c34a03f015d8453006"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8fb5f485c8e8c9e151cf65e9b7d1a1252f811ac2279b9063b58ab55ebe7ed65a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 22장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              310,
              311
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 3절이며, 통상 인용 2권 17장 9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f0e07de449292e104d15f021a3eb06a5d35016b9577b9c2dd835c3e6b1d1d96d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c118b76dc151514d5c4b8c71f3d2fc4afd014eae382b7b803310b9fef3c1ab80",
            "source_revision_id": "sha256:88a15a483aed67bb2acb11b5761d1032c5f18d3163efd4c34a03f015d8453006",
            "translation_revision_id": "sha256:8fb5f485c8e8c9e151cf65e9b7d1a1252f811ac2279b9063b58ab55ebe7ed65a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fb9b85cfc4f219aa8c3196b2c3f38f14198e6742eddf1422bf8eb9db2342eb03",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c118b76dc151514d5c4b8c71f3d2fc4afd014eae382b7b803310b9fef3c1ab80",
            "source_revision_id": "sha256:88a15a483aed67bb2acb11b5761d1032c5f18d3163efd4c34a03f015d8453006",
            "translation_revision_id": "sha256:8fb5f485c8e8c9e151cf65e9b7d1a1252f811ac2279b9063b58ab55ebe7ed65a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f0e07de449292e104d15f021a3eb06a5d35016b9577b9c2dd835c3e6b1d1d96d",
          "sha256:fb9b85cfc4f219aa8c3196b2c3f38f14198e6742eddf1422bf8eb9db2342eb03"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              310,
              311
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "claim_status": "reported_by_the_author_in_adopted_source",
            "explanation": "상대 집단과 자주 논의했다는 진술을 저자의 증언으로 기록한다.",
            "printed_page": 310,
            "printed_text": "licet valde multam de hujusmodi speciebus quaestionem habuerimus cum eis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_testimony_claim"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "cognovisse라는 인쇄 부정사를 유지한다. 각주가 제안하는 cognoverit는 메모에 구별한다.",
            "printed_page": 310,
            "printed_text": "et illum tantum cognovisse qui se emisit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_construction"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 9:1 and following",
            "explanation": "날 때부터 보지 못한 사람을 아이온의 무지에 연결하는 해석을 상대 집단에 귀속한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_page": 311,
            "printed_text": "Salvatorem symbolum mysterii hujus ostendisse in eo qui a nativitate caecus fuit",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Peter 1:12",
            "explanation": "천사들이 들여다보기를 원한다는 인용을 저자의 반어적 논박 속에 보존했다.",
            "printed_page": 311,
            "printed_text": "in quae cupiunt angeli prospicere",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "발출된 말씀과 눈먼 발출이라는 인쇄된 반복을 보존한다.",
            "printed_page": 311,
            "printed_text": "emissum Verbum caecum emissum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_repetition"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 3절이며, 통상 인용 2권 17장 9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cae14a081e230d5e855ec67dbfa6ba4a3e89560730ea3d60d1a9e49adfd217da",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n515.jpg",
            "page_key": "1:310",
            "printed_page": 310,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7fdf0cbb8faafb203ac5ed948e98a5a5be2c87c9ba9d96c1d3cf88f0cf278b90",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Praeter has autem emissiones ego quidem jam non intelligo alteram posse eos dicere; sed ne ipsi quidem alteram quandam proprietatem emissam reddentes aliquando, cogniti sunt nobis, licet valde multam de hujusmodi speciebus quaestionem habuerimus cum eis: hoc autem solum dicunt, quoniam emissi sunt unusquisque illorum, et illum tantum cognovisse qui se emisit, ignorans autem eum qui ante illum est. Jam non autem cum ostensione progrediuntur, quemadmodum emissi sunt, aut quomodo capit tale",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fe14c980b29a05978863fe0326e07e2d6f39392dbf229ccd58fe0113e53e37e2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n516.jpg",
            "page_key": "1:311",
            "printed_page": 311,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:63d8c89463118eff01e0577236bb66e833e063fac788cec7faed82b8aeb222c2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quid in spiritalibus fieri. Quacunque enim progressi fuerint, obligabuntur, et a recta ratione caecutientes circa veritatem in tantum, uti eum qui est a Nu Propatoris ipsorum emissus Sermo, in deminorationem eum emissum dicant. Nun enim perfectum a perfecto Bytho progeneratum jam non potuisse eam quae ex eo est emissionem facere perfectam, sed obcaecatam circa agnitionem et magnitudinem Patris: et Salvatorem symbolum mysterii hujus ostendisse in eo qui a nativitate caecus fuit, quoniam sic caecus emissus est a Monogene Aeon, id est ignorantia: ignorantiam et caecitatem commentientes Verbo Dei, secundam secundum eos a Propatore emissionem habenti. Admirabiles sophistae, et altitudines investigantes incogniti Patris, et supercoelestia sacramenta enarrantes, in quae cupiunt angeli prospicere, uti discant quoniam a Nu ejus Patris, qui super omnia est, emissum Verbum caecum emissum, id est ignorans Patrem qui se emisit!",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:88a15a483aed67bb2acb11b5761d1032c5f18d3163efd4c34a03f015d8453006",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Praeter has autem emissiones ego quidem jam non intelligo alteram posse eos dicere; sed ne ipsi quidem alteram quandam proprietatem emissam reddentes aliquando, cogniti sunt nobis, licet valde multam de hujusmodi speciebus quaestionem habuerimus cum eis: hoc autem solum dicunt, quoniam emissi sunt unusquisque illorum, et illum tantum cognovisse qui se emisit, ignorans autem eum qui ante illum est. Jam non autem cum ostensione progrediuntur, quemadmodum emissi sunt, aut quomodo capit tale quid in spiritalibus fieri. Quacunque enim progressi fuerint, obligabuntur, et a recta ratione caecutientes circa veritatem in tantum, uti eum qui est a Nu Propatoris ipsorum emissus Sermo, in deminorationem eum emissum dicant. Nun enim perfectum a perfecto Bytho progeneratum jam non potuisse eam quae ex eo est emissionem facere perfectam, sed obcaecatam circa agnitionem et magnitudinem Patris: et Salvatorem symbolum mysterii hujus ostendisse in eo qui a nativitate caecus fuit, quoniam sic caecus emissus est a Monogene Aeon, id est ignorantia: ignorantiam et caecitatem commentientes Verbo Dei, secundam secundum eos a Propatore emissionem habenti. Admirabiles sophistae, et altitudines investigantes incogniti Patris, et supercoelestia sacramenta enarrantes, in quae cupiunt angeli prospicere, uti discant quoniam a Nu ejus Patris, qui super omnia est, emissum Verbum caecum emissum, id est ignorans Patrem qui se emisit!",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e5c2afab30be42783162d34a6d4168624ee608d95516ee79b65eadb852db094e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "상대 집단과 이런 문제에 관해 아주 많은 논의를 했다는 진술은 이레네우스 자신의 증언이다. 원문 데이터에 보고 주체를 기록했다.",
          "310쪽의 cognovisse는 인쇄된 부정사 형태를 유지했다. 각주 4는 문맥상 cognoverit가 필요하다고 제안한다. 바로 앞의 복수 동사와 단수 unusquisque도 인쇄된 구문을 따라 보존했다.",
          "날 때부터 보지 못한 사람을 아이온의 무지에 연결하는 것은 본문이 보고하는 상대 집단의 해석이다. 요한복음 9:1 이하에 대응하는 사건이며, 구원자가 드러낸 신비의 표징이라는 설명의 귀속을 따로 표시했다.",
          "베드로전서 1:12의 천사들이 들여다보기를 원한다는 문구를 인용한 뒤, 눈먼 말씀을 배우게 된다는 반어로 이어진다. 인용의 표현과 논박의 어조를 보존했다.",
          "311쪽의 emissum Verbum caecum emissum에는 발출이라는 말이 반복된다. 한국어에서도 발출된 말씀이 눈먼 채 발출되었다는 형태로 연결했다. id est ignorantia는 무지 속에서라는 문맥으로 풀었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7fdf0cbb8faafb203ac5ed948e98a5a5be2c87c9ba9d96c1d3cf88f0cf278b90",
              "sha256:63d8c89463118eff01e0577236bb66e833e063fac788cec7faed82b8aeb222c2"
            ],
            "text": "이 발출 방식들 말고 그들이 다른 방식을 말할 수 있을지는 나로서는 더 이상 알 수 없다. 우리는 그들과 이런 형태에 관해 아주 많은 논의를 했지만, 그들이 다른 어떤 고유한 발출 방식을 제시하는 것을 알지 못했다. 그들이 하는 말은 이것뿐이다. 각자가 발출되어, 자신을 발출한 이만 알고, 그보다 앞선 이는 몰랐다는 것이다. 어떻게 발출되었는지, 영적인 존재들에게 어떻게 그런 일이 생길 수 있는지, 증명하며 논의를 이어 가지는 않는다. 어느 쪽으로 나아가든 그들은 얽매일 것이다. 올바른 이성에서 벗어나 진리에 눈먼 채, 자기들의 프로파토르의 누스에게서 발출된 말씀이 결핍된 상태로 발출되었다고 말하기에 이른다. 완전한 뷔토스에게서 먼저 태어난 완전한 누스가 자기에게서 나온 발출물을 완전하게 만들 수 없었고, 아버지를 아는 일과 그 위대함에 대해 눈멀게 했다는 것이다. 구원자도 날 때부터 보지 못한 사람에게서 이 신비의 표징을 드러냈다고 한다. 아이온이 모노게네스에게서 그처럼 눈먼 채로 발출되었기 때문인데, 곧 무지 속에서 나왔다는 뜻이다. 그들의 말로는 프로파토르에게서 둘째로 발출된 하나님의 말씀에게 무지와 눈멂을 꾸며 붙이는 것이다. 놀라운 궤변가들이여, 알려지지 않은 아버지의 높은 곳들을 탐구하는 자들이여, “천사들이 들여다보기를 원하는” 하늘 너머의 신비들을 설명하는 자들이여! 만물 위에 있는 그 아버지의 누스에게서 발출된 말씀이 눈먼 채 발출되었다는 것을, 곧 자신을 발출한 아버지를 몰랐다는 것을 그렇게 배우게 된다니!"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:88a15a483aed67bb2acb11b5761d1032c5f18d3163efd4c34a03f015d8453006"
        ],
        "text": "이 발출 방식들 말고 그들이 다른 방식을 말할 수 있을지는 나로서는 더 이상 알 수 없다. 우리는 그들과 이런 형태에 관해 아주 많은 논의를 했지만, 그들이 다른 어떤 고유한 발출 방식을 제시하는 것을 알지 못했다. 그들이 하는 말은 이것뿐이다. 각자가 발출되어, 자신을 발출한 이만 알고, 그보다 앞선 이는 몰랐다는 것이다. 어떻게 발출되었는지, 영적인 존재들에게 어떻게 그런 일이 생길 수 있는지, 증명하며 논의를 이어 가지는 않는다. 어느 쪽으로 나아가든 그들은 얽매일 것이다. 올바른 이성에서 벗어나 진리에 눈먼 채, 자기들의 프로파토르의 누스에게서 발출된 말씀이 결핍된 상태로 발출되었다고 말하기에 이른다. 완전한 뷔토스에게서 먼저 태어난 완전한 누스가 자기에게서 나온 발출물을 완전하게 만들 수 없었고, 아버지를 아는 일과 그 위대함에 대해 눈멀게 했다는 것이다. 구원자도 날 때부터 보지 못한 사람에게서 이 신비의 표징을 드러냈다고 한다. 아이온이 모노게네스에게서 그처럼 눈먼 채로 발출되었기 때문인데, 곧 무지 속에서 나왔다는 뜻이다. 그들의 말로는 프로파토르에게서 둘째로 발출된 하나님의 말씀에게 무지와 눈멂을 꾸며 붙이는 것이다. 놀라운 궤변가들이여, 알려지지 않은 아버지의 높은 곳들을 탐구하는 자들이여, “천사들이 들여다보기를 원하는” 하늘 너머의 신비들을 설명하는 자들이여! 만물 위에 있는 그 아버지의 누스에게서 발출된 말씀이 눈먼 채 발출되었다는 것을, 곧 자신을 발출한 아버지를 몰랐다는 것을 그렇게 배우게 된다니!",
        "translation_revision_id": "sha256:8fb5f485c8e8c9e151cf65e9b7d1a1252f811ac2279b9063b58ab55ebe7ed65a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
      },
      "work_location": "2.h22.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:119e54d7c43c531078869e91402e3d4a377bf77168ad4c4ac0ea7ba5ae69b8e5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:52e442ea7154c816816759c06138be858dc3769567565d1a86704ff81409b9a4",
            "sha256:958d5b6403a9d585827d5afb2121d7a63c2610bd1ce844c86679f8b9236a2a38"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a8e756bb0021b241eaccba36cfcde3e2ddf5925b272f5292f1ea8c344766541e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:28cbde2ffb17f7421eb8b8da28ed2ad197fcf538473652fe340c02df999322fd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 22장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              311,
              312
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 4절이며, 통상 인용 2권 17장 10절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ef9e5b36f4aef77f56c2987d87d00e7de89b56e95378abf829e8e3d9c41524d6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:119e54d7c43c531078869e91402e3d4a377bf77168ad4c4ac0ea7ba5ae69b8e5",
            "source_revision_id": "sha256:a8e756bb0021b241eaccba36cfcde3e2ddf5925b272f5292f1ea8c344766541e",
            "translation_revision_id": "sha256:28cbde2ffb17f7421eb8b8da28ed2ad197fcf538473652fe340c02df999322fd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a8cce0a01bb792b0835e9d5e7b8fddec17d782223ab353d4250f01b51a616a7c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:119e54d7c43c531078869e91402e3d4a377bf77168ad4c4ac0ea7ba5ae69b8e5",
            "source_revision_id": "sha256:a8e756bb0021b241eaccba36cfcde3e2ddf5925b272f5292f1ea8c344766541e",
            "translation_revision_id": "sha256:28cbde2ffb17f7421eb8b8da28ed2ad197fcf538473652fe340c02df999322fd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ef9e5b36f4aef77f56c2987d87d00e7de89b56e95378abf829e8e3d9c41524d6",
          "sha256:a8cce0a01bb792b0835e9d5e7b8fddec17d782223ab353d4250f01b51a616a7c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              311,
              312
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "처음부터 알릴 수 없었던 경우와 나중에 뜻하여 무지를 없앨 수 있었던 경우를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              311,
              312
            ],
            "printed_text": "Sed si quidem impossibile erat Patri ... Si autem postea volens ... auferre potuit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_conditional_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 4절이며, 통상 인용 2권 17장 10절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fe14c980b29a05978863fe0326e07e2d6f39392dbf229ccd58fe0113e53e37e2",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n516.jpg",
            "page_key": "1:311",
            "printed_page": 311,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:52e442ea7154c816816759c06138be858dc3769567565d1a86704ff81409b9a4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quemadmodum, o vanissimi sophistae, Nus Patris, immo etiam et ipse Pater, cum sit Nus et perfectus in omnibus, imperfectum et caecum Aeonem emisit suum Logon, cum possit statim et agnitionem Patris cum eo emittere? Quemadmodum Christum postgenitum quidem reliquis, perfectum autem dicitis emissum; multo magis igitur qui est eo aetate provectior Logos, ab eodem Nu perfectus utique emitteretur, et non caecus: nec ille rursus plus caecos, quam se, Aeonas emitteret, quoadusque Sophia vestra semper excaecata, tantam malorum enixa est substantiam. Et hujus malitiae causa est pater vester: magnitudinem enim et virtutem patris causas ignorantiae esse dicitis, Bytho assimilantes eum, et nomen hoc ei apponentes innominabili Patri. Si autem ignorantia malum, omnia autem mala ex ea floruisse definitis, hujus autem causam magnitudinem et virtutem Patris dicentes, malorum factorem eum ostenditis. Id enim quod non potuerit contemplari magnitudinem ejus, causam dicitis mali. Sed si quidem impossibile erat Patri, notum semetipsum ab initio his, quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2bbcea6c54a7dac01475cd644e40ecb4e03868aa6730fd8aa330dea9d27cc031",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n517.jpg",
            "page_key": "1:312",
            "printed_page": 312,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:958d5b6403a9d585827d5afb2121d7a63c2610bd1ce844c86679f8b9236a2a38",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ab eo facta sunt, facere, inincusabilis erat, qui non poterat ignorantiam auferre eorum qui post se sunt. Si autem postea volens eam quae secundum progressionem emissionum aucta fuerat ignorantiam, et inseminatam Aeonibus, auferre potuit, multo magis prius eam quae nondum erat, ignorantiam volens non permitteret fieri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a8e756bb0021b241eaccba36cfcde3e2ddf5925b272f5292f1ea8c344766541e",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et quemadmodum, o vanissimi sophistae, Nus Patris, immo etiam et ipse Pater, cum sit Nus et perfectus in omnibus, imperfectum et caecum Aeonem emisit suum Logon, cum possit statim et agnitionem Patris cum eo emittere? Quemadmodum Christum postgenitum quidem reliquis, perfectum autem dicitis emissum; multo magis igitur qui est eo aetate provectior Logos, ab eodem Nu perfectus utique emitteretur, et non caecus: nec ille rursus plus caecos, quam se, Aeonas emitteret, quoadusque Sophia vestra semper excaecata, tantam malorum enixa est substantiam. Et hujus malitiae causa est pater vester: magnitudinem enim et virtutem patris causas ignorantiae esse dicitis, Bytho assimilantes eum, et nomen hoc ei apponentes innominabili Patri. Si autem ignorantia malum, omnia autem mala ex ea floruisse definitis, hujus autem causam magnitudinem et virtutem Patris dicentes, malorum factorem eum ostenditis. Id enim quod non potuerit contemplari magnitudinem ejus, causam dicitis mali. Sed si quidem impossibile erat Patri, notum semetipsum ab initio his, quae ab eo facta sunt, facere, inincusabilis erat, qui non poterat ignorantiam auferre eorum qui post se sunt. Si autem postea volens eam quae secundum progressionem emissionum aucta fuerat ignorantiam, et inseminatam Aeonibus, auferre potuit, multo magis prius eam quae nondum erat, ignorantiam volens non permitteret fieri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5226bc88a0a47a3c98734ae3593a22aba60f5e9a7e9c0ad41c0fe1ef85cfab5b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "그리스도가 다른 아이온들보다 뒤에 태어났다는 상대의 주장과, 더 앞선 로고스가 완전하게 발출되어야 했다는 반론을 구별했다. 311쪽 각주 4가 논의하는 postgenitum의 형태는 유지했다.",
          "위대함과 권능을 무지의 원인으로 규정하면 그 아버지가 악의 원인이 된다는 논증이다. Id enim quod non potuerit contemplari의 행위 주체는 문장에 드러난 범위대로 두어, 그 위대함을 살필 수 없었다는 것으로 옮겼다.",
          "처음부터 자신을 알릴 수 없었던 경우와, 나중에 뜻하여 무지를 없앨 수 있었던 경우를 별도로 옮겼다. 뒤의 경우에는 아직 생기지 않은 무지도 먼저 막을 수 있었을 것이라는 조건부 반론이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:52e442ea7154c816816759c06138be858dc3769567565d1a86704ff81409b9a4",
              "sha256:958d5b6403a9d585827d5afb2121d7a63c2610bd1ce844c86679f8b9236a2a38"
            ],
            "text": "헛된 궤변가들이여, 아버지의 누스가, 아니, 아버지 자신이, 누스이며 모든 면에서 완전한데, 어떻게 자신의 로고스를 불완전하고 눈먼 아이온으로 발출했는가? 그와 함께 아버지를 아는 지식도 곧바로 발출할 수 있었는데 말이다. 너희는 그리스도가 다른 존재들보다 뒤에 태어났어도 완전하게 발출되었다고 말한다. 그렇다면 그보다 나이가 많은 로고스는 더욱더 같은 누스에게서 분명히 완전하게 발출되어야 했고, 눈멀어서는 안 되었다. 너희 소피아가 계속 눈먼 채로 그토록 많은 악의 실체를 낳기에 이르도록, 로고스가 자기보다 더 눈먼 아이온들을 다시 발출해서도 안 되었다. 이 악의 원인은 너희 아버지이다. 너희가 아버지의 위대함과 권능을 무지의 원인이라 말하기 때문이다. 그를 뷔토스와 같다고 하며, 이름 붙일 수 없는 아버지에게 이 이름을 붙인다. 무지가 악이고, 모든 악이 무지에서 피어났다고 규정하면서, 아버지의 위대함과 권능을 무지의 원인이라고 말한다면, 그를 악을 만든 이로 내세우는 것이다. 그 위대함을 살필 수 없었다는 것을 악의 원인이라고 말하기 때문이다. 아버지가 처음부터 자기에게서 생겨난 존재들에게 자신을 알릴 수 없었다면, 그에게는 책망할 일이 없었을 것이다. 자기 뒤에 있는 존재들의 무지를 없앨 수 없었기 때문이다. 나중에라도 뜻하여, 발출이 이어지면서 커지고 아이온들 안에 심긴 무지를 없앨 수 있었다면, 그 전에는 더욱더, 아직 존재하지 않았던 무지가 생기지 않도록 뜻하여 막을 수 있었을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a8e756bb0021b241eaccba36cfcde3e2ddf5925b272f5292f1ea8c344766541e"
        ],
        "text": "헛된 궤변가들이여, 아버지의 누스가, 아니, 아버지 자신이, 누스이며 모든 면에서 완전한데, 어떻게 자신의 로고스를 불완전하고 눈먼 아이온으로 발출했는가? 그와 함께 아버지를 아는 지식도 곧바로 발출할 수 있었는데 말이다. 너희는 그리스도가 다른 존재들보다 뒤에 태어났어도 완전하게 발출되었다고 말한다. 그렇다면 그보다 나이가 많은 로고스는 더욱더 같은 누스에게서 분명히 완전하게 발출되어야 했고, 눈멀어서는 안 되었다. 너희 소피아가 계속 눈먼 채로 그토록 많은 악의 실체를 낳기에 이르도록, 로고스가 자기보다 더 눈먼 아이온들을 다시 발출해서도 안 되었다. 이 악의 원인은 너희 아버지이다. 너희가 아버지의 위대함과 권능을 무지의 원인이라 말하기 때문이다. 그를 뷔토스와 같다고 하며, 이름 붙일 수 없는 아버지에게 이 이름을 붙인다. 무지가 악이고, 모든 악이 무지에서 피어났다고 규정하면서, 아버지의 위대함과 권능을 무지의 원인이라고 말한다면, 그를 악을 만든 이로 내세우는 것이다. 그 위대함을 살필 수 없었다는 것을 악의 원인이라고 말하기 때문이다. 아버지가 처음부터 자기에게서 생겨난 존재들에게 자신을 알릴 수 없었다면, 그에게는 책망할 일이 없었을 것이다. 자기 뒤에 있는 존재들의 무지를 없앨 수 없었기 때문이다. 나중에라도 뜻하여, 발출이 이어지면서 커지고 아이온들 안에 심긴 무지를 없앨 수 있었다면, 그 전에는 더욱더, 아직 존재하지 않았던 무지가 생기지 않도록 뜻하여 막을 수 있었을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:28cbde2ffb17f7421eb8b8da28ed2ad197fcf538473652fe340c02df999322fd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
      },
      "work_location": "2.h22.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9cdca19ac27b11c6c01e244347043ff084d8267d1ce790bc4bd2c5923a7d9ef6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8261b099ac5c928637fc0520bb4bbf1485fce81adeebc9879684b75a206c6d7d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:75dc440d8fd1ad96562d49c81090685eccd882554f23b22ecdacbdb04f83ea03"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0d3408ea572f28c02ef6158cb35c6c739886a24ff5c8dbdf76a4a784c248a63b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 22장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              312
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              11
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 5절이며, 통상 인용 2권 17장 11절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:426e94673bab34bdaa6100cc8b60848108d0ac6718349f8fbb15a92da0f094d9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9cdca19ac27b11c6c01e244347043ff084d8267d1ce790bc4bd2c5923a7d9ef6",
            "source_revision_id": "sha256:75dc440d8fd1ad96562d49c81090685eccd882554f23b22ecdacbdb04f83ea03",
            "translation_revision_id": "sha256:0d3408ea572f28c02ef6158cb35c6c739886a24ff5c8dbdf76a4a784c248a63b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c2e30bfd5463c59157f3b794d3c6ca91a48f6b21788210dcfb093679e8eb0f41",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9cdca19ac27b11c6c01e244347043ff084d8267d1ce790bc4bd2c5923a7d9ef6",
            "source_revision_id": "sha256:75dc440d8fd1ad96562d49c81090685eccd882554f23b22ecdacbdb04f83ea03",
            "translation_revision_id": "sha256:0d3408ea572f28c02ef6158cb35c6c739886a24ff5c8dbdf76a4a784c248a63b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:426e94673bab34bdaa6100cc8b60848108d0ac6718349f8fbb15a92da0f094d9",
          "sha256:c2e30bfd5463c59157f3b794d3c6ca91a48f6b21788210dcfb093679e8eb0f41"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h22-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103217.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              312
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              11
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "Hanc",
            "comparison_text": "Hane",
            "explanation": "비교 전사의 낱말을 인쇄면에 따라 교정했다.",
            "printed_page": 312,
            "printed_volume": 1,
            "type": "ocr_correction"
          },
          {
            "explanation": "그리스어 고유명의 속격을 반영한 인쇄 형태를 유지했다.",
            "printed_page": 312,
            "printed_text": "Monogenûs",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_name_form"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "담을 수 없음과 파악할 수 없음이라는 두 술어를 구별하여 옮긴다.",
            "printed_page": 312,
            "printed_text": "incapabilis et incomprehensibilis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_paired_predicates"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 22장 5절이며, 통상 인용 2권 17장 11절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2bbcea6c54a7dac01475cd644e40ecb4e03868aa6730fd8aa330dea9d27cc031",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n517.jpg",
            "page_key": "1:312",
            "printed_page": 312,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8261b099ac5c928637fc0520bb4bbf1485fce81adeebc9879684b75a206c6d7d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur quando voluit agnitus est, non tantum Aeonibus, sed et his qui in novissimis temporibus erant hominibus; non volens autem ab initio agnosci, ignoratus est: causa ignorantiae secundum vos est voluntas Patris. Si enim praesciebat haec sic futura, quare utique, priusquam fieret, non abscidit ignorantiam ipsorum, quam postea, velut ex poenitentia, curat per emissionem Christi? Quam enim per Christum agnitionem omnibus fecit, multo ante poterat facere per Logon, qui et primogenitus erat Monogenûs. Vel si praesciens voluit fieri haec, semper perseverant ignorantiae opera, et nunquam praetereunt. Quae enim ex voluntate Propatoris vestri facta sunt, perseverare oportet cum voluntate ejus qui voluit: vel si praetereunt haec, cum his praeteriet et voluntas ejus, qui substantiam ea habere voluit. Quid enim et discentes requieverunt Aeones, et perfectam agnitionem perceperunt, quoniam incapabilis est et incomprehensibilis Pater? Hanc autem agnitionem habere potuerunt priusquam in passionibus fierent: non enim deminorabatur magnitudo Patris ab initio scientibus his quia incapabilis et incomprehensibilis est Pater. Si enim propter immensam magnitudinem ignorabatur, et propter immensam dilectionem impassibiles debebat conservare eos qui ex se nati erant, quoniam nihil prohibebat, sed magis utile erat, ab initio cognovisse eos, quoniam incapabilis et incomprehensibilis est Pater.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:75dc440d8fd1ad96562d49c81090685eccd882554f23b22ecdacbdb04f83ea03",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam igitur quando voluit agnitus est, non tantum Aeonibus, sed et his qui in novissimis temporibus erant hominibus; non volens autem ab initio agnosci, ignoratus est: causa ignorantiae secundum vos est voluntas Patris. Si enim praesciebat haec sic futura, quare utique, priusquam fieret, non abscidit ignorantiam ipsorum, quam postea, velut ex poenitentia, curat per emissionem Christi? Quam enim per Christum agnitionem omnibus fecit, multo ante poterat facere per Logon, qui et primogenitus erat Monogenûs. Vel si praesciens voluit fieri haec, semper perseverant ignorantiae opera, et nunquam praetereunt. Quae enim ex voluntate Propatoris vestri facta sunt, perseverare oportet cum voluntate ejus qui voluit: vel si praetereunt haec, cum his praeteriet et voluntas ejus, qui substantiam ea habere voluit. Quid enim et discentes requieverunt Aeones, et perfectam agnitionem perceperunt, quoniam incapabilis est et incomprehensibilis Pater? Hanc autem agnitionem habere potuerunt priusquam in passionibus fierent: non enim deminorabatur magnitudo Patris ab initio scientibus his quia incapabilis et incomprehensibilis est Pater. Si enim propter immensam magnitudinem ignorabatur, et propter immensam dilectionem impassibiles debebat conservare eos qui ex se nati erant, quoniam nihil prohibebat, sed magis utile erat, ab initio cognovisse eos, quoniam incapabilis et incomprehensibilis est Pater.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "83b7c0547daca392c6573a65a5260049e8360731dca30573225fbfe4a40195a1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아버지가 뜻할 때 알려졌다는 상대의 설명에서 무지의 원인을 묻는 논증이다. 뜻이 지속되는 경우와, 그 뜻으로 생겨난 것들이 지나가는 경우의 두 관계를 보존했다.",
          "Monogenûs는 모노게네스의 속격을 반영한 인쇄 형태이다. 312쪽 각주 2는 모노게네스를 누스로 설명한다. 본문에서는 로고스가 모노게네스의 맏아들이었다고 말한다.",
          "incapabilis와 incomprehensibilis는 각각 담을 수 없음과 파악할 수 없음으로 구별했다. 312쪽 각주 3도 두 그리스어 술어를 제시한다.",
          "아버지를 담을 수도 파악할 수도 없다는 사실을 처음부터 알았더라도 그 위대함이 줄어들지 않았으리라는 문맥으로 scientibus his를 읽었다. 이어서 위대함과 사랑을 나란히 놓는 논증이 나온다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8261b099ac5c928637fc0520bb4bbf1485fce81adeebc9879684b75a206c6d7d"
            ],
            "text": "그러므로 아버지는 자신이 원할 때 알려졌는데, 아이온들에게만이 아니라 마지막 시대에 살던 사람들에게도 알려졌다. 처음부터 알려지기를 원하지 않아 알려지지 않았던 것이니, 너희의 말에 따르면 무지의 원인은 아버지의 뜻이다. 이 일이 그렇게 될 것을 미리 알았다면, 왜 무지가 생기기 전에 끊어 버리지 않고, 뒤늦게 뉘우치는 듯이 그리스도의 발출로 치료하는가? 그리스도를 통해 모두에게 준 지식을 모노게네스의 맏아들이었던 로고스를 통해 훨씬 전에 줄 수 있었기 때문이다. 미리 알고도 이런 일이 생기기를 원했다면, 무지의 일들은 언제나 지속되며, 결코 지나가지 않는다. 너희 프로파토르의 뜻에 따라 생겨난 것들은 그것들을 원한 이의 뜻과 함께 지속되어야 하기 때문이다. 그것들이 지나간다면, 그것들이 실체를 지니기를 원했던 이의 뜻도 함께 지나갈 것이다. 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 배우고서, 왜 아이온들은 안식을 얻었으며, 완전한 지식을 받았는가? 수난에 빠지기 전에도 이 지식을 지닐 수 있었다. 처음부터 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 그들이 알았더라도, 아버지의 위대함이 줄어드는 것은 아니었기 때문이다. 한없는 위대함 때문에 알려지지 않았다면, 한없는 사랑 때문에 자기에게서 태어난 존재들이 수난을 겪지 않도록 지켜 주어야 했다. 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 그들이 처음부터 아는 데 아무런 방해가 없었고, 오히려 유익했기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:75dc440d8fd1ad96562d49c81090685eccd882554f23b22ecdacbdb04f83ea03"
        ],
        "text": "그러므로 아버지는 자신이 원할 때 알려졌는데, 아이온들에게만이 아니라 마지막 시대에 살던 사람들에게도 알려졌다. 처음부터 알려지기를 원하지 않아 알려지지 않았던 것이니, 너희의 말에 따르면 무지의 원인은 아버지의 뜻이다. 이 일이 그렇게 될 것을 미리 알았다면, 왜 무지가 생기기 전에 끊어 버리지 않고, 뒤늦게 뉘우치는 듯이 그리스도의 발출로 치료하는가? 그리스도를 통해 모두에게 준 지식을 모노게네스의 맏아들이었던 로고스를 통해 훨씬 전에 줄 수 있었기 때문이다. 미리 알고도 이런 일이 생기기를 원했다면, 무지의 일들은 언제나 지속되며, 결코 지나가지 않는다. 너희 프로파토르의 뜻에 따라 생겨난 것들은 그것들을 원한 이의 뜻과 함께 지속되어야 하기 때문이다. 그것들이 지나간다면, 그것들이 실체를 지니기를 원했던 이의 뜻도 함께 지나갈 것이다. 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 배우고서, 왜 아이온들은 안식을 얻었으며, 완전한 지식을 받았는가? 수난에 빠지기 전에도 이 지식을 지닐 수 있었다. 처음부터 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 그들이 알았더라도, 아버지의 위대함이 줄어드는 것은 아니었기 때문이다. 한없는 위대함 때문에 알려지지 않았다면, 한없는 사랑 때문에 자기에게서 태어난 존재들이 수난을 겪지 않도록 지켜 주어야 했다. 아버지를 담을 수도 파악할 수도 없음을 그들이 처음부터 아는 데 아무런 방해가 없었고, 오히려 유익했기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0d3408ea572f28c02ef6158cb35c6c739886a24ff5c8dbdf76a4a784c248a63b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
      },
      "work_location": "2.h22.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-22:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1a997673cab774e9269c8d125b7978dd017b8290b2a6eb48089876eeb0d88e49",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a3c7232b4bea29a052b4b64b52ac5f1a1359918a51990d103a790cb211edd97b",
            "sha256:cd4d2ff7de9c4455f54ea442f6be33640c33d846640b15a6d4285962091508f4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:29f8692b843429d776adfff3f0568e98a1601fb653a0f42f1d02c2771858a584"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:94e1e51de9f698e8811c9301505297ec500ad5dea89ac7443870f03077df2856"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 23장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h23",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h23",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              312,
              313
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 23장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d6a06bef269ef5441a3e68300d6868716a3e325134801d6e3e56394df26d2331",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a997673cab774e9269c8d125b7978dd017b8290b2a6eb48089876eeb0d88e49",
            "source_revision_id": "sha256:29f8692b843429d776adfff3f0568e98a1601fb653a0f42f1d02c2771858a584",
            "translation_revision_id": "sha256:94e1e51de9f698e8811c9301505297ec500ad5dea89ac7443870f03077df2856"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c7d0e746c4f8b01104b450dc6ed72d35e5b3b5b9e840e98fc339e6c078276dfc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a997673cab774e9269c8d125b7978dd017b8290b2a6eb48089876eeb0d88e49",
            "source_revision_id": "sha256:29f8692b843429d776adfff3f0568e98a1601fb653a0f42f1d02c2771858a584",
            "translation_revision_id": "sha256:94e1e51de9f698e8811c9301505297ec500ad5dea89ac7443870f03077df2856"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d6a06bef269ef5441a3e68300d6868716a3e325134801d6e3e56394df26d2331",
          "sha256:c7d0e746c4f8b01104b450dc6ed72d35e5b3b5b9e840e98fc339e6c078276dfc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h23",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              312,
              313
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "각주가 설명하는 ininvestigabilis의 뜻으로 읽어 탐구하여 알아낼 수 없음으로 옮기며, 라틴어 인쇄 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 313,
            "printed_text": "investigabilis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_contextual_negative_sense"
          },
          {
            "explanation": "끝의 분사 convalescens를 유지하고 회복에 관한 앞 문장의 흐름으로 풀었다.",
            "printed_page": 313,
            "printed_text": "sed quando suasa est quoniam investigabilis esset Pater, et convalescens",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_construction"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "수난에 앞선 엔튀메시스라는 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 313,
            "printed_text": "prior Enthymesis passionis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_relative_construction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 23장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2bbcea6c54a7dac01475cd644e40ecb4e03868aa6730fd8aa330dea9d27cc031",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n517.jpg",
            "page_key": "1:312",
            "printed_page": 312,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a3c7232b4bea29a052b4b64b52ac5f1a1359918a51990d103a790cb211edd97b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quomodo autem non vanum est, quod etiam Sophiam ejus dicunt in ignorantia, et in deminoratione, et in passione fuisse? Haec enim aliena sunt a Sophia et contraria, sed nec affectiones ejus sunt. Ubi enim est improvidentia et ignorantia utilitatis, ibi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8c6184fcce851b29cfc96463ea2ff7fd147dd1dc1e87f89865500e10834b2d82",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n518.jpg",
            "page_key": "1:313",
            "printed_page": 313,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cd4d2ff7de9c4455f54ea442f6be33640c33d846640b15a6d4285962091508f4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sophia non est. Non jam igitur Sophiam passum Aeonem vocent; sed aut vocabulum ejus, aut passiones praetermittant. Et plenitudinem autem universam non dicant spiritalem, si intra ipsam Aeon hic, cum esset in passionibus tantis, conversatus est. Haec enim ne anima quidem fortis, non dicam spiritalis substantia, percipiet. Quomodo autem rursus Enthymesis ejus cum passione procedens separatim poterat fieri? Enthymesis enim esse intelligitur erga aliquem, ipsa autem seorsum nunquam fiet. Exterminatur enim et absorbetur mala a bona Enthymesi, quemadmodum aegrimonium ab incolumitate. Quae enim erat prior Enthymesis passionis? Exquirere Patrem, et magnitudinem ejus considerare. Quid autem suasa est postea, et convaluit? Quoniam incomprehensibilis, et qui inveniri non possit, est Pater. Non igitur bonum erat, quod vellet cognoscere Patrem, et propter hoc esset passibile; sed quando suasa est quoniam investigabilis esset Pater, et convalescens. Sed ille ipse Nus qui quaerebat Patrem, cessavit secundum eos adhuc quaerere, discens quoniam incomprehensibilis est Pater.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:29f8692b843429d776adfff3f0568e98a1601fb653a0f42f1d02c2771858a584",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quomodo autem non vanum est, quod etiam Sophiam ejus dicunt in ignorantia, et in deminoratione, et in passione fuisse? Haec enim aliena sunt a Sophia et contraria, sed nec affectiones ejus sunt. Ubi enim est improvidentia et ignorantia utilitatis, ibi Sophia non est. Non jam igitur Sophiam passum Aeonem vocent; sed aut vocabulum ejus, aut passiones praetermittant. Et plenitudinem autem universam non dicant spiritalem, si intra ipsam Aeon hic, cum esset in passionibus tantis, conversatus est. Haec enim ne anima quidem fortis, non dicam spiritalis substantia, percipiet. Quomodo autem rursus Enthymesis ejus cum passione procedens separatim poterat fieri? Enthymesis enim esse intelligitur erga aliquem, ipsa autem seorsum nunquam fiet. Exterminatur enim et absorbetur mala a bona Enthymesi, quemadmodum aegrimonium ab incolumitate. Quae enim erat prior Enthymesis passionis? Exquirere Patrem, et magnitudinem ejus considerare. Quid autem suasa est postea, et convaluit? Quoniam incomprehensibilis, et qui inveniri non possit, est Pater. Non igitur bonum erat, quod vellet cognoscere Patrem, et propter hoc esset passibile; sed quando suasa est quoniam investigabilis esset Pater, et convalescens. Sed ille ipse Nus qui quaerebat Patrem, cessavit secundum eos adhuc quaerere, discens quoniam incomprehensibilis est Pater.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "089a2c371c0e5e18cdce7607e309d2d0d3bbce32d45ef7fc83d2796cba1f394b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 23장은 자체 절 번호가 없는 한 장이며, 통상 18장 1-2절에 해당한다. 소피아는 지혜, 엔튀메시스는 생각이나 사유를 뜻하는 이름이다. 이름의 뜻과 무지·수난이라는 상태의 관계를 논한다.",
          "엔튀메시스가 누군가와 관련되어 존재한다는 erga aliquem을 보존했다. 나쁜 생각이 좋은 생각에 의해 사라지는 것을 병과 건강에 비유한다.",
          "313쪽의 prior Enthymesis passionis는 수난에 앞선 엔튀메시스로 옮겼다. 각주 2는 이를 그리스어식 구문으로 설명한다.",
          "investigabilis는 인쇄된 형태를 유지하면서 탐구하여 알아낼 수 없다는 뜻으로 옮겼다. 313쪽 각주 3은 이를 ininvestigabilis의 뜻으로 읽도록 설명하고 로마서 11:33의 용례와 비교한다.",
          "끝의 et convalescens는 분사로 인쇄되어 있다. 앞의 convaluit와 회복에 관한 문맥을 따라 회복되었다는 뜻으로 풀고 구문의 어려움을 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a3c7232b4bea29a052b4b64b52ac5f1a1359918a51990d103a790cb211edd97b",
              "sha256:cd4d2ff7de9c4455f54ea442f6be33640c33d846640b15a6d4285962091508f4"
            ],
            "text": "그의 소피아가 무지와 결핍과 수난 속에 있었다는 말도, 어찌 헛되지 않겠는가? 그것들은 소피아와 어울리지 않고 정반대되며, 소피아의 상태도 아니기 때문이다. 분별이 없고 무엇이 유익한지 모르는 곳에는, 소피아가 없다. 그러므로 수난을 겪은 아이온을 더는 소피아라고 부르지 말게 하라. 그 이름을 포기하거나 수난을 포기해야 한다. 이 아이온이 그토록 큰 수난 속에 있으면서 플레로마 안에 머물렀다면, 플레로마 전체를 영적이라고도 말하지 말게 하라. 굳센 혼조차 그런 일을 겪지 않을 것이며, 영적인 실체는 더 말할 것도 없다. 수난과 함께 나온 소피아의 엔튀메시스가 어떻게 따로 존재할 수 있었는가? 엔튀메시스는 누군가와 관련되어 존재한다고 이해하는 것이며, 그 자체가 따로 생겨나는 일은 결코 없다. 병이 건강에 의해 사라지듯, 좋은 엔튀메시스에 의해 나쁜 것이 사라지고 흡수되기 때문이다. 수난에 앞선 엔튀메시스는 무엇이었는가? 아버지를 찾고, 그의 위대함을 살피는 것이었다. 그 뒤에는 무엇을 확신하고 회복되었는가? 아버지를 파악할 수도 찾아낼 수도 없다는 것이었다. 아버지를 알려고 했던 것은 좋은 일이 아니었고, 그 때문에 수난을 겪게 되었다는 것이다. 아버지를 탐구하여 알아낼 수 없다고 확신했을 때는, 회복되었다는 것이다. 아버지를 찾던 누스 자신도, 그들의 말에 따르면, 아버지를 파악할 수 없음을 배우고, 더 찾기를 그쳤다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:29f8692b843429d776adfff3f0568e98a1601fb653a0f42f1d02c2771858a584"
        ],
        "text": "그의 소피아가 무지와 결핍과 수난 속에 있었다는 말도, 어찌 헛되지 않겠는가? 그것들은 소피아와 어울리지 않고 정반대되며, 소피아의 상태도 아니기 때문이다. 분별이 없고 무엇이 유익한지 모르는 곳에는, 소피아가 없다. 그러므로 수난을 겪은 아이온을 더는 소피아라고 부르지 말게 하라. 그 이름을 포기하거나 수난을 포기해야 한다. 이 아이온이 그토록 큰 수난 속에 있으면서 플레로마 안에 머물렀다면, 플레로마 전체를 영적이라고도 말하지 말게 하라. 굳센 혼조차 그런 일을 겪지 않을 것이며, 영적인 실체는 더 말할 것도 없다. 수난과 함께 나온 소피아의 엔튀메시스가 어떻게 따로 존재할 수 있었는가? 엔튀메시스는 누군가와 관련되어 존재한다고 이해하는 것이며, 그 자체가 따로 생겨나는 일은 결코 없다. 병이 건강에 의해 사라지듯, 좋은 엔튀메시스에 의해 나쁜 것이 사라지고 흡수되기 때문이다. 수난에 앞선 엔튀메시스는 무엇이었는가? 아버지를 찾고, 그의 위대함을 살피는 것이었다. 그 뒤에는 무엇을 확신하고 회복되었는가? 아버지를 파악할 수도 찾아낼 수도 없다는 것이었다. 아버지를 알려고 했던 것은 좋은 일이 아니었고, 그 때문에 수난을 겪게 되었다는 것이다. 아버지를 탐구하여 알아낼 수 없다고 확신했을 때는, 회복되었다는 것이다. 아버지를 찾던 누스 자신도, 그들의 말에 따르면, 아버지를 파악할 수 없음을 배우고, 더 찾기를 그쳤다.",
        "translation_revision_id": "sha256:94e1e51de9f698e8811c9301505297ec500ad5dea89ac7443870f03077df2856",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
      },
      "work_location": "2.h23",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-23"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c2b6d5f60cc022397f3914726d80465d4567a0b0abbcfc4482b80d08fc59f41d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:32f04dfe1d509d2894edeeffa11aff855e63ea5c4cb4bc64d8a00e6be55b68d2",
            "sha256:1fbfd341bfba1c4340ed466f880c19c77ec3dbcb63c291625464292deb2b045e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e38957b5c19568fbdd5dade02309e922ab05ebe7edc07154a469e3dd011741c1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d0e102c36663cf89cd34e36f7aa9efb5918e0dd757ef090526db209c79bfd5c8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 24장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h24",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h24",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              313,
              314
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 24장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 3-4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e00a79bba72896c46b122fc37fb6d2f667e765ef4e5ce0fc2275df8864420ad6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c2b6d5f60cc022397f3914726d80465d4567a0b0abbcfc4482b80d08fc59f41d",
            "source_revision_id": "sha256:e38957b5c19568fbdd5dade02309e922ab05ebe7edc07154a469e3dd011741c1",
            "translation_revision_id": "sha256:d0e102c36663cf89cd34e36f7aa9efb5918e0dd757ef090526db209c79bfd5c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3ac55a9e024e8bcb502cd2138cdd999cfd252b7154e2c7f1a8ff25f061a625bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c2b6d5f60cc022397f3914726d80465d4567a0b0abbcfc4482b80d08fc59f41d",
            "source_revision_id": "sha256:e38957b5c19568fbdd5dade02309e922ab05ebe7edc07154a469e3dd011741c1",
            "translation_revision_id": "sha256:d0e102c36663cf89cd34e36f7aa9efb5918e0dd757ef090526db209c79bfd5c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e00a79bba72896c46b122fc37fb6d2f667e765ef4e5ce0fc2275df8864420ad6",
          "sha256:3ac55a9e024e8bcb502cd2138cdd999cfd252b7154e2c7f1a8ff25f061a625bf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h24",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              313,
              314
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "se quidem",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 313 note 4",
            "explanation": "판본에 함께 제시한 se quidem을 채택했다. 각주가 보고하는 사본 독법과 문장 생략은 메모에 구별한다.",
            "printed_page": 313,
            "printed_text": "si quidem [se quidem]",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Grabe",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "evidence": "p. 313 note 3",
            "explanation": "앞 장과 같은 부정의 뜻으로 읽되 인쇄된 낱말을 보존한다.",
            "printed_page": 314,
            "printed_text": "investigabilis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_contextual_negative_sense"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "대괄호의 접속사를 보존한다. 각주는 여러 사본에서 이 말이 빠진다고 설명한다.",
            "printed_page": 314,
            "printed_text": "[et]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 7:7",
            "explanation": "주님의 제자들이 아버지를 찾고 발견한다는 저자의 해석과, 상대의 그리스도가 아이온들에게 찾지 말라고 명했다는 보고를 구별한다.",
            "printed_page": 313,
            "printed_text": "Quaerite, et invenietis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "scripture_interpretation_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 24장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 3-4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8c6184fcce851b29cfc96463ea2ff7fd147dd1dc1e87f89865500e10834b2d82",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n518.jpg",
            "page_key": "1:313",
            "printed_page": 313,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:32f04dfe1d509d2894edeeffa11aff855e63ea5c4cb4bc64d8a00e6be55b68d2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum igitur Enthymesis poterat separata concipere passiones, quae et ipsae affectiones ejus erant? Affectio enim erga aliquem fit, ipsa autem seorsum non potest esse, nec constare. Non solum autem instabile hoc est, sed etiam contrarium ei, quod est a Domino nostro dictum: Quaerite, et invenietis. Dominus enim quaerendo et inveniendo Patrem, perfectos consummat discipulos. Is autem qui sursum est Christus ipsorum, per id quod praecepit Aeonibus non quaerere Patrem, suadens quoniam etsi multum laboraverint non eum invenient, perfectos eos consummavit. Et se quidem perfectos aiunt in eo quod dicant invenisse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eb3f86c10b59160e5bd0792fb7d3cb4b73d80795012099991e5b072907da46ea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n519.jpg",
            "page_key": "1:314",
            "printed_page": 314,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1fbfd341bfba1c4340ed466f880c19c77ec3dbcb63c291625464292deb2b045e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bythum ipsorum: Aeonas autem in eo, quod suasi sint quoniam investigabilis est qui ab eis inquirebatur. Cum igitur ipsa Enthymesis non posset sine Aeone separatim consistere, adhuc majus inferunt mendacium de passione ejus, separatim rursus dividentes eam, et hanc esse substantiam dicentes materiae. Quasi non esset lumen Deus, nec adesset Sermo qui posset eos arguere, et evertere nequitiam ipsorum. Utique enim quodcunque sentiebat Aeon, hoc et patiebatur; et quod patiebatur, hoc et sentiebat: et non aliud erat apud eos Enthymesis ejus, nisi passio incomprehensibilem comprehendere excogitantis, et passio Enthymesis: impossibilia enim sentiebat. Quemadmodum itaque poterat affectio et passio ab Enthymesi seorsum separari, et substantia tantae materiae fieri, quando [et] ipsa Enthymesis passio erat, et passio Enthymesis? Nec igitur Enthymesis sine Aeone, nec affectiones sine Enthymesi separatim habere possunt substantiam; et soluta est et hic rursus regula ipsorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e38957b5c19568fbdd5dade02309e922ab05ebe7edc07154a469e3dd011741c1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quemadmodum igitur Enthymesis poterat separata concipere passiones, quae et ipsae affectiones ejus erant? Affectio enim erga aliquem fit, ipsa autem seorsum non potest esse, nec constare. Non solum autem instabile hoc est, sed etiam contrarium ei, quod est a Domino nostro dictum: Quaerite, et invenietis. Dominus enim quaerendo et inveniendo Patrem, perfectos consummat discipulos. Is autem qui sursum est Christus ipsorum, per id quod praecepit Aeonibus non quaerere Patrem, suadens quoniam etsi multum laboraverint non eum invenient, perfectos eos consummavit. Et se quidem perfectos aiunt in eo quod dicant invenisse Bythum ipsorum: Aeonas autem in eo, quod suasi sint quoniam investigabilis est qui ab eis inquirebatur. Cum igitur ipsa Enthymesis non posset sine Aeone separatim consistere, adhuc majus inferunt mendacium de passione ejus, separatim rursus dividentes eam, et hanc esse substantiam dicentes materiae. Quasi non esset lumen Deus, nec adesset Sermo qui posset eos arguere, et evertere nequitiam ipsorum. Utique enim quodcunque sentiebat Aeon, hoc et patiebatur; et quod patiebatur, hoc et sentiebat: et non aliud erat apud eos Enthymesis ejus, nisi passio incomprehensibilem comprehendere excogitantis, et passio Enthymesis: impossibilia enim sentiebat. Quemadmodum itaque poterat affectio et passio ab Enthymesi seorsum separari, et substantia tantae materiae fieri, quando [et] ipsa Enthymesis passio erat, et passio Enthymesis? Nec igitur Enthymesis sine Aeone, nec affectiones sine Enthymesi separatim habere possunt substantiam; et soluta est et hic rursus regula ipsorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "093e52f941a5b26a63e4fafc06e92e7cc5537079b501e945f88d838102e28203",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 24장 전체는 통상 18장 3-4절을 담는다. Cum igitur ipsa Enthymesis부터 통상 4절이다.",
          "마태복음 7:7의 찾으라, 그러면 발견할 것이라는 인용을 보존했다. 주님이 제자들을 아버지의 발견으로 완전하게 한다는 저자의 설명과, 상대가 말하는 위의 그리스도가 아이온들에게 찾지 말라고 명했다는 설명을 구별했다.",
          "313쪽의 si quidem [se quidem]은 각주 4에 실린 Grabe의 제안 se quidem을 채택했다. 자신들은 발견했기에 완전하고 아이온들은 찾을 수 없다고 확신했기에 완전하다는 대조가 이어진다. 각주는 si quidem의 사본 근거와 Arundel 사본의 문장 생략도 기록한다.",
          "314쪽의 investigabilis는 앞 장의 용법과 313쪽 각주 3을 따라 탐구하여 알아낼 수 없다는 뜻으로 읽었다. [et]는 [또한]으로 보존했으며, 각주 1은 여러 사본에서 이 접속사가 빠진다고 설명한다.",
          "아이온의 생각과 수난, 엔튀메시스의 실체를 서로 분리할 수 있는지 묻는 논증이다. sentiebat와 patiebatur는 각각 생각했다와 겪었다로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:32f04dfe1d509d2894edeeffa11aff855e63ea5c4cb4bc64d8a00e6be55b68d2",
              "sha256:1fbfd341bfba1c4340ed466f880c19c77ec3dbcb63c291625464292deb2b045e"
            ],
            "text": "그렇다면 따로 떨어진 엔튀메시스가 어떻게 수난들을 품을 수 있었는가? 그것들 자체도 그에게 속한 상태들이었는데 말이다. 상태는 누군가에게 생기는 것이며, 그 자체가 따로 존재하거나 성립할 수 없기 때문이다. 이 설명은 근거가 없을 뿐 아니라, 우리 주님께서 하신 말씀, “찾으라. 그러면 발견할 것이다”에도 반대된다. 주님은 제자들이 아버지를 찾고 발견함으로써 완전함에 이르게 하신다. 위에 있다는 그들의 그리스도는, 아이온들에게 아버지를 찾지 말라고 명하고, 아무리 애써도 그분을 찾지 못하리라고 설득하여, 그들을 완전하게 했다고 한다. 자기들은 뷔토스를 발견했다고 하여 완전하다고 말한다. 아이온들은 자신들이 찾던 이를 탐구하여 알아낼 수 없다고 확신하게 된 것으로 완전해졌다는 것이다. 엔튀메시스 자체도 아이온 없이 따로 존재할 수 없는데, 그 수난에 관해서는 더 큰 거짓말을 끌어들인다. 그 수난을 다시 따로 떼어 나누고, 그것이 물질의 실체라고 말한다. 마치 하나님이 빛이 아니고, 그들을 논박하며 그 악을 무너뜨릴 수 있는 말씀도 없는 것처럼 행동한다. 아이온이 무엇이든 생각한 것을 겪었으며, 겪은 것을 생각했다는 것은 분명하다. 그들의 설명에서 소피아의 엔튀메시스는 파악할 수 없는 이를 파악하려고 생각하는 데서 오는 수난일 뿐이었다. 엔튀메시스가 곧 수난이었다. 불가능한 것을 생각했기 때문이다. 엔튀메시스 자체가 [또한] 수난이고, 수난이 엔튀메시스인데, 어떻게 상태와 수난이 엔튀메시스에서 따로 분리되어, 그토록 많은 물질의 실체가 될 수 있었는가? 그러므로 엔튀메시스는 아이온 없이, 상태들은 엔튀메시스 없이 따로 실체를 지닐 수 없다. 여기서도 그들의 체계는 다시 무너진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e38957b5c19568fbdd5dade02309e922ab05ebe7edc07154a469e3dd011741c1"
        ],
        "text": "그렇다면 따로 떨어진 엔튀메시스가 어떻게 수난들을 품을 수 있었는가? 그것들 자체도 그에게 속한 상태들이었는데 말이다. 상태는 누군가에게 생기는 것이며, 그 자체가 따로 존재하거나 성립할 수 없기 때문이다. 이 설명은 근거가 없을 뿐 아니라, 우리 주님께서 하신 말씀, “찾으라. 그러면 발견할 것이다”에도 반대된다. 주님은 제자들이 아버지를 찾고 발견함으로써 완전함에 이르게 하신다. 위에 있다는 그들의 그리스도는, 아이온들에게 아버지를 찾지 말라고 명하고, 아무리 애써도 그분을 찾지 못하리라고 설득하여, 그들을 완전하게 했다고 한다. 자기들은 뷔토스를 발견했다고 하여 완전하다고 말한다. 아이온들은 자신들이 찾던 이를 탐구하여 알아낼 수 없다고 확신하게 된 것으로 완전해졌다는 것이다. 엔튀메시스 자체도 아이온 없이 따로 존재할 수 없는데, 그 수난에 관해서는 더 큰 거짓말을 끌어들인다. 그 수난을 다시 따로 떼어 나누고, 그것이 물질의 실체라고 말한다. 마치 하나님이 빛이 아니고, 그들을 논박하며 그 악을 무너뜨릴 수 있는 말씀도 없는 것처럼 행동한다. 아이온이 무엇이든 생각한 것을 겪었으며, 겪은 것을 생각했다는 것은 분명하다. 그들의 설명에서 소피아의 엔튀메시스는 파악할 수 없는 이를 파악하려고 생각하는 데서 오는 수난일 뿐이었다. 엔튀메시스가 곧 수난이었다. 불가능한 것을 생각했기 때문이다. 엔튀메시스 자체가 [또한] 수난이고, 수난이 엔튀메시스인데, 어떻게 상태와 수난이 엔튀메시스에서 따로 분리되어, 그토록 많은 물질의 실체가 될 수 있었는가? 그러므로 엔튀메시스는 아이온 없이, 상태들은 엔튀메시스 없이 따로 실체를 지닐 수 없다. 여기서도 그들의 체계는 다시 무너진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d0e102c36663cf89cd34e36f7aa9efb5918e0dd757ef090526db209c79bfd5c8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
      },
      "work_location": "2.h24",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-24"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2ef8b158d7c8d3c0b48f2586c8eb18ab36ed5fce43d57cda4712ee1304f39ebb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e6bde45d8f23a472b82ae28c66700d159f18c0b087532c7d5340fad9a7d52e0d",
            "sha256:1bebeadd8284c19b5a9b8ac92664146760e0edcee28dc193c66db538ac2a1c5c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2ff0639cc8a6f0bfb25461e113112aca04f5c171e72acf616fb453f0947d9347"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9a6226c5a096f59bba36d5eb900ec74cf63b6c9c605c562b29a4ec18bf67df73"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 25장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h25",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h25",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              314,
              315
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 25장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5aaba3df834f2bb82ff685ccd39d62e1a419bc6bef0ac0bc1918b57758e07800",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ef8b158d7c8d3c0b48f2586c8eb18ab36ed5fce43d57cda4712ee1304f39ebb",
            "source_revision_id": "sha256:2ff0639cc8a6f0bfb25461e113112aca04f5c171e72acf616fb453f0947d9347",
            "translation_revision_id": "sha256:9a6226c5a096f59bba36d5eb900ec74cf63b6c9c605c562b29a4ec18bf67df73"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:832a3a41d473bc6adfdba33aaea8800cd0490ce55a552b4d9a777ab7921f6327",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ef8b158d7c8d3c0b48f2586c8eb18ab36ed5fce43d57cda4712ee1304f39ebb",
            "source_revision_id": "sha256:2ff0639cc8a6f0bfb25461e113112aca04f5c171e72acf616fb453f0947d9347",
            "translation_revision_id": "sha256:9a6226c5a096f59bba36d5eb900ec74cf63b6c9c605c562b29a4ec18bf67df73"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5aaba3df834f2bb82ff685ccd39d62e1a419bc6bef0ac0bc1918b57758e07800",
          "sha256:832a3a41d473bc6adfdba33aaea8800cd0490ce55a552b4d9a777ab7921f6327"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h25",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              314,
              315
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "뷔토스와 자기 아버지의 형상이라는 인쇄 관계를 보존한다. 각주가 patris sui를 소피아에 연결하는 설명을 메모하고 관계를 추가 대조 항목으로 둔다.",
            "printed_page": 314,
            "printed_text": "Bythum imaginem patris sui esse dicunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_relationship"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "Arundel 사본에서 보충했다는 접속사를 대괄호와 함께 보존한다.",
            "printed_page": 314,
            "printed_text": "[et]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "explanation": "희극 속 사랑하면서 미움받는 인물과의 비교를 본문 저자에게 귀속한다. 본문에 없는 작품명은 추가하지 않는다.",
            "named_author": "Menander",
            "printed_page": 315,
            "printed_text": "apud Comicum Menandrum valde amans et odibilis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_literary_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 25장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eb3f86c10b59160e5bd0792fb7d3cb4b73d80795012099991e5b072907da46ea",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n519.jpg",
            "page_key": "1:314",
            "printed_page": 314,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e6bde45d8f23a472b82ae28c66700d159f18c0b087532c7d5340fad9a7d52e0d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum autem et solvebatur et patiebatur Aeon? Siquidem ejusdem substantiae cujus et Pleroma erat; Pleroma autem universum ex Patre. Quod enim simile est, in simili non dissolvetur in nihilum nec perire periclitabitur, sed magis perseverabit et augescet; quemadmodum ignis in igne, et spiritus in spiritu, et aqua in aqua: quae autem sunt contraria, a contrariis patiuntur, et vertuntur, et exterminantur. Et sic si fuisset luminis emissio, non pateretur nec periclitaretur in simili lumine, sed magis effulgesceret et augesceret, quemadmodum dies a sole: etenim Bythum imaginem patris sui esse dicunt. Quaecunque sunt peregrina et sibi extranea animalia atque contraria natura periclitantur et corrumpuntur: quae autem sibi assueta sunt et cognata, nullum patiuntur periculum in eo conversantia, sed et salutem et vitam ex eo acquirunt. Si igitur [et] ejusdem substantiae cujus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a3773add29a75316613ae2611c2d42be2c8147184562d5ddad6778b89c599159",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n520.jpg",
            "page_key": "1:315",
            "printed_page": 315,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1bebeadd8284c19b5a9b8ac92664146760e0edcee28dc193c66db538ac2a1c5c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et universum Pleroma, ex eo emissus fuisset hic Aeon, nunquam demutationem perciperet, cum esset in similibus et assuetis conversans, spiritalis in spiritalibus. Timor enim et expavescentia, et passio, et dissolutio, et talia, in his quidem quae sunt secundum nos et corporalibus fortassis fiant a contrariis: in spiritalibus autem et diffusum habentibus lumen, jam non tales consequuntur calamitates. Sed mihi videntur ejus passionem, qui est apud Comicum Menandrum valde amans et odibilis, Aeoni suo circumdedisse. Magis enim infeliciter amantis cujusdam hominis apprehensionem, et mentis conceptionem habuerunt, qui haec finxerunt, quam spiritalis et divinae substantiae.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2ff0639cc8a6f0bfb25461e113112aca04f5c171e72acf616fb453f0947d9347",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quemadmodum autem et solvebatur et patiebatur Aeon? Siquidem ejusdem substantiae cujus et Pleroma erat; Pleroma autem universum ex Patre. Quod enim simile est, in simili non dissolvetur in nihilum nec perire periclitabitur, sed magis perseverabit et augescet; quemadmodum ignis in igne, et spiritus in spiritu, et aqua in aqua: quae autem sunt contraria, a contrariis patiuntur, et vertuntur, et exterminantur. Et sic si fuisset luminis emissio, non pateretur nec periclitaretur in simili lumine, sed magis effulgesceret et augesceret, quemadmodum dies a sole: etenim Bythum imaginem patris sui esse dicunt. Quaecunque sunt peregrina et sibi extranea animalia atque contraria natura periclitantur et corrumpuntur: quae autem sibi assueta sunt et cognata, nullum patiuntur periculum in eo conversantia, sed et salutem et vitam ex eo acquirunt. Si igitur [et] ejusdem substantiae cujus et universum Pleroma, ex eo emissus fuisset hic Aeon, nunquam demutationem perciperet, cum esset in similibus et assuetis conversans, spiritalis in spiritalibus. Timor enim et expavescentia, et passio, et dissolutio, et talia, in his quidem quae sunt secundum nos et corporalibus fortassis fiant a contrariis: in spiritalibus autem et diffusum habentibus lumen, jam non tales consequuntur calamitates. Sed mihi videntur ejus passionem, qui est apud Comicum Menandrum valde amans et odibilis, Aeoni suo circumdedisse. Magis enim infeliciter amantis cujusdam hominis apprehensionem, et mentis conceptionem habuerunt, qui haec finxerunt, quam spiritalis et divinae substantiae.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9549f54df4109091acf2560c4d2a7b4ccddd7c7baaaf574e973ce9c4fb21d4a5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 25장 전체는 통상 18장 5절이다. 불·영·물의 비유와 낯선 동물·익숙한 동물의 비유에서 같은 본성과 반대되는 본성을 구별한다.",
          "Bythum imaginem patris sui esse dicunt는 뷔토스가 자기들 아버지의 형상이라는 인쇄 관계를 보존했다. 314쪽 각주 2는 patris sui를 엔튀메시스를 낳은 소피아에 연결하여 설명한다. 이 관계는 문맥과 함께 추가 대조할 항목이다.",
          "314쪽의 [et]는 [또한]으로 보존했다. 각주 4는 Arundel 사본에서 이 접속사를 보충했다고 설명한다.",
          "소피아의 수난을 메난드로스 희극의 사랑하면서 미움받는 인물에 비유한다. 315쪽 각주 1은 Stieren의 설명을 인용하여 『미움받는 사람』이라는 작품과 연결한다. 작품명은 편집자의 설명에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e6bde45d8f23a472b82ae28c66700d159f18c0b087532c7d5340fad9a7d52e0d",
              "sha256:1bebeadd8284c19b5a9b8ac92664146760e0edcee28dc193c66db538ac2a1c5c"
            ],
            "text": "아이온은 또 어떻게 해체되고 수난을 겪었는가? 플레로마와 같은 실체를 지녔고, 플레로마 전체는 아버지에게서 나왔는데 말이다. 같은 것 속에 있는 같은 것은 해체되어 없어지거나 멸망할 위험에 처하지 않고, 오히려 지속되며 자라기 때문이다. 불 속의 불, 영 속의 영, 물 속의 물이 그렇다. 서로 반대되는 것들은 반대되는 것들 때문에 수난을 겪고 변하며 소멸한다. 빛의 발출이었다면, 같은 빛 안에서 수난을 겪거나 위험에 처하지 않고, 태양으로 인해 낮이 밝아지듯, 오히려 더 빛나고 자랐을 것이다. 그들은 뷔토스가 자기들 아버지의 형상이라고 말하기 때문이다. 서로 낯설고 어울리지 않으며 본성이 반대되는 동물들은 위험에 처하고 죽는다. 서로 익숙하고 비슷한 동물들은 함께 지내면서 아무런 위험도 겪지 않고, 오히려 그로써 안전과 생명을 얻는다. 그러므로 이 아이온 [또한] 플레로마 전체와 같은 실체를 지니고 거기서 발출되었다면, 결코 변화를 겪지 않았을 것이다. 영적인 존재로서 영적인 존재들 가운데, 닮고 익숙한 존재들 가운데 지냈을 것이기 때문이다. 두려움과 공포, 수난과 해체, 그와 같은 것들은 우리처럼 육체를 지닌 존재들에게는 반대되는 것들 때문에 생길 수 있다. 영적인 존재들과 빛이 두루 퍼진 존재들에게는 그런 재난이 닥치지 않는다. 내가 보기에는, 희극 작가 메난드로스의 작품 속에서 몹시 사랑하면서도 미움받는 인물의 수난을 자기들의 아이온에게 씌운 듯하다. 이것들을 꾸며 낸 이들은 영적이며 신적인 실체보다는, 사랑에 불행을 겪는 어떤 인간을 떠올리고 마음에 그렸기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2ff0639cc8a6f0bfb25461e113112aca04f5c171e72acf616fb453f0947d9347"
        ],
        "text": "아이온은 또 어떻게 해체되고 수난을 겪었는가? 플레로마와 같은 실체를 지녔고, 플레로마 전체는 아버지에게서 나왔는데 말이다. 같은 것 속에 있는 같은 것은 해체되어 없어지거나 멸망할 위험에 처하지 않고, 오히려 지속되며 자라기 때문이다. 불 속의 불, 영 속의 영, 물 속의 물이 그렇다. 서로 반대되는 것들은 반대되는 것들 때문에 수난을 겪고 변하며 소멸한다. 빛의 발출이었다면, 같은 빛 안에서 수난을 겪거나 위험에 처하지 않고, 태양으로 인해 낮이 밝아지듯, 오히려 더 빛나고 자랐을 것이다. 그들은 뷔토스가 자기들 아버지의 형상이라고 말하기 때문이다. 서로 낯설고 어울리지 않으며 본성이 반대되는 동물들은 위험에 처하고 죽는다. 서로 익숙하고 비슷한 동물들은 함께 지내면서 아무런 위험도 겪지 않고, 오히려 그로써 안전과 생명을 얻는다. 그러므로 이 아이온 [또한] 플레로마 전체와 같은 실체를 지니고 거기서 발출되었다면, 결코 변화를 겪지 않았을 것이다. 영적인 존재로서 영적인 존재들 가운데, 닮고 익숙한 존재들 가운데 지냈을 것이기 때문이다. 두려움과 공포, 수난과 해체, 그와 같은 것들은 우리처럼 육체를 지닌 존재들에게는 반대되는 것들 때문에 생길 수 있다. 영적인 존재들과 빛이 두루 퍼진 존재들에게는 그런 재난이 닥치지 않는다. 내가 보기에는, 희극 작가 메난드로스의 작품 속에서 몹시 사랑하면서도 미움받는 인물의 수난을 자기들의 아이온에게 씌운 듯하다. 이것들을 꾸며 낸 이들은 영적이며 신적인 실체보다는, 사랑에 불행을 겪는 어떤 인간을 떠올리고 마음에 그렸기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9a6226c5a096f59bba36d5eb900ec74cf63b6c9c605c562b29a4ec18bf67df73",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
      },
      "work_location": "2.h25",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-25"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:88811714eee4bdd02202b1657f998be63d937b16ab4dd4d826e6ff998018e21e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3655cfeac6b39db054719ec6c8d3ee8fd27b8755aebb68c043398aae096e1e23",
            "sha256:b1ae833aeecf8d9714c6195e7d8d08a964e72d9e5c1e83442147e45dd0134a43"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53cd36bb5f2ca9c148d343403ede02c2609713ca85e250fcfda064465c4e728a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dfa5fb7f65c92a76f5a705f625408bc07cf4829f3489cd79ea0e7722552ab565"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 26장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h26",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h26",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 26장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:575fe1638162ee2e0e1ad7bad94522156594fb96bf7e7fbfec04fe66f06e9655",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88811714eee4bdd02202b1657f998be63d937b16ab4dd4d826e6ff998018e21e",
            "source_revision_id": "sha256:53cd36bb5f2ca9c148d343403ede02c2609713ca85e250fcfda064465c4e728a",
            "translation_revision_id": "sha256:dfa5fb7f65c92a76f5a705f625408bc07cf4829f3489cd79ea0e7722552ab565"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:79a75b01dd13b82f9c1c906fcf3cc63e727ddb75a63aeb1d7a9b0190f3e00759",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88811714eee4bdd02202b1657f998be63d937b16ab4dd4d826e6ff998018e21e",
            "source_revision_id": "sha256:53cd36bb5f2ca9c148d343403ede02c2609713ca85e250fcfda064465c4e728a",
            "translation_revision_id": "sha256:dfa5fb7f65c92a76f5a705f625408bc07cf4829f3489cd79ea0e7722552ab565"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:575fe1638162ee2e0e1ad7bad94522156594fb96bf7e7fbfec04fe66f06e9655",
          "sha256:79a75b01dd13b82f9c1c906fcf3cc63e727ddb75a63aeb1d7a9b0190f3e00759"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h26",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "각주가 설명하는 그리스어식 부정 호응에 따라 두 부정 표지를 하나의 부정 범위로 옮긴다. 대괄호의 non도 원문과 대응표에 보존한다.",
            "printed_page": 315,
            "printed_text": "Nec enim ipsi ... dicunt semetipsos [non] in passione consternationis esse, sed magis in agnitione et apprehensione veritatis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_negative_concord"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 7:7",
            "explanation": "말씀을 뷔토스를 찾으라는 뜻으로 해석하는 주장을 상대 집단에 귀속한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_page": 315,
            "printed_text": "Quaerite, et invenietis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "만물을 굳게 세우는 권능을 만났기에 소멸을 피했다는 조건 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 316,
            "printed_text": "nisi ei occurrisset virtuti, quae omnia firmat",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_conditional_exception"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 26장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a3773add29a75316613ae2611c2d42be2c8147184562d5ddad6778b89c599159",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n520.jpg",
            "page_key": "1:315",
            "printed_page": 315,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3655cfeac6b39db054719ec6c8d3ee8fd27b8755aebb68c043398aae096e1e23",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super haec quoque excogitare de quaerendo perfectum Patrem, et velle intra eum fieri, et habere ejus comprehensionem, non ignorantiam nec passionem poterat inficere, et hoc Aeoni spiritali; sed magis perfectionem et impassibilitatem et veritatem. Nec enim ipsi, cum sint homines, excogitantes de eo qui ante ipsos est, et velut jam comprehendentes perfectum, et intra ejus constituti agnitionem, dicunt semetipsos [non] in passione consternationis esse, sed magis in agnitione et apprehensione veritatis. Etenim Salvatorem, Quaerite, et invenietis, discipulis propter hoc dixisse dicunt, ut eum, qui ab ipsis per excogitationem fictus est super fabricatorem omnium, inenarrabilem Bythum quaerant: et semetipsos perfectos esse volunt, quoniam inquirentes invenerunt perfectum, cum adhuc sint in terra: eum autem qui intra Pleroma sit Aeonem, totum spiritalem, quaerentem Propatorem, et intra magnitudinem ejus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1808b268571b0f0d33f612ae4395edf5f5406f36f88ab02753e1543a346fbbf4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n521.jpg",
            "page_key": "1:316",
            "printed_page": 316,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b1ae833aeecf8d9714c6195e7d8d08a964e72d9e5c1e83442147e45dd0134a43",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "conantem fieri, et comprehensionem paternae veritatis concupiscentem habere, in passionem dicunt recidisse: et passionem talem, ut nisi ei occurrisset virtuti, quae omnia firmat, dissolutus fuisset in universam substantiam, et exterminatus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:53cd36bb5f2ca9c148d343403ede02c2609713ca85e250fcfda064465c4e728a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Super haec quoque excogitare de quaerendo perfectum Patrem, et velle intra eum fieri, et habere ejus comprehensionem, non ignorantiam nec passionem poterat inficere, et hoc Aeoni spiritali; sed magis perfectionem et impassibilitatem et veritatem. Nec enim ipsi, cum sint homines, excogitantes de eo qui ante ipsos est, et velut jam comprehendentes perfectum, et intra ejus constituti agnitionem, dicunt semetipsos [non] in passione consternationis esse, sed magis in agnitione et apprehensione veritatis. Etenim Salvatorem, Quaerite, et invenietis, discipulis propter hoc dixisse dicunt, ut eum, qui ab ipsis per excogitationem fictus est super fabricatorem omnium, inenarrabilem Bythum quaerant: et semetipsos perfectos esse volunt, quoniam inquirentes invenerunt perfectum, cum adhuc sint in terra: eum autem qui intra Pleroma sit Aeonem, totum spiritalem, quaerentem Propatorem, et intra magnitudinem ejus conantem fieri, et comprehensionem paternae veritatis concupiscentem habere, in passionem dicunt recidisse: et passionem talem, ut nisi ei occurrisset virtuti, quae omnia firmat, dissolutus fuisset in universam substantiam, et exterminatus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bcfbf530d4c2793102bf945118af634a395ee5f0da2148e5ea59fa9cac968464",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 26장 전체는 통상 18장 6절이다. 아버지를 찾고 파악하는 일이 사람들에게 완전함을 준다는 주장과 아이온에게 수난을 주었다는 주장을 비교한다.",
          "315쪽의 Nec ... [non]은 각주 2가 설명하는 그리스어식 부정 호응으로 읽었다. 혼란의 수난 속에 있지 않고 진리를 안다는 하나의 부정 범위로 옮겼으며, 대응표에서는 두 부정 표지를 [아니라]에 함께 연결했다.",
          "마태복음 7:7의 찾으라, 그러면 발견할 것이라는 말을 제작자 위의 뷔토스를 찾으라는 뜻으로 읽는 것은 상대 집단의 해석으로 보고된다. 인용문과 해석의 귀속을 원문 데이터에 구별했다.",
          "만물을 굳게 세우는 권능을 만나지 못했다면 해체되어 사라졌을 것이라는 nisi 조건을 보존했다. 본문은 권능과 아이온이 만나는 일을 소멸을 피한 조건으로 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3655cfeac6b39db054719ec6c8d3ee8fd27b8755aebb68c043398aae096e1e23",
              "sha256:b1ae833aeecf8d9714c6195e7d8d08a964e72d9e5c1e83442147e45dd0134a43"
            ],
            "text": "더구나 완전한 아버지를 찾으려고 생각하고, 그 안에 있고자 하며, 그분을 파악하려 하는 것이, 그것도 영적인 아이온에게, 무지나 수난을 일으킬 수는 없었다. 오히려 완전함과 수난을 겪지 않음과 진리를 낳았을 것이다. 인간인 그들 자신도, 자기들보다 앞서 있는 이를 생각하고, 완전한 이를 이미 파악한 듯이, 그분을 아는 지식 안에 자리 잡은 채, 자기들은 혼란의 수난 속에 있는 것이 [아니라], 오히려 진리를 알고 파악하는 가운데 있다고 말한다. 그들은 구원자가 제자들에게 “찾으라. 그러면 발견할 것이다”라고 말한 뜻이, 자기들이 생각으로 꾸며 내어 만물의 제작자 위에 놓은 말로 표현할 수 없는 뷔토스, 그를 찾으라는 것이었다고 한다. 아직 땅에 있으면서도 완전한 이를 찾아서 발견했으므로, 자기들은 완전하다고 여긴다. 플레로마 안에 있는 아이온은, 온전히 영적인 존재인데도, 프로파토르를 찾고, 그 위대함 안에 있으려고 애쓰며, 아버지의 진리를 파악하기를 갈망하다가, 수난에 빠졌다고 말한다. 그 수난이 얼마나 컸는지, 만물을 굳게 세우는 그 권능을 만나지 못했다면, 전체 실체 속으로 해체되어 사라졌을 것이라고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53cd36bb5f2ca9c148d343403ede02c2609713ca85e250fcfda064465c4e728a"
        ],
        "text": "더구나 완전한 아버지를 찾으려고 생각하고, 그 안에 있고자 하며, 그분을 파악하려 하는 것이, 그것도 영적인 아이온에게, 무지나 수난을 일으킬 수는 없었다. 오히려 완전함과 수난을 겪지 않음과 진리를 낳았을 것이다. 인간인 그들 자신도, 자기들보다 앞서 있는 이를 생각하고, 완전한 이를 이미 파악한 듯이, 그분을 아는 지식 안에 자리 잡은 채, 자기들은 혼란의 수난 속에 있는 것이 [아니라], 오히려 진리를 알고 파악하는 가운데 있다고 말한다. 그들은 구원자가 제자들에게 “찾으라. 그러면 발견할 것이다”라고 말한 뜻이, 자기들이 생각으로 꾸며 내어 만물의 제작자 위에 놓은 말로 표현할 수 없는 뷔토스, 그를 찾으라는 것이었다고 한다. 아직 땅에 있으면서도 완전한 이를 찾아서 발견했으므로, 자기들은 완전하다고 여긴다. 플레로마 안에 있는 아이온은, 온전히 영적인 존재인데도, 프로파토르를 찾고, 그 위대함 안에 있으려고 애쓰며, 아버지의 진리를 파악하기를 갈망하다가, 수난에 빠졌다고 말한다. 그 수난이 얼마나 컸는지, 만물을 굳게 세우는 그 권능을 만나지 못했다면, 전체 실체 속으로 해체되어 사라졌을 것이라고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dfa5fb7f65c92a76f5a705f625408bc07cf4829f3489cd79ea0e7722552ab565",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
      },
      "work_location": "2.h26",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-26"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:41806e8b30b1dd5d996cb1bf433b4e148ddf6c85abe0509bb4bc3a6f169119de",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ed24c3df39092ea32de5bdac9bc13cd48f5782a32f5e795432bf0b9d04ed0fd0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6546e28b5767c5950a948b315e4b7c0f130ea5f1a611f5fbabc683d5528cc759"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:83c21f94db1da00c946fbba707d16a5a86c6ac14a2f83a4181486563b7b803c6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 27장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h27",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h27",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 27장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4b9731df0758a2947ff58529783a8f3d5e9d23709a428201ed63bace070658d2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:41806e8b30b1dd5d996cb1bf433b4e148ddf6c85abe0509bb4bc3a6f169119de",
            "source_revision_id": "sha256:6546e28b5767c5950a948b315e4b7c0f130ea5f1a611f5fbabc683d5528cc759",
            "translation_revision_id": "sha256:83c21f94db1da00c946fbba707d16a5a86c6ac14a2f83a4181486563b7b803c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ba244f6f9e50e78040ab9dc9b2c20f038ee0ce0001fbd064486268d3b73e0c72",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:41806e8b30b1dd5d996cb1bf433b4e148ddf6c85abe0509bb4bc3a6f169119de",
            "source_revision_id": "sha256:6546e28b5767c5950a948b315e4b7c0f130ea5f1a611f5fbabc683d5528cc759",
            "translation_revision_id": "sha256:83c21f94db1da00c946fbba707d16a5a86c6ac14a2f83a4181486563b7b803c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4b9731df0758a2947ff58529783a8f3d5e9d23709a428201ed63bace070658d2",
          "sha256:ba244f6f9e50e78040ab9dc9b2c20f038ee0ce0001fbd064486268d3b73e0c72"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h27",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103218.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "아이온을 그들 어머니의 아버지, 곧 그들의 조부라고 부르는 인쇄된 계보 호칭을 보존한다.",
            "printed_page": 316,
            "printed_text": "Matris ipsorum pater, id est avus ipsorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_gendered_genealogical_titles"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "유동하는 물질에서 분리되는 것을 여과에 비유한 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 316,
            "printed_text": "eliquationem a fluxibili materia",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_filtration_metaphor"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 27장 전체이며, 통상 인용 2권 18장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1808b268571b0f0d33f612ae4395edf5f5406f36f88ab02753e1543a346fbbf4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n521.jpg",
            "page_key": "1:316",
            "printed_page": 316,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ed24c3df39092ea32de5bdac9bc13cd48f5782a32f5e795432bf0b9d04ed0fd0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vesana est haec praesumptio, et vere destitutorum a veritate sensus hominum. Quoniam enim Aeon hic melior est quam ipsi, et vetustior, ipsi quoque confitentur secundum suam regulam, dicentes se esse conceptum Enthymeseos ejus Aeonis qui passus est, ita ut sit hic Aeon Matris ipsorum pater, id est avus ipsorum. Et posterioribus quidem nepotibus exquisitio Patris veritatem, et perfectionem, et confirmationem, et eliquationem a fluxibili materia facit, sicut dicunt, et reconciliationem ad Patrem: avo autem ipsorum haec eadem inquisitio ignorantiam, et passionem, et expavescentiam, et timorem, et consternationem infecit, ex quibus et substantiam materiae factam dicunt. Exquirere ergo et investigare perfectum Patrem, et concupiscentiam communicationis cum eo et unitatis, sibi quidem salutare fieri; Aeoni autem, a quo et genus habent, dissolutionis et perditionis causam fuisse dicentes, quomodo non per omnia incongruum, et fatuum, et irrationabile? Et qui assentiunt his, vere caeci, caecis ducatoribus utentes, juste et corruunt in subjacentem ignorantiae profundum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6546e28b5767c5950a948b315e4b7c0f130ea5f1a611f5fbabc683d5528cc759",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Vesana est haec praesumptio, et vere destitutorum a veritate sensus hominum. Quoniam enim Aeon hic melior est quam ipsi, et vetustior, ipsi quoque confitentur secundum suam regulam, dicentes se esse conceptum Enthymeseos ejus Aeonis qui passus est, ita ut sit hic Aeon Matris ipsorum pater, id est avus ipsorum. Et posterioribus quidem nepotibus exquisitio Patris veritatem, et perfectionem, et confirmationem, et eliquationem a fluxibili materia facit, sicut dicunt, et reconciliationem ad Patrem: avo autem ipsorum haec eadem inquisitio ignorantiam, et passionem, et expavescentiam, et timorem, et consternationem infecit, ex quibus et substantiam materiae factam dicunt. Exquirere ergo et investigare perfectum Patrem, et concupiscentiam communicationis cum eo et unitatis, sibi quidem salutare fieri; Aeoni autem, a quo et genus habent, dissolutionis et perditionis causam fuisse dicentes, quomodo non per omnia incongruum, et fatuum, et irrationabile? Et qui assentiunt his, vere caeci, caecis ducatoribus utentes, juste et corruunt in subjacentem ignorantiae profundum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "944cd87d307008f8e4013a644d60643c3dcc3e730ec927d309dae3e1abdcba0e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 27장 전체는 통상 18장 7절이다. 상대가 자신들은 아버지를 찾아 완전해지고 소피아는 같은 탐구로 수난을 겪었다고 말하는 데 대한 반론이다.",
          "본문은 해당 아이온을 그들 어머니의 아버지, 곧 그들의 조부라고 부른다. 소피아와 엔튀메시스의 계보에서 사용된 남성 호칭을 보존하고, 뒤에 태어난 손자들과의 대조를 유지했다.",
          "eliquationem a fluxibili materia는 유동하는 물질에서 벗어남으로 옮겼다. 316쪽 각주 2는 여과와 젖은 물질을 뜻하는 그리스어 표현을 제시한다.",
          "마지막 문장은 눈먼 인도자들을 따르는 이들이 함께 무지의 심연으로 떨어진다는 비유로 끝난다. 앞의 눈먼 로고스와 무지라는 표현에 이어지는 논박의 어조를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ed24c3df39092ea32de5bdac9bc13cd48f5782a32f5e795432bf0b9d04ed0fd0"
            ],
            "text": "이 가정은 제정신에서 나온 것이 아니며, 진실로 진리를 잃은 사람들의 생각이다. 이 아이온이 자기들보다 더 뛰어나고 더 오래되었다는 것은, 그들도 자기 체계에 따라 인정한다. 자기들이 수난을 겪은 그 아이온의 엔튀메시스가 잉태한 존재라고 말하기 때문이다. 따라서 이 아이온은 그들 어머니의 아버지, 곧 그들의 조부이다. 그들의 말에 따르면, 아버지를 찾는 일은 뒤에 태어난 손자들에게 진리와 완전함과 굳건함과 유동하는 물질에서 벗어남과 아버지와의 화해를 이룬다. 똑같이 찾는 일이 그들의 조부에게는 무지와 수난, 공포와 두려움과 혼란을 일으켰고, 거기서 물질의 실체도 생겨났다고 한다. 그러므로 완전한 아버지를 찾고 탐구하며, 그와의 교통과 하나 됨을 갈망하는 것이, 자기들에게는 유익하지만, 자신들의 혈통이 나온 그 아이온에게는 해체와 멸망의 원인이었다고 말한다. 어떻게 이것이 모든 면에서 모순되고 어리석고 불합리하지 않겠는가? 이 말에 동의하는 이들도 참으로 눈먼 이들이다. 눈먼 인도자들을 따라가므로, 마땅히 아래에 놓인 무지의 심연으로 함께 떨어진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6546e28b5767c5950a948b315e4b7c0f130ea5f1a611f5fbabc683d5528cc759"
        ],
        "text": "이 가정은 제정신에서 나온 것이 아니며, 진실로 진리를 잃은 사람들의 생각이다. 이 아이온이 자기들보다 더 뛰어나고 더 오래되었다는 것은, 그들도 자기 체계에 따라 인정한다. 자기들이 수난을 겪은 그 아이온의 엔튀메시스가 잉태한 존재라고 말하기 때문이다. 따라서 이 아이온은 그들 어머니의 아버지, 곧 그들의 조부이다. 그들의 말에 따르면, 아버지를 찾는 일은 뒤에 태어난 손자들에게 진리와 완전함과 굳건함과 유동하는 물질에서 벗어남과 아버지와의 화해를 이룬다. 똑같이 찾는 일이 그들의 조부에게는 무지와 수난, 공포와 두려움과 혼란을 일으켰고, 거기서 물질의 실체도 생겨났다고 한다. 그러므로 완전한 아버지를 찾고 탐구하며, 그와의 교통과 하나 됨을 갈망하는 것이, 자기들에게는 유익하지만, 자신들의 혈통이 나온 그 아이온에게는 해체와 멸망의 원인이었다고 말한다. 어떻게 이것이 모든 면에서 모순되고 어리석고 불합리하지 않겠는가? 이 말에 동의하는 이들도 참으로 눈먼 이들이다. 눈먼 인도자들을 따라가므로, 마땅히 아래에 놓인 무지의 심연으로 함께 떨어진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:83c21f94db1da00c946fbba707d16a5a86c6ac14a2f83a4181486563b7b803c6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
      },
      "work_location": "2.h27",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-27"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3ab16fa0023b57012bd04fecf1b5ad5cb8ddfb6560bf60dd87ce3f5454c53b89",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0579d586b68189bd08450628e20852f152a33cb1a2ddafcf34107c853641d4f2",
            "sha256:1c05f3447569ea4de246572cebfd136a3fb610490014f150d1b16cc2877ce964"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:79963f1a9307e0b2c15e482af86df06b43bdd30d82192db80d9ee894594db9f5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:501e69afd24846df8e1115472e71f24d5a7296adbcf262e22652ff190da80166"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 28장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h28",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h28",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316,
              317
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 28장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3f03eb43d35c4c8d2f606fe6c0c120ffa6c83a3d74a0216f6d94faf827faf9bd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3ab16fa0023b57012bd04fecf1b5ad5cb8ddfb6560bf60dd87ce3f5454c53b89",
            "source_revision_id": "sha256:79963f1a9307e0b2c15e482af86df06b43bdd30d82192db80d9ee894594db9f5",
            "translation_revision_id": "sha256:501e69afd24846df8e1115472e71f24d5a7296adbcf262e22652ff190da80166"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:113ea7a6725cf3b3d330c947f4d5cbb50fedefa2b7a611cd459969364f8b28b9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3ab16fa0023b57012bd04fecf1b5ad5cb8ddfb6560bf60dd87ce3f5454c53b89",
            "source_revision_id": "sha256:79963f1a9307e0b2c15e482af86df06b43bdd30d82192db80d9ee894594db9f5",
            "translation_revision_id": "sha256:501e69afd24846df8e1115472e71f24d5a7296adbcf262e22652ff190da80166"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3f03eb43d35c4c8d2f606fe6c0c120ffa6c83a3d74a0216f6d94faf827faf9bd",
          "sha256:113ea7a6725cf3b3d330c947f4d5cbb50fedefa2b7a611cd459969364f8b28b9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h28",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316,
              317
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "seminatam이라는 인쇄 격 형태를 유지하고 해당 혼에 씨가 뿌려진 관계로 옮긴다.",
            "printed_page": 316,
            "printed_text": "in eam animam quae erat ab eo seminatam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_agreement"
          },
          {
            "adopted_text": "latent",
            "comparison_text": "lateant",
            "explanation": "비교 전사의 동사를 인쇄면에 따라 교정했다.",
            "printed_page": 317,
            "printed_volume": 1,
            "type": "ocr_correction"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 12:36",
            "explanation": "쓸모없는 말과 심판 날의 해명이라는 인쇄 인용 형태를 보존했다.",
            "printed_page": 317,
            "printed_text": "Omnis sermo otiosus, quem locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "혼적인 존재에게 감각을 통한 가르침이 필요하다는 보고로 옮긴다.",
            "printed_page": 317,
            "printed_text": "opus enim esse animali sensibilibus erudimentis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_soul_category"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 28장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1808b268571b0f0d33f612ae4395edf5f5406f36f88ab02753e1543a346fbbf4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n521.jpg",
            "page_key": "1:316",
            "printed_page": 316,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0579d586b68189bd08450628e20852f152a33cb1a2ddafcf34107c853641d4f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qualis est autem et de semine ipsorum sermo, conceptum quidem illum secundum figurationem eorum qui sunt erga Salvatorem angelorum a Matre informe, et sine specie, et imperfectum; depositum autem in Demiurgum, nesciente eo, ut per eum in eam animam quae erat ab eo seminatam, perfectionem et formationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8b7069e182fb1d2c7824da723cfb627f3edaf6e82e66cd6bf4a120b356daf5f5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n522.jpg",
            "page_key": "1:317",
            "printed_page": 317,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1c05f3447569ea4de246572cebfd136a3fb610490014f150d1b16cc2877ce964",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "percipiat? Primum quidem est dicere, quoniam imperfecti, et infigurati, et informes hi sunt angeli, qui sunt erga Salvatorem ipsorum: siquidem secundum illorum speciem conceptum tale quid generatum est. Post deinde, quod dicant ignorasse Fabricatorem eam quae fuit seminis in eum demissio, et iterum eam quae facta est per eum in hominem seminatio, futile verbum et vanum, quod nullo modo ostendi possit. Quemadmodum enim ignoravit illud, si substantiam aliquam et qualitatem propriam habuisset ipsum semen? Si autem sine substantia, et sine qualitate, et nihil erat, consequenter ignoravit illud. Quae enim propriam quandam motionem, et qualitatem, vel caliditatis, vel velocitatis, vel dulcedinis habent, vel claritatis cujusdam differentiam, nec homines quidem latent, cum sint cum hominibus; in tantum abest ut fabricatorem hujus universitatis Deum: apud quem juste non est agnitum semen ipsorum, cum sit sine qualitate universae utilitatis, et sine substantia omnis actionis, et in totum nihil exsistens. Et propter hoc mihi videtur etiam Dominus dixisse: Omnis sermo otiosus, quem locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii. Omnes enim quicunque tales sunt otiosos sermones in aures hominum immittentes, assistent in judicio, rationem reddituri de his, quae vane conjecerunt, et mentiti sunt adversus Deum, in tantum ut semetipsos dicant propter seminis substantiam agnoscere spiritale Pleroma, eo homine, qui est intus, demonstrante eis verum Patrem: opus enim esse animali sensibilibus erudimentis: Demiurgum autem universum semen hoc, Matre deponente, suscipientem in semetipsum, omnia omnino ignorasse, et nullum sensum eorum quae erga Pleroma sunt, habuisse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:79963f1a9307e0b2c15e482af86df06b43bdd30d82192db80d9ee894594db9f5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Qualis est autem et de semine ipsorum sermo, conceptum quidem illum secundum figurationem eorum qui sunt erga Salvatorem angelorum a Matre informe, et sine specie, et imperfectum; depositum autem in Demiurgum, nesciente eo, ut per eum in eam animam quae erat ab eo seminatam, perfectionem et formationem percipiat? Primum quidem est dicere, quoniam imperfecti, et infigurati, et informes hi sunt angeli, qui sunt erga Salvatorem ipsorum: siquidem secundum illorum speciem conceptum tale quid generatum est. Post deinde, quod dicant ignorasse Fabricatorem eam quae fuit seminis in eum demissio, et iterum eam quae facta est per eum in hominem seminatio, futile verbum et vanum, quod nullo modo ostendi possit. Quemadmodum enim ignoravit illud, si substantiam aliquam et qualitatem propriam habuisset ipsum semen? Si autem sine substantia, et sine qualitate, et nihil erat, consequenter ignoravit illud. Quae enim propriam quandam motionem, et qualitatem, vel caliditatis, vel velocitatis, vel dulcedinis habent, vel claritatis cujusdam differentiam, nec homines quidem latent, cum sint cum hominibus; in tantum abest ut fabricatorem hujus universitatis Deum: apud quem juste non est agnitum semen ipsorum, cum sit sine qualitate universae utilitatis, et sine substantia omnis actionis, et in totum nihil exsistens. Et propter hoc mihi videtur etiam Dominus dixisse: Omnis sermo otiosus, quem locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii. Omnes enim quicunque tales sunt otiosos sermones in aures hominum immittentes, assistent in judicio, rationem reddituri de his, quae vane conjecerunt, et mentiti sunt adversus Deum, in tantum ut semetipsos dicant propter seminis substantiam agnoscere spiritale Pleroma, eo homine, qui est intus, demonstrante eis verum Patrem: opus enim esse animali sensibilibus erudimentis: Demiurgum autem universum semen hoc, Matre deponente, suscipientem in semetipsum, omnia omnino ignorasse, et nullum sensum eorum quae erga Pleroma sunt, habuisse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c16e0d8e6f85dfe4d9172d6356687770cad61809756d7d35a54b26a3b69c9b34",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 28장 전체는 통상 19장 1-2절이다. Post deinde부터 씨가 맡겨지고 뿌려진 일을 제작자가 알았는지 묻는 통상 2절이 시작된다.",
          "316쪽의 seminatam은 인쇄된 격 형태를 유지했다. 317쪽의 latent는 비교 전사 lateant를 인쇄면에 따라 바로잡았다.",
          "열, 속도, 단맛, 밝기를 씨의 고유한 작용과 성질의 사례로 열거한다. 앞에서 씨가 실체를 지녔다고 가정한 경우와 아무것도 아니라고 가정한 경우를 구별했다.",
          "마태복음 12:36의 인용은 모든 쓸모없는 말에 관해 심판 날에 해명한다는 인쇄 형태대로 옮겼다. 바로 뒤에서는 저자가 상대 집단의 주장에 이 인용을 적용한다.",
          "animali는 혼적인 존재로 옮겼다. 317쪽 각주 5는 감각을 통한 가르침이 필요하다는 구문의 그리스어 표현을 제시한다. 안에 있는 사람이 참된 아버지를 드러낸다는 말은 상대 집단의 설명에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0579d586b68189bd08450628e20852f152a33cb1a2ddafcf34107c853641d4f2",
              "sha256:1c05f3447569ea4de246572cebfd136a3fb610490014f150d1b16cc2877ce964"
            ],
            "text": "그들의 씨에 관한 설명도 대체 무슨 말인가? 어머니가 구원자 곁에 있는 천사들의 형태에 따라, 모양도 외관도 없고 불완전한 것을 잉태했으며, 데미우르고스가 모르게 그 안에 맡겨 두어, 그를 통해 그가 씨를 뿌린 혼 안에서 완전함과 형태를 얻게 한다는 것인가? 우선 이렇게 말해야 한다. 그들의 구원자 곁에 있는 그 천사들이 불완전하고 모양과 외관이 없다는 말이다. 그들의 외관에 따라 잉태한 것이 그런 모습으로 태어났다면 말이다. 다음으로, 씨가 제작자 안에 맡겨진 일과, 그를 통해 사람에게 씨가 뿌려진 일을 제작자가 몰랐다는 말은, 쓸모없고 헛된 말이며, 어떤 방식으로도 증명할 수 없다. 씨 자체가 어떤 실체와 고유한 성질을 지녔다면, 그가 어떻게 그것을 몰랐겠는가? 실체도 성질도 없고 아무것도 아니었다면, 그가 몰랐던 것은 당연하다. 고유한 움직임이 있고, 열이나 속도나 단맛의 성질이 있거나, 밝기에 어떤 차이가 있는 것들은, 사람들과 함께 있을 때 사람들에게조차 감춰지지 않기 때문이다. 하물며 이 우주를 만드신 하나님에게 감춰지겠는가? 그들의 씨가 그분께 알려지지 않았다는 것은 옳은 말이다. 어떤 유익한 성질도, 어떤 작용의 실체도 없으며, 전혀 아무것도 아닌 것이기 때문이다. 내가 보기에는 주님도 이를 두고 이렇게 말씀하신 듯하다. “사람들이 한 모든 쓸모없는 말에 대해, 심판 날에 그들은 해명할 것이다.” 이처럼 사람들의 귀에 쓸모없는 말을 쏟아붓는 이들은 모두 심판 때에 서서, 헛되이 지어 낸 것들과 하나님을 거슬러 거짓말한 것들에 대해 해명할 것이기 때문이다. 안에 있는 그 사람이 자기들에게 참된 아버지를 드러내므로, 씨의 실체 덕분에 영적인 플레로마를 안다고 그들은 주장하기에 이른다. 혼적인 존재에게는 감각을 통한 가르침이 필요하다는 것이다. 데미우르고스는 어머니가 맡긴 이 모든 씨를 자기 안에 받았어도, 모든 것을 전혀 몰랐으며, 플레로마에 관한 아무런 인식도 없었다고 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:79963f1a9307e0b2c15e482af86df06b43bdd30d82192db80d9ee894594db9f5"
        ],
        "text": "그들의 씨에 관한 설명도 대체 무슨 말인가? 어머니가 구원자 곁에 있는 천사들의 형태에 따라, 모양도 외관도 없고 불완전한 것을 잉태했으며, 데미우르고스가 모르게 그 안에 맡겨 두어, 그를 통해 그가 씨를 뿌린 혼 안에서 완전함과 형태를 얻게 한다는 것인가? 우선 이렇게 말해야 한다. 그들의 구원자 곁에 있는 그 천사들이 불완전하고 모양과 외관이 없다는 말이다. 그들의 외관에 따라 잉태한 것이 그런 모습으로 태어났다면 말이다. 다음으로, 씨가 제작자 안에 맡겨진 일과, 그를 통해 사람에게 씨가 뿌려진 일을 제작자가 몰랐다는 말은, 쓸모없고 헛된 말이며, 어떤 방식으로도 증명할 수 없다. 씨 자체가 어떤 실체와 고유한 성질을 지녔다면, 그가 어떻게 그것을 몰랐겠는가? 실체도 성질도 없고 아무것도 아니었다면, 그가 몰랐던 것은 당연하다. 고유한 움직임이 있고, 열이나 속도나 단맛의 성질이 있거나, 밝기에 어떤 차이가 있는 것들은, 사람들과 함께 있을 때 사람들에게조차 감춰지지 않기 때문이다. 하물며 이 우주를 만드신 하나님에게 감춰지겠는가? 그들의 씨가 그분께 알려지지 않았다는 것은 옳은 말이다. 어떤 유익한 성질도, 어떤 작용의 실체도 없으며, 전혀 아무것도 아닌 것이기 때문이다. 내가 보기에는 주님도 이를 두고 이렇게 말씀하신 듯하다. “사람들이 한 모든 쓸모없는 말에 대해, 심판 날에 그들은 해명할 것이다.” 이처럼 사람들의 귀에 쓸모없는 말을 쏟아붓는 이들은 모두 심판 때에 서서, 헛되이 지어 낸 것들과 하나님을 거슬러 거짓말한 것들에 대해 해명할 것이기 때문이다. 안에 있는 그 사람이 자기들에게 참된 아버지를 드러내므로, 씨의 실체 덕분에 영적인 플레로마를 안다고 그들은 주장하기에 이른다. 혼적인 존재에게는 감각을 통한 가르침이 필요하다는 것이다. 데미우르고스는 어머니가 맡긴 이 모든 씨를 자기 안에 받았어도, 모든 것을 전혀 몰랐으며, 플레로마에 관한 아무런 인식도 없었다고 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:501e69afd24846df8e1115472e71f24d5a7296adbcf262e22652ff190da80166",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
      },
      "work_location": "2.h28",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-28"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c7d99e2b762d359d2c37fcda6d435affc920a41eb03f8e9000a03033f9b363a8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1ac6fa4b6c1135da8651672aba128181db17cb5a098b753c28b34a548fe296b6",
            "sha256:fec670f9aaaa3e48d500bf329db95fb6f753f2c5e429330eea76e224fbeb66e6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:30c5be68d405567d95af6d53ce0f9a8523ae30efb5bff61e64886156e793259b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:08aee2ab8e6c8a224976df6303db80c24f9db9877d0cb186bb657ef051d55c81"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 29장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h29",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h29",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 19장 4절은 Harvey 29장 후반과 30장 전체에 걸친다.",
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_enim_quod_est_a_Pleromate",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 29장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 3-4절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 4절은 Harvey 29-30장에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:955d02822fdbfda03383223a8d10d5256150a876b9142bef90eabc9e19c74927",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7d99e2b762d359d2c37fcda6d435affc920a41eb03f8e9000a03033f9b363a8",
            "source_revision_id": "sha256:30c5be68d405567d95af6d53ce0f9a8523ae30efb5bff61e64886156e793259b",
            "translation_revision_id": "sha256:08aee2ab8e6c8a224976df6303db80c24f9db9877d0cb186bb657ef051d55c81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:16992475242f9304dc1e9a8f039f34c6dd707d361d17a0f20b5fe6b78992ccbd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7d99e2b762d359d2c37fcda6d435affc920a41eb03f8e9000a03033f9b363a8",
            "source_revision_id": "sha256:30c5be68d405567d95af6d53ce0f9a8523ae30efb5bff61e64886156e793259b",
            "translation_revision_id": "sha256:08aee2ab8e6c8a224976df6303db80c24f9db9877d0cb186bb657ef051d55c81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:955d02822fdbfda03383223a8d10d5256150a876b9142bef90eabc9e19c74927",
          "sha256:16992475242f9304dc1e9a8f039f34c6dd707d361d17a0f20b5fe6b78992ccbd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h29",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 19장 4절은 Harvey 29장 후반과 30장 전체에 걸친다.",
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Si_enim_quod_est_a_Pleromate",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "universitatis Patris를 만물의 아버지로 연결해 읽으며, 속격들의 관계는 번역 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 317,
            "printed_text": "particula quaedam universitatis Patris",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_ambiguous_genitive"
          },
          {
            "explanation": "뒤의 sermo 및 verbum의 문맥과 함께 완전한 이성으로 옮긴다.",
            "printed_page": 318,
            "printed_text": "perfectae rationis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rationality_term"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "무지와 결함이라는 병렬 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 318,
            "printed_text": "ex ignorantia et labe",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_paired_causes"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 29장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 3-4절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 4절은 Harvey 29-30장에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8b7069e182fb1d2c7824da723cfb627f3edaf6e82e66cd6bf4a120b356daf5f5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n522.jpg",
            "page_key": "1:317",
            "printed_page": 317,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1ac6fa4b6c1135da8651672aba128181db17cb5a098b753c28b34a548fe296b6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et se quidem spiritales esse, quoniam particula quaedam universitatis Patris in anima ipsorum deposita est, cum ex eadem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "49aca8f27806f719470c953bfb3f9fcab1103b6ee98f33ee040beec89f2de9c7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n523.jpg",
            "page_key": "1:318",
            "printed_page": 318,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fec670f9aaaa3e48d500bf329db95fb6f753f2c5e429330eea76e224fbeb66e6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "substantia habeant animas, ex qua et Demiurgus, sicut dicunt, hunc autem semel universum suscipientem semen a Matre, et habentem in se, animalem perseverasse, et nihil in totum sensisse eorum quae sunt superiora, quae hi semetipsos intelligere, dum adhuc sunt in terra, gloriantur, quomodo hoc non super omnem irrationabilitatem est? Etenim idipsum semen horum quidem animabus agnitionem attribuisse et perfectionem; ei autem qui eos fecit Deo ignorantiam attribuisse putare, vere vesanorum est, et in totum mente destitutorum. Adhuc etiam vanissimum est quod dicunt, in hac depositione figurari illud et augescere, et paratum fieri ad susceptionem perfectae rationis. Erit enim ei materiae admixtio, quam ex ignorantia et labe volunt habuisse substantiam, aptior et utilior, quam fuit paternum lumen ipsorum: si quidem secundum illius inspectionem natum, informe et infiguratum fuit: ex hac autem formationem, et speciem, et augmentum, et perfectionem assumpsit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:30c5be68d405567d95af6d53ce0f9a8523ae30efb5bff61e64886156e793259b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et se quidem spiritales esse, quoniam particula quaedam universitatis Patris in anima ipsorum deposita est, cum ex eadem substantia habeant animas, ex qua et Demiurgus, sicut dicunt, hunc autem semel universum suscipientem semen a Matre, et habentem in se, animalem perseverasse, et nihil in totum sensisse eorum quae sunt superiora, quae hi semetipsos intelligere, dum adhuc sunt in terra, gloriantur, quomodo hoc non super omnem irrationabilitatem est? Etenim idipsum semen horum quidem animabus agnitionem attribuisse et perfectionem; ei autem qui eos fecit Deo ignorantiam attribuisse putare, vere vesanorum est, et in totum mente destitutorum. Adhuc etiam vanissimum est quod dicunt, in hac depositione figurari illud et augescere, et paratum fieri ad susceptionem perfectae rationis. Erit enim ei materiae admixtio, quam ex ignorantia et labe volunt habuisse substantiam, aptior et utilior, quam fuit paternum lumen ipsorum: si quidem secundum illius inspectionem natum, informe et infiguratum fuit: ex hac autem formationem, et speciem, et augmentum, et perfectionem assumpsit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1fdce0c0ea569f7adb4777fc2af5ebcebdd65f6dbab08247be2f6dd3ea056cbc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 29장은 통상 19장 3절과 4절의 앞부분을 담는다. Adhuc etiam vanissimum부터 통상 4절이며, 나머지는 Harvey 30장에 이어진다.",
          "particula quaedam universitatis Patris는 만물의 아버지에게서 온 어떤 조각으로 옮겼다. universitatis를 Patris에 연결한 해석이며, 아버지의 전체라는 속격 관계의 가능성도 추가 대조 항목으로 둔다.",
          "같은 씨를 조금 받은 사람들과 전체를 받은 데미우르고스의 지식을 비교한다. 혼들은 데미우르고스와 같은 실체라는 전제를 따라, 지식과 무지의 배분을 반문하는 문맥이다.",
          "perfectae rationis는 완전한 이성으로 옮겼다. 뒤의 두 장에 쓰인 sermo와 verbum도 판본 각주의 의미 설명에 따라 같은 문맥으로 연결한다.",
          "물질이 무지와 결함에서 실체를 얻었다는 ex ignorantia et labe를 보존했다. 318쪽 각주 1은 이를 하나의 결합 표현으로 읽는 경우와 사본의 속격 형태를 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1ac6fa4b6c1135da8651672aba128181db17cb5a098b753c28b34a548fe296b6",
              "sha256:fec670f9aaaa3e48d500bf329db95fb6f753f2c5e429330eea76e224fbeb66e6"
            ],
            "text": "만물의 아버지에게서 온 어떤 조각이 자기들의 혼 안에 맡겨졌으므로, 자기들은 영적이라고 한다. 그들의 말에 따르면, 그 혼들은 데미우르고스와 같은 실체를 지니는데, 데미우르고스는 어머니에게서 씨 전체를 한꺼번에 받고도, 자기 안에 지니고도, 계속 혼적인 존재로 남았고, 위에 있는 것들을 전혀 깨닫지 못했다고 한다. 자기들은 아직 땅에 있으면서도 그것들을 이해한다고 자랑한다. 이보다 더 불합리한 일이 어디 있겠는가? 똑같은 씨가 자기들의 혼에는 지식과 완전함을 주고, 자기들을 만드신 하나님에게는 무지를 주었다고 생각하는 것은, 정말 제정신을 잃고 분별을 완전히 잃은 이들이 할 일이다. 씨가 이렇게 맡겨져 형태를 얻고 자라서, 완전한 이성을 받아들일 준비가 된다는 말도 몹시 헛되다. 무지와 결함에서 실체가 생겼다는 물질이 씨에 섞이는 일이 그들의 아버지의 빛보다 더 알맞고 유익해질 것이기 때문이다. 그 빛을 바라보고 태어났을 때는 모양도 형태도 없었는데, 물질에서 형태와 외관, 성장과 완전함을 얻었다면 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:30c5be68d405567d95af6d53ce0f9a8523ae30efb5bff61e64886156e793259b"
        ],
        "text": "만물의 아버지에게서 온 어떤 조각이 자기들의 혼 안에 맡겨졌으므로, 자기들은 영적이라고 한다. 그들의 말에 따르면, 그 혼들은 데미우르고스와 같은 실체를 지니는데, 데미우르고스는 어머니에게서 씨 전체를 한꺼번에 받고도, 자기 안에 지니고도, 계속 혼적인 존재로 남았고, 위에 있는 것들을 전혀 깨닫지 못했다고 한다. 자기들은 아직 땅에 있으면서도 그것들을 이해한다고 자랑한다. 이보다 더 불합리한 일이 어디 있겠는가? 똑같은 씨가 자기들의 혼에는 지식과 완전함을 주고, 자기들을 만드신 하나님에게는 무지를 주었다고 생각하는 것은, 정말 제정신을 잃고 분별을 완전히 잃은 이들이 할 일이다. 씨가 이렇게 맡겨져 형태를 얻고 자라서, 완전한 이성을 받아들일 준비가 된다는 말도 몹시 헛되다. 무지와 결함에서 실체가 생겼다는 물질이 씨에 섞이는 일이 그들의 아버지의 빛보다 더 알맞고 유익해질 것이기 때문이다. 그 빛을 바라보고 태어났을 때는 모양도 형태도 없었는데, 물질에서 형태와 외관, 성장과 완전함을 얻었다면 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:08aee2ab8e6c8a224976df6303db80c24f9db9877d0cb186bb657ef051d55c81",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
      },
      "work_location": "2.h29",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-29"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cdf1f518f1affa920a11b5cd9f8352ee9e0f20c5f1a4e7d019aa56727a415266",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6df0849135bc74e706030ece98e343252613eb39aed4a907c2d16f0184873426",
            "sha256:9cb04c041b9636fe08c0dcd713ee7c014449d8a7064a06820e67a6de76a2ce88"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ded3eb0e476875ac625f1efc3077c33c5950a93fd427b8fedd065399407e170"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4f3de8bc011346bffc4851cca1b1437447cb8310e6806001eba517abf6774449"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 30장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h30",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h30",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 19장 4절은 Harvey 29장 후반과 30장 전체에 걸친다.",
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Si_enim_quod_est_a_Pleromate",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 30장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 4절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 4절은 Harvey 29-30장에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:31c6a301d128338b2d62a0aef5c30cf773b1beae5657a91bbb47a73624bf0412",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cdf1f518f1affa920a11b5cd9f8352ee9e0f20c5f1a4e7d019aa56727a415266",
            "source_revision_id": "sha256:5ded3eb0e476875ac625f1efc3077c33c5950a93fd427b8fedd065399407e170",
            "translation_revision_id": "sha256:4f3de8bc011346bffc4851cca1b1437447cb8310e6806001eba517abf6774449"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:98e47e409933e867df3aa41c50e7b5839431ef3cc55b8557f52d3c7f142a1b99",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cdf1f518f1affa920a11b5cd9f8352ee9e0f20c5f1a4e7d019aa56727a415266",
            "source_revision_id": "sha256:5ded3eb0e476875ac625f1efc3077c33c5950a93fd427b8fedd065399407e170",
            "translation_revision_id": "sha256:4f3de8bc011346bffc4851cca1b1437447cb8310e6806001eba517abf6774449"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:31c6a301d128338b2d62a0aef5c30cf773b1beae5657a91bbb47a73624bf0412",
          "sha256:98e47e409933e867df3aa41c50e7b5839431ef3cc55b8557f52d3c7f142a1b99"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h30",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 19장 4절은 Harvey 29장 후반과 30장 전체에 걸친다.",
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Si_enim_quod_est_a_Pleromate",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "대괄호에 든 계사를 보존하고 한국어 물음의 서술부에 연결한다.",
            "printed_page": 318,
            "printed_text": "[est]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "각주가 인용한 Grabe의 의미 설명을 따라 완전한 이성으로 옮긴다.",
            "printed_page": 318,
            "printed_text": "perfecti sermonis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rationality_term"
          },
          {
            "explanation": "자기 자신에게서 뛰쳐나옴과 끓어오름이라는 비유를 인쇄된 대로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              318,
              319
            ],
            "printed_text": "exsilisset ex semetipsa ... ebulliens",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_movement_metaphor"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 30장 전체이며, 통상 인용 2권 19장 4절의 전체 또는 일부를 담는다. 통상 4절은 Harvey 29-30장에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "49aca8f27806f719470c953bfb3f9fcab1103b6ee98f33ee040beec89f2de9c7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n523.jpg",
            "page_key": "1:318",
            "printed_page": 318,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6df0849135bc74e706030ece98e343252613eb39aed4a907c2d16f0184873426",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si enim quod est a Pleromate lumen, causa fuit spiritali, ut neque formam, neque speciem, neque magnitudinem haberet propriam; quae autem huc est descensio, haec universa addidit ei, et ad perfectionem deduxit, multo operabilior et utilior videbitur quae est hic conversatio quam et tenebras dicunt, quam fuit paternum lumen ipsorum. Quomodo autem non [est] ridiculum, Matrem quidem ipsorum in materiam periclitatam dicere, uti pene suffocaretur, et paulo minus corrumperetur, nisi vix tunc superextendisset se et exsilisset ex semetipsa, adjumentum percipiens a Patre: semen autem ejus in hac eadem materia augescere, et formari, et aptum ad susceptionem perfecti sermonis expediri: et hoc in dissimilibus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bce495affb638c5850db0906181dda8d93c42aa37a0d589b371a8e384f9374d0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n524.jpg",
            "page_key": "1:319",
            "printed_page": 319,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9cb04c041b9636fe08c0dcd713ee7c014449d8a7064a06820e67a6de76a2ce88",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et in insuetis ebulliens, sicut ipsi dicunt, contrarium esse terrenum spiritali, et spiritale terreno? Quomodo igitur in contrariis et in insuetis parvum emissum, quemadmodum dicunt, et augescere, et formari, et ad perfectionem pervenire potuit?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5ded3eb0e476875ac625f1efc3077c33c5950a93fd427b8fedd065399407e170",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si enim quod est a Pleromate lumen, causa fuit spiritali, ut neque formam, neque speciem, neque magnitudinem haberet propriam; quae autem huc est descensio, haec universa addidit ei, et ad perfectionem deduxit, multo operabilior et utilior videbitur quae est hic conversatio quam et tenebras dicunt, quam fuit paternum lumen ipsorum. Quomodo autem non [est] ridiculum, Matrem quidem ipsorum in materiam periclitatam dicere, uti pene suffocaretur, et paulo minus corrumperetur, nisi vix tunc superextendisset se et exsilisset ex semetipsa, adjumentum percipiens a Patre: semen autem ejus in hac eadem materia augescere, et formari, et aptum ad susceptionem perfecti sermonis expediri: et hoc in dissimilibus, et in insuetis ebulliens, sicut ipsi dicunt, contrarium esse terrenum spiritali, et spiritale terreno? Quomodo igitur in contrariis et in insuetis parvum emissum, quemadmodum dicunt, et augescere, et formari, et ad perfectionem pervenire potuit?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "905a9f8836618856cb331610b94d9e0486104702e01679162f960a397be1d660",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 장은 통상 19장 4절의 뒷부분이다. 앞부분은 Harvey 29장 후반에 놓인다.",
          "318쪽의 [est]는 인쇄된 대괄호를 보존하고, 부정어 non과 함께 한국어 물음의 서술부 [아니겠는가]에 연결했다. 각주 4는 Clermont와 Arundel 사본의 생략을 설명한다.",
          "perfecti sermonis는 완전한 이성으로 옮겼다. 318쪽 각주 7은 Grabe의 설명을 인용하여, 대응하는 그리스어를 ratio의 뜻으로 읽는다.",
          "어머니가 몸을 뻗어 자기 자신에게서 뛰쳐나오는 장면과, 씨가 물질 가운데서 끓어오르는 ebulliens의 표현을 보존했다. 이질적인 물질이 어머니에게는 위험하고 씨에게는 성장의 바탕이라는 설명을 비교하는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6df0849135bc74e706030ece98e343252613eb39aed4a907c2d16f0184873426",
              "sha256:9cb04c041b9636fe08c0dcd713ee7c014449d8a7064a06820e67a6de76a2ce88"
            ],
            "text": "플레로마에서 나온 빛 때문에 영적인 것이 고유한 모양도 외관도 크기도 갖추지 못했는데, 이곳으로 내려온 일이 그 모든 것을 더하고 완전함에 이르게 했다면, 그들이 어둠이라고도 부르는 이곳에서의 생활이 그들의 아버지의 빛보다 훨씬 더 효과적이고 유익해 보일 것이다. 다음 말은 또 어찌 우스운 일이 [아니겠는가]? 그들의 어머니가 물질 속에서 위험에 처하여, 거의 질식하고 하마터면 소멸할 뻔했다고 한다. 아버지에게서 도움을 받아, 그때 가까스로 몸을 위로 뻗고 자기 자신에게서 뛰쳐나오지 못했다면 그렇게 되었으리라는 것이다. 그 어머니의 씨는 똑같은 물질 속에서 자라고 형태를 얻어, 완전한 이성을 받아들이기에 알맞게 준비된다고 한다. 그것도 서로 다르고 낯선 것들 가운데서 끓어오르면서 말이다. 그들 자신이 말하기로, 흙에 속한 것은 영적인 것과 반대되고, 영적인 것은 흙에 속한 것과 반대된다. 그들의 말처럼, 조그맣게 발출된 것이 서로 반대되고 낯선 것들 가운데서 어떻게 자라고 형태를 얻으며 완전함에 이를 수 있었는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ded3eb0e476875ac625f1efc3077c33c5950a93fd427b8fedd065399407e170"
        ],
        "text": "플레로마에서 나온 빛 때문에 영적인 것이 고유한 모양도 외관도 크기도 갖추지 못했는데, 이곳으로 내려온 일이 그 모든 것을 더하고 완전함에 이르게 했다면, 그들이 어둠이라고도 부르는 이곳에서의 생활이 그들의 아버지의 빛보다 훨씬 더 효과적이고 유익해 보일 것이다. 다음 말은 또 어찌 우스운 일이 [아니겠는가]? 그들의 어머니가 물질 속에서 위험에 처하여, 거의 질식하고 하마터면 소멸할 뻔했다고 한다. 아버지에게서 도움을 받아, 그때 가까스로 몸을 위로 뻗고 자기 자신에게서 뛰쳐나오지 못했다면 그렇게 되었으리라는 것이다. 그 어머니의 씨는 똑같은 물질 속에서 자라고 형태를 얻어, 완전한 이성을 받아들이기에 알맞게 준비된다고 한다. 그것도 서로 다르고 낯선 것들 가운데서 끓어오르면서 말이다. 그들 자신이 말하기로, 흙에 속한 것은 영적인 것과 반대되고, 영적인 것은 흙에 속한 것과 반대된다. 그들의 말처럼, 조그맣게 발출된 것이 서로 반대되고 낯선 것들 가운데서 어떻게 자라고 형태를 얻으며 완전함에 이를 수 있었는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:4f3de8bc011346bffc4851cca1b1437447cb8310e6806001eba517abf6774449",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
      },
      "work_location": "2.h30",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-30"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a3a445a00fe5eff9aa2322250a74050f04afb2c7f818bbb1145e6a51dd7c94a1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e715d32a44b5d895c456cf443ae21ab446ccb436fec391c934d68f4be78a6cd8",
            "sha256:82cbc4c981a811d169523cf2305ee50b7b75026a8b426eacc1434f47e1d2f63c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4c5c9dfe452ac3d4c14e61cc652694479099b846609923f5b61cd2b94227c4de"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:22281731594f29d12d8564c6501d388fae7a52a70ddc37789fc984aaa27abfca"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 31장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 1절이며, 통상 인용 2권 19장 5-6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ab8e1b7140aad4623839db0041afec2ca02ee3703770d36268e129dc31acee36",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a3a445a00fe5eff9aa2322250a74050f04afb2c7f818bbb1145e6a51dd7c94a1",
            "source_revision_id": "sha256:4c5c9dfe452ac3d4c14e61cc652694479099b846609923f5b61cd2b94227c4de",
            "translation_revision_id": "sha256:22281731594f29d12d8564c6501d388fae7a52a70ddc37789fc984aaa27abfca"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ff320bd3aac54076ae6f3aa046f08e0530c8654400f5324728db0d69dfd85341",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a3a445a00fe5eff9aa2322250a74050f04afb2c7f818bbb1145e6a51dd7c94a1",
            "source_revision_id": "sha256:4c5c9dfe452ac3d4c14e61cc652694479099b846609923f5b61cd2b94227c4de",
            "translation_revision_id": "sha256:22281731594f29d12d8564c6501d388fae7a52a70ddc37789fc984aaa27abfca"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ab8e1b7140aad4623839db0041afec2ca02ee3703770d36268e129dc31acee36",
          "sha256:ff320bd3aac54076ae6f3aa046f08e0530c8654400f5324728db0d69dfd85341"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "사본 독법을 따라 인쇄된 한 번에라는 부사 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 319,
            "printed_text": "de semel",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_adverbial_form"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "앞의 ratio와 sermo에 이어 이성으로 옮긴다.",
            "printed_page": 319,
            "printed_text": "perfectum verbum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rationality_term"
          },
          {
            "explanation": "혼들을 가리키는 대명사와 분사의 인쇄된 성 차이를 유지한다.",
            "printed_page": 319,
            "printed_text": "ipsae animae ... ipsi enim adaptati sunt vasi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_agreement"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "각주가 설명하는 그리스어식 미래 관계를 따라 장차 구원받는 경우로 옮긴다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "si tamen incipiet salvari",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_future_construction"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 15:54",
              "2 Corinthians 5:4"
            ],
            "explanation": "인쇄 난외에 연결된 두 성경 위치와 불멸이 죽을 것을 삼킨다는 실제 표현을 함께 기록한다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "absorbeatur mortale ab immortalitate",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scriptural_echo"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 1절이며, 통상 인용 2권 19장 5-6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bce495affb638c5850db0906181dda8d93c42aa37a0d589b371a8e384f9374d0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n524.jpg",
            "page_key": "1:319",
            "printed_page": 319,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e715d32a44b5d895c456cf443ae21ab446ccb436fec391c934d68f4be78a6cd8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam et ad haec quae dicta sunt requiretur, Utrumne semel enixa sit Mater illorum semen, ut vidit angelos, an particulatim? Sed si quidem simul et semel, quod exinde conceptum, nunc jam non erit infantile: superflua est igitur in eos qui nunc sunt, homines descensio ejus. Si autem particulatim, jam non secundum figuram eorum, quos vidit angelos, fecit conceptionem: simul enim eos et semel videns et concipiens, semel enixionem debebat fecisse, quorum de semel conceperat figuras. Quid autem, quod angelos cum Salvatore simul videns, illorum quidem imagines concepit, Salvatoris autem non, qui est decorior super illos? Annumquid non placuit ei hic, et propter hoc non concepit in eum? Quomodo autem Demiurgus quem psychicum vocant, propriam secundum eos magnitudinem et figuram habens, emissus est secundum suam substantiam perfectus; quod autem spiritale est, quod etiam operosius oportet esse quam animale, imperfectum emissum est, et opus ei fuit ut in animam descenderet, ut in ea formaretur, et ita perfectum exsistens, paratum fiat ad suscipiendum perfectum verbum. Si igitur in terrenis hominibus et in animalibus formatur, jam non secundum angelorum similitudinem est, quos dicunt lumina, sed secundum eorum qui sunt hic homines. Non enim angelorum habebit similitudinem et speciem, sed animarum, in quibus et formatur: quomodo aqua in vas missa, ipsius vasis habebit formam, et jam si gelaverit in eo, speciem habebit vasculi, in quo gelavit, quando ipsae animae corporis habeant figuram; ipsi enim adaptati sunt vasi, quemadmodum praediximus. Si igitur et illud semen hic coagulatur et formatur, hominis figura erit, sed non angelorum formam habens. Quomodo igitur ad imagines angelorum illud semen est, quod secundum similitudinem hominum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2e0a15334d697fd55e39e07a1b84de7c8dab8974dabfaffa78e1523753791b33",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n525.jpg",
            "page_key": "1:320",
            "printed_page": 320,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:82cbc4c981a811d169523cf2305ee50b7b75026a8b426eacc1434f47e1d2f63c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "figuratur? Quid autem, cum spiritale esset, opus ei fuit ut in carnem descenderet? Caro enim eget spiritali, si tamen incipiet salvari, ut in eo sanctificetur, et clarificetur, et absorbeatur mortale ab immortalitate: spiritali autem in totum non est opus eorum, quae sunt hic. Non enim nos illud, sed illud nos meliores facit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4c5c9dfe452ac3d4c14e61cc652694479099b846609923f5b61cd2b94227c4de",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam et ad haec quae dicta sunt requiretur, Utrumne semel enixa sit Mater illorum semen, ut vidit angelos, an particulatim? Sed si quidem simul et semel, quod exinde conceptum, nunc jam non erit infantile: superflua est igitur in eos qui nunc sunt, homines descensio ejus. Si autem particulatim, jam non secundum figuram eorum, quos vidit angelos, fecit conceptionem: simul enim eos et semel videns et concipiens, semel enixionem debebat fecisse, quorum de semel conceperat figuras. Quid autem, quod angelos cum Salvatore simul videns, illorum quidem imagines concepit, Salvatoris autem non, qui est decorior super illos? Annumquid non placuit ei hic, et propter hoc non concepit in eum? Quomodo autem Demiurgus quem psychicum vocant, propriam secundum eos magnitudinem et figuram habens, emissus est secundum suam substantiam perfectus; quod autem spiritale est, quod etiam operosius oportet esse quam animale, imperfectum emissum est, et opus ei fuit ut in animam descenderet, ut in ea formaretur, et ita perfectum exsistens, paratum fiat ad suscipiendum perfectum verbum. Si igitur in terrenis hominibus et in animalibus formatur, jam non secundum angelorum similitudinem est, quos dicunt lumina, sed secundum eorum qui sunt hic homines. Non enim angelorum habebit similitudinem et speciem, sed animarum, in quibus et formatur: quomodo aqua in vas missa, ipsius vasis habebit formam, et jam si gelaverit in eo, speciem habebit vasculi, in quo gelavit, quando ipsae animae corporis habeant figuram; ipsi enim adaptati sunt vasi, quemadmodum praediximus. Si igitur et illud semen hic coagulatur et formatur, hominis figura erit, sed non angelorum formam habens. Quomodo igitur ad imagines angelorum illud semen est, quod secundum similitudinem hominum figuratur? Quid autem, cum spiritale esset, opus ei fuit ut in carnem descenderet? Caro enim eget spiritali, si tamen incipiet salvari, ut in eo sanctificetur, et clarificetur, et absorbeatur mortale ab immortalitate: spiritali autem in totum non est opus eorum, quae sunt hic. Non enim nos illud, sed illud nos meliores facit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bcf343a3958e8910d7fbecf8c6147fff5f4207ec743140104a5073f183f46fb8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 19장 5-6절을 함께 담는다. Quid autem, quod angelos부터 통상 6절이다. 한꺼번에 낳은 경우와 조금씩 낳은 경우의 조건을 구별했다.",
          "de semel은 한 번에라는 뜻으로 옮겼다. 319쪽 각주 1은 Clermont와 Arundel 사본의 독법을 설명한다. 같은 면의 in eum은 각주 2가 제시한 그를 따라라는 이해와 앞의 형상 비유를 따라 그를 본떠로 풀었다.",
          "psychicum과 animale는 혼적인 것, spiritale는 영적인 것으로 구별했다. perfectum verbum은 319쪽 각주 3의 의미 설명을 따라 완전한 이성으로 옮겼다.",
          "혼들이 몸의 형태를 지닌다는 문장에서 ipsae animae와 뒤의 ipsi adaptati의 성 차이는 인쇄된 대로 유지했다. 물이 그릇 모양으로 얼듯이 씨도 자신이 머무는 혼의 형태를 받는다는 비유이다.",
          "si tamen incipiet salvari는 장차 구원받으려면으로 옮겼다. 320쪽 각주 1은 시작하다라는 라틴어가 이 문맥에서 그리스어식 미래 관계를 옮긴 표현임을 설명한다.",
          "죽을 것이 불멸에 삼켜진다는 표현을 보존했다. 인쇄 난외는 고린도전서 15:54와 고린도후서 5:4를 연결한다. 본문의 clarificetur는 영광스럽게 된다고 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e715d32a44b5d895c456cf443ae21ab446ccb436fec391c934d68f4be78a6cd8",
              "sha256:82cbc4c981a811d169523cf2305ee50b7b75026a8b426eacc1434f47e1d2f63c"
            ],
            "text": "앞서 말한 것들에 더하여 또 물을 것이 있다. 그들의 어머니는 천사들을 보았을 때 씨를 한꺼번에 낳았는가, 조금씩 낳았는가? 동시에 한꺼번에 낳았다면, 그때 잉태된 것이 지금까지 어린 상태일 수는 없다. 지금 살아 있는 사람들에게 씨가 내려오는 일은 그러므로 불필요하다. 조금씩 낳았다면, 자기가 본 천사들의 형태를 따라 잉태한 것이 아니다. 그들을 동시에 한꺼번에 보고 잉태했으니, 한꺼번에 그 형태들을 잉태한 이들의 자손을 한꺼번에 낳았어야 하기 때문이다. 천사들을 구원자와 함께 보면서, 천사들의 형상은 잉태하고, 그들보다 더 아름다운 구원자의 형상은 잉태하지 않은 것은 또 왜인가? 구원자가 마음에 들지 않아, 그를 본떠 잉태하지 않았던 것인가? 그들이 혼적이라고 부르는 데미우르고스는, 그들의 말대로 고유한 크기와 형태를 지니고, 어떻게 자기 실체에 따라 완전하게 발출되었는가? 혼적인 것보다 더 강하게 작용해야 할 영적인 것은 불완전하게 발출되어, 혼 안으로 내려가 거기서 형태를 얻고, 그렇게 완전해져서 완전한 이성을 받아들일 준비를 할 필요가 있었다는 것인가? 흙에 속하고 혼적인 사람들 안에서 형태를 얻는다면, 그들이 빛이라고 부르는 천사들과 닮은 것이 아니라, 여기 있는 사람들과 닮은 것이다. 천사들의 닮음과 외관을 지니지 않고, 자신이 그 안에서 형성되는 혼들의 닮음과 외관을 지닐 것이기 때문이다. 그릇에 부은 물이 그 그릇의 모양을 지니고, 거기서 얼면 얼어붙은 그 그릇의 외관을 지니는 것과 같다. 혼들 자체도 몸의 형태를 지니기 때문이다. 앞서 말했듯이, 그 혼들도 그릇에 맞추어져 있다. 그러므로 그 씨도 여기서 굳어지고 형태를 얻는다면, 사람의 모습일 것이며, 천사들의 모양을 지니지 않을 것이다. 사람들과 닮게 형성되는 그 씨가 어떻게 천사들의 형상에 맞는다는 것인가? 영적이었다면 육체로 내려올 필요가 또 무엇이었는가? 육체가 장차 구원받으려면, 영적인 것이 필요하다. 그 안에서 거룩해지고, 영광스럽게 되며, 죽을 것이 불멸에 삼켜지기 위해서이다. 영적인 것에는 이곳의 것들이 전혀 필요 없다. 우리가 그것을 더 좋게 하는 것이 아니라, 그것이 우리를 더 좋게 하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4c5c9dfe452ac3d4c14e61cc652694479099b846609923f5b61cd2b94227c4de"
        ],
        "text": "앞서 말한 것들에 더하여 또 물을 것이 있다. 그들의 어머니는 천사들을 보았을 때 씨를 한꺼번에 낳았는가, 조금씩 낳았는가? 동시에 한꺼번에 낳았다면, 그때 잉태된 것이 지금까지 어린 상태일 수는 없다. 지금 살아 있는 사람들에게 씨가 내려오는 일은 그러므로 불필요하다. 조금씩 낳았다면, 자기가 본 천사들의 형태를 따라 잉태한 것이 아니다. 그들을 동시에 한꺼번에 보고 잉태했으니, 한꺼번에 그 형태들을 잉태한 이들의 자손을 한꺼번에 낳았어야 하기 때문이다. 천사들을 구원자와 함께 보면서, 천사들의 형상은 잉태하고, 그들보다 더 아름다운 구원자의 형상은 잉태하지 않은 것은 또 왜인가? 구원자가 마음에 들지 않아, 그를 본떠 잉태하지 않았던 것인가? 그들이 혼적이라고 부르는 데미우르고스는, 그들의 말대로 고유한 크기와 형태를 지니고, 어떻게 자기 실체에 따라 완전하게 발출되었는가? 혼적인 것보다 더 강하게 작용해야 할 영적인 것은 불완전하게 발출되어, 혼 안으로 내려가 거기서 형태를 얻고, 그렇게 완전해져서 완전한 이성을 받아들일 준비를 할 필요가 있었다는 것인가? 흙에 속하고 혼적인 사람들 안에서 형태를 얻는다면, 그들이 빛이라고 부르는 천사들과 닮은 것이 아니라, 여기 있는 사람들과 닮은 것이다. 천사들의 닮음과 외관을 지니지 않고, 자신이 그 안에서 형성되는 혼들의 닮음과 외관을 지닐 것이기 때문이다. 그릇에 부은 물이 그 그릇의 모양을 지니고, 거기서 얼면 얼어붙은 그 그릇의 외관을 지니는 것과 같다. 혼들 자체도 몸의 형태를 지니기 때문이다. 앞서 말했듯이, 그 혼들도 그릇에 맞추어져 있다. 그러므로 그 씨도 여기서 굳어지고 형태를 얻는다면, 사람의 모습일 것이며, 천사들의 모양을 지니지 않을 것이다. 사람들과 닮게 형성되는 그 씨가 어떻게 천사들의 형상에 맞는다는 것인가? 영적이었다면 육체로 내려올 필요가 또 무엇이었는가? 육체가 장차 구원받으려면, 영적인 것이 필요하다. 그 안에서 거룩해지고, 영광스럽게 되며, 죽을 것이 불멸에 삼켜지기 위해서이다. 영적인 것에는 이곳의 것들이 전혀 필요 없다. 우리가 그것을 더 좋게 하는 것이 아니라, 그것이 우리를 더 좋게 하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:22281731594f29d12d8564c6501d388fae7a52a70ddc37789fc984aaa27abfca",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "work_location": "2.h31.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6fd18562359e959507526023c88b3d61936d738703b36d45ec23b216d2f3785c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8e9bc0e9b3d1af81cdfe43880306afd6bcdca50327775f5eb8161e6c22b84870"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7e59e6825d6afb45c718ed3e368afb04e908382d3f0fb2fdb0dda1923d4ae6e2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8def4256d1510d6f8cabe3a621c83ea2ae2a3b73ce0e797073b8162df58c271c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 31장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              320
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 2절이며, 통상 인용 2권 19장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:27d361a750cee683e6c289aae7b98f06ed5da6988dd96101317505aabb6d2d50",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6fd18562359e959507526023c88b3d61936d738703b36d45ec23b216d2f3785c",
            "source_revision_id": "sha256:7e59e6825d6afb45c718ed3e368afb04e908382d3f0fb2fdb0dda1923d4ae6e2",
            "translation_revision_id": "sha256:8def4256d1510d6f8cabe3a621c83ea2ae2a3b73ce0e797073b8162df58c271c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:845949c1da731656772b6db7bf63f4e9ca935efc1ab818c6f350ed1215f4c3ba",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6fd18562359e959507526023c88b3d61936d738703b36d45ec23b216d2f3785c",
            "source_revision_id": "sha256:7e59e6825d6afb45c718ed3e368afb04e908382d3f0fb2fdb0dda1923d4ae6e2",
            "translation_revision_id": "sha256:8def4256d1510d6f8cabe3a621c83ea2ae2a3b73ce0e797073b8162df58c271c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:27d361a750cee683e6c289aae7b98f06ed5da6988dd96101317505aabb6d2d50",
          "sha256:845949c1da731656772b6db7bf63f4e9ca935efc1ab818c6f350ed1215f4c3ba"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              320
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "줄 끝과 다음 줄 처음에 이어지는 et의 반복을 전사에 보존했다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "quemadmodum et et Paulus ait",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_repeated_conjunction"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 1:26,28",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "너희 가운데라는 표현과 귀한 태생·힘 있는 이의 순서를 포함한 인쇄 인용을 보존한다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "Videte enim vocationem vestram, fratres, quoniam non multi sapientes apud vos, nec nobiles, neque fortes; sed quae fuerunt contemptibilia mundi, elegit Deus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "복수 수동 동사를 앞의 천대받던 사람들에게 연결한다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "a reliquis conculcabantur et contemnebantur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_plural_subject"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "앞서라는 시간 관계로 옮기고 인쇄된 hoc를 유지한다.",
            "printed_page": 320,
            "printed_text": "ante hoc",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_temporal_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 2절이며, 통상 인용 2권 19장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2e0a15334d697fd55e39e07a1b84de7c8dab8974dabfaffa78e1523753791b33",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n525.jpg",
            "page_key": "1:320",
            "printed_page": 320,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8e9bc0e9b3d1af81cdfe43880306afd6bcdca50327775f5eb8161e6c22b84870",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc autem manifestius qui est de semine ipsorum sermo, arguitur falsus, et a quolibet perspici potest, in eo quod dicant eas animas quae habuerint a Matre semen, meliores reliquis fieri: quapropter et honoratas a Demiurgo, et principes, et reges, et sacerdotes ordinatas esse. Si enim erat hoc verum, primus utique Caiphas summus sacerdos, et Annas, et reliqui summi sacerdotes et legis doctores, et principes populi credidissent Domino, in eam cognationem concurrentes; et ante hoc etiam Herodes rex. Quoniam autem nec hic, nec summi sacerdotes, nec qui praeerant, neque clari de populo accurrerunt ei; sed e contrario qui erant in viis mendici sedentes, surdi, et caeci, et a reliquis conculcabantur et contemnebantur, quemadmodum et et Paulus ait: Videte enim vocationem vestram, fratres, quoniam non multi sapientes apud vos, nec nobiles, neque fortes; sed quae fuerunt contemptibilia mundi, elegit Deus. Non itaque erant meliores tales animae propter seminis depositionem neque propter hoc honorificabantur a Demiurgo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7e59e6825d6afb45c718ed3e368afb04e908382d3f0fb2fdb0dda1923d4ae6e2",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc autem manifestius qui est de semine ipsorum sermo, arguitur falsus, et a quolibet perspici potest, in eo quod dicant eas animas quae habuerint a Matre semen, meliores reliquis fieri: quapropter et honoratas a Demiurgo, et principes, et reges, et sacerdotes ordinatas esse. Si enim erat hoc verum, primus utique Caiphas summus sacerdos, et Annas, et reliqui summi sacerdotes et legis doctores, et principes populi credidissent Domino, in eam cognationem concurrentes; et ante hoc etiam Herodes rex. Quoniam autem nec hic, nec summi sacerdotes, nec qui praeerant, neque clari de populo accurrerunt ei; sed e contrario qui erant in viis mendici sedentes, surdi, et caeci, et a reliquis conculcabantur et contemnebantur, quemadmodum et et Paulus ait: Videte enim vocationem vestram, fratres, quoniam non multi sapientes apud vos, nec nobiles, neque fortes; sed quae fuerunt contemptibilia mundi, elegit Deus. Non itaque erant meliores tales animae propter seminis depositionem neque propter hoc honorificabantur a Demiurgo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "db0a3db1df030d21616837e8e9b0c41fac22661d249636b09d2d5ac6328bce0c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "씨를 받은 혼들이 지배자와 제사장으로 세워졌다는 주장에 대해 가야바, 안나스, 헤롯을 예로 드는 논증이다. cognatio는 씨를 공유한다는 주장에 따른 친족 관계로 옮겼다.",
          "320쪽의 ante hoc는 그보다 앞서로 옮기고 인쇄 형태를 유지했다. 각주 4는 Clermont와 Voss 사본의 ante hos를 기록한다.",
          "짓밟히고 멸시받았다는 conculcabantur et contemnebantur는 복수 동사이므로 앞의 천대받던 사람들에게 연결했다. 줄을 사이에 둔 et et의 반복도 라틴어 전사에 보존했다.",
          "고린도전서 1:26, 28에 대응하는 인용에서 너희 가운데라는 apud vos와 귀한 태생, 힘 있는 이의 순서를 보존했다. 320쪽 각주 5도 이 인용 형태의 차이를 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8e9bc0e9b3d1af81cdfe43880306afd6bcdca50327775f5eb8161e6c22b84870"
            ],
            "text": "그들의 씨에 관한 설명은 더 명백히 거짓으로 드러나며, 누구나 이를 알아볼 수 있다. 어머니에게서 씨를 받은 혼들이 다른 혼들보다 더 나아지고, 그 때문에 데미우르고스에게 존귀하게 여겨져, 통치자와 왕과 제사장으로 세워졌다고 그들이 말하기 때문이다. 이것이 사실이었다면, 맨 먼저 대제사장 가야바와 안나스, 나머지 대제사장들과 율법 교사들, 백성의 지도자들이 그 친족 관계에 따라 함께 모여 주님을 믿었을 것이다. 그보다 앞서 헤롯왕도 그랬을 것이다. 그런데 헤롯도, 대제사장들과 지도자들도, 백성 가운데 이름난 이들도 그분께 달려오지 않았다. 오히려 길에 앉아 구걸하던 이들, 듣지 못하는 이들과 보지 못하는 이들, 다른 이들에게 짓밟히고 멸시받던 이들이 달려왔다. 바울도 이렇게 말한다. “형제들아, 너희의 부르심을 보아라. 너희 가운데 지혜로운 이가 많지 않고, 귀한 태생의 이도, 힘 있는 이도 많지 않다. 세상에서 멸시받던 것들을 하나님이 택하셨다.” 따라서 그런 혼들이 씨를 맡아 두었다고 더 뛰어났던 것이 아니며, 그 때문에 데미우르고스에게 존귀하게 여겨졌던 것도 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7e59e6825d6afb45c718ed3e368afb04e908382d3f0fb2fdb0dda1923d4ae6e2"
        ],
        "text": "그들의 씨에 관한 설명은 더 명백히 거짓으로 드러나며, 누구나 이를 알아볼 수 있다. 어머니에게서 씨를 받은 혼들이 다른 혼들보다 더 나아지고, 그 때문에 데미우르고스에게 존귀하게 여겨져, 통치자와 왕과 제사장으로 세워졌다고 그들이 말하기 때문이다. 이것이 사실이었다면, 맨 먼저 대제사장 가야바와 안나스, 나머지 대제사장들과 율법 교사들, 백성의 지도자들이 그 친족 관계에 따라 함께 모여 주님을 믿었을 것이다. 그보다 앞서 헤롯왕도 그랬을 것이다. 그런데 헤롯도, 대제사장들과 지도자들도, 백성 가운데 이름난 이들도 그분께 달려오지 않았다. 오히려 길에 앉아 구걸하던 이들, 듣지 못하는 이들과 보지 못하는 이들, 다른 이들에게 짓밟히고 멸시받던 이들이 달려왔다. 바울도 이렇게 말한다. “형제들아, 너희의 부르심을 보아라. 너희 가운데 지혜로운 이가 많지 않고, 귀한 태생의 이도, 힘 있는 이도 많지 않다. 세상에서 멸시받던 것들을 하나님이 택하셨다.” 따라서 그런 혼들이 씨를 맡아 두었다고 더 뛰어났던 것이 아니며, 그 때문에 데미우르고스에게 존귀하게 여겨졌던 것도 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8def4256d1510d6f8cabe3a621c83ea2ae2a3b73ce0e797073b8162df58c271c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "work_location": "2.h31.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0730dad111aaaafcf2a7357c231d33f88293f98f0a568f21920511cfa3eb0e6a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:19a0dbad5efab9f21c2684eb37e65f212861ac50395bd63ff5cb95c6d1c1417a",
            "sha256:0ff05b5213cc84e3317e17ad9badfe2257ed117365c0b62cb3dec2564c86b2fd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0948c9ee006284211d7245a44345e220ac7c0cd83e376c901df89517fb29e438"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7e6a65c0f40be38de18971bbd2747c7ea5091c46382adc107980719fad25df21"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 31장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              320,
              321
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 3절이며, 통상 인용 2권 19장 8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:42edfdac03e6c08f7ffa9b909c221ae743cac2affddfa289b7013721b2597b1e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0730dad111aaaafcf2a7357c231d33f88293f98f0a568f21920511cfa3eb0e6a",
            "source_revision_id": "sha256:0948c9ee006284211d7245a44345e220ac7c0cd83e376c901df89517fb29e438",
            "translation_revision_id": "sha256:7e6a65c0f40be38de18971bbd2747c7ea5091c46382adc107980719fad25df21"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3f3ec5d310680cf1f9eb758a886f59694a679560cf5e04c8de3c95228d4cc6ad",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0730dad111aaaafcf2a7357c231d33f88293f98f0a568f21920511cfa3eb0e6a",
            "source_revision_id": "sha256:0948c9ee006284211d7245a44345e220ac7c0cd83e376c901df89517fb29e438",
            "translation_revision_id": "sha256:7e6a65c0f40be38de18971bbd2747c7ea5091c46382adc107980719fad25df21"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:42edfdac03e6c08f7ffa9b909c221ae743cac2affddfa289b7013721b2597b1e",
          "sha256:3f3ec5d310680cf1f9eb758a886f59694a679560cf5e04c8de3c95228d4cc6ad"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              320,
              321
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "maxime",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 321 note 1",
            "explanation": "체계를 이루는 핵심 항목들을 수식하는 부사 교정을 채택하고 기존 독법을 기록한다.",
            "printed_page": 321,
            "printed_text": "maxima",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Billius",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 3절이며, 통상 인용 2권 19장 8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2e0a15334d697fd55e39e07a1b84de7c8dab8974dabfaffa78e1523753791b33",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n525.jpg",
            "page_key": "1:320",
            "printed_page": 320,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:19a0dbad5efab9f21c2684eb37e65f212861ac50395bd63ff5cb95c6d1c1417a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et de eo quidem, quod sit regula ipsorum infirma et instabilis, adhuc etiam et vana, sufficiunt quae dicta sunt. Nec enim oportet, quod solet dici, universum ebibere mare eum qui velit discere quoniam aqua ejus salsa est. Sed quemadmodum statua de luto facta, colorata autem superficie, ut putetur aurea esse quae sit lutea, quicunque accipiet ex ea particulam qualemcumque, et exaperiens ostenderit lutum, liberabit eos qui veritatem quaerunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "75b74707911b76d220ab00e680c6510f9403d96b5812f6f0936d8e2157d079d7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n526.jpg",
            "page_key": "1:321",
            "printed_page": 321,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0ff05b5213cc84e3317e17ad9badfe2257ed117365c0b62cb3dec2564c86b2fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "a falsa opinione: eodem modo et nos non modicam partem, sed ea quae sunt maxime continentia regulae ipsorum resolventes capitula, omnibus quotquot non seduci scientes volunt, quod est nequam, et dolosum, et seductorium, et perniciosum, de schola eorum qui sunt a Valentino, et a reliquis haereticorum, quotquot Demiurgum, id est, fabricatorem et factorem hujus universitatis, solum exsistentem Deum male tractant, ostendimus, dissolubilem eorum viam manifestantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0948c9ee006284211d7245a44345e220ac7c0cd83e376c901df89517fb29e438",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et de eo quidem, quod sit regula ipsorum infirma et instabilis, adhuc etiam et vana, sufficiunt quae dicta sunt. Nec enim oportet, quod solet dici, universum ebibere mare eum qui velit discere quoniam aqua ejus salsa est. Sed quemadmodum statua de luto facta, colorata autem superficie, ut putetur aurea esse quae sit lutea, quicunque accipiet ex ea particulam qualemcumque, et exaperiens ostenderit lutum, liberabit eos qui veritatem quaerunt a falsa opinione: eodem modo et nos non modicam partem, sed ea quae sunt maxime continentia regulae ipsorum resolventes capitula, omnibus quotquot non seduci scientes volunt, quod est nequam, et dolosum, et seductorium, et perniciosum, de schola eorum qui sunt a Valentino, et a reliquis haereticorum, quotquot Demiurgum, id est, fabricatorem et factorem hujus universitatis, solum exsistentem Deum male tractant, ostendimus, dissolubilem eorum viam manifestantes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b53217f14d6c47f2cd33d998883f906025c2573b614d6950288d449e7a8507d0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "바닷물이 짠지 알기 위해 바다를 다 마실 필요가 없다는 속담과, 칠한 조각상의 한 조각을 열어 속의 진흙을 확인하는 비유가 이어진다.",
          "321쪽의 maxima는 각주 1에 인용된 Billius의 추정 교정 maxime을 채택했다. 그들 체계를 가장 단단히 지탱하는 핵심 항목들을 풀어헤친다는 문맥으로 옮겼다.",
          "scientes와 non ... volunt의 관계를 보존하여, 알면서 미혹되기를 원하지 않는 이들에게 설명한다는 뜻으로 옮겼다. 마지막에는 데미우르고스를 우주를 빚고 만드신 유일한 하나님으로 지목한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:19a0dbad5efab9f21c2684eb37e65f212861ac50395bd63ff5cb95c6d1c1417a",
              "sha256:0ff05b5213cc84e3317e17ad9badfe2257ed117365c0b62cb3dec2564c86b2fd"
            ],
            "text": "그들의 체계가 약하고 불안정하며, 더구나 헛되다는 점에 관해서는 이미 충분히 말했다. 흔히 하는 말처럼, 바닷물이 짠 것을 알고 싶은 사람이 바다를 전부 마실 필요는 없기 때문이다. 진흙으로 만든 조각상에 겉면을 칠하여, 진흙인데도 금으로 보이게 했다고 하자. 누구든 거기서 작은 조각 하나를 떼어 내어, 속을 열어 진흙을 드러내면, 진리를 찾는 이들을 잘못된 생각에서 벗어나게 할 것이다. 우리도 같은 방식으로, 작은 일부만이 아니라 그들 체계를 가장 단단히 지탱하는 핵심 항목들을 풀어헤쳤다. 알면서 미혹되기를 원하지 않는 모든 이에게, 발렌티누스 계열의 학파와 나머지 모든 이단자들에게 있는 악하고 기만적이며 미혹하고 해로운 것을 드러냈다. 이들은 데미우르고스, 곧 이 우주를 빚고 만드신 유일한 하나님을 그릇되게 논하는 자들이다. 그들의 길이 무너질 수 있음을 밝힌 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0948c9ee006284211d7245a44345e220ac7c0cd83e376c901df89517fb29e438"
        ],
        "text": "그들의 체계가 약하고 불안정하며, 더구나 헛되다는 점에 관해서는 이미 충분히 말했다. 흔히 하는 말처럼, 바닷물이 짠 것을 알고 싶은 사람이 바다를 전부 마실 필요는 없기 때문이다. 진흙으로 만든 조각상에 겉면을 칠하여, 진흙인데도 금으로 보이게 했다고 하자. 누구든 거기서 작은 조각 하나를 떼어 내어, 속을 열어 진흙을 드러내면, 진리를 찾는 이들을 잘못된 생각에서 벗어나게 할 것이다. 우리도 같은 방식으로, 작은 일부만이 아니라 그들 체계를 가장 단단히 지탱하는 핵심 항목들을 풀어헤쳤다. 알면서 미혹되기를 원하지 않는 모든 이에게, 발렌티누스 계열의 학파와 나머지 모든 이단자들에게 있는 악하고 기만적이며 미혹하고 해로운 것을 드러냈다. 이들은 데미우르고스, 곧 이 우주를 빚고 만드신 유일한 하나님을 그릇되게 논하는 자들이다. 그들의 길이 무너질 수 있음을 밝힌 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7e6a65c0f40be38de18971bbd2747c7ea5091c46382adc107980719fad25df21",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "work_location": "2.h31.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:28fbc777c9f13eafa2f7d42a08963cda0e485c93dad0c6f770f33a41feac3b5e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f966b244f772699166d244c51cab2a68881f5f95a67a1b682b4de1c3e7af707f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8eab59a27b1131ba74433d0b3e14102697cfaafeecc7ef33de19fc1fec68e2dd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8c8625ed9d332a1b52842161175033c9705d278e899414a4b7231d35745043ea"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 31장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              321
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 4절이며, 통상 인용 2권 19장 9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ccc614c2da6d830532f918e1afa812eb46dac7619f35ade76867494e19459ef4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28fbc777c9f13eafa2f7d42a08963cda0e485c93dad0c6f770f33a41feac3b5e",
            "source_revision_id": "sha256:8eab59a27b1131ba74433d0b3e14102697cfaafeecc7ef33de19fc1fec68e2dd",
            "translation_revision_id": "sha256:8c8625ed9d332a1b52842161175033c9705d278e899414a4b7231d35745043ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:257ca4332b114fe61d9add2e1e9f0b97ccc4179511726c74ed41d552fcace3f8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28fbc777c9f13eafa2f7d42a08963cda0e485c93dad0c6f770f33a41feac3b5e",
            "source_revision_id": "sha256:8eab59a27b1131ba74433d0b3e14102697cfaafeecc7ef33de19fc1fec68e2dd",
            "translation_revision_id": "sha256:8c8625ed9d332a1b52842161175033c9705d278e899414a4b7231d35745043ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ccc614c2da6d830532f918e1afa812eb46dac7619f35ade76867494e19459ef4",
          "sha256:257ca4332b114fe61d9add2e1e9f0b97ccc4179511726c74ed41d552fcace3f8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h31-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103219.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              321
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "결핍 속에서 생겨난 아이온들이라는 인쇄된 설명을 유지했다.",
            "printed_page": 321,
            "printed_text": "ab his qui in deminoratione facti sunt Aeonibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_defect_description"
          },
          {
            "explanation": "아이온들의 무지와 결핍이 없었다면 뒤의 존재들도 발출되지 않았을 것이라는 상대 주장에 따른 조건 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 321,
            "printed_text": "nisi in ignorantia et deminutione fuissent Aeones ... nec Christus emissus fuisset",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_conditional_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 31장 4절이며, 통상 인용 2권 19장 9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "75b74707911b76d220ab00e680c6510f9403d96b5812f6f0936d8e2157d079d7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n526.jpg",
            "page_key": "1:321",
            "printed_page": 321,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f966b244f772699166d244c51cab2a68881f5f95a67a1b682b4de1c3e7af707f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quis enim sensum habens, et veritatis vel modicum attingens, sustinebit dicentes, super Demiurgum Deum esse alterum Patrem: et alterum quidem esse Monogenem, alterum autem Verbum Dei, quem et in deminoratione emissum dicunt: alterum autem Christum, quem et posteriorem reliquis Aeonibus cum Spiritu sancto factum esse dicunt: et alterum Salvatorem, quem ne a Patre quidem universorum, sed ab his qui in deminoratione facti sunt Aeonibus collatum et congestum dicunt, et necessarie propter deminorationem emissum? ut nisi in ignorantia et deminutione fuissent Aeones, secundum eos nec Christus emissus fuisset, nec Spiritus sanctus, nec Horos, nec Soter, nec Angeli, nec Mater ipsorum, nec semen ejus, nec reliqua mundi fabricatio; sed fuissent omnia deserta ac destituta tot bonis. Non solum itaque in fabricatorem tantum irreligiosi sunt, labis eum dicentes fructum; sed et in Christum, et in Spiritum sanctum, propter labem dicentes eos emissos; et Salvatorem autem similiter post labem. Quis enim sustinebit reliquum eorum vaniloquium, quod astute parabolis adaptare conantes, et se, et eos qui sibi credunt, in maximam converterunt impietatem?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8eab59a27b1131ba74433d0b3e14102697cfaafeecc7ef33de19fc1fec68e2dd",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quis enim sensum habens, et veritatis vel modicum attingens, sustinebit dicentes, super Demiurgum Deum esse alterum Patrem: et alterum quidem esse Monogenem, alterum autem Verbum Dei, quem et in deminoratione emissum dicunt: alterum autem Christum, quem et posteriorem reliquis Aeonibus cum Spiritu sancto factum esse dicunt: et alterum Salvatorem, quem ne a Patre quidem universorum, sed ab his qui in deminoratione facti sunt Aeonibus collatum et congestum dicunt, et necessarie propter deminorationem emissum? ut nisi in ignorantia et deminutione fuissent Aeones, secundum eos nec Christus emissus fuisset, nec Spiritus sanctus, nec Horos, nec Soter, nec Angeli, nec Mater ipsorum, nec semen ejus, nec reliqua mundi fabricatio; sed fuissent omnia deserta ac destituta tot bonis. Non solum itaque in fabricatorem tantum irreligiosi sunt, labis eum dicentes fructum; sed et in Christum, et in Spiritum sanctum, propter labem dicentes eos emissos; et Salvatorem autem similiter post labem. Quis enim sustinebit reliquum eorum vaniloquium, quod astute parabolis adaptare conantes, et se, et eos qui sibi credunt, in maximam converterunt impietatem?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4c473eac5882aac116dc74c21b44eb00c2169322fafd2be7583185f7abbaa34a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "모노게네스, 하나님의 말씀, 그리스도, 구원자를 서로 별개의 존재로 나누는 상대의 계보를 저자가 다시 요약한다. 그리스도와 성령이 다른 아이온들보다 뒤에 생겨났다는 순서를 보존했다.",
          "in deminoratione facti sunt는 결핍 속에서 생겨난으로 옮겼다. 이 문단은 결핍과 뒤의 발출들을 원인과 결과로 연결하여 논한다. 앞의 18장 7절에서 채택한 in labe의 추정 교정과의 관계도 함께 대조할 항목이다.",
          "nisi in ignorantia et deminutione fuissent의 조건을 보존했다. 아이온들의 무지와 결핍이 없었다면 그리스도와 성령, 호로스와 소테르, 천사들, 어머니와 씨, 세계도 없었을 것이라는 상대 주장에 따른 결과를 열거한다.",
          "제작자에게는 결함의 열매, 그리스도와 성령에게는 결함 때문에, 구원자에게는 결함 뒤라는 세 표현을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f966b244f772699166d244c51cab2a68881f5f95a67a1b682b4de1c3e7af707f"
            ],
            "text": "분별이 있고 진리에 조금이라도 이른 사람 가운데, 누가 다음과 같은 말을 참아 낼 수 있겠는가? 창조자 하나님 위에 또 다른 아버지가 있고, 모노게네스도 별개의 존재이며, 하나님의 말씀도 별개인데, 그 말씀은 결핍된 상태로 발출되었다고 한다. 그리스도도 별개이며, 다른 아이온들보다 뒤에 성령과 함께 생겨났다고 한다. 구원자도 별개인데, 만물의 아버지에게서 나온 것이 아니라, 결핍 속에서 생겨난 아이온들이 모아 쌓아 올린 존재이며, 결핍 때문에 필연적으로 발출되었다고 한다. 그들의 말대로라면, 아이온들이 무지와 결핍 속에 있지 않았을 경우, 그리스도도 발출되지 않았을 것이며, 성령도, 호로스도, 소테르도, 천사들도, 그들의 어머니도, 그 씨도, 나머지 세계의 제작도 없었을 것이다. 모든 것이 황폐하고 그 많은 좋은 것들을 잃은 채 있었을 것이다. 제작자를 결함의 열매라고 부르니, 그분에게만 불경한 것이 아니다. 그리스도와 성령에 대해서도, 결함 때문에 발출되었다고 하며, 구원자 역시 결함이 생긴 뒤에 나왔다고 한다. 누가 그들의 나머지 헛된 말을 참아 낼 수 있겠는가? 그것을 비유들에 교묘히 맞추려 하다가, 자기들과 자기들을 믿는 이들을 극심한 불경에 빠뜨렸다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8eab59a27b1131ba74433d0b3e14102697cfaafeecc7ef33de19fc1fec68e2dd"
        ],
        "text": "분별이 있고 진리에 조금이라도 이른 사람 가운데, 누가 다음과 같은 말을 참아 낼 수 있겠는가? 창조자 하나님 위에 또 다른 아버지가 있고, 모노게네스도 별개의 존재이며, 하나님의 말씀도 별개인데, 그 말씀은 결핍된 상태로 발출되었다고 한다. 그리스도도 별개이며, 다른 아이온들보다 뒤에 성령과 함께 생겨났다고 한다. 구원자도 별개인데, 만물의 아버지에게서 나온 것이 아니라, 결핍 속에서 생겨난 아이온들이 모아 쌓아 올린 존재이며, 결핍 때문에 필연적으로 발출되었다고 한다. 그들의 말대로라면, 아이온들이 무지와 결핍 속에 있지 않았을 경우, 그리스도도 발출되지 않았을 것이며, 성령도, 호로스도, 소테르도, 천사들도, 그들의 어머니도, 그 씨도, 나머지 세계의 제작도 없었을 것이다. 모든 것이 황폐하고 그 많은 좋은 것들을 잃은 채 있었을 것이다. 제작자를 결함의 열매라고 부르니, 그분에게만 불경한 것이 아니다. 그리스도와 성령에 대해서도, 결함 때문에 발출되었다고 하며, 구원자 역시 결함이 생긴 뒤에 나왔다고 한다. 누가 그들의 나머지 헛된 말을 참아 낼 수 있겠는가? 그것을 비유들에 교묘히 맞추려 하다가, 자기들과 자기들을 믿는 이들을 극심한 불경에 빠뜨렸다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8c8625ed9d332a1b52842161175033c9705d278e899414a4b7231d35745043ea",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "work_location": "2.h31.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-31:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e5541b5a15bc36f8810ac96996a4b9587ef050999c4401e527661d66746525b2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:56e7c06775de1b2d9e456272f410bbcd708d92b5db0ff06d5fe6e3e70656e9ae",
            "sha256:9436117946dd452e4b26b90a65a63803cdbf76d38a3db4f7c0c03b3ab7389ab6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a3242ece2c442d08c006b215195f2f9d019eceade3c5b39be9ca0467181ef04"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:418b83943457a2ab1ed709c0f7286ca9dea7532a333b918f22e390c1840035d1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 1절이며, 통상 인용 2권 20장 1-2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9a8b53ab5de332e83b019ae1ae382f12743ad629505cdb8b4db030b49f792c09",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5541b5a15bc36f8810ac96996a4b9587ef050999c4401e527661d66746525b2",
            "source_revision_id": "sha256:6a3242ece2c442d08c006b215195f2f9d019eceade3c5b39be9ca0467181ef04",
            "translation_revision_id": "sha256:418b83943457a2ab1ed709c0f7286ca9dea7532a333b918f22e390c1840035d1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8d06eb1406ec73f7ba8f8c0e45a851241d1244a95cd4c5a73c204d40d3932858",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5541b5a15bc36f8810ac96996a4b9587ef050999c4401e527661d66746525b2",
            "source_revision_id": "sha256:6a3242ece2c442d08c006b215195f2f9d019eceade3c5b39be9ca0467181ef04",
            "translation_revision_id": "sha256:418b83943457a2ab1ed709c0f7286ca9dea7532a333b918f22e390c1840035d1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9a8b53ab5de332e83b019ae1ae382f12743ad629505cdb8b4db030b49f792c09",
          "sha256:8d06eb1406ec73f7ba8f8c0e45a851241d1244a95cd4c5a73c204d40d3932858"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "the betrayal by Judas",
              "the woman with a twelve-year flow of blood"
            ],
            "explanation": "열두째 아이온의 수난을 유다와 열두 해의 병에 대응시키는 해석을 상대 집단에 귀속한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_pages": [
              321,
              322
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "claim_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "explanation": "세례 후 한 해만 선포했다는 기간은 상대가 주장하는 연대이다.",
            "printed_page": 322,
            "printed_text": "Uno enim anno volunt eum post baptismum praedicasse",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_chronology_claim"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 1:20",
            "explanation": "다른 이가 감독직을 받는다는 인용을 인쇄 형태로 보존한다.",
            "printed_margin_cross_reference": "Psalm cviii.8",
            "printed_page": 322,
            "printed_text": "Et episcopatum ejus accipiat alius",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 1절이며, 통상 인용 2권 20장 1-2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "75b74707911b76d220ab00e680c6510f9403d96b5812f6f0936d8e2157d079d7",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n526.jpg",
            "page_key": "1:321",
            "printed_page": 321,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:56e7c06775de1b2d9e456272f410bbcd708d92b5db0ff06d5fe6e3e70656e9ae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam et parabolas, et actus Domini improprie et inconsequenter inferunt figmento suo, ita ostendimus: Illam enim, quam erga duodecimum Aeonem dicunt accidisse passionem, conantur ostendere, quod Salvatoris passio a duodecimo Apostolorum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f8cec84077bb835ac91548101c31127c54a1ee4df6a7cc07fe08c1ac3cc27d35",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n527.jpg",
            "page_key": "1:322",
            "printed_page": 322,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9436117946dd452e4b26b90a65a63803cdbf76d38a3db4f7c0c03b3ab7389ab6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "facta sit, et in duodecimo mense. Uno enim anno volunt eum post baptismum praedicasse. Sed et in illa quae profluvium sanguinis patiebatur, manifeste dicunt ostensum: duodecim enim annis passa est mulier, et tangens fimbriam Salvatoris, consecuta est sanitatem ab illa virtute, quae egressa est a Salvatore, quam praeesse dicunt. Illa enim quae passa est virtus extensa et in immensum effluens, ita ut periclitaretur per omnem substantiam dissolvi, cum tetigisset primam quaternationem, quae per fimbriam significatur, stetit, et a passione cessavit. Hoc ergo quod dicunt duodecimi Aeonis passionem per Judam demonstrari, quomodo potest in similitudinem comparari Judas, qui ejectus est de numero duodecimo, nec restitutus est in locum suum? Aeon enim, cujus typum Judam dicunt esse, separata ejus Enthymesi, restituta est sive revocata: Judas autem abdicatus est, et ejectus, et in locum ejus Matthias ordinatus est, secundum quod scriptum est: Et episcopatum ejus accipiat alius. Debuerunt itaque dicere, duodecimum Aeonem ejectum esse de Pleromate, et in locum ejus alium prolatum sive emissum; si tamen in Juda ostenditur. Adhuc autem ipse quidem Aeon quod sit passus dicunt, Judas autem quod sit proditor. Patiens autem Christus venit ad passionem, et non Judas, et ipsi confitentur. Quomodo igitur Judas traditor ejus, qui pro nostra salute pati habuit, typus et imago esse poterat passi Aeonis?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6a3242ece2c442d08c006b215195f2f9d019eceade3c5b39be9ca0467181ef04",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam et parabolas, et actus Domini improprie et inconsequenter inferunt figmento suo, ita ostendimus: Illam enim, quam erga duodecimum Aeonem dicunt accidisse passionem, conantur ostendere, quod Salvatoris passio a duodecimo Apostolorum facta sit, et in duodecimo mense. Uno enim anno volunt eum post baptismum praedicasse. Sed et in illa quae profluvium sanguinis patiebatur, manifeste dicunt ostensum: duodecim enim annis passa est mulier, et tangens fimbriam Salvatoris, consecuta est sanitatem ab illa virtute, quae egressa est a Salvatore, quam praeesse dicunt. Illa enim quae passa est virtus extensa et in immensum effluens, ita ut periclitaretur per omnem substantiam dissolvi, cum tetigisset primam quaternationem, quae per fimbriam significatur, stetit, et a passione cessavit. Hoc ergo quod dicunt duodecimi Aeonis passionem per Judam demonstrari, quomodo potest in similitudinem comparari Judas, qui ejectus est de numero duodecimo, nec restitutus est in locum suum? Aeon enim, cujus typum Judam dicunt esse, separata ejus Enthymesi, restituta est sive revocata: Judas autem abdicatus est, et ejectus, et in locum ejus Matthias ordinatus est, secundum quod scriptum est: Et episcopatum ejus accipiat alius. Debuerunt itaque dicere, duodecimum Aeonem ejectum esse de Pleromate, et in locum ejus alium prolatum sive emissum; si tamen in Juda ostenditur. Adhuc autem ipse quidem Aeon quod sit passus dicunt, Judas autem quod sit proditor. Patiens autem Christus venit ad passionem, et non Judas, et ipsi confitentur. Quomodo igitur Judas traditor ejus, qui pro nostra salute pati habuit, typus et imago esse poterat passi Aeonis?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "22b98817058f8ad8de86d01b3f69118531dd088952d07b700ca31f52a7ff8e71",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 20장 1-2절을 함께 담는다. Hoc ergo quod dicunt부터 유다와 아이온의 대응을 비교하는 통상 2절이다.",
          "세례 후 한 해 동안 선포하고 열두째 달에 수난을 겪었다는 연대는 상대 집단의 주장으로 소개된다. 열두째 사도와 열두 해 동안 앓은 여자를 아이온의 수난에 대응시키는 해석도 같은 귀속으로 기록했다.",
          "praeesse는 앞서며 으뜸간다는 뜻으로 읽어, 구원자에게서 나온 권능에 붙인 상대의 설명으로 옮겼다. 첫 네 존재의 무리와 옷자락의 대응은 그들의 해석에 속한다.",
          "유다는 쫓겨나고 맛디아가 대신 세워진 반면 아이온은 자신의 엔튀메시스와 분리된 뒤 복구되었다는 대비를 보존했다. episcopatum은 감독직으로 옮겼으며, 인쇄 난외는 사도행전 1:20과 시편 cviii.8을 연결한다.",
          "마지막 문단은 수난을 겪는 이와 넘겨주는 이를 구별한다. 그리스도와 유다에게 각각 맡긴 역할이 아이온의 모형이라는 주장과 맞는지 묻는 논증이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:56e7c06775de1b2d9e456272f410bbcd708d92b5db0ff06d5fe6e3e70656e9ae",
              "sha256:9436117946dd452e4b26b90a65a63803cdbf76d38a3db4f7c0c03b3ab7389ab6"
            ],
            "text": "그들이 주님의 비유와 행적을 자기들의 허구에 부당하고 앞뒤가 맞지 않게 끌어들이는 것은 이렇게 밝힐 수 있다. 열두째 아이온에게 생겼다는 수난을 그들은 다음 일로 입증하려 한다. 구원자의 수난이 열두째 사도로 말미암아 일어났고, 열두째 달에 일어났다는 것이다. 그분이 세례 후 한 해 동안 선포했다고 주장하기 때문이다. 피가 흐르는 병을 앓던 여자에게서도 이것이 분명히 드러났다고 한다. 그 여자가 열두 해 동안 앓다가, 구원자의 옷자락을 만지고, 구원자에게서 나온 으뜸가는 권능이라고 그들이 말하는 그 권능으로 건강을 얻었기 때문이다. 수난을 겪은 그 권능은 뻗어나가 한없이 흘러넘쳐, 전체 실체 속으로 해체될 위험에 처했다가, 옷자락이 상징하는 첫 네 존재의 무리를 만졌을 때, 멈추고 수난에서 벗어났다는 것이다. 열두째 아이온의 수난이 유다를 통해 드러난다고 하는데, 열둘의 수에서 쫓겨나 제자리로 돌아오지 못한 유다를 어떻게 그와 닮은 것으로 비교할 수 있는가? 유다가 그 모형이라는 그 아이온은 자신의 엔튀메시스가 분리된 뒤, 복구되거나 되돌아왔다. 유다는 버림받고 쫓겨났으며, 그 자리에 맛디아가 세워졌다. 기록된 대로이다. “그의 감독직을 다른 이가 받게 하라.” 정말 유다에게서 그 아이온이 드러난다면, 열두째 아이온이 플레로마에서 쫓겨나고, 그 자리에 다른 존재가 나왔거나 발출되었다고 말했어야 한다. 또 그들은 아이온 자신은 수난을 겪었다고 하고, 유다는 배반자였다고 한다. 유다가 아니라 수난을 겪는 그리스도가 수난에 이르렀다는 것은 그들도 인정한다. 우리의 구원을 위해 수난을 겪어야 했던 이를 배반한 유다가, 어떻게 수난을 겪은 아이온의 모형과 형상일 수 있었겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a3242ece2c442d08c006b215195f2f9d019eceade3c5b39be9ca0467181ef04"
        ],
        "text": "그들이 주님의 비유와 행적을 자기들의 허구에 부당하고 앞뒤가 맞지 않게 끌어들이는 것은 이렇게 밝힐 수 있다. 열두째 아이온에게 생겼다는 수난을 그들은 다음 일로 입증하려 한다. 구원자의 수난이 열두째 사도로 말미암아 일어났고, 열두째 달에 일어났다는 것이다. 그분이 세례 후 한 해 동안 선포했다고 주장하기 때문이다. 피가 흐르는 병을 앓던 여자에게서도 이것이 분명히 드러났다고 한다. 그 여자가 열두 해 동안 앓다가, 구원자의 옷자락을 만지고, 구원자에게서 나온 으뜸가는 권능이라고 그들이 말하는 그 권능으로 건강을 얻었기 때문이다. 수난을 겪은 그 권능은 뻗어나가 한없이 흘러넘쳐, 전체 실체 속으로 해체될 위험에 처했다가, 옷자락이 상징하는 첫 네 존재의 무리를 만졌을 때, 멈추고 수난에서 벗어났다는 것이다. 열두째 아이온의 수난이 유다를 통해 드러난다고 하는데, 열둘의 수에서 쫓겨나 제자리로 돌아오지 못한 유다를 어떻게 그와 닮은 것으로 비교할 수 있는가? 유다가 그 모형이라는 그 아이온은 자신의 엔튀메시스가 분리된 뒤, 복구되거나 되돌아왔다. 유다는 버림받고 쫓겨났으며, 그 자리에 맛디아가 세워졌다. 기록된 대로이다. “그의 감독직을 다른 이가 받게 하라.” 정말 유다에게서 그 아이온이 드러난다면, 열두째 아이온이 플레로마에서 쫓겨나고, 그 자리에 다른 존재가 나왔거나 발출되었다고 말했어야 한다. 또 그들은 아이온 자신은 수난을 겪었다고 하고, 유다는 배반자였다고 한다. 유다가 아니라 수난을 겪는 그리스도가 수난에 이르렀다는 것은 그들도 인정한다. 우리의 구원을 위해 수난을 겪어야 했던 이를 배반한 유다가, 어떻게 수난을 겪은 아이온의 모형과 형상일 수 있었겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:418b83943457a2ab1ed709c0f7286ca9dea7532a333b918f22e390c1840035d1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "work_location": "2.h32.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6471a94c5748a692c4eb04d24aa6f937ef17550e4e3cab2d5f69fea236b12540",
        "part_links": [
          [
            "sha256:481628e2287337b54d1958b8466caea6cf7472da0fdfbd96d673b83eaf076579",
            "sha256:2f39c657490df1dd58325ab4c767d1d423dd39472902464d6d94db35aee00606"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4d632e9e1f92f15e3687a3940413833812d375cd4d6b2bfd0b9b0854ea96cb56"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c031149b39149098ca636b36ca67bad02ee59f40a9328699fb54ae4e218c5263"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              322,
              323
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 2절이며, 통상 인용 2권 20장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ce933eeeb31aa192b088c13e014d7c9bc82c5c535f7ad6a62b6139bb367594d1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6471a94c5748a692c4eb04d24aa6f937ef17550e4e3cab2d5f69fea236b12540",
            "source_revision_id": "sha256:4d632e9e1f92f15e3687a3940413833812d375cd4d6b2bfd0b9b0854ea96cb56",
            "translation_revision_id": "sha256:c031149b39149098ca636b36ca67bad02ee59f40a9328699fb54ae4e218c5263"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1b7ed561316c6c1fa742d10d486489e3adba03a9671dc6094fdaf5290fadff4a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6471a94c5748a692c4eb04d24aa6f937ef17550e4e3cab2d5f69fea236b12540",
            "source_revision_id": "sha256:4d632e9e1f92f15e3687a3940413833812d375cd4d6b2bfd0b9b0854ea96cb56",
            "translation_revision_id": "sha256:c031149b39149098ca636b36ca67bad02ee59f40a9328699fb54ae4e218c5263"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ce933eeeb31aa192b088c13e014d7c9bc82c5c535f7ad6a62b6139bb367594d1",
          "sha256:1b7ed561316c6c1fa742d10d486489e3adba03a9671dc6094fdaf5290fadff4a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              322,
              323
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "accederet라는 인쇄 독법을 유지하고 각주의 그리스어 재구성에 따라 예사롭지 않은 수난으로 풀었다.",
            "printed_page": 323,
            "printed_text": "quae non accederet",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_verb"
          },
          {
            "biblical_reference": "Ephesians 4:8",
            "explanation": "높이 오름과 사로잡음, 사람들에게 선물을 줌이라는 인용 및 중간의 저자 설명을 구별한다.",
            "printed_margin_cross_reference": "Psalm lxviii.19",
            "printed_page": 323,
            "printed_text": "Ascendens enim in altitudinem ... captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 10:19",
            "printed_page": 323,
            "printed_text": "super serpentes et scorpiones calcare, et super omnem virtutem inimici",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "아이온의 수난이 무지를 세웠다는 구문을 유지한다.",
            "printed_page": 323,
            "printed_text": "ignorantiam substituit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_establishment_verb"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 2절이며, 통상 인용 2권 20장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f8cec84077bb835ac91548101c31127c54a1ee4df6a7cc07fe08c1ac3cc27d35",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n527.jpg",
            "page_key": "1:322",
            "printed_page": 322,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:481628e2287337b54d1958b8466caea6cf7472da0fdfbd96d673b83eaf076579",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed neque Christi passio similis est passioni Aeonis, neque in similibus facta. Aeon enim passus est passionem dissolutionis et perditionis, ita ut periclitaretur ipse qui patiebatur et corrumpi: Dominus autem noster Christus passus est passionem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "83b19381ede1be848b937ff84660e0d1af1dc5f012e5a47a2e84d3fea41503dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n528.jpg",
            "page_key": "1:323",
            "printed_page": 323,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2f39c657490df1dd58325ab4c767d1d423dd39472902464d6d94db35aee00606",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "validam, et quae non accederet; non solum ipse non periclitatus corrumpi, sed et corruptum hominem firmavit robore suo, et in incorruptionem revocavit. Et Aeon quidem passus est passionem ipse requirens Patrem, et non praevalens invenire: Dominus autem passus est, ut eos qui erraverunt a Patre, ad agnitionem, et juxta eum adduceret. Et illi quidem inquisitio magnitudinis Patris fiebat passio perditionis: nobis autem Dominus passus, agnitionem Patris conferens, salutem donavit. Et illius quidem passio fructificavit fructum foemineum, sicut dicunt, invalidum, et infirmum, et informem, et inefficacem: istius autem passio fructificavit fortitudinem et virtutem. Ascendens enim in altitudinem Dominus per passionem, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus, et contulit credentibus in se super serpentes et scorpiones calcare, et super omnem virtutem inimici, id est, principis apostasiae. Et Dominus quidem per passionem mortem destruxit; et solvit errorem, corruptionemque exterminavit, et ignorantiam destruxit; vitam autem manifestavit, et ostendit veritatem, et incorruptionem donavit. Illorum autem Aeon cum fuisset perpessus, ignorantiam substituit, substantiam informem peperit, ex qua omnia materialia opera prolata sunt secundum eos, mors, corruptio, error, et his similia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4d632e9e1f92f15e3687a3940413833812d375cd4d6b2bfd0b9b0854ea96cb56",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed neque Christi passio similis est passioni Aeonis, neque in similibus facta. Aeon enim passus est passionem dissolutionis et perditionis, ita ut periclitaretur ipse qui patiebatur et corrumpi: Dominus autem noster Christus passus est passionem validam, et quae non accederet; non solum ipse non periclitatus corrumpi, sed et corruptum hominem firmavit robore suo, et in incorruptionem revocavit. Et Aeon quidem passus est passionem ipse requirens Patrem, et non praevalens invenire: Dominus autem passus est, ut eos qui erraverunt a Patre, ad agnitionem, et juxta eum adduceret. Et illi quidem inquisitio magnitudinis Patris fiebat passio perditionis: nobis autem Dominus passus, agnitionem Patris conferens, salutem donavit. Et illius quidem passio fructificavit fructum foemineum, sicut dicunt, invalidum, et infirmum, et informem, et inefficacem: istius autem passio fructificavit fortitudinem et virtutem. Ascendens enim in altitudinem Dominus per passionem, captivam duxit captivitatem, dedit dona hominibus, et contulit credentibus in se super serpentes et scorpiones calcare, et super omnem virtutem inimici, id est, principis apostasiae. Et Dominus quidem per passionem mortem destruxit; et solvit errorem, corruptionemque exterminavit, et ignorantiam destruxit; vitam autem manifestavit, et ostendit veritatem, et incorruptionem donavit. Illorum autem Aeon cum fuisset perpessus, ignorantiam substituit, substantiam informem peperit, ex qua omnia materialia opera prolata sunt secundum eos, mors, corruptio, error, et his similia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6dcdc8a9326be82cb1541e3f98c58a06c5071f1cb7addfaf15da424785acf331",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 20장 3절이다. 아이온과 그리스도의 수난을 원인, 결과, 열매의 순서로 비교한다.",
          "323쪽의 quae non accederet는 인쇄 독법을 유지하고 예사롭지 않은 수난으로 풀었다. 각주 1은 cederet와 acceleret 등의 사본 형태를 검토하고 그리스어를 재구성한다. 이 구문의 해석은 추가 대조 항목이다.",
          "여성인 열매라는 fructum foemineum은 상대의 설명을 옮기는 sicut dicunt와 함께 보존했다. 힘이 없음, 약함, 모양 없음, 작용하지 못함이라는 네 수식어도 유지했다.",
          "높은 곳에 올라 포로를 사로잡고 사람들에게 선물을 주었다는 인용은 에베소서 4:8에 대응하며, 인쇄 난외에는 시편 lxviii.19도 함께 제시된다. 수난을 통해라는 말은 인용 사이에 들어간 저자의 설명으로 옮겼다.",
          "뱀과 전갈과 원수의 권능을 밟는다는 누가복음 10:19 인용 뒤, 원수를 배교의 우두머리로 풀이한다. 아이온이 무지를 세웠다는 substituit의 인쇄 동사도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:481628e2287337b54d1958b8466caea6cf7472da0fdfbd96d673b83eaf076579",
              "sha256:2f39c657490df1dd58325ab4c767d1d423dd39472902464d6d94db35aee00606"
            ],
            "text": "그리스도의 수난은 아이온의 수난과 닮지도 않았고, 비슷한 상황에서 일어나지도 않았다. 아이온은 해체와 멸망의 수난을 겪어서, 수난을 겪는 자신도 소멸할 위험에 처했다. 우리 주 그리스도께서는 힘 있고 예사롭지 않은 수난을 겪으셨다. 그분 자신이 소멸할 위험에 처하지 않으셨을 뿐 아니라, 썩어 가던 인간을 자신의 힘으로 굳게 세우고, 썩지 않는 상태로 되돌리셨다. 아이온은 스스로 아버지를 찾으면서 발견할 수 없어서 수난을 겪었다. 아버지에게서 벗어나 길을 잃은 이들을 앎에 이르게 하고 그분 곁으로 데려가려고 주님은 수난을 겪으셨다. 아이온에게는 아버지의 위대함을 찾는 일이 멸망의 수난이 되었으나, 우리를 위해 수난을 겪으신 주님은 아버지를 아는 지식과 구원을 주셨다. 그들의 말에 따르면, 그 아이온의 수난은 여성인 열매를 맺었는데, 힘이 없고 약하며 모양도 없고 아무런 작용도 하지 못하는 열매였다. 주님의 수난은 힘과 권능을 열매 맺었다. 주님은 수난을 통해 “높은 곳으로 올라가, 포로들을 사로잡아 이끄셨고, 사람들에게 선물을 주셨다.” 자기를 믿는 이들에게 “뱀과 전갈과 원수의 모든 권능을 밟을” 힘을 주셨다. 그 원수는 배교의 우두머리이다. 주님은 수난을 통해 죽음을 무너뜨리고, 오류를 풀어 없애고 썩음을 끝내며, 무지를 무너뜨리셨다. 생명을 드러내고 진리를 보이며, 썩지 않음을 주셨다. 그들의 아이온은 수난을 겪고서, 무지를 세우고 모양 없는 실체를 낳았다. 그들의 말에 따르면, 거기서 모든 물질적 산물들, 곧 죽음과 썩음과 오류와 그와 같은 것들이 나왔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4d632e9e1f92f15e3687a3940413833812d375cd4d6b2bfd0b9b0854ea96cb56"
        ],
        "text": "그리스도의 수난은 아이온의 수난과 닮지도 않았고, 비슷한 상황에서 일어나지도 않았다. 아이온은 해체와 멸망의 수난을 겪어서, 수난을 겪는 자신도 소멸할 위험에 처했다. 우리 주 그리스도께서는 힘 있고 예사롭지 않은 수난을 겪으셨다. 그분 자신이 소멸할 위험에 처하지 않으셨을 뿐 아니라, 썩어 가던 인간을 자신의 힘으로 굳게 세우고, 썩지 않는 상태로 되돌리셨다. 아이온은 스스로 아버지를 찾으면서 발견할 수 없어서 수난을 겪었다. 아버지에게서 벗어나 길을 잃은 이들을 앎에 이르게 하고 그분 곁으로 데려가려고 주님은 수난을 겪으셨다. 아이온에게는 아버지의 위대함을 찾는 일이 멸망의 수난이 되었으나, 우리를 위해 수난을 겪으신 주님은 아버지를 아는 지식과 구원을 주셨다. 그들의 말에 따르면, 그 아이온의 수난은 여성인 열매를 맺었는데, 힘이 없고 약하며 모양도 없고 아무런 작용도 하지 못하는 열매였다. 주님의 수난은 힘과 권능을 열매 맺었다. 주님은 수난을 통해 “높은 곳으로 올라가, 포로들을 사로잡아 이끄셨고, 사람들에게 선물을 주셨다.” 자기를 믿는 이들에게 “뱀과 전갈과 원수의 모든 권능을 밟을” 힘을 주셨다. 그 원수는 배교의 우두머리이다. 주님은 수난을 통해 죽음을 무너뜨리고, 오류를 풀어 없애고 썩음을 끝내며, 무지를 무너뜨리셨다. 생명을 드러내고 진리를 보이며, 썩지 않음을 주셨다. 그들의 아이온은 수난을 겪고서, 무지를 세우고 모양 없는 실체를 낳았다. 그들의 말에 따르면, 거기서 모든 물질적 산물들, 곧 죽음과 썩음과 오류와 그와 같은 것들이 나왔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c031149b39149098ca636b36ca67bad02ee59f40a9328699fb54ae4e218c5263",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "work_location": "2.h32.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cb61825a92a4b632010a05e8c1f344f8208dba02a53b4ce3ed931553c70f8f45",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d242b80a331d0768e9ee1766ca4a4910a89eecb4f23618fb64efbb84ddc42a9e",
            "sha256:66a83395248d220288d12081ddb6045c23cd5b0e501014bc53e06279bde45df0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9b2edb4d33db2b396f9ddf7648959d44afb993a30912e6eac768658f429ab501"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a4dcbfa712917c35a5f858b11cbc989ed66c14aeda5008d2f12619bc691864f8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              323,
              324
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 3절이며, 통상 인용 2권 20장 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:aac7a548282c90efbcb7e50f5ef9b8bf754f2b12445544130df68e190c0c1801",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cb61825a92a4b632010a05e8c1f344f8208dba02a53b4ce3ed931553c70f8f45",
            "source_revision_id": "sha256:9b2edb4d33db2b396f9ddf7648959d44afb993a30912e6eac768658f429ab501",
            "translation_revision_id": "sha256:a4dcbfa712917c35a5f858b11cbc989ed66c14aeda5008d2f12619bc691864f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:34f7b6c250c5a8a6e18e78deaf47c30f78bffe7f47590cb0c478bb5d39ab8f29",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cb61825a92a4b632010a05e8c1f344f8208dba02a53b4ce3ed931553c70f8f45",
            "source_revision_id": "sha256:9b2edb4d33db2b396f9ddf7648959d44afb993a30912e6eac768658f429ab501",
            "translation_revision_id": "sha256:a4dcbfa712917c35a5f858b11cbc989ed66c14aeda5008d2f12619bc691864f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aac7a548282c90efbcb7e50f5ef9b8bf754f2b12445544130df68e190c0c1801",
          "sha256:34f7b6c250c5a8a6e18e78deaf47c30f78bffe7f47590cb0c478bb5d39ab8f29"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103220.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              323,
              324
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "열두째와 서른째, 열둘과 셋, 유다와 맛디아 둘과 아이온·엔튀메시스·수난 셋의 비교를 차례로 보존한다.",
            "numeric_values": [
              12,
              30,
              3,
              2
            ],
            "printed_pages": [
              323,
              324
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number_comparison"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 26:24",
              "Mark 14:21",
              "John 17:12"
            ],
            "printed_page": 324,
            "printed_texts": [
              "Vae homini per quem Filius hominis tradetur",
              "Melius erat ei si non natus fuisset",
              "filius perditionis"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "dissolvi와 perisse의 인쇄 형태를 유지하고, 문맥상 두 동작을 위험에 처했다는 서술에 연결해 옮긴다.",
            "printed_page": 324,
            "printed_text": "Aeon periclitatus dissolvi et perisse dicitur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_mixed_infinitives"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 3절이며, 통상 인용 2권 20장 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "83b19381ede1be848b937ff84660e0d1af1dc5f012e5a47a2e84d3fea41503dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n528.jpg",
            "page_key": "1:323",
            "printed_page": 323,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d242b80a331d0768e9ee1766ca4a4910a89eecb4f23618fb64efbb84ddc42a9e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non ergo Judas duodecimus discipulus typus erat passi Aeonis; sed neque Domini nostri passio: per omnia enim dissimile et inconveniens invicem sibi ostensum est, non solum in his quae praediximus, sed secundum ipsum numerum. Proditor enim Judas, quod sit duodecimus apud omnes consonat duodecim denominatis Apostolis in Evangelio; hic autem Aeon non duodecimus, sed tricesimus est: non enim duodecim tantum Aeones voluntate Patris prolati sunt secundum haec, neque duodecimus ordine emissus est, in tricesimo loco annumerantes eum emissum. Quomodo ergo duodecimus ordine Judas, ejus qui in tricesimo ordine est Aeon, potest esse typus et imago? Si autem Judam pereuntem imaginem Enthymeseos ejus esse dicunt; nec sic imago similis erit ejus quae secundum eum est veritatis. Enthymesis enim separata ab Aeone ipsa postea formata a Christo, dehinc prudens facta a Salvatore, et omnia quae sunt extra Pleroma operata secundum imaginem eorum qui sunt in Pleromate, in novissimo in Pleroma recepta dicitur",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7f338698aeb9bc4ab241456be5b8d396213f2dcbb175b6538e993dda3f07a04e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n529.jpg",
            "page_key": "1:324",
            "printed_page": 324,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:66a83395248d220288d12081ddb6045c23cd5b0e501014bc53e06279bde45df0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ab his, et secundum conjugationes unita Salvatori ei qui ex omnibus factus est. Judas autem semel ejectus nunquam revertitur in discipulorum numerum: alioquin nunquam alius in locum ejus annumeraretur. Et Dominus autem dixit de eo: Vae homini per quem Filius hominis tradetur. Et, Melius erat ei si non natus fuisset: et filius perditionis dictus est ab eo. Si autem non separatae ab Aeone Enthymeseos dicunt Judam esse typum, sed perplexae ei passionis, nec sic numerus duodecim numero trium possunt esse typus. Hic enim Judas ejectus est, et Matthias pro eo ordinatus: illic autem Aeon periclitatus dissolvi et perisse dicitur, et Enthymesis et passio; separatim enim Enthymesin quoque a passione secernunt: et faciunt Aeonem quidem restitui, Enthymesin autem formari, passionem vero ab his separatam esse materiam. Tribus itaque exsistentibus his, Aeone, et Enthymesi, et passione, Judas et Matthias duo exsistentes, non possunt typus esse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9b2edb4d33db2b396f9ddf7648959d44afb993a30912e6eac768658f429ab501",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non ergo Judas duodecimus discipulus typus erat passi Aeonis; sed neque Domini nostri passio: per omnia enim dissimile et inconveniens invicem sibi ostensum est, non solum in his quae praediximus, sed secundum ipsum numerum. Proditor enim Judas, quod sit duodecimus apud omnes consonat duodecim denominatis Apostolis in Evangelio; hic autem Aeon non duodecimus, sed tricesimus est: non enim duodecim tantum Aeones voluntate Patris prolati sunt secundum haec, neque duodecimus ordine emissus est, in tricesimo loco annumerantes eum emissum. Quomodo ergo duodecimus ordine Judas, ejus qui in tricesimo ordine est Aeon, potest esse typus et imago? Si autem Judam pereuntem imaginem Enthymeseos ejus esse dicunt; nec sic imago similis erit ejus quae secundum eum est veritatis. Enthymesis enim separata ab Aeone ipsa postea formata a Christo, dehinc prudens facta a Salvatore, et omnia quae sunt extra Pleroma operata secundum imaginem eorum qui sunt in Pleromate, in novissimo in Pleroma recepta dicitur ab his, et secundum conjugationes unita Salvatori ei qui ex omnibus factus est. Judas autem semel ejectus nunquam revertitur in discipulorum numerum: alioquin nunquam alius in locum ejus annumeraretur. Et Dominus autem dixit de eo: Vae homini per quem Filius hominis tradetur. Et, Melius erat ei si non natus fuisset: et filius perditionis dictus est ab eo. Si autem non separatae ab Aeone Enthymeseos dicunt Judam esse typum, sed perplexae ei passionis, nec sic numerus duodecim numero trium possunt esse typus. Hic enim Judas ejectus est, et Matthias pro eo ordinatus: illic autem Aeon periclitatus dissolvi et perisse dicitur, et Enthymesis et passio; separatim enim Enthymesin quoque a passione secernunt: et faciunt Aeonem quidem restitui, Enthymesin autem formari, passionem vero ab his separatam esse materiam. Tribus itaque exsistentibus his, Aeone, et Enthymesi, et passione, Judas et Matthias duo exsistentes, non possunt typus esse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3d0386d4fb8663cf12e8c4ae8dd35cef9b425edfc9cad897f59b969baca6f26d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 20장 4-5절이다. Si autem Judam pereuntem부터 엔튀메시스와 유다를 비교하는 통상 5절이다.",
          "열두째 유다와 서른째 아이온, 열둘이라는 수와 셋이라는 수, 마지막의 유다·맛디아 둘과 아이온·엔튀메시스·수난 셋을 구별했다. 숫자의 논증 순서를 인쇄된 대로 보존했다.",
          "유다에 관한 세 표현은 인쇄 난외에서 마태복음 26:24, 마가복음 14:21, 요한복음 17:12로 연결된다. 넘겨줄 사람이라는 미래 관계와 태어나지 않은 경우의 조건, 멸망의 아들이라는 호칭을 유지했다.",
          "dissolvi et perisse는 형태가 서로 다른 두 부정사를 보존했다. 문맥상 두 동작을 periclitatus에 연결하여 해체되고 멸망할 위험에 처했다는 뜻으로 풀었으며, 이 연결을 대조 항목으로 남겼다.",
          "아이온의 복구, 엔튀메시스의 형태 획득, 분리된 수난의 물질화를 각각 구별했다. 유다와 맛디아에게 그 세 역할을 대응시킬 수 있는지 묻는 결론이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d242b80a331d0768e9ee1766ca4a4910a89eecb4f23618fb64efbb84ddc42a9e",
              "sha256:66a83395248d220288d12081ddb6045c23cd5b0e501014bc53e06279bde45df0"
            ],
            "text": "그러므로 열두째 제자 유다는 수난을 겪은 아이온의 모형이 아니었고, 우리 주님의 수난도 그 모형이 아니었다. 모든 면에서 서로 닮지 않고 맞지 않음이 드러났기 때문이다. 앞서 말한 점들만이 아니라, 수 자체에서도 그렇다. 복음서에 이름이 나온 열두 사도 가운데, 배반자 유다가 열두째라는 데에는 모두 동의한다. 이 아이온은 열두째가 아니라 서른째이다. 그들의 설명에 따르면, 아버지의 뜻으로 나온 아이온이 열둘뿐인 것도 아니며, 그 아이온이 열두째 순서로 발출된 것도 아니다. 그를 서른째 자리에서 발출된 것으로 세기 때문이다. 열두째인 유다가 서른째 아이온의 모형과 형상이 어떻게 될 수 있는가? 멸망하는 유다가 그 아이온의 엔튀메시스의 형상이라고 해도, 그 형상은 그들이 말하는 실재와 닮지 않을 것이다. 엔튀메시스는 아이온에게서 분리된 뒤, 그리스도에게 형태를 받고, 이어서 구원자에게 분별을 얻었으며, 플레로마 안에 있는 것들의 형상에 따라 플레로마 밖의 모든 것을 만들고, 마지막에는 플레로마 안으로 받아들여졌다고 그들이 말하기 때문이다. 짝의 결합에 따라 모든 존재에게서 만들어진 구원자와 하나가 되었다고 한다. 유다는 한 번 쫓겨난 뒤 제자들의 수 안으로 결코 돌아오지 않는다. 그렇지 않다면 다른 이가 그 자리에 들어가지 않았을 것이다. 주님도 그에 대해 말씀하셨다. “인자를 넘겨줄 그 사람에게 화가 있다.” 또 “그가 태어나지 않았더라면 더 좋았을 것이다”라고 하셨고, 그를 “멸망의 아들”이라고 부르셨다. 유다가 아이온에게서 분리된 엔튀메시스의 모형이 아니라, 그것과 뒤얽힌 수난의 모형이라고 해도, 열둘이라는 수는 셋이라는 수의 모형이 될 수 없다. 이쪽에서는 유다가 쫓겨나고, 맛디아가 그 대신 세워졌다. 저쪽에서는 아이온이 해체되고 멸망할 위험에 처했다고 하며, 엔튀메시스와 수난도 있다. 그들은 엔튀메시스도 수난과 따로 구별한다. 아이온은 복구되고, 엔튀메시스는 형태를 얻으며, 수난은 이들에게서 분리되어 물질이 된다고 한다. 이처럼 아이온과 엔튀메시스와 수난, 셋이 있으므로, 둘뿐인 유다와 맛디아는 그 모형이 될 수 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9b2edb4d33db2b396f9ddf7648959d44afb993a30912e6eac768658f429ab501"
        ],
        "text": "그러므로 열두째 제자 유다는 수난을 겪은 아이온의 모형이 아니었고, 우리 주님의 수난도 그 모형이 아니었다. 모든 면에서 서로 닮지 않고 맞지 않음이 드러났기 때문이다. 앞서 말한 점들만이 아니라, 수 자체에서도 그렇다. 복음서에 이름이 나온 열두 사도 가운데, 배반자 유다가 열두째라는 데에는 모두 동의한다. 이 아이온은 열두째가 아니라 서른째이다. 그들의 설명에 따르면, 아버지의 뜻으로 나온 아이온이 열둘뿐인 것도 아니며, 그 아이온이 열두째 순서로 발출된 것도 아니다. 그를 서른째 자리에서 발출된 것으로 세기 때문이다. 열두째인 유다가 서른째 아이온의 모형과 형상이 어떻게 될 수 있는가? 멸망하는 유다가 그 아이온의 엔튀메시스의 형상이라고 해도, 그 형상은 그들이 말하는 실재와 닮지 않을 것이다. 엔튀메시스는 아이온에게서 분리된 뒤, 그리스도에게 형태를 받고, 이어서 구원자에게 분별을 얻었으며, 플레로마 안에 있는 것들의 형상에 따라 플레로마 밖의 모든 것을 만들고, 마지막에는 플레로마 안으로 받아들여졌다고 그들이 말하기 때문이다. 짝의 결합에 따라 모든 존재에게서 만들어진 구원자와 하나가 되었다고 한다. 유다는 한 번 쫓겨난 뒤 제자들의 수 안으로 결코 돌아오지 않는다. 그렇지 않다면 다른 이가 그 자리에 들어가지 않았을 것이다. 주님도 그에 대해 말씀하셨다. “인자를 넘겨줄 그 사람에게 화가 있다.” 또 “그가 태어나지 않았더라면 더 좋았을 것이다”라고 하셨고, 그를 “멸망의 아들”이라고 부르셨다. 유다가 아이온에게서 분리된 엔튀메시스의 모형이 아니라, 그것과 뒤얽힌 수난의 모형이라고 해도, 열둘이라는 수는 셋이라는 수의 모형이 될 수 없다. 이쪽에서는 유다가 쫓겨나고, 맛디아가 그 대신 세워졌다. 저쪽에서는 아이온이 해체되고 멸망할 위험에 처했다고 하며, 엔튀메시스와 수난도 있다. 그들은 엔튀메시스도 수난과 따로 구별한다. 아이온은 복구되고, 엔튀메시스는 형태를 얻으며, 수난은 이들에게서 분리되어 물질이 된다고 한다. 이처럼 아이온과 엔튀메시스와 수난, 셋이 있으므로, 둘뿐인 유다와 맛디아는 그 모형이 될 수 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a4dcbfa712917c35a5f858b11cbc989ed66c14aeda5008d2f12619bc691864f8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
      },
      "work_location": "2.h32.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2ea1f5a0ce448cd84f8540496e428ff0bae05408b0ab55d5fba4bf6045a3a973",
        "part_links": [
          [
            "sha256:320bfcc6c2c831c43ffffcb56f9dcf530d5726747f95660adef9620992a8a3b3",
            "sha256:d6e11305e7f6255fa73fc3242e6816eae49d4a41f033d952af31036def409e74"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:00e8b30df2c4f9c799fcb1701c8f77ab7686daee00f396080944bc764ee561b9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:19c87e8e120807b6696fa393bcb91fd19efa6ced56a2e43be2fec42ae64d75a6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103221.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              324,
              325
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 4절이며, 통상 인용 2권 21장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f27d83a67e0fa9bf56e1a2f379f1289d77bd27a094304437992437a046f64ee4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ea1f5a0ce448cd84f8540496e428ff0bae05408b0ab55d5fba4bf6045a3a973",
            "source_revision_id": "sha256:00e8b30df2c4f9c799fcb1701c8f77ab7686daee00f396080944bc764ee561b9",
            "translation_revision_id": "sha256:19c87e8e120807b6696fa393bcb91fd19efa6ced56a2e43be2fec42ae64d75a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6a0d782faf74c3a5cb153bb11ce83fa6a844c0b3d17265f8026813836d42e7c2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ea1f5a0ce448cd84f8540496e428ff0bae05408b0ab55d5fba4bf6045a3a973",
            "source_revision_id": "sha256:00e8b30df2c4f9c799fcb1701c8f77ab7686daee00f396080944bc764ee561b9",
            "translation_revision_id": "sha256:19c87e8e120807b6696fa393bcb91fd19efa6ced56a2e43be2fec42ae64d75a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f27d83a67e0fa9bf56e1a2f379f1289d77bd27a094304437992437a046f64ee4",
          "sha256:6a0d782faf74c3a5cb153bb11ce83fa6a844c0b3d17265f8026813836d42e7c2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103221.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              324,
              325
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "typum factum. Possit ostendere",
            "evidence": "Harvey 1857 volume 1, p. 324 note 1",
            "explanation": "난해한 구문의 factum 뒤에서 문장을 나누라는 제안을 채택했다.",
            "printed_page": 324,
            "printed_text": "typum factum possit ostendere",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_punctuation"
          },
          {
            "evidence": "p. 324 note 1: βʹ δεκάδι as δωδεκάδι",
            "explanation": "인쇄된 secunda decade를 유지하고, 각주가 제안한 그리스어 수 표현의 해석에 따라 열둘의 무리로 옮긴다. 구문 전체는 추가 대조 항목이다.",
            "interpreted_number": 12,
            "printed_page": 324,
            "printed_text": "neque secunda decade",
            "printed_volume": 1,
            "type": "interpreted_corrupt_number_expression"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 10:1",
            "explanation": "파송된 이들을 70으로 센 인쇄 독법과 12에 더하여 82가 된다는 반론을 보존한다.",
            "numeric_values": [
              12,
              70,
              82
            ],
            "printed_pages": [
              324,
              325
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 4절이며, 통상 인용 2권 21장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7f338698aeb9bc4ab241456be5b8d396213f2dcbb175b6538e993dda3f07a04e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n529.jpg",
            "page_key": "1:324",
            "printed_page": 324,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:320bfcc6c2c831c43ffffcb56f9dcf530d5726747f95660adef9620992a8a3b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem duodecim Apostolos dicunt typum esse illius solius duodecim Aeonum prolationis, quam Homo cum Ecclesia protulit; et reliquorum decem Aeonum, qui, ut dicunt, a Verbo et Vita prolati sunt, dent typum alios decem Apostolos. Irrationabile est enim juniores quidem Aeones, et propter hoc minores, ostendi a Salvatore per electionem Apostolorum; seniores autem horum, et ob hoc meliores, non jam praeostendi: cum possit Salvator (si tamen Apostolos ideo elegit, ut per eos ostendat Aeonas, qui sunt in Pleromate) et alios decem Apostolos eligere, et ante hos quoque alios octo, ut illam principalem et primam ostendat Ogdoadem, per Apostolorum numerum typum factum. Possit ostendere, neque secunda decade: post enim duodecim Apostolos LXX alios",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "084eca87ccbf59ce39974c72450725cc14dcb41430d24febfaadc99e7173f370",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n530.jpg",
            "page_key": "1:325",
            "printed_page": 325,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d6e11305e7f6255fa73fc3242e6816eae49d4a41f033d952af31036def409e74",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dominus noster ante se misisse invenitur; septuaginta autem nec octonario numero, neque denario, nec tricenario typus esse possunt. Quae igitur causa est, minores quidem, sicut praedixi, Aeones per Apostolos ostendi; meliores autem, ex quibus et hi facti sunt, non jam praefigurari? Et duodecim autem Apostoli, propter hoc electi sunt, ut per eos numerus duodecim Aeonum significetur; et septuaginta in typum Aeonum septuaginta electi esse debuerunt: non jam triginta numero Aeonas, sed octoginta et duos factos dicant. Qui enim secundum typum eorum qui in Pleromate sunt Aeonum electionem facit Apostolorum, nunquam aliorum quidem faceret, aliorum vero non faceret; sed per omnes Apostolos tentasset servare imaginem, et ostendere typum eorum qui sunt in Pleromate Aeonum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:00e8b30df2c4f9c799fcb1701c8f77ab7686daee00f396080944bc764ee561b9",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem duodecim Apostolos dicunt typum esse illius solius duodecim Aeonum prolationis, quam Homo cum Ecclesia protulit; et reliquorum decem Aeonum, qui, ut dicunt, a Verbo et Vita prolati sunt, dent typum alios decem Apostolos. Irrationabile est enim juniores quidem Aeones, et propter hoc minores, ostendi a Salvatore per electionem Apostolorum; seniores autem horum, et ob hoc meliores, non jam praeostendi: cum possit Salvator (si tamen Apostolos ideo elegit, ut per eos ostendat Aeonas, qui sunt in Pleromate) et alios decem Apostolos eligere, et ante hos quoque alios octo, ut illam principalem et primam ostendat Ogdoadem, per Apostolorum numerum typum factum. Possit ostendere, neque secunda decade: post enim duodecim Apostolos LXX alios Dominus noster ante se misisse invenitur; septuaginta autem nec octonario numero, neque denario, nec tricenario typus esse possunt. Quae igitur causa est, minores quidem, sicut praedixi, Aeones per Apostolos ostendi; meliores autem, ex quibus et hi facti sunt, non jam praefigurari? Et duodecim autem Apostoli, propter hoc electi sunt, ut per eos numerus duodecim Aeonum significetur; et septuaginta in typum Aeonum septuaginta electi esse debuerunt: non jam triginta numero Aeonas, sed octoginta et duos factos dicant. Qui enim secundum typum eorum qui in Pleromate sunt Aeonum electionem facit Apostolorum, nunquam aliorum quidem faceret, aliorum vero non faceret; sed per omnes Apostolos tentasset servare imaginem, et ostendere typum eorum qui sunt in Pleromate Aeonum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2989736f61f764b322ba7333564618d48925f76c99577138dd77eaf5719e9179",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 21장 1절이다. 라틴어 Homo와 Ecclesia, Verbum과 Vita는 앞의 계보에 나온 안트로포스와 에클레시아, 로고스와 조에의 명칭으로 옮겼다.",
          "324쪽의 typum factum 뒤에서 문장을 나누라는 Harvey의 각주 1 제안을 채택했다. secunda decade는 인쇄된 낱말을 유지하면서, 각주가 제안한 그리스어 수 표기 해석에 따라 열둘의 무리로 풀었다. 해당 문장의 구문과 숫자는 추가 대조 항목이다.",
          "누가복음 10:1에 대응하는 파송 인원은 인쇄된 70을 보존했다. 열두 사도에 일흔 명을 더하면 여든둘이 된다는 반론을 그대로 옮겼다.",
          "325쪽의 열두 사도가 그 목적으로 선택되었다는 말은 상대의 전제를 잠시 받아들이는 가정으로 읽었다. 같은 면 각주 1도 이 문장의 가정 관계를 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:320bfcc6c2c831c43ffffcb56f9dcf530d5726747f95660adef9620992a8a3b3",
              "sha256:d6e11305e7f6255fa73fc3242e6816eae49d4a41f033d952af31036def409e74"
            ],
            "text": "열두 사도가 안트로포스가 에클레시아와 함께 발출한 그 열두 아이온의 발출만을 나타내는 모형이라고 한다면, 그들의 말대로 로고스와 조에에게서 나온 나머지 열 아이온의 모형으로 다른 열 사도를 제시하게 하라. 더 젊어서 더 낮은 아이온들은 구원자가 사도들의 선택을 통해 드러내고, 더 오래되어 더 뛰어난 아이온들은 미리 드러내지 않는다는 것은 불합리하기 때문이다. 구원자는, 사도들을 통해 플레로마 안의 아이온들을 드러내려고 그들을 택했다면, 다른 열 사도도 택하고, 그들보다 앞서 또 다른 여덟도 택하여, 사도들의 수로 만든 모형을 통해 근원이며 첫째인 여덟 존재의 무리를 드러낼 수 있었기 때문이다. 열둘의 무리로도 그 모형을 드러낼 수 없다. 열두 사도 뒤에 우리 주님이 다른 일흔 명을 자신보다 앞서 보내셨다고 나오기 때문이다. 일흔은 여덟의 모형도, 열의 모형도, 서른의 모형도 될 수 없다. 그러면 무슨 이유로, 앞서 말했듯이, 더 낮은 아이온들은 사도들을 통해 드러나고, 그들을 생겨나게 한 더 뛰어난 아이온들은 미리 형상으로 나타나지 않는가? 열두 사도가 그들을 통해 열두 아이온의 수를 나타내려고 택함받은 것이라면, 일흔 명도 일흔 아이온의 모형으로 택함받았어야 한다. 그러니 아이온들이 서른이 아니라 여든둘 생겨났다고 말하게 하라. 플레로마 안의 아이온들을 모형으로 나타내려고 사도들을 택하는 이는, 일부의 모형은 만들고 다른 일부의 모형은 만들지 않을 리가 없다. 모든 사도를 통해 형상을 보존하고, 플레로마 안의 아이온들의 모형을 드러내려 했을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:00e8b30df2c4f9c799fcb1701c8f77ab7686daee00f396080944bc764ee561b9"
        ],
        "text": "열두 사도가 안트로포스가 에클레시아와 함께 발출한 그 열두 아이온의 발출만을 나타내는 모형이라고 한다면, 그들의 말대로 로고스와 조에에게서 나온 나머지 열 아이온의 모형으로 다른 열 사도를 제시하게 하라. 더 젊어서 더 낮은 아이온들은 구원자가 사도들의 선택을 통해 드러내고, 더 오래되어 더 뛰어난 아이온들은 미리 드러내지 않는다는 것은 불합리하기 때문이다. 구원자는, 사도들을 통해 플레로마 안의 아이온들을 드러내려고 그들을 택했다면, 다른 열 사도도 택하고, 그들보다 앞서 또 다른 여덟도 택하여, 사도들의 수로 만든 모형을 통해 근원이며 첫째인 여덟 존재의 무리를 드러낼 수 있었기 때문이다. 열둘의 무리로도 그 모형을 드러낼 수 없다. 열두 사도 뒤에 우리 주님이 다른 일흔 명을 자신보다 앞서 보내셨다고 나오기 때문이다. 일흔은 여덟의 모형도, 열의 모형도, 서른의 모형도 될 수 없다. 그러면 무슨 이유로, 앞서 말했듯이, 더 낮은 아이온들은 사도들을 통해 드러나고, 그들을 생겨나게 한 더 뛰어난 아이온들은 미리 형상으로 나타나지 않는가? 열두 사도가 그들을 통해 열두 아이온의 수를 나타내려고 택함받은 것이라면, 일흔 명도 일흔 아이온의 모형으로 택함받았어야 한다. 그러니 아이온들이 서른이 아니라 여든둘 생겨났다고 말하게 하라. 플레로마 안의 아이온들을 모형으로 나타내려고 사도들을 택하는 이는, 일부의 모형은 만들고 다른 일부의 모형은 만들지 않을 리가 없다. 모든 사도를 통해 형상을 보존하고, 플레로마 안의 아이온들의 모형을 드러내려 했을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:19c87e8e120807b6696fa393bcb91fd19efa6ced56a2e43be2fec42ae64d75a6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
      },
      "work_location": "2.h32.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:24e2499d9e22dd1bd87177227491fd5ddcbb04c246cdc0598a577c3770dd7187",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f91848d8e738464ed2081fe5d1c8cc23f83b7f44994f459591b3e62b02d5830c",
            "sha256:9fdd9a69dabab01e317e4707fedf8b110b81533f8209a769c6fe08a772e3b562"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:143c7d368dd3831938af5bed98a58a3a5da2af303ceb1ced1f96da5772bd808b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f8b5defee801e919fcc622ac0dde5f9a02bce6fedac5733d5b29180d8ba05e88"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103221.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              325,
              326
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 5절이며, 통상 인용 2권 21장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4d408138875385354afd0ab9518d06856241a7002e3f81f60b7d61b97e6c6a23",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24e2499d9e22dd1bd87177227491fd5ddcbb04c246cdc0598a577c3770dd7187",
            "source_revision_id": "sha256:143c7d368dd3831938af5bed98a58a3a5da2af303ceb1ced1f96da5772bd808b",
            "translation_revision_id": "sha256:f8b5defee801e919fcc622ac0dde5f9a02bce6fedac5733d5b29180d8ba05e88"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4253eae1d0deb03c7fdb5f50d272549a6a966e40d9a4c12383bb3e154b3ad518",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24e2499d9e22dd1bd87177227491fd5ddcbb04c246cdc0598a577c3770dd7187",
            "source_revision_id": "sha256:143c7d368dd3831938af5bed98a58a3a5da2af303ceb1ced1f96da5772bd808b",
            "translation_revision_id": "sha256:f8b5defee801e919fcc622ac0dde5f9a02bce6fedac5733d5b29180d8ba05e88"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4d408138875385354afd0ab9518d06856241a7002e3f81f60b7d61b97e6c6a23",
          "sha256:4253eae1d0deb03c7fdb5f50d272549a6a966e40d9a4c12383bb3e154b3ad518"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103221.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              325,
              326
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "attributed_author_in_source": "Hesiod",
            "explanation": "라틴어 대본 안에 보존된 그리스어 인용과 뒤의 라틴어 풀이를 각각 번역한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 325,
            "printed_text": "Αἱμυλίους τε λόγους καὶ ἐπίκλοπον ἦθος ἐς αὐτοὺς Κάτθετο",
            "printed_volume": 1,
            "type": "embedded_quotation_language"
          },
          {
            "evidence": "notes 2 and 4",
            "explanation": "판본이 라틴어 번역자의 설명으로 판단하는 괄호 문구를 보존하고 그 판단의 주체를 기록한다.",
            "printed_page": 325,
            "printed_texts": [
              "sicut Graeco sermone exprimitur",
              "ut hoc ipsum Latino sermone dicamus",
              "unde et Leto nuncupata est secundum Graeci sermonis significantiam, eo quod occulte homines commoveret"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "responsibility_assessment": "Harvey attributes these explanatory parenthetical additions to the ancient Latin translator",
            "type": "reported_translator_metatext"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "celet Demiurgum",
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "데미우르고스에게 감춘다는 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 326,
            "printed_text": "caelet Demiurgo [leg. celet Demiurgum]",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "W. Wigan Harvey",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "인쇄된 속격 형태를 유지하고 각주의 그리스어 설명을 따라 핀다로스를 통해서라는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 326,
            "printed_text": "sed et Pindari Lyrici",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_case_construction"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "어머니에게 자극받은 이들이라는 문맥으로 옮기고 각주의 낙인 관련 해석을 메모한다.",
            "printed_page": 326,
            "printed_text": "compuncti",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_figurative_participle"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 5절이며, 통상 인용 2권 21장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "084eca87ccbf59ce39974c72450725cc14dcb41430d24febfaadc99e7173f370",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n530.jpg",
            "page_key": "1:325",
            "printed_page": 325,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f91848d8e738464ed2081fe5d1c8cc23f83b7f44994f459591b3e62b02d5830c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed neque de Paulo quidem tacendum est, sed exigendum ab his, in cujus Aeonis typum Apostolus nobis traditus est: nisi forte in Salvatoris compositi eorum, qui et ex omnium collatione subsistit, quem et Omnia nuncupant, eo quod sit ex omnibus: de quo et Hesiodus poëta splendide significavit, Pandoram, id est Omnium munus, nominans eum, ob hoc quod ex omnibus optimum munus in eo sit collocatum. In quibus ratio haec est: Hermes (sicut Graeco sermone exprimitur) Αἱμυλίους τε λόγους καὶ ἐπίκλοπον ἦθος ἐς αὐτοὺς Κάτθετο, (ut hoc ipsum Latino sermone dicamus): Fraudulentiae, sive seductionis verba, et subinvolantes mores indidit eorum sensibus, ad seducendum stultos hominum, ut credant figmentis eorum. Mater enim, hoc est Leto, occulte commovit eos, (unde et Leto nuncupata est secundum Graeci sermonis significantiam, eo quod occulte homines commoveret,) nesciente",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "23b2cbd11eb3e3e337bb5570c079e3ede3a7c35133c03a091271842de7d2038b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n531.jpg",
            "page_key": "1:326",
            "printed_page": 326,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9fdd9a69dabab01e317e4707fedf8b110b81533f8209a769c6fe08a772e3b562",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Demiurgo, enuntiare profunda et inenarrabilia mysteria prurientibus aures. Et non solum per Hesiodum hoc operata est Mater eorum mysterium dici, sed et Pindari Lyrici sapienter valde, ut celet Demiurgum in Pelope, cujus caro in partes a Patre divisa est, et ab omnibus diis collecta, et allata, et compacta, Pandoram hoc modo significavit: ex qua et isti compuncti eadem secundum eos dicentes, ejusdem generis et spiritus sunt cum illis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:143c7d368dd3831938af5bed98a58a3a5da2af303ceb1ced1f96da5772bd808b",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed neque de Paulo quidem tacendum est, sed exigendum ab his, in cujus Aeonis typum Apostolus nobis traditus est: nisi forte in Salvatoris compositi eorum, qui et ex omnium collatione subsistit, quem et Omnia nuncupant, eo quod sit ex omnibus: de quo et Hesiodus poëta splendide significavit, Pandoram, id est Omnium munus, nominans eum, ob hoc quod ex omnibus optimum munus in eo sit collocatum. In quibus ratio haec est: Hermes (sicut Graeco sermone exprimitur) Αἱμυλίους τε λόγους καὶ ἐπίκλοπον ἦθος ἐς αὐτοὺς Κάτθετο, (ut hoc ipsum Latino sermone dicamus): Fraudulentiae, sive seductionis verba, et subinvolantes mores indidit eorum sensibus, ad seducendum stultos hominum, ut credant figmentis eorum. Mater enim, hoc est Leto, occulte commovit eos, (unde et Leto nuncupata est secundum Graeci sermonis significantiam, eo quod occulte homines commoveret,) nesciente Demiurgo, enuntiare profunda et inenarrabilia mysteria prurientibus aures. Et non solum per Hesiodum hoc operata est Mater eorum mysterium dici, sed et Pindari Lyrici sapienter valde, ut celet Demiurgum in Pelope, cujus caro in partes a Patre divisa est, et ab omnibus diis collecta, et allata, et compacta, Pandoram hoc modo significavit: ex qua et isti compuncti eadem secundum eos dicentes, ejusdem generis et spiritus sunt cum illis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bccb178eaae78b28dee763847aa8282b8903cf4c160c5ae8c4052e761cd37724",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 21장 2절이다. 바울은 어떤 아이온의 모형인지 물은 뒤, 모두가 보탠 구원자와 판도라의 이름을 연결하는 반어로 이어진다.",
          "라틴어 대본 안의 그리스어 구절과 그 뒤의 라틴어 풀이를 각각 옮겼다. 325쪽 각주 3은 헤시오도스의 시구가 기억에 따라 변형되어 인용되었다고 설명하며 비교 구절을 제시한다. 본문에 실린 그들 안에라는 복수 표현을 유지했다.",
          "그리스어와 라틴어로 표현한다는 두 괄호 및 레토의 이름을 풀이하는 괄호는 325쪽 각주 2와 4에서 Harvey가 라틴어 번역자의 설명으로 판단한 부분이다. 채택 대본의 문구를 보존하면서 그 판단의 주체를 기록했다.",
          "326쪽의 caelet Demiurgo [leg. celet Demiurgum]은 판본의 celet Demiurgum 교정을 채택하여 데미우르고스에게 감춘다는 뜻으로 옮겼다. Pindari Lyrici는 각주 2의 설명에 따라 핀다로스를 통해서라는 관계로 읽었다.",
          "펠롭스의 몸을 나눈 아버지는 그 신화 속 아버지이다. 이레네우스는 시인들의 이야기도 상대의 어머니가 전하게 했다는 반어를 사용한다.",
          "compuncti는 어머니에게 자극받은 이들이라는 문맥으로 풀었다. 326쪽 각주 4는 지짐이나 낙인의 비유와 앞의 의식 표현을 논의한다. 이 분사의 구체적 비유 범위는 추가 대조 항목이다.",
          "귀가 가려운 이들이라는 표현은 326쪽 각주 1이 디모데후서 4:3과 연결한다. 그리스어 인용의 언어와 고대 라틴어 풀이의 층도 원문 데이터에 표시했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f91848d8e738464ed2081fe5d1c8cc23f83b7f44994f459591b3e62b02d5830c",
              "sha256:9fdd9a69dabab01e317e4707fedf8b110b81533f8209a769c6fe08a772e3b562"
            ],
            "text": "바울에 대해서도 잠자코 있어서는 안 된다. 이 사도가 어떤 아이온의 모형으로 우리에게 주어졌는지, 그들에게 답을 요구해야 한다. 혹시 그들의 여러 요소로 이루어진 구원자의 모형이라고 하려는가? 그는 모든 존재가 함께 보탠 것으로 이루어졌으며, 모든 존재에게서 나왔으므로, 그들은 그를 만물이라고도 부른다. 시인 헤시오도스도 그에 대해 멋지게 표현하여, 그를 판도라, 곧 모두의 선물이라고 불렀다. 모두에게서 가장 좋은 선물이 그 안에 모였기 때문이다. 그 선물들에 관한 설명은 이렇다. 헤르메스는, (그리스어로 표현하면) “교활한 말들과 도둑 같은 품성을 그들 안에 심었다.” (이를 그대로 라틴어로 말하자면) “기만 또는 유혹의 말들과, 도둑 같은 행실을 그들의 정신에 넣었다.” 어리석은 사람들을 미혹하여 그들의 허구를 믿게 하려는 것이다. 어머니, 곧 레토가 그들을 몰래 움직였기 때문이다. (그래서 그리스어의 뜻을 따라 레토라고도 불렸는데, 몰래 사람들을 움직였기 때문이다.) 데미우르고스 몰래, 귀가 가려운 이들에게 깊고 말로 표현할 수 없는 신비를 알리게 했다. 그들의 어머니는 헤시오도스만을 통해 이 신비를 말하게 하지 않았고, 서정시인 핀다로스를 통해서도 매우 교묘하게, 데미우르고스에게 감추려 했다. 펠롭스의 이야기에서 그의 살은 아버지에게 여러 조각으로 나뉘었다가, 모든 신에게 수습되고 옮겨지고 한데 맞추어졌는데, 어머니는 이런 방식으로 판도라를 나타냈다. 이들도 그 어머니에게 자극받아, 그들이 말하는 대로 같은 말을 하니, 그들과 같은 종족이며 같은 영을 지닌다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:143c7d368dd3831938af5bed98a58a3a5da2af303ceb1ced1f96da5772bd808b"
        ],
        "text": "바울에 대해서도 잠자코 있어서는 안 된다. 이 사도가 어떤 아이온의 모형으로 우리에게 주어졌는지, 그들에게 답을 요구해야 한다. 혹시 그들의 여러 요소로 이루어진 구원자의 모형이라고 하려는가? 그는 모든 존재가 함께 보탠 것으로 이루어졌으며, 모든 존재에게서 나왔으므로, 그들은 그를 만물이라고도 부른다. 시인 헤시오도스도 그에 대해 멋지게 표현하여, 그를 판도라, 곧 모두의 선물이라고 불렀다. 모두에게서 가장 좋은 선물이 그 안에 모였기 때문이다. 그 선물들에 관한 설명은 이렇다. 헤르메스는, (그리스어로 표현하면) “교활한 말들과 도둑 같은 품성을 그들 안에 심었다.” (이를 그대로 라틴어로 말하자면) “기만 또는 유혹의 말들과, 도둑 같은 행실을 그들의 정신에 넣었다.” 어리석은 사람들을 미혹하여 그들의 허구를 믿게 하려는 것이다. 어머니, 곧 레토가 그들을 몰래 움직였기 때문이다. (그래서 그리스어의 뜻을 따라 레토라고도 불렸는데, 몰래 사람들을 움직였기 때문이다.) 데미우르고스 몰래, 귀가 가려운 이들에게 깊고 말로 표현할 수 없는 신비를 알리게 했다. 그들의 어머니는 헤시오도스만을 통해 이 신비를 말하게 하지 않았고, 서정시인 핀다로스를 통해서도 매우 교묘하게, 데미우르고스에게 감추려 했다. 펠롭스의 이야기에서 그의 살은 아버지에게 여러 조각으로 나뉘었다가, 모든 신에게 수습되고 옮겨지고 한데 맞추어졌는데, 어머니는 이런 방식으로 판도라를 나타냈다. 이들도 그 어머니에게 자극받아, 그들이 말하는 대로 같은 말을 하니, 그들과 같은 종족이며 같은 영을 지닌다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f8b5defee801e919fcc622ac0dde5f9a02bce6fedac5733d5b29180d8ba05e88",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
      },
      "work_location": "2.h32.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4d741567e10fc6d24b7697254bef1479cb5b2c9591509c04979b4b1c312fac1f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4a05d2f298558cf4bf8aa08d07c28f6fc8f1a70564726e64aa5d6a2792b381da",
            "sha256:b6a05fad05d76f11e5db29376e03bccdfa9ce4c01d0e338e5fa2f64deceaa65c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd77314ff5d459e93ebfcec8ab612d30f359a8e211e60009802a420c5e7b628a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:78b8d34232fb22f0792617c726fb73781391d4fffb11c3518acabbf5e2f307d9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              326,
              327
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 6절이며, 통상 인용 2권 22장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:352ca0af525df43d8d7e1c2d3c62deee8176511882900fc48e847213c6fc2d67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4d741567e10fc6d24b7697254bef1479cb5b2c9591509c04979b4b1c312fac1f",
            "source_revision_id": "sha256:cd77314ff5d459e93ebfcec8ab612d30f359a8e211e60009802a420c5e7b628a",
            "translation_revision_id": "sha256:78b8d34232fb22f0792617c726fb73781391d4fffb11c3518acabbf5e2f307d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:32e88d238939bec61352e2eb1f03f836cdde9146edf584ea29403f0c1f15e55e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4d741567e10fc6d24b7697254bef1479cb5b2c9591509c04979b4b1c312fac1f",
            "source_revision_id": "sha256:cd77314ff5d459e93ebfcec8ab612d30f359a8e211e60009802a420c5e7b628a",
            "translation_revision_id": "sha256:78b8d34232fb22f0792617c726fb73781391d4fffb11c3518acabbf5e2f307d9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:352ca0af525df43d8d7e1c2d3c62deee8176511882900fc48e847213c6fc2d67",
          "sha256:32e88d238939bec61352e2eb1f03f836cdde9146edf584ea29403f0c1f15e55e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              326,
              327
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "즉시라는 인쇄 부사를 유지했다.",
            "printed_page": 326,
            "printed_text": "statim",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_adverb"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "침묵하는 서른 아이온이라는 인쇄 구문을 유지한다.",
            "printed_page": 326,
            "printed_text": "tacitos Aeones eorum triginta",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_silent_aeons"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 61:2",
            "explanation": "주의 해를 세례 후 한 해의 선포 기간에 연결하는 해석을 상대 집단에 귀속한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_pages": [
              326,
              327
            ],
            "printed_text": "Vocare annum Domini acceptum, et diem retributionis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 6절이며, 통상 인용 2권 22장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "23b2cbd11eb3e3e337bb5570c079e3ede3a7c35133c03a091271842de7d2038b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n531.jpg",
            "page_key": "1:326",
            "printed_page": 326,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4a05d2f298558cf4bf8aa08d07c28f6fc8f1a70564726e64aa5d6a2792b381da",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia autem et tricenarius numerus eorum omnis excidit secundum eos, aliquando quidem paucis, aliquando autem plurimis Aeonibus statim in Pleromate inventis, ostendimus. Non ergo triginta Aeones sunt, nec ob hoc Salvator triginta annorum exsistens venit ad baptismum, ut ostenderet tacitos Aeones eorum triginta: alioquin ipsum primum erunt discernentes et ejicientes de Pleromate omnium. Duodecimo autem mense dicunt eum passum, ut sit anno uno post baptismum praedicans, et ex propheta tentant hoc ipsum confirmare (scriptum est enim: Vocare annum Domini acceptum, et diem retributionis) vere caecutientes, qui profunda Bythi adinvenisse se dicunt, et non intelligentes ab",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8de0f5e2ef23d8fbb8f1f20bb752db9e8be80610a2e2d8a4edea8f46cf499efe",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n532.jpg",
            "page_key": "1:327",
            "printed_page": 327,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b6a05fad05d76f11e5db29376e03bccdfa9ce4c01d0e338e5fa2f64deceaa65c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Esaia dictum annum Domini acceptabilem, nec diem retributionis. Neque enim de die, quae duodecim horarum habet spatium, dictum est in propheta; nec de anno duodecim mensium habente mensuram. Quia enim prophetae in parabolis et allegoriis, et non secundum sonum ipsarum dictionum plurima dixerunt, et ipsi confitentur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cd77314ff5d459e93ebfcec8ab612d30f359a8e211e60009802a420c5e7b628a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quia autem et tricenarius numerus eorum omnis excidit secundum eos, aliquando quidem paucis, aliquando autem plurimis Aeonibus statim in Pleromate inventis, ostendimus. Non ergo triginta Aeones sunt, nec ob hoc Salvator triginta annorum exsistens venit ad baptismum, ut ostenderet tacitos Aeones eorum triginta: alioquin ipsum primum erunt discernentes et ejicientes de Pleromate omnium. Duodecimo autem mense dicunt eum passum, ut sit anno uno post baptismum praedicans, et ex propheta tentant hoc ipsum confirmare (scriptum est enim: Vocare annum Domini acceptum, et diem retributionis) vere caecutientes, qui profunda Bythi adinvenisse se dicunt, et non intelligentes ab Esaia dictum annum Domini acceptabilem, nec diem retributionis. Neque enim de die, quae duodecim horarum habet spatium, dictum est in propheta; nec de anno duodecim mensium habente mensuram. Quia enim prophetae in parabolis et allegoriis, et non secundum sonum ipsarum dictionum plurima dixerunt, et ipsi confitentur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2c931f9bc7885dae5194285057957b14b2d12fb464c5adcc9fe1800a29b4af0b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 22장 1절이다. 서른이라는 아이온의 수를 검토한 결론에서 세례 당시 서른 살과 선포 기간의 해석으로 이어진다.",
          "326쪽의 statim과 tacitos는 각각 곧바로와 침묵하는으로 옮겼다. 각주 5와 6에는 다른 그리스어 이해나 구문의 가능성이 논의되지만 인쇄 독법을 유지했다.",
          "이사야 61:2에 대응하는 주께서 받아들이시는 해와 보응의 날이라는 인용을 보존했다. 이를 세례 후 한 해의 선포 기간과 연결하는 것은 상대의 해석으로 보고된다.",
          "열두 시간의 날, 열두 달의 해, 말의 소리대로 이해하는 것과 비유·알레고리로 이해하는 것의 구별을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4a05d2f298558cf4bf8aa08d07c28f6fc8f1a70564726e64aa5d6a2792b381da",
              "sha256:b6a05fad05d76f11e5db29376e03bccdfa9ce4c01d0e338e5fa2f64deceaa65c"
            ],
            "text": "그들 자신의 설명에 따라 서른이라는 수가 완전히 무너진다는 것은 이미 밝혔다. 어떤 때에는 너무 적고, 어떤 때에는 너무 많은 아이온들이 곧바로 플레로마 안에서 발견되기 때문이다. 그러므로 아이온들이 서른인 것도 아니며, 그들의 침묵하는 서른 아이온을 드러내려고 구원자가 서른 살에 세례받으러 온 것도 아니다. 그렇게 말하면 무엇보다 구원자 자신부터 만물의 플레로마에서 떼어 내어 쫓아내게 될 것이다. 그들은 구원자가 열두째 달에 수난을 겪었다고 하여, 세례 후 한 해 동안 선포한 것으로 만들고, 예언자의 말에서 이를 입증하려 한다. 이렇게 기록되어 있기 때문이다. “주께서 받아들이시는 해와 보응의 날을 선포하라.” 뷔토스의 깊은 곳을 알아냈다고 말하면서, 이사야가 말한 주께서 받아들이시는 해도, 보응의 날도 이해하지 못하니, 참으로 눈먼 이들이다. 예언자는 열두 시간 길이의 날에 관해 말하지 않았으며, 열두 달 길이의 해에 관해 말하지도 않았다. 예언자들이 많은 것을 비유와 알레고리로 말했으며, 말 자체의 소리대로 말하지 않았다는 것은 그들 스스로도 인정하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd77314ff5d459e93ebfcec8ab612d30f359a8e211e60009802a420c5e7b628a"
        ],
        "text": "그들 자신의 설명에 따라 서른이라는 수가 완전히 무너진다는 것은 이미 밝혔다. 어떤 때에는 너무 적고, 어떤 때에는 너무 많은 아이온들이 곧바로 플레로마 안에서 발견되기 때문이다. 그러므로 아이온들이 서른인 것도 아니며, 그들의 침묵하는 서른 아이온을 드러내려고 구원자가 서른 살에 세례받으러 온 것도 아니다. 그렇게 말하면 무엇보다 구원자 자신부터 만물의 플레로마에서 떼어 내어 쫓아내게 될 것이다. 그들은 구원자가 열두째 달에 수난을 겪었다고 하여, 세례 후 한 해 동안 선포한 것으로 만들고, 예언자의 말에서 이를 입증하려 한다. 이렇게 기록되어 있기 때문이다. “주께서 받아들이시는 해와 보응의 날을 선포하라.” 뷔토스의 깊은 곳을 알아냈다고 말하면서, 이사야가 말한 주께서 받아들이시는 해도, 보응의 날도 이해하지 못하니, 참으로 눈먼 이들이다. 예언자는 열두 시간 길이의 날에 관해 말하지 않았으며, 열두 달 길이의 해에 관해 말하지도 않았다. 예언자들이 많은 것을 비유와 알레고리로 말했으며, 말 자체의 소리대로 말하지 않았다는 것은 그들 스스로도 인정하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:78b8d34232fb22f0792617c726fb73781391d4fffb11c3518acabbf5e2f307d9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
      },
      "work_location": "2.h32.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:40bcc2f7e01fe8001c3479a876bff3e202cbb647a4419d040e0f6e5acc1cf739",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cf7e60cb8b793d9f77fe47464bee4afd2e0d267e12bbf7c0d59e2bf217e47bbe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:58cd7b5e190bba9c53c353cf661b10161d0b6a7ad6be435af222a398cca3fd65"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5bd669e9890d02135f9855517d6db313c8ef09b86d0c1f06c6063347bc558bdb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 32장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              327
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 7절이며, 통상 인용 2권 22장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e486846df1b5b928ea474ebb01bee638eaab6b591a6c24d3673ab57beb682ece",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40bcc2f7e01fe8001c3479a876bff3e202cbb647a4419d040e0f6e5acc1cf739",
            "source_revision_id": "sha256:58cd7b5e190bba9c53c353cf661b10161d0b6a7ad6be435af222a398cca3fd65",
            "translation_revision_id": "sha256:5bd669e9890d02135f9855517d6db313c8ef09b86d0c1f06c6063347bc558bdb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5f0207ff8c75e09feedb1d50d3cb518ac3b237250365fe7796f06e1e00b660d6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40bcc2f7e01fe8001c3479a876bff3e202cbb647a4419d040e0f6e5acc1cf739",
            "source_revision_id": "sha256:58cd7b5e190bba9c53c353cf661b10161d0b6a7ad6be435af222a398cca3fd65",
            "translation_revision_id": "sha256:5bd669e9890d02135f9855517d6db313c8ef09b86d0c1f06c6063347bc558bdb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e486846df1b5b928ea474ebb01bee638eaab6b591a6c24d3673ab57beb682ece",
          "sha256:5f0207ff8c75e09feedb1d50d3cb518ac3b237250365fe7796f06e1e00b660d6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h32-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              327
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 61:2",
              "Romans 8:36"
            ],
            "explanation": "해와 날을 믿음과 박해의 전체 기간으로 풀이하는 것은 이레네우스 자신의 해석이다.",
            "printed_page": 327,
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_scripture_interpretation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 5:45",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "좋은 이들과 악한 이들의 순서 및 의로운 이들과 불의한 이들의 병렬을 보존한다.",
            "printed_page": 327,
            "printed_text": "solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 5:12",
            "printed_page": 327,
            "printed_text": "cum cithara et psalterio bibunt, opera autem Domini non intendunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "바울을 사도로 지목하고 로마인들에게 보낸 편지의 인용을 소개하는 저자의 귀속을 기록한다.",
            "named_author": "Paul",
            "named_work": "Letter to the Romans",
            "printed_page": 327,
            "printed_text": "et a Paulo ... Apostolus memor scripturae, in epistola quae est ad Romanos ait",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_authorship"
          },
          {
            "adopted_text": "XII",
            "comparison_text": "x1",
            "explanation": "비교 전사의 숫자를 인쇄된 12시간으로 바로잡았다.",
            "printed_page": 327,
            "printed_volume": 1,
            "type": "ocr_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 32장 7절이며, 통상 인용 2권 22장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8de0f5e2ef23d8fbb8f1f20bb752db9e8be80610a2e2d8a4edea8f46cf499efe",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n532.jpg",
            "page_key": "1:327",
            "printed_page": 327,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cf7e60cb8b793d9f77fe47464bee4afd2e0d267e12bbf7c0d59e2bf217e47bbe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dies ergo retributionis dictus est, in quo retribuet Dominus unicuique secundum opera sua, hoc est, Judicium. Annus autem Domini acceptabilis, tempus hoc, in quo vocantur ab eo hi qui credunt ei, et acceptabiles fiunt Deo: hoc est, omne ab adventu ejus tempus usque ad consummationem, in quo, ut fructus, eos qui salvantur acquirit. Sequitur enim secundum dictionem prophetae annum dies retributionis, et erit mentitus propheta, si anno tantummodo Dominus praedicavit, et de eo dicit. Ubi est enim dies retributionis? transivit enim annus, et nondum dies retributionis est; sed adhuc solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Et persecutionem quidem patiuntur justi, et affliguntur, et occiduntur; in abundantia autem sunt peccatores, et cum cithara et psalterio bibunt, opera autem Domini non intendunt. Debent autem secundum dictionem copulari, et sequens esse anno dies retributionis. Dictum est enim, vocare annum Domini acceptum, et diem retributionis. Bene itaque intelligitur tempus hoc in quo vocantur et salvantur a Domino, annus Domini acceptus: quem subsequitur dies retributionis, id est, judicium. Et non solum autem annus tempus hoc dicitur; sed et dies nominatur, et a propheta, et a Paulo: in quibus et Apostolus memor scripturae, in epistola quae est ad Romanos ait: Sicut scriptum est, Propter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Nunc autem tota die pro omni hoc tempore dictum est, in quo persecutionem patimur, et ut oves occidimur. Sicut ergo dies haec non illam quae in XII horis substitit, significat, sed omne tempus in quo patiuntur et interficiuntur propter Christum credentes ei; ita et illic annus, non qui est ex duodecim mensibus dicitur, sed omne fidei tempus, in quo audientes praedicationem credunt homines, et acceptabiles Domino fiunt, qui se ei copulant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:58cd7b5e190bba9c53c353cf661b10161d0b6a7ad6be435af222a398cca3fd65",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Dies ergo retributionis dictus est, in quo retribuet Dominus unicuique secundum opera sua, hoc est, Judicium. Annus autem Domini acceptabilis, tempus hoc, in quo vocantur ab eo hi qui credunt ei, et acceptabiles fiunt Deo: hoc est, omne ab adventu ejus tempus usque ad consummationem, in quo, ut fructus, eos qui salvantur acquirit. Sequitur enim secundum dictionem prophetae annum dies retributionis, et erit mentitus propheta, si anno tantummodo Dominus praedicavit, et de eo dicit. Ubi est enim dies retributionis? transivit enim annus, et nondum dies retributionis est; sed adhuc solem suum oriri facit super bonos et malos, et pluit super justos et injustos. Et persecutionem quidem patiuntur justi, et affliguntur, et occiduntur; in abundantia autem sunt peccatores, et cum cithara et psalterio bibunt, opera autem Domini non intendunt. Debent autem secundum dictionem copulari, et sequens esse anno dies retributionis. Dictum est enim, vocare annum Domini acceptum, et diem retributionis. Bene itaque intelligitur tempus hoc in quo vocantur et salvantur a Domino, annus Domini acceptus: quem subsequitur dies retributionis, id est, judicium. Et non solum autem annus tempus hoc dicitur; sed et dies nominatur, et a propheta, et a Paulo: in quibus et Apostolus memor scripturae, in epistola quae est ad Romanos ait: Sicut scriptum est, Propter te morte afficimur tota die, aestimati sumus ut oves occisionis. Nunc autem tota die pro omni hoc tempore dictum est, in quo persecutionem patimur, et ut oves occidimur. Sicut ergo dies haec non illam quae in XII horis substitit, significat, sed omne tempus in quo patiuntur et interficiuntur propter Christum credentes ei; ita et illic annus, non qui est ex duodecim mensibus dicitur, sed omne fidei tempus, in quo audientes praedicationem credunt homines, et acceptabiles Domino fiunt, qui se ei copulant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "50b92ef8a29b000f06ca29f5f8ef101472ce1d5f8dc1793fba302a0c28485d07",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 22장 2절이다. 주께서 받아들이시는 해를 그리스도의 오심부터 완성까지의 구원 기간으로, 보응의 날을 심판으로 읽는 것은 이레네우스 자신의 해석이다.",
          "마태복음 5:45를 인용할 때 좋은 이들, 악한 이들의 순서를 보존했다. 327쪽 각주 2도 이 순서를 시리아어 역본과 비교한다.",
          "키타라와 프살테리온은 이사야 5:12에 대응하는 인용에 등장하는 두 현악기의 이름이다. 마시면서 주님의 일들을 살피지 않는다는 대본의 표현을 유지했다.",
          "바울을 사도로 지목하며 로마인들에게 보낸 편지의 인용을 소개하는 문장을 저자의 귀속으로 기록했다. 로마서 8:36의 온종일이라는 말을 박해의 전체 기간으로 풀이한다.",
          "인쇄된 XII는 열두 시간으로 옮겼다. 날과 해가 각각 믿음과 박해의 전체 기간을 가리킨다는 논증의 두 층을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cf7e60cb8b793d9f77fe47464bee4afd2e0d267e12bbf7c0d59e2bf217e47bbe"
            ],
            "text": "주님이 각자에게 행위에 따라 갚으실 때를 보응의 날이라 했으니, 곧 심판이다. 주께서 받아들이시는 해는 그분을 믿는 이들이 그분에게 부름받고 하나님에게 받아들여지는 지금 이때이다. 곧 그분이 오신 때부터 완성에 이르기까지의 모든 시간이며, 그동안 그분은 구원받는 이들을 열매로 얻으신다. 예언자의 표현에 따르면, 그 해 뒤에 보응의 날이 오기 때문이다. 주님이 한 해만 선포하셨고, 예언자가 그 해를 가리킨 것이라면, 그 예언자는 거짓말을 한 셈이다. 보응의 날이 어디 있는가? 그 해는 지났는데 보응의 날은 아직 오지 않았다. 여전히 “좋은 이들과 악한 이들 위에 자신의 해가 떠오르게 하시며, 의로운 이들과 불의한 이들 위에 비를 내리신다.” 의로운 이들은 박해받고 괴로움을 당하며 죽임을 당한다. 죄인들은 풍요롭게 살며, “키타라와 프살테리온을 곁들여 마시면서, 주님의 일들을 살피지 않는다.” 그 표현에 따르면 둘은 함께 연결되어야 하고, 보응의 날이 그 해를 뒤따라야 한다. 이렇게 말했기 때문이다. “주께서 받아들이시는 해와 보응의 날을 선포하라.” 주님에게 부름받고 구원받는 지금 이때를 주께서 받아들이시는 해라고 이해하는 것이 옳다. 그 뒤에 보응의 날, 곧 심판이 따른다. 이때는 해라고만 불리는 것이 아니라, 예언자와 바울에 의해 날이라고도 불린다. 이와 관련하여 사도도 성경을 기억하고, 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “기록된 대로, 당신 때문에 우리는 온종일 죽임을 당하며, 도살될 양처럼 여겨졌습니다.” 여기서 온종일이라는 말은, 우리가 박해를 받고 양처럼 죽임을 당하는 이 모든 시간을 가리킨다. 이 날이 열두 시간으로 이루어진 날을 뜻하지 않고, 그리스도를 믿는 이들이 그분 때문에 수난을 겪고 죽임을 당하는 모든 시간을 뜻하듯이, 거기서 말하는 해도 열두 달로 이루어진 해가 아니라, 믿음의 모든 시간이다. 그동안 사람들은 선포를 듣고 믿으며, 그분과 자신을 결합하는 이들은 주님에게 받아들여진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:58cd7b5e190bba9c53c353cf661b10161d0b6a7ad6be435af222a398cca3fd65"
        ],
        "text": "주님이 각자에게 행위에 따라 갚으실 때를 보응의 날이라 했으니, 곧 심판이다. 주께서 받아들이시는 해는 그분을 믿는 이들이 그분에게 부름받고 하나님에게 받아들여지는 지금 이때이다. 곧 그분이 오신 때부터 완성에 이르기까지의 모든 시간이며, 그동안 그분은 구원받는 이들을 열매로 얻으신다. 예언자의 표현에 따르면, 그 해 뒤에 보응의 날이 오기 때문이다. 주님이 한 해만 선포하셨고, 예언자가 그 해를 가리킨 것이라면, 그 예언자는 거짓말을 한 셈이다. 보응의 날이 어디 있는가? 그 해는 지났는데 보응의 날은 아직 오지 않았다. 여전히 “좋은 이들과 악한 이들 위에 자신의 해가 떠오르게 하시며, 의로운 이들과 불의한 이들 위에 비를 내리신다.” 의로운 이들은 박해받고 괴로움을 당하며 죽임을 당한다. 죄인들은 풍요롭게 살며, “키타라와 프살테리온을 곁들여 마시면서, 주님의 일들을 살피지 않는다.” 그 표현에 따르면 둘은 함께 연결되어야 하고, 보응의 날이 그 해를 뒤따라야 한다. 이렇게 말했기 때문이다. “주께서 받아들이시는 해와 보응의 날을 선포하라.” 주님에게 부름받고 구원받는 지금 이때를 주께서 받아들이시는 해라고 이해하는 것이 옳다. 그 뒤에 보응의 날, 곧 심판이 따른다. 이때는 해라고만 불리는 것이 아니라, 예언자와 바울에 의해 날이라고도 불린다. 이와 관련하여 사도도 성경을 기억하고, 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “기록된 대로, 당신 때문에 우리는 온종일 죽임을 당하며, 도살될 양처럼 여겨졌습니다.” 여기서 온종일이라는 말은, 우리가 박해를 받고 양처럼 죽임을 당하는 이 모든 시간을 가리킨다. 이 날이 열두 시간으로 이루어진 날을 뜻하지 않고, 그리스도를 믿는 이들이 그분 때문에 수난을 겪고 죽임을 당하는 모든 시간을 뜻하듯이, 거기서 말하는 해도 열두 달로 이루어진 해가 아니라, 믿음의 모든 시간이다. 그동안 사람들은 선포를 듣고 믿으며, 그분과 자신을 결합하는 이들은 주님에게 받아들여진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5bd669e9890d02135f9855517d6db313c8ef09b86d0c1f06c6063347bc558bdb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
      },
      "work_location": "2.h32.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-32:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b3c03600a2672537cffb2d8eba3c270bd8bde82dc45a9b208ede350711bd8f4d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5b8dcd29c3ea1f9d6aa6514449161d705abc7921c81bbf5058f7a14b362ebdd",
            "sha256:57537a758a1d168a8c66187bf31c20a3db4f80c44da560796c23f4ba021b585c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:703e2b22b8f787712056a32b381a4638852fe921fdba123903eea40142993254"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1bb8ffe555033c17ff9f9471d7de41113efa9dfc20df0111c398326ce52aeb62"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 33장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              328,
              329
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 1절이며, 통상 인용 2권 22장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f3bf4869bdde2b5288f4de6a5234285024615b1fea8e7f708fe0b94455a0232a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b3c03600a2672537cffb2d8eba3c270bd8bde82dc45a9b208ede350711bd8f4d",
            "source_revision_id": "sha256:703e2b22b8f787712056a32b381a4638852fe921fdba123903eea40142993254",
            "translation_revision_id": "sha256:1bb8ffe555033c17ff9f9471d7de41113efa9dfc20df0111c398326ce52aeb62"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:981af8c114f89abd47196252fb95e52d4579681876c8a545fcce604923429f6a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b3c03600a2672537cffb2d8eba3c270bd8bde82dc45a9b208ede350711bd8f4d",
            "source_revision_id": "sha256:703e2b22b8f787712056a32b381a4638852fe921fdba123903eea40142993254",
            "translation_revision_id": "sha256:1bb8ffe555033c17ff9f9471d7de41113efa9dfc20df0111c398326ce52aeb62"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f3bf4869bdde2b5288f4de6a5234285024615b1fea8e7f708fe0b94455a0232a",
          "sha256:981af8c114f89abd47196252fb95e52d4579681876c8a545fcce604923429f6a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              328,
              329
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "John 2:23",
            "explanation": "요한을 주님의 제자로 지목하여 복음서 인용의 기록자로 소개하는 진술을 보존한다.",
            "named_author": "John, disciple of the Lord",
            "printed_page": 328,
            "printed_text": "sicut Johannes Domini discipulus meminit",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_authorship"
          },
          {
            "explanation": "치유받은 아들을 백부장의 아들로 부르는 대본의 호칭을 유지한다.",
            "printed_margin_cross_reference": "John 4:50",
            "printed_page": 328,
            "printed_text": "filium centurionis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_character_designation"
          },
          {
            "explanation": "두 번째 절기를 유월절로 읽고 세 차례의 유월절과 다음 날의 수난을 연결하는 것은 저자의 연대 서술이다.",
            "printed_pages": [
              328,
              329
            ],
            "printed_texts": [
              "secunda vice ... diem festum Paschae",
              "tria haec Paschae tempora",
              "manducans pascha, et sequenti die passus"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_chronology_claim"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "각주의 설명을 따라 해석으로 옮긴다.",
            "printed_page": 329,
            "printed_text": "absolutio",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_interpretation_term"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 1절이며, 통상 인용 2권 22장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "05728594cb622701e992b6a3f7caba53118dd8b53ff4605c398cbede5eb17b23",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n533.jpg",
            "page_key": "1:328",
            "printed_page": 328,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a5b8dcd29c3ea1f9d6aa6514449161d705abc7921c81bbf5058f7a14b362ebdd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Est autem valde admirari, quonam modo profunda Dei adinvenisse se dicentes, non scrutati sunt in Evangeliis, quoties secundum tempus Paschae Dominus post baptisma ascenderit in Hierusalem, secundum quod moris erat Judaeis ex omni regione, omni anno, tempore hoc convenire in Hierusalem, et illic diem festum Paschae celebrare. Et primum quidem ut fecit vinum ex aqua in Cana Galilaeae, ascendit in diem festum Paschae; quando et scriptum est: Quia multi crediderunt in eum, videntes signa quae faciebat, sicut Johannes Domini discipulus meminit. Dehinc iterum subtrahens se invenitur in Samaria, quando et cum Samaritana disputabat; et filium centurionis absens verbo curavit, dicens: Vade, filius tuus vivit. Et post haec iterum secunda vice ascendit in diem festum Paschae in Hierusalem, quando",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5c885430cdf6fbea17589ea0a884bf4818ba8d42af4ba9e0e2bb14affab70753",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n534.jpg",
            "page_key": "1:329",
            "printed_page": 329,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:57537a758a1d168a8c66187bf31c20a3db4f80c44da560796c23f4ba021b585c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "paralyticum, qui juxta natatoriam jacebat XXXVIII annos, curavit, jubens ut surgeret et auferret grabbatum suum, et iret: et iterum inde secedens trans mare Tiberiadis, ubi et cum multa turba eum fuisset secuta, de quinque panibus satiavit omnem illam multitudinem, et superaverunt duodecim cophini fragmentorum. Deinde cum Lazarum suscitasset ex mortuis, et insidiae fierent a Pharisaeis, secedit in Ephrem civitatem: et inde ante sex dies Paschae veniens in Bethaniam scribitur, et de Bethania ascendens in Hierosolymam, et manducans pascha, et sequenti die passus. Quoniam autem tria haec Paschae tempora non sunt unus annus, omnis quilibet confitebitur. Et ipsum autem mensem in quo Pascha celebratur, in quo et passus est Dominus, non duodecimum sed primum esse, qui omnia se scire jactant, si nesciunt, a Moyse possunt discere. Falsa ergo ostensa est et anni et duodecimi mensis absolutio eorum, et debent aut absolutionem suam, aut Evangelium reprobare: alioquin quomodo uno anno tantum Dominus praedicavit?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:703e2b22b8f787712056a32b381a4638852fe921fdba123903eea40142993254",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Est autem valde admirari, quonam modo profunda Dei adinvenisse se dicentes, non scrutati sunt in Evangeliis, quoties secundum tempus Paschae Dominus post baptisma ascenderit in Hierusalem, secundum quod moris erat Judaeis ex omni regione, omni anno, tempore hoc convenire in Hierusalem, et illic diem festum Paschae celebrare. Et primum quidem ut fecit vinum ex aqua in Cana Galilaeae, ascendit in diem festum Paschae; quando et scriptum est: Quia multi crediderunt in eum, videntes signa quae faciebat, sicut Johannes Domini discipulus meminit. Dehinc iterum subtrahens se invenitur in Samaria, quando et cum Samaritana disputabat; et filium centurionis absens verbo curavit, dicens: Vade, filius tuus vivit. Et post haec iterum secunda vice ascendit in diem festum Paschae in Hierusalem, quando paralyticum, qui juxta natatoriam jacebat XXXVIII annos, curavit, jubens ut surgeret et auferret grabbatum suum, et iret: et iterum inde secedens trans mare Tiberiadis, ubi et cum multa turba eum fuisset secuta, de quinque panibus satiavit omnem illam multitudinem, et superaverunt duodecim cophini fragmentorum. Deinde cum Lazarum suscitasset ex mortuis, et insidiae fierent a Pharisaeis, secedit in Ephrem civitatem: et inde ante sex dies Paschae veniens in Bethaniam scribitur, et de Bethania ascendens in Hierosolymam, et manducans pascha, et sequenti die passus. Quoniam autem tria haec Paschae tempora non sunt unus annus, omnis quilibet confitebitur. Et ipsum autem mensem in quo Pascha celebratur, in quo et passus est Dominus, non duodecimum sed primum esse, qui omnia se scire jactant, si nesciunt, a Moyse possunt discere. Falsa ergo ostensa est et anni et duodecimi mensis absolutio eorum, et debent aut absolutionem suam, aut Evangelium reprobare: alioquin quomodo uno anno tantum Dominus praedicavit?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1ad74c352cdca2c8cb5003e4ead01e1d15c2843a010dd15a08ca6611df0df090",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 33장 1절은 통상 22장 3절이다. 여러 유월절 방문을 세어 한 해의 선포라는 주장을 반박한다. 세 차례라는 본문의 수를 보존했다.",
          "요한을 주님의 제자이자 인용을 기록한 이로 소개한다. 요한복음 2:23의 표징을 보고 믿었다는 문장과 저자의 귀속을 함께 기록했다.",
          "328쪽의 filium centurionis를 따라 치유받은 이를 백부장의 아들로 옮겼다. 인쇄 난외는 가라, 네 아들이 살아 있다는 인용을 요한복음 4:50으로 연결한다.",
          "두 번째 예루살렘 방문의 절기도 유월절로 읽는 것은 이레네우스의 연대 서술이다. 328-329쪽 각주는 이 연결에 대한 편집자들의 논의를 담고 있다.",
          "유월절 엿새 전에 베타니아에 왔다는 인용, 유월절 음식을 먹은 다음 날 수난을 겪었다는 서술, 유월절이 첫째 달이라는 논증을 구별했다.",
          "absolutio는 해석으로 옮겼다. 329쪽 각주 1도 interpretatio라는 말로 풀이한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5b8dcd29c3ea1f9d6aa6514449161d705abc7921c81bbf5058f7a14b362ebdd",
              "sha256:57537a758a1d168a8c66187bf31c20a3db4f80c44da560796c23f4ba021b585c"
            ],
            "text": "참으로 놀라운 일이다. 하나님의 깊은 것들을 알아냈다고 말하면서, 주님이 세례 후 유월절 무렵에 몇 번이나 예루살렘으로 올라가셨는지, 어떻게 복음서에서 살펴보지 않았는가? 모든 지역의 유대인들은 해마다 이때에 예루살렘에 모여, 거기서 유월절 축제를 지키는 관습이 있었다. 주님은 먼저 갈릴래아 가나에서 물을 포도주로 만드신 뒤, 유월절 축제에 올라가셨다. 그때의 일은 이렇게 기록되어 있다. “그분이 행하시는 표징들을 보고, 많은 이들이 그분을 믿었다.” 주님의 제자 요한이 기록한 대로이다. 그 뒤 다시 물러나 사마리아에 계셨다고 나오며, 그때 사마리아 여자와 말씀을 나누셨다. 백부장의 아들도 멀리서 말씀으로 고치시며 이르셨다. “가라. 네 아들이 살아 있다.” 이후 다시 두 번째로 예루살렘의 유월절 축제에 올라가셨다. 그때 못 곁에 서른여덟 해 동안 누워 있던 중풍병자를 고치시고, 일어나 자기 요를 들고 가라고 명하셨다. 다시 그곳을 떠나 티베리아스 바다 건너편으로 가셨을 때, 많은 무리가 그분을 따라왔으므로, 빵 다섯 개로 그 무리를 모두 배불리 먹이셨고, 남은 조각이 열두 광주리나 되었다. 그 뒤 죽은 이들 가운데서 나사로를 일으키셨는데, 바리새인들이 음모를 꾸미자, 에프렘이라는 도시로 물러나셨다. 거기서 유월절 엿새 전에 베타니아로 오셨다고 기록되어 있다. 베타니아에서 예루살렘으로 올라가 유월절 음식을 드시고, 다음 날 수난을 겪으셨다. 이 세 차례의 유월절이 한 해 안에 들지 않는다는 것은 누구나 인정할 것이다. 유월절을 지키며 주님도 수난을 겪으신 그 달이 열두째 달이 아니라 첫째 달이라는 사실을, 모든 것을 안다고 자랑하는 이들이 모른다면, 모세에게서 배울 수 있다. 그러므로 한 해와 열두째 달에 관한 그들의 해석은 거짓으로 드러났다. 그들은 자기들의 해석이나 복음서 가운데 하나를 버려야 한다. 그렇지 않다면 주님이 어떻게 한 해만 선포하셨겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:703e2b22b8f787712056a32b381a4638852fe921fdba123903eea40142993254"
        ],
        "text": "참으로 놀라운 일이다. 하나님의 깊은 것들을 알아냈다고 말하면서, 주님이 세례 후 유월절 무렵에 몇 번이나 예루살렘으로 올라가셨는지, 어떻게 복음서에서 살펴보지 않았는가? 모든 지역의 유대인들은 해마다 이때에 예루살렘에 모여, 거기서 유월절 축제를 지키는 관습이 있었다. 주님은 먼저 갈릴래아 가나에서 물을 포도주로 만드신 뒤, 유월절 축제에 올라가셨다. 그때의 일은 이렇게 기록되어 있다. “그분이 행하시는 표징들을 보고, 많은 이들이 그분을 믿었다.” 주님의 제자 요한이 기록한 대로이다. 그 뒤 다시 물러나 사마리아에 계셨다고 나오며, 그때 사마리아 여자와 말씀을 나누셨다. 백부장의 아들도 멀리서 말씀으로 고치시며 이르셨다. “가라. 네 아들이 살아 있다.” 이후 다시 두 번째로 예루살렘의 유월절 축제에 올라가셨다. 그때 못 곁에 서른여덟 해 동안 누워 있던 중풍병자를 고치시고, 일어나 자기 요를 들고 가라고 명하셨다. 다시 그곳을 떠나 티베리아스 바다 건너편으로 가셨을 때, 많은 무리가 그분을 따라왔으므로, 빵 다섯 개로 그 무리를 모두 배불리 먹이셨고, 남은 조각이 열두 광주리나 되었다. 그 뒤 죽은 이들 가운데서 나사로를 일으키셨는데, 바리새인들이 음모를 꾸미자, 에프렘이라는 도시로 물러나셨다. 거기서 유월절 엿새 전에 베타니아로 오셨다고 기록되어 있다. 베타니아에서 예루살렘으로 올라가 유월절 음식을 드시고, 다음 날 수난을 겪으셨다. 이 세 차례의 유월절이 한 해 안에 들지 않는다는 것은 누구나 인정할 것이다. 유월절을 지키며 주님도 수난을 겪으신 그 달이 열두째 달이 아니라 첫째 달이라는 사실을, 모든 것을 안다고 자랑하는 이들이 모른다면, 모세에게서 배울 수 있다. 그러므로 한 해와 열두째 달에 관한 그들의 해석은 거짓으로 드러났다. 그들은 자기들의 해석이나 복음서 가운데 하나를 버려야 한다. 그렇지 않다면 주님이 어떻게 한 해만 선포하셨겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:1bb8ffe555033c17ff9f9471d7de41113efa9dfc20df0111c398326ce52aeb62",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "work_location": "2.h33.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:75bf72d2228bee4c56bb9e22b5c091a0317abd0332e4ec22ca828c42892dcf5a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ba08fbc0810e764ebd78d17b5453f775dfcf58fee06a42118166741ef1f42097"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7fdfc2f8174719ed5e208474e92eb2859325e4838e89993ff76c6b04fff77acc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bbfd84b9cb5bbbda07282f98b4db0c68faf7a469fc56d658b43a4f0f366f44ad"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 33장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 2절이며, 통상 인용 2권 22장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:30aa55e437d07e198f43cb5124e3be96864ec80fe4cfb2dcbc1fbda20eef15a8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:75bf72d2228bee4c56bb9e22b5c091a0317abd0332e4ec22ca828c42892dcf5a",
            "source_revision_id": "sha256:7fdfc2f8174719ed5e208474e92eb2859325e4838e89993ff76c6b04fff77acc",
            "translation_revision_id": "sha256:bbfd84b9cb5bbbda07282f98b4db0c68faf7a469fc56d658b43a4f0f366f44ad"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4490e0d782b002c5083f1c9eb976453e29119025fb44e6f874e8dea2b9a47a05",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:75bf72d2228bee4c56bb9e22b5c091a0317abd0332e4ec22ca828c42892dcf5a",
            "source_revision_id": "sha256:7fdfc2f8174719ed5e208474e92eb2859325e4838e89993ff76c6b04fff77acc",
            "translation_revision_id": "sha256:bbfd84b9cb5bbbda07282f98b4db0c68faf7a469fc56d658b43a4f0f366f44ad"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:30aa55e437d07e198f43cb5124e3be96864ec80fe4cfb2dcbc1fbda20eef15a8",
          "sha256:4490e0d782b002c5083f1c9eb976453e29119025fb44e6f874e8dea2b9a47a05"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "인쇄 독법을 유지하고 선생으로 불린다는 의미로 옮긴다.",
            "printed_page": 330,
            "printed_text": "audiretur magister",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_teacher_designation"
          },
          {
            "explanation": "그를 통해 하나님께 새로 태어나는 이들이라는 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 330,
            "printed_text": "qui per eum renascuntur in Deum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rebirth_expression"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "각주의 세례 해석은 편집자의 설명으로 구별하여 메모한다.",
            "interpretation_attributed_to": "Harvey apparatus and its citation of Wall",
            "printed_page": 330,
            "printed_volume": 1,
            "topic": "rebirth interpreted in relation to baptism and infants",
            "type": "reported_editorial_interpretation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Colossians 1:18",
              "Acts 3:15"
            ],
            "evidence": "margin and note 4",
            "printed_page": 330,
            "printed_text": "primogenitus ex mortuis, ipse primatum tenens in omnibus, princeps vitae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scriptural_echo"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 2절이며, 통상 인용 2권 22장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "46d904c14df6e11ca90cbd1c5fa9c43cf7cd3bac75481ac80390b478dd13ce09",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n535.jpg",
            "page_key": "1:330",
            "printed_page": 330,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ba08fbc0810e764ebd78d17b5453f775dfcf58fee06a42118166741ef1f42097",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Triginta quidem annorum exsistens cum veniret ad baptismum, deinde magistri aetatem perfectam habens, venit Hierusalem, ita ut ab omnibus juste audiretur magister: non enim aliud videbatur et aliud erat, sicut inquiunt qui putativum introducunt; sed quod erat, hoc et videbatur. Magister ergo exsistens magistri quoque habebat aetatem, non reprobans nec supergrediens hominem, neque solvens suam legem in se humani generis, sed omnem aetatem sanctificans per illam quae ad ipsum erat similitudinem. Omnes enim venit per semetipsum salvare: omnes inquam, qui per eum renascuntur in Deum, infantes, et parvulos, et pueros, et juvenes, et seniores. Ideo per omnem venit aetatem, et infantibus infans factus, sanctificans infantes: in parvulis parvulus, sanctificans hanc ipsam habentes aetatem, simul et exemplum illis pietatis effectus, et justitiae, et subjectionis: in juvenibus juvenis, exemplum juvenibus fiens, et sanctificans Domino. Sic et senior in senioribus, ut sit perfectus magister in omnibus, non solum secundum expositionem veritatis, sed et secundum aetatem, sanctificans simul et seniores, exemplum ipsis quoque fiens: deinde et usque ad mortem pervenit, ut sit primogenitus ex mortuis, ipse primatum tenens in omnibus, princeps vitae, prior omnium, et praecedens omnes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7fdfc2f8174719ed5e208474e92eb2859325e4838e89993ff76c6b04fff77acc",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Triginta quidem annorum exsistens cum veniret ad baptismum, deinde magistri aetatem perfectam habens, venit Hierusalem, ita ut ab omnibus juste audiretur magister: non enim aliud videbatur et aliud erat, sicut inquiunt qui putativum introducunt; sed quod erat, hoc et videbatur. Magister ergo exsistens magistri quoque habebat aetatem, non reprobans nec supergrediens hominem, neque solvens suam legem in se humani generis, sed omnem aetatem sanctificans per illam quae ad ipsum erat similitudinem. Omnes enim venit per semetipsum salvare: omnes inquam, qui per eum renascuntur in Deum, infantes, et parvulos, et pueros, et juvenes, et seniores. Ideo per omnem venit aetatem, et infantibus infans factus, sanctificans infantes: in parvulis parvulus, sanctificans hanc ipsam habentes aetatem, simul et exemplum illis pietatis effectus, et justitiae, et subjectionis: in juvenibus juvenis, exemplum juvenibus fiens, et sanctificans Domino. Sic et senior in senioribus, ut sit perfectus magister in omnibus, non solum secundum expositionem veritatis, sed et secundum aetatem, sanctificans simul et seniores, exemplum ipsis quoque fiens: deinde et usque ad mortem pervenit, ut sit primogenitus ex mortuis, ipse primatum tenens in omnibus, princeps vitae, prior omnium, et praecedens omnes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f914432d3e02076477149dd3440b5b7c420193bfdb9d0da225f73e31885479ba",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 22장 4절이다. 선생의 나이와 각 나이를 거룩하게 한다는 설명을 통해 저자가 앞뒤의 연령 논증을 전개한다.",
          "audiretur magister는 선생으로 불린다는 뜻으로 옮겼다. 330쪽 각주 1에는 ordiretur라는 추정도 제시되지만 인쇄된 audiretur를 유지했다.",
          "renascuntur in Deum은 하나님께 새로 태어나는 것으로 옮겼다. 330쪽 각주 3은 이를 세례와 연결하고 Wall의 유아 세례 해석을 소개한다. 본문의 재생 표현과 편집자의 해석을 구별했다.",
          "젖먹이, 어린아이, 소년, 청년, 나이 든 이들의 다섯 부류를 보존했다. seniores는 이 절에서 나이가 든 이들을 뜻하며, 다음 절의 전승을 증언하는 장로들과 문맥을 구별했다.",
          "죽은 이들 가운데 맏아들이 되어 만물에서 으뜸을 차지한다는 표현은 골로새서 1:18에 대응한다. 생명의 인도자라는 princeps vitae는 330쪽 각주 4가 사도행전 3:15와 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ba08fbc0810e764ebd78d17b5453f775dfcf58fee06a42118166741ef1f42097"
            ],
            "text": "세례받으러 오셨을 때 서른 살이셨고, 그 뒤 선생에게 걸맞은 성숙한 나이를 갖추고 예루살렘으로 오셔서, 모든 이에게 마땅히 선생으로 불리게 되셨다. 그분을 겉모습뿐인 존재로 내세우는 이들의 말처럼, 보이는 모습과 실제가 달랐던 것이 아니다. 실제로 계신 그대로 보이셨다. 선생이셨으므로 선생의 나이도 갖추셨다. 인간의 삶을 거부하거나 건너뛰지 않으시며, 인류에 관해 자신이 세우신 법을 자기 자신에게서 폐하지 않으셨다. 각 나이와 같아지심으로써 모든 나이를 거룩하게 하셨다. 자신을 통해 모두를 구원하러 오셨기 때문이다. 모두란 그분을 통해 하나님께 새로 태어나는 모든 이들, 젖먹이와 어린아이와 소년, 청년과 나이 든 이들을 말한다. 그래서 모든 나이를 거치셨다. 젖먹이들을 위해 젖먹이가 되어 그들을 거룩하게 하셨고, 어린아이들 가운데 어린아이가 되어, 바로 그 나이의 아이들을 거룩하게 하셨다. 동시에 그들에게 경건과 의로움과 순종의 본보기가 되셨다. 청년들 가운데 청년이 되어, 그들에게 본보기가 되시고, 주님을 위해 그들을 거룩하게 하셨다. 나이 든 이들 가운데서도 나이 든 이가 되셨다. 진리를 설명하는 데에서만이 아니라, 나이에서도 모든 이를 위한 완전한 선생이 되시기 위해서였다. 나이 든 이들도 함께 거룩하게 하시며 그들에게도 본보기가 되셨다. 그 뒤 죽음에까지 이르셔서, 죽은 이들 가운데 맏아들이 되고 만물에서 으뜸을 차지하셨다. 생명의 인도자로서, 만물보다 먼저 계시며 모든 이보다 앞서가시는 분이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7fdfc2f8174719ed5e208474e92eb2859325e4838e89993ff76c6b04fff77acc"
        ],
        "text": "세례받으러 오셨을 때 서른 살이셨고, 그 뒤 선생에게 걸맞은 성숙한 나이를 갖추고 예루살렘으로 오셔서, 모든 이에게 마땅히 선생으로 불리게 되셨다. 그분을 겉모습뿐인 존재로 내세우는 이들의 말처럼, 보이는 모습과 실제가 달랐던 것이 아니다. 실제로 계신 그대로 보이셨다. 선생이셨으므로 선생의 나이도 갖추셨다. 인간의 삶을 거부하거나 건너뛰지 않으시며, 인류에 관해 자신이 세우신 법을 자기 자신에게서 폐하지 않으셨다. 각 나이와 같아지심으로써 모든 나이를 거룩하게 하셨다. 자신을 통해 모두를 구원하러 오셨기 때문이다. 모두란 그분을 통해 하나님께 새로 태어나는 모든 이들, 젖먹이와 어린아이와 소년, 청년과 나이 든 이들을 말한다. 그래서 모든 나이를 거치셨다. 젖먹이들을 위해 젖먹이가 되어 그들을 거룩하게 하셨고, 어린아이들 가운데 어린아이가 되어, 바로 그 나이의 아이들을 거룩하게 하셨다. 동시에 그들에게 경건과 의로움과 순종의 본보기가 되셨다. 청년들 가운데 청년이 되어, 그들에게 본보기가 되시고, 주님을 위해 그들을 거룩하게 하셨다. 나이 든 이들 가운데서도 나이 든 이가 되셨다. 진리를 설명하는 데에서만이 아니라, 나이에서도 모든 이를 위한 완전한 선생이 되시기 위해서였다. 나이 든 이들도 함께 거룩하게 하시며 그들에게도 본보기가 되셨다. 그 뒤 죽음에까지 이르셔서, 죽은 이들 가운데 맏아들이 되고 만물에서 으뜸을 차지하셨다. 생명의 인도자로서, 만물보다 먼저 계시며 모든 이보다 앞서가시는 분이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:bbfd84b9cb5bbbda07282f98b4db0c68faf7a469fc56d658b43a4f0f366f44ad",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "work_location": "2.h33.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6525d69187fdbfaf32ab3ac22b1d9737c4346bbfcf7d4b896ad132de2aad4cbe",
        "part_links": [
          [
            "sha256:08419f7ba75d027b9b092dd212029e02da92310a05574ebaf338dc55f8e885f5",
            "sha256:56c1a6d6c2ec9f82314a6dd5667df8c1e993451b633d7b91dcb69ad5dca0b186"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d2837f163b3c1240a83c06c4a6dce5d0cb8d31a452654870d3cbf5ce1c4f0614"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c87d6216458b8c5df9e32c2afe88a08c9f79563884f0c0fcba6df2c2ec95ccfd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 33장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330,
              331
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 3절이며, 통상 인용 2권 22장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:adaf735fe908d50ff6bdc9e3a4825ad5f27d29d7b04eb6b04921e6a2f0772029",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6525d69187fdbfaf32ab3ac22b1d9737c4346bbfcf7d4b896ad132de2aad4cbe",
            "source_revision_id": "sha256:d2837f163b3c1240a83c06c4a6dce5d0cb8d31a452654870d3cbf5ce1c4f0614",
            "translation_revision_id": "sha256:c87d6216458b8c5df9e32c2afe88a08c9f79563884f0c0fcba6df2c2ec95ccfd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b297038acefd5af8fda6a85dd0129020b85b0c6e7b2cf32df7db07c5b79ebc4e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6525d69187fdbfaf32ab3ac22b1d9737c4346bbfcf7d4b896ad132de2aad4cbe",
            "source_revision_id": "sha256:d2837f163b3c1240a83c06c4a6dce5d0cb8d31a452654870d3cbf5ce1c4f0614",
            "translation_revision_id": "sha256:c87d6216458b8c5df9e32c2afe88a08c9f79563884f0c0fcba6df2c2ec95ccfd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:adaf735fe908d50ff6bdc9e3a4825ad5f27d29d7b04eb6b04921e6a2f0772029",
          "sha256:b297038acefd5af8fda6a85dd0129020b85b0c6e7b2cf32df7db07c5b79ebc4e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330,
              331
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 3:23",
            "explanation": "누가를 나이에 관한 복음서 표현의 기록자로 지목하는 저자의 귀속을 보존한다.",
            "named_author": "Luke",
            "printed_page": 330,
            "printed_text": "qui ejus annos significavit Lucas, posuit",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_authorship"
          },
          {
            "explanation": "나이의 구분과 그 나이에 주님이 가르쳤다는 주장은 이레네우스의 논증으로 기록한다.",
            "numeric_values": [
              30,
              40,
              50
            ],
            "printed_page": 331,
            "printed_text": "a quadragesimo autem et quinquagesimo anno declinat jam in aetatem seniorem, quam habens Dominus noster docebat",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_age_argument"
          },
          {
            "additional_report": "Some of the elders also saw other apostles and heard the same account",
            "claim_status": "reported_tradition_in_adopted_source",
            "designation_in_source": "disciple of the Lord",
            "explanation": "요한과 장로들, 다른 사도들에 관한 저자의 전달 관계를 구별한다.",
            "named_person": "John",
            "printed_page": 331,
            "printed_volume": 1,
            "reported_content": "John handed down the stated account; he remained with them until the time of Trajan",
            "reported_intermediaries": "elders in Asia who had associated with John",
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_tradition"
          },
          {
            "editorial_supplement": {
              "evidence": "note 4 reports addition from Nicephorus and its presence in the Latin version",
              "responsibility_reported_by": "Grabe in Harvey note 4",
              "text": "ταῦτα"
            },
            "explanation": "대조용 그리스어는 채택 라틴어 본문과 구별했다. 난외 위치와 실제 대응 인용 위치를 따로 기록한다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": "Eusebius, Historia Ecclesiastica 3.23.3",
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-3-23-3-locus-check.json",
            "printed_page": 331,
            "printed_reference": "Euseb. H.E. iii. 25.",
            "printed_text": "καὶ πάντες οἱ πρεσβύτεροι μαρτυροῦσιν, οἱ κατὰ τὴν Ἀσίαν Ἰωάννῃ τῷ τοῦ Κυρίου μαθητῇ συμβεβληκότες, παραδεδωκέναι ταῦτα τὸν Ἰωάννην. Παρέμεινε γὰρ αὐτοῖς μέχρι τῶν Τραϊανοῦ χρόνων.",
            "printed_volume": 1,
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "세례 후 한 해만 선포했다는 상대의 가정을 따라, 서른째 해에 수난을 겪게 된다는 결과를 제시하는 문장이다.",
            "printed_pages": [
              330,
              331
            ],
            "printed_text": "et a baptismate uno tantum anno praedicavit; complens tricesimum annum passus est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "conditional_consequence_of_opponent_chronology"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 3절이며, 통상 인용 2권 22장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "46d904c14df6e11ca90cbd1c5fa9c43cf7cd3bac75481ac80390b478dd13ce09",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n535.jpg",
            "page_key": "1:330",
            "printed_page": 330,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:08419f7ba75d027b9b092dd212029e02da92310a05574ebaf338dc55f8e885f5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Illi autem, ut figmentum suum de eo quod est scriptum vocare annum Domini acceptum affirment, dicunt uno anno eum praedicasse, et duodecimo mense passum, contra semetipsos obliti sunt, solventes ejus omne negotium, et magis necessariam, et magis honorabilem aetatem ejus auferentes, illam inquam provectiorem, in qua et docens praeerat universis. Quomodo enim habuit discipulos, si non docebat? Quomodo autem docebat, magistri aetatem non habens? Ad baptismum enim venit nondum qui triginta annos suppleverat, sed qui inciperet esse tanquam triginta annorum: (ita enim, qui ejus annos significavit Lucas, posuit: Jesus autem erat quasi incipiens triginta annorum, cum veniret ad baptismum,) et a baptismate uno tantum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9ea81f6d517b511038dade714808dbc0f1b618e1c70fae5c9b5fa5db3ed3361f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n536.jpg",
            "page_key": "1:331",
            "printed_page": 331,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:56c1a6d6c2ec9f82314a6dd5667df8c1e993451b633d7b91dcb69ad5dca0b186",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "anno praedicavit; complens tricesimum annum passus est, adhuc juvenis exsistens, et qui necdum provectiorem haberet aetatem. Quia autem triginta annorum aetas prima indolis est juvenis, et extenditur usque ad quadragesimum annum, omnis quilibet confitebitur; a quadragesimo autem et quinquagesimo anno declinat jam in aetatem seniorem, quam habens Dominus noster docebat, sicut Evangelium et omnes seniores testantur, qui in Asia apud Johannem discipulum Domini convenerunt, id ipsum tradidisse eis Johannem. Permansit autem cum eis usque ad Trajani tempora. Quidam autem eorum non solum Johannem, sed et alios Apostolos viderunt, et haec eadem ab ipsis audierunt, et testantur de hujusmodi relatione. Quibus magis oportet credi? Utrumne his talibus, an Ptolemaeo, qui Apostolos nunquam vidit, vestigium autem Apostoli ne in somniis quidem assecutus est?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d2837f163b3c1240a83c06c4a6dce5d0cb8d31a452654870d3cbf5ce1c4f0614",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Illi autem, ut figmentum suum de eo quod est scriptum vocare annum Domini acceptum affirment, dicunt uno anno eum praedicasse, et duodecimo mense passum, contra semetipsos obliti sunt, solventes ejus omne negotium, et magis necessariam, et magis honorabilem aetatem ejus auferentes, illam inquam provectiorem, in qua et docens praeerat universis. Quomodo enim habuit discipulos, si non docebat? Quomodo autem docebat, magistri aetatem non habens? Ad baptismum enim venit nondum qui triginta annos suppleverat, sed qui inciperet esse tanquam triginta annorum: (ita enim, qui ejus annos significavit Lucas, posuit: Jesus autem erat quasi incipiens triginta annorum, cum veniret ad baptismum,) et a baptismate uno tantum anno praedicavit; complens tricesimum annum passus est, adhuc juvenis exsistens, et qui necdum provectiorem haberet aetatem. Quia autem triginta annorum aetas prima indolis est juvenis, et extenditur usque ad quadragesimum annum, omnis quilibet confitebitur; a quadragesimo autem et quinquagesimo anno declinat jam in aetatem seniorem, quam habens Dominus noster docebat, sicut Evangelium et omnes seniores testantur, qui in Asia apud Johannem discipulum Domini convenerunt, id ipsum tradidisse eis Johannem. Permansit autem cum eis usque ad Trajani tempora. Quidam autem eorum non solum Johannem, sed et alios Apostolos viderunt, et haec eadem ab ipsis audierunt, et testantur de hujusmodi relatione. Quibus magis oportet credi? Utrumne his talibus, an Ptolemaeo, qui Apostolos nunquam vidit, vestigium autem Apostoli ne in somniis quidem assecutus est?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "42012dc2c9fbbb50a97f079b2bfac16416c08fcec138e58ba0b369334c899581",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 22장 5절이다. 한 해만 선포했다는 상대의 가정에 따라 서른째 해에 수난을 겪게 된다는 결과를 먼저 제시하고, 저자가 주장하는 더 성숙한 나이와 비교한다.",
          "누가를 나이를 기록한 이로 지목하는 문장을 보존했다. 누가복음 3:23에 대응하는 인용은 서른 살쯤에 막 접어들었다는 대본의 형태로 옮겼으며, 세례받으러 오실 때라는 설명과 인용의 경계를 구별했다.",
          "마흔째 해와 쉰째 해부터 더 나이 든 시기로 접어든다는 문장의 두 수와 et를 보존했다. 주님이 그 나이에 가르쳤다는 것은 이레네우스가 이 문맥에서 제시하는 연령 주장이다.",
          "아시아에서 요한과 만난 장로들, 요한이 전했다는 내용, 트라야누스 때까지의 생존, 다른 사도들도 보았다는 일부 장로들의 증언을 각각 구별했다. 이는 본문 저자가 보고한 전승 관계이다.",
          "331쪽의 그리스어 병렬 본문은 대조 증거로 따로 보존했다. 한국어 번역 대본은 해당 라틴어 본문이다. 그리스어의 ταῦτα는 각주 4에서 Grabe가 니케포로스와 라틴어 역본을 근거로 보충했다고 설명하는 말이다.",
          "Harvey판 난외의 Euseb. H.E. iii. 25.라는 표기와, 실제로 대조한 『교회사』 3.23.3의 위치를 따로 기록했다. 두 그리스어 XML 후보와 장절 구분을 확인했으며, 교회사의 인용 범위는 요한과 장로들 및 트라야누스에 관한 문장이다.",
          "마지막에는 장로들의 전승과 프톨레마이오스의 사도 접촉 여부를 대조한다. 사도들의 자취조차 꿈에서 따라잡지 못했다는 말은 저자의 논박이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:08419f7ba75d027b9b092dd212029e02da92310a05574ebaf338dc55f8e885f5",
              "sha256:56c1a6d6c2ec9f82314a6dd5667df8c1e993451b633d7b91dcb69ad5dca0b186"
            ],
            "text": "그들은 기록된 말씀, “주께서 받아들이시는 해를 선포하라”에 관한 자기들의 허구를 확증하려고, 주님이 한 해 동안 선포하고 열두째 달에 수난을 겪었다고 한다. 그들은 이렇게 잊어버려 스스로를 해치고, 그분의 모든 사역을 무너뜨리며, 그분에게 더 필요하고 더 존귀한 나이를 빼앗는다. 내가 말하는 것은 더 성숙한 나이, 가르치면서 모든 이 위에 서셨던 나이이다. 가르치지 않으셨다면, 어떻게 제자들을 두셨겠는가? 선생의 나이가 되지 않았다면, 어떻게 가르치셨겠는가? 세례받으러 오셨을 때에는 아직 서른 해를 다 채우지 않으셨고, 서른 살쯤에 막 접어들고 계셨기 때문이다. 그분의 나이를 기록한 누가는 세례받으러 오실 때의 일을 이렇게 적었다. “예수께서는 서른 살쯤에 막 접어드셨다.” 세례 후 한 해만 선포하셨다면, 서른째 해를 채우면서 수난을 겪으셨다는 셈이 된다. 여전히 청년이었으며, 아직 더 성숙한 나이에 이르지 못한 상태였을 것이다. 서른 살은 청년기의 첫 단계이고, 그 시기는 마흔째 해까지 이어진다는 것을 누구나 인정할 것이다. 마흔째 해와 쉰째 해부터는 이미 더 나이 든 시기로 접어드는데, 우리 주님은 그 나이에 가르치셨다. 복음서와 모든 장로들이 증언하는 바와 같다. 아시아에서 주님의 제자 요한과 만난 이들은, 요한이 바로 이 일을 자기들에게 전해 주었다고 증언한다. 요한은 트라야누스 때까지 그들과 함께 머물렀다. 그들 가운데 일부는 요한뿐 아니라 다른 사도들도 보았고, 그들에게서 같은 말을 들었으며, 이와 같은 전승을 증언한다. 누구를 더 믿어야 하겠는가? 이러한 사람들인가, 사도들을 한 번도 보지 못하고 꿈에서도 사도의 자취를 따라잡지 못한 프톨레마이오스인가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d2837f163b3c1240a83c06c4a6dce5d0cb8d31a452654870d3cbf5ce1c4f0614"
        ],
        "text": "그들은 기록된 말씀, “주께서 받아들이시는 해를 선포하라”에 관한 자기들의 허구를 확증하려고, 주님이 한 해 동안 선포하고 열두째 달에 수난을 겪었다고 한다. 그들은 이렇게 잊어버려 스스로를 해치고, 그분의 모든 사역을 무너뜨리며, 그분에게 더 필요하고 더 존귀한 나이를 빼앗는다. 내가 말하는 것은 더 성숙한 나이, 가르치면서 모든 이 위에 서셨던 나이이다. 가르치지 않으셨다면, 어떻게 제자들을 두셨겠는가? 선생의 나이가 되지 않았다면, 어떻게 가르치셨겠는가? 세례받으러 오셨을 때에는 아직 서른 해를 다 채우지 않으셨고, 서른 살쯤에 막 접어들고 계셨기 때문이다. 그분의 나이를 기록한 누가는 세례받으러 오실 때의 일을 이렇게 적었다. “예수께서는 서른 살쯤에 막 접어드셨다.” 세례 후 한 해만 선포하셨다면, 서른째 해를 채우면서 수난을 겪으셨다는 셈이 된다. 여전히 청년이었으며, 아직 더 성숙한 나이에 이르지 못한 상태였을 것이다. 서른 살은 청년기의 첫 단계이고, 그 시기는 마흔째 해까지 이어진다는 것을 누구나 인정할 것이다. 마흔째 해와 쉰째 해부터는 이미 더 나이 든 시기로 접어드는데, 우리 주님은 그 나이에 가르치셨다. 복음서와 모든 장로들이 증언하는 바와 같다. 아시아에서 주님의 제자 요한과 만난 이들은, 요한이 바로 이 일을 자기들에게 전해 주었다고 증언한다. 요한은 트라야누스 때까지 그들과 함께 머물렀다. 그들 가운데 일부는 요한뿐 아니라 다른 사도들도 보았고, 그들에게서 같은 말을 들었으며, 이와 같은 전승을 증언한다. 누구를 더 믿어야 하겠는가? 이러한 사람들인가, 사도들을 한 번도 보지 못하고 꿈에서도 사도의 자취를 따라잡지 못한 프톨레마이오스인가?",
        "translation_revision_id": "sha256:c87d6216458b8c5df9e32c2afe88a08c9f79563884f0c0fcba6df2c2ec95ccfd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "work_location": "2.h33.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4b9ad74c088e4679e8f62d850bead7892f90f6db8c09d4d97bf000ab9e701a14",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bc6ab62671efae55bdb23d2b46cc23a35b4858b1a5916b56261a3a0c4be56b5e",
            "sha256:644418081c98c91a26ee9ff5f43bae7ea0d4baefc9b33184cde069bafad2c4b6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa3b278d78899e7bfda3c4fc36626ed2f8ef2b2a4c10e893059c8f8e91a82aa9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:58623488d10a4ffd82cb52449ed56a5fcd62ed4f79f0b47ce7e0dd3b802a5d84"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 33장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              331,
              332
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 4절이며, 통상 인용 2권 22장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:764cc7b69c424aea95b21b566429ce5f7c6c5e03c122d1a7ced8d0796ead7cc5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b9ad74c088e4679e8f62d850bead7892f90f6db8c09d4d97bf000ab9e701a14",
            "source_revision_id": "sha256:aa3b278d78899e7bfda3c4fc36626ed2f8ef2b2a4c10e893059c8f8e91a82aa9",
            "translation_revision_id": "sha256:58623488d10a4ffd82cb52449ed56a5fcd62ed4f79f0b47ce7e0dd3b802a5d84"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5504aae68263e0e647cfd79da977473287e65371b1a303ecb62fb046542362ff",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b9ad74c088e4679e8f62d850bead7892f90f6db8c09d4d97bf000ab9e701a14",
            "source_revision_id": "sha256:aa3b278d78899e7bfda3c4fc36626ed2f8ef2b2a4c10e893059c8f8e91a82aa9",
            "translation_revision_id": "sha256:58623488d10a4ffd82cb52449ed56a5fcd62ed4f79f0b47ce7e0dd3b802a5d84"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:764cc7b69c424aea95b21b566429ce5f7c6c5e03c122d1a7ced8d0796ead7cc5",
          "sha256:5504aae68263e0e647cfd79da977473287e65371b1a303ecb62fb046542362ff"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h33-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103222.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              331,
              332
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "John 8:56-57",
            "explanation": "아직 쉰 살이 아니라는 복음서 응답에서 나이를 추론하는 것은 저자의 해석이다.",
            "numeric_values": [
              30,
              40,
              50,
              20
            ],
            "printed_pages": [
              331,
              332
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_age_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "등록 기록으로 알았거나 외양으로 추정했으리라는 두 가능성이다. 본문이 문서를 실제로 제시하는 것으로 취급하지 않는다.",
            "printed_page": 332,
            "printed_text": "sive vere scientes ex conscriptione census, sive conjicientes secundum aetatem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "hypothetical_evidence_in_author_argument"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 eam을 유지하고 문맥상 그들이 본 예수의 나이에 연결하여 옮긴다.",
            "printed_page": 332,
            "printed_text": "quam eam habere conspiciebant",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_pronoun"
          },
          {
            "attributed_author_in_source": "Homer",
            "explanation": "라틴어 대본 안의 호메로스 인용과 이어지는 라틴어 풀이를 각각 보존한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 332,
            "printed_text": "Οἱ δὲ θεοὶ πὰρ Ζηνὶ καθήμενοι ἠγορόωντο Χρυσέῳ ἐν δαπέδῳ.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "embedded_quotation_language"
          },
          {
            "explanation": "라틴어로 옮긴다는 대본의 설명을 그리스어 인용 뒤에 보존한다.",
            "printed_page": 332,
            "printed_text": "Quod Latine ita interpretabimur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "translation_layer_metatext"
          },
          {
            "explanation": "서른 살이었다면 들었을 것이라고 저자가 가정한 말이다. 앞뒤의 요한복음 인용과 구별한다.",
            "printed_page": 332,
            "printed_text": "Quadraginta annorum nondum es",
            "printed_volume": 1,
            "speaker_in_argument": "hypothetical interlocutors if Jesus had been thirty",
            "type": "hypothetical_counter_quote"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 33장 4절이며, 통상 인용 2권 22장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9ea81f6d517b511038dade714808dbc0f1b618e1c70fae5c9b5fa5db3ed3361f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n536.jpg",
            "page_key": "1:331",
            "printed_page": 331,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bc6ab62671efae55bdb23d2b46cc23a35b4858b1a5916b56261a3a0c4be56b5e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et ipsi qui tunc disputabant cum Domino Jesu Christo Judaei, apertissime hoc ipsum significaverunt. Quando enim eis dixit Dominus: Abraham pater vester exultavit ut videret diem meum, et vidit, et gavisus est, responderunt ei: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Hoc autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b4709227abcb13712eca7f0d9e7dc7180d74798af1b01529950a6690b14f80ef",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n537.jpg",
            "page_key": "1:332",
            "printed_page": 332,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:644418081c98c91a26ee9ff5f43bae7ea0d4baefc9b33184cde069bafad2c4b6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "consequenter dicitur ei, qui jam XL annos excessit, quinquagesimum autem annum nondum attigit, non tamen multum a quinquagesimo anno absistit. Ei autem qui sit XXX annorum, diceretur utique: Quadraginta annorum nondum es. Qui enim volebant eum mendacem ostendere, non utique in multum extenderent annos ultra aetatem, quam eam habere conspiciebant: sed proxima aetatis dicebant, sive vere scientes ex conscriptione census, sive conjicientes secundum aetatem, quam videbant habere eum super quadraginta; sed ut non quae esset triginta annorum. Irrationabile est enim omnino viginti annos mentiri eos, volentes eum juniorem ostendere temporibus Abrahae. Quod autem videbant, hoc et loquebantur: qui autem videbatur, non erat putativus, sed veritas. Non ergo multum aberat a quinquaginta annis: et ideo dicebant ei, Quinquaginta annorum nondum es, et Abraham vidisti? Non ergo anno uno praedicavit, nec duodecimo mense anni passus est. Tempus enim a trigesimo anno usque ad quinquagesimum nunquam erit unus annus, nisi si apud Aeones eorum tam magni anni sunt deputati his, qui apud Bythum in Pleromate ex ordine resident, de quibus et Homerus Poeta dixit, et ipse inspiratus a Matre eorum erroris: Οἱ δὲ θεοὶ πὰρ Ζηνὶ καθήμενοι ἠγορόωντο Χρυσέῳ ἐν δαπέδῳ. (Quod Latine ita interpretabimur: Dii autem apud Jovem considentes tractabant in aureo loco.)",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa3b278d78899e7bfda3c4fc36626ed2f8ef2b2a4c10e893059c8f8e91a82aa9",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed et ipsi qui tunc disputabant cum Domino Jesu Christo Judaei, apertissime hoc ipsum significaverunt. Quando enim eis dixit Dominus: Abraham pater vester exultavit ut videret diem meum, et vidit, et gavisus est, responderunt ei: Quinquaginta annos nondum habes, et Abraham vidisti? Hoc autem consequenter dicitur ei, qui jam XL annos excessit, quinquagesimum autem annum nondum attigit, non tamen multum a quinquagesimo anno absistit. Ei autem qui sit XXX annorum, diceretur utique: Quadraginta annorum nondum es. Qui enim volebant eum mendacem ostendere, non utique in multum extenderent annos ultra aetatem, quam eam habere conspiciebant: sed proxima aetatis dicebant, sive vere scientes ex conscriptione census, sive conjicientes secundum aetatem, quam videbant habere eum super quadraginta; sed ut non quae esset triginta annorum. Irrationabile est enim omnino viginti annos mentiri eos, volentes eum juniorem ostendere temporibus Abrahae. Quod autem videbant, hoc et loquebantur: qui autem videbatur, non erat putativus, sed veritas. Non ergo multum aberat a quinquaginta annis: et ideo dicebant ei, Quinquaginta annorum nondum es, et Abraham vidisti? Non ergo anno uno praedicavit, nec duodecimo mense anni passus est. Tempus enim a trigesimo anno usque ad quinquagesimum nunquam erit unus annus, nisi si apud Aeones eorum tam magni anni sunt deputati his, qui apud Bythum in Pleromate ex ordine resident, de quibus et Homerus Poeta dixit, et ipse inspiratus a Matre eorum erroris: Οἱ δὲ θεοὶ πὰρ Ζηνὶ καθήμενοι ἠγορόωντο Χρυσέῳ ἐν δαπέδῳ. (Quod Latine ita interpretabimur: Dii autem apud Jovem considentes tractabant in aureo loco.)",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "22775d85c2bc6de6bb95568b96319063c087910cd6ca26a7f3a9407d25257c06",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 22장 6절이다. 요한복음 8:56-57의 아직 쉰 살이 아니라는 응답에서 예수의 나이를 추론하는 것은 이레네우스의 해석이다.",
          "당신은 아직 마흔 살도 되지 않았소라는 문장은, 서른 살이었다면 상대가 그렇게 말했을 것이라고 저자가 구성한 가상 발언이다. 앞뒤의 쉰 살이라는 실제 인용과 구별했다.",
          "인구 등록부를 통해 알았거나 외양으로 추정했으리라는 두 가능성을 옮겼다. conscriptione census는 이 가정 안에 놓인 표현이며, 본문이 등록 문서를 제시하는 것은 아니다.",
          "quam eam habere conspiciebant의 eam을 인쇄된 대로 유지했다. 문맥상 그들이 보고 판단한 예수의 나이에 연결하여 옮겼다.",
          "서른과 마흔과 쉰, 스무 해의 차이라는 수를 보존했다. 쉰 살에서 멀지 않았다는 저자의 결론과, 그 수에서 한 해의 선포라는 주장을 반박하는 과정을 구별했다.",
          "호메로스의 그리스어 인용과 이어지는 라틴어 풀이를 각각 옮겼다. 그리스어의 제우스와 라틴어의 유피테르를 구별했으며, 시인도 오류의 어머니에게 영감을 받았다는 말은 저자의 반어이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bc6ab62671efae55bdb23d2b46cc23a35b4858b1a5916b56261a3a0c4be56b5e",
              "sha256:644418081c98c91a26ee9ff5f43bae7ea0d4baefc9b33184cde069bafad2c4b6"
            ],
            "text": "그때 주 예수 그리스도와 논쟁하던 유대인들도 바로 이 사실을 매우 분명히 나타냈다. 주님이 그들에게 이르셨다. “너희 아버지 아브라함은 나의 날을 볼 것을 기뻐했으며, 보고 즐거워했다.” 그들은 이렇게 대답했다. “당신은 아직 쉰 살도 되지 않았는데, 아브라함을 보았소?” 이미 마흔 살을 넘었고, 아직 쉰째 해에 이르지는 않았지만, 쉰째 해에서 그리 멀지 않은 사람에게 이런 말이 알맞다. 서른 살인 사람에게라면 당연히 이렇게 말했을 것이다. “당신은 아직 마흔 살도 되지 않았소.” 그가 거짓말을 한다고 입증하려는 이들이, 눈에 보이는 나이를 넘어서 여러 해를 크게 늘려 말하지는 않았을 것이기 때문이다. 실제 나이에 가까운 수를 말했을 것이다. 인구 등록부를 통해 실제로 알았든, 눈에 보이는 나이로 미루어 마흔 살이 넘었다고 추정했든, 서른 살로 여긴 것은 아니었다. 그가 아브라함의 시대보다 뒤에 태어났음을 밝히려는 이들이, 스무 해나 거짓으로 더했다고 하는 것은 전혀 불합리하기 때문이다. 그들이 본 것을 말한 것이며, 그들에게 보이신 분은 겉모습뿐인 존재가 아니라 실재였다. 그러므로 쉰 살에서 그리 멀지 않으셨다. 그래서 그들이 이르기를, “당신은 아직 쉰 살도 되지 않았는데, 아브라함을 보았소?”라고 했던 것이다. 따라서 한 해만 선포하지 않으셨으며, 그해의 열두째 달에 수난을 겪지도 않으셨다. 서른째 해부터 쉰째 해까지의 시간이 한 해가 될 수는 결코 없다. 그들의 아이온들에게 그토록 긴 해가 배정되어 있다면 모를까. 그들은 플레로마 안에서 뷔토스 곁에 차례대로 앉아 있는 자들인데, 시인 호메로스도 그들에 관해 말했다. 그 역시 그들의 오류의 어머니에게 영감을 받았던 것이다. “신들은 제우스 곁에 앉아, 황금 바닥 위에서 이야기하고 있었다.” (이를 라틴어로 이렇게 옮기면, “신들은 유피테르 곁에 함께 앉아, 황금으로 된 자리에서 의논하고 있었다.”)"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa3b278d78899e7bfda3c4fc36626ed2f8ef2b2a4c10e893059c8f8e91a82aa9"
        ],
        "text": "그때 주 예수 그리스도와 논쟁하던 유대인들도 바로 이 사실을 매우 분명히 나타냈다. 주님이 그들에게 이르셨다. “너희 아버지 아브라함은 나의 날을 볼 것을 기뻐했으며, 보고 즐거워했다.” 그들은 이렇게 대답했다. “당신은 아직 쉰 살도 되지 않았는데, 아브라함을 보았소?” 이미 마흔 살을 넘었고, 아직 쉰째 해에 이르지는 않았지만, 쉰째 해에서 그리 멀지 않은 사람에게 이런 말이 알맞다. 서른 살인 사람에게라면 당연히 이렇게 말했을 것이다. “당신은 아직 마흔 살도 되지 않았소.” 그가 거짓말을 한다고 입증하려는 이들이, 눈에 보이는 나이를 넘어서 여러 해를 크게 늘려 말하지는 않았을 것이기 때문이다. 실제 나이에 가까운 수를 말했을 것이다. 인구 등록부를 통해 실제로 알았든, 눈에 보이는 나이로 미루어 마흔 살이 넘었다고 추정했든, 서른 살로 여긴 것은 아니었다. 그가 아브라함의 시대보다 뒤에 태어났음을 밝히려는 이들이, 스무 해나 거짓으로 더했다고 하는 것은 전혀 불합리하기 때문이다. 그들이 본 것을 말한 것이며, 그들에게 보이신 분은 겉모습뿐인 존재가 아니라 실재였다. 그러므로 쉰 살에서 그리 멀지 않으셨다. 그래서 그들이 이르기를, “당신은 아직 쉰 살도 되지 않았는데, 아브라함을 보았소?”라고 했던 것이다. 따라서 한 해만 선포하지 않으셨으며, 그해의 열두째 달에 수난을 겪지도 않으셨다. 서른째 해부터 쉰째 해까지의 시간이 한 해가 될 수는 결코 없다. 그들의 아이온들에게 그토록 긴 해가 배정되어 있다면 모를까. 그들은 플레로마 안에서 뷔토스 곁에 차례대로 앉아 있는 자들인데, 시인 호메로스도 그들에 관해 말했다. 그 역시 그들의 오류의 어머니에게 영감을 받았던 것이다. “신들은 제우스 곁에 앉아, 황금 바닥 위에서 이야기하고 있었다.” (이를 라틴어로 이렇게 옮기면, “신들은 유피테르 곁에 함께 앉아, 황금으로 된 자리에서 의논하고 있었다.”)",
        "translation_revision_id": "sha256:58623488d10a4ffd82cb52449ed56a5fcd62ed4f79f0b47ce7e0dd3b802a5d84",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "work_location": "2.h33.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-33:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4f9cfaa9389ad04bd06dedef812db2fdade4f63c517880798438132c0e48b795",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0b0e46aef9e39d00688ce2023214252d37ed9876cd1680c8fff057700822e1ea",
            "sha256:7e97bfb386c937f57d78109d85c74f8e0a758ea9ce7b43702764cbe197db4e00"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa4a7506968d5116208e9717968930ca8fa39ddbe3f2233bab29b6146f99218a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d455a3c22df1fa5909567f87e121c4c69008adae51978b63311f7d8519174a88"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 34장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103223.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              332,
              333
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 1절이며, 통상 인용 2권 23장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:74291bc600e67e0928cc79b1c3630dc856225bf5d00da3fc8b6aa799b896a4df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4f9cfaa9389ad04bd06dedef812db2fdade4f63c517880798438132c0e48b795",
            "source_revision_id": "sha256:aa4a7506968d5116208e9717968930ca8fa39ddbe3f2233bab29b6146f99218a",
            "translation_revision_id": "sha256:d455a3c22df1fa5909567f87e121c4c69008adae51978b63311f7d8519174a88"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:86555ecc5d493f4b872078af09ff66b472fc01d5c54612109b9972d3ad493908",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4f9cfaa9389ad04bd06dedef812db2fdade4f63c517880798438132c0e48b795",
            "source_revision_id": "sha256:aa4a7506968d5116208e9717968930ca8fa39ddbe3f2233bab29b6146f99218a",
            "translation_revision_id": "sha256:d455a3c22df1fa5909567f87e121c4c69008adae51978b63311f7d8519174a88"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:74291bc600e67e0928cc79b1c3630dc856225bf5d00da3fc8b6aa799b896a4df",
          "sha256:86555ecc5d493f4b872078af09ff66b472fc01d5c54612109b9972d3ad493908"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103223.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              332,
              333
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Matthew 9:20 and following",
            "explanation": "여자의 열두 해와 열두째 아이온을 연결하는 것은 상대의 해석이며, 저자는 수난과 치유의 방향을 비교한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_page": 332,
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "열두째 아이온이라는 단수와 그들 가운데 열하나라는 복수 관계를 보존하고 앞의 열두 아이온 무리에 연결해 옮긴다.",
            "printed_page": 333,
            "printed_text": "typus duodecimi Aeonis, ex quibus undecim",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_singular_plural_relation"
          },
          {
            "explanation": "현재 눈앞에 있는 것과 없는 것의 대비를 보존한다.",
            "printed_page": 333,
            "printed_text": "per praesentia illa quae non sunt praesentia",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_presence_distinction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 1절이며, 통상 인용 2권 23장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b4709227abcb13712eca7f0d9e7dc7180d74798af1b01529950a6690b14f80ef",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n537.jpg",
            "page_key": "1:332",
            "printed_page": 332,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0b0e46aef9e39d00688ce2023214252d37ed9876cd1680c8fff057700822e1ea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et de illa muliere, quae profluvio sanguinis laborans, tetigit fimbriam vestimenti Domini, et sanata est, aperta est eorum ignorantia: (dicunt enim per eam ostendi passam illam duodecimam virtutem, et in infinitum defluxam, id est, duodecimum Aeonem) primum quidem, quia secundum sectam eorum duodecimus non est iste Aeon, sicut ostendimus. Ut autem ex superfluo eis et hoc detur, duodecim Aeonibus exsistentibus, undecim quidem impassibiles perseverasse dicuntur, duodecimus autem passus: mulier autem e contrario duodecimo anno sanata, manifestum est quoniam undecim quidem annis habuit perseverantem passionem, duodecimo autem sanata est. Siquidem undecim Aeones in passione insanabili fuisse dicerentur, sanatus autem duodecimus, suasorium erat dicere typum eorum esse mulierem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3f4779193b08c61b3cd8bb879d999f04e762fe8061a38d36bdcd9edfc1342eaf",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n538.jpg",
            "page_key": "1:333",
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7e97bfb386c937f57d78109d85c74f8e0a758ea9ce7b43702764cbe197db4e00",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia autem haec undecim quidem annis passa est, et non est sanata, duodecimo autem anno sanata est, quonam modo potest esse typus duodecimi Aeonis, ex quibus undecim omnino nihil passi sunt, solus autem duodecimus participatus est passionem? Typus enim et imago secundum materiam, et secundum substantiam aliquoties a veritate diversus est: secundum autem habitum et lineamentum debet servare similitudinem, et similiter ostendere per praesentia illa quae non sunt praesentia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa4a7506968d5116208e9717968930ca8fa39ddbe3f2233bab29b6146f99218a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sed et de illa muliere, quae profluvio sanguinis laborans, tetigit fimbriam vestimenti Domini, et sanata est, aperta est eorum ignorantia: (dicunt enim per eam ostendi passam illam duodecimam virtutem, et in infinitum defluxam, id est, duodecimum Aeonem) primum quidem, quia secundum sectam eorum duodecimus non est iste Aeon, sicut ostendimus. Ut autem ex superfluo eis et hoc detur, duodecim Aeonibus exsistentibus, undecim quidem impassibiles perseverasse dicuntur, duodecimus autem passus: mulier autem e contrario duodecimo anno sanata, manifestum est quoniam undecim quidem annis habuit perseverantem passionem, duodecimo autem sanata est. Siquidem undecim Aeones in passione insanabili fuisse dicerentur, sanatus autem duodecimus, suasorium erat dicere typum eorum esse mulierem. Quia autem haec undecim quidem annis passa est, et non est sanata, duodecimo autem anno sanata est, quonam modo potest esse typus duodecimi Aeonis, ex quibus undecim omnino nihil passi sunt, solus autem duodecimus participatus est passionem? Typus enim et imago secundum materiam, et secundum substantiam aliquoties a veritate diversus est: secundum autem habitum et lineamentum debet servare similitudinem, et similiter ostendere per praesentia illa quae non sunt praesentia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "31f1d0384e15b5cee7546f3779cdc86ee5afe01f53fe078eed87c86b7595d5c5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 23장 1절이다. 피가 흐르는 병을 앓던 여자의 열두 해와 열두째 아이온을 연결하는 상대의 해석을, 수난이 지속된 기간과 치유의 순서로 검토한다.",
          "열한 해의 수난과 열두째 해의 치유, 열한 아이온의 수난 없음과 열두째 아이온의 수난이라는 두 방향을 구별했다.",
          "333쪽의 duodecimi Aeonis는 열두째 아이온이라는 단수로 보존했다. 뒤의 ex quibus undecim은 앞에서 말한 열두 아이온 무리에 연결하여 옮겼다.",
          "마지막 문장은 모형과 실재의 관계를 재료·실체와 모습·윤곽으로 나누어 설명한다. praesentia와 non praesentia는 눈앞에 있는 것과 없는 것으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0b0e46aef9e39d00688ce2023214252d37ed9876cd1680c8fff057700822e1ea",
              "sha256:7e97bfb386c937f57d78109d85c74f8e0a758ea9ce7b43702764cbe197db4e00"
            ],
            "text": "피가 흐르는 병을 앓던 그 여자가 주님의 옷자락을 만지고 나은 일에서도, 그들의 무지가 분명히 드러난다. 그들은 그 여자를 통해 수난을 겪은 열두째 권능, 한없이 흘러나간 권능, 곧 열두째 아이온이 드러났다고 한다. 우리가 밝혔듯이, 우선 그들의 학설에 따르면 그 아이온은 열두째가 아니다. 넉넉히 양보하여 이 점까지 인정해 준다 해도, 열두 아이온 가운데 열하나는 계속 수난을 겪지 않았고, 열두째가 수난을 겪었다고 한다. 그 여자는 반대로 열두째 해에 나았으니, 열한 해 동안 수난이 계속되다가 열두째 해에 나았다는 것이 분명하다. 열한 아이온이 치유할 수 없는 수난 속에 있었고, 열두째가 나았다고 한다면, 그 여자가 그들의 모형이라는 말에 설득력이 있었을 것이다. 그 여자는 열한 해 동안 앓으며 낫지 못했다가, 열두째 해에 나았다. 아이온들 가운데 열하나는 전혀 수난을 겪지 않았고, 열두째만 수난에 참여했다는데, 어떻게 그 여자가 열두째 아이온의 모형이 될 수 있는가? 모형과 형상은 때로 재료와 실체에서 실재와 다르지만, 모습과 윤곽에서는 닮음을 유지해야 한다. 눈앞에 있는 것으로 눈앞에 없는 것을 같은 모양으로 드러내야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa4a7506968d5116208e9717968930ca8fa39ddbe3f2233bab29b6146f99218a"
        ],
        "text": "피가 흐르는 병을 앓던 그 여자가 주님의 옷자락을 만지고 나은 일에서도, 그들의 무지가 분명히 드러난다. 그들은 그 여자를 통해 수난을 겪은 열두째 권능, 한없이 흘러나간 권능, 곧 열두째 아이온이 드러났다고 한다. 우리가 밝혔듯이, 우선 그들의 학설에 따르면 그 아이온은 열두째가 아니다. 넉넉히 양보하여 이 점까지 인정해 준다 해도, 열두 아이온 가운데 열하나는 계속 수난을 겪지 않았고, 열두째가 수난을 겪었다고 한다. 그 여자는 반대로 열두째 해에 나았으니, 열한 해 동안 수난이 계속되다가 열두째 해에 나았다는 것이 분명하다. 열한 아이온이 치유할 수 없는 수난 속에 있었고, 열두째가 나았다고 한다면, 그 여자가 그들의 모형이라는 말에 설득력이 있었을 것이다. 그 여자는 열한 해 동안 앓으며 낫지 못했다가, 열두째 해에 나았다. 아이온들 가운데 열하나는 전혀 수난을 겪지 않았고, 열두째만 수난에 참여했다는데, 어떻게 그 여자가 열두째 아이온의 모형이 될 수 있는가? 모형과 형상은 때로 재료와 실체에서 실재와 다르지만, 모습과 윤곽에서는 닮음을 유지해야 한다. 눈앞에 있는 것으로 눈앞에 없는 것을 같은 모양으로 드러내야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d455a3c22df1fa5909567f87e121c4c69008adae51978b63311f7d8519174a88",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "work_location": "2.h34.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dd8ada0666cd7983ea14a12c99c83ef357c099d131af72d814812c78f947e138",
        "part_links": [
          [
            "sha256:79985f18a10fff1b64e7839cb4759397644e48b55d081af9e18fbebdf756b35f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b7d811b13c6be1e4514ae206e516cf7685dbdf660f0e485eb629ebb1266ee79"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e414a8f5f05c46c5e7ab2caa213272d5ecde36d646fde56ace301122b5804dfc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 34장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103223.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 2절이며, 통상 인용 2권 23장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:30418c5a3c72c04850e6efb1618a693dee4e35e283ac6e29b34258c356473d4a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd8ada0666cd7983ea14a12c99c83ef357c099d131af72d814812c78f947e138",
            "source_revision_id": "sha256:7b7d811b13c6be1e4514ae206e516cf7685dbdf660f0e485eb629ebb1266ee79",
            "translation_revision_id": "sha256:e414a8f5f05c46c5e7ab2caa213272d5ecde36d646fde56ace301122b5804dfc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0caa1659765f66f9d5b78f2fcc02e489493d6529ef9d374ad945fa190ff82e0f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd8ada0666cd7983ea14a12c99c83ef357c099d131af72d814812c78f947e138",
            "source_revision_id": "sha256:7b7d811b13c6be1e4514ae206e516cf7685dbdf660f0e485eb629ebb1266ee79",
            "translation_revision_id": "sha256:e414a8f5f05c46c5e7ab2caa213272d5ecde36d646fde56ace301122b5804dfc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:30418c5a3c72c04850e6efb1618a693dee4e35e283ac6e29b34258c356473d4a",
          "sha256:0caa1659765f66f9d5b78f2fcc02e489493d6529ef9d374ad945fa190ff82e0f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103223.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 13:16",
            "printed_page": 333,
            "printed_text": "Hanc autem filiam Abrahae, quam alligavit Satanas decem et octo annis, non oportebat solvi in die sabbati?",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 13:16",
              "John 5:5"
            ],
            "explanation": "수난의 기간을 아이온의 순서에 적용하는 저자의 반론에서 12, 18, 38을 구별한다.",
            "numeric_values": [
              12,
              18,
              38
            ],
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_healing_numbers"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "인쇄 독법을 그들의 주장이라는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 333,
            "printed_text": "negotio eorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 2절이며, 통상 인용 2권 23장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3f4779193b08c61b3cd8bb879d999f04e762fe8061a38d36bdcd9edfc1342eaf",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n538.jpg",
            "page_key": "1:333",
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:79985f18a10fff1b64e7839cb4759397644e48b55d081af9e18fbebdf756b35f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non solum in hac muliere anni infirmitatis descripti sunt, quos coaptari dicunt figmento suo, sed ecce et alia mulier similiter XVIII annis infirmata, sanata est, de qua Dominus ait: Hanc autem filiam Abrahae, quam alligavit Satanas decem et octo annis, non oportebat solvi in die sabbati? Si ergo illa typus erat duodecimi Aeonis passi, et haec typus esse decimi octavi Aeonis passi debet. Sed non habent ostendere: alioquin prima et principalis eorum Ogdoas connumerabitur compassis Aeonibus. Sed et alius autem quidam sanatur a Domino XXXVIII annos habens in sua passione: et trigesimum et octavum passum Aeonem dicant. Si enim quae a Domino facta sunt, typos esse dicunt eorum quae sunt in Pleromate, typus in omnibus debet servari. Sed neque eam quae post XVIII annos curata est, nec eum qui post XXXVIII annos curatus est, possunt adaptare suo figmento. Insulsum autem et inconveniens est omnimodo dicere in quibusdam quidem servasse typum Salvatorem, in quibusdam autem non servasse. Dissimilis ergo et mulieris typus negotio eorum ostenditur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7b7d811b13c6be1e4514ae206e516cf7685dbdf660f0e485eb629ebb1266ee79",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et non solum in hac muliere anni infirmitatis descripti sunt, quos coaptari dicunt figmento suo, sed ecce et alia mulier similiter XVIII annis infirmata, sanata est, de qua Dominus ait: Hanc autem filiam Abrahae, quam alligavit Satanas decem et octo annis, non oportebat solvi in die sabbati? Si ergo illa typus erat duodecimi Aeonis passi, et haec typus esse decimi octavi Aeonis passi debet. Sed non habent ostendere: alioquin prima et principalis eorum Ogdoas connumerabitur compassis Aeonibus. Sed et alius autem quidam sanatur a Domino XXXVIII annos habens in sua passione: et trigesimum et octavum passum Aeonem dicant. Si enim quae a Domino facta sunt, typos esse dicunt eorum quae sunt in Pleromate, typus in omnibus debet servari. Sed neque eam quae post XVIII annos curata est, nec eum qui post XXXVIII annos curatus est, possunt adaptare suo figmento. Insulsum autem et inconveniens est omnimodo dicere in quibusdam quidem servasse typum Salvatorem, in quibusdam autem non servasse. Dissimilis ergo et mulieris typus negotio eorum ostenditur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3c7679c2e331408601de3a428028dcd3dea1c7edf2172ddafe4390169bc8f032",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 23장 2절이다. 열여덟 해와 서른여덟 해의 병을 아이온의 순서에 적용하면 생기는 문제를 저자가 제시한다.",
          "누가복음 13:16에 대응하는 인용에서 아브라함의 딸, 사탄, 열여덟 해, 안식일의 풀어 줌이라는 관계를 보존했다. 서른여덟 해의 병은 인쇄 난외가 요한복음 5:5와 연결한다.",
          "첫 여덟 존재의 무리도 수난을 겪는 아이온들에 포함될 것이라는 문장은 상대의 수 대응 방식을 따랐을 때의 결과로 제시된다.",
          "333쪽의 negotio eorum은 그들의 주장이라는 문맥으로 옮겼다. 각주 1에는 아이온들을 가리키는 다른 독법과 negatio라는 추정도 소개되지만 인쇄 독법을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:79985f18a10fff1b64e7839cb4759397644e48b55d081af9e18fbebdf756b35f"
            ],
            "text": "그들이 자기들의 허구에 맞는다고 말하는 병의 기간은 이 여자에게만 기록된 것이 아니다. 보라, 마찬가지로 열여덟 해 동안 앓다가 나은 다른 여자도 있다. 그에 대해 주님이 말씀하셨다. “사탄이 열여덟 해 동안 묶어 둔 이 아브라함의 딸을, 안식일에 풀어 주어야 하지 않겠느냐?” 앞의 여자가 수난을 겪은 열두째 아이온의 모형이었다면, 이 여자도 수난을 겪은 열여덟째 아이온의 모형이어야 한다. 그들은 이를 제시할 수 없다. 그렇지 않다면 그들의 첫째이자 근원인 여덟 존재의 무리가 수난을 겪은 아이온들 가운데 포함될 것이다. 서른여덟 해 동안 수난 속에 있던 또 다른 사람도 주님에게 고침을 받았다. 그렇다면 서른여덟째 아이온이 수난을 겪었다고 말하게 하라. 주님이 행하신 일들이 플레로마 안에 있는 것들의 모형이라고 한다면, 모든 일에서 그 모형이 지켜져야 하기 때문이다. 열여덟 해 뒤에 고침을 받은 여자도, 서른여덟 해 뒤에 고침을 받은 사람도, 그들은 자기들의 허구에 맞출 수 없다. 구원자가 어떤 일에서는 모형을 지켰고, 다른 일에서는 지키지 않았다고 말하는 것은 모든 면에서 어리석고 앞뒤가 맞지 않는다. 그러므로 그 여자의 모형도 그들의 주장과 닮지 않았음이 드러난다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b7d811b13c6be1e4514ae206e516cf7685dbdf660f0e485eb629ebb1266ee79"
        ],
        "text": "그들이 자기들의 허구에 맞는다고 말하는 병의 기간은 이 여자에게만 기록된 것이 아니다. 보라, 마찬가지로 열여덟 해 동안 앓다가 나은 다른 여자도 있다. 그에 대해 주님이 말씀하셨다. “사탄이 열여덟 해 동안 묶어 둔 이 아브라함의 딸을, 안식일에 풀어 주어야 하지 않겠느냐?” 앞의 여자가 수난을 겪은 열두째 아이온의 모형이었다면, 이 여자도 수난을 겪은 열여덟째 아이온의 모형이어야 한다. 그들은 이를 제시할 수 없다. 그렇지 않다면 그들의 첫째이자 근원인 여덟 존재의 무리가 수난을 겪은 아이온들 가운데 포함될 것이다. 서른여덟 해 동안 수난 속에 있던 또 다른 사람도 주님에게 고침을 받았다. 그렇다면 서른여덟째 아이온이 수난을 겪었다고 말하게 하라. 주님이 행하신 일들이 플레로마 안에 있는 것들의 모형이라고 한다면, 모든 일에서 그 모형이 지켜져야 하기 때문이다. 열여덟 해 뒤에 고침을 받은 여자도, 서른여덟 해 뒤에 고침을 받은 사람도, 그들은 자기들의 허구에 맞출 수 없다. 구원자가 어떤 일에서는 모형을 지켰고, 다른 일에서는 지키지 않았다고 말하는 것은 모든 면에서 어리석고 앞뒤가 맞지 않는다. 그러므로 그 여자의 모형도 그들의 주장과 닮지 않았음이 드러난다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e414a8f5f05c46c5e7ab2caa213272d5ecde36d646fde56ace301122b5804dfc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "work_location": "2.h34.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:37317ce7b36f4bfb53c4895b11fce96727630f8f712ff6a651f32fef6a210416",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3d89cf6bc55616515f41dfaf2a0c60fad23904b29a98454f897ca2a804fa7b3b",
            "sha256:d6afe3cc406a91e8e33d4c361420086864d77c8de958f080c4be1a810a6b83a9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bab72818ccb528c72749044f874ed74cec136ffa7e057f04b05cf5304a4a0125"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ed5b6f42c924c27d04956a5d268e33d91b1bcfdfae97d14f8e78561d975cb251"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 34장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333,
              334
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 3절이며, 통상 인용 2권 24장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4f637527371250cbe7c668e61b4b44accb74cd51934dc9300345b64946c633b4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37317ce7b36f4bfb53c4895b11fce96727630f8f712ff6a651f32fef6a210416",
            "source_revision_id": "sha256:bab72818ccb528c72749044f874ed74cec136ffa7e057f04b05cf5304a4a0125",
            "translation_revision_id": "sha256:ed5b6f42c924c27d04956a5d268e33d91b1bcfdfae97d14f8e78561d975cb251"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:63a27154992b5b59f30199a41232c11ad35812101878445dc53e1d536549d9b2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37317ce7b36f4bfb53c4895b11fce96727630f8f712ff6a651f32fef6a210416",
            "source_revision_id": "sha256:bab72818ccb528c72749044f874ed74cec136ffa7e057f04b05cf5304a4a0125",
            "translation_revision_id": "sha256:ed5b6f42c924c27d04956a5d268e33d91b1bcfdfae97d14f8e78561d975cb251"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4f637527371250cbe7c668e61b4b44accb74cd51934dc9300345b64946c633b4",
          "sha256:63a27154992b5b59f30199a41232c11ad35812101878445dc53e1d536549d9b2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333,
              334
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "지식의 혼란과 불안정과 뒤틀림이라는 문맥으로 옮겼다. sive confusionem을 난외 설명의 유입으로 보는 각주의 의견도 메모한다.",
            "printed_page": 333,
            "printed_text": "consternationem, sive confusionem, et instabilitatem scientiae eorum et extortum demonstrat",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_construction"
          },
          {
            "explanation": "여섯 글자와 888에 붙인 에피세몬·여덟 무리의 충만함이라는 해석을 상대 집단에 귀속한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "name_in_source": "Jesus",
            "numeric_values": [
              6,
              888
            ],
            "printed_numbers": [
              "sex",
              "DCCCLXXXVIII"
            ],
            "printed_page": 334,
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_numerical_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "다섯 글자의 수치를 합한 계산과 그 계산의 신학적 적용을 구별한다.",
            "name": "Σωτήρ",
            "printed_page": 334,
            "printed_text": "MCCCCVIII",
            "printed_volume": 1,
            "sum": 1408,
            "type": "verified_letter_value_calculation",
            "values": [
              200,
              800,
              300,
              8,
              100
            ]
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 3절이며, 통상 인용 2권 24장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3f4779193b08c61b3cd8bb879d999f04e762fe8061a38d36bdcd9edfc1342eaf",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n538.jpg",
            "page_key": "1:333",
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3d89cf6bc55616515f41dfaf2a0c60fad23904b29a98454f897ca2a804fa7b3b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc autem et falsum demonstrat commentum eorum et instabile figmentum eorum etiam hoc ipsum, quod per numeros aliquando quidem et per syllabas nominum, aliquando autem et per syllabarum literas, aliquando vero et per numeros, qui secundum Graecos in literis continentur, tentant inferre probationes; apertissime consternationem, sive confusionem, et instabilitatem scientiae eorum et extortum demonstrat. Jesus enim nomen",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5933d2bf3ae632448f4efca984e447d24d833ae14ed69c678c4b6db4f3500037",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n539.jpg",
            "page_key": "1:334",
            "printed_page": 334,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d6afe3cc406a91e8e33d4c361420086864d77c8de958f080c4be1a810a6b83a9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "alterius linguae exsistens ad Graecorum numerum transferentes, aliquando quidem episemon esse dicunt, sex habens literas: aliquando autem plenitudinem ogdoadum DCCCLXXXVIII numerum habens. Graecum autem nomen ejus, quod est Soter, id est Salvator, quia non convenit figmento eorum, nec secundum numerum, nec secundum literas, tacuerunt. Et quidem si ex providentia Patris dominica nomina accepissent per numerum et per literas significantia numerum in Pleromate, Soter nomen Graecum exsistens, secundum Graecitatem et per literas et per numeros Pleromatis debuit ostendere mysterium. Sed non ita habet, quia quinque quidem est literarum, numerus autem MCCCCVIII. Haec autem in nullo communicant Pleromati eorum: non ergo vera est illa quae ab eis in Pleromate dicitur negotiatio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bab72818ccb528c72749044f874ed74cec136ffa7e057f04b05cf5304a4a0125",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc autem et falsum demonstrat commentum eorum et instabile figmentum eorum etiam hoc ipsum, quod per numeros aliquando quidem et per syllabas nominum, aliquando autem et per syllabarum literas, aliquando vero et per numeros, qui secundum Graecos in literis continentur, tentant inferre probationes; apertissime consternationem, sive confusionem, et instabilitatem scientiae eorum et extortum demonstrat. Jesus enim nomen alterius linguae exsistens ad Graecorum numerum transferentes, aliquando quidem episemon esse dicunt, sex habens literas: aliquando autem plenitudinem ogdoadum DCCCLXXXVIII numerum habens. Graecum autem nomen ejus, quod est Soter, id est Salvator, quia non convenit figmento eorum, nec secundum numerum, nec secundum literas, tacuerunt. Et quidem si ex providentia Patris dominica nomina accepissent per numerum et per literas significantia numerum in Pleromate, Soter nomen Graecum exsistens, secundum Graecitatem et per literas et per numeros Pleromatis debuit ostendere mysterium. Sed non ita habet, quia quinque quidem est literarum, numerus autem MCCCCVIII. Haec autem in nullo communicant Pleromati eorum: non ergo vera est illa quae ab eis in Pleromate dicitur negotiatio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a1a00f8eeedc21894dd9daec0e1042cedbba23e6fa1b37ded8a1029e991fbf22",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 1절이다. 음절 수, 글자 수, 글자에 부여된 수치를 번갈아 쓰는 상대의 방식을 비교한다.",
          "333쪽의 sive confusionem과 extortum을 보존했다. 각주 2는 문장의 여러 재구성과, sive confusionem을 난외 설명의 유입으로 보는 의견을 소개한다. 한국어에서는 지식의 혼란·불안정·뒤틀림이라는 관계로 풀었다.",
          "예수의 그리스어 이름 Ἰησοῦς는 여섯 글자이며, 수치의 합은 10+8+200+70+400+200=888이다. 에피세몬은 앞의 논의에서 6을 나타내는 수표와 연결된다. 여덟 무리들의 충만함이라는 해석은 상대의 주장이다.",
          "소테르의 그리스어 Σωτήρ는 다섯 글자이며, 334쪽 각주 2가 제시하는 200+800+300+8+100의 합은 1,408이다. 이 계산과 그 수에 신학적 의미를 부여하는 일을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3d89cf6bc55616515f41dfaf2a0c60fad23904b29a98454f897ca2a804fa7b3b",
              "sha256:d6afe3cc406a91e8e33d4c361420086864d77c8de958f080c4be1a810a6b83a9"
            ],
            "text": "그들의 생각이 거짓이며 그 허구가 불안정하다는 것은 다음 일에서도 드러난다. 어떤 때에는 수와 이름의 음절들로, 다른 때에는 음절의 글자들로, 또 다른 때에는 그리스인들의 방식에 따라 글자에 들어 있는 수로, 증거를 제시하려 한다. 그들의 지식이 혼란하거나 뒤섞여 있으며 불안정하고 뒤틀려 있음을 아주 분명하게 드러내는 것이다. 다른 언어에 속하는 예수라는 이름을 그리스인들의 수 체계로 옮겨 놓고, 여섯 글자를 지녔다고 하여 어떤 때에는 에피세몬이라 하고, 888이라는 수를 지녔다고 하여 다른 때에는 여덟 무리들의 충만함이라 한다. 그의 그리스어 이름인 소테르, 곧 구원자에 관해서는, 수에서도 글자에서도 자기들의 허구와 맞지 않기 때문에, 침묵했다. 아버지의 섭리에 따라 주님의 이름들이 주어졌고, 그 수와 글자로 플레로마의 수를 나타낸다고 한다면, 그리스어 이름 소테르는 그리스어의 방식에 따라 글자와 수로 플레로마의 신비를 드러냈어야 한다. 실제는 그렇지 않다. 글자는 다섯이고, 수는 1,408이기 때문이다. 이것들은 그들의 플레로마와 아무 관련이 없다. 그러므로 그들이 플레로마 안에서 벌어진다고 말하는 일은 참되지 않다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bab72818ccb528c72749044f874ed74cec136ffa7e057f04b05cf5304a4a0125"
        ],
        "text": "그들의 생각이 거짓이며 그 허구가 불안정하다는 것은 다음 일에서도 드러난다. 어떤 때에는 수와 이름의 음절들로, 다른 때에는 음절의 글자들로, 또 다른 때에는 그리스인들의 방식에 따라 글자에 들어 있는 수로, 증거를 제시하려 한다. 그들의 지식이 혼란하거나 뒤섞여 있으며 불안정하고 뒤틀려 있음을 아주 분명하게 드러내는 것이다. 다른 언어에 속하는 예수라는 이름을 그리스인들의 수 체계로 옮겨 놓고, 여섯 글자를 지녔다고 하여 어떤 때에는 에피세몬이라 하고, 888이라는 수를 지녔다고 하여 다른 때에는 여덟 무리들의 충만함이라 한다. 그의 그리스어 이름인 소테르, 곧 구원자에 관해서는, 수에서도 글자에서도 자기들의 허구와 맞지 않기 때문에, 침묵했다. 아버지의 섭리에 따라 주님의 이름들이 주어졌고, 그 수와 글자로 플레로마의 수를 나타낸다고 한다면, 그리스어 이름 소테르는 그리스어의 방식에 따라 글자와 수로 플레로마의 신비를 드러냈어야 한다. 실제는 그렇지 않다. 글자는 다섯이고, 수는 1,408이기 때문이다. 이것들은 그들의 플레로마와 아무 관련이 없다. 그러므로 그들이 플레로마 안에서 벌어진다고 말하는 일은 참되지 않다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ed5b6f42c924c27d04956a5d268e33d91b1bcfdfae97d14f8e78561d975cb251",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "work_location": "2.h34.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0eddc11ce1856f44ada75bcd6d4739e65134dce7f85f7cc3257b7ac783b64e11",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0bc15bcd8a190273d352ad77ba190c100d687aeb4fdfce9aa330ba16ba4790f0",
            "sha256:f02d5255d1ddc7c33fe46c502559996ac9d300b54768c5d13a9b6b2276eee536",
            "sha256:cc0c216c68a5e36014bfb1b04acacb212976344a197e9bd5c9d60022b31d623f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:19f7e7a1677b29f66d6c5b43adec09207f77ee1edc78b59bd84e335b1cf35d26"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6977d25a7c9bcd071af0f2cc8baf578318e5e1e4355c6cf57fd06816c1580602"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 34장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              334,
              335,
              336
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 4절이며, 통상 인용 2권 24장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:44d0488c8d91f06f70e471ea6accd0c821788fe8fce1d1a172c629ae7c68baeb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0eddc11ce1856f44ada75bcd6d4739e65134dce7f85f7cc3257b7ac783b64e11",
            "source_revision_id": "sha256:19f7e7a1677b29f66d6c5b43adec09207f77ee1edc78b59bd84e335b1cf35d26",
            "translation_revision_id": "sha256:6977d25a7c9bcd071af0f2cc8baf578318e5e1e4355c6cf57fd06816c1580602"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f89f540d767ad6190f22277d0b9e6301c104de49cb7d5c4d5c81064b1571bc87",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0eddc11ce1856f44ada75bcd6d4739e65134dce7f85f7cc3257b7ac783b64e11",
            "source_revision_id": "sha256:19f7e7a1677b29f66d6c5b43adec09207f77ee1edc78b59bd84e335b1cf35d26",
            "translation_revision_id": "sha256:6977d25a7c9bcd071af0f2cc8baf578318e5e1e4355c6cf57fd06816c1580602"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:44d0488c8d91f06f70e471ea6accd0c821788fe8fce1d1a172c629ae7c68baeb",
          "sha256:f89f540d767ad6190f22277d0b9e6301c104de49cb7d5c4d5c81064b1571bc87"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h34-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              334,
              335,
              336
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "claim_status": "claims_in_transmitted_Latin_text",
            "explanation": "이름의 뜻과 글자 수에 관한 설명을 전승된 라틴어 본문의 주장으로 기록한다. 각주에 실린 여러 복원 제안과 구별한다.",
            "printed_claims": [
              "Jesus ... literarum est duarum et dimidiae",
              "Jesus secundum antiquam Hebraicam linguam coelum est",
              "terra ... sura usser dicitur",
              "Deus ... Hebraice Baruch dicitur, et duas et dimidiam habet literas"
            ],
            "printed_pages": [
              334,
              335,
              336
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "reported_linguistic_claims"
          },
          {
            "explanation": "terra의 인쇄 형태를 유지하고 하늘과 땅을 지닌 말씀이라는 관계로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              334,
              335
            ],
            "printed_text": "Verbum ergo quod coelum et terra habet",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_construction"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "대괄호의 전치사를 한국어 연결 표현에 반영하고 사본 및 편집 차이를 메모한다.",
            "printed_page": 335,
            "printed_text": "[in]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_editorial_brackets"
          },
          {
            "evidence": "p. 335 note 4 continuing on p. 336 and p. 336 note 1",
            "explanation": "제사장 문자, 열과 열다섯, 첫 글자와 마지막 글자의 결합이라는 전승 독법을 보존한다. 각주의 재구성과 별개로 기록한다.",
            "numeric_values": [
              10,
              15
            ],
            "printed_pages": [
              335,
              336
            ],
            "printed_text": "sacerdotales nuncupatae, decem quidem sunt numero; scribuntur autem quaeque per quindecim, novissima litera copulata primae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_obscure_letter_account"
          },
          {
            "printed_page": 335,
            "printed_text": "DCCCLXXXVIII",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number",
            "value": 888
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 34장 4절이며, 통상 인용 2권 24장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5933d2bf3ae632448f4efca984e447d24d833ae14ed69c678c4b6db4f3500037",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n539.jpg",
            "page_key": "1:334",
            "printed_page": 334,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:0bc15bcd8a190273d352ad77ba190c100d687aeb4fdfce9aa330ba16ba4790f0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jesus autem nomen secundum propriam Hebraeorum linguam, literarum est duarum et dimidiae, sicut periti eorum dicunt, significans Dominum eum qui continet coelum et terram, quia Jesus secundum antiquam Hebraicam linguam coelum est, terra autem iterum sura usser dicitur. Verbum ergo quod coelum et terra",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "00c4ec5527d2bbc50c18908bf4f384f2091ce9f94e69c7f404202ba4faa3c3ce",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n540.jpg",
            "page_key": "1:335",
            "printed_page": 335,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f02d5255d1ddc7c33fe46c502559996ac9d300b54768c5d13a9b6b2276eee536",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "habet, ipse est Jesus. Falsa est ergo et episemi eorum redditio, et numerus autem eorum eversus est manifeste. Secundum enim propriam eorum linguam quinque literarum est Graeco vocabulo Soter; Jesus autem iterum secundum Hebraicam linguam duas et dimidiam habet literas. Corruit ergo numerus calculi, qui est [in] DCCCLXXXVIII. Et per omnia autem Hebraeorum literae non conveniunt numero Graecorum, quae maxime deberent antiquiores et firmiores exsistentes, salvare supputationem nominum. Ipsae enim antiquae et primae Hebraeorum literae et sacerdotales",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8fc8adc5c9f4eecbaa28eea275e029a842485c4939a6bf720dd575734a33d7d4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n541.jpg",
            "page_key": "1:336",
            "printed_page": 336,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:cc0c216c68a5e36014bfb1b04acacb212976344a197e9bd5c9d60022b31d623f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nuncupatae, decem quidem sunt numero; scribuntur autem quaeque per quindecim, novissima litera copulata primae. Et ideo quae quidem secundum subsequentiam scribunt, sicuti et nos: quaedam autem retrorsum a dextra parte in sinistram partem retorquentes literas. Et Christus autem supputationem nominis convenientem Aeonis Pleromatis eorum habere debuit, qui ad stabilitatem et correctionem Pleromatis eorum prolatus est, secundum quod dicunt. Et Pater autem similiter et per literas, et per numerum, continere debuit numerum eorum, qui ab eo prolati sunt Aeonum; sed et Bythus similiter: nihilominus autem et unigenitus, et maxime autem super omnia nomen quod dicitur Deus, quod et ipsum Hebraice Baruch dicitur, et duas et dimidiam habet literas. Ex hoc ergo quod firmiora nomina secundum Hebraicam et Graecitatis linguam, nec secundum numerum literarum, nec secundum supputationem conveniunt figmento eorum, manifesta est de reliquis impudenter extorta supputatio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:19f7e7a1677b29f66d6c5b43adec09207f77ee1edc78b59bd84e335b1cf35d26",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Jesus autem nomen secundum propriam Hebraeorum linguam, literarum est duarum et dimidiae, sicut periti eorum dicunt, significans Dominum eum qui continet coelum et terram, quia Jesus secundum antiquam Hebraicam linguam coelum est, terra autem iterum sura usser dicitur. Verbum ergo quod coelum et terra habet, ipse est Jesus. Falsa est ergo et episemi eorum redditio, et numerus autem eorum eversus est manifeste. Secundum enim propriam eorum linguam quinque literarum est Graeco vocabulo Soter; Jesus autem iterum secundum Hebraicam linguam duas et dimidiam habet literas. Corruit ergo numerus calculi, qui est [in] DCCCLXXXVIII. Et per omnia autem Hebraeorum literae non conveniunt numero Graecorum, quae maxime deberent antiquiores et firmiores exsistentes, salvare supputationem nominum. Ipsae enim antiquae et primae Hebraeorum literae et sacerdotales nuncupatae, decem quidem sunt numero; scribuntur autem quaeque per quindecim, novissima litera copulata primae. Et ideo quae quidem secundum subsequentiam scribunt, sicuti et nos: quaedam autem retrorsum a dextra parte in sinistram partem retorquentes literas. Et Christus autem supputationem nominis convenientem Aeonis Pleromatis eorum habere debuit, qui ad stabilitatem et correctionem Pleromatis eorum prolatus est, secundum quod dicunt. Et Pater autem similiter et per literas, et per numerum, continere debuit numerum eorum, qui ab eo prolati sunt Aeonum; sed et Bythus similiter: nihilominus autem et unigenitus, et maxime autem super omnia nomen quod dicitur Deus, quod et ipsum Hebraice Baruch dicitur, et duas et dimidiam habet literas. Ex hoc ergo quod firmiora nomina secundum Hebraicam et Graecitatis linguam, nec secundum numerum literarum, nec secundum supputationem conveniunt figmento eorum, manifesta est de reliquis impudenter extorta supputatio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cbbe34c018bb67809e498dbac32e64a14ccfe2723b6adb5dd08b61be3ef41ff8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 2절이다. 이름의 뜻과 글자 수에 관한 설명은 고대 라틴어 전승 본문에 실린 언어 주장으로 기록한다. 334-336쪽 각주는 이 구간의 어려운 독법과 여러 복원 제안을 논의한다.",
          "예수라는 말이 하늘을 뜻하고 땅을 sura usser라고 한다는 인쇄 문장을 보존했다. 수라 우세르는 그 라틴어 표기의 음역이다. 하늘과 땅을 지닌 말씀이라는 문장에서는 terra의 인쇄 격 형태도 유지했다.",
          "두 글자 반이라는 수는 예수와 바룩에 대해 각각 반복된다. 334쪽 각주 4와 336쪽 각주 3은 글자와 발음 단위를 어떻게 셀 것인지에 관한 편집자의 설명을 제시한다. 이 설명은 본문의 수와 별도로 다룬다.",
          "335쪽의 [in]은 888[이라는]이라는 한국어 연결 표현에 반영했다. 각주 2는 Grabe의 생략과 Clermont 사본의 독법 및 이전 판본의 수 표기를 비교한다.",
          "제사장 문자라는 sacerdotales와 열·열다섯이라는 수, 마지막 글자와 첫 글자의 결합, 두 쓰기 방향을 인쇄된 대로 보존했다. 335쪽 각주 4부터 336쪽에 이어지는 설명에는 수 표기에 관한 재구성이 제안되며, 구절 전체는 추가 대조 항목이다.",
          "독생자와 하나님이라는 이름도 다른 이름들과 함께 비교된다. 하나님을 히브리어로 바룩이라고 부르는 문장은 채택 대본의 표현으로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0bc15bcd8a190273d352ad77ba190c100d687aeb4fdfce9aa330ba16ba4790f0",
              "sha256:f02d5255d1ddc7c33fe46c502559996ac9d300b54768c5d13a9b6b2276eee536",
              "sha256:cc0c216c68a5e36014bfb1b04acacb212976344a197e9bd5c9d60022b31d623f"
            ],
            "text": "그들 가운데 학식 있는 이들의 말에 따르면, 예수라는 이름은 히브리인들의 고유한 언어에서 두 글자 반이며, 하늘과 땅을 품는 주님을 뜻한다. 고대 히브리어에서 예수는 하늘을 뜻하고, 땅은 또 수라 우세르라고 불리기 때문이다. 그러므로 하늘과 땅을 지닌 말씀, 그분이 바로 예수이다. 따라서 에피세몬에 관한 그들의 풀이도 거짓이며, 그들의 수 계산도 명백히 무너졌다. 그리스어 낱말 소테르는 그들의 고유한 언어에서 다섯 글자이고, 예수는 히브리어에서 두 글자 반이기 때문이다. 888[이라는] 계산값은 그러므로 무너진다. 히브리인들의 글자들은 모든 면에서 그리스인들의 수와 맞지 않는다. 더 오래되고 확고하므로, 이름의 수 계산을 무엇보다 보존해야 할 글자들인데 말이다. 히브리인들의 그 오래된 첫 문자들, 제사장 문자라고도 불리는 것들은, 수가 열이다. 각각 열다섯으로 기록되며, 마지막 글자가 첫 글자와 결합한다. 그래서 어떤 것은 차례를 따라 쓰니, 우리와 같다. 다른 것은 글자를 되돌려 오른쪽에서 왼쪽으로 거꾸로 쓴다. 그리스도라는 이름의 계산값도 그들의 플레로마에 속한 아이온들과 맞았어야 한다. 그들의 말에 따르면, 그들의 플레로마를 굳게 세우고 바로잡기 위해 그리스도가 발출되었기 때문이다. 아버지도 마찬가지로 글자와 수를 통해, 자기에게서 나온 아이온들의 수를 담았어야 한다. 뷔토스도 마찬가지이며, 독생자도 그러하다. 무엇보다 모든 것 위에 있는, 하나님이라고 불리는 그 이름이 그러해야 한다. 그 이름도 히브리어로 바룩이라고 하며, 두 글자 반이다. 이처럼 히브리어와 그리스어의 더 중요한 이름들이 글자 수에서도 수 계산에서도 그들의 허구와 맞지 않으므로, 나머지 이름들의 계산도 뻔뻔스럽게 억지로 꿰맞춘 것임이 분명하다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:19f7e7a1677b29f66d6c5b43adec09207f77ee1edc78b59bd84e335b1cf35d26"
        ],
        "text": "그들 가운데 학식 있는 이들의 말에 따르면, 예수라는 이름은 히브리인들의 고유한 언어에서 두 글자 반이며, 하늘과 땅을 품는 주님을 뜻한다. 고대 히브리어에서 예수는 하늘을 뜻하고, 땅은 또 수라 우세르라고 불리기 때문이다. 그러므로 하늘과 땅을 지닌 말씀, 그분이 바로 예수이다. 따라서 에피세몬에 관한 그들의 풀이도 거짓이며, 그들의 수 계산도 명백히 무너졌다. 그리스어 낱말 소테르는 그들의 고유한 언어에서 다섯 글자이고, 예수는 히브리어에서 두 글자 반이기 때문이다. 888[이라는] 계산값은 그러므로 무너진다. 히브리인들의 글자들은 모든 면에서 그리스인들의 수와 맞지 않는다. 더 오래되고 확고하므로, 이름의 수 계산을 무엇보다 보존해야 할 글자들인데 말이다. 히브리인들의 그 오래된 첫 문자들, 제사장 문자라고도 불리는 것들은, 수가 열이다. 각각 열다섯으로 기록되며, 마지막 글자가 첫 글자와 결합한다. 그래서 어떤 것은 차례를 따라 쓰니, 우리와 같다. 다른 것은 글자를 되돌려 오른쪽에서 왼쪽으로 거꾸로 쓴다. 그리스도라는 이름의 계산값도 그들의 플레로마에 속한 아이온들과 맞았어야 한다. 그들의 말에 따르면, 그들의 플레로마를 굳게 세우고 바로잡기 위해 그리스도가 발출되었기 때문이다. 아버지도 마찬가지로 글자와 수를 통해, 자기에게서 나온 아이온들의 수를 담았어야 한다. 뷔토스도 마찬가지이며, 독생자도 그러하다. 무엇보다 모든 것 위에 있는, 하나님이라고 불리는 그 이름이 그러해야 한다. 그 이름도 히브리어로 바룩이라고 하며, 두 글자 반이다. 이처럼 히브리어와 그리스어의 더 중요한 이름들이 글자 수에서도 수 계산에서도 그들의 허구와 맞지 않으므로, 나머지 이름들의 계산도 뻔뻔스럽게 억지로 꿰맞춘 것임이 분명하다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6977d25a7c9bcd071af0f2cc8baf578318e5e1e4355c6cf57fd06816c1580602",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "work_location": "2.h34.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-34:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5a28ffe4e6cfd89aa67f3f1e94a62f9cebb02b1613b1f4e4a838604ee344c743",
        "part_links": [
          [
            "sha256:20c12ccecb4efe545668608f68927965e9f300d64eebc286876d243cd955d295",
            "sha256:172441a2418e534057703adb74d7890ab755b5e76f05bf4d8d2c54c4723dcb7b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0741eb92cee447de62152a91d8a35f3b3fa12af7bf291399542c321156cc9db3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0a7afe844de2396cfedc498173ca75e59aa18ab9ccf13aef8f83ee378cb18fbb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 35장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h35",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h35",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 24장 3절은 Harvey 35장 전체와 36장 1절에 걸친다.",
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              337,
              338
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Irrationabile_est_ergo",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 35장 전체이며, 통상 인용 2권 24장 3절의 일부에 해당한다. 통상 3절은 Harvey 35장과 36장 1절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:81430259efee96171f3fd8297f3ed6508e9208607148e517a6c6f64a0cee21db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a28ffe4e6cfd89aa67f3f1e94a62f9cebb02b1613b1f4e4a838604ee344c743",
            "source_revision_id": "sha256:0741eb92cee447de62152a91d8a35f3b3fa12af7bf291399542c321156cc9db3",
            "translation_revision_id": "sha256:0a7afe844de2396cfedc498173ca75e59aa18ab9ccf13aef8f83ee378cb18fbb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8e13429a6cd4d19a2332a036ccda358f872ebb92a249f4aedb6d88557de24870",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a28ffe4e6cfd89aa67f3f1e94a62f9cebb02b1613b1f4e4a838604ee344c743",
            "source_revision_id": "sha256:0741eb92cee447de62152a91d8a35f3b3fa12af7bf291399542c321156cc9db3",
            "translation_revision_id": "sha256:0a7afe844de2396cfedc498173ca75e59aa18ab9ccf13aef8f83ee378cb18fbb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:81430259efee96171f3fd8297f3ed6508e9208607148e517a6c6f64a0cee21db",
          "sha256:8e13429a6cd4d19a2332a036ccda358f872ebb92a249f4aedb6d88557de24870"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h35",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 24장 3절은 Harvey 35장 전체와 36장 1절에 걸친다.",
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              337,
              338
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_before_Irrationabile_est_ergo",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision using the proposed neuter noun and its corresponding cases",
            "adopted_forms": [
              "Vela",
              "velorum",
              "velum"
            ],
            "explanation": "각주가 휘장을 뜻하는 그리스어와 라틴어 vela를 제안하는 데 따라 명사를 교정하고 세 기존 형태를 기록한다.",
            "printed_forms": [
              "Atria",
              "atriorum",
              "atrium"
            ],
            "printed_page": 337,
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Massuet (cortinas sive vela), quoted in Harvey note 3",
            "type": "adopted_editorial_lexical_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "per quam의 인쇄 형태를 유지하면서 궤를 위해 증거의 장막이 구성되었다는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 337,
            "printed_text": "per quam et omne tabernaculum testimonii compositum est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_causal_preposition"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "가지와 등잔을 각각 일곱으로 세는 대본을 유지하고 각주의 수 비교를 메모한다.",
            "numeric_values": [
              7,
              7
            ],
            "printed_page": 337,
            "printed_text": "septem quidem habens calamiscos, lucernas autem septem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_tabernacle_counts"
          },
          {
            "explanation": "도유와 향의 재료 목록 및 수치를 보존하고 향료 어휘를 별도 대조했다.",
            "lexical_check_record": "research/irenaeus-sources/book-2-aromatics-check.json",
            "printed_page": 338,
            "printed_terms": [
              "smyrnae",
              "ireos",
              "cinamomi",
              "calamisci",
              "oleum",
              "stacte",
              "ungula",
              "galbano",
              "hedyosmo",
              "thure"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_aromatic_list",
            "weight_values": [
              500,
              500,
              250,
              250
            ]
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 35장 전체이며, 통상 인용 2권 24장 3절의 일부에 해당한다. 통상 3절은 Harvey 35장과 36장 1절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0e060792d93c31de7264dd0e78d686be1d28f7a383e82b278474f5d94c6efc5f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n542.jpg",
            "page_key": "1:337",
            "printed_page": 337,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:20c12ccecb4efe545668608f68927965e9f300d64eebc286876d243cd955d295",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim ex lege, eligentes quaecunque concurrunt sectae eorum numero, tentant violenter probationes facere. Si autem erat propositum Matri eorum, sive Salvatori, per Demiurgum typos eorum quae sunt in Pleromate ostendere, in verioribus et sanctioribus fieri typos fuissent operati: et maxime autem in ipsa arca testamenti, per quam et omne tabernaculum testimonii compositum est. Facta est autem haec, longitudo quidem ejus cubitis duobus et dimidio, latitudo autem ejus uno cubito et dimidio, et altitudo cubito uno et dimidio: numerus autem iste cubitorum in nullo convenit figmento eorum, per quem maxime typus ostendi debuit. Et propitiatorium autem similiter in nullo convenit expositionibus eorum. Adhuc autem et mensa propositionis duobus cubitis longitudo, et unius cubiti latitudo, altitudo autem ejus unius cubiti et dimidii. Haec ante sancta sanctorum, per quae ne una quidem quantitas numeri significantiam quaternationis, sive octonationis, aut reliqui Pleromatis eorum continet. Quid autem candelabrum septem quidem habens calamiscos, lucernas autem septem? etsi quidem secundum typum facta fuissent, calamiscos octo totidemque lucernas habere debuit, ad typum primae octonationis, quae praefulget in Aeonibus, et illuminat omnem plenitudinem. Vela autem decem exsistentia diligenter numeraverunt, typum ea dicentes decem Aeonum; pelles autem jam non numeraverunt secundum numerum undecim factas. Sed neque ipsorum velorum magnitudinem mensi sunt, viginti et octo cubitorum longitudinem unumquodque velum habens. Et columnarum longitudinem factam decem cubitorum exponunt propter decadem Aeonum. Latitudo autem unius et dimidii cubiti erat uniuscujusque columnae, non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c68d18ee21b6cf84afbf79776bf39af8d4ab4ac48c78109bb031dc15dc8b8952",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n543.jpg",
            "page_key": "1:338",
            "printed_page": 338,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:172441a2418e534057703adb74d7890ab755b5e76f05bf4d8d2c54c4723dcb7b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "jam exponunt, neque numerum omnium columnarum, neque serarum earum, quoniam non communicat argumento eorum. Quid autem oleum unctionis, quod omne tabernaculum sanctificavit? Fortasse latuit Salvatorem, aut dormiente Matre eorum Demiurgus a semetipso de pondere praecepit: unde et dissonat ad Pleroma eorum, smyrnae quidem habens siclos quingentos: ireos D, cinamomi CCL, calamisci CCL, et super haec oleum, ita ut ex quinque commixtionibus subsistat. Et incensum autem similiter de stacte, et ungula, et galbano, et hedyosmo, et thure, quae in nullo communicare possunt neque commixtionibus, neque pondere, argumento eorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0741eb92cee447de62152a91d8a35f3b3fa12af7bf291399542c321156cc9db3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Etenim ex lege, eligentes quaecunque concurrunt sectae eorum numero, tentant violenter probationes facere. Si autem erat propositum Matri eorum, sive Salvatori, per Demiurgum typos eorum quae sunt in Pleromate ostendere, in verioribus et sanctioribus fieri typos fuissent operati: et maxime autem in ipsa arca testamenti, per quam et omne tabernaculum testimonii compositum est. Facta est autem haec, longitudo quidem ejus cubitis duobus et dimidio, latitudo autem ejus uno cubito et dimidio, et altitudo cubito uno et dimidio: numerus autem iste cubitorum in nullo convenit figmento eorum, per quem maxime typus ostendi debuit. Et propitiatorium autem similiter in nullo convenit expositionibus eorum. Adhuc autem et mensa propositionis duobus cubitis longitudo, et unius cubiti latitudo, altitudo autem ejus unius cubiti et dimidii. Haec ante sancta sanctorum, per quae ne una quidem quantitas numeri significantiam quaternationis, sive octonationis, aut reliqui Pleromatis eorum continet. Quid autem candelabrum septem quidem habens calamiscos, lucernas autem septem? etsi quidem secundum typum facta fuissent, calamiscos octo totidemque lucernas habere debuit, ad typum primae octonationis, quae praefulget in Aeonibus, et illuminat omnem plenitudinem. Vela autem decem exsistentia diligenter numeraverunt, typum ea dicentes decem Aeonum; pelles autem jam non numeraverunt secundum numerum undecim factas. Sed neque ipsorum velorum magnitudinem mensi sunt, viginti et octo cubitorum longitudinem unumquodque velum habens. Et columnarum longitudinem factam decem cubitorum exponunt propter decadem Aeonum. Latitudo autem unius et dimidii cubiti erat uniuscujusque columnae, non jam exponunt, neque numerum omnium columnarum, neque serarum earum, quoniam non communicat argumento eorum. Quid autem oleum unctionis, quod omne tabernaculum sanctificavit? Fortasse latuit Salvatorem, aut dormiente Matre eorum Demiurgus a semetipso de pondere praecepit: unde et dissonat ad Pleroma eorum, smyrnae quidem habens siclos quingentos: ireos D, cinamomi CCL, calamisci CCL, et super haec oleum, ita ut ex quinque commixtionibus subsistat. Et incensum autem similiter de stacte, et ungula, et galbano, et hedyosmo, et thure, quae in nullo communicare possunt neque commixtionibus, neque pondere, argumento eorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "16ecb6fb7bb35e7692307303ee339cb45b5ba5411cd9a8177aa9715c997de40e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 35장 전체는 통상 24장 3절의 앞부분이다. 같은 절의 마지막 문단은 다음 단위인 Harvey 36장 1절에 이어진다.",
          "337쪽의 Atria, atriorum, atrium은 각주 3이 인용한 Massuet의 제안에 따라 Vela, velorum, velum으로 채택했다. 휘장을 뜻하는 라틴어 중성 명사를 같은 격에 맞춰 사용했으며, 세 인쇄 형태와 채택 책임을 원문에 기록했다.",
          "궤의 길이 두 규빗 반, 너비와 높이 각각 한 규빗 반, 진설빵 상의 길이 두 규빗·너비 한 규빗·높이 한 규빗 반을 구별했다. per quam은 각주 1의 목적 관계 설명을 따라 그 궤를 위해로 옮겼다.",
          "등잔대의 가지와 등잔은 본문이 각각 일곱으로 센다. 337쪽 각주 2는 가지의 수와 중앙 등잔을 포함하는 방식에 관한 Grabe와 Massuet의 설명을 비교한다.",
          "휘장 열과 가죽 덮개 열하나, 휘장의 길이 스물여덟 규빗, 기둥의 길이 열 규빗과 너비 한 규빗 반을 보존했다. 같은 수만 선택한다는 저자의 비판에서 각각 다른 역할을 한다.",
          "도유의 재료는 몰약, 이리스, 계피, 향기로운 갈대, 기름으로 옮겼다. ireos는 향료 이름 이리스로 음역했으며, 무게 500·500·250·250세겔의 순서를 보존했다.",
          "향의 다섯 재료는 스탁테, 운굴라, 갈바눔, 박하, 유향으로 옮겼다. hedyosmo의 박하라는 뜻과 ireos의 향료 용법은 별도 어휘 대조 기록에 출처를 남겼다. 목록은 이레네우스 대본에 실린 형태를 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:20c12ccecb4efe545668608f68927965e9f300d64eebc286876d243cd955d295",
              "sha256:172441a2418e534057703adb74d7890ab755b5e76f05bf4d8d2c54c4723dcb7b"
            ],
            "text": "그들은 율법에서 자기 학설의 수와 맞아떨어지는 것만 골라, 억지로 증거를 만들려 한다. 그들의 어머니나 구원자에게 데미우르고스를 통해 플레로마 안에 있는 것들의 모형을 드러내려는 뜻이 있었다면, 더 참되고 더 거룩한 것들에 모형이 생기도록 했을 것이다. 무엇보다 계약의 궤 자체에 그랬어야 한다. 그 궤를 위해 증거의 장막 전체가 지어졌기 때문이다. 그 궤는 이렇게 만들어졌다. 길이가 두 규빗 반, 너비가 한 규빗 반, 높이가 한 규빗 반이었다. 무엇보다 모형을 드러내야 했을 이 규빗 수는 그들의 허구와 전혀 맞지 않는다. 속죄판도 마찬가지로 그들의 설명과 전혀 맞지 않는다. 진설빵을 놓는 상도, 길이가 두 규빗, 너비가 한 규빗, 높이가 한 규빗 반이었다. 이것들은 지성소 앞에 있는데, 그 어느 수 하나도 네 존재나 여덟 존재의 무리, 또는 그들의 나머지 플레로마를 나타내는 뜻을 담고 있지 않다. 가지 일곱과 등잔 일곱을 지닌 등잔대는 또 어떠한가? 모형에 따라 만들어졌다면, 가지 여덟과 같은 수의 등잔을 지녔어야 한다. 아이온들 가운데서 먼저 빛나며 플레로마 전체를 밝히는 첫 여덟 존재의 무리를 본떴어야 하기 때문이다. 휘장이 열이라는 것은 그들이 꼼꼼히 세어, 열 아이온의 모형이라고 말한다. 열한 개로 만들어진 가죽 덮개는 세지 않았다. 그 휘장들 자체의 크기도 재지 않았는데, 각 휘장은 길이가 스물여덟 규빗이다. 기둥들의 길이가 열 규빗인 것은 열 아이온 때문이라고 풀이한다. 각 기둥의 너비가 한 규빗 반이었다는 것은 풀이하지 않는다. 기둥 전체의 수와 그 가로대들의 수도 그러하다. 자기들의 논설과 맞지 않기 때문이다. 장막 전체를 거룩하게 한 도유의 기름은 또 어떠한가? 혹시 구원자가 미처 몰랐거나, 그들의 어머니가 잠든 사이에 데미우르고스가 스스로 무게를 명한 것이라서, 그들의 플레로마와 어긋나는 것인가? 그 기름에는 몰약 오백 세겔, 이리스 오백 세겔, 계피 이백오십 세겔, 향기로운 갈대 이백오십 세겔, 거기에 기름이 더해져, 다섯 재료의 혼합으로 이루어진다. 향도 마찬가지로 스탁테와 운굴라와 갈바눔, 박하와 유향으로 이루어지는데, 그 혼합이나 무게 어느 것도 그들의 논설과 맞을 수 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0741eb92cee447de62152a91d8a35f3b3fa12af7bf291399542c321156cc9db3"
        ],
        "text": "그들은 율법에서 자기 학설의 수와 맞아떨어지는 것만 골라, 억지로 증거를 만들려 한다. 그들의 어머니나 구원자에게 데미우르고스를 통해 플레로마 안에 있는 것들의 모형을 드러내려는 뜻이 있었다면, 더 참되고 더 거룩한 것들에 모형이 생기도록 했을 것이다. 무엇보다 계약의 궤 자체에 그랬어야 한다. 그 궤를 위해 증거의 장막 전체가 지어졌기 때문이다. 그 궤는 이렇게 만들어졌다. 길이가 두 규빗 반, 너비가 한 규빗 반, 높이가 한 규빗 반이었다. 무엇보다 모형을 드러내야 했을 이 규빗 수는 그들의 허구와 전혀 맞지 않는다. 속죄판도 마찬가지로 그들의 설명과 전혀 맞지 않는다. 진설빵을 놓는 상도, 길이가 두 규빗, 너비가 한 규빗, 높이가 한 규빗 반이었다. 이것들은 지성소 앞에 있는데, 그 어느 수 하나도 네 존재나 여덟 존재의 무리, 또는 그들의 나머지 플레로마를 나타내는 뜻을 담고 있지 않다. 가지 일곱과 등잔 일곱을 지닌 등잔대는 또 어떠한가? 모형에 따라 만들어졌다면, 가지 여덟과 같은 수의 등잔을 지녔어야 한다. 아이온들 가운데서 먼저 빛나며 플레로마 전체를 밝히는 첫 여덟 존재의 무리를 본떴어야 하기 때문이다. 휘장이 열이라는 것은 그들이 꼼꼼히 세어, 열 아이온의 모형이라고 말한다. 열한 개로 만들어진 가죽 덮개는 세지 않았다. 그 휘장들 자체의 크기도 재지 않았는데, 각 휘장은 길이가 스물여덟 규빗이다. 기둥들의 길이가 열 규빗인 것은 열 아이온 때문이라고 풀이한다. 각 기둥의 너비가 한 규빗 반이었다는 것은 풀이하지 않는다. 기둥 전체의 수와 그 가로대들의 수도 그러하다. 자기들의 논설과 맞지 않기 때문이다. 장막 전체를 거룩하게 한 도유의 기름은 또 어떠한가? 혹시 구원자가 미처 몰랐거나, 그들의 어머니가 잠든 사이에 데미우르고스가 스스로 무게를 명한 것이라서, 그들의 플레로마와 어긋나는 것인가? 그 기름에는 몰약 오백 세겔, 이리스 오백 세겔, 계피 이백오십 세겔, 향기로운 갈대 이백오십 세겔, 거기에 기름이 더해져, 다섯 재료의 혼합으로 이루어진다. 향도 마찬가지로 스탁테와 운굴라와 갈바눔, 박하와 유향으로 이루어지는데, 그 혼합이나 무게 어느 것도 그들의 논설과 맞을 수 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0a7afe844de2396cfedc498173ca75e59aa18ab9ccf13aef8f83ee378cb18fbb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
      },
      "work_location": "2.h35",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-35"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d34a952f5489599833a2c5561f34516afb9053a5e92972e9f00d966cb0f61686",
        "part_links": [
          [
            "sha256:951226c6ce328da1a28f41f5bc0b13ca58a03f230e607693f918b922e5246864"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:51c148efd0ec419f436eea1695532f497a8b9cf694eeac2bcacef0983f13abf1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8ec3c493af653b214f1f051773b05bfca34b7fbbb91fa4d2820b26727c300d49"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 36장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 24장 3절은 Harvey 35장 전체와 36장 1절에 걸친다.",
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Irrationabile_est_ergo",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 1절이며, 통상 인용 2권 24장 3절의 일부에 해당한다. 통상 3절은 Harvey 35장과 36장 1절에 걸친다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d3a8724ce3c58185e4d2bb8f62f4192258dd6f16ea9df1ab1fa324eebaf2cd97",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d34a952f5489599833a2c5561f34516afb9053a5e92972e9f00d966cb0f61686",
            "source_revision_id": "sha256:51c148efd0ec419f436eea1695532f497a8b9cf694eeac2bcacef0983f13abf1",
            "translation_revision_id": "sha256:8ec3c493af653b214f1f051773b05bfca34b7fbbb91fa4d2820b26727c300d49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4eae2eea8bb7c606d473faa6f2d8f9d9fea6a9a1698619cf3ab7016be3be5964",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d34a952f5489599833a2c5561f34516afb9053a5e92972e9f00d966cb0f61686",
            "source_revision_id": "sha256:51c148efd0ec419f436eea1695532f497a8b9cf694eeac2bcacef0983f13abf1",
            "translation_revision_id": "sha256:8ec3c493af653b214f1f051773b05bfca34b7fbbb91fa4d2820b26727c300d49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d3a8724ce3c58185e4d2bb8f62f4192258dd6f16ea9df1ab1fa324eebaf2cd97",
          "sha256:4eae2eea8bb7c606d473faa6f2d8f9d9fea6a9a1698619cf3ab7016be3be5964"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 24장 3절은 Harvey 35장 전체와 36장 1절에 걸친다.",
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "remainder_from_Irrationabile_est_ergo",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "성경에서 여러 수를 찾을 수 있다는 점으로 임의의 수 대응을 비판하는 저자의 논증이다.",
            "printed_page": 338,
            "printed_text": "cum omnis numerus multifarie in scripturis sit positus",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_interpretive_method"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 1절이며, 통상 인용 2권 24장 3절의 일부에 해당한다. 통상 3절은 Harvey 35장과 36장 1절에 걸친다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c68d18ee21b6cf84afbf79776bf39af8d4ab4ac48c78109bb031dc15dc8b8952",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n543.jpg",
            "page_key": "1:338",
            "printed_page": 338,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:951226c6ce328da1a28f41f5bc0b13ca58a03f230e607693f918b922e5246864",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Irrationabile est ergo et omnino rusticanum, in sublimibus quidem et elegantioribus legis non servatos esse typos: in caeteris autem, sicubi aliquis numerus concurrit cum his quae ipsi dicunt, typus esse asseverare eorum quae sunt in Pleromate, cum omnis numerus multifarie in scripturis sit positus: ita ut possit qui velit, non solum octonationem et decadem et duodecada, sed quemlibet ex scripturis constituere numerum, et hunc typum esse commentati a se erroris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:51c148efd0ec419f436eea1695532f497a8b9cf694eeac2bcacef0983f13abf1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Irrationabile est ergo et omnino rusticanum, in sublimibus quidem et elegantioribus legis non servatos esse typos: in caeteris autem, sicubi aliquis numerus concurrit cum his quae ipsi dicunt, typus esse asseverare eorum quae sunt in Pleromate, cum omnis numerus multifarie in scripturis sit positus: ita ut possit qui velit, non solum octonationem et decadem et duodecada, sed quemlibet ex scripturis constituere numerum, et hunc typum esse commentati a se erroris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "96a016115e8d2791c2dff8577ee44aaa26978909b8323a42b25c65ed79933c5f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 3절의 마지막 문단이다. 앞 단위의 성막 치수와 향료 수에 대한 논증을 마무리한다.",
          "성경에 여러 수가 나타난다는 사실과, 그중 하나를 골라 자기가 만든 체계의 모형으로 삼는 일을 구별하는 저자의 해석 원칙이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:951226c6ce328da1a28f41f5bc0b13ca58a03f230e607693f918b922e5246864"
            ],
            "text": "율법의 높고 훌륭한 것들에서는 모형이 지켜지지 않았다고 하면서, 다른 것들에서 어떤 수가 자기들의 말과 맞으면, 플레로마 안의 것들의 모형이라고 단언하는 것은 불합리하고 몹시 무지한 일이다. 성경에는 모든 수가 여러 방식으로 쓰이기 때문이다. 원하는 사람은 누구나 여덟과 열과 열두 존재의 무리뿐 아니라, 어떤 수든 성경에서 구성하여, 자기가 꾸며 낸 오류의 모형이라고 할 수 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:51c148efd0ec419f436eea1695532f497a8b9cf694eeac2bcacef0983f13abf1"
        ],
        "text": "율법의 높고 훌륭한 것들에서는 모형이 지켜지지 않았다고 하면서, 다른 것들에서 어떤 수가 자기들의 말과 맞으면, 플레로마 안의 것들의 모형이라고 단언하는 것은 불합리하고 몹시 무지한 일이다. 성경에는 모든 수가 여러 방식으로 쓰이기 때문이다. 원하는 사람은 누구나 여덟과 열과 열두 존재의 무리뿐 아니라, 어떤 수든 성경에서 구성하여, 자기가 꾸며 낸 오류의 모형이라고 할 수 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8ec3c493af653b214f1f051773b05bfca34b7fbbb91fa4d2820b26727c300d49",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "work_location": "2.h36.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b0a4d239fcc60bbaeeb125084b63c23252227237f531ec7c98e58c4ffcefe08b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:90c16896a7f6fe67165b14826091067fc6ef363bdf2868e5b6a6fe859d5daad0",
            "sha256:a627d34b16a1ba9b55739767acf7dbd7cd77a0514a9d2d8dc9d19fc02cd7180a",
            "sha256:b4bee34af96f454b903a04a86f5612f8a6003cade0aeffdff1acb14d45b25a96"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a167049bbb0a19238b642b3b3bd3cae757d37889573769f9048a5ac066dc3080"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:22357eb10333a21ed5d94ec83d1446699d783175cd21d6ce6d84955a9ccbb2a9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 36장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338,
              339,
              340
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 2절이며, 통상 인용 2권 24장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8fc2e887c323cd4491915bf107cd35c8c7896ae4070ad2ab5962808c23da6471",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0a4d239fcc60bbaeeb125084b63c23252227237f531ec7c98e58c4ffcefe08b",
            "source_revision_id": "sha256:a167049bbb0a19238b642b3b3bd3cae757d37889573769f9048a5ac066dc3080",
            "translation_revision_id": "sha256:22357eb10333a21ed5d94ec83d1446699d783175cd21d6ce6d84955a9ccbb2a9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b01d633e965541a490921ee42a82538dd0b11d9e489317b2ba6db9234d5727d7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0a4d239fcc60bbaeeb125084b63c23252227237f531ec7c98e58c4ffcefe08b",
            "source_revision_id": "sha256:a167049bbb0a19238b642b3b3bd3cae757d37889573769f9048a5ac066dc3080",
            "translation_revision_id": "sha256:22357eb10333a21ed5d94ec83d1446699d783175cd21d6ce6d84955a9ccbb2a9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8fc2e887c323cd4491915bf107cd35c8c7896ae4070ad2ab5962808c23da6471",
          "sha256:b01d633e965541a490921ee42a82538dd0b11d9e489317b2ba6db9234d5727d7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338,
              339,
              340
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 8:51",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "베드로, 야고보, 소녀의 부모라는 인쇄 명단을 보존한다. 각주는 요한의 누락을 지적한다.",
            "printed_page": 339,
            "printed_text": "Nullum enim, inquit, permisit intrare, nisi Petrum, et Jacobum, et patrem et matrem puellae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "본문의 나이 단계 순서를 그대로 보존하고 앞 장의 열거와 구별한다.",
            "printed_page": 339,
            "printed_terms": [
              "infans",
              "puer",
              "parvulus",
              "juvenis",
              "senior"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_age_sequence"
          },
          {
            "explanation": "세로 두 끝, 가로 두 끝, 중앙의 받침이라는 다섯 부분을 구별한다.",
            "printed_page": 339,
            "printed_text": "duos in longitudine, et duos in latitudine, et unum in medio, in quo requiescit qui clavis affigitur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_cross_description"
          },
          {
            "adopted_text": "latitudo",
            "explanation": "번제단의 다섯 규빗을 너비로 읽는 판본 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 340,
            "printed_text": "altitudo [latitudo]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "evidence": "p. 339 note 3 continuing on p. 340 and p. 340 note 1",
            "explanation": "돌판마다 계명 다섯과 지성소를 가리는 휘장의 다섯 기둥이라는 본문 서술을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              339,
              340
            ],
            "printed_texts": [
              "praecepta habebat quinque",
              "Velamen sanctum sanctorum cooperiens columnas habebat quinque"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scriptural_counts"
          },
          {
            "explanation": "눈의 아들 여호수아라는 이름, 동굴들의 복수와 머리를 밟는다는 표현을 보존한다.",
            "printed_margin_cross_reference": "Joshua 10:17 and following",
            "printed_page": 340,
            "printed_text": "in speluncis concludens Jesus Nave, capita eorum inculcari dedit populo",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_joshua_paraphrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 2절이며, 통상 인용 2권 24장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c68d18ee21b6cf84afbf79776bf39af8d4ab4ac48c78109bb031dc15dc8b8952",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n543.jpg",
            "page_key": "1:338",
            "printed_page": 338,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:90c16896a7f6fe67165b14826091067fc6ef363bdf2868e5b6a6fe859d5daad0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia autem hoc verum est, numerus iste qui quinque dicitur, in nullo communicans argumento eorum, nec concurrens figmento eorum, nec conveniens eis ad typicam eorum quae sunt in Pleromate demonstrationem, ex scripturis sic suscipiet probationem. Soter nomen quinque literarum, et Pater autem habet quinque literas; sed et Agape sunt literae quinque, et Dominus noster panes quinque benedicens, satiavit hominum quinque millia:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ff0d535587844d5fb4abc223c05175ab427909bf6d7a435091203b577ef1fafe",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n544.jpg",
            "page_key": "1:339",
            "printed_page": 339,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a627d34b16a1ba9b55739767acf7dbd7cd77a0514a9d2d8dc9d19fc02cd7180a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sapientes virgines a Domino sunt quinque dictae; et stultae similiter quinque. Iterum quinque viri cum Domino fuisse dicuntur, quando testimonio Patris occurrit, scilicet Petrus, et Jacobus, et Johannes, et Moyses, et Helias; quintus autem ingressus Dominus ad mortuam puellam, suscitavit eam: Nullum enim, inquit, permisit intrare, nisi Petrum, et Jacobum, et patrem et matrem puellae. Ille dives apud inferos habere se quinque fratres dixit, ad quos unum ire rogat ex mortuis resurgentem. Natatoria piscina quinque habebat porticus, unde Dominus paralyticum sanum in suam domum ire praecepit. Et ipse habitus crucis, fines et summitates habet quinque, duos in longitudine, et duos in latitudine, et unum in medio, in quo requiescit qui clavis affigitur. Unaquaeque manus nostra digitos quinque habet; sed et sensus habemus quinque: et quae in nostris sunt visceribus, in quinque possunt numerari, cor, et hepar, pulmones, splen, et renes. Adhuc etiam totus homo in hunc numerum potest dividi, caput, pectus, venter, femora, pedes. Quinque aetates transit humanum genus: primum infans, deinde puer, deinde parvulus, et posthaec juvenis, sic deinde senior. In quinque libris legem populo Moyses tradidit. Unaquaeque tabula quam accepit a Deo, praecepta habebat quinque. Velamen",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "46386df8ac22f3ffb6b935abc41e0adf939096712303aa057b38fc6b5891b818",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n545.jpg",
            "page_key": "1:340",
            "printed_page": 340,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b4bee34af96f454b903a04a86f5612f8a6003cade0aeffdff1acb14d45b25a96",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sanctum sanctorum cooperiens columnas habebat quinque. Et holocausti altare, latitudo ejus erat quinque cubitorum. Sacerdotes in eremo electi sunt quinque, scilicet Aaron, Nadab, Abiud, Eleazar, et Ithamar. Talaris, et logium, et reliqua sacerdotalis compositio de quinque contexta sunt: habebant enim aurum, et hyacinthum, et purpuram, et coccinum, et byssum. Et quinque reges Amorrhaeorum in speluncis concludens Jesus Nave, capita eorum inculcari dedit populo. Et alia quoque multa millia hujusmodi, et in hoc numero, et in quo quis voluerit, sive ex Scripturis, sive ex subjacentibus naturae operibus colligere potest: et non jam ob hoc quinque Aeonas esse dicimus super Demiurgum, nec quinionem quasi ut divinam rem aliquam consecramus, nec instabilia, nec deliramenta per vanum istum laborem confirmare tentamus, neque creaturam bene aptatam a Deo cogimus male in typos non exsistentium transferri, et impia et nefaria dogmata introducere, cum detectio et eversio ab omnibus sensum habentibus possit exsistere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a167049bbb0a19238b642b3b3bd3cae757d37889573769f9048a5ac066dc3080",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quia autem hoc verum est, numerus iste qui quinque dicitur, in nullo communicans argumento eorum, nec concurrens figmento eorum, nec conveniens eis ad typicam eorum quae sunt in Pleromate demonstrationem, ex scripturis sic suscipiet probationem. Soter nomen quinque literarum, et Pater autem habet quinque literas; sed et Agape sunt literae quinque, et Dominus noster panes quinque benedicens, satiavit hominum quinque millia: sapientes virgines a Domino sunt quinque dictae; et stultae similiter quinque. Iterum quinque viri cum Domino fuisse dicuntur, quando testimonio Patris occurrit, scilicet Petrus, et Jacobus, et Johannes, et Moyses, et Helias; quintus autem ingressus Dominus ad mortuam puellam, suscitavit eam: Nullum enim, inquit, permisit intrare, nisi Petrum, et Jacobum, et patrem et matrem puellae. Ille dives apud inferos habere se quinque fratres dixit, ad quos unum ire rogat ex mortuis resurgentem. Natatoria piscina quinque habebat porticus, unde Dominus paralyticum sanum in suam domum ire praecepit. Et ipse habitus crucis, fines et summitates habet quinque, duos in longitudine, et duos in latitudine, et unum in medio, in quo requiescit qui clavis affigitur. Unaquaeque manus nostra digitos quinque habet; sed et sensus habemus quinque: et quae in nostris sunt visceribus, in quinque possunt numerari, cor, et hepar, pulmones, splen, et renes. Adhuc etiam totus homo in hunc numerum potest dividi, caput, pectus, venter, femora, pedes. Quinque aetates transit humanum genus: primum infans, deinde puer, deinde parvulus, et posthaec juvenis, sic deinde senior. In quinque libris legem populo Moyses tradidit. Unaquaeque tabula quam accepit a Deo, praecepta habebat quinque. Velamen sanctum sanctorum cooperiens columnas habebat quinque. Et holocausti altare, latitudo ejus erat quinque cubitorum. Sacerdotes in eremo electi sunt quinque, scilicet Aaron, Nadab, Abiud, Eleazar, et Ithamar. Talaris, et logium, et reliqua sacerdotalis compositio de quinque contexta sunt: habebant enim aurum, et hyacinthum, et purpuram, et coccinum, et byssum. Et quinque reges Amorrhaeorum in speluncis concludens Jesus Nave, capita eorum inculcari dedit populo. Et alia quoque multa millia hujusmodi, et in hoc numero, et in quo quis voluerit, sive ex Scripturis, sive ex subjacentibus naturae operibus colligere potest: et non jam ob hoc quinque Aeonas esse dicimus super Demiurgum, nec quinionem quasi ut divinam rem aliquam consecramus, nec instabilia, nec deliramenta per vanum istum laborem confirmare tentamus, neque creaturam bene aptatam a Deo cogimus male in typos non exsistentium transferri, et impia et nefaria dogmata introducere, cum detectio et eversio ab omnibus sensum habentibus possit exsistere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0b0e2720187103eadae6318b1f04723593e371996fc0ffff64668ab7dcef36b2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 4절이다. 다섯이라는 수를 이름, 복음서 이야기, 몸과 나이, 율법의 여러 항목에서 모으는 반론이다.",
          "소테르, 파테르, 아가페는 각각 구원자, 아버지, 사랑을 뜻하는 그리스어 명칭이다. Σωτήρ, Πατήρ, Ἀγάπη가 각각 다섯 글자라는 계산을 확인했다.",
          "소녀를 살리는 장면의 인용 명단은 베드로, 야고보, 소녀의 아버지와 어머니로 보존했다. 인쇄 난외는 누가복음 8:51을 연결하고, 339쪽 각주 1은 요한의 누락을 지적한다. 주님을 다섯째로 세는 것은 이 대본 명단에 따른 저자의 논증이다.",
          "십자가의 세로 두 끝, 가로 두 끝, 중앙 한 곳을 구별했다. 중앙은 못박힌 이가 몸을 의지하는 곳으로 설명된다. 339쪽 각주 2는 유스티누스의 십자가 묘사와 비교한다.",
          "나이의 순서는 infans, puer, parvulus, juvenis, senior를 그대로 따라 젖먹이, 소년, 어린아이, 청년, 나이 든 이로 옮겼다. 앞의 33장 2절과 puer·parvulus의 순서가 다르며, 인쇄 독법을 보존한 대조 항목이다.",
          "돌판마다 계명 다섯과 지성소를 덮는 휘장의 기둥 다섯이라는 서술을 보존했다. 339-340쪽 각주는 계명의 분할 및 성막 입구의 기둥과 지성소를 가리는 기둥을 구별해 설명한다.",
          "340쪽의 altitudo [latitudo]는 판본의 너비라는 교정을 채택해 번제단의 너비를 다섯 규빗으로 옮겼다. 긴 예복과 흉패 등의 다섯 재료도 순서대로 보존했다.",
          "Jesus Nave는 눈의 아들 여호수아를 가리킨다. 동굴들이라는 복수와 왕들의 머리를 밟는다는 본문의 표현을 유지했다. 인쇄 난외는 여호수아 10:17 이하를 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:90c16896a7f6fe67165b14826091067fc6ef363bdf2868e5b6a6fe859d5daad0",
              "sha256:a627d34b16a1ba9b55739767acf7dbd7cd77a0514a9d2d8dc9d19fc02cd7180a",
              "sha256:b4bee34af96f454b903a04a86f5612f8a6003cade0aeffdff1acb14d45b25a96"
            ],
            "text": "이 말이 참되다는 것은, 다섯이라는 수, 그들의 논설이나 허구와 전혀 맞지 않고, 플레로마 안의 것들을 모형으로 드러내는 데에도 맞지 않는 수를 통해, 다음과 같이 성경에서 증명될 것이다. 소테르라는 이름은 다섯 글자이며, 파테르도 다섯 글자를 지니고, 아가페도 다섯 글자이다. 우리 주님은 빵 다섯 개를 축복하여 오천 명을 배불리 먹이셨다. 주님은 슬기로운 처녀들을 다섯이라 하셨고, 어리석은 처녀들도 마찬가지로 다섯이라 하셨다. 아버지의 증언을 받으실 때, 다섯 사람이 주님과 함께 있었다고 한다. 곧 베드로와 야고보와 요한, 모세와 엘리야이다. 주님은 다섯째 사람으로 죽은 소녀에게 들어가 그를 일으키셨다. 이렇게 기록되어 있기 때문이다. “베드로와 야고보와 소녀의 아버지와 어머니 외에는, 아무도 들어가게 하지 않으셨다.” 저승에 있는 그 부자는 자기에게 다섯 형제가 있다고 했으며, 죽은 이들 가운데서 살아난 한 사람을 그들에게 보내 달라고 청한다. 그 못에는 주랑이 다섯 있었는데, 주님은 거기서 중풍병자를 고치고 자기 집으로 가라고 명하셨다. 십자가의 모습 자체에도 끝과 꼭짓점이 다섯 있다. 세로로 둘, 가로로 둘, 가운데 하나가 있는데, 못박힌 이는 그곳에 몸을 의지한다. 우리 손은 각각 손가락 다섯을 지니고, 우리에게는 감각도 다섯 있다. 우리 몸속 장기도 다섯으로 셀 수 있으니, 심장과 간, 폐와 비장과 신장이다. 사람 전체도 이 수로 나눌 수 있다. 머리, 가슴, 배, 넓적다리, 발이다. 인간은 다섯 나이 단계를 거친다. 처음에는 젖먹이, 그다음에는 소년, 그다음에는 어린아이, 그 뒤에는 청년, 이어서 나이 든 사람이 된다. 모세는 다섯 책으로 백성에게 율법을 전했다. 하나님에게 받은 돌판은 각각 계명 다섯을 담았다. 지성소를 덮는 휘장에는 기둥이 다섯 있었다. 번제단의 너비도 다섯 규빗이었다. 광야에서 선택된 제사장들은 다섯이니, 아론, 나답, 아비우드, 엘르아살, 이타마르이다. 긴 예복과 흉패와 나머지 제사장 복장은 다섯 가지를 엮어 만들었다. 금과 청색 실과 자주색 실과 진홍색 실과 고운 아마포를 지녔기 때문이다. 눈의 아들 여호수아는 아모리인들의 다섯 왕을 동굴들에 가두고, 백성에게 그들의 머리를 밟게 했다. 이와 같은 것들을 그 밖에도 수없이 많이, 이 수나 원하는 어떤 수에 관해서든, 성경이나 눈앞의 자연이 이루는 것들에서 모을 수 있다. 그렇다고 우리는 데미우르고스 위에 다섯 아이온이 있다고 말하지 않는다. 다섯이라는 무리를 신적인 것처럼 성별하지도 않으며, 이런 헛된 수고로 불안정한 주장이나 망상을 확증하려 하지도 않는다. 하나님이 잘 갖추어 만드신 피조물을 존재하지 않는 것들의 모형으로 억지로 바꾸지도 않고, 불경하고 사악한 가르침을 도입하려 하지도 않는다. 분별 있는 이라면 누구나 그런 가르침을 드러내고 무너뜨릴 수 있기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a167049bbb0a19238b642b3b3bd3cae757d37889573769f9048a5ac066dc3080"
        ],
        "text": "이 말이 참되다는 것은, 다섯이라는 수, 그들의 논설이나 허구와 전혀 맞지 않고, 플레로마 안의 것들을 모형으로 드러내는 데에도 맞지 않는 수를 통해, 다음과 같이 성경에서 증명될 것이다. 소테르라는 이름은 다섯 글자이며, 파테르도 다섯 글자를 지니고, 아가페도 다섯 글자이다. 우리 주님은 빵 다섯 개를 축복하여 오천 명을 배불리 먹이셨다. 주님은 슬기로운 처녀들을 다섯이라 하셨고, 어리석은 처녀들도 마찬가지로 다섯이라 하셨다. 아버지의 증언을 받으실 때, 다섯 사람이 주님과 함께 있었다고 한다. 곧 베드로와 야고보와 요한, 모세와 엘리야이다. 주님은 다섯째 사람으로 죽은 소녀에게 들어가 그를 일으키셨다. 이렇게 기록되어 있기 때문이다. “베드로와 야고보와 소녀의 아버지와 어머니 외에는, 아무도 들어가게 하지 않으셨다.” 저승에 있는 그 부자는 자기에게 다섯 형제가 있다고 했으며, 죽은 이들 가운데서 살아난 한 사람을 그들에게 보내 달라고 청한다. 그 못에는 주랑이 다섯 있었는데, 주님은 거기서 중풍병자를 고치고 자기 집으로 가라고 명하셨다. 십자가의 모습 자체에도 끝과 꼭짓점이 다섯 있다. 세로로 둘, 가로로 둘, 가운데 하나가 있는데, 못박힌 이는 그곳에 몸을 의지한다. 우리 손은 각각 손가락 다섯을 지니고, 우리에게는 감각도 다섯 있다. 우리 몸속 장기도 다섯으로 셀 수 있으니, 심장과 간, 폐와 비장과 신장이다. 사람 전체도 이 수로 나눌 수 있다. 머리, 가슴, 배, 넓적다리, 발이다. 인간은 다섯 나이 단계를 거친다. 처음에는 젖먹이, 그다음에는 소년, 그다음에는 어린아이, 그 뒤에는 청년, 이어서 나이 든 사람이 된다. 모세는 다섯 책으로 백성에게 율법을 전했다. 하나님에게 받은 돌판은 각각 계명 다섯을 담았다. 지성소를 덮는 휘장에는 기둥이 다섯 있었다. 번제단의 너비도 다섯 규빗이었다. 광야에서 선택된 제사장들은 다섯이니, 아론, 나답, 아비우드, 엘르아살, 이타마르이다. 긴 예복과 흉패와 나머지 제사장 복장은 다섯 가지를 엮어 만들었다. 금과 청색 실과 자주색 실과 진홍색 실과 고운 아마포를 지녔기 때문이다. 눈의 아들 여호수아는 아모리인들의 다섯 왕을 동굴들에 가두고, 백성에게 그들의 머리를 밟게 했다. 이와 같은 것들을 그 밖에도 수없이 많이, 이 수나 원하는 어떤 수에 관해서든, 성경이나 눈앞의 자연이 이루는 것들에서 모을 수 있다. 그렇다고 우리는 데미우르고스 위에 다섯 아이온이 있다고 말하지 않는다. 다섯이라는 무리를 신적인 것처럼 성별하지도 않으며, 이런 헛된 수고로 불안정한 주장이나 망상을 확증하려 하지도 않는다. 하나님이 잘 갖추어 만드신 피조물을 존재하지 않는 것들의 모형으로 억지로 바꾸지도 않고, 불경하고 사악한 가르침을 도입하려 하지도 않는다. 분별 있는 이라면 누구나 그런 가르침을 드러내고 무너뜨릴 수 있기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:22357eb10333a21ed5d94ec83d1446699d783175cd21d6ce6d84955a9ccbb2a9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "work_location": "2.h36.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cfb2c10006a51027f59b4d2a4543795041a2d509c3854f03a84f4badc4b010ec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7239f6dca92b4a5dc696e018c2f46a340ea9ece43a692f038b6724613f946960",
            "sha256:794bb2220b6aad9df87b128c902f89a9cd343a0274ab7edf07200c9ce0f0c4a5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ba74bd73567979c0d7f087455b68b889d8f1b83fb35dc58b837390e18177d601"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ce49df7f898db9d254ec6b1dce119c80f23adae322a37627a566695972a87c2d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 36장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              340,
              341
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 3절이며, 통상 인용 2권 24장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b57bfb29e9d961254695222b5a1bbb99b41bc9f36163fe2b95221912e7e2d3d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cfb2c10006a51027f59b4d2a4543795041a2d509c3854f03a84f4badc4b010ec",
            "source_revision_id": "sha256:ba74bd73567979c0d7f087455b68b889d8f1b83fb35dc58b837390e18177d601",
            "translation_revision_id": "sha256:ce49df7f898db9d254ec6b1dce119c80f23adae322a37627a566695972a87c2d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e14c84178e9c64c5ce08f206d7396f5f7325bb6fb1cdbbd48b714fafd6cc7640",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cfb2c10006a51027f59b4d2a4543795041a2d509c3854f03a84f4badc4b010ec",
            "source_revision_id": "sha256:ba74bd73567979c0d7f087455b68b889d8f1b83fb35dc58b837390e18177d601",
            "translation_revision_id": "sha256:ce49df7f898db9d254ec6b1dce119c80f23adae322a37627a566695972a87c2d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b57bfb29e9d961254695222b5a1bbb99b41bc9f36163fe2b95221912e7e2d3d4",
          "sha256:e14c84178e9c64c5ce08f206d7396f5f7325bb6fb1cdbbd48b714fafd6cc7640"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              340,
              341
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "duodecim",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "한 해의 나눔을 열둘로 읽는 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 340,
            "printed_text": "duas [duodecim]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "한 해와 달의 분할, 추가되는 다섯 날, 세 무리와 네 계절, 낮 길이의 9-15시간을 구별한다.",
            "numeric_values": [
              365,
              30,
              12,
              5,
              3,
              4,
              9,
              15
            ],
            "printed_pages": [
              340,
              341
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_calendar_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 3절이며, 통상 인용 2권 24장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "46386df8ac22f3ffb6b935abc41e0adf939096712303aa057b38fc6b5891b818",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n545.jpg",
            "page_key": "1:340",
            "printed_page": 340,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7239f6dca92b4a5dc696e018c2f46a340ea9ece43a692f038b6724613f946960",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quis enim concedat eis CCCLXV tantum dies habere annum, ut sint duodecim menses e triginta diebus in typum duodecim Aeonum, dissimili et typo exsistente? Illic enim unusquisque Aeonum tricesima pars est universi Pleromatis, mensis autem duodecima pars anni ab ipsis esse dicitur. Si quidem annus in triginta divideretur, et mensis in duodecim, conveniens putaretur typus esse mendacio eorum. Nunc autem in contrarium Pleroma quidem eorum in triginta dividitur, pars autem ejus aliqua in duodecim: hic autem omnis quidem annus in duodecim dividitur partes, pars autem ejus aliqua in triginta. Insulse itaque Salvator mensem quidem universi Pleromatis typum fecit fieri, annum autem ejus quae in Pleromate est duodecadis: magis enim conveniebat annum quidem in triginta dividere, sicut et totum Pleroma; mensem autem in duodecim, sicut et sunt in Pleromate eorum Aeones. Et illi quidem omne Pleroma in tres dividunt, id est, in octonationem, et decadem, et duodecadem. Hic autem annus in quatuor dividitur, id est, vernum, aestatem, autumnum, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bef09d9531006877b23641367ece1adfd1f5ff628a4155cd613ceac04f186993",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n546.jpg",
            "page_key": "1:341",
            "printed_page": 341,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:794bb2220b6aad9df87b128c902f89a9cd343a0274ab7edf07200c9ce0f0c4a5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hyemem. Sed neque menses, quos dicunt typum esse tricenarii, praefinitive triginta habent dies, sed alii quidem plures, alii autem minus, eo quod quinque dies superponantur eis. Et dies autem non semper praefinitas duodecim habet horas, sed a novem usque ad quindecimam ascendit, et iterum a quindecima in novem descendit. Non jam propter triginta Aeonas facti sunt menses triginta dierum; alioquin haberent praefinitas tricenarias dies: neque iterum dies horum, ut duodecim Aeonas per duodecim horas figurarent: haberent enim et ipsi praefiguratas semper duodecim horas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ba74bd73567979c0d7f087455b68b889d8f1b83fb35dc58b837390e18177d601",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quis enim concedat eis CCCLXV tantum dies habere annum, ut sint duodecim menses e triginta diebus in typum duodecim Aeonum, dissimili et typo exsistente? Illic enim unusquisque Aeonum tricesima pars est universi Pleromatis, mensis autem duodecima pars anni ab ipsis esse dicitur. Si quidem annus in triginta divideretur, et mensis in duodecim, conveniens putaretur typus esse mendacio eorum. Nunc autem in contrarium Pleroma quidem eorum in triginta dividitur, pars autem ejus aliqua in duodecim: hic autem omnis quidem annus in duodecim dividitur partes, pars autem ejus aliqua in triginta. Insulse itaque Salvator mensem quidem universi Pleromatis typum fecit fieri, annum autem ejus quae in Pleromate est duodecadis: magis enim conveniebat annum quidem in triginta dividere, sicut et totum Pleroma; mensem autem in duodecim, sicut et sunt in Pleromate eorum Aeones. Et illi quidem omne Pleroma in tres dividunt, id est, in octonationem, et decadem, et duodecadem. Hic autem annus in quatuor dividitur, id est, vernum, aestatem, autumnum, et hyemem. Sed neque menses, quos dicunt typum esse tricenarii, praefinitive triginta habent dies, sed alii quidem plures, alii autem minus, eo quod quinque dies superponantur eis. Et dies autem non semper praefinitas duodecim habet horas, sed a novem usque ad quindecimam ascendit, et iterum a quindecima in novem descendit. Non jam propter triginta Aeonas facti sunt menses triginta dierum; alioquin haberent praefinitas tricenarias dies: neque iterum dies horum, ut duodecim Aeonas per duodecim horas figurarent: haberent enim et ipsi praefiguratas semper duodecim horas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8eae032f76403dab8aed28fb2700067bc063fba182f10986e14b913165a2c423",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 5절이다. 아이온 하나는 플레로마의 서른 분의 하나이고 달 하나는 해의 열두 분의 하나라는 두 분할을 비교한다.",
          "340쪽의 duas [duodecim]은 한 해를 열둘로 나눈다는 판본 교정을 채택했다. 각주 2는 XII의 일부가 손상되어 II로 읽혔을 가능성을 설명한다.",
          "본문의 365일과 서른 날씩 열두 달, 뒤의 추가되는 다섯 날을 구별했다. 12×30=360이며 365와의 차이는 5이다. 구원자의 구성이 어리석게 되었다는 말은 상대의 수 대응을 따랐을 때의 반어적 결과이다.",
          "낮의 길이를 아홉 시간에서 열다섯 시간으로, 다시 아홉 시간으로 서술하는 수를 보존했다. 이곳의 dies는 빛이 있는 낮을 가리키는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7239f6dca92b4a5dc696e018c2f46a340ea9ece43a692f038b6724613f946960",
              "sha256:794bb2220b6aad9df87b128c902f89a9cd343a0274ab7edf07200c9ce0f0c4a5"
            ],
            "text": "누가 그들에게 다음 주장을 인정해 주겠는가? 한 해는 오직 365일이어서, 서른 날씩인 열두 달이 열두 아이온의 모형이 된다는 것이다. 실제로는 닮지 않은 모형인데 말이다. 저쪽에서는 아이온 하나하나가 플레로마 전체의 서른 분의 하나이고, 이쪽의 달은 한 해의 열두 분의 하나라고 그들 스스로 말한다. 한 해를 서른으로 나누고, 한 달을 열둘로 나눈다면, 그들의 거짓말에 어울리는 모형으로 여길 수 있었을 것이다. 실제는 반대로 그들의 플레로마가 서른으로 나뉘고, 그 일부가 열둘로 나뉜다. 이쪽에서는 한 해 전체가 열두 부분으로 나뉘고, 그 일부가 서른으로 나뉜다. 그렇다면 구원자는 달을 플레로마 전체의 모형으로, 해를 플레로마 안의 열두 존재 무리의 모형으로 만드는 어리석은 일을 한 셈이다. 플레로마 전체처럼 한 해를 서른으로 나누고, 그들의 플레로마 안에 있는 아이온들처럼 한 달을 열둘로 나누는 편이 더 알맞았기 때문이다. 그들은 플레로마 전체를 셋으로 나누니, 곧 여덟과 열과 열두 존재의 무리이다. 이쪽의 해는 넷으로 나뉘니, 봄과 여름과 가을과 겨울이다. 그들이 서른의 모형이라고 부르는 달들도, 정확히 서른 날을 지니지는 않는다. 어떤 달은 더 많고 어떤 달은 더 적으며, 그 달들을 합한 것에 다섯 날이 더해지기 때문이다. 낮도 언제나 정확히 열두 시간인 것은 아니고, 아홉 시간에서 열다섯 시간까지 늘어났다가, 다시 열다섯 시간에서 아홉 시간으로 줄어든다. 서른 아이온 때문에 서른 날짜리 달들이 만들어진 것은 아니다. 그랬다면 정확히 서른 날을 지녔을 것이다. 달을 이루는 날들도 열두 시간으로 열두 아이온을 나타내려고 만들어진 것이 아니다. 그랬다면 그 날들도 언제나 열두 시간으로 정해져 있었을 것이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ba74bd73567979c0d7f087455b68b889d8f1b83fb35dc58b837390e18177d601"
        ],
        "text": "누가 그들에게 다음 주장을 인정해 주겠는가? 한 해는 오직 365일이어서, 서른 날씩인 열두 달이 열두 아이온의 모형이 된다는 것이다. 실제로는 닮지 않은 모형인데 말이다. 저쪽에서는 아이온 하나하나가 플레로마 전체의 서른 분의 하나이고, 이쪽의 달은 한 해의 열두 분의 하나라고 그들 스스로 말한다. 한 해를 서른으로 나누고, 한 달을 열둘로 나눈다면, 그들의 거짓말에 어울리는 모형으로 여길 수 있었을 것이다. 실제는 반대로 그들의 플레로마가 서른으로 나뉘고, 그 일부가 열둘로 나뉜다. 이쪽에서는 한 해 전체가 열두 부분으로 나뉘고, 그 일부가 서른으로 나뉜다. 그렇다면 구원자는 달을 플레로마 전체의 모형으로, 해를 플레로마 안의 열두 존재 무리의 모형으로 만드는 어리석은 일을 한 셈이다. 플레로마 전체처럼 한 해를 서른으로 나누고, 그들의 플레로마 안에 있는 아이온들처럼 한 달을 열둘로 나누는 편이 더 알맞았기 때문이다. 그들은 플레로마 전체를 셋으로 나누니, 곧 여덟과 열과 열두 존재의 무리이다. 이쪽의 해는 넷으로 나뉘니, 봄과 여름과 가을과 겨울이다. 그들이 서른의 모형이라고 부르는 달들도, 정확히 서른 날을 지니지는 않는다. 어떤 달은 더 많고 어떤 달은 더 적으며, 그 달들을 합한 것에 다섯 날이 더해지기 때문이다. 낮도 언제나 정확히 열두 시간인 것은 아니고, 아홉 시간에서 열다섯 시간까지 늘어났다가, 다시 열다섯 시간에서 아홉 시간으로 줄어든다. 서른 아이온 때문에 서른 날짜리 달들이 만들어진 것은 아니다. 그랬다면 정확히 서른 날을 지녔을 것이다. 달을 이루는 날들도 열두 시간으로 열두 아이온을 나타내려고 만들어진 것이 아니다. 그랬다면 그 날들도 언제나 열두 시간으로 정해져 있었을 것이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ce49df7f898db9d254ec6b1dce119c80f23adae322a37627a566695972a87c2d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
      },
      "work_location": "2.h36.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1279ece05e1bf09070fb52cd8a07a0642fdb57022b8cceaf85934c941c9793c6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a39ad6eb07ad2b14f63b690ba2601d9ac55209e25e3de9420f13153779f46302",
            "sha256:b24fe1f2ff29da479a84c15cc3205e71bf173a501599c2c20012048374f03211"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c65445db55793026ae36e9dde9df68224be41e4facd50a9a8e6ce36d1fb2b1a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cb697d29fb76a57151d903d105801937a76d6a8fbce1a59069017ebfaa78c1b9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 36장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              341,
              342
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 4절이며, 통상 인용 2권 24장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e3879a026165bbc3e48e02f814c978c2b4b2454abe03e42f85f0356ab9538d8a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1279ece05e1bf09070fb52cd8a07a0642fdb57022b8cceaf85934c941c9793c6",
            "source_revision_id": "sha256:7c65445db55793026ae36e9dde9df68224be41e4facd50a9a8e6ce36d1fb2b1a",
            "translation_revision_id": "sha256:cb697d29fb76a57151d903d105801937a76d6a8fbce1a59069017ebfaa78c1b9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:04b9a6dd6fae055c90702cdf78b3ee87b5e4ef54cf1fe406e83c9c3b4407b2db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1279ece05e1bf09070fb52cd8a07a0642fdb57022b8cceaf85934c941c9793c6",
            "source_revision_id": "sha256:7c65445db55793026ae36e9dde9df68224be41e4facd50a9a8e6ce36d1fb2b1a",
            "translation_revision_id": "sha256:cb697d29fb76a57151d903d105801937a76d6a8fbce1a59069017ebfaa78c1b9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e3879a026165bbc3e48e02f814c978c2b4b2454abe03e42f85f0356ab9538d8a",
          "sha256:04b9a6dd6fae055c90702cdf78b3ee87b5e4ef54cf1fe406e83c9c3b4407b2db"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h36-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103224.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              341,
              342
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "잃은 양과 아흔아홉 양을 오른쪽과 왼쪽에 연결하는 상대의 해석을 기록한다.",
            "interpretation_attributed_to": "the opponents described in the passage",
            "printed_pages": [
              341,
              342
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "topic": "lost sheep, ninety-nine sheep, right and left",
            "type": "reported_scripture_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "levamen을 쉼으로 옮기고 각주의 손가락 수 표기 설명을 연결한다.",
            "printed_page": 342,
            "printed_text": "levamen non esse salutis ... sinistrae manus levamen",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rest_term"
          },
          {
            "calculations": [
              {
                "name": "ἀγάπη",
                "sum": 93,
                "values": [
                  1,
                  3,
                  1,
                  80,
                  8
                ]
              },
              {
                "name": "ἀλήθεια",
                "sum": 64,
                "values": [
                  1,
                  30,
                  8,
                  9,
                  5,
                  10,
                  1
                ]
              }
            ],
            "explanation": "이름들의 수치 합계와 그 수를 물질과 소멸에 연결하는 상대의 해석을 구별한다.",
            "printed_page": 342,
            "printed_volume": 1,
            "type": "verified_letter_value_calculations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 36장 4절이며, 통상 인용 2권 24장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bef09d9531006877b23641367ece1adfd1f5ff628a4155cd613ceac04f186993",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n546.jpg",
            "page_key": "1:341",
            "printed_page": 341,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a39ad6eb07ad2b14f63b690ba2601d9ac55209e25e3de9420f13153779f46302",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc autem materialia sinistram vocantes, et ex necessitate quae sunt sinistrae in corruptionem cedere dicentes, et Salvatorem venisse ad ovem perditam, ut eam transferat ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8b02def3448987102c617365d5ba425a17789d68fcd3a2ab992142cf0816a49e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n547.jpg",
            "page_key": "1:342",
            "printed_page": 342,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b24fe1f2ff29da479a84c15cc3205e71bf173a501599c2c20012048374f03211",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dextram, id est ad illas quae sunt salutis nonaginta et novem oves, quae non perierunt, sed in ovili permanserunt, sinistrae manus exsistentes, levamen non esse salutis consentire eos necesse est. Et hoc quod non similiter eundem numerum habet, cogentur sinistrae, id est corruptionis confiteri: et hoc nomen quod Graece dicitur Agape, secundum Graecorum literas, per quas apud eos supputatio signatur, nonaginta et tres numerum habens, similiter sinistrae manus levamen est: et Alethia quoque similiter secundum supradictam rationem sexaginta quatuor numerum habens, in parte materialium subsistit: et omnia omnino quaecunque sanctorum nomina non adimplent numerum centum, sed sinistrae tantum habent numeros, corruptibilia et materialia esse confiteri cogentur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7c65445db55793026ae36e9dde9df68224be41e4facd50a9a8e6ce36d1fb2b1a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc autem materialia sinistram vocantes, et ex necessitate quae sunt sinistrae in corruptionem cedere dicentes, et Salvatorem venisse ad ovem perditam, ut eam transferat ad dextram, id est ad illas quae sunt salutis nonaginta et novem oves, quae non perierunt, sed in ovili permanserunt, sinistrae manus exsistentes, levamen non esse salutis consentire eos necesse est. Et hoc quod non similiter eundem numerum habet, cogentur sinistrae, id est corruptionis confiteri: et hoc nomen quod Graece dicitur Agape, secundum Graecorum literas, per quas apud eos supputatio signatur, nonaginta et tres numerum habens, similiter sinistrae manus levamen est: et Alethia quoque similiter secundum supradictam rationem sexaginta quatuor numerum habens, in parte materialium subsistit: et omnia omnino quaecunque sanctorum nomina non adimplent numerum centum, sed sinistrae tantum habent numeros, corruptibilia et materialia esse confiteri cogentur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b5e6aa04f26e5170b17666a120c8b844e070546a85fc550ad343c1db740fc9f1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 24장 6절이다. 물질을 왼쪽이라 부르는 주장과 잃은 양을 오른쪽으로 옮긴다는 해석을 비교한다.",
          "levamen은 342쪽 각주 1의 그리스어 설명을 따라 쉼으로 옮겼다. 같은 각주는 100 미만을 왼손과 손가락으로, 100 이상을 오른손으로 나타내는 수 표기 관습을 설명한다.",
          "아가페는 ἀγάπη의 1+3+1+80+8=93, 알레테이아는 ἀλήθεια의 1+30+8+9+5+10+1=64라는 계산으로 옮겼다. 두 수를 물질과 썩음에 연결하는 것은 상대의 전제를 따르는 저자의 반론이다.",
          "eundem numerum은 같은 수로 옮겨 지시 표현을 보존했다. 아흔아홉 양과 100에서 바뀌는 손의 관계 속에 놓인 문장으로, 구체적인 수를 대신 넣지 않고 대조 항목으로 기록한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a39ad6eb07ad2b14f63b690ba2601d9ac55209e25e3de9420f13153779f46302",
              "sha256:b24fe1f2ff29da479a84c15cc3205e71bf173a501599c2c20012048374f03211"
            ],
            "text": "그들은 물질적인 것을 왼쪽이라 부르며, 왼쪽에 속하는 것은 필연적으로 썩음에 이른다고 한다. 구원자가 잃은 양에게 오신 것도 그 양을 오른쪽으로 옮기기 위해서라고 한다. 곧 구원에 속한 아흔아홉 양, 잃어버리지 않고 우리 안에 머물던 양들에게 옮기려 했다는 것이다. 그 양들은 왼손에 속하므로, 그들은 쉼이 구원에 속하지 않음을 인정해야 한다. 같은 수를 지니지 않은 것 역시, 왼쪽, 곧 썩음에 속한다고 인정할 수밖에 없다. 그리스어로 아가페라고 하는 이 이름은, 그들이 수 계산을 표시하는 데 쓰는 그리스어 글자에 따르면, 아흔셋이라는 수를 지니므로, 마찬가지로 왼손의 쉼이다. 알레테이아도 앞서 말한 방식에 따라 예순넷이라는 수를 지니므로, 물질적인 것들 편에 속한다. 백이라는 수를 채우지 못하고, 왼손의 수만 지닌 모든 거룩한 이름들은 썩을 수 있고 물질적이라고 인정할 수밖에 없을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c65445db55793026ae36e9dde9df68224be41e4facd50a9a8e6ce36d1fb2b1a"
        ],
        "text": "그들은 물질적인 것을 왼쪽이라 부르며, 왼쪽에 속하는 것은 필연적으로 썩음에 이른다고 한다. 구원자가 잃은 양에게 오신 것도 그 양을 오른쪽으로 옮기기 위해서라고 한다. 곧 구원에 속한 아흔아홉 양, 잃어버리지 않고 우리 안에 머물던 양들에게 옮기려 했다는 것이다. 그 양들은 왼손에 속하므로, 그들은 쉼이 구원에 속하지 않음을 인정해야 한다. 같은 수를 지니지 않은 것 역시, 왼쪽, 곧 썩음에 속한다고 인정할 수밖에 없다. 그리스어로 아가페라고 하는 이 이름은, 그들이 수 계산을 표시하는 데 쓰는 그리스어 글자에 따르면, 아흔셋이라는 수를 지니므로, 마찬가지로 왼손의 쉼이다. 알레테이아도 앞서 말한 방식에 따라 예순넷이라는 수를 지니므로, 물질적인 것들 편에 속한다. 백이라는 수를 채우지 못하고, 왼손의 수만 지닌 모든 거룩한 이름들은 썩을 수 있고 물질적이라고 인정할 수밖에 없을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:cb697d29fb76a57151d903d105801937a76d6a8fbce1a59069017ebfaa78c1b9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
      },
      "work_location": "2.h36.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-36:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3b0ddff74f24186102648bd926cb3a6300a3dbbe61418d8e3c9c9b5f3a403e6e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bf608ccc784764d928811630bca11d2d20ffb69ad2966ed3e6d9748f3e093917",
            "sha256:58132ed8556e78ce0d3d4a52b0c8028ad5c40ba6290292f7de3bcb2e0e38b852"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50da59e49fdb656c69ef781c925bd06a0c360a4802f78350886c8119b9411760"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e02f034d23d4f995ba8d0eaf7d51a497e270c588000927897741614e268f2ca0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 37장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342,
              343
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 1절이며, 통상 인용 2권 25장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c1d6f50be95576fbbec0fe3c4f5d9208161ab40048179f0ec142e654ab8ac6c6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3b0ddff74f24186102648bd926cb3a6300a3dbbe61418d8e3c9c9b5f3a403e6e",
            "source_revision_id": "sha256:50da59e49fdb656c69ef781c925bd06a0c360a4802f78350886c8119b9411760",
            "translation_revision_id": "sha256:e02f034d23d4f995ba8d0eaf7d51a497e270c588000927897741614e268f2ca0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6e6871be4f2a656a63819d76ea646fa3259bbfa6904b718ece63c2de75b445bd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3b0ddff74f24186102648bd926cb3a6300a3dbbe61418d8e3c9c9b5f3a403e6e",
            "source_revision_id": "sha256:50da59e49fdb656c69ef781c925bd06a0c360a4802f78350886c8119b9411760",
            "translation_revision_id": "sha256:e02f034d23d4f995ba8d0eaf7d51a497e270c588000927897741614e268f2ca0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c1d6f50be95576fbbec0fe3c4f5d9208161ab40048179f0ec142e654ab8ac6c6",
          "sha256:6e6871be4f2a656a63819d76ea646fa3259bbfa6904b718ece63c2de75b445bd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342,
              343
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "인쇄된 이십을 보존했다. 각주는 서른이라는 다른 판본의 독법과 그리스어 람다를 연결하는 추정을 검토한다.",
            "printed_page": 342,
            "printed_text": "XX",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_number",
            "value": 20
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "지금 누군가 꾸며 낼 수 있는 논설이라는 문맥으로 옮기며 인쇄 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 343,
            "printed_text": "commentatum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 1절이며, 통상 인용 2권 25장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8b02def3448987102c617365d5ba425a17789d68fcd3a2ab992142cf0816a49e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n547.jpg",
            "page_key": "1:342",
            "printed_page": 342,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bf608ccc784764d928811630bca11d2d20ffb69ad2966ed3e6d9748f3e093917",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si quis autem ad haec dixerit, Quid ergo? an vanum est, et ut provenit et nominum positiones sunt, et Apostolorum electio, et Domini operatio, et eorum quae facta sunt compositio? Dicemus eis, Non quidem; sed magna cum sapientia et diligentia ad liquidum apta et ornata omnia a Deo facta sunt, et antiqua et quaecunque in novissimis temporibus Verbum ejus operatum est, et debent ea, non numero XX sed subjacenti copulare argumento, sive rationi:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6de5eb86ce62f6cf6d3be7ded9fae7e1e53378274b9b882cbdbcb5931743c96d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n548.jpg",
            "page_key": "1:343",
            "printed_page": 343,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:58132ed8556e78ce0d3d4a52b0c8028ad5c40ba6290292f7de3bcb2e0e38b852",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "neque de Deo inquisitionem ex numeris, et syllabis, et literis accipere. Infirmum est enim hoc propter multifarium et varium eorum, et quod possit omne argumentum hodie aeque commentatum ab aliquo, contraria veritati ex ipsis sumere testimonia, eo quod in multa transferri possint; sed ipsos numeros, et ea quae facta sunt aptare debent subjacenti veritatis argumento. Non enim regula ex numeris, sed numeri ex regula: nec Deus ex factis, sed ea quae facta sunt, ex Deo. Omnia enim ex uno et eodem Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:50da59e49fdb656c69ef781c925bd06a0c360a4802f78350886c8119b9411760",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si quis autem ad haec dixerit, Quid ergo? an vanum est, et ut provenit et nominum positiones sunt, et Apostolorum electio, et Domini operatio, et eorum quae facta sunt compositio? Dicemus eis, Non quidem; sed magna cum sapientia et diligentia ad liquidum apta et ornata omnia a Deo facta sunt, et antiqua et quaecunque in novissimis temporibus Verbum ejus operatum est, et debent ea, non numero XX sed subjacenti copulare argumento, sive rationi: neque de Deo inquisitionem ex numeris, et syllabis, et literis accipere. Infirmum est enim hoc propter multifarium et varium eorum, et quod possit omne argumentum hodie aeque commentatum ab aliquo, contraria veritati ex ipsis sumere testimonia, eo quod in multa transferri possint; sed ipsos numeros, et ea quae facta sunt aptare debent subjacenti veritatis argumento. Non enim regula ex numeris, sed numeri ex regula: nec Deus ex factis, sed ea quae facta sunt, ex Deo. Omnia enim ex uno et eodem Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b836f7b0875b7ae2a15dd78d1c315b9dd9485ec6c65c2b194f3c6dd91e88d9ea",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 25장 1절이다. 수를 해석의 규범으로 삼는 방식과, 수를 진리의 논지에 맞추는 방식을 구별한다.",
          "342쪽의 XX는 이십으로 옮겼다. 각주 3은 Massuet판의 서른과 그리스어 람다를 연결하는 추정을 논의하지만, 채택 인쇄본은 XX이다. 이 수의 구문상 역할은 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "343쪽의 commentatum은 인쇄 형태를 유지하며 꾸민 논설로 옮겼다. 각주 1에는 commentitium이라는 교정 제안도 있다.",
          "regula는 이 문맥에서 규범으로 옮겼다. 규범과 수, 하나님과 만들어진 것들 사이의 기원 관계를 평행하게 서술하는 문장을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bf608ccc784764d928811630bca11d2d20ffb69ad2966ed3e6d9748f3e093917",
              "sha256:58132ed8556e78ce0d3d4a52b0c8028ad5c40ba6290292f7de3bcb2e0e38b852"
            ],
            "text": "이에 대해 누군가 이렇게 말한다고 하자. “그러면 어찌 되는가? 이름을 붙인 일과 사도들을 택한 일, 주님의 활동과 만들어진 것들의 구성은 모두 헛되고 우연히 이루어진 것인가?” 우리는 이렇게 답하겠다. “그렇지 않다. 하나님이 만드신 모든 것은 큰 지혜와 세심함으로, 분명히 알맞게 갖추어지고 질서 있게 꾸며졌다.” 옛것들도, 마지막 시대에 그분의 말씀이 이루신 모든 것도 그러하다. 그들은 이것들을 이십이라는 수에 붙이지 말고, 밑바탕이 되는 주제나 이치에 연결해야 한다. 수나 음절이나 글자에서 하나님에 관한 탐구를 시작해서는 안 된다. 그것들이 여러 모양으로 달라지므로, 이는 허약한 방식이기 때문이다. 누구든 오늘 새롭게 꾸민 논설이라도, 그것들에서 진리에 반대되는 증거를 얻을 수 있다. 그것들을 여러 방향으로 돌릴 수 있기 때문이다. 그들은 수 자체와 만들어진 것들을 밑바탕이 되는 진리의 논지에 맞추어야 한다. 규범이 수에서 나오는 것이 아니라, 수가 규범에서 나온다. 하나님이 만들어진 것들에서 나오시는 것이 아니라, 만들어진 것들이 하나님에게서 나온다. 모든 것이 하나이며 동일한 하나님에게서 나왔기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:50da59e49fdb656c69ef781c925bd06a0c360a4802f78350886c8119b9411760"
        ],
        "text": "이에 대해 누군가 이렇게 말한다고 하자. “그러면 어찌 되는가? 이름을 붙인 일과 사도들을 택한 일, 주님의 활동과 만들어진 것들의 구성은 모두 헛되고 우연히 이루어진 것인가?” 우리는 이렇게 답하겠다. “그렇지 않다. 하나님이 만드신 모든 것은 큰 지혜와 세심함으로, 분명히 알맞게 갖추어지고 질서 있게 꾸며졌다.” 옛것들도, 마지막 시대에 그분의 말씀이 이루신 모든 것도 그러하다. 그들은 이것들을 이십이라는 수에 붙이지 말고, 밑바탕이 되는 주제나 이치에 연결해야 한다. 수나 음절이나 글자에서 하나님에 관한 탐구를 시작해서는 안 된다. 그것들이 여러 모양으로 달라지므로, 이는 허약한 방식이기 때문이다. 누구든 오늘 새롭게 꾸민 논설이라도, 그것들에서 진리에 반대되는 증거를 얻을 수 있다. 그것들을 여러 방향으로 돌릴 수 있기 때문이다. 그들은 수 자체와 만들어진 것들을 밑바탕이 되는 진리의 논지에 맞추어야 한다. 규범이 수에서 나오는 것이 아니라, 수가 규범에서 나온다. 하나님이 만들어진 것들에서 나오시는 것이 아니라, 만들어진 것들이 하나님에게서 나온다. 모든 것이 하나이며 동일한 하나님에게서 나왔기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e02f034d23d4f995ba8d0eaf7d51a497e270c588000927897741614e268f2ca0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "work_location": "2.h37.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ac0adb304c3a076ee2026d8b1fc2fb18e654ac32581f292070b4775a8398b7fd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:863e479f8082cd172f1dfe7d3c25071ad17f1f46144b2a468ca819e132b00c9a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b567d7ea3a1049b6b8cf4f34cc5506e29afa87440f9ef92b7c2cfbc3630c513d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2176866eeb9f55e580b35a97174b332040101320458f1d7e41921f3664f9948f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 37장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 2절이며, 통상 인용 2권 25장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6358768dfba9a27cf8eed5ae275341b3ea183557c040eed910e8a41c56b948ae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ac0adb304c3a076ee2026d8b1fc2fb18e654ac32581f292070b4775a8398b7fd",
            "source_revision_id": "sha256:b567d7ea3a1049b6b8cf4f34cc5506e29afa87440f9ef92b7c2cfbc3630c513d",
            "translation_revision_id": "sha256:2176866eeb9f55e580b35a97174b332040101320458f1d7e41921f3664f9948f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:617201d7fcd8314b62506fd0ca55da7290c46bb91fabb2c1be2c20ade2741fb4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ac0adb304c3a076ee2026d8b1fc2fb18e654ac32581f292070b4775a8398b7fd",
            "source_revision_id": "sha256:b567d7ea3a1049b6b8cf4f34cc5506e29afa87440f9ef92b7c2cfbc3630c513d",
            "translation_revision_id": "sha256:2176866eeb9f55e580b35a97174b332040101320458f1d7e41921f3664f9948f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6358768dfba9a27cf8eed5ae275341b3ea183557c040eed910e8a41c56b948ae",
          "sha256:617201d7fcd8314b62506fd0ca55da7290c46bb91fabb2c1be2c20ade2741fb4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 3-5",
            "explanation": "음 사이의 차이, 높고 낮고 중간인 음, 팽팽함과 느슨함 및 그 사이의 조율을 구별한다.",
            "printed_page": 343,
            "printed_terms": [
              "distantiam",
              "acutiores",
              "vastiores",
              "medietates",
              "extensionem",
              "laxamentum",
              "temperamentum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_musical_terms"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "인쇄된 nusquam을 유지하여 규범을 어디로도 옮기지 않는다는 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_page": 343,
            "printed_text": "nusquam transferentes regulam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_rule_expression"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 2절이며, 통상 인용 2권 25장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6de5eb86ce62f6cf6d3be7ded9fae7e1e53378274b9b882cbdbcb5931743c96d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n548.jpg",
            "page_key": "1:343",
            "printed_page": 343,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:863e479f8082cd172f1dfe7d3c25071ad17f1f46144b2a468ca819e132b00c9a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia autem varia et multa sunt quae facta sunt, et ad omnem quidem facturam bene aptata, et consonantia: quantum autem spectat ad unumquodque eorum, sunt sibi invicem contraria et non convenientia: sicut citharae sonus per uniuscujusque distantiam consonantem unam melodiam operatur, ex multis et contrariis sonis subsistens. Debet ergo amator veri non traduci distantia uniuscujusque soni, nec alium quidem hujus, alium autem illius artificem suspicari et factorem: neque alium quidem acutiores, alium autem vastiores, alium vero medietates aptasse: sed unum et ipsum, ad totius operis et sapientiae demonstrationem, et justitiae, et bonitatis, et muneris. Hi vero qui audiunt melodiam, debent laudare et glorificare artificem, et aliorum quidem extensionem mirari, aliorum autem laxamentum intendere, aliorum vero inter utrumque temperamentum exaudire, aliorum autem typum considerare, et ad quid unumquodque referat, et eorum causam inquirere, nusquam transferentes regulam, neque errantes ab artifice, neque abjicientes fidem quae est in unum Deum qui fecit omnia, neque blasphemantes nostrum Conditorem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b567d7ea3a1049b6b8cf4f34cc5506e29afa87440f9ef92b7c2cfbc3630c513d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quia autem varia et multa sunt quae facta sunt, et ad omnem quidem facturam bene aptata, et consonantia: quantum autem spectat ad unumquodque eorum, sunt sibi invicem contraria et non convenientia: sicut citharae sonus per uniuscujusque distantiam consonantem unam melodiam operatur, ex multis et contrariis sonis subsistens. Debet ergo amator veri non traduci distantia uniuscujusque soni, nec alium quidem hujus, alium autem illius artificem suspicari et factorem: neque alium quidem acutiores, alium autem vastiores, alium vero medietates aptasse: sed unum et ipsum, ad totius operis et sapientiae demonstrationem, et justitiae, et bonitatis, et muneris. Hi vero qui audiunt melodiam, debent laudare et glorificare artificem, et aliorum quidem extensionem mirari, aliorum autem laxamentum intendere, aliorum vero inter utrumque temperamentum exaudire, aliorum autem typum considerare, et ad quid unumquodque referat, et eorum causam inquirere, nusquam transferentes regulam, neque errantes ab artifice, neque abjicientes fidem quae est in unum Deum qui fecit omnia, neque blasphemantes nostrum Conditorem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4d6293c93c6d10c51eaa9f4dab1530d5d81625876aa7fa3b788419e527f68e60",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 25장 2절이다. 여러 소리가 하나의 선율을 이루는 비유로 피조물의 다양함과 창조자의 동일성을 설명한다.",
          "acutiores, vastiores, medietates는 높고 낮고 중간인 음으로 옮겼다. 343쪽 각주 5도 이 구분에 해당하는 그리스어를 제시한다. 팽팽함과 느슨함, 그 사이의 조율도 구별했다.",
          "subsistens는 인쇄된 형태를 따라 키타라의 소리에 연결했다. 343쪽 각주 4는 소리와 선율 가운데 어느 것을 수식하는지에 관한 구문을 검토한다.",
          "규범을 어디로도 옮기지 않는다는 nusquam transferentes regulam을 보존했다. 각주 6은 nostram이라는 다른 독법과 규범을 적용한다는 해석을 논의한다. muneris는 이 문맥에서 베풂으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:863e479f8082cd172f1dfe7d3c25071ad17f1f46144b2a468ca819e132b00c9a"
            ],
            "text": "만들어진 것들은 다양하고 많으며, 창조 세계 전체에는 잘 맞고 조화를 이룬다. 하나하나를 따로 보면, 서로 반대되며 맞지 않는다. 키타라의 소리가 서로 다른 여러 소리로 이루어지면서도, 각 소리의 간격을 통해 조화로운 하나의 선율을 만들어 내는 것과 같다. 그러므로 진리를 사랑하는 이는 각 소리의 차이에 속아서는 안 되며, 이것을 만든 이와 저것을 만든 이가 따로 있다고 생각해서도 안 된다. 높은 음을 맞춘 이, 낮은 음을 맞춘 이, 중간 음을 맞춘 이가 서로 다르다고 여겨서도 안 된다. 하나이며 동일한 이가 작품 전체와 지혜, 의로움, 선함, 베풂을 드러내려고 맞춘 것이다. 선율을 듣는 이들은 그것을 만든 이를 찬양하고 영화롭게 해야 한다. 어떤 것의 팽팽함에는 감탄하고, 다른 것의 느슨함에는 주의를 기울이며, 그 둘 사이에서 조율된 소리도 귀 기울여 들어야 한다. 다른 것의 형태를 살피고, 각각 무엇을 향하는지, 그 원인은 무엇인지 탐구해야 한다. 규범을 어디로도 옮기지 않고, 만든 이에게서 벗어나지 않으며, 만물을 만드신 한 하나님을 향한 믿음을 버리지 않고, 우리의 창조자를 모독하지 않으면서 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b567d7ea3a1049b6b8cf4f34cc5506e29afa87440f9ef92b7c2cfbc3630c513d"
        ],
        "text": "만들어진 것들은 다양하고 많으며, 창조 세계 전체에는 잘 맞고 조화를 이룬다. 하나하나를 따로 보면, 서로 반대되며 맞지 않는다. 키타라의 소리가 서로 다른 여러 소리로 이루어지면서도, 각 소리의 간격을 통해 조화로운 하나의 선율을 만들어 내는 것과 같다. 그러므로 진리를 사랑하는 이는 각 소리의 차이에 속아서는 안 되며, 이것을 만든 이와 저것을 만든 이가 따로 있다고 생각해서도 안 된다. 높은 음을 맞춘 이, 낮은 음을 맞춘 이, 중간 음을 맞춘 이가 서로 다르다고 여겨서도 안 된다. 하나이며 동일한 이가 작품 전체와 지혜, 의로움, 선함, 베풂을 드러내려고 맞춘 것이다. 선율을 듣는 이들은 그것을 만든 이를 찬양하고 영화롭게 해야 한다. 어떤 것의 팽팽함에는 감탄하고, 다른 것의 느슨함에는 주의를 기울이며, 그 둘 사이에서 조율된 소리도 귀 기울여 들어야 한다. 다른 것의 형태를 살피고, 각각 무엇을 향하는지, 그 원인은 무엇인지 탐구해야 한다. 규범을 어디로도 옮기지 않고, 만든 이에게서 벗어나지 않으며, 만물을 만드신 한 하나님을 향한 믿음을 버리지 않고, 우리의 창조자를 모독하지 않으면서 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2176866eeb9f55e580b35a97174b332040101320458f1d7e41921f3664f9948f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "work_location": "2.h37.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1b66d2c24736da47916590f82a7ebd720b5db7529eece8addbd673f14dc2329e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f7664a485bab135fe078d4e624b2b3909e00bef7cf2b4799a34b78bd2c37566d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a37bc3efe7cb19de04a964ac75e4dc32d858682ab208f824569bcda6fb995f6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b84ad1ea4a001c1545a2090d47c9069480182626572bfb8fde00b830c2d45692"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 37장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 3절이며, 통상 인용 2권 25장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8cab0da090c9e59596478b5a6e7ca19103758d715aa895e654e332fb2c1a7995",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1b66d2c24736da47916590f82a7ebd720b5db7529eece8addbd673f14dc2329e",
            "source_revision_id": "sha256:6a37bc3efe7cb19de04a964ac75e4dc32d858682ab208f824569bcda6fb995f6",
            "translation_revision_id": "sha256:b84ad1ea4a001c1545a2090d47c9069480182626572bfb8fde00b830c2d45692"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d318581170680ef0149ff0a97299975244a9807b60b6cb1dac5090b97b5d073c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1b66d2c24736da47916590f82a7ebd720b5db7529eece8addbd673f14dc2329e",
            "source_revision_id": "sha256:6a37bc3efe7cb19de04a964ac75e4dc32d858682ab208f824569bcda6fb995f6",
            "translation_revision_id": "sha256:b84ad1ea4a001c1545a2090d47c9069480182626572bfb8fde00b830c2d45692"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8cab0da090c9e59596478b5a6e7ca19103758d715aa895e654e332fb2c1a7995",
          "sha256:d318581170680ef0149ff0a97299975244a9807b60b6cb1dac5090b97b5d073c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h37-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인간의 창조 시작과 하나님 곁에 항상 있었던 말씀의 관계를 구별한다.",
            "printed_page": 344,
            "printed_text": "Non enim infectus es, o homo, neque semper coexsistebas Deo, sicut proprium ejus Verbum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_creation_contrast"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 37장 3절이며, 통상 인용 2권 25장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "843473356e3cb9351e437c71587d362a00d23bcaf1e6d35bcb19b09ade017e7e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n549.jpg",
            "page_key": "1:344",
            "printed_page": 344,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f7664a485bab135fe078d4e624b2b3909e00bef7cf2b4799a34b78bd2c37566d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem et aliquis non invenerit causam omnium quae requiruntur, cogitet quia homo est in infinitum minor Deo, et qui ex parte acceperit gratiam, et qui nondum aequalis vel similis sit factori, et qui omnium experientiam et cogitationem habere non possit, ut Deus: sed in quantum minor est ab eo qui factus non est, et qui semper idem est, ille qui hodie factus est et initium facturae accepit, in tantum secundum scientiam, et ad investigandum causas omnium, minorem esse eo qui fecit. Non enim infectus es, o homo, neque semper coexsistebas Deo, sicut proprium ejus Verbum: sed propter eminentem bonitatem ejus, nunc initium facturae accipiens, sensim discis a Verbo dispositiones Dei, qui te fecit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6a37bc3efe7cb19de04a964ac75e4dc32d858682ab208f824569bcda6fb995f6",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem et aliquis non invenerit causam omnium quae requiruntur, cogitet quia homo est in infinitum minor Deo, et qui ex parte acceperit gratiam, et qui nondum aequalis vel similis sit factori, et qui omnium experientiam et cogitationem habere non possit, ut Deus: sed in quantum minor est ab eo qui factus non est, et qui semper idem est, ille qui hodie factus est et initium facturae accepit, in tantum secundum scientiam, et ad investigandum causas omnium, minorem esse eo qui fecit. Non enim infectus es, o homo, neque semper coexsistebas Deo, sicut proprium ejus Verbum: sed propter eminentem bonitatem ejus, nunc initium facturae accipiens, sensim discis a Verbo dispositiones Dei, qui te fecit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d7da4815bf3df792bada2545425fc32fad40a911d9f74a895f89c5729cc9d882",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 25장 3절이다. 오늘 만들어져 시작을 받은 인간과 만들어지지 않고 항상 동일한 분의 차이를 지식의 범위에 연결한다.",
          "Non ... infectus는 인간도 지음을 받은 존재라는 뜻으로 옮겼다. 이어지는 말씀은 항상 하나님과 함께 있었다는 서술과 구별했다.",
          "sensim은 조금씩으로, dispositiones Dei는 하나님의 경륜으로 옮겼다. 창조된 인간이 말씀에게서 배우는 과정으로 문단을 마무리한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f7664a485bab135fe078d4e624b2b3909e00bef7cf2b4799a34b78bd2c37566d"
            ],
            "text": "누군가 탐구하는 모든 것의 원인을 발견하지 못한다면, 자기가 하나님보다 한없이 작은 인간임을 생각하라. 은혜를 부분적으로 받았으며, 아직 만든 이와 같거나 비슷하지 않고, 하나님처럼 모든 것을 경험하고 생각할 수 없는 존재임을 생각하라. 오늘 만들어져 창조의 시작을 받은 이는, 만들어지지 않고 언제나 동일한 분보다 작은 만큼, 지식에서도 만물의 원인을 탐구하는 데에서도 자기를 만든 이보다 작다. 인간아, 너는 지음을 받은 존재이다. 그분 자신의 말씀처럼 언제나 하나님과 함께 존재했던 것이 아니다. 그분의 뛰어난 선하심 때문에 이제 창조의 시작을 받아, 너를 만드신 하나님의 경륜을 말씀에게서 조금씩 배운다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a37bc3efe7cb19de04a964ac75e4dc32d858682ab208f824569bcda6fb995f6"
        ],
        "text": "누군가 탐구하는 모든 것의 원인을 발견하지 못한다면, 자기가 하나님보다 한없이 작은 인간임을 생각하라. 은혜를 부분적으로 받았으며, 아직 만든 이와 같거나 비슷하지 않고, 하나님처럼 모든 것을 경험하고 생각할 수 없는 존재임을 생각하라. 오늘 만들어져 창조의 시작을 받은 이는, 만들어지지 않고 언제나 동일한 분보다 작은 만큼, 지식에서도 만물의 원인을 탐구하는 데에서도 자기를 만든 이보다 작다. 인간아, 너는 지음을 받은 존재이다. 그분 자신의 말씀처럼 언제나 하나님과 함께 존재했던 것이 아니다. 그분의 뛰어난 선하심 때문에 이제 창조의 시작을 받아, 너를 만드신 하나님의 경륜을 말씀에게서 조금씩 배운다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b84ad1ea4a001c1545a2090d47c9069480182626572bfb8fde00b830c2d45692",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
      },
      "work_location": "2.h37.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-37:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54c34f9609ccae5273b696e5b714b3982910e554201f162abddf92b2584b4b53",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f81c23fb9a1dd085d7d8e84bf6a47272be6ff21773e1f2ee8bc5a27515ba1212"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dc16041a03c4c276586321a036a36fe342848cacc8d5cdb0476057d9bf2bad82"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4ed79a7da314032d8da62f24880365262a4d23534f0f2b35e38429f49d7310a6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 38장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h38",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h38",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 38장 전체이며, 통상 인용 2권 25장 4절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:78a77711d4f2fc59f5cf0b976540de144304c48c32400c8899372bb27a9893d3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54c34f9609ccae5273b696e5b714b3982910e554201f162abddf92b2584b4b53",
            "source_revision_id": "sha256:dc16041a03c4c276586321a036a36fe342848cacc8d5cdb0476057d9bf2bad82",
            "translation_revision_id": "sha256:4ed79a7da314032d8da62f24880365262a4d23534f0f2b35e38429f49d7310a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:aff08fb7eebf06acbf0241b46a1394c8d2ddea13d62aa7989920d236d462754c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54c34f9609ccae5273b696e5b714b3982910e554201f162abddf92b2584b4b53",
            "source_revision_id": "sha256:dc16041a03c4c276586321a036a36fe342848cacc8d5cdb0476057d9bf2bad82",
            "translation_revision_id": "sha256:4ed79a7da314032d8da62f24880365262a4d23534f0f2b35e38429f49d7310a6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:78a77711d4f2fc59f5cf0b976540de144304c48c32400c8899372bb27a9893d3",
          "sha256:aff08fb7eebf06acbf0241b46a1394c8d2ddea13d62aa7989920d236d462754c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h38",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103225.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인간의 지식 범위와 창조자에 관한 탐구의 관계를 말하는 저자의 권고이다.",
            "printed_page": 344,
            "printed_text": "Ordinem ergo serva tuae scientiae",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_limit_of_inquiry"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 38장 전체이며, 통상 인용 2권 25장 4절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "843473356e3cb9351e437c71587d362a00d23bcaf1e6d35bcb19b09ade017e7e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n549.jpg",
            "page_key": "1:344",
            "printed_page": 344,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f81c23fb9a1dd085d7d8e84bf6a47272be6ff21773e1f2ee8bc5a27515ba1212",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ordinem ergo serva tuae scientiae, et ne ut bonorum ignarus super transcendas ipsum Deum, non enim transibilis est: neque super Demiurgum requiras quid sit, non enim invenies. Indeterminabilis est enim artifex tuus: neque tanquam hunc totum mensus sis, et tanquam qui per omnem ejus fabricam veneris, et omne quod est in eo profundum, et altitudinem, et longitudinem consideraveris, super ipsum alium excogites patrem. Non enim excogitabis, sed contra naturam sentiens, eris insipiens: et si in hoc perseveraveris, incides in insaniam, sublimiorem teipsum melioremque factore tuo exsistimans, et quod pertranseas regna ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:dc16041a03c4c276586321a036a36fe342848cacc8d5cdb0476057d9bf2bad82",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ordinem ergo serva tuae scientiae, et ne ut bonorum ignarus super transcendas ipsum Deum, non enim transibilis est: neque super Demiurgum requiras quid sit, non enim invenies. Indeterminabilis est enim artifex tuus: neque tanquam hunc totum mensus sis, et tanquam qui per omnem ejus fabricam veneris, et omne quod est in eo profundum, et altitudinem, et longitudinem consideraveris, super ipsum alium excogites patrem. Non enim excogitabis, sed contra naturam sentiens, eris insipiens: et si in hoc perseveraveris, incides in insaniam, sublimiorem teipsum melioremque factore tuo exsistimans, et quod pertranseas regna ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9a0873e88ada5e08b61cfdeab245f7b5d9deab444180bff254461671582ab25e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 38장 전체는 통상 25장 4절이다. 자기 지식의 질서를 지키라는 권고와 창조자 위에 다른 아버지를 상정하는 데 대한 반론이 이어진다.",
          "깊이, 높이, 길이를 모두 살펴보았다는 가정과 하나님의 나라들을 넘어선다는 표현을 보존했다. 본문의 미래형과 조건절은 이 시도를 계속할 때의 결과를 서술한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f81c23fb9a1dd085d7d8e84bf6a47272be6ff21773e1f2ee8bc5a27515ba1212"
            ],
            "text": "그러므로 네 지식의 질서를 지켜라. 좋은 것을 모르는 사람처럼 하나님 자신을 넘어서려 하지 마라. 그분은 넘어설 수 있는 분이 아니기 때문이다. 창조자 위에 무엇이 있는지 찾지도 마라. 찾아내지 못할 것이기 때문이다. 너를 만든 이에게는 한계를 정할 수 없다. 그분 전체를 다 헤아린 듯이, 그분이 만드신 모든 것을 다 돌아본 듯이, 그분 안의 모든 깊이와 높이와 길이를 다 살펴본 듯이, 그분 위에 또 다른 아버지를 생각해 내지 마라. 그렇게 생각해 낼 수는 없으며, 본성을 거슬러 생각하다가 어리석어질 것이기 때문이다. 네가 너를 만든 이보다 더 높고 더 뛰어나며, 그분의 나라들을 넘어선다고 여겨, 이 일을 계속한다면 제정신을 잃게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dc16041a03c4c276586321a036a36fe342848cacc8d5cdb0476057d9bf2bad82"
        ],
        "text": "그러므로 네 지식의 질서를 지켜라. 좋은 것을 모르는 사람처럼 하나님 자신을 넘어서려 하지 마라. 그분은 넘어설 수 있는 분이 아니기 때문이다. 창조자 위에 무엇이 있는지 찾지도 마라. 찾아내지 못할 것이기 때문이다. 너를 만든 이에게는 한계를 정할 수 없다. 그분 전체를 다 헤아린 듯이, 그분이 만드신 모든 것을 다 돌아본 듯이, 그분 안의 모든 깊이와 높이와 길이를 다 살펴본 듯이, 그분 위에 또 다른 아버지를 생각해 내지 마라. 그렇게 생각해 낼 수는 없으며, 본성을 거슬러 생각하다가 어리석어질 것이기 때문이다. 네가 너를 만든 이보다 더 높고 더 뛰어나며, 그분의 나라들을 넘어선다고 여겨, 이 일을 계속한다면 제정신을 잃게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4ed79a7da314032d8da62f24880365262a4d23534f0f2b35e38429f49d7310a6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
      },
      "work_location": "2.h38",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-38"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8289f36bd401817b5a9b4076ffb3fc6a1fe53df2ad0dd0f820730ce068ddf4cb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e39c24caf7ec22bf0c4616c37a043882086dff1a354b1c59c21d186a32d41562"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:48235812b896aca806e7f72a9112a15fb2c80efb6158d1ae2d178c5be13612c3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:012a5e9e05f55ffd44a71be7748bc090aa4bd79b9cecce7926526a5e0bc0aee0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 39장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              345
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 1절이며, 통상 인용 2권 26장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9aab0fa93e593f2b0f5d7b2adc1c603abfa2c2175c08ec160b1cf0cdc8962179",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8289f36bd401817b5a9b4076ffb3fc6a1fe53df2ad0dd0f820730ce068ddf4cb",
            "source_revision_id": "sha256:48235812b896aca806e7f72a9112a15fb2c80efb6158d1ae2d178c5be13612c3",
            "translation_revision_id": "sha256:012a5e9e05f55ffd44a71be7748bc090aa4bd79b9cecce7926526a5e0bc0aee0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:97454720b4ebc6805ba0bb28205b1a0273ec8a8c98dcc58be108c773cfd5391b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8289f36bd401817b5a9b4076ffb3fc6a1fe53df2ad0dd0f820730ce068ddf4cb",
            "source_revision_id": "sha256:48235812b896aca806e7f72a9112a15fb2c80efb6158d1ae2d178c5be13612c3",
            "translation_revision_id": "sha256:012a5e9e05f55ffd44a71be7748bc090aa4bd79b9cecce7926526a5e0bc0aee0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9aab0fa93e593f2b0f5d7b2adc1c603abfa2c2175c08ec160b1cf0cdc8962179",
          "sha256:97454720b4ebc6805ba0bb28205b1a0273ec8a8c98dcc58be108c773cfd5391b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              345
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "Dominum",
            "explanation": "위의 그리스어 대조문이 δεσπότην으로 서술하는 주님을 채택했다.",
            "printed_page": 345,
            "printed_text": "Deum [l. Dominum]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_texts": [
              "quam per hujusmodi scientiam",
              "quam per quaestionum subtilitates"
            ],
            "evidence": "notes 3 and 4",
            "explanation": "낫다는 melius에 매이는 두 비교절로 읽어 접속사를 교정했다.",
            "printed_page": 345,
            "printed_texts": [
              "aut per hujusmodi scientiam",
              "aut per quaestionum subtilitates"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Grabe for the first comparative; Harvey note 4 identifies the same comparative dependence in the second",
            "type": "adopted_comparative_conjunctions"
          },
          {
            "explanation": "판본이 이 출처로 제시한 그리스어 대조문을 라틴어 대본과 별도로 보존한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 345,
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. ed. Lequien. ii. 572.",
            "printed_text": "Ἄμεινον καὶ συμφερώτερον, ἰδιώτας καὶ ὀλιγομαθεῖς ὑπάρχειν, καὶ διὰ τῆς ἀγάπης πλησίον γενέσθαι τοῦ Θεοῦ, ἢ πολυμαθεῖς καὶ ἐμπείρους δοκοῦντας εἶναι, βλασφήμους εἰς τὸν ἑαυτῶν εὑρίσκεσθαι δεσπότην.",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "attributed_author_in_source": "Paul",
            "biblical_reference": "1 Corinthians 8:1",
            "explanation": "두 차례 나오는 바울 인용과 지식의 교만에 대한 저자의 해석을 구별한다.",
            "printed_page": 345,
            "printed_text": "Scientia inflat, caritas autem aedificat",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 1절이며, 통상 인용 2권 26장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ea037265bca40e2ccb8b56168ce7517672a8083de4c059765f84d20f1fade415",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n550.jpg",
            "page_key": "1:345",
            "printed_page": 345,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e39c24caf7ec22bf0c4616c37a043882086dff1a354b1c59c21d186a32d41562",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Melius est ergo et utilius, idiotas et parum scientes exsistere, et per caritatem proximum fieri Deo, quam putare multum scire, et multa expertos in suum Dominum blasphemos inveniri, alterum Deum Patrem fabricantes: et ideo Paulus clamavit: Scientia inflat, caritas autem aedificat: Non quia veram scientiam de Deo culparet, alioquin seipsum primum accusaret; sed quia sciebat quosdam sub occasione scientiae elatos excidere a dilectione Dei, et ob hoc opinari seipsos esse perfectos, imperfectum autem Demiurgum introducentes, abscidens eorum ob hujusmodi scientiam supercilium, ait: Scientia inflat, caritas autem aedificat. Major autem hac non est alia inflatio, quam ut opinetur quis se meliorem et perfectiorem esse eo qui fecerit, et plasmaverit, et spiramen vitae dederit, et hoc ipsum esse praestiterit. Melius itaque est, sicuti praedixi, nihil omnino scientem quempiam, ne quidem unam causam cujuslibet eorum quae facta sunt cur factum sit, credere Deo, et perseverare eos in dilectione, quam per hujusmodi scientiam inflatos excidere a dilectione, quae hominem vivificat: nec aliud inquirere ad scientiam, nisi Jesum Christum Filium Dei, qui pro nobis crucifixus est, quam per quaestionum subtilitates et minutiloquium in impietatem cadere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:48235812b896aca806e7f72a9112a15fb2c80efb6158d1ae2d178c5be13612c3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Melius est ergo et utilius, idiotas et parum scientes exsistere, et per caritatem proximum fieri Deo, quam putare multum scire, et multa expertos in suum Dominum blasphemos inveniri, alterum Deum Patrem fabricantes: et ideo Paulus clamavit: Scientia inflat, caritas autem aedificat: Non quia veram scientiam de Deo culparet, alioquin seipsum primum accusaret; sed quia sciebat quosdam sub occasione scientiae elatos excidere a dilectione Dei, et ob hoc opinari seipsos esse perfectos, imperfectum autem Demiurgum introducentes, abscidens eorum ob hujusmodi scientiam supercilium, ait: Scientia inflat, caritas autem aedificat. Major autem hac non est alia inflatio, quam ut opinetur quis se meliorem et perfectiorem esse eo qui fecerit, et plasmaverit, et spiramen vitae dederit, et hoc ipsum esse praestiterit. Melius itaque est, sicuti praedixi, nihil omnino scientem quempiam, ne quidem unam causam cujuslibet eorum quae facta sunt cur factum sit, credere Deo, et perseverare eos in dilectione, quam per hujusmodi scientiam inflatos excidere a dilectione, quae hominem vivificat: nec aliud inquirere ad scientiam, nisi Jesum Christum Filium Dei, qui pro nobis crucifixus est, quam per quaestionum subtilitates et minutiloquium in impietatem cadere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b22489fc31a101bec85573b45e95625fbe0466c6da9b5d219c928f2357335f8c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 26장 1절이다. 고린도전서 8:1에 대응하는 지식은 부풀게 하지만 사랑은 세운다는 바울 인용이 두 차례 나오며, 그 사이에서 저자가 인용의 뜻을 설명한다.",
          "345쪽의 Deum [l. Dominum]은 주님이라는 판본 교정을 채택했다. 위에 제시된 그리스어 대조문은 δεσπότην으로 서술한다.",
          "두 aut는 낫다는 melius에 매이는 비교절로 읽어 quam으로 채택했다. 345쪽 각주 3은 Grabe의 비교 접속사 교정을 제안하고, 각주 4는 뒤의 구문도 같은 비교 관계임을 설명한다.",
          "그리스어 병렬문은 345쪽 인쇄면에서 별도로 보존했다. 그 면이 제시하는 출처 표기는 Joh. Damasc. Parall. ed. Lequien. ii. 572.이며, 이 기록에서는 판본이 보고하는 귀속으로 표시한다.",
          "부풀게 한다는 inflat와 부풀어 오름이라는 inflatio의 비유를 연결했다. 저자는 하나님에 관한 참된 지식과 지식을 구실로 삼은 오만을 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e39c24caf7ec22bf0c4616c37a043882086dff1a354b1c59c21d186a32d41562"
            ],
            "text": "많이 알고 많은 것을 경험했다고 여기면서, 또 다른 아버지 하나님을 만들어 내어, 자기 주님을 모독하는 자로 드러나는 것보다는, 배움이 없고 아는 것이 적어도, 사랑을 통해 하나님과 가까워지는 편이 더 좋고 유익하다. 그래서 바울은 외쳤다. “지식은 부풀게 하지만 사랑은 세운다.” 하나님에 관한 참된 지식을 탓해서 한 말이 아니다. 그랬다면 먼저 자신을 고발했을 것이다. 지식을 구실로 삼은 어떤 이들이 높아져 하나님의 사랑에서 떨어져 나가고, 불완전한 데미우르고스를 내세우면서, 자기들은 완전하다고 생각하는 것을 알았기 때문이다. 그런 지식 때문에 생긴 그들의 오만을 잘라 내려고 말한 것이다. “지식은 부풀게 하지만 사랑은 세운다.” 자기를 만들고 빚어 생명의 숨을 주며, 존재 자체를 베푼 분보다, 자기가 더 낫고 더 완전하다고 생각하는 것보다 더 크게 부풀어 오르는 일은 없다. 앞서 말했듯이, 그런 지식으로 부풀어 인간을 살리는 사랑에서 떨어져 나가는 것보다는, 아무것도 알지 못하고, 만들어진 것 가운데 어느 하나가 왜 만들어졌는지 그 원인 하나조차 몰라도, 하나님을 믿고 사랑 안에 머무는 편이 더 낫다. 질문의 미세한 구별과 자잘한 말로 불경에 빠지는 것보다는, 우리를 위해 십자가에 못박히신 하나님의 아들 예수 그리스도 외에는 다른 지식을 찾지 않는 편이 낫다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:48235812b896aca806e7f72a9112a15fb2c80efb6158d1ae2d178c5be13612c3"
        ],
        "text": "많이 알고 많은 것을 경험했다고 여기면서, 또 다른 아버지 하나님을 만들어 내어, 자기 주님을 모독하는 자로 드러나는 것보다는, 배움이 없고 아는 것이 적어도, 사랑을 통해 하나님과 가까워지는 편이 더 좋고 유익하다. 그래서 바울은 외쳤다. “지식은 부풀게 하지만 사랑은 세운다.” 하나님에 관한 참된 지식을 탓해서 한 말이 아니다. 그랬다면 먼저 자신을 고발했을 것이다. 지식을 구실로 삼은 어떤 이들이 높아져 하나님의 사랑에서 떨어져 나가고, 불완전한 데미우르고스를 내세우면서, 자기들은 완전하다고 생각하는 것을 알았기 때문이다. 그런 지식 때문에 생긴 그들의 오만을 잘라 내려고 말한 것이다. “지식은 부풀게 하지만 사랑은 세운다.” 자기를 만들고 빚어 생명의 숨을 주며, 존재 자체를 베푼 분보다, 자기가 더 낫고 더 완전하다고 생각하는 것보다 더 크게 부풀어 오르는 일은 없다. 앞서 말했듯이, 그런 지식으로 부풀어 인간을 살리는 사랑에서 떨어져 나가는 것보다는, 아무것도 알지 못하고, 만들어진 것 가운데 어느 하나가 왜 만들어졌는지 그 원인 하나조차 몰라도, 하나님을 믿고 사랑 안에 머무는 편이 더 낫다. 질문의 미세한 구별과 자잘한 말로 불경에 빠지는 것보다는, 우리를 위해 십자가에 못박히신 하나님의 아들 예수 그리스도 외에는 다른 지식을 찾지 않는 편이 낫다.",
        "translation_revision_id": "sha256:012a5e9e05f55ffd44a71be7748bc090aa4bd79b9cecce7926526a5e0bc0aee0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
      },
      "work_location": "2.h39.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fbb4fea19569742e2942ce677d557feab69375d0506d2e37bba6ccac4ca4319c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8ae512805c2e1e4b77fbde05edcb9c24f78fbf87d1eb30d0386ca1e6ee4a1588"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:02c6f8ef3bd99dc97b1b654388fc143c612ed1eb48e3e1a8ed6be2132cb5c764"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3eae7385d5e6f0ff590ccc1a4ee17b1d6c5293b6e42c72bd2cbe13189c5012e7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 39장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 2절이며, 통상 인용 2권 26장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:03817152277b4f70d5f66a4d7fe128b5e03eed71ee6553b457d81835e0f542ad",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbb4fea19569742e2942ce677d557feab69375d0506d2e37bba6ccac4ca4319c",
            "source_revision_id": "sha256:02c6f8ef3bd99dc97b1b654388fc143c612ed1eb48e3e1a8ed6be2132cb5c764",
            "translation_revision_id": "sha256:3eae7385d5e6f0ff590ccc1a4ee17b1d6c5293b6e42c72bd2cbe13189c5012e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:590fe6c73375bb46ff27a7be67c1eb4685733b9789779b286a08800b37326e84",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbb4fea19569742e2942ce677d557feab69375d0506d2e37bba6ccac4ca4319c",
            "source_revision_id": "sha256:02c6f8ef3bd99dc97b1b654388fc143c612ed1eb48e3e1a8ed6be2132cb5c764",
            "translation_revision_id": "sha256:3eae7385d5e6f0ff590ccc1a4ee17b1d6c5293b6e42c72bd2cbe13189c5012e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:03817152277b4f70d5f66a4d7fe128b5e03eed71ee6553b457d81835e0f542ad",
          "sha256:590fe6c73375bb46ff27a7be67c1eb4685733b9789779b286a08800b37326e84"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Matthew 10:30",
            "printed_page": 346,
            "printed_text": "et capilli capitis vestri omnes numerati sunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 10:29",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "아버지의 뜻이라는 voluntate를 포함한 인쇄 인용을 유지한다.",
            "printed_page": 346,
            "printed_text": "Nonne duo passeres asse veneunt? et unus ex his non cadet super terram sine Patris vestri voluntate",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "explanation": "소유 형용사와 명사의 성이 다른 인쇄 형태를 유지했다.",
            "printed_page": 346,
            "printed_text": "ad suam argumentum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_grammatical_agreement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 2절이며, 통상 인용 2권 26장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "da20bcd113070f5c75029f12240e4f99579fd7ad0ee68e882a74a643a28ee8f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n551.jpg",
            "page_key": "1:346",
            "printed_page": 346,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8ae512805c2e1e4b77fbde05edcb9c24f78fbf87d1eb30d0386ca1e6ee4a1588",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quid enim si per hos conatus paululum quis elatus, eo quod Dominus dixerit, quia et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, curiose inquirere voluerit, et numerum uniuscujusque capitis capillorum, et causam exquirere, per quam hic quidem tantos, ille autem tantos capillos habeat, non omnibus ex aequo habentibus, sed multis millibus super millia aliis atque aliis numeris inventis, eo quod alii quidem majora, alii autem minora habeant capita; et alii quidem spissos capillos semper, alii autem raros, alii vero et omnino paucos capillos habeant: et hi, qui putant se numerum invenisse capillorum, tentent referre ad testimonium suae sectae, quam excogitaverunt? Aut iterum si quis ob hoc quod dictum sit in Evangelio: Nonne duo passeres asse veneunt? et unus ex his non cadet super terram sine Patris vestri voluntate: enumerare voluerit captos ubique quotidie passeres sive in unaquaque regione, et causam requirere ob quam heri quidem tantos, ac pridie tantos, hodie autem iterum tanti sint qui capti sunt: et annectat passerum numerum ad suam argumentum; nonne seipsum seducit omnino, et eos qui ei acquiescunt in magnam insaniam cogit, semper promptis hominibus, ut in talibus amplius quid quam magistri eorum putentur invenisse?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:02c6f8ef3bd99dc97b1b654388fc143c612ed1eb48e3e1a8ed6be2132cb5c764",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quid enim si per hos conatus paululum quis elatus, eo quod Dominus dixerit, quia et capilli capitis vestri omnes numerati sunt, curiose inquirere voluerit, et numerum uniuscujusque capitis capillorum, et causam exquirere, per quam hic quidem tantos, ille autem tantos capillos habeat, non omnibus ex aequo habentibus, sed multis millibus super millia aliis atque aliis numeris inventis, eo quod alii quidem majora, alii autem minora habeant capita; et alii quidem spissos capillos semper, alii autem raros, alii vero et omnino paucos capillos habeant: et hi, qui putant se numerum invenisse capillorum, tentent referre ad testimonium suae sectae, quam excogitaverunt? Aut iterum si quis ob hoc quod dictum sit in Evangelio: Nonne duo passeres asse veneunt? et unus ex his non cadet super terram sine Patris vestri voluntate: enumerare voluerit captos ubique quotidie passeres sive in unaquaque regione, et causam requirere ob quam heri quidem tantos, ac pridie tantos, hodie autem iterum tanti sint qui capti sunt: et annectat passerum numerum ad suam argumentum; nonne seipsum seducit omnino, et eos qui ei acquiescunt in magnam insaniam cogit, semper promptis hominibus, ut in talibus amplius quid quam magistri eorum putentur invenisse?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e65f535d841092d7d63a36e31055d1d70a6bdaecf6096ce3d82171a831217099",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 26장 2절이다. 머리털과 참새의 수를 세어 자기 학설의 증거로 쓰려는 가정으로 임의의 수 해석을 비판한다.",
          "너희 머리털까지 모두 세어져 있다는 인용은 마태복음 10:30에 대응한다. 머리의 크기와 머리털의 숱을 다르게 열거하는 본문의 순서를 보존했다.",
          "마태복음 10:29에 대응하는 인용에서 아버지의 뜻이라는 voluntate를 보존했다. 346쪽 각주 1은 이 표현의 라틴어 전승과 다른 인용 증언을 논의한다. as는 참새의 값을 나타내는 동전 단위로 옮겼다.",
          "ad suam argumentum은 인쇄된 성의 불일치를 유지하고 자기 논설로 옮겼다. 어제, 그 전날, 오늘의 수를 묻는 문장도 이 가정의 일부이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8ae512805c2e1e4b77fbde05edcb9c24f78fbf87d1eb30d0386ca1e6ee4a1588"
            ],
            "text": "다음과 같은 경우는 어떠한가? 누군가 이런 시도로 조금씩 교만해져서, 주님이 “너희 머리털까지 모두 세어져 있다”고 말씀하셨다는 이유로, 각 사람의 머리털 수를 꼬치꼬치 따져 보려고 한다. 이 사람은 이만큼, 저 사람은 저만큼 머리털을 지닌 이유를 찾으려 한다. 모두 같은 수를 지니지 않고, 수천에 수천을 더할 만큼 서로 다른 수가 발견되기 때문이다. 어떤 이들은 머리가 크고 어떤 이들은 작으며, 어떤 이들은 늘 머리털이 빽빽하고 다른 이들은 성기며, 어떤 이들은 머리털이 아주 적다. 머리털 수를 알아냈다고 생각한 이들이, 자기들이 생각해 낸 학설의 증거로 이를 적용하려 한다면 어떠한가? 또 누군가 복음서에 기록된 다음 말 때문에, “참새 두 마리가 한 아스에 팔리지 않느냐? 그 가운데 하나도 너희 아버지의 뜻 없이는 땅에 떨어지지 않을 것이다”라는 말 때문에, 어디서나 또는 각 지역에서 날마다 잡히는 참새들을 세려고 한다면 어떠한가? 어제는 이만큼, 그 전날에는 저만큼, 오늘은 또 이만큼 잡힌 이유를 찾으려 하며, 참새의 수를 자기 논설에 연결한다면, 자기 자신을 온전히 속이고, 자기 말을 따르는 이들을 심한 광기로 몰아넣는 것이 아니겠는가? 사람들은 언제나 이런 일에서 자기 스승보다 더 많은 것을 발견한 것으로 여겨지려 하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:02c6f8ef3bd99dc97b1b654388fc143c612ed1eb48e3e1a8ed6be2132cb5c764"
        ],
        "text": "다음과 같은 경우는 어떠한가? 누군가 이런 시도로 조금씩 교만해져서, 주님이 “너희 머리털까지 모두 세어져 있다”고 말씀하셨다는 이유로, 각 사람의 머리털 수를 꼬치꼬치 따져 보려고 한다. 이 사람은 이만큼, 저 사람은 저만큼 머리털을 지닌 이유를 찾으려 한다. 모두 같은 수를 지니지 않고, 수천에 수천을 더할 만큼 서로 다른 수가 발견되기 때문이다. 어떤 이들은 머리가 크고 어떤 이들은 작으며, 어떤 이들은 늘 머리털이 빽빽하고 다른 이들은 성기며, 어떤 이들은 머리털이 아주 적다. 머리털 수를 알아냈다고 생각한 이들이, 자기들이 생각해 낸 학설의 증거로 이를 적용하려 한다면 어떠한가? 또 누군가 복음서에 기록된 다음 말 때문에, “참새 두 마리가 한 아스에 팔리지 않느냐? 그 가운데 하나도 너희 아버지의 뜻 없이는 땅에 떨어지지 않을 것이다”라는 말 때문에, 어디서나 또는 각 지역에서 날마다 잡히는 참새들을 세려고 한다면 어떠한가? 어제는 이만큼, 그 전날에는 저만큼, 오늘은 또 이만큼 잡힌 이유를 찾으려 하며, 참새의 수를 자기 논설에 연결한다면, 자기 자신을 온전히 속이고, 자기 말을 따르는 이들을 심한 광기로 몰아넣는 것이 아니겠는가? 사람들은 언제나 이런 일에서 자기 스승보다 더 많은 것을 발견한 것으로 여겨지려 하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3eae7385d5e6f0ff590ccc1a4ee17b1d6c5293b6e42c72bd2cbe13189c5012e7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
      },
      "work_location": "2.h39.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:66ee99472d4e2d97b733ca27797f941a91a6b5ee280de1a334d9b6072f1d9258",
        "part_links": [
          [
            "sha256:80dc71f8238c24f371faad7ba8a59beb9b15a2a7d67fa01caeec777b03160a4c",
            "sha256:88561814226a358143df6033042cda3b9c944f35ab9474c25ba30ee416c80f08"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0cd64f6ba6ed2d4a0db75ddd3a4647fc43f344b8dd1317ca5366bd840674c420"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:da578c043756eef4a709fc4173937d08a52797ef24173a2804162a9d74fd94c8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 39장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346,
              347
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 3절이며, 통상 인용 2권 26장 3절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4bf66fe0d55cd861ec17ab1ed9d7b06ff29afe52b88e822dd4642d3f8ed5a059",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:66ee99472d4e2d97b733ca27797f941a91a6b5ee280de1a334d9b6072f1d9258",
            "source_revision_id": "sha256:0cd64f6ba6ed2d4a0db75ddd3a4647fc43f344b8dd1317ca5366bd840674c420",
            "translation_revision_id": "sha256:da578c043756eef4a709fc4173937d08a52797ef24173a2804162a9d74fd94c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:66a19360af80d532f4a7be3b5b3618edbf45bb952ee5921b4fc04cca4f80ed4b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:66ee99472d4e2d97b733ca27797f941a91a6b5ee280de1a334d9b6072f1d9258",
            "source_revision_id": "sha256:0cd64f6ba6ed2d4a0db75ddd3a4647fc43f344b8dd1317ca5366bd840674c420",
            "translation_revision_id": "sha256:da578c043756eef4a709fc4173937d08a52797ef24173a2804162a9d74fd94c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4bf66fe0d55cd861ec17ab1ed9d7b06ff29afe52b88e822dd4642d3f8ed5a059",
          "sha256:66a19360af80d532f4a7be3b5b3618edbf45bb952ee5921b4fc04cca4f80ed4b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h39-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103226.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346,
              347
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "벼락 맞은 듯하다는 저자의 비유를 유지한다.",
            "printed_page": 347,
            "printed_text": "tanquam fulmine percussus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_figurative_expression"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "자기 지식으로 하나님을 바꾸고 창조자의 위대함 위에 견해를 던진다는 논박의 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 347,
            "printed_text": "ipsum mutat Deum, et jaculatur sententiam suam super magnitudinem factoris",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_theological_polemic"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 39장 3절이며, 통상 인용 2권 26장 3절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "da20bcd113070f5c75029f12240e4f99579fd7ad0ee68e882a74a643a28ee8f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n551.jpg",
            "page_key": "1:346",
            "printed_page": 346,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:80dc71f8238c24f371faad7ba8a59beb9b15a2a7d67fa01caeec777b03160a4c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quid autem si quis interroget nos, si omnis numerus omnium quae sunt facta, et quae fiant, scitur a Deo, et si secundum illius providentiam unusquisque eorum eam, quae secundum se est, accepit quantitatem: nobisque consentientibus et confitentibus, quia nihil omnino horum quae facta sunt, et quae fiunt et fient, scientiam Dei fugit, sed per illius providentiam unumquodque eorum et habitum, et ordinem, et numerum, et quantitatem accipere et accepisse propriam, et nihil omnino neque vane, nec ut provenit factum aut fieri, sed cum magna aptatione et conscientia sublimi, et esse admirabilem rationem, et vere divinam quae possit hujusmodi et discernere, et causas proprias enuntiare: accipiens a nobis hujusmodi testimonium et consensum, pergat ad hoc, ut et arenam enumeret et calculos terrae, sed et fluctus maris, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b49f3b9b258fcbbda07a8d536961d0b4779bcb82b52550cfc5ad654ad9cd9ad4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n552.jpg",
            "page_key": "1:347",
            "printed_page": 347,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:88561814226a358143df6033042cda3b9c944f35ab9474c25ba30ee416c80f08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "stellas coeli, et causas excogitare numeri qui putatur inventus: nonne in vanum laborans, et delirus hic talis, et irrationabilis ab omnibus qui sensum habent, juste dicetur? Et quo magis praeter caeteros in hujusmodi quaestionibus occupatur, et quo plus aliis adinvenire se existimat, reliquos imperitos, et idiotas, et animales vocans, eo quod non suscipiant ejus tam vanum laborem; hoc magis est insanus et stupidus, tanquam fulmine percussus, in nullo cedens Deo; sed per scientiam, quam invenisse se putat, ipsum mutat Deum, et jaculatur sententiam suam super magnitudinem factoris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0cd64f6ba6ed2d4a0db75ddd3a4647fc43f344b8dd1317ca5366bd840674c420",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quid autem si quis interroget nos, si omnis numerus omnium quae sunt facta, et quae fiant, scitur a Deo, et si secundum illius providentiam unusquisque eorum eam, quae secundum se est, accepit quantitatem: nobisque consentientibus et confitentibus, quia nihil omnino horum quae facta sunt, et quae fiunt et fient, scientiam Dei fugit, sed per illius providentiam unumquodque eorum et habitum, et ordinem, et numerum, et quantitatem accipere et accepisse propriam, et nihil omnino neque vane, nec ut provenit factum aut fieri, sed cum magna aptatione et conscientia sublimi, et esse admirabilem rationem, et vere divinam quae possit hujusmodi et discernere, et causas proprias enuntiare: accipiens a nobis hujusmodi testimonium et consensum, pergat ad hoc, ut et arenam enumeret et calculos terrae, sed et fluctus maris, et stellas coeli, et causas excogitare numeri qui putatur inventus: nonne in vanum laborans, et delirus hic talis, et irrationabilis ab omnibus qui sensum habent, juste dicetur? Et quo magis praeter caeteros in hujusmodi quaestionibus occupatur, et quo plus aliis adinvenire se existimat, reliquos imperitos, et idiotas, et animales vocans, eo quod non suscipiant ejus tam vanum laborem; hoc magis est insanus et stupidus, tanquam fulmine percussus, in nullo cedens Deo; sed per scientiam, quam invenisse se putat, ipsum mutat Deum, et jaculatur sententiam suam super magnitudinem factoris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "478faeba7bcb51e9bb15da37e98853e3f3db8079dcdab53fc0cd9dc77f3ea6c2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 26장 3절이다. 하나님이 모든 수를 안다는 고백과 사람이 특정 수를 알아냈다고 주장하는 것을 구별한다.",
          "만들어졌고, 만들어지고, 만들어질 것들이라는 세 시제를 보존했다. 모습과 질서와 수와 양의 열거도 각각 옮겼다.",
          "animales는 상대가 타인을 분류하는 혼적인 사람들이라는 표현으로 옮겼다. 벼락 맞은 듯하다는 fulmine percussus와 하나님 위로 견해를 내던진다는 비유는 저자의 논박에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:80dc71f8238c24f371faad7ba8a59beb9b15a2a7d67fa01caeec777b03160a4c",
              "sha256:88561814226a358143df6033042cda3b9c944f35ab9474c25ba30ee416c80f08"
            ],
            "text": "누군가 우리에게 다음과 같이 묻는다면 어떠한가? 하나님은 이미 만들어진 것과 만들어지는 것들의 모든 수를 아시는가? 각각은 그분의 섭리에 따라 자기에게 해당하는 양을 받았는가? 우리는 동의하며 이렇게 고백한다. 이미 만들어졌거나 지금 만들어지고 앞으로 만들어질 것들 가운데, 하나님의 지식을 벗어나는 것은 전혀 없다. 그분의 섭리를 통해 각각은 고유한 모습과 질서와 수와 양을 받으며 또 받아 왔다. 아무것도 헛되거나 우연하게 만들어졌거나 만들어지는 것이 없고, 크나큰 조화와 높은 앎으로 만들어진다. 그런 것들을 분별하고 고유한 원인을 설명할 수 있는 이성은 놀랍고 참으로 신적이다. 그가 우리에게서 이런 증언과 동의를 얻고서는, 다음 단계로 나아가, 땅의 모래와 자갈뿐 아니라, 바다의 파도와 하늘의 별까지 세고, 알아냈다고 여기는 수의 원인들을 생각해 내려고 한다면, 분별 있는 모든 이가 그를 헛수고하며 망상에 빠진 불합리한 사람이라고 마땅히 말하지 않겠는가? 남들보다 이런 질문에 더 몰두하고, 남들보다 더 많은 것을 발견했다고 생각하며, 자기의 그토록 헛된 수고를 받아들이지 않는다는 이유로, 다른 이들을 경험도 배움도 없는 혼적인 사람들이라고 부를수록, 그는 더 제정신을 잃고 어리석어진다. 벼락 맞은 사람처럼, 하나님께 아무것도 양보하지 않는다. 자기가 발견했다고 생각하는 지식으로 하나님 자신을 바꾸며, 창조자의 위대함 위로 자기 견해를 내던진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0cd64f6ba6ed2d4a0db75ddd3a4647fc43f344b8dd1317ca5366bd840674c420"
        ],
        "text": "누군가 우리에게 다음과 같이 묻는다면 어떠한가? 하나님은 이미 만들어진 것과 만들어지는 것들의 모든 수를 아시는가? 각각은 그분의 섭리에 따라 자기에게 해당하는 양을 받았는가? 우리는 동의하며 이렇게 고백한다. 이미 만들어졌거나 지금 만들어지고 앞으로 만들어질 것들 가운데, 하나님의 지식을 벗어나는 것은 전혀 없다. 그분의 섭리를 통해 각각은 고유한 모습과 질서와 수와 양을 받으며 또 받아 왔다. 아무것도 헛되거나 우연하게 만들어졌거나 만들어지는 것이 없고, 크나큰 조화와 높은 앎으로 만들어진다. 그런 것들을 분별하고 고유한 원인을 설명할 수 있는 이성은 놀랍고 참으로 신적이다. 그가 우리에게서 이런 증언과 동의를 얻고서는, 다음 단계로 나아가, 땅의 모래와 자갈뿐 아니라, 바다의 파도와 하늘의 별까지 세고, 알아냈다고 여기는 수의 원인들을 생각해 내려고 한다면, 분별 있는 모든 이가 그를 헛수고하며 망상에 빠진 불합리한 사람이라고 마땅히 말하지 않겠는가? 남들보다 이런 질문에 더 몰두하고, 남들보다 더 많은 것을 발견했다고 생각하며, 자기의 그토록 헛된 수고를 받아들이지 않는다는 이유로, 다른 이들을 경험도 배움도 없는 혼적인 사람들이라고 부를수록, 그는 더 제정신을 잃고 어리석어진다. 벼락 맞은 사람처럼, 하나님께 아무것도 양보하지 않는다. 자기가 발견했다고 생각하는 지식으로 하나님 자신을 바꾸며, 창조자의 위대함 위로 자기 견해를 내던진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:da578c043756eef4a709fc4173937d08a52797ef24173a2804162a9d74fd94c8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
      },
      "work_location": "2.h39.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-39:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a4382a8b2f73d45ca78c3991105b4f54e7847d708538dd695428cc46acbad768",
        "part_links": [
          [
            "sha256:abffd2366d005ac6ff5dda5c3599f9e5cbfcf987e13adfb06b188c3ba60b8967",
            "sha256:c1a66e74b6b7cd9513c9f3b5d3e2a38cc26c8559346a30567f3babdd0e1bd6a2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cf9b0a212f4b8f40efa764e206c3831e13b6bbfde334f1be965c51e46ade7831"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0266f0a6db6e0b135767a2b1a670adbb874797c812fcd91585c53726b40ef216"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 40장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              347,
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Itaque_secundum_hanc_rationem_through_et_excluditur_a_thalamo_ejus",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et excluditur a thalamo ejus.",
            "source_start": "Itaque secundum hanc rationem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 1절이며, 통상 27장 1절 전체와 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0776a76e0acc3d04e9c3cc33b540a13a88f34b83db24ea22b1422c1ccca28b51",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a4382a8b2f73d45ca78c3991105b4f54e7847d708538dd695428cc46acbad768",
            "source_revision_id": "sha256:cf9b0a212f4b8f40efa764e206c3831e13b6bbfde334f1be965c51e46ade7831",
            "translation_revision_id": "sha256:0266f0a6db6e0b135767a2b1a670adbb874797c812fcd91585c53726b40ef216"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2fc74af93db8bff0137ca637aa4b77ecddc16b7606da3b7ef60621bb844bca04",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a4382a8b2f73d45ca78c3991105b4f54e7847d708538dd695428cc46acbad768",
            "source_revision_id": "sha256:cf9b0a212f4b8f40efa764e206c3831e13b6bbfde334f1be965c51e46ade7831",
            "translation_revision_id": "sha256:0266f0a6db6e0b135767a2b1a670adbb874797c812fcd91585c53726b40ef216"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0776a76e0acc3d04e9c3cc33b540a13a88f34b83db24ea22b1422c1ccca28b51",
          "sha256:2fc74af93db8bff0137ca637aa4b77ecddc16b7606da3b7ef60621bb844bca04"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              347,
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Itaque_secundum_hanc_rationem_through_et_excluditur_a_thalamo_ejus",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et excluditur a thalamo ejus.",
            "source_start": "Itaque secundum hanc rationem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "비유를 모호하지 않은 내용에 맞추어 해석해야 한다는 방향과 부정 범위를 보존한다.",
            "printed_page": 347,
            "printed_text": "parabolae debent non ambiguis adaptari",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_interpretive_rule"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "부정사 구문과 뒤의 결과절을 조건 관계로 풀어 옮겼다. 라틴어에는 판본 각주의 보충 제안을 삽입하지 않았다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_text": "Sed quae non aperte dicta sunt, neque ante oculos posita, copulare absolutionibus parabolarum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_syntax"
          },
          {
            "explanation": "진리에 따라 몸이 온전하게 유지된다는 비유로 읽고 전치사 구문을 보존한다.",
            "printed_page": 347,
            "printed_text": "a veritate corpus integrum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_expression"
          },
          {
            "explanation": "매일의 훈련과 자신을 위한 배움이라는 그리스어 병렬문을 별도로 보존한다. 라틴어의 diuturno와 eorum은 그대로 번역 대본에 유지한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 347,
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. vi. Iren.",
            "printed_text": "Ὁ ὑγιὴς νοῦς, καὶ ἀκίνδυνος, καὶ εὐλαβὴς, καὶ φιλαληθὴς, ὅσα [μὲν] ἐν τῇ τῶν ἀνθρώπων ἐξουσίᾳ δέδωκεν ὁ Θεὸς, καὶ ὑποτέταχε τῇ ἡμετέρᾳ γνώσει, ταῦτα προθύμως ἐκμελετήσει, καὶ ἐν αὐτοῖς προκόψει, διὰ τῆς καθημερινῆς ἀσκήσεως ῥᾳδίαν τὴν μάθησιν ἑαυτῷ ποιούμενος. Ἔστι δὲ ταῦτα, τά τε ὑπ᾽ ὄψιν πίπτοντα τὴν ἡμετέραν, καὶ ὅσα φανερῶς καὶ ἀναμφιβόλως αὐτολεξεὶ ἐν ταῖς θείαις γραφαῖς λέλεκται.",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 25:5 and following",
            "explanation": "신랑, 등불, 혼인방의 비유를 해석 방법에 적용하는 저자의 서술이다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 1,
            "type": "scriptural_allusion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 1절이며, 통상 27장 1절 전체와 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b49f3b9b258fcbbda07a8d536961d0b4779bcb82b52550cfc5ad654ad9cd9ad4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n552.jpg",
            "page_key": "1:347",
            "printed_page": 347,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:abffd2366d005ac6ff5dda5c3599f9e5cbfcf987e13adfb06b188c3ba60b8967",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sensus autem sanus, et qui sine periculo est, et religiosus, et amans verum, quae quidem dedit in hominum potestatem Deus, et subdidit nostrae scientiae, haec prompte meditabitur, et in ipsis proficiet, diuturno studio facilem scientiam eorum efficiens. Sunt autem haec, quae ante oculos nostros occurrunt, et quaecunque aperte, et sine ambiguo ipsis dictionibus posita sunt in Scripturis: et ideo parabolae debent non ambiguis adaptari. Sic enim et qui absolvit, sine periculo absolvit, et parabolae ab omnibus similiter absolutionem accipient; et a veritate corpus integrum, et simili aptatione membrorum, et sine concussione perseverat. Sed quae non aperte dicta sunt, neque ante oculos posita,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a6b58bac64197d0512f03ba60dba7f32b333df00c21f65ff4237c5abc7281dab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n553.jpg",
            "page_key": "1:348",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c1a66e74b6b7cd9513c9f3b5d3e2a38cc26c8559346a30567f3babdd0e1bd6a2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "copulare absolutionibus parabolarum, quas unusquisque prout vult adinvenit; sic enim apud nullum erit regula veritatis; sed quanti fuerint qui absolvent parabolas, tantae videbuntur veritates pugnantes semet invicem, et contraria sibimet dogmata statuentes, sicut et gentilium philosophorum quaestiones. Itaque secundum hanc rationem, homo quidem semper inquiret nunquam autem inveniet, eo quod ipsam inventionis abjecerit disciplinam. Et cum venerit Sponsus, is qui imparatam habet lampadem, nulla manifesti luminis claritate fulgentem, recurrit ad eos qui absolutiones parabolarum in tenebris distrahunt, relinquens eum qui per manifestam praedicationem gratis donat ad eum ingressum, et excluditur a thalamo ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cf9b0a212f4b8f40efa764e206c3831e13b6bbfde334f1be965c51e46ade7831",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sensus autem sanus, et qui sine periculo est, et religiosus, et amans verum, quae quidem dedit in hominum potestatem Deus, et subdidit nostrae scientiae, haec prompte meditabitur, et in ipsis proficiet, diuturno studio facilem scientiam eorum efficiens. Sunt autem haec, quae ante oculos nostros occurrunt, et quaecunque aperte, et sine ambiguo ipsis dictionibus posita sunt in Scripturis: et ideo parabolae debent non ambiguis adaptari. Sic enim et qui absolvit, sine periculo absolvit, et parabolae ab omnibus similiter absolutionem accipient; et a veritate corpus integrum, et simili aptatione membrorum, et sine concussione perseverat. Sed quae non aperte dicta sunt, neque ante oculos posita, copulare absolutionibus parabolarum, quas unusquisque prout vult adinvenit; sic enim apud nullum erit regula veritatis; sed quanti fuerint qui absolvent parabolas, tantae videbuntur veritates pugnantes semet invicem, et contraria sibimet dogmata statuentes, sicut et gentilium philosophorum quaestiones. Itaque secundum hanc rationem, homo quidem semper inquiret nunquam autem inveniet, eo quod ipsam inventionis abjecerit disciplinam. Et cum venerit Sponsus, is qui imparatam habet lampadem, nulla manifesti luminis claritate fulgentem, recurrit ad eos qui absolutiones parabolarum in tenebris distrahunt, relinquens eum qui per manifestam praedicationem gratis donat ad eum ingressum, et excluditur a thalamo ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "088a4b6f88c5721a415c12efb91f6bb3de7eef797751c532a86e27c360c94ae7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 27장 1절과 2절의 앞부분이다. 2절은 따라서 이런 방식으로는이라는 Itaque에서 시작하여 다음 두 번역 단위로 이어진다.",
          "비유는 모호하지 않은 것들에 맞추어야 한다는 non ambiguis의 부정 범위를 보존했다. absolvere와 absolutio는 여기서 해석하다와 해석으로 옮겼다.",
          "347쪽의 그리스어 병렬문은 Joh. Damasc. Parall. Halloix. vi. Iren.이라는 인쇄 출처와 함께 별도로 기록했다. 라틴어의 diuturno는 오랜 연구로, eorum은 그것들에 대한 앎으로 옮겼다.",
          "a veritate corpus integrum은 진리에 따라 몸이 온전하게 보존된다는 비유로 읽었다. 지체들이 서로 어울린다는 표현과 함께 이해하며 전치사 구문은 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "Sed ... copulare로 이어지는 부정사 구문은 뒤의 결과절과 조건 관계로 풀었다. 348쪽 각주 1은 보충 표현과 문장 연결의 두 가능성을 검토한다.",
          "신랑과 등불, 혼인방은 마태복음 25:5 이하의 비유를 해석 방식에 적용하는 대목이다. distrahunt는 판다는 뜻으로 읽고, 거저 준다는 gratis donat와 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:abffd2366d005ac6ff5dda5c3599f9e5cbfcf987e13adfb06b188c3ba60b8967",
              "sha256:c1a66e74b6b7cd9513c9f3b5d3e2a38cc26c8559346a30567f3babdd0e1bd6a2"
            ],
            "text": "건전하며 위험에 빠지지 않고, 경건하며 진리를 사랑하는 정신은, 하나님이 인간의 권한에 맡기시고 우리 지식의 범위 안에 두신 것들을 기꺼이 숙고하며 그 안에서 진보할 것이다. 오랜 연구를 통해 그것들을 쉽게 알 수 있게 될 것이다. 이것들은 곧 우리 눈앞에 나타나는 것들과, 성경에 그 말 자체로 명료하고 모호함 없이 제시된 모든 것이다. 그러므로 비유는 모호하지 않은 것들에 맞추어야 한다. 그렇게 하면 해석하는 이도 위험 없이 해석하고, 비유도 모든 사람에게서 같은 해석을 받게 된다. 또 진리를 따라 그 몸은 온전하고, 지체들도 서로 어울려 흔들림 없이 보존된다. 그런데 명료하게 말해지지도 않았고 눈앞에 제시되지도 않은 것들을 저마다 원하는 대로 꾸며 낸 비유 해석과 연결한다면, 그렇게 해서는 누구에게도 진리의 규범이 없을 것이다. 비유를 해석하는 사람의 수만큼 많은 진리가 나타나 서로 싸우고 서로 모순되는 교리를 세울 것이다. 이방 철학자들의 논쟁과 같아지는 것이다. 따라서 이런 방식으로는 인간이 늘 찾기만 하고 결코 발견하지 못할 것이다. 발견하는 방법 자체를 버렸기 때문이다. 신랑이 왔을 때, 등불을 준비하지 못하고 뚜렷한 빛으로 전혀 밝히지 못한 사람은 어둠 속에서 비유 해석을 파는 이들에게 달려간다. 명료한 선포를 통해 자기에게 들어올 길을 거저 주는 이를 버린 채, 그의 혼인방에서 쫓겨나는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cf9b0a212f4b8f40efa764e206c3831e13b6bbfde334f1be965c51e46ade7831"
        ],
        "text": "건전하며 위험에 빠지지 않고, 경건하며 진리를 사랑하는 정신은, 하나님이 인간의 권한에 맡기시고 우리 지식의 범위 안에 두신 것들을 기꺼이 숙고하며 그 안에서 진보할 것이다. 오랜 연구를 통해 그것들을 쉽게 알 수 있게 될 것이다. 이것들은 곧 우리 눈앞에 나타나는 것들과, 성경에 그 말 자체로 명료하고 모호함 없이 제시된 모든 것이다. 그러므로 비유는 모호하지 않은 것들에 맞추어야 한다. 그렇게 하면 해석하는 이도 위험 없이 해석하고, 비유도 모든 사람에게서 같은 해석을 받게 된다. 또 진리를 따라 그 몸은 온전하고, 지체들도 서로 어울려 흔들림 없이 보존된다. 그런데 명료하게 말해지지도 않았고 눈앞에 제시되지도 않은 것들을 저마다 원하는 대로 꾸며 낸 비유 해석과 연결한다면, 그렇게 해서는 누구에게도 진리의 규범이 없을 것이다. 비유를 해석하는 사람의 수만큼 많은 진리가 나타나 서로 싸우고 서로 모순되는 교리를 세울 것이다. 이방 철학자들의 논쟁과 같아지는 것이다. 따라서 이런 방식으로는 인간이 늘 찾기만 하고 결코 발견하지 못할 것이다. 발견하는 방법 자체를 버렸기 때문이다. 신랑이 왔을 때, 등불을 준비하지 못하고 뚜렷한 빛으로 전혀 밝히지 못한 사람은 어둠 속에서 비유 해석을 파는 이들에게 달려간다. 명료한 선포를 통해 자기에게 들어올 길을 거저 주는 이를 버린 채, 그의 혼인방에서 쫓겨나는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0266f0a6db6e0b135767a2b1a670adbb874797c812fcd91585c53726b40ef216",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "work_location": "2.h40.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b756b1492113ea85d5d22df5a91dbeb0655cb63388d235d7e38f3677a43020bb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6af80eac758b310e5a46fdce725fd0ca9cc041d681b17c234679228f81ac027a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d349d0f17ea4c3a43e5b99afd1d4d21e81757eba9accbec9b7f65d36866ed2ad"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7ff27263ab1201b3dbdacf3bf01be55187bcc9c2363744cda55a6936d38a590c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 40장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "middle_from_Cum_itaque_universae_Scripturae_through_proprium_putat_invenisse_Deum",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "proprium putat invenisse Deum.",
            "source_start": "Cum itaque universae Scripturae",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 2절이며, 통상 27장 2절의 중간 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d4689a23a33c1884cef5a081d7edf1148f8c738b7f3894ebf44bc9a4e772d44b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b756b1492113ea85d5d22df5a91dbeb0655cb63388d235d7e38f3677a43020bb",
            "source_revision_id": "sha256:d349d0f17ea4c3a43e5b99afd1d4d21e81757eba9accbec9b7f65d36866ed2ad",
            "translation_revision_id": "sha256:7ff27263ab1201b3dbdacf3bf01be55187bcc9c2363744cda55a6936d38a590c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0f258ef61e0e1e350fb353d49a95d67ad0bc7493532b937df1462554e1a095cb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b756b1492113ea85d5d22df5a91dbeb0655cb63388d235d7e38f3677a43020bb",
            "source_revision_id": "sha256:d349d0f17ea4c3a43e5b99afd1d4d21e81757eba9accbec9b7f65d36866ed2ad",
            "translation_revision_id": "sha256:7ff27263ab1201b3dbdacf3bf01be55187bcc9c2363744cda55a6936d38a590c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d4689a23a33c1884cef5a081d7edf1148f8c738b7f3894ebf44bc9a4e772d44b",
          "sha256:0f258ef61e0e1e350fb353d49a95d67ad0bc7493532b937df1462554e1a095cb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "middle_from_Cum_itaque_universae_Scripturae_through_proprium_putat_invenisse_Deum",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "proprium putat invenisse Deum.",
            "source_start": "Cum itaque universae Scripturae",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_reading": "universe",
            "explanation": "인쇄면의 복수형을 확인했다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_reading": "universae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "transcription_correction"
          },
          {
            "explanation": "보이는 것, 보이지 않는 것, 하늘, 땅, 물, 땅 아래의 것을 각각 보존한다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_text": "sive visibilia, sive invisibilia, sive coelestia, sive terrena, sive aquatilia, sive subterranea",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_creation_categories"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 2절이며, 통상 27장 2절의 중간 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a6b58bac64197d0512f03ba60dba7f32b333df00c21f65ff4237c5abc7281dab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n553.jpg",
            "page_key": "1:348",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6af80eac758b310e5a46fdce725fd0ca9cc041d681b17c234679228f81ac027a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum itaque universae Scripturae, et prophetiae, et Evangelia, in aperto, et sine ambiguitate, et similiter ab omnibus audiri possint etsi non omnes credunt, unum et solum Deum, ad excludendos alios, praedicent omnia fecisse per Verbum suum, sive visibilia, sive invisibilia, sive coelestia, sive terrena, sive aquatilia, sive subterranea, sicut demonstravimus ex ipsis Scripturarum dictionibus; et ipsa autem creatura in qua sumus, per ea quae in aspectum veniunt, hoc ipsum testante, unum esse qui eam fecerit et regat, valde hebetes apparebunt, qui ad tam lucidam adapertionem caecutiunt oculos, et nolunt videre lumen praedicationis, sed constringunt semetipsos, et per tenebrosas parabolarum absolutiones unusquisque eorum proprium putat invenisse Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d349d0f17ea4c3a43e5b99afd1d4d21e81757eba9accbec9b7f65d36866ed2ad",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cum itaque universae Scripturae, et prophetiae, et Evangelia, in aperto, et sine ambiguitate, et similiter ab omnibus audiri possint etsi non omnes credunt, unum et solum Deum, ad excludendos alios, praedicent omnia fecisse per Verbum suum, sive visibilia, sive invisibilia, sive coelestia, sive terrena, sive aquatilia, sive subterranea, sicut demonstravimus ex ipsis Scripturarum dictionibus; et ipsa autem creatura in qua sumus, per ea quae in aspectum veniunt, hoc ipsum testante, unum esse qui eam fecerit et regat, valde hebetes apparebunt, qui ad tam lucidam adapertionem caecutiunt oculos, et nolunt videre lumen praedicationis, sed constringunt semetipsos, et per tenebrosas parabolarum absolutiones unusquisque eorum proprium putat invenisse Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0b2e9b94e4b8dab12cd61985ed76204de7b2d8d7834562a2975faf31bb53a18c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 27장 2절의 중간 부분이다. 모든 성경, 예언, 복음서와 피조 세계의 증언을 차례로 제시한다.",
          "348쪽 인쇄면에서 universae를 확인했다. 보이는 것과 보이지 않는 것, 하늘과 땅, 물속과 땅 아래의 것을 각각 옮겼다.",
          "모두가 믿지는 않더라도라는 양보절과, 스스로 눈을 멀게 하고 자신을 옭아맨다는 행위 주체를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6af80eac758b310e5a46fdce725fd0ca9cc041d681b17c234679228f81ac027a"
            ],
            "text": "그러므로 모든 성경과 예언과 복음서는 모두가 믿지는 않더라도 명료하고 모호함 없이 모든 사람이 똑같이 들을 수 있다. 이것들은 다른 신들을 배제하면서, 유일하신 한 하나님이 자기 말씀을 통해 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 하늘의 것이든 땅의 것이든, 물속의 것이든 땅 아래의 것이든 모든 것을 만드셨다고 선포한다. 우리는 성경 자체의 표현들로 이를 입증했다. 우리가 사는 이 피조 세계 자체도 눈에 보이는 것들을 통해 그것을 만들고 다스리는 분이 한 분이라는 바로 이 사실을 증언한다. 이토록 환히 드러난 것 앞에서 눈을 멀게 하고 선포의 빛을 보려 하지 않으며, 스스로를 옭아매고 어두운 비유 해석을 통해 저마다 자기만의 신을 발견했다고 생각하는 이들은 참으로 우둔하게 보일 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d349d0f17ea4c3a43e5b99afd1d4d21e81757eba9accbec9b7f65d36866ed2ad"
        ],
        "text": "그러므로 모든 성경과 예언과 복음서는 모두가 믿지는 않더라도 명료하고 모호함 없이 모든 사람이 똑같이 들을 수 있다. 이것들은 다른 신들을 배제하면서, 유일하신 한 하나님이 자기 말씀을 통해 보이는 것이든 보이지 않는 것이든, 하늘의 것이든 땅의 것이든, 물속의 것이든 땅 아래의 것이든 모든 것을 만드셨다고 선포한다. 우리는 성경 자체의 표현들로 이를 입증했다. 우리가 사는 이 피조 세계 자체도 눈에 보이는 것들을 통해 그것을 만들고 다스리는 분이 한 분이라는 바로 이 사실을 증언한다. 이토록 환히 드러난 것 앞에서 눈을 멀게 하고 선포의 빛을 보려 하지 않으며, 스스로를 옭아매고 어두운 비유 해석을 통해 저마다 자기만의 신을 발견했다고 생각하는 이들은 참으로 우둔하게 보일 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7ff27263ab1201b3dbdacf3bf01be55187bcc9c2363744cda55a6936d38a590c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "work_location": "2.h40.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1c5a8d1f4d6741527a2244cee88a71d38be452c4259f9cf491a3d4dd96669ebf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2ab36b5ae4f7c6a49f400a556c919f0d4bb99644b5fb50bc779ff07dc38cad34",
            "sha256:9cd61ad82093e35ba557ee355b8fdcf816e39d872dd7461d24f5084f0060fe4e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2bb21116378d389e068e1c7160c930e249e1479620614bf486776970c509c6ec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ffb9b652e550eed8ee54a744b19e9c28b7f30889a655bf05faf257cab91518fe"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 40장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348,
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Quia_enim_de_excogitato_through_per_parabolas_et_aenigmata_significatur_Pater",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "per parabolas et aenigmata significatur Pater.",
            "source_start": "Quia enim de excogitato",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 3절이며, 통상 27장 2절의 끝부분과 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d2ada18682bc37317c66e23978875cd293a176b4135ae772e375e7d26dc6e2d9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1c5a8d1f4d6741527a2244cee88a71d38be452c4259f9cf491a3d4dd96669ebf",
            "source_revision_id": "sha256:2bb21116378d389e068e1c7160c930e249e1479620614bf486776970c509c6ec",
            "translation_revision_id": "sha256:ffb9b652e550eed8ee54a744b19e9c28b7f30889a655bf05faf257cab91518fe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f2a0f21309511869a50cbee0af9d2bb6d6b673c98f3d4309591990cba79c688f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1c5a8d1f4d6741527a2244cee88a71d38be452c4259f9cf491a3d4dd96669ebf",
            "source_revision_id": "sha256:2bb21116378d389e068e1c7160c930e249e1479620614bf486776970c509c6ec",
            "translation_revision_id": "sha256:ffb9b652e550eed8ee54a744b19e9c28b7f30889a655bf05faf257cab91518fe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d2ada18682bc37317c66e23978875cd293a176b4135ae772e375e7d26dc6e2d9",
          "sha256:f2a0f21309511869a50cbee0af9d2bb6d6b673c98f3d4309591990cba79c688f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h40-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348,
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Quia_enim_de_excogitato_through_per_parabolas_et_aenigmata_significatur_Pater",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "per parabolas et aenigmata significatur Pater.",
            "source_start": "Quia enim de excogitato",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103227.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "일부 제자에게만 은밀히 가르쳤다는 주장을 상대 집단에 귀속한다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_text": "in absconso haec eadem Salvatorem docuisse non omnes, sed aliquos discipulorum",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_teaching"
          },
          {
            "evidence": "notes 2 and 3",
            "explanation": "각주에 다른 전승이 기록된 두 표현을 인쇄대로 유지한다.",
            "printed_page": 348,
            "printed_texts": [
              "neque ipsa dictione",
              "aliquos"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_readings"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 7:25 and following",
            "explanation": "반석과 모래 위의 건축을 확실한 증언과 임의의 비유 해석에 연결하는 저자의 적용이다.",
            "printed_page": 349,
            "printed_volume": 1,
            "type": "scriptural_allusion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 40장 3절이며, 통상 27장 2절의 끝부분과 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a6b58bac64197d0512f03ba60dba7f32b333df00c21f65ff4237c5abc7281dab",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n553.jpg",
            "page_key": "1:348",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2ab36b5ae4f7c6a49f400a556c919f0d4bb99644b5fb50bc779ff07dc38cad34",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia enim de excogitato eorum qui contraria opinantur Patre, nihil aperte, neque ipsa dictione, neque sine controversia, in nulla omnino dictum sit Scriptura, et ipsi testantur dicentes, in absconso haec eadem Salvatorem docuisse non omnes, sed aliquos discipulorum, qui possunt capere, et per argumenta, et aenigmata, et parabolas ab eo significata intelligentibus. Veniunt autem ad hoc, ut dicant, alium quidem esse qui praedicatur Deus, et alium Patrem, qui per parabolas et aenigmata significatur",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "185bf7afc4eebe4af7fd506c7b07410d5561ec964e04bfddde1f006f9a0daaa5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n554.jpg",
            "page_key": "1:349",
            "printed_page": 349,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9cd61ad82093e35ba557ee355b8fdcf816e39d872dd7461d24f5084f0060fe4e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pater. Quia autem parabolae possunt multas recipere absolutiones, ex ipsis de inquisitione Dei affirmare, relinquentes quod certum, et indubitatum, et verum est, valde praecipitantium se in periculum et irrationabilium esse, quis non amantium veritatem confitebitur? Et numquid hoc est non in petra firma, et valida, et in aperto posita aedificare suam domum, sed in incertum effusae arenae? Unde et facilis est eversio hujusmodi aedificationis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2bb21116378d389e068e1c7160c930e249e1479620614bf486776970c509c6ec",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quia enim de excogitato eorum qui contraria opinantur Patre, nihil aperte, neque ipsa dictione, neque sine controversia, in nulla omnino dictum sit Scriptura, et ipsi testantur dicentes, in absconso haec eadem Salvatorem docuisse non omnes, sed aliquos discipulorum, qui possunt capere, et per argumenta, et aenigmata, et parabolas ab eo significata intelligentibus. Veniunt autem ad hoc, ut dicant, alium quidem esse qui praedicatur Deus, et alium Patrem, qui per parabolas et aenigmata significatur Pater. Quia autem parabolae possunt multas recipere absolutiones, ex ipsis de inquisitione Dei affirmare, relinquentes quod certum, et indubitatum, et verum est, valde praecipitantium se in periculum et irrationabilium esse, quis non amantium veritatem confitebitur? Et numquid hoc est non in petra firma, et valida, et in aperto posita aedificare suam domum, sed in incertum effusae arenae? Unde et facilis est eversio hujusmodi aedificationis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e5383f18c1b6a21a8b030c3ca439aaf5feb376b31c775c78945874a702e04087",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 27장 2절의 끝과 3절 전체이다. 3절은 비유는 여러 해석을 받아들일 수 있다는 Quia autem parabolae에서 시작한다.",
          "구원자가 일부 제자에게 은밀히 가르쳤다는 설명은 이레네우스가 보고하는 상대 집단의 주장이다. 선포되는 하나님과 숨겨진 아버지를 구별한다는 주장도 같은 발화에 연결했다.",
          "348쪽의 neque ipsa dictione와 aliquos는 인쇄대로 유지했다. 각주 2와 3은 이 두 표현의 전승 차이를 기록한다.",
          "반석과 모래 위의 집은 마태복음 7:25 이하에 대응하는 비유이다. 저자는 확실한 진술을 떠나 임의의 해석으로 하나님을 규정하는 일에 이를 적용한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2ab36b5ae4f7c6a49f400a556c919f0d4bb99644b5fb50bc779ff07dc38cad34",
              "sha256:9cd61ad82093e35ba557ee355b8fdcf816e39d872dd7461d24f5084f0060fe4e"
            ],
            "text": "반대되는 견해를 품은 자들이 꾸며 낸 아버지에 관해서는, 어느 성경에서도 전혀 명료하게, 그 말 자체로, 논란의 여지 없이 말한 것이 없다. 그들 자신도 다음과 같이 말하며 이를 증언한다. 구원자가 가르친 것은 모든 사람이 아니라 일부 제자들로, 그것을 받아들일 수 있고 논증과 수수께끼와 비유를 통해 그가 뜻한 것을 이해하는 이들에게 바로 이러한 내용을 은밀히 가르쳤다는 것이다. 그들은 마침내 이렇게 말하기에 이른다. 선포되는 하나님과 비유와 수수께끼를 통해 아버지라고 나타내는 그 아버지는 서로 다르다는 것이다. 비유는 여러 해석을 받아들일 수 있다. 확실하고 의심할 여지 없이 참된 것을 버리고 비유에 근거하여 하나님에 관한 탐구를 확정짓는 것은 스스로 위험에 뛰어드는 몹시 불합리한 자들이 하는 일임을, 진리를 사랑하는 이라면 누가 인정하지 않겠는가? 이것은 견고하고 튼튼하며 눈에 잘 보이는 반석 위에 자기 집을 짓는 대신, 흩어진 모래의 불안정함 위에 짓는 일이 아닌가? 그래서 이러한 건물은 쉽게 무너진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2bb21116378d389e068e1c7160c930e249e1479620614bf486776970c509c6ec"
        ],
        "text": "반대되는 견해를 품은 자들이 꾸며 낸 아버지에 관해서는, 어느 성경에서도 전혀 명료하게, 그 말 자체로, 논란의 여지 없이 말한 것이 없다. 그들 자신도 다음과 같이 말하며 이를 증언한다. 구원자가 가르친 것은 모든 사람이 아니라 일부 제자들로, 그것을 받아들일 수 있고 논증과 수수께끼와 비유를 통해 그가 뜻한 것을 이해하는 이들에게 바로 이러한 내용을 은밀히 가르쳤다는 것이다. 그들은 마침내 이렇게 말하기에 이른다. 선포되는 하나님과 비유와 수수께끼를 통해 아버지라고 나타내는 그 아버지는 서로 다르다는 것이다. 비유는 여러 해석을 받아들일 수 있다. 확실하고 의심할 여지 없이 참된 것을 버리고 비유에 근거하여 하나님에 관한 탐구를 확정짓는 것은 스스로 위험에 뛰어드는 몹시 불합리한 자들이 하는 일임을, 진리를 사랑하는 이라면 누가 인정하지 않겠는가? 이것은 견고하고 튼튼하며 눈에 잘 보이는 반석 위에 자기 집을 짓는 대신, 흩어진 모래의 불안정함 위에 짓는 일이 아닌가? 그래서 이러한 건물은 쉽게 무너진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ffb9b652e550eed8ee54a744b19e9c28b7f30889a655bf05faf257cab91518fe",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "work_location": "2.h40.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-40:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0b0edd174a1ba8c1a005fb0dd86bfac68c53737dab5b865d7b5ba8917183d6a3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d915d884218769a1aa2b92e72f10e1fea131f12f623e901b6a78d78556930263",
            "sha256:6127ab6736fc8deb8c2bf335b165973ec1fd9f4d53e0cd6d1e181f85cdaabcea"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1659301d216290f996bd8b245b15c81ea383006dbc9d17a1f397c5d104b06159"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:71c0a5f86684916491a41f3ea4d11b29d9fc28c9b9346dd9b44e1cef88d6164b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 41장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Si_autem_omnium_through_scientia_mysteriorum_ejus_indigemus",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "scientia mysteriorum ejus indigemus.",
            "source_start": "Si autem omnium",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 1절이며, 통상 28장 1절 전체와 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:68168afd4f02ab9999758fab9c91d1077447e23059c73b0ac2812af6e8f242f2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0b0edd174a1ba8c1a005fb0dd86bfac68c53737dab5b865d7b5ba8917183d6a3",
            "source_revision_id": "sha256:1659301d216290f996bd8b245b15c81ea383006dbc9d17a1f397c5d104b06159",
            "translation_revision_id": "sha256:71c0a5f86684916491a41f3ea4d11b29d9fc28c9b9346dd9b44e1cef88d6164b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c886655d0a4157f3c22f73f8e43c91cb5548a01876c7601760be5207c6408cc4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0b0edd174a1ba8c1a005fb0dd86bfac68c53737dab5b865d7b5ba8917183d6a3",
            "source_revision_id": "sha256:1659301d216290f996bd8b245b15c81ea383006dbc9d17a1f397c5d104b06159",
            "translation_revision_id": "sha256:71c0a5f86684916491a41f3ea4d11b29d9fc28c9b9346dd9b44e1cef88d6164b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:68168afd4f02ab9999758fab9c91d1077447e23059c73b0ac2812af6e8f242f2",
          "sha256:c886655d0a4157f3c22f73f8e43c91cb5548a01876c7601760be5207c6408cc4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Si_autem_omnium_through_scientia_mysteriorum_ejus_indigemus",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "scientia mysteriorum ejus indigemus.",
            "source_start": "Si autem omnium",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "per 뒤의 속격을 인쇄대로 유지하고, 물음들로 인해 해석이 이리저리 빗나가는 문맥으로 풀었다.",
            "printed_page": 349,
            "printed_text": "per quaestionum declinantes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_syntax"
          },
          {
            "explanation": "성경이 완전하며 하나님의 말씀과 그분의 영이 말한 것이라는 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 349,
            "printed_text": "Scripturae quidem perfectae sunt, quippe a Verbo Dei et Spiritu ejus dictae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_predication"
          },
          {
            "explanation": "인간이 말씀과 영보다 작고 더 늦게 생겨났다는 비교를 유지한다.",
            "printed_page": 350,
            "printed_text": "minores sumus et novissimi a Verbo Dei et Spiritu ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 1절이며, 통상 28장 1절 전체와 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "185bf7afc4eebe4af7fd506c7b07410d5561ec964e04bfddde1f006f9a0daaa5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n554.jpg",
            "page_key": "1:349",
            "printed_page": 349,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d915d884218769a1aa2b92e72f10e1fea131f12f623e901b6a78d78556930263",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Habentes itaque regulam ipsam veritatem, et in aperto positum de Deo testimonium, non debemus per quaestionum declinantes in alias atque alias absolutiones ejicere firmam et veram de Deo scientiam: magis autem, absolutionem quaestionum in hunc characterem dirigentes, exerceri quidem convenit per inquisitionem mysterii et dispositionis exsistentis Dei, augeri autem in caritate ejus, qui tanta propter nos fecit et facit, nunquam autem excidere ab ea suasione qua manifestissime praedicatur, quia hic solus vere sit Deus et Pater, qui et hunc mundum fecit, et hominem plasmavit, et in sua creatura donavit incrementum: et de minoribus suis ad majora, quae apud ipsum sunt, vocans, sicut infantem quidem in vulva conceptum educit in lumen solis, et triticum, posteaquam in stipula corroboraverit, condit in horreum. Unus autem et idem Demiurgus, qui et vulvam plasmavit, et solem creavit: et unus et idem Dominus, qui et stipulam eduxit, et triticum augens multiplicavit, et horreum praeparavit. Si autem omnium quae in Scripturis requiruntur absolutiones non possumus invenire, alterum tamen Deum, praeter eum qui est, non requiramus. Impietas enim haec maxima est. Cedere autem haec talia debemus Deo, qui et nos fecit, rectissime scientes, quia Scripturae quidem perfectae sunt, quippe a Verbo Dei et Spiritu ejus dictae;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7f59d3ee3e45b9e95bcf709d6acc39ca80bf16c7e0aa0927e6dddd4a12f10995",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n555.jpg",
            "page_key": "1:350",
            "printed_page": 350,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6127ab6736fc8deb8c2bf335b165973ec1fd9f4d53e0cd6d1e181f85cdaabcea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nos autem secundum quod minores sumus et novissimi a Verbo Dei et Spiritu ejus, secundum hoc et scientia mysteriorum ejus indigemus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1659301d216290f996bd8b245b15c81ea383006dbc9d17a1f397c5d104b06159",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Habentes itaque regulam ipsam veritatem, et in aperto positum de Deo testimonium, non debemus per quaestionum declinantes in alias atque alias absolutiones ejicere firmam et veram de Deo scientiam: magis autem, absolutionem quaestionum in hunc characterem dirigentes, exerceri quidem convenit per inquisitionem mysterii et dispositionis exsistentis Dei, augeri autem in caritate ejus, qui tanta propter nos fecit et facit, nunquam autem excidere ab ea suasione qua manifestissime praedicatur, quia hic solus vere sit Deus et Pater, qui et hunc mundum fecit, et hominem plasmavit, et in sua creatura donavit incrementum: et de minoribus suis ad majora, quae apud ipsum sunt, vocans, sicut infantem quidem in vulva conceptum educit in lumen solis, et triticum, posteaquam in stipula corroboraverit, condit in horreum. Unus autem et idem Demiurgus, qui et vulvam plasmavit, et solem creavit: et unus et idem Dominus, qui et stipulam eduxit, et triticum augens multiplicavit, et horreum praeparavit. Si autem omnium quae in Scripturis requiruntur absolutiones non possumus invenire, alterum tamen Deum, praeter eum qui est, non requiramus. Impietas enim haec maxima est. Cedere autem haec talia debemus Deo, qui et nos fecit, rectissime scientes, quia Scripturae quidem perfectae sunt, quippe a Verbo Dei et Spiritu ejus dictae; nos autem secundum quod minores sumus et novissimi a Verbo Dei et Spiritu ejus, secundum hoc et scientia mysteriorum ejus indigemus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8a07b3bc3d8b80bbda56e3d29332eefa399f145fa26be2f3c0413f0dd55604fd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 1절과 2절의 앞부분이다. 2절은 성경의 모든 물음에 답을 찾을 수 없는 경우를 다루는 Si autem omnium에서 시작한다.",
          "regulam ipsam veritatem은 진리 자체를 규범으로 삼는다는 뜻으로 옮겼다. per quaestionum의 불완전한 격 구문은 보존하고, 물음 때문에 해석이 이리저리 빗나가는 문맥으로 풀었다.",
          "자궁에서 햇빛으로 나오는 아기와 줄기에서 자라 곳간에 거두는 밀은 작은 것에서 더 큰 것으로 이끄는 창조자의 비유이다. stipula는 자라는 밀의 줄기로 옮겼다.",
          "성경이 완전하다는 perfectae와 하나님의 말씀 및 그분의 영이라는 표현을 보존했다. 더 작고 더 늦게 생겨났다는 비교의 주어는 인간인 우리이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d915d884218769a1aa2b92e72f10e1fea131f12f623e901b6a78d78556930263",
              "sha256:6127ab6736fc8deb8c2bf335b165973ec1fd9f4d53e0cd6d1e181f85cdaabcea"
            ],
            "text": "그러므로 우리는 진리 자체를 규범으로 삼고, 하나님에 관해 명료하게 제시된 증언을 가지고 있다. 물음들로 인해 이런저런 해석으로 빗나가 하나님에 관한 확고하고 참된 지식을 버려서는 안 된다. 오히려 물음의 해답을 이 기준에 맞추어, 존재하시는 하나님의 신비와 경륜을 탐구하며 훈련하고, 우리를 위해 그토록 많은 일을 하셨고 지금도 하시는 그분에 대한 사랑 안에서 자라야 한다. 가장 명료하게 선포되는 것은 이분만이 참으로 하나님이시며 아버지이시라는 사실이다. 그분은 이 세상을 만드셨고 인간을 빚으셨으며 자기 피조물에게 성장을 주셨다. 우리는 이 확신에서 결코 벗어나서는 안 된다. 그분은 자기의 작은 것들에서 더 큰 것들로, 곧 자기 곁에 있는 것들로 부르신다. 마치 자궁에 잉태된 아기를 햇빛으로 이끌어 내시고, 밀을 줄기에서 튼튼하게 자라게 하신 뒤 곳간에 거두어들이시는 것과 같다. 자궁을 빚으신 분과 태양을 창조하신 분은 동일한 한 창조자이시다. 밀줄기를 내시고 밀을 자라게 하여 늘리시며 곳간을 준비하신 분은 동일한 한 주님이시다. 성경에서 탐구하는 모든 물음의 해답을 찾을 수 없더라도, 존재하시는 그분 외에 다른 하나님을 찾지는 말자. 그것은 가장 큰 불경이기 때문이다. 우리를 만드신 하나님께 그런 것들을 맡겨야 한다. 성경은 완전하며, 하나님의 말씀과 그분의 영이 말한 것이기 때문이다. 우리는 하나님의 말씀과 그분의 영보다 작고 더 늦게 생겨났으므로, 그만큼 그분의 신비에 대한 지식이 부족하다는 것을 분명히 알아야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1659301d216290f996bd8b245b15c81ea383006dbc9d17a1f397c5d104b06159"
        ],
        "text": "그러므로 우리는 진리 자체를 규범으로 삼고, 하나님에 관해 명료하게 제시된 증언을 가지고 있다. 물음들로 인해 이런저런 해석으로 빗나가 하나님에 관한 확고하고 참된 지식을 버려서는 안 된다. 오히려 물음의 해답을 이 기준에 맞추어, 존재하시는 하나님의 신비와 경륜을 탐구하며 훈련하고, 우리를 위해 그토록 많은 일을 하셨고 지금도 하시는 그분에 대한 사랑 안에서 자라야 한다. 가장 명료하게 선포되는 것은 이분만이 참으로 하나님이시며 아버지이시라는 사실이다. 그분은 이 세상을 만드셨고 인간을 빚으셨으며 자기 피조물에게 성장을 주셨다. 우리는 이 확신에서 결코 벗어나서는 안 된다. 그분은 자기의 작은 것들에서 더 큰 것들로, 곧 자기 곁에 있는 것들로 부르신다. 마치 자궁에 잉태된 아기를 햇빛으로 이끌어 내시고, 밀을 줄기에서 튼튼하게 자라게 하신 뒤 곳간에 거두어들이시는 것과 같다. 자궁을 빚으신 분과 태양을 창조하신 분은 동일한 한 창조자이시다. 밀줄기를 내시고 밀을 자라게 하여 늘리시며 곳간을 준비하신 분은 동일한 한 주님이시다. 성경에서 탐구하는 모든 물음의 해답을 찾을 수 없더라도, 존재하시는 그분 외에 다른 하나님을 찾지는 말자. 그것은 가장 큰 불경이기 때문이다. 우리를 만드신 하나님께 그런 것들을 맡겨야 한다. 성경은 완전하며, 하나님의 말씀과 그분의 영이 말한 것이기 때문이다. 우리는 하나님의 말씀과 그분의 영보다 작고 더 늦게 생겨났으므로, 그만큼 그분의 신비에 대한 지식이 부족하다는 것을 분명히 알아야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:71c0a5f86684916491a41f3ea4d11b29d9fc28c9b9346dd9b44e1cef88d6164b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "work_location": "2.h41.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:78099b38335e325f8ff47f2b2f37acd73f602def9099d55820819d54e87046cd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6004b7b5a96665488582ef9126f5b845eda1b70e646021ca579069c4f0d16203",
            "sha256:57d5e12c23597725bb84b608b8f860dd2d4a678d8b2ea73be567391371db7f65"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5b2eeb4c556436fbd77727b90e7923e0cca08412ba5f7ddaecea7a61c675c0d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d64c5c5b2ce185a671b098fbf28ce2e843198664eaa8d73bcb437e76198a2f0a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 41장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Et_non_est_mirum_through_solus_Deus_veridicus_est",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "solus Deus veridicus est.",
            "source_start": "Et non est mirum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 2절이며, 통상 28장 2절의 나머지 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ecdff9e1aa5741233a1b52dafea8bc33fab8b5288f9eda425d2eefbd2d3f04d6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78099b38335e325f8ff47f2b2f37acd73f602def9099d55820819d54e87046cd",
            "source_revision_id": "sha256:a5b2eeb4c556436fbd77727b90e7923e0cca08412ba5f7ddaecea7a61c675c0d",
            "translation_revision_id": "sha256:d64c5c5b2ce185a671b098fbf28ce2e843198664eaa8d73bcb437e76198a2f0a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c7db99d6182e2a8b32e9ad12145bb1a9f6613f11d2881708d359d1b326d50728",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78099b38335e325f8ff47f2b2f37acd73f602def9099d55820819d54e87046cd",
            "source_revision_id": "sha256:a5b2eeb4c556436fbd77727b90e7923e0cca08412ba5f7ddaecea7a61c675c0d",
            "translation_revision_id": "sha256:d64c5c5b2ce185a671b098fbf28ce2e843198664eaa8d73bcb437e76198a2f0a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ecdff9e1aa5741233a1b52dafea8bc33fab8b5288f9eda425d2eefbd2d3f04d6",
          "sha256:c7db99d6182e2a8b32e9ad12145bb1a9f6613f11d2881708d359d1b326d50728"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Et_non_est_mirum_through_solus_Deus_veridicus_est",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "solus Deus veridicus est.",
            "source_start": "Et non est mirum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "드러나야 할 것들이라는 표현으로 옮기며 계시의 필요와 미래의 해석 가능성을 메모한다.",
            "printed_page": 350,
            "printed_text": "in his quae habent revelari",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_revelation_expression"
          },
          {
            "explanation": "나일강, 계절에 따른 새의 이동, 바다와 기상 현상은 인간 지식의 범위를 논하는 저자의 당시 사례들이다.",
            "printed_pages": [
              350,
              351
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_natural_world_examples"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "서로 다른 물의 성질을 가리키는 차이로 옮겼다.",
            "printed_page": 351,
            "printed_text": "aquarum distantiae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_distinction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 2절이며, 통상 28장 2절의 나머지 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7f59d3ee3e45b9e95bcf709d6acc39ca80bf16c7e0aa0927e6dddd4a12f10995",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n555.jpg",
            "page_key": "1:350",
            "printed_page": 350,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6004b7b5a96665488582ef9126f5b845eda1b70e646021ca579069c4f0d16203",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non est mirum, si in spiritalibus, et coelestibus, et in his quae habent revelari, hoc patimur nos: quandoquidem etiam eorum quae ante pedes sunt (dico autem quae sunt in hac creatura, quae et contrectantur a nobis, et videntur, et sunt nobiscum) multa fugerunt nostram scientiam, et Deo haec ipsa committimus. Oportet enim eum prae omnibus praecellere. Quid enim si tentemus exponere causam ascensionis Nili? Multa quidem dicimus, et fortassis suasoria, fortassis autem non suasoria: quod autem verum est, et certum, et firmum, adjacet Deo. Sed et volatilium animalium habitatio, eorum quae veris tempore adveniunt ad nos, autumni autem tempore statim recedunt, cum in hoc mundo hoc ipsum fiat, fugit nostram scientiam. Quid autem possumus exponere de Oceani accessu et recessu, cum constet esse certam causam? Quidve de his quae ultra eum sunt enuntiare, qualia sint? Vel quid dicere possumus, quomodo pluviae et coruscationes, et tonitrua, et collectiones nubium, et nebulae, et ventorum emissiones, et similia his, efficiuntur; annuntiare quoque et thesauros nivium, et grandinis, et eorum quae his proxima sunt: quae haec autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "02ad7b067e61c0eda5860d48b4432eae17c9b6238191516c024e01f0d9a9ffa8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n556.jpg",
            "page_key": "1:351",
            "printed_page": 351,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:57d5e12c23597725bb84b608b8f860dd2d4a678d8b2ea73be567391371db7f65",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nubium praeparatio, aut qui status nebulae, quae autem causa est per quam crescit luna, et decrescit, aut quae causa aquarum distantiae, et metallorum, et lapidum, et his similium? In his omnibus nos quidem loquaces erimus, requirentes causas eorum: qui autem ea facit solus Deus veridicus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a5b2eeb4c556436fbd77727b90e7923e0cca08412ba5f7ddaecea7a61c675c0d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et non est mirum, si in spiritalibus, et coelestibus, et in his quae habent revelari, hoc patimur nos: quandoquidem etiam eorum quae ante pedes sunt (dico autem quae sunt in hac creatura, quae et contrectantur a nobis, et videntur, et sunt nobiscum) multa fugerunt nostram scientiam, et Deo haec ipsa committimus. Oportet enim eum prae omnibus praecellere. Quid enim si tentemus exponere causam ascensionis Nili? Multa quidem dicimus, et fortassis suasoria, fortassis autem non suasoria: quod autem verum est, et certum, et firmum, adjacet Deo. Sed et volatilium animalium habitatio, eorum quae veris tempore adveniunt ad nos, autumni autem tempore statim recedunt, cum in hoc mundo hoc ipsum fiat, fugit nostram scientiam. Quid autem possumus exponere de Oceani accessu et recessu, cum constet esse certam causam? Quidve de his quae ultra eum sunt enuntiare, qualia sint? Vel quid dicere possumus, quomodo pluviae et coruscationes, et tonitrua, et collectiones nubium, et nebulae, et ventorum emissiones, et similia his, efficiuntur; annuntiare quoque et thesauros nivium, et grandinis, et eorum quae his proxima sunt: quae haec autem nubium praeparatio, aut qui status nebulae, quae autem causa est per quam crescit luna, et decrescit, aut quae causa aquarum distantiae, et metallorum, et lapidum, et his similium? In his omnibus nos quidem loquaces erimus, requirentes causas eorum: qui autem ea facit solus Deus veridicus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "55928c344827de15ce0ccde18b260e2722066c43e0c4a1376a32b40c8e40c04c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 2절의 나머지 부분이다. 나일강 물의 증가, 새의 계절 이동, 밀물과 썰물 및 기상 현상은 인간의 앎을 설명하기 위해 저자가 든 당시의 사례이다.",
          "his quae habent revelari는 드러나야 할 것들로 옮겼다. 350쪽 각주 1은 계시를 필요로 하는 것과 장차 드러날 것이라는 해석 가능성을 검토한다.",
          "눈과 우박의 저장고라는 비유와 바람이 불어 나오는 표현을 보존했다. 물의 distantia는 성질의 차이로 옮겼으며, 351쪽 각주 1은 소금물과 민물을 예로 든다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6004b7b5a96665488582ef9126f5b845eda1b70e646021ca579069c4f0d16203",
              "sha256:57d5e12c23597725bb84b608b8f860dd2d4a678d8b2ea73be567391371db7f65"
            ],
            "text": "영적인 것과 하늘의 것, 드러나야 할 것들에 관해 우리가 이런 일을 겪는다 해도 이상할 것이 없다. 우리 발 앞에 있는 것들조차, 곧 이 피조 세계 안에 있으며 우리가 만지고 보며 우리와 함께 있는 것들 가운데도, 우리 지식으로 알지 못하는 것이 많아서 그것들을 하나님께 맡기기 때문이다. 그분은 모든 이보다 뛰어나셔야 한다. 가령 우리가 나일강 물이 불어나는 원인을 설명하려 한다면 어떻겠는가? 많은 것을 말하겠지만, 아마 설득력이 있을 수도 없을 수도 있다. 참되고 확실하고 확고한 것은 하나님께 속한다. 날아다니는 동물들의 거처도 그렇다. 봄에 우리에게 왔다가 가을이 되면 곧 떠나는 것들의 거처는, 바로 이 세상에서 일어나는 일인데도 우리가 알지 못한다. 분명한 원인이 있다는 것은 확실한데, 대양의 밀물과 썰물을 우리는 어떻게 설명할 수 있겠는가? 그 대양 너머에 있는 것들이 어떠한지 무엇을 말할 수 있겠는가? 비와 번개, 천둥, 모여드는 구름, 안개, 불어 나오는 바람, 그와 같은 것들이 어떻게 생겨나는지 우리는 무엇을 말할 수 있겠는가? 눈과 우박과 그와 비슷한 것들의 저장고에 관해서도 말할 수 있겠는가? 구름이 이렇게 갖추어지는 것은 무엇이며, 안개가 서 있는 것은 어떠한가? 달이 차고 기우는 원인은 무엇인가? 물마다 차이가 생기는 것과 금속과 돌과 그와 비슷한 것들의 원인은 무엇인가? 이 모든 일에서 그 원인을 찾는 우리는 말이 많을 것이다. 이것들을 만드시는 하나님만이 진실하시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5b2eeb4c556436fbd77727b90e7923e0cca08412ba5f7ddaecea7a61c675c0d"
        ],
        "text": "영적인 것과 하늘의 것, 드러나야 할 것들에 관해 우리가 이런 일을 겪는다 해도 이상할 것이 없다. 우리 발 앞에 있는 것들조차, 곧 이 피조 세계 안에 있으며 우리가 만지고 보며 우리와 함께 있는 것들 가운데도, 우리 지식으로 알지 못하는 것이 많아서 그것들을 하나님께 맡기기 때문이다. 그분은 모든 이보다 뛰어나셔야 한다. 가령 우리가 나일강 물이 불어나는 원인을 설명하려 한다면 어떻겠는가? 많은 것을 말하겠지만, 아마 설득력이 있을 수도 없을 수도 있다. 참되고 확실하고 확고한 것은 하나님께 속한다. 날아다니는 동물들의 거처도 그렇다. 봄에 우리에게 왔다가 가을이 되면 곧 떠나는 것들의 거처는, 바로 이 세상에서 일어나는 일인데도 우리가 알지 못한다. 분명한 원인이 있다는 것은 확실한데, 대양의 밀물과 썰물을 우리는 어떻게 설명할 수 있겠는가? 그 대양 너머에 있는 것들이 어떠한지 무엇을 말할 수 있겠는가? 비와 번개, 천둥, 모여드는 구름, 안개, 불어 나오는 바람, 그와 같은 것들이 어떻게 생겨나는지 우리는 무엇을 말할 수 있겠는가? 눈과 우박과 그와 비슷한 것들의 저장고에 관해서도 말할 수 있겠는가? 구름이 이렇게 갖추어지는 것은 무엇이며, 안개가 서 있는 것은 어떠한가? 달이 차고 기우는 원인은 무엇인가? 물마다 차이가 생기는 것과 금속과 돌과 그와 비슷한 것들의 원인은 무엇인가? 이 모든 일에서 그 원인을 찾는 우리는 말이 많을 것이다. 이것들을 만드시는 하나님만이 진실하시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d64c5c5b2ce185a671b098fbf28ce2e843198664eaa8d73bcb437e76198a2f0a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "work_location": "2.h41.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:939acd6060e7145954a95d3967ee9e6467a3fe2ba9f4b5d0d5e259b2d0028436",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b61d51208b9c0f4ff88027ff886b3a0af5fa1e292e6dac83730ed4dc247c783c",
            "sha256:b763a3b853afe4894b24eed3d0977adf642f38687a926cbff7de64d8b1883d0a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:137ca571f5f678dd62cadbc699751f4e0d58bbd085e23769bd3fb7c344802167"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6fe32f46dcc6d4e4917b3812402b5f4843f894714a16178c3d4d09636c3f3d62"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 41장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              351,
              352
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Si_ergo_et_in_rebus_creaturae_through_et_disciplinam_immensam",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et disciplinam immensam.",
            "source_start": "Si ergo et in rebus creaturae",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 3절이며, 통상 28장 3절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:11e95b4f4333b91fb9ee75534a7a3a7b80f43701178ca10e258a027d56b54b4a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:939acd6060e7145954a95d3967ee9e6467a3fe2ba9f4b5d0d5e259b2d0028436",
            "source_revision_id": "sha256:137ca571f5f678dd62cadbc699751f4e0d58bbd085e23769bd3fb7c344802167",
            "translation_revision_id": "sha256:6fe32f46dcc6d4e4917b3812402b5f4843f894714a16178c3d4d09636c3f3d62"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b67bdc2e859431aaf9d089df5249e7242d94cb308d17008f3431605f3b0265b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:939acd6060e7145954a95d3967ee9e6467a3fe2ba9f4b5d0d5e259b2d0028436",
            "source_revision_id": "sha256:137ca571f5f678dd62cadbc699751f4e0d58bbd085e23769bd3fb7c344802167",
            "translation_revision_id": "sha256:6fe32f46dcc6d4e4917b3812402b5f4843f894714a16178c3d4d09636c3f3d62"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:11e95b4f4333b91fb9ee75534a7a3a7b80f43701178ca10e258a027d56b54b4a",
          "sha256:b67bdc2e859431aaf9d089df5249e7242d94cb308d17008f3431605f3b0265b1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              351,
              352
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Si_ergo_et_in_rebus_creaturae_through_et_disciplinam_immensam",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et disciplinam immensam.",
            "source_start": "Si ergo et in rebus creaturae",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2 discusses the different person in the Latin commendamus",
            "explanation": "라틴어 대본과 별도의 그리스어 병렬문으로 보존한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 351,
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. l.c.",
            "printed_text": "Εἰ καὶ ἐπὶ τῶν τῆς κτίσεως ἔνια μὲν ἀνάκειται τῷ Θεῷ, ἔνια δὲ καὶ εἰς γνῶσιν ἐλήλυθε τὴν ἡμετέραν, τί χαλεπὸν, εἰ καὶ τῶν ἐν ταῖς γραφαῖς ζητουμένων, ὅλων τῶν γραφῶν πνευματικῶν οὐσῶν, ἔνια μὲν ἐπιλύομεν κατὰ χάριν Θεοῦ, ἔνια δὲ ἀνακείσεται τῷ Θεῷ, καὶ οὐ μόνον αἰῶνι ἐν τῷ νυνὶ, ἀλλὰ καὶ ἐν τῷ μέλλοντι· ἵνα ἀεὶ μὲν ὁ Θεὸς διδάσκῃ, ἄνθρωπος δὲ διὰ παντὸς μανθάνῃ παρὰ Θεοῦ;",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 13:13",
            "explanation": "다른 부분이 사라진 뒤에도 믿음과 소망과 사랑이 지속한다는 저자의 사도 인용과 해석을 유지한다.",
            "printed_page": 351,
            "printed_text": "reliquis partibus destructis, haec tunc perseverare, quae sunt, fides, spes, et caritas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "scripture_interpretation_by_author"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "일부 사본에서 빠지는 vere를 인쇄대로 유지한다.",
            "printed_page": 352,
            "printed_text": "Deum vere semper",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 3절이며, 통상 28장 3절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "02ad7b067e61c0eda5860d48b4432eae17c9b6238191516c024e01f0d9a9ffa8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n556.jpg",
            "page_key": "1:351",
            "printed_page": 351,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b61d51208b9c0f4ff88027ff886b3a0af5fa1e292e6dac83730ed4dc247c783c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si ergo et in rebus creaturae quaedam quidem eorum adjacent Deo, quaedam autem et in nostram venerunt scientiam, quid mali est, si et eorum quae in Scripturis requiruntur, universis Scripturis spiritalibus exsistentibus, quaedam quidem absolvimus secundum gratiam Dei, quaedam autem commendamus Deo; et non solum in hoc saeculo, sed et in futuro: ut semper quidem Deus doceat, homo autem semper discat quae sunt a Deo? Sicut et Apostolus dixit, reliquis partibus destructis, haec tunc perseverare, quae sunt, fides, spes, et caritas. Semper enim fides, quae est",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22aafa15ad79dddd3521445f9ef1e5c2c4ee9a68d81e12899339e77fd2156ad3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n557.jpg",
            "page_key": "1:352",
            "printed_page": 352,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b763a3b853afe4894b24eed3d0977adf642f38687a926cbff7de64d8b1883d0a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ad magistrum nostrum, permanet firma, asseverans nobis quoniam solus vere Deus; et ut diligamus Deum vere semper, quoniam ipse solus Pater; et speremus subinde plus aliquid accipere, et discere a Deo, quia bonus est, et divitias habens indeterminabiles, et regnum sine fine, et disciplinam immensam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:137ca571f5f678dd62cadbc699751f4e0d58bbd085e23769bd3fb7c344802167",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si ergo et in rebus creaturae quaedam quidem eorum adjacent Deo, quaedam autem et in nostram venerunt scientiam, quid mali est, si et eorum quae in Scripturis requiruntur, universis Scripturis spiritalibus exsistentibus, quaedam quidem absolvimus secundum gratiam Dei, quaedam autem commendamus Deo; et non solum in hoc saeculo, sed et in futuro: ut semper quidem Deus doceat, homo autem semper discat quae sunt a Deo? Sicut et Apostolus dixit, reliquis partibus destructis, haec tunc perseverare, quae sunt, fides, spes, et caritas. Semper enim fides, quae est ad magistrum nostrum, permanet firma, asseverans nobis quoniam solus vere Deus; et ut diligamus Deum vere semper, quoniam ipse solus Pater; et speremus subinde plus aliquid accipere, et discere a Deo, quia bonus est, et divitias habens indeterminabiles, et regnum sine fine, et disciplinam immensam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4cba146eea0570f61d456a87924c5397456337e186df2bfc576ca09fdd3300b1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 3절의 앞부분이다. 지금과 앞으로 올 시대 모두에서 하나님은 가르치고 인간은 배운다는 서술을 유지했다.",
          "351쪽 그리스어 병렬문의 출처는 인쇄된 Joh. Damasc. Parall. Halloix. l.c.로 기록했다. 하나님께 맡긴다는 라틴어 commendamus의 주어는 우리이며, 각주 2는 그리스어의 인칭 차이를 검토한다.",
          "다른 부분들이 사라져도 믿음, 소망, 사랑이 지속한다는 말은 고린도전서 13:13을 인용하는 저자의 해석이다. 351쪽 각주 4의 논평은 편집자의 해석으로 구별했다.",
          "우리 스승이라는 호칭과, 352쪽에서 일부 사본이 생략한다는 vere를 보존했다. 끝없는 나라와 헤아릴 수 없는 가르침은 계속 받고 배우기를 소망하는 이유로 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b61d51208b9c0f4ff88027ff886b3a0af5fa1e292e6dac83730ed4dc247c783c",
              "sha256:b763a3b853afe4894b24eed3d0977adf642f38687a926cbff7de64d8b1883d0a"
            ],
            "text": "그러므로 피조물에 관한 일에서도 어떤 것은 하나님께 속하고 어떤 것은 우리의 지식에 들어왔다면, 모든 성경이 영적인 만큼 성경에서 탐구하는 것들 가운데 하나님의 은혜에 따라 어떤 것은 해석하고 어떤 것은 하나님께 맡긴다고 해서 무슨 잘못이 있겠는가? 이 시대에서만 아니라 앞으로 올 시대에서도 그러하다. 그리하여 하나님은 늘 가르치시고 하나님에게서 오는 것을 인간은 늘 배우게 된다. 사도도 말했듯이, 다른 부분들이 사라졌을 때에도 다음 것들은 지속된다. 곧 믿음과 소망과 사랑이다. 우리 스승을 향한 믿음은 언제나 확고하게 지속하며, 그분만이 참으로 하나님이심을 우리에게 확증한다. 그분만이 아버지이시기에 우리는 언제나 하나님을 참으로 사랑하며, 그분께 더 많은 것을 받고 배우리라는 소망을 계속 품는다. 그분은 선하시며 한없는 부와 끝없는 나라와 헤아릴 수 없는 가르침을 지니고 계시기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:137ca571f5f678dd62cadbc699751f4e0d58bbd085e23769bd3fb7c344802167"
        ],
        "text": "그러므로 피조물에 관한 일에서도 어떤 것은 하나님께 속하고 어떤 것은 우리의 지식에 들어왔다면, 모든 성경이 영적인 만큼 성경에서 탐구하는 것들 가운데 하나님의 은혜에 따라 어떤 것은 해석하고 어떤 것은 하나님께 맡긴다고 해서 무슨 잘못이 있겠는가? 이 시대에서만 아니라 앞으로 올 시대에서도 그러하다. 그리하여 하나님은 늘 가르치시고 하나님에게서 오는 것을 인간은 늘 배우게 된다. 사도도 말했듯이, 다른 부분들이 사라졌을 때에도 다음 것들은 지속된다. 곧 믿음과 소망과 사랑이다. 우리 스승을 향한 믿음은 언제나 확고하게 지속하며, 그분만이 참으로 하나님이심을 우리에게 확증한다. 그분만이 아버지이시기에 우리는 언제나 하나님을 참으로 사랑하며, 그분께 더 많은 것을 받고 배우리라는 소망을 계속 품는다. 그분은 선하시며 한없는 부와 끝없는 나라와 헤아릴 수 없는 가르침을 지니고 계시기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6fe32f46dcc6d4e4917b3812402b5f4843f894714a16178c3d4d09636c3f3d62",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
      },
      "work_location": "2.h41.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7639bf700a3c1981c8a593a081c536dde8c5c55a50d475e42ef7ad1a62d27432",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f4954dad1b7a92eb991e73c777e7e2e5ee431ec3a7ada1c54628c87a19b4b24d",
            "sha256:1e9c58718e42bb34f8cd1123c82ae13106d66b9a39deeb92b24c9ca5957463e3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab40dd6054dc35e0c26cc66c8d3afc0fc30561943615e2d0823e0c152b74adbf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9d8ff133c5ff0c793c9c79aa5ca2f6a98e16021b695bee700a8e8de71b61e9f2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 41장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              352,
              353
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Si_ergo_secundum_hunc_modum_through_ipsum_Deum_qui_fecit_omnia_reprobare",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ipsum Deum qui fecit omnia reprobare.",
            "source_start": "Si ergo secundum hunc modum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 4절이며, 통상 28장 3절의 나머지 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b68d293fb5ccd2c46acfdac695f4131df2fa2570f6334fc9da7e269c46ec977a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7639bf700a3c1981c8a593a081c536dde8c5c55a50d475e42ef7ad1a62d27432",
            "source_revision_id": "sha256:ab40dd6054dc35e0c26cc66c8d3afc0fc30561943615e2d0823e0c152b74adbf",
            "translation_revision_id": "sha256:9d8ff133c5ff0c793c9c79aa5ca2f6a98e16021b695bee700a8e8de71b61e9f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f04bfedf8ebd4250287e53429e3b5121ab28cef94a2501eccdc02a3dceb657ad",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7639bf700a3c1981c8a593a081c536dde8c5c55a50d475e42ef7ad1a62d27432",
            "source_revision_id": "sha256:ab40dd6054dc35e0c26cc66c8d3afc0fc30561943615e2d0823e0c152b74adbf",
            "translation_revision_id": "sha256:9d8ff133c5ff0c793c9c79aa5ca2f6a98e16021b695bee700a8e8de71b61e9f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b68d293fb5ccd2c46acfdac695f4131df2fa2570f6334fc9da7e269c46ec977a",
          "sha256:f04bfedf8ebd4250287e53429e3b5121ab28cef94a2501eccdc02a3dceb657ad"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h41-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              352,
              353
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Si_ergo_secundum_hunc_modum_through_ipsum_Deum_qui_fecit_omnia_reprobare",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ipsum Deum qui fecit omnia reprobare.",
            "source_start": "Si ergo secundum hunc modum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "목적격 선율과 단수 능동사 sentiet를 유지하고, 사람이 선율을 느끼게 된다는 뜻으로 옮겼다. 각주의 Grabe 수동태 교정과 Stieren의 그리스어 노래되리라는 해석은 대조 항목이다.",
            "printed_page": 352,
            "printed_text": "unam consonantem melodiam in nobis sentiet",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_syntax"
          },
          {
            "explanation": "인쇄된 αἰσθήσεται와 각주가 제안하는 ᾀσθήσεται를 구별한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 352,
            "printed_text": "Εἰ οὖν καθ᾽ ὃν εἰρήκαμεν τρόπον, ἔνια τῶν ζητημάτων ἀναθήσωμεν τῷ Θεῷ, καὶ τὴν πίστιν ἡμῶν διαφυλάξομεν, καὶ ἀκίνδυνοι διαμενοῦμεν, καὶ πᾶσα γραφὴ δεδομένη ἡμῖν ἀπὸ Θεοῦ σύμφωνος ἡμῖν εὑρεθήσεται, καὶ αἱ παραβολαὶ τοῖς διαῤῥήδην εἰρημένοις συμφωνήσουσι, καὶ τὰ φανερῶς εἰρημένα ἐπιλύσει τὰς παραβολὰς, καὶ διὰ τῆς τῶν λέξεων πολυφωνίας ἓν σύμφωνον μέλος ἐν ἡμῖν αἰσθήσεται...",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "continuation_of_edition_parallel_on_previous_page",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "완성된 형태로라는 뜻을 채택했다. 각주는 자연의 작용 능력을 가리키는 해석도 검토한다.",
            "printed_page": 352,
            "printed_text": "apotelesticos",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_greek_loanword"
          },
          {
            "adopted_text": "temporale",
            "assigned_to_page": 352,
            "printed_pages": [
              352,
              353
            ],
            "printed_parts": [
              "tempo-",
              "rale"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "인쇄된 부정사 구문을 유지하고, 그런 발출을 지어내려 해서는 안 된다는 권고로 옮긴다.",
            "printed_page": 353,
            "printed_text": "non ita stultas, et sine disciplina blasphemas adinvenire velle prolationes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_syntax"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 41장 4절이며, 통상 28장 3절의 나머지 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "22aafa15ad79dddd3521445f9ef1e5c2c4ee9a68d81e12899339e77fd2156ad3",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n557.jpg",
            "page_key": "1:352",
            "printed_page": 352,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:f4954dad1b7a92eb991e73c777e7e2e5ee431ec3a7ada1c54628c87a19b4b24d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si ergo secundum hunc modum quem diximus, quaedam quidem quaestionum Deo commiserimus: et fidem nostram servabimus, et sine periculo perseverabimus, et omnis Scriptura a Deo nobis data consonans nobis invenietur, et parabolae his quae manifeste dicta sunt, consonabunt, et manifeste dicta absolvent parabolas; et per dictionum multas voces unam consonantem melodiam in nobis sentiet, laudantem hymnis Deum, qui fecit omnia. Ut puta, si quis interrogat, Antequam mundum faceret Deus, quid agebat? dicimus quoniam ista responsio subjacet Deo. Quoniam autem mundus hic factus est apotelesticos a Deo, temporale",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ae4bfa5d0f713ee0ccfa548ab20271cf6d85895b651e5ff57f57274b40f16653",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n558.jpg",
            "page_key": "1:353",
            "printed_page": 353,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:1e9c58718e42bb34f8cd1123c82ae13106d66b9a39deeb92b24c9ca5957463e3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "initium accipiens, Scripturae nos docent: quid autem ante hoc Deus sit operatus, nulla Scriptura manifestat. Subjacet ergo haec responsio Deo: et non ita stultas, et sine disciplina blasphemas adinvenire velle prolationes, et per hoc quod putas te invenisse materiae prolationem, ipsum Deum qui fecit omnia reprobare.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ab40dd6054dc35e0c26cc66c8d3afc0fc30561943615e2d0823e0c152b74adbf",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si ergo secundum hunc modum quem diximus, quaedam quidem quaestionum Deo commiserimus: et fidem nostram servabimus, et sine periculo perseverabimus, et omnis Scriptura a Deo nobis data consonans nobis invenietur, et parabolae his quae manifeste dicta sunt, consonabunt, et manifeste dicta absolvent parabolas; et per dictionum multas voces unam consonantem melodiam in nobis sentiet, laudantem hymnis Deum, qui fecit omnia. Ut puta, si quis interrogat, Antequam mundum faceret Deus, quid agebat? dicimus quoniam ista responsio subjacet Deo. Quoniam autem mundus hic factus est apotelesticos a Deo, temporale initium accipiens, Scripturae nos docent: quid autem ante hoc Deus sit operatus, nulla Scriptura manifestat. Subjacet ergo haec responsio Deo: et non ita stultas, et sine disciplina blasphemas adinvenire velle prolationes, et per hoc quod putas te invenisse materiae prolationem, ipsum Deum qui fecit omnia reprobare.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c7d9f180b433cef6ed561fb06709a74e153d4b0db1f98d6949c4bbd64794f632",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 3절의 나머지 부분이다. 통상 28장은 다음 Harvey 장들에서도 계속된다.",
          "352쪽의 sentiet는 단수 능동형으로 유지하고 사람이 선율을 느끼게 된다는 뜻으로 풀었다. 각주 3에는 Grabe의 수동태 교정과, 그리스어를 노래되리라는 뜻으로 읽는 Stieren의 제안이 있다. 인쇄된 αἰσθήσεται와 제안된 ᾀσθήσεται를 대조 항목으로 구별했다.",
          "apotelesticos는 각주 4가 논의하는 완성의 뜻에 따라 완성된 형태로라고 옮겼다. temporale는 352-353쪽에 걸친 낱말을 연결해 기록했다.",
          "하나님이 세상 창조 전에 무엇을 하셨는가 하는 질문과 그 답을 하나님께 맡긴다는 서술을 보존했다. 끝의 부정사 구문은 어리석은 발출을 지어내거나 창조자를 배척해서는 안 된다는 권고로 풀었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f4954dad1b7a92eb991e73c777e7e2e5ee431ec3a7ada1c54628c87a19b4b24d",
              "sha256:1e9c58718e42bb34f8cd1123c82ae13106d66b9a39deeb92b24c9ca5957463e3"
            ],
            "text": "그러므로 우리가 말한 방식대로 물음 가운데 어떤 것을 하나님께 맡긴다면, 우리는 믿음을 지키고 위험 없이 지속할 것이며, 하나님이 우리에게 주신 모든 성경이 우리에게 조화롭게 드러날 것이다. 비유는 명료하게 말한 것들과 일치하고, 명료하게 말한 것들은 비유를 풀어 줄 것이다. 여러 표현의 소리를 통해, 우리 안에서 모든 것을 만드신 하나님을 찬송으로 찬양하는 하나의 조화로운 선율을 느끼게 될 것이다. 가령 누가 묻기를, “하나님은 세상을 만드시기 전에 무엇을 하고 계셨는가?” 한다면, 그 답은 하나님께 속한다고 우리는 말한다. 이 세상이 하나님에 의해 완성된 형태로 만들어졌고 시간상의 시작을 받았다는 것을 성경은 우리에게 가르친다. 그 전에 하나님이 무엇을 하셨는지는 어느 성경도 드러내지 않는다. 그러므로 그 답은 하나님께 속한다. 그토록 어리석고 무지하며 신성모독적인 발출을 지어내려 해서는 안 된다. 물질의 발출을 발견했다고 생각한다는 이유로, 모든 것을 만드신 하나님 자신을 배척해서도 안 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab40dd6054dc35e0c26cc66c8d3afc0fc30561943615e2d0823e0c152b74adbf"
        ],
        "text": "그러므로 우리가 말한 방식대로 물음 가운데 어떤 것을 하나님께 맡긴다면, 우리는 믿음을 지키고 위험 없이 지속할 것이며, 하나님이 우리에게 주신 모든 성경이 우리에게 조화롭게 드러날 것이다. 비유는 명료하게 말한 것들과 일치하고, 명료하게 말한 것들은 비유를 풀어 줄 것이다. 여러 표현의 소리를 통해, 우리 안에서 모든 것을 만드신 하나님을 찬송으로 찬양하는 하나의 조화로운 선율을 느끼게 될 것이다. 가령 누가 묻기를, “하나님은 세상을 만드시기 전에 무엇을 하고 계셨는가?” 한다면, 그 답은 하나님께 속한다고 우리는 말한다. 이 세상이 하나님에 의해 완성된 형태로 만들어졌고 시간상의 시작을 받았다는 것을 성경은 우리에게 가르친다. 그 전에 하나님이 무엇을 하셨는지는 어느 성경도 드러내지 않는다. 그러므로 그 답은 하나님께 속한다. 그토록 어리석고 무지하며 신성모독적인 발출을 지어내려 해서는 안 된다. 물질의 발출을 발견했다고 생각한다는 이유로, 모든 것을 만드신 하나님 자신을 배척해서도 안 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9d8ff133c5ff0c793c9c79aa5ca2f6a98e16021b695bee700a8e8de71b61e9f2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
      },
      "work_location": "2.h41.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-41:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54329540ec43114ff18cc4d624aa305e7efe36d6dc70442470c216828e0dea63",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ffe45ea40af8c50c049591b632233577f31d3bda941d5b6d1eccba72e11cdebf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:446444d6c1013d177984ef0c6c7a9cc99c84bea62c3f573debe4acd0e26c1592"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:62d9f6042fed92cbecc660cf15d07e702e747631db15d61eea9c176fb33a9a7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 42장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              353
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Cogitate_enim_through_ignorantiae_prolationem_pronuntiatis",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "ignorantiae prolationem pronuntiatis.",
            "source_start": "Cogitate enim",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 1절이며, 통상 28장 4절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f362f2ef3f26232121cd0b4f07813af22724080f76a884a84dac204d2894ec1c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54329540ec43114ff18cc4d624aa305e7efe36d6dc70442470c216828e0dea63",
            "source_revision_id": "sha256:446444d6c1013d177984ef0c6c7a9cc99c84bea62c3f573debe4acd0e26c1592",
            "translation_revision_id": "sha256:62d9f6042fed92cbecc660cf15d07e702e747631db15d61eea9c176fb33a9a7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d526827bff52f94b1b21dd8a97406410c591c6fbbeeeef437b10d467e925362",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54329540ec43114ff18cc4d624aa305e7efe36d6dc70442470c216828e0dea63",
            "source_revision_id": "sha256:446444d6c1013d177984ef0c6c7a9cc99c84bea62c3f573debe4acd0e26c1592",
            "translation_revision_id": "sha256:62d9f6042fed92cbecc660cf15d07e702e747631db15d61eea9c176fb33a9a7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f362f2ef3f26232121cd0b4f07813af22724080f76a884a84dac204d2894ec1c",
          "sha256:5d526827bff52f94b1b21dd8a97406410c591c6fbbeeeef437b10d467e925362"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              353
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Cogitate_enim_through_ignorantiae_prolationem_pronuntiatis",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "ignorantiae prolationem pronuntiatis.",
            "source_start": "Cogitate enim",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "그 위에 있는 것들이라는 중성 복수를 보존한다. 각주는 qui sit라는 다른 독법을 논의한다.",
            "printed_page": 353,
            "printed_text": "quae sint super eum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "결핍의 열매와 무지의 발출이라는 창조자 묘사를 상대의 주장으로 기록한다.",
            "printed_page": 353,
            "printed_text": "labis fructum, et ignorantiae prolationem",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_teaching"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 1절이며, 통상 28장 4절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ae4bfa5d0f713ee0ccfa548ab20271cf6d85895b651e5ff57f57274b40f16653",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n558.jpg",
            "page_key": "1:353",
            "printed_page": 353,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ffe45ea40af8c50c049591b632233577f31d3bda941d5b6d1eccba72e11cdebf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cogitate enim, o omnes qui talia adinvenitis, cum ipse solus Pater Deus dicatur, qui et vere est, quem vos Demiurgum dicitis; sed et cum Scripturae hunc solum sciunt Deum; sed et cum Dominus hunc solum confitetur proprium Patrem, et alterum nesciat, sicut ex ipsis ejus verbis ostendemus: quando hunc ipsum labis dicitis fructum, et ignorantiae prolationem, et nescientem quae sint super eum, et quaecunque alia dicitis de eo, considerate magnitudinem blasphemiae in eum, qui vere est Deus. Graviter quidem et honeste videmini dicere, vos in Deum credere; dehinc alterum Deum cum minime possitis ostendere, hunc ipsum, in quem credere vos dicitis, labis fructum, et ignorantiae prolationem pronuntiatis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:446444d6c1013d177984ef0c6c7a9cc99c84bea62c3f573debe4acd0e26c1592",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Cogitate enim, o omnes qui talia adinvenitis, cum ipse solus Pater Deus dicatur, qui et vere est, quem vos Demiurgum dicitis; sed et cum Scripturae hunc solum sciunt Deum; sed et cum Dominus hunc solum confitetur proprium Patrem, et alterum nesciat, sicut ex ipsis ejus verbis ostendemus: quando hunc ipsum labis dicitis fructum, et ignorantiae prolationem, et nescientem quae sint super eum, et quaecunque alia dicitis de eo, considerate magnitudinem blasphemiae in eum, qui vere est Deus. Graviter quidem et honeste videmini dicere, vos in Deum credere; dehinc alterum Deum cum minime possitis ostendere, hunc ipsum, in quem credere vos dicitis, labis fructum, et ignorantiae prolationem pronuntiatis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "55b5f78fae3ac8519590ef8d575e3887739d095f6bfdd8acce5e3ac88da81e05",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 4절의 앞부분이다. 창조자를 결핍의 열매와 무지의 발출이라 부르는 상대 집단의 주장을 이레네우스가 논박한다.",
          "353쪽의 quae sint는 그 위에 있는 것들이라는 중성 복수로 옮겼다. 각주 4는 qui sit라는 다른 독법과 인쇄 독법의 근거를 비교한다.",
          "labis는 이 문맥에서 결핍으로 옮겼다. 353쪽 각주 6은 ὑστερήματος라는 그리스어 풀이를 제시한다. 진지하고 정직하게 보인다는 말은 상대의 신앙 주장에 대한 저자의 평가이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ffe45ea40af8c50c049591b632233577f31d3bda941d5b6d1eccba72e11cdebf"
            ],
            "text": "이런 것들을 꾸며 내는 모든 자들아, 생각해 보라. 아버지 자신만이 하나님이라 불리시며, 그분은 참으로 존재하신다. 너희는 그분을 데미우르고스라 부른다. 성경도 이분만을 하나님으로 알고 있으며, 주님도 이분만을 자기 아버지로 고백하고 다른 분을 알지 못하신다. 이것은 그분 자신의 말씀으로 입증하겠다. 너희는 바로 이분을 결핍의 열매, 무지의 발출이라고 부르고, 자기 위의 것들을 알지 못한다고 하며, 그분에 관해 그 밖의 온갖 말을 한다. 참으로 하나님이신 분을 향한 그 신성모독이 얼마나 큰지 생각해 보라. 너희는 하나님을 믿는다고 진지하고 정직하게 말하는 듯하다. 그러고는 다른 하나님을 전혀 제시할 수 없으면서, 너희가 믿는다고 말하는 바로 그분을 결핍의 열매이며 무지의 발출이라고 선언한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:446444d6c1013d177984ef0c6c7a9cc99c84bea62c3f573debe4acd0e26c1592"
        ],
        "text": "이런 것들을 꾸며 내는 모든 자들아, 생각해 보라. 아버지 자신만이 하나님이라 불리시며, 그분은 참으로 존재하신다. 너희는 그분을 데미우르고스라 부른다. 성경도 이분만을 하나님으로 알고 있으며, 주님도 이분만을 자기 아버지로 고백하고 다른 분을 알지 못하신다. 이것은 그분 자신의 말씀으로 입증하겠다. 너희는 바로 이분을 결핍의 열매, 무지의 발출이라고 부르고, 자기 위의 것들을 알지 못한다고 하며, 그분에 관해 그 밖의 온갖 말을 한다. 참으로 하나님이신 분을 향한 그 신성모독이 얼마나 큰지 생각해 보라. 너희는 하나님을 믿는다고 진지하고 정직하게 말하는 듯하다. 그러고는 다른 하나님을 전혀 제시할 수 없으면서, 너희가 믿는다고 말하는 바로 그분을 결핍의 열매이며 무지의 발출이라고 선언한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:62d9f6042fed92cbecc660cf15d07e702e747631db15d61eea9c176fb33a9a7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "work_location": "2.h42.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b3ec4eb8e949501c76e1c3b51c40c59f9b53dc42ab498681612abab241cab5e6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:968bba88406f0b6e993dbc3cc63ba93504a5a21a8449ad4032db9bc37cadc9e6",
            "sha256:bb5e5963b4ba9aababfc68fcb7ca0b5200c4427592403e32675db6efb1feed73",
            "sha256:6f3936918f35f29abbdf6566289f63b806a176c6c195537e147cf45e6cf38f8a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3bab8826546ac39b1fd19043d3702b274dfffd6d08dd86ec43b72cf9d6f0548a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:de69f9c6fad44e758fcf59d13e3bad4883149455b78f9868f429d95d9dffe0c0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 42장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              353,
              354
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Haec_autem_caecitas_through_lingua_subministrare_praevalet",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "lingua subministrare praevalet.",
            "source_start": "Haec autem caecitas",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              354,
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Deus_autem_totus_exsistens_Mens_through_ipse_est_Pater",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "ipse est Pater.",
            "source_start": "Deus autem totus exsistens Mens",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 2절이며, 통상 28장 4절의 나머지와 5절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d6700aeebecaa140f24efaa6dd233093ccfaa2aa934ef9fba32f55d5089dd75c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b3ec4eb8e949501c76e1c3b51c40c59f9b53dc42ab498681612abab241cab5e6",
            "source_revision_id": "sha256:3bab8826546ac39b1fd19043d3702b274dfffd6d08dd86ec43b72cf9d6f0548a",
            "translation_revision_id": "sha256:de69f9c6fad44e758fcf59d13e3bad4883149455b78f9868f429d95d9dffe0c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9f9fb598b630e62bbb24257863f93045ca7570670f4eaea54ff897fd2fe5e807",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b3ec4eb8e949501c76e1c3b51c40c59f9b53dc42ab498681612abab241cab5e6",
            "source_revision_id": "sha256:3bab8826546ac39b1fd19043d3702b274dfffd6d08dd86ec43b72cf9d6f0548a",
            "translation_revision_id": "sha256:de69f9c6fad44e758fcf59d13e3bad4883149455b78f9868f429d95d9dffe0c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d6700aeebecaa140f24efaa6dd233093ccfaa2aa934ef9fba32f55d5089dd75c",
          "sha256:9f9fb598b630e62bbb24257863f93045ca7570670f4eaea54ff897fd2fe5e807"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              353,
              354
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Haec_autem_caecitas_through_lingua_subministrare_praevalet",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "lingua subministrare praevalet.",
            "source_start": "Haec autem caecitas",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              354,
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Deus_autem_totus_exsistens_Mens_through_ipse_est_Pater",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "ipse est Pater.",
            "source_start": "Deus autem totus exsistens Mens",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "로고스의 뜻을 설명하는 괄호를 보존한다. Harvey가 삽입으로 보는 의견을 본문과 구별한다.",
            "layer_status": "possible_interpolation_as_discussed_by_editor",
            "printed_page": 354,
            "printed_text": "(quem autem logon? aliud enim est secundum Graecos logos, quod est principale quod excogitat; aliud organum, per quod emittitur logos:)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_parenthetical_explanation"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "말이 안에 갇혀 차례로 발화된다는 문맥으로 옮기며, 각주의 suffragatur와 suffocatur를 대조 항목으로 남긴다.",
            "printed_page": 354,
            "printed_text": "suffugatur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_reading"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "한꺼번에라는 뜻으로 읽는다.",
            "printed_page": 354,
            "printed_text": "de semel",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_temporal_expression"
          },
          {
            "explanation": "생각, 로고스, 지성, 아버지를 잇는 동일성 진술을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              354,
              355
            ],
            "printed_text": "Cogitatio enim ejus Logos, et Logos Mens, et omnia concludens Mens, ipse est Pater",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_divine_predications"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 2절이며, 통상 28장 4절의 나머지와 5절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ae4bfa5d0f713ee0ccfa548ab20271cf6d85895b651e5ff57f57274b40f16653",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n558.jpg",
            "page_key": "1:353",
            "printed_page": 353,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:968bba88406f0b6e993dbc3cc63ba93504a5a21a8449ad4032db9bc37cadc9e6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem caecitas, et stultiloquium inde provenit vobis, quod nihil Deo reservetis; sed et ipsius Dei, et Ennoeae ejus, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "82f563daa4b814dfe689f48bf0da7a721c7408743802da009fb791451e584686",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n559.jpg",
            "page_key": "1:354",
            "printed_page": 354,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bb5e5963b4ba9aababfc68fcb7ca0b5200c4427592403e32675db6efb1feed73",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Verbi, et Vitae, et Christi nativitates et prolationes annuntiare vultis: et has non aliunde accipientes, sed ex affectione hominum: et non intelligitis, quia in homine quidem qui est compositum animal, capit hujusmodi dicere, sicut praediximus, sensum hominis, et ennoeam hominis; et quia ex sensu ennoea, de ennoea autem enthymesis, de enthymesi autem logos: (quem autem logon? aliud enim est secundum Graecos logos, quod est principale quod excogitat; aliud organum, per quod emittitur logos:) et aliquando quidem quiescere et tacere hominem, aliquando autem loqui et operari. Deus autem cum sit totus mens, totus ratio, et totus spiritus operans, et totus lux, et semper idem et similiter exsistens, sicut et utile est nobis sapere de Deo, et sicut ex Scripturis discimus, non jam hujusmodi affectus et divisiones decenter erga eum subsequentur. Velocitati enim sensus hominum propter spiritale ejus non sufficit lingua deservire, quippe carnalis exsistens: unde et intus suffugatur verbum nostrum, et profertur non de semel, sicut conceptum est a sensu; sed per partes, secundum quod lingua subministrare praevalet. Deus autem totus exsistens Mens, et totus exsistens Logos, quod cogitat, hoc et loquitur; et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e61100cfb569f26639eb93bce543327be9dcfebf25a12ab064d3b3df23ac42d8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n560.jpg",
            "page_key": "1:355",
            "printed_page": 355,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6f3936918f35f29abbdf6566289f63b806a176c6c195537e147cf45e6cf38f8a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod loquitur, hoc et cogitat. Cogitatio enim ejus Logos, et Logos Mens, et omnia concludens Mens, ipse est Pater.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3bab8826546ac39b1fd19043d3702b274dfffd6d08dd86ec43b72cf9d6f0548a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Haec autem caecitas, et stultiloquium inde provenit vobis, quod nihil Deo reservetis; sed et ipsius Dei, et Ennoeae ejus, et Verbi, et Vitae, et Christi nativitates et prolationes annuntiare vultis: et has non aliunde accipientes, sed ex affectione hominum: et non intelligitis, quia in homine quidem qui est compositum animal, capit hujusmodi dicere, sicut praediximus, sensum hominis, et ennoeam hominis; et quia ex sensu ennoea, de ennoea autem enthymesis, de enthymesi autem logos: (quem autem logon? aliud enim est secundum Graecos logos, quod est principale quod excogitat; aliud organum, per quod emittitur logos:) et aliquando quidem quiescere et tacere hominem, aliquando autem loqui et operari. Deus autem cum sit totus mens, totus ratio, et totus spiritus operans, et totus lux, et semper idem et similiter exsistens, sicut et utile est nobis sapere de Deo, et sicut ex Scripturis discimus, non jam hujusmodi affectus et divisiones decenter erga eum subsequentur. Velocitati enim sensus hominum propter spiritale ejus non sufficit lingua deservire, quippe carnalis exsistens: unde et intus suffugatur verbum nostrum, et profertur non de semel, sicut conceptum est a sensu; sed per partes, secundum quod lingua subministrare praevalet. Deus autem totus exsistens Mens, et totus exsistens Logos, quod cogitat, hoc et loquitur; et quod loquitur, hoc et cogitat. Cogitatio enim ejus Logos, et Logos Mens, et omnia concludens Mens, ipse est Pater.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4d771e9a9da284ac95fdbbd18f8600f04010fca02a2cd8f467137696807bf308",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 4절의 끝과 5절의 앞부분이다. 5절은 하나님은 온전히 지성이시며라는 Deus autem totus exsistens Mens에서 시작한다.",
          "신적 존재들의 계보를 열거할 때의 엔노이아와, 인간의 정신 활동을 설명할 때의 생각·숙고·말을 구별했다. 뒤에서는 로고스와 지성, 아버지를 잇는 저자의 진술을 보존한다.",
          "로고스의 두 뜻을 설명하는 괄호를 본문에 유지했다. 354쪽 각주 1은 이 괄호가 삽입처럼 보인다는 Harvey의 판단을 기록한다. principale에 해당하는 주도적 원리와 organum에 해당하는 도구를 구별해 옮겼다.",
          "suffugatur는 말이 안에 갇혀 있다가 조금씩 발화되는 문맥으로 옮겼다. 각주 4에는 suffragatur와 suffocatur에 관한 대조가 있다. 인쇄 독법을 유지하며 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "de semel은 한꺼번에로 옮겼다. 영적인 인간 지성의 빠름과 육적인 혀의 발화 속도를 비교하는 구문을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:968bba88406f0b6e993dbc3cc63ba93504a5a21a8449ad4032db9bc37cadc9e6",
              "sha256:bb5e5963b4ba9aababfc68fcb7ca0b5200c4427592403e32675db6efb1feed73",
              "sha256:6f3936918f35f29abbdf6566289f63b806a176c6c195537e147cf45e6cf38f8a"
            ],
            "text": "너희의 이런 눈멂과 어리석은 말은 하나님께 아무것도 맡겨 두지 않는 데서 온다. 너희는 하나님 자신과 그분의 엔노이아, 말씀, 생명, 그리스도의 출생과 발출을 알리고자 한다. 이것들을 다른 어디에서도 얻지 않고 인간이 겪는 경험에서 얻으면서 말이다. 너희는 다음 사실을 이해하지 못한다. 여러 요소로 이루어진 생물인 인간에게는, 앞서 말했듯이, 인간의 지성과 인간의 생각에 관해 이런 식으로 말할 수 있다. 지성에서 생각인 엔노이아가, 엔노이아에서 숙고인 엔튀메시스가, 엔튀메시스에서 말인 로고스가 나온다고 말이다. (그런데 어떤 로고스인가? 그리스인들이 말하는 로고스는 생각을 하는 주도적 원리인 경우와, 로고스를 발하는 도구인 경우가 서로 다르다.) 인간은 어떤 때에는 쉬고 잠잠하며, 어떤 때에는 말하고 활동한다고 말할 수도 있다. 그러나 하나님은 온전히 지성이시며, 온전히 이성이시고, 온전히 활동하는 영이시며, 온전히 빛이시고, 언제나 동일하게 같은 방식으로 존재하신다. 우리가 하나님에 관해 이렇게 생각하는 것이 유익하며, 성경에서도 그렇게 배운다. 그러므로 그런 변화와 분할이 그분께 뒤따른다고 하는 것은 적절하지 않다. 인간 지성이 이토록 빠른 것은 그것이 영적이기 때문이다. 혀는 육적인 것이어서 그 빠름을 충분히 따라가지 못한다. 그래서 우리의 말은 안에 갇혀 있으며, 지성이 품었던 그대로 한꺼번에 발화되지 않고, 혀가 따라갈 수 있는 만큼 조금씩 나온다. 하나님은 온전히 지성이시며 온전히 로고스이시므로, 생각하는 것을 그대로 말씀하시고 말씀하는 것을 그대로 생각하신다. 그분의 생각은 로고스이고, 로고스는 지성이며, 모든 것을 품는 지성이 바로 아버지이시기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3bab8826546ac39b1fd19043d3702b274dfffd6d08dd86ec43b72cf9d6f0548a"
        ],
        "text": "너희의 이런 눈멂과 어리석은 말은 하나님께 아무것도 맡겨 두지 않는 데서 온다. 너희는 하나님 자신과 그분의 엔노이아, 말씀, 생명, 그리스도의 출생과 발출을 알리고자 한다. 이것들을 다른 어디에서도 얻지 않고 인간이 겪는 경험에서 얻으면서 말이다. 너희는 다음 사실을 이해하지 못한다. 여러 요소로 이루어진 생물인 인간에게는, 앞서 말했듯이, 인간의 지성과 인간의 생각에 관해 이런 식으로 말할 수 있다. 지성에서 생각인 엔노이아가, 엔노이아에서 숙고인 엔튀메시스가, 엔튀메시스에서 말인 로고스가 나온다고 말이다. (그런데 어떤 로고스인가? 그리스인들이 말하는 로고스는 생각을 하는 주도적 원리인 경우와, 로고스를 발하는 도구인 경우가 서로 다르다.) 인간은 어떤 때에는 쉬고 잠잠하며, 어떤 때에는 말하고 활동한다고 말할 수도 있다. 그러나 하나님은 온전히 지성이시며, 온전히 이성이시고, 온전히 활동하는 영이시며, 온전히 빛이시고, 언제나 동일하게 같은 방식으로 존재하신다. 우리가 하나님에 관해 이렇게 생각하는 것이 유익하며, 성경에서도 그렇게 배운다. 그러므로 그런 변화와 분할이 그분께 뒤따른다고 하는 것은 적절하지 않다. 인간 지성이 이토록 빠른 것은 그것이 영적이기 때문이다. 혀는 육적인 것이어서 그 빠름을 충분히 따라가지 못한다. 그래서 우리의 말은 안에 갇혀 있으며, 지성이 품었던 그대로 한꺼번에 발화되지 않고, 혀가 따라갈 수 있는 만큼 조금씩 나온다. 하나님은 온전히 지성이시며 온전히 로고스이시므로, 생각하는 것을 그대로 말씀하시고 말씀하는 것을 그대로 생각하신다. 그분의 생각은 로고스이고, 로고스는 지성이며, 모든 것을 품는 지성이 바로 아버지이시기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:de69f9c6fad44e758fcf59d13e3bad4883149455b78f9868f429d95d9dffe0c0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "work_location": "2.h42.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0861b684d822502e626abbdb9ce521dadada57e00fd9babba1c9cd14f3f5907a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:930572f5256d6436d7ccc80fb646fa122c450193dec2e4a7c25d6bce5163fe89"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f52b04b367a77ed255068cdd4a866e0ec046482a571dd6b69692620f5a6c753f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8aa26c7071926ec12f1f100218ac2886a8638d111bb97bfeff1cbd95fbf27e74"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 42장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Qui_ergo_dicit_mentem_Dei_through_nec_divina_noveritis",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "nec divina noveritis.",
            "source_start": "Qui ergo dicit mentem Dei",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Irrationabiliter_autem_inflati_through_Nemo_enim_super_magistrum_est",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "Nemo enim super magistrum est.",
            "source_start": "Irrationabiliter autem inflati",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 3절이며, 통상 28장 5절의 나머지와 6절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0fdd5e581771c72b3311dd31f8f5e4c194419b95cf1d4453501ee4aa3131afcc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0861b684d822502e626abbdb9ce521dadada57e00fd9babba1c9cd14f3f5907a",
            "source_revision_id": "sha256:f52b04b367a77ed255068cdd4a866e0ec046482a571dd6b69692620f5a6c753f",
            "translation_revision_id": "sha256:8aa26c7071926ec12f1f100218ac2886a8638d111bb97bfeff1cbd95fbf27e74"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e6f983ca770aec948552b49fedf76469ab7e21e35a1b6a7a5962eb4d144a5b68",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0861b684d822502e626abbdb9ce521dadada57e00fd9babba1c9cd14f3f5907a",
            "source_revision_id": "sha256:f52b04b367a77ed255068cdd4a866e0ec046482a571dd6b69692620f5a6c753f",
            "translation_revision_id": "sha256:8aa26c7071926ec12f1f100218ac2886a8638d111bb97bfeff1cbd95fbf27e74"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0fdd5e581771c72b3311dd31f8f5e4c194419b95cf1d4453501ee4aa3131afcc",
          "sha256:e6f983ca770aec948552b49fedf76469ab7e21e35a1b6a7a5962eb4d144a5b68"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Qui_ergo_dicit_mentem_Dei_through_nec_divina_noveritis",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "nec divina noveritis.",
            "source_start": "Qui ergo dicit mentem Dei",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Irrationabiliter_autem_inflati_through_Nemo_enim_super_magistrum_est",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "Nemo enim super magistrum est.",
            "source_start": "Irrationabiliter autem inflati",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "아버지로부터 세 번째 발출이라는 상대의 순서를 보존한다. 각주는 뷔토스, 누스, 로고스의 열거로 풀이한다.",
            "printed_page": 355,
            "printed_text": "tertiam prolationem ei a Patre donans",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_order_of_emission"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 53:8",
            "explanation": "그의 나심을 누가 말할 수 있는가라는 인용을 아버지에게서 난 말씀에 적용하는 저자의 해석이다.",
            "printed_page": 355,
            "printed_text": "Generationem ejus quis enarrabit?",
            "printed_volume": 1,
            "type": "scripture_quotation_and_interpretation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Mark 13:32",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "아들도 모른다는 말과 아버지만이라는 예외를 보존한다. 각주는 하늘의 천사들이라는 구절의 생략을 지적한다.",
            "printed_page": 355,
            "printed_text": "De die autem illa, et hora nemo scit, neque Filius, nisi Pater solus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 3절이며, 통상 28장 5절의 나머지와 6절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e61100cfb569f26639eb93bce543327be9dcfebf25a12ab064d3b3df23ac42d8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n560.jpg",
            "page_key": "1:355",
            "printed_page": 355,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:930572f5256d6436d7ccc80fb646fa122c450193dec2e4a7c25d6bce5163fe89",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui ergo dicit mentem Dei, et prolationem propriam menti donat, compositum eum pronuntiat, tanquam aliud quiddam sit Deus, aliud autem principalis Mens exsistens. Similiter autem rursus et de Logo, tertiam prolationem ei a Patre donans: unde et ignorat magnitudinem ejus; porro et longe Logon a Deo separavit. Et propheta quidem ait de eo: Generationem ejus quis enarrabit? Vos autem generationem ejus ex Patre divinantes, et verbi hominum per linguam factam prolationem transferentes in Verbum Dei, juste detegimini a vobis ipsis, quod neque humana, nec divina noveritis. Irrationabiliter autem inflati, audaciter inenarrabilia Dei mysteria scire vos dicitis; quandoquidem et Dominus, ipse Filius Dei, ipsum judicii diem et horam concessit scire solum Patrem, manifeste dicens: De die autem illa, et hora nemo scit, neque Filius, nisi Pater solus. Si igitur scientiam diei illius Filius non erubuit referre ad Patrem, sed dixit quod verum est, neque nos erubescamus, quae sunt in quaestionibus majora secundum nos, reservare Deo. Nemo enim super magistrum est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f52b04b367a77ed255068cdd4a866e0ec046482a571dd6b69692620f5a6c753f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Qui ergo dicit mentem Dei, et prolationem propriam menti donat, compositum eum pronuntiat, tanquam aliud quiddam sit Deus, aliud autem principalis Mens exsistens. Similiter autem rursus et de Logo, tertiam prolationem ei a Patre donans: unde et ignorat magnitudinem ejus; porro et longe Logon a Deo separavit. Et propheta quidem ait de eo: Generationem ejus quis enarrabit? Vos autem generationem ejus ex Patre divinantes, et verbi hominum per linguam factam prolationem transferentes in Verbum Dei, juste detegimini a vobis ipsis, quod neque humana, nec divina noveritis. Irrationabiliter autem inflati, audaciter inenarrabilia Dei mysteria scire vos dicitis; quandoquidem et Dominus, ipse Filius Dei, ipsum judicii diem et horam concessit scire solum Patrem, manifeste dicens: De die autem illa, et hora nemo scit, neque Filius, nisi Pater solus. Si igitur scientiam diei illius Filius non erubuit referre ad Patrem, sed dixit quod verum est, neque nos erubescamus, quae sunt in quaestionibus majora secundum nos, reservare Deo. Nemo enim super magistrum est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9dcc59adaa55460a7c8647502951216aad06fcf3d89cb2903b7eb939057ee1d9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 5절의 끝과 6절의 앞부분이다. 6절은 비이성적으로 부풀었다는 Irrationabiliter autem inflati에서 시작한다.",
          "로고스를 아버지로부터 세 번째 발출로 놓는 순서를 보존했다. 355쪽 각주 1은 뷔토스, 누스, 로고스라는 열거로 이 순서를 풀이한다.",
          "그의 나심을 누가 말로 풀어내겠는가라는 인용은 이사야 53:8에 대응한다. 이레네우스는 이 구절을 아버지에게서 난 말씀의 탄생에 적용한다.",
          "마가복음 13:32에 대응하는 인용에서 아들도 모른다는 말과 아버지만이라는 예외를 보존했다. 355쪽 각주 2는 하늘의 천사들을 언급하는 부분이 이 인용에서 생략된 것을 지적한다.",
          "아들이 그날의 지식을 아버지께 돌리는 일과, 인간이 자기 능력을 넘어서는 물음을 하나님께 맡기는 일을 저자가 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:930572f5256d6436d7ccc80fb646fa122c450193dec2e4a7c25d6bce5163fe89"
            ],
            "text": "그러므로 하나님의 지성을 말하면서 그 지성에 별도의 발출을 부여하는 자는, 마치 하나님이 따로 계시고 주도적인 지성이 또 따로 있는 것처럼 그분이 여러 요소로 이루어졌다고 선언하는 셈이다. 로고스에 관해서도 마찬가지이다. 아버지로부터 세 번째 발출을 그에게 부여하는 자는 그의 위대함을 알지 못하며, 로고스를 하나님에게서 멀리 떼어 놓았다. 예언자는 그에 관해 말한다. “그의 나심을 누가 말로 풀어내겠는가?” 그런데 너희는 아버지에게서 난 그의 탄생을 추측하면서, 혀를 통해 나오는 인간의 말의 발출을 하나님의 말씀에 옮겨 놓는다. 너희가 인간의 일도 하나님의 일도 알지 못함을 너희 자신이 드러내고 있으니, 그 폭로는 정당하다. 너희는 비이성적으로 부풀어 말로 설명할 수 없는 하나님의 신비를 안다고 대담하게 말한다. 주님, 곧 하나님의 아들 자신도 심판의 그날과 시간을 아는 일을 아버지께만 맡기시며 명료하게 말씀하셨는데도 말이다. “그날과 시간은 아무도 알지 못하며, 아들도 모르고, 오직 아버지만 아신다.” 그러므로 아들이 그날을 아는 일을 아버지께 돌리는 것을 부끄러워하지 않고 참된 것을 말씀하셨다면, 물음들 가운데 우리의 능력을 넘어서는 것들을 하나님께 맡기는 일을 우리도 부끄러워하지 말자. 아무도 스승보다 높지 않기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f52b04b367a77ed255068cdd4a866e0ec046482a571dd6b69692620f5a6c753f"
        ],
        "text": "그러므로 하나님의 지성을 말하면서 그 지성에 별도의 발출을 부여하는 자는, 마치 하나님이 따로 계시고 주도적인 지성이 또 따로 있는 것처럼 그분이 여러 요소로 이루어졌다고 선언하는 셈이다. 로고스에 관해서도 마찬가지이다. 아버지로부터 세 번째 발출을 그에게 부여하는 자는 그의 위대함을 알지 못하며, 로고스를 하나님에게서 멀리 떼어 놓았다. 예언자는 그에 관해 말한다. “그의 나심을 누가 말로 풀어내겠는가?” 그런데 너희는 아버지에게서 난 그의 탄생을 추측하면서, 혀를 통해 나오는 인간의 말의 발출을 하나님의 말씀에 옮겨 놓는다. 너희가 인간의 일도 하나님의 일도 알지 못함을 너희 자신이 드러내고 있으니, 그 폭로는 정당하다. 너희는 비이성적으로 부풀어 말로 설명할 수 없는 하나님의 신비를 안다고 대담하게 말한다. 주님, 곧 하나님의 아들 자신도 심판의 그날과 시간을 아는 일을 아버지께만 맡기시며 명료하게 말씀하셨는데도 말이다. “그날과 시간은 아무도 알지 못하며, 아들도 모르고, 오직 아버지만 아신다.” 그러므로 아들이 그날을 아는 일을 아버지께 돌리는 것을 부끄러워하지 않고 참된 것을 말씀하셨다면, 물음들 가운데 우리의 능력을 넘어서는 것들을 하나님께 맡기는 일을 우리도 부끄러워하지 말자. 아무도 스승보다 높지 않기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8aa26c7071926ec12f1f100218ac2886a8638d111bb97bfeff1cbd95fbf27e74",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "work_location": "2.h42.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ebe4e412bc30028aaec11d5fe72ec8e66e1a70449f1cf0f2ad19e0e70a467e09",
        "part_links": [
          [
            "sha256:237ea16975fe91fe1774fa14a0e0ad42150f3dfebbe8ddf3142f312a2f9aef48",
            "sha256:504e626002e47474edbd4da07a17297e580b6c53cb1b2eaa60001fa3cb4ca96b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bd404083df656bf3105b12a9644f855c58c523ad41a0b47034297aa21d55854"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8e4a2c902076a0383160e805067790507b6bc9d6d717c553553cd7522cba929c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 42장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355,
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Si_quis_itaque_nobis_dixerit_through_assimilantes_eum_hominum_verbo_emissionis",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "assimilantes eum hominum verbo emissionis.",
            "source_start": "Si quis itaque nobis dixerit",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Hoc_autem_idem_through_agnitionem_hanc_concedendam_esse_Deo",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "agnitionem hanc concedendam esse Deo.",
            "source_start": "Hoc autem idem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 4절이며, 통상 28장 6절의 나머지와 7절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:376c6552710d26ebefb72381dc40401a6df63864d8a1b190832b6c6cbc07f78d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebe4e412bc30028aaec11d5fe72ec8e66e1a70449f1cf0f2ad19e0e70a467e09",
            "source_revision_id": "sha256:7bd404083df656bf3105b12a9644f855c58c523ad41a0b47034297aa21d55854",
            "translation_revision_id": "sha256:8e4a2c902076a0383160e805067790507b6bc9d6d717c553553cd7522cba929c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3973d7438d21a875a975b02c184d9eca220e439548c3387158bc72f92ea37e00",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebe4e412bc30028aaec11d5fe72ec8e66e1a70449f1cf0f2ad19e0e70a467e09",
            "source_revision_id": "sha256:7bd404083df656bf3105b12a9644f855c58c523ad41a0b47034297aa21d55854",
            "translation_revision_id": "sha256:8e4a2c902076a0383160e805067790507b6bc9d6d717c553553cd7522cba929c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:376c6552710d26ebefb72381dc40401a6df63864d8a1b190832b6c6cbc07f78d",
          "sha256:3973d7438d21a875a975b02c184d9eca220e439548c3387158bc72f92ea37e00"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h42-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355,
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Si_quis_itaque_nobis_dixerit_through_assimilantes_eum_hominum_verbo_emissionis",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "assimilantes eum hominum verbo emissionis.",
            "source_start": "Si quis itaque nobis dixerit",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Hoc_autem_idem_through_agnitionem_hanc_concedendam_esse_Deo",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "agnitionem hanc concedendam esse Deo.",
            "source_start": "Hoc autem idem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "발출, 탄생, 명명, 드러남이라는 명칭의 차이를 보존한다.",
            "printed_page": 355,
            "printed_terms": [
              "prolationem",
              "generationem",
              "nuncupationem",
              "adapertionem"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_generation_terms"
          },
          {
            "explanation": "낳으신 아버지와 태어나신 아들을 함께 앎의 예외 범위로 옮긴다.",
            "printed_page": 355,
            "printed_text": "nisi solus qui generavit Pater, et qui natus est Filius",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_exception_scope"
          },
          {
            "explanation": "상대를 산파에 빗대는 저자의 비유를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              355,
              356
            ],
            "printed_text": "quasi ipsi obstetricaverint",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_birth_metaphor"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "자기 의견으로 끝없는 추측을 꾸며 낸다는 문맥으로 읽는다.",
            "printed_page": 356,
            "printed_text": "phantasmari",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_greek_derived_verb"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 42장 4절이며, 통상 28장 6절의 나머지와 7절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e61100cfb569f26639eb93bce543327be9dcfebf25a12ab064d3b3df23ac42d8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n560.jpg",
            "page_key": "1:355",
            "printed_page": 355,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:237ea16975fe91fe1774fa14a0e0ad42150f3dfebbe8ddf3142f312a2f9aef48",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si quis itaque nobis dixerit: Quomodo ergo Filius prolatus a Patre est? dicimus ei, quia prolationem istam, sive generationem, sive nuncupationem, sive adapertionem, aut quolibet quis nomine vocaverit generationem ejus inenarrabilem exsistentem, nemo novit; non Valentinus, non Marcion, neque Saturninus, neque Basilides, neque angeli, neque archangeli, neque principatus, neque potestates, nisi solus qui generavit Pater, et qui natus est Filius. Inenarrabilis itaque generatio ejus cum sit, quicunque nituntur generationes et prolationes enarrare, non sunt compotes sui, ea quae inenarrabilia sunt enarrare promittentes. Quoniam enim ex cogitatione et sensu verbum emittitur, hoc utique omnes sciunt homines. Non ergo magnum quid invenerunt, qui emissiones excogitaverunt, neque absconditum mysterium, si id quod ab omnibus intelligitur, transtulerunt in unigenitum Dei Verbum: et quem inenarrabilem et innominabilem vocant, hunc, quasi ipsi obstetricaverint, primae generationis ejus prolationem et generationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a91ab635ed359e2b084164e64b4bcb3f55d1a61615520d7ec087e0226db69f76",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n561.jpg",
            "page_key": "1:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:504e626002e47474edbd4da07a17297e580b6c53cb1b2eaa60001fa3cb4ca96b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enuntiant, assimilantes eum hominum verbo emissionis. Hoc autem idem et de substantia materiae dicentes, non peccabimus, quoniam Deus eam protulit. Didicimus enim ex Scripturis, principatum tenere super omnia Deum. Unde autem, vel quemadmodum emisit eam, neque Scriptura aliqua exposuit, neque nos phantasmari oportet, ex opinionibus propriis infinita conjicientes de Deo; sed agnitionem hanc concedendam esse Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7bd404083df656bf3105b12a9644f855c58c523ad41a0b47034297aa21d55854",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si quis itaque nobis dixerit: Quomodo ergo Filius prolatus a Patre est? dicimus ei, quia prolationem istam, sive generationem, sive nuncupationem, sive adapertionem, aut quolibet quis nomine vocaverit generationem ejus inenarrabilem exsistentem, nemo novit; non Valentinus, non Marcion, neque Saturninus, neque Basilides, neque angeli, neque archangeli, neque principatus, neque potestates, nisi solus qui generavit Pater, et qui natus est Filius. Inenarrabilis itaque generatio ejus cum sit, quicunque nituntur generationes et prolationes enarrare, non sunt compotes sui, ea quae inenarrabilia sunt enarrare promittentes. Quoniam enim ex cogitatione et sensu verbum emittitur, hoc utique omnes sciunt homines. Non ergo magnum quid invenerunt, qui emissiones excogitaverunt, neque absconditum mysterium, si id quod ab omnibus intelligitur, transtulerunt in unigenitum Dei Verbum: et quem inenarrabilem et innominabilem vocant, hunc, quasi ipsi obstetricaverint, primae generationis ejus prolationem et generationem enuntiant, assimilantes eum hominum verbo emissionis. Hoc autem idem et de substantia materiae dicentes, non peccabimus, quoniam Deus eam protulit. Didicimus enim ex Scripturis, principatum tenere super omnia Deum. Unde autem, vel quemadmodum emisit eam, neque Scriptura aliqua exposuit, neque nos phantasmari oportet, ex opinionibus propriis infinita conjicientes de Deo; sed agnitionem hanc concedendam esse Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "68037734acf5b49d59f072c4763f7c2bab09af664c94e8244f0262b79f040f25",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 6절의 끝과 7절의 앞부분이다. 7절은 물질의 실체에 관한 Hoc autem idem에서 시작한다.",
          "발출, 탄생, 명명, 드러남은 같은 문제를 가리키는 여러 명칭으로 옮겼다. 앎의 예외 범위에는 낳으신 아버지와 태어나신 아들이 함께 포함된다.",
          "발렌티노스, 마르키온, 사투르니노스, 바실리데스와 천사, 대천사, 통치자, 권세의 열거를 보존했다. 산파 노릇을 했다는 말은 탄생을 설명한다고 주장하는 상대를 겨냥한 비유이다.",
          "말이 생각과 지성에서 나온다는 인간의 경험을 하나님의 말씀에 적용하는 논증이 이어진다. 첫 탄생의 발출과 탄생이라는 중첩된 표현도 보존했다.",
          "phantasmari는 자기 의견으로 끝없이 추측하며 상상을 꾸며 낸다는 뜻으로 옮겼다. 356쪽 각주 1은 그리스어에서 유래한 이 라틴어 형태를 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:237ea16975fe91fe1774fa14a0e0ad42150f3dfebbe8ddf3142f312a2f9aef48",
              "sha256:504e626002e47474edbd4da07a17297e580b6c53cb1b2eaa60001fa3cb4ca96b"
            ],
            "text": "그러므로 누가 우리에게 “그렇다면 아들은 어떻게 아버지에게서 발출되었는가?” 하고 묻는다면, 우리는 이렇게 답한다. 그 발출이든, 탄생이든, 명명이든, 드러남이든, 말로 설명할 수 없는 그분의 탄생을 어떤 이름으로 부르든, 아무도 그것을 알지 못한다. 발렌티노스도, 마르키온도, 사투르니노스도, 바실리데스도, 천사들도, 대천사들도, 통치자들도, 권세들도 모른다. 낳으신 아버지와 태어나신 아들, 오직 이분들만 아신다. 그분의 탄생은 말로 설명할 수 없으므로, 그 탄생과 발출을 설명하려 애쓰는 이들은 제정신이 아니다. 말로 설명할 수 없는 것을 설명하겠다고 약속하기 때문이다. 생각과 지성에서 말이 나온다는 것은 모든 사람이 잘 알고 있다. 발출들을 꾸며 낸 이들이 누구나 이해하는 일을 하나님의 독생하신 말씀에 옮겨 놓았다면, 대단한 것을 발견한 것도, 숨겨진 신비를 발견한 것도 아니다. 그들은 그분을 말로 설명할 수 없고 이름 붙일 수 없는 분이라 부르면서도, 마치 자기들이 산파 노릇을 한 것처럼 그분의 첫 탄생에 속한 발출과 탄생을 설명한다. 그분을 인간의 발화로 나오는 말에 견주는 것이다. 물질의 실체에 대해서도 우리가 같은 말을 하여, 하나님이 그것을 내셨다고 말한다면 잘못이 없을 것이다. 하나님이 만물 위에서 다스리신다는 것을 우리는 성경에서 배웠기 때문이다. 그러나 그분이 어디에서, 어떻게 그것을 내셨는지는 어느 성경도 설명하지 않았다. 우리 자신의 의견에 따라 하나님에 관해 끝없이 추측하며 상상을 꾸며 내서도 안 된다. 그 지식은 하나님께 맡겨야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bd404083df656bf3105b12a9644f855c58c523ad41a0b47034297aa21d55854"
        ],
        "text": "그러므로 누가 우리에게 “그렇다면 아들은 어떻게 아버지에게서 발출되었는가?” 하고 묻는다면, 우리는 이렇게 답한다. 그 발출이든, 탄생이든, 명명이든, 드러남이든, 말로 설명할 수 없는 그분의 탄생을 어떤 이름으로 부르든, 아무도 그것을 알지 못한다. 발렌티노스도, 마르키온도, 사투르니노스도, 바실리데스도, 천사들도, 대천사들도, 통치자들도, 권세들도 모른다. 낳으신 아버지와 태어나신 아들, 오직 이분들만 아신다. 그분의 탄생은 말로 설명할 수 없으므로, 그 탄생과 발출을 설명하려 애쓰는 이들은 제정신이 아니다. 말로 설명할 수 없는 것을 설명하겠다고 약속하기 때문이다. 생각과 지성에서 말이 나온다는 것은 모든 사람이 잘 알고 있다. 발출들을 꾸며 낸 이들이 누구나 이해하는 일을 하나님의 독생하신 말씀에 옮겨 놓았다면, 대단한 것을 발견한 것도, 숨겨진 신비를 발견한 것도 아니다. 그들은 그분을 말로 설명할 수 없고 이름 붙일 수 없는 분이라 부르면서도, 마치 자기들이 산파 노릇을 한 것처럼 그분의 첫 탄생에 속한 발출과 탄생을 설명한다. 그분을 인간의 발화로 나오는 말에 견주는 것이다. 물질의 실체에 대해서도 우리가 같은 말을 하여, 하나님이 그것을 내셨다고 말한다면 잘못이 없을 것이다. 하나님이 만물 위에서 다스리신다는 것을 우리는 성경에서 배웠기 때문이다. 그러나 그분이 어디에서, 어떻게 그것을 내셨는지는 어느 성경도 설명하지 않았다. 우리 자신의 의견에 따라 하나님에 관해 끝없이 추측하며 상상을 꾸며 내서도 안 된다. 그 지식은 하나님께 맡겨야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8e4a2c902076a0383160e805067790507b6bc9d6d717c553553cd7522cba929c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "work_location": "2.h42.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-42:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7f07c028848fe705fdf0f8adc3682517426696463a8b7b9695649b75b867c461",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3bc5edf784b98ad67dfe675ff7b026e11dac749915cec985a8d36757f57ba38e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:657c6b57c1968b6fe5204663b52296d4e9493e5577a04dcc600c3d40bad9a109"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4527944ad857e14be64812387d47b66a3ce6846a6ba75fdbb9a978046a671f0c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 43장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "middle_from_Similiter_autem_et_causam_through_qui_ex_parte_praestat_nobis_gratiam",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "qui ex parte praestat nobis gratiam.",
            "source_start": "Similiter autem et causam",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 1절이며, 통상 28장 7절의 중간 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9b35a01b67dcd81a54cb32e97fccceaf2cef8e28d50e6fcacddaf9f5675c24b2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f07c028848fe705fdf0f8adc3682517426696463a8b7b9695649b75b867c461",
            "source_revision_id": "sha256:657c6b57c1968b6fe5204663b52296d4e9493e5577a04dcc600c3d40bad9a109",
            "translation_revision_id": "sha256:4527944ad857e14be64812387d47b66a3ce6846a6ba75fdbb9a978046a671f0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d16f43625726f9e7e16dba2a8ab1123a7dc422594e90fdd93f666e59a502eff0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f07c028848fe705fdf0f8adc3682517426696463a8b7b9695649b75b867c461",
            "source_revision_id": "sha256:657c6b57c1968b6fe5204663b52296d4e9493e5577a04dcc600c3d40bad9a109",
            "translation_revision_id": "sha256:4527944ad857e14be64812387d47b66a3ce6846a6ba75fdbb9a978046a671f0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9b35a01b67dcd81a54cb32e97fccceaf2cef8e28d50e6fcacddaf9f5675c24b2",
          "sha256:d16f43625726f9e7e16dba2a8ab1123a7dc422594e90fdd93f666e59a502eff0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "middle_from_Similiter_autem_et_causam_through_qui_ex_parte_praestat_nobis_gratiam",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "qui ex parte praestat nobis gratiam.",
            "source_start": "Similiter autem et causam",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Psalm 110:1",
            "explanation": "현행 히브리어 편 번호에 따른 위치와 인쇄 난외 표기를 구별한다.",
            "printed_page": 356,
            "printed_reference": "Ps. cix. 2.",
            "printed_text": "Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 2:10",
            "explanation": "구원자의 영이라는 저자의 인용 도입 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 356,
            "printed_text": "Spiritus Salvatoris, qui in eo est, scrutatur omnia, et altitudines Dei",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "attributed_author_in_source": "Paul",
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 12:4-6",
              "1 Corinthians 13:9"
            ],
            "explanation": "은사, 직무, 활동의 구별과 부분적으로 알고 예언한다는 인용을 연결한다.",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 1,
            "type": "scripture_quotation_by_author"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "하나님과 그분의 말씀께 맡긴다는 cedere를 보존한다.",
            "printed_page": 356,
            "printed_text": "cedere oportet Deo et Verbo ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 1절이며, 통상 28장 7절의 중간 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a91ab635ed359e2b084164e64b4bcb3f55d1a61615520d7ec087e0226db69f76",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n561.jpg",
            "page_key": "1:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3bc5edf784b98ad67dfe675ff7b026e11dac749915cec985a8d36757f57ba38e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Similiter autem et causam propter quam, cum omnia a Deo facta sint, quaedam quidem transgressa sunt, et abscesserunt a Dei subjectione; quaedam autem, imo plurima, perseveraverunt et perseverant in subjectione ejus qui fecit: et cujus naturae sunt quae transgressa sunt, cujus autem naturae quae perseverant, cedere oportet Deo et Verbo ejus, cui et soli dixit: Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Nos autem adhuc in terra conversantes, nondum assidentes throno ejus. Etsi enim Spiritus Salvatoris, qui in eo est, scrutatur omnia, et altitudines Dei, sed quantum ad nos, divisiones gratiarum sunt, et divisiones ministeriorum, et divisiones operationum, et nos super terram, quemadmodum et Paulus ait, ex parte quidem cognoscimus, et ex parte prophetamus. Sicut igitur ex parte cognoscimus, sic et de universis quaestionibus concedere oportet ei, qui ex parte praestat nobis gratiam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:657c6b57c1968b6fe5204663b52296d4e9493e5577a04dcc600c3d40bad9a109",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Similiter autem et causam propter quam, cum omnia a Deo facta sint, quaedam quidem transgressa sunt, et abscesserunt a Dei subjectione; quaedam autem, imo plurima, perseveraverunt et perseverant in subjectione ejus qui fecit: et cujus naturae sunt quae transgressa sunt, cujus autem naturae quae perseverant, cedere oportet Deo et Verbo ejus, cui et soli dixit: Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Nos autem adhuc in terra conversantes, nondum assidentes throno ejus. Etsi enim Spiritus Salvatoris, qui in eo est, scrutatur omnia, et altitudines Dei, sed quantum ad nos, divisiones gratiarum sunt, et divisiones ministeriorum, et divisiones operationum, et nos super terram, quemadmodum et Paulus ait, ex parte quidem cognoscimus, et ex parte prophetamus. Sicut igitur ex parte cognoscimus, sic et de universis quaestionibus concedere oportet ei, qui ex parte praestat nobis gratiam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c362561932061330d674d2e5e1077b99bf7294f5d24d75345d607f0013221ff8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 7절의 중간 부분이다. 범죄하여 복종에서 벗어난 것들과 복종하며 계속 머무는 것들의 원인과 본성을 함께 묻는다.",
          "오른편에 앉으라는 인용은 히브리어 편 번호의 시편 110:1에 대응한다. 인쇄 난외의 Ps. cix. 2. 표기도 원문 정보에 보존했다. 말씀에게만 하신 말이라는 한정은 저자의 인용 도입에 속한다.",
          "모든 것과 하나님의 깊은 것을 살핀다는 고린도전서 2:10 인용 앞에 구원자의 영이라는 표현이 있다. 이 인용의 형태를 보존했다.",
          "은사, 직무, 활동의 구별은 고린도전서 12:4-6에, 부분적으로 알고 예언한다는 인용은 13:9에 대응한다. 바울이라는 귀속과 은혜를 부분적으로 받는다는 결론을 함께 옮겼다.",
          "하나님께 맡긴다는 cedere를 인쇄대로 유지했다. 356쪽 각주 2는 이 독법의 사본 근거와 다른 판본의 credere를 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3bc5edf784b98ad67dfe675ff7b026e11dac749915cec985a8d36757f57ba38e"
            ],
            "text": "마찬가지로 다음 일들의 이유도 그러하다. 모든 것이 하나님께 만들어졌는데, 어떤 것들은 범죄하고 하나님께 복종하던 자리에서 벗어났으며, 어떤 것들, 실로 대부분은 자기를 만드신 분께 복종하며 계속 머물렀고 지금도 머문다. 범죄한 것들은 어떤 본성을 지녔으며, 계속 머무는 것들은 어떤 본성을 지녔는가? 이를 하나님과 그분의 말씀께 맡겨야 한다. 그분은 오직 말씀께만 이렇게 말씀하셨다. “내가 네 원수들을 네 발받침으로 삼을 때까지, 내 오른편에 앉아 있어라.” 우리는 아직 땅에서 살며 그분의 보좌에 앉지 못했다. 그분 안에 계신 구원자의 영은 모든 것과 하나님의 깊은 것들을 살피시지만, 우리에게는 은사의 구별과 직무의 구별과 활동의 구별이 있다. 바울도 말했듯이, 땅에 있는 우리는 “부분적으로 알고 부분적으로 예언한다.” 그러므로 우리가 부분적으로 아는 만큼, 모든 물음에 관해서도 우리에게 은혜를 부분적으로 주시는 그분께 맡겨야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:657c6b57c1968b6fe5204663b52296d4e9493e5577a04dcc600c3d40bad9a109"
        ],
        "text": "마찬가지로 다음 일들의 이유도 그러하다. 모든 것이 하나님께 만들어졌는데, 어떤 것들은 범죄하고 하나님께 복종하던 자리에서 벗어났으며, 어떤 것들, 실로 대부분은 자기를 만드신 분께 복종하며 계속 머물렀고 지금도 머문다. 범죄한 것들은 어떤 본성을 지녔으며, 계속 머무는 것들은 어떤 본성을 지녔는가? 이를 하나님과 그분의 말씀께 맡겨야 한다. 그분은 오직 말씀께만 이렇게 말씀하셨다. “내가 네 원수들을 네 발받침으로 삼을 때까지, 내 오른편에 앉아 있어라.” 우리는 아직 땅에서 살며 그분의 보좌에 앉지 못했다. 그분 안에 계신 구원자의 영은 모든 것과 하나님의 깊은 것들을 살피시지만, 우리에게는 은사의 구별과 직무의 구별과 활동의 구별이 있다. 바울도 말했듯이, 땅에 있는 우리는 “부분적으로 알고 부분적으로 예언한다.” 그러므로 우리가 부분적으로 아는 만큼, 모든 물음에 관해서도 우리에게 은혜를 부분적으로 주시는 그분께 맡겨야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4527944ad857e14be64812387d47b66a3ce6846a6ba75fdbb9a978046a671f0c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "work_location": "2.h43.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:99148ceab58036975fa184b90041507e12272f113d484f0871cc370320c9754b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ccd700ebfbe0a14cd2de35cf431302c535beb980b64267864991a3de1533a8c1",
            "sha256:573f168d311de828d692305c2dd28a6205a65bd3e803fb6aa980ccbdf9e32096"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5235c5dd1f7b7a20ee4b373557e0dbd91a28607ef4afc017e16949025c29ff15"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1da0c16f6146be9058d82ed653a4b2888339dbc9103a43adfdade15ca30d59be"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 43장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356,
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Quoniam_quidem_transgressoribus_through_impium_adversus_Deum_fingere_argumentum",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "impium adversus Deum fingere argumentum.",
            "source_start": "Quoniam quidem transgressoribus",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 8,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Post_deinde_nullum_habent_testimonium_through_quae_sit_ab_eis_effictitia",
            "sections": [
              8
            ],
            "source_end": "quae sit ab eis effictitia.",
            "source_start": "Post deinde nullum habent testimonium",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 2절이며, 통상 28장 7절의 끝부분과 8절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c3adb4a3c9baf43329d4edd65b4a23cc89aba1b5efd28f72af55645f904a93c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:99148ceab58036975fa184b90041507e12272f113d484f0871cc370320c9754b",
            "source_revision_id": "sha256:5235c5dd1f7b7a20ee4b373557e0dbd91a28607ef4afc017e16949025c29ff15",
            "translation_revision_id": "sha256:1da0c16f6146be9058d82ed653a4b2888339dbc9103a43adfdade15ca30d59be"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c68aa41a76f60b8fde6b673563533f85dcbe224ee560f4fec9884484796b032e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:99148ceab58036975fa184b90041507e12272f113d484f0871cc370320c9754b",
            "source_revision_id": "sha256:5235c5dd1f7b7a20ee4b373557e0dbd91a28607ef4afc017e16949025c29ff15",
            "translation_revision_id": "sha256:1da0c16f6146be9058d82ed653a4b2888339dbc9103a43adfdade15ca30d59be"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c3adb4a3c9baf43329d4edd65b4a23cc89aba1b5efd28f72af55645f904a93c0",
          "sha256:c68aa41a76f60b8fde6b673563533f85dcbe224ee560f4fec9884484796b032e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356,
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Quoniam_quidem_transgressoribus_through_impium_adversus_Deum_fingere_argumentum",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "impium adversus Deum fingere argumentum.",
            "source_start": "Quoniam quidem transgressoribus",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 8,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Post_deinde_nullum_habent_testimonium_through_quae_sit_ab_eis_effictitia",
            "sections": [
              8
            ],
            "source_end": "quae sit ab eis effictitia.",
            "source_start": "Post deinde nullum habent testimonium",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "부정사들의 불완전한 연결을 인쇄대로 유지하고, 하나님을 밝혀냈다고 주장하며 불경한 논설을 꾸미는 행위를 금하는 권고로 옮긴다.",
            "printed_page": 357,
            "printed_text": "In eo autem cum quaerimus ... nec in tantam audaciam venire ... asserere ... fingere",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_syntax"
          },
          {
            "explanation": "글자 속에 들어 있는 글자들이라는 수 해석의 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 357,
            "printed_text": "per eas quae in literis sunt literas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_literal_expression"
          },
          {
            "explanation": "최근에 상대가 꾸며 냈다는 시간 판단을 저자의 주장으로 기록한다.",
            "printed_page": 357,
            "printed_text": "quod recens ab eis adinventum est",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_claim_of_recent_fabrication"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 2절이며, 통상 28장 7절의 끝부분과 8절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a91ab635ed359e2b084164e64b4bcb3f55d1a61615520d7ec087e0226db69f76",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n561.jpg",
            "page_key": "1:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ccd700ebfbe0a14cd2de35cf431302c535beb980b64267864991a3de1533a8c1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam quidem transgressoribus ignis aeternus praeparatus est, et Dominus manifeste dixit, et reliquae demonstrant Scripturae. Et quoniam praesciit Deus hoc futurum, similiter demonstrant Scripturae, quemadmodum et ignem aeternum his qui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a024e2bccabfe36b95bd39ada5782b98c4bef76a9269c15328c40970f2157c9f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n562.jpg",
            "page_key": "1:357",
            "printed_page": 357,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:573f168d311de828d692305c2dd28a6205a65bd3e803fb6aa980ccbdf9e32096",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "transgressuri sunt, praeparavit ab initio: ipsam autem causam naturae transgredientium, neque Scriptura aliqua retulit, nec Apostolus dixit, nec Dominus docuit. Dimittere itaque oportet agnitionem hanc Deo, quemadmodum et Dominus horae et diei; nec in tantum periclitari, uti Deo quidem concedamus nihil, et haec ex parte accipientes gratiam. In eo autem cum quaerimus quae sunt super nos, et in quae attingere nobis non est, nec in tantam audaciam venire uti pandamus Deum et quae nondum inventa sunt, quasi jam invenerimus per emissionum vaniloquium ipsum omnium factorem Deum, et de defectione et ignorantia asserere substantiam habuisse, et sic impium adversus Deum fingere argumentum. Post deinde nullum habent testimonium ejus figmenti, quod recens ab eis adinventum est, aliquando quidem per numeros quoslibet, aliquando autem per syllabas, nonnunquam autem et per nomina: est autem quando et per eas quae in literis sunt literas, aliquando autem et per parabolas non recte exsolutas, vel per suspiciones quasdam consistere conari eam fabulosam enarrationem, quae sit ab eis effictitia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5235c5dd1f7b7a20ee4b373557e0dbd91a28607ef4afc017e16949025c29ff15",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam quidem transgressoribus ignis aeternus praeparatus est, et Dominus manifeste dixit, et reliquae demonstrant Scripturae. Et quoniam praesciit Deus hoc futurum, similiter demonstrant Scripturae, quemadmodum et ignem aeternum his qui transgressuri sunt, praeparavit ab initio: ipsam autem causam naturae transgredientium, neque Scriptura aliqua retulit, nec Apostolus dixit, nec Dominus docuit. Dimittere itaque oportet agnitionem hanc Deo, quemadmodum et Dominus horae et diei; nec in tantum periclitari, uti Deo quidem concedamus nihil, et haec ex parte accipientes gratiam. In eo autem cum quaerimus quae sunt super nos, et in quae attingere nobis non est, nec in tantam audaciam venire uti pandamus Deum et quae nondum inventa sunt, quasi jam invenerimus per emissionum vaniloquium ipsum omnium factorem Deum, et de defectione et ignorantia asserere substantiam habuisse, et sic impium adversus Deum fingere argumentum. Post deinde nullum habent testimonium ejus figmenti, quod recens ab eis adinventum est, aliquando quidem per numeros quoslibet, aliquando autem per syllabas, nonnunquam autem et per nomina: est autem quando et per eas quae in literis sunt literas, aliquando autem et per parabolas non recte exsolutas, vel per suspiciones quasdam consistere conari eam fabulosam enarrationem, quae sit ab eis effictitia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7a23df251cd23ccc65a6aa9bcb97b5e4c1aeb3b4a797dc2e38bc445bdf208f06",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 7절의 끝과 8절의 앞부분이다. 8절은 상대의 허구에 증거가 없다는 Post deinde nullum habent testimonium에서 시작한다.",
          "영원한 불을 처음부터 준비하셨다는 서술과, 범죄할 자들의 본성을 설명하는 문제를 구별했다. 시간과 날의 지식을 아버지께 맡긴 주님의 사례가 다시 나온다.",
          "357쪽의 부정사 연결은 인쇄 형태를 보존하고, 하나님을 밝혀냈다고 주장하며 불경한 논설을 꾸며서는 안 된다는 권고로 풀었다. 각주 2는 Grabe와 Massuet의 구문 교정 및 보충을 검토한다.",
          "defectio는 이 문맥에서 이탈로 옮겼다. 창조자의 실체가 이탈과 무지에서 비롯되었다는 주장을 저자가 상대의 논설로 제시한다.",
          "글자 속의 글자들이라는 표현을 그대로 옮겼다. 수, 음절, 이름, 글자, 비유, 추측의 열거와 최근에 꾸몄다는 저자의 시간 판단을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ccd700ebfbe0a14cd2de35cf431302c535beb980b64267864991a3de1533a8c1",
              "sha256:573f168d311de828d692305c2dd28a6205a65bd3e803fb6aa980ccbdf9e32096"
            ],
            "text": "범죄자들에게 영원한 불이 준비되어 있다는 것을 주님이 명료하게 말씀하셨고, 나머지 성경들도 입증한다. 하나님이 이 일을 미리 아셨다는 사실도 성경은 같은 방식으로 입증한다. 장차 범죄할 자들에게 그분이 처음부터 영원한 불을 준비하셨기 때문이다. 그러나 범죄하는 자들이 그런 본성을 지닌 이유 자체는 어느 성경도 알리지 않았고, 사도도 말하지 않았으며, 주님도 가르치지 않으셨다. 주님이 시간과 날의 지식을 맡기셨듯이, 우리도 이 지식을 하나님께 맡겨야 한다. 은혜를 부분적으로 받으면서도 하나님께 아무것도 맡기지 않을 만큼 큰 위험을 무릅써서는 안 된다. 우리 위의 것들과 우리가 이를 수 없는 것들을 탐구하면서, 하나님과 아직 발견하지 못한 것들을 밝혀내려 할 만큼 대담해져서도 안 된다. 발출에 관한 헛말을 통해 만물을 만드신 하나님 자신을 벌써 발견한 것처럼 여기며, 그분이 이탈과 무지에서 실체를 얻으셨다고 주장하고, 이렇게 하나님을 거스르는 불경한 논설을 꾸며서는 안 된다. 더구나 그들이 최근에 지어낸 그 허구에는 아무 증거도 없다. 그들은 어떤 때에는 임의의 수를, 어떤 때에는 음절을, 또 어떤 때에는 이름을 사용한다. 때로는 글자 속에 들어 있는 글자들을, 때로는 잘못 풀이한 비유들을, 또는 어떤 추측들을 통해 자기들이 꾸며 낸 그 허황한 이야기를 성립시키려 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5235c5dd1f7b7a20ee4b373557e0dbd91a28607ef4afc017e16949025c29ff15"
        ],
        "text": "범죄자들에게 영원한 불이 준비되어 있다는 것을 주님이 명료하게 말씀하셨고, 나머지 성경들도 입증한다. 하나님이 이 일을 미리 아셨다는 사실도 성경은 같은 방식으로 입증한다. 장차 범죄할 자들에게 그분이 처음부터 영원한 불을 준비하셨기 때문이다. 그러나 범죄하는 자들이 그런 본성을 지닌 이유 자체는 어느 성경도 알리지 않았고, 사도도 말하지 않았으며, 주님도 가르치지 않으셨다. 주님이 시간과 날의 지식을 맡기셨듯이, 우리도 이 지식을 하나님께 맡겨야 한다. 은혜를 부분적으로 받으면서도 하나님께 아무것도 맡기지 않을 만큼 큰 위험을 무릅써서는 안 된다. 우리 위의 것들과 우리가 이를 수 없는 것들을 탐구하면서, 하나님과 아직 발견하지 못한 것들을 밝혀내려 할 만큼 대담해져서도 안 된다. 발출에 관한 헛말을 통해 만물을 만드신 하나님 자신을 벌써 발견한 것처럼 여기며, 그분이 이탈과 무지에서 실체를 얻으셨다고 주장하고, 이렇게 하나님을 거스르는 불경한 논설을 꾸며서는 안 된다. 더구나 그들이 최근에 지어낸 그 허구에는 아무 증거도 없다. 그들은 어떤 때에는 임의의 수를, 어떤 때에는 음절을, 또 어떤 때에는 이름을 사용한다. 때로는 글자 속에 들어 있는 글자들을, 때로는 잘못 풀이한 비유들을, 또는 어떤 추측들을 통해 자기들이 꾸며 낸 그 허황한 이야기를 성립시키려 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1da0c16f6146be9058d82ed653a4b2888339dbc9103a43adfdade15ca30d59be",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "work_location": "2.h43.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:37b5fa5d7dbf1d81efd9cfeef25046858d7936b9c915341a1b2f8d530a3b168a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:355f378162f1902fc2fe4143e81e0a06572ccddc652c94d6bd6ba91337878b17"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8eb68db5497159177ce9d24709f083f9e2b1ac1ec4d37faa96381918d96febc2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:13ea9548d6a10ca0c39e979492d83ca1732b7d0ac860083666c69bd97ac6d3fa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 43장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 8,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Etenim_si_quis_exquirat_causam_through_an_super_Deum_alter_sit_Deus",
            "sections": [
              8
            ],
            "source_end": "an super Deum alter sit Deus.",
            "source_start": "Etenim si quis exquirat causam",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 3절이며, 통상 28장 8절의 나머지 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d1c38529d8cff84ab55f474e886f63a23dbcc3768dbf09642de387d99bcd255f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37b5fa5d7dbf1d81efd9cfeef25046858d7936b9c915341a1b2f8d530a3b168a",
            "source_revision_id": "sha256:8eb68db5497159177ce9d24709f083f9e2b1ac1ec4d37faa96381918d96febc2",
            "translation_revision_id": "sha256:13ea9548d6a10ca0c39e979492d83ca1732b7d0ac860083666c69bd97ac6d3fa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:000f578dc367fee0c98b769a8c65f937a495d9888f1e01735af2b8063bac9ce4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37b5fa5d7dbf1d81efd9cfeef25046858d7936b9c915341a1b2f8d530a3b168a",
            "source_revision_id": "sha256:8eb68db5497159177ce9d24709f083f9e2b1ac1ec4d37faa96381918d96febc2",
            "translation_revision_id": "sha256:13ea9548d6a10ca0c39e979492d83ca1732b7d0ac860083666c69bd97ac6d3fa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d1c38529d8cff84ab55f474e886f63a23dbcc3768dbf09642de387d99bcd255f",
          "sha256:000f578dc367fee0c98b769a8c65f937a495d9888f1e01735af2b8063bac9ce4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 8,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Etenim_si_quis_exquirat_causam_through_an_super_Deum_alter_sit_Deus",
            "sections": [
              8
            ],
            "source_end": "an super Deum alter sit Deus.",
            "source_start": "Etenim si quis exquirat causam",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "John 14:28",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "아버지는 나보다 크시다는 인용을 보존한다. 일부 사본에서 Pater를 생략한다는 각주도 구별한다.",
            "printed_page": 357,
            "printed_text": "Pater, ait, major me est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "이 세상의 형편 속에 있다는 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_page": 357,
            "printed_text": "in figura hujus mundi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_world_expression"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 3절이며, 통상 28장 8절의 나머지 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a024e2bccabfe36b95bd39ada5782b98c4bef76a9269c15328c40970f2157c9f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n562.jpg",
            "page_key": "1:357",
            "printed_page": 357,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:355f378162f1902fc2fe4143e81e0a06572ccddc652c94d6bd6ba91337878b17",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim si quis exquirat causam, propter quam in omnibus Pater communicans Filio, solus scire horam et diem a Domino manifestatus est, neque aptabilem magis, neque decentiorem, nec sine periculo alteram quam hanc inveniat in praesenti, quoniam enim solus verax magister est Dominus, ut discamus per ipsum super omnia esse Patrem. Etenim Pater, ait, major me est. Et secundum agnitionem itaque praepositus esse Pater annuntiatus est a Domino nostro ad hoc, ut et nos, in quantum in figura hujus mundi sumus, perfectam scientiam et tales quaestiones concedamus Deo: et ne forte quaerentes altitudinem Patris investigare, in tantum periculum incidamus, uti quaeramus, an super Deum alter sit Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8eb68db5497159177ce9d24709f083f9e2b1ac1ec4d37faa96381918d96febc2",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Etenim si quis exquirat causam, propter quam in omnibus Pater communicans Filio, solus scire horam et diem a Domino manifestatus est, neque aptabilem magis, neque decentiorem, nec sine periculo alteram quam hanc inveniat in praesenti, quoniam enim solus verax magister est Dominus, ut discamus per ipsum super omnia esse Patrem. Etenim Pater, ait, major me est. Et secundum agnitionem itaque praepositus esse Pater annuntiatus est a Domino nostro ad hoc, ut et nos, in quantum in figura hujus mundi sumus, perfectam scientiam et tales quaestiones concedamus Deo: et ne forte quaerentes altitudinem Patris investigare, in tantum periculum incidamus, uti quaeramus, an super Deum alter sit Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "497dbe828d72d9072381991f644b48d73ea4636ce5641c45d34f644f8c4bc8aa",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 8절의 나머지 부분이다. 아버지만 시간과 날을 아신다는 말씀을 왜 하셨는가 하는 질문에 저자가 답한다.",
          "아버지는 나보다 크시다는 인용은 요한복음 14:28에 대응한다. 인쇄된 Pater를 보존했으며 357쪽 각주 5의 사본 차이와 구별했다.",
          "지식에서 아버지가 앞서신다는 말과 인간이 완전한 지식을 하나님께 맡겨야 한다는 목적절을 연결했다. in figura hujus mundi는 이 세상의 형편 속에 있는 동안으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:355f378162f1902fc2fe4143e81e0a06572ccddc652c94d6bd6ba91337878b17"
            ],
            "text": "누군가 그 이유를 묻는다고 하자. 아버지는 모든 일에서 아들과 함께하시는데, 주님은 왜 아버지만 그 시간과 날을 아신다고 밝히셨는가? 현재로서는 다음 이유보다 더 알맞거나 더 합당하거나 위험이 없는 다른 이유를 찾을 수 없을 것이다. 주님만이 참된 스승이시므로, 우리가 그분을 통해 아버지가 만물 위에 계심을 배우게 하시려는 것이다. 주님이 말씀하셨다. “아버지는 나보다 크시다.” 그러므로 아버지가 지식에서 앞서신다고 우리 주님이 알리신 목적은, 우리도 이 세상의 형편 속에 있는 동안 완전한 지식과 그런 물음들을 하나님께 맡기게 하려는 것이다. 아버지의 높으심을 탐구하려다가 하나님 위에 다른 하나님이 있는지를 묻게 되는 그토록 큰 위험에 빠지지 않게 하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8eb68db5497159177ce9d24709f083f9e2b1ac1ec4d37faa96381918d96febc2"
        ],
        "text": "누군가 그 이유를 묻는다고 하자. 아버지는 모든 일에서 아들과 함께하시는데, 주님은 왜 아버지만 그 시간과 날을 아신다고 밝히셨는가? 현재로서는 다음 이유보다 더 알맞거나 더 합당하거나 위험이 없는 다른 이유를 찾을 수 없을 것이다. 주님만이 참된 스승이시므로, 우리가 그분을 통해 아버지가 만물 위에 계심을 배우게 하시려는 것이다. 주님이 말씀하셨다. “아버지는 나보다 크시다.” 그러므로 아버지가 지식에서 앞서신다고 우리 주님이 알리신 목적은, 우리도 이 세상의 형편 속에 있는 동안 완전한 지식과 그런 물음들을 하나님께 맡기게 하려는 것이다. 아버지의 높으심을 탐구하려다가 하나님 위에 다른 하나님이 있는지를 묻게 되는 그토록 큰 위험에 빠지지 않게 하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:13ea9548d6a10ca0c39e979492d83ca1732b7d0ac860083666c69bd97ac6d3fa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
      },
      "work_location": "2.h43.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d489b02421be35ea486fd57294e5ef7e959f915a28d1de0a27db9dd22f36b09a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b4e0999e8fc6c071978b7b0dde5a43b88c4cd1b25129eb9271388ed90a360e59",
            "sha256:b34eeee9bcd47132b2810cd0113fe86b23541e322d1d99e67b7da8650acd7c01"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0984a9f06cf204dcb9a45287a65746927656c8265655c891b24ed5967077c5db"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d3d3125c060dda4e35cdd990023f1c18ecb489f3512101941c993e506e5ae71f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 43장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357,
              358
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 4절이며, 통상 28장 9절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:64fe4cf3b276985b06ba7d78d3af47163331b5845faaaf5cfd82cc6fbd2285ac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d489b02421be35ea486fd57294e5ef7e959f915a28d1de0a27db9dd22f36b09a",
            "source_revision_id": "sha256:0984a9f06cf204dcb9a45287a65746927656c8265655c891b24ed5967077c5db",
            "translation_revision_id": "sha256:d3d3125c060dda4e35cdd990023f1c18ecb489f3512101941c993e506e5ae71f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:787871301d8136dcd78591baed4ca9fa74b8f7c36ddf84919c8e3ac79faaf221",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d489b02421be35ea486fd57294e5ef7e959f915a28d1de0a27db9dd22f36b09a",
            "source_revision_id": "sha256:0984a9f06cf204dcb9a45287a65746927656c8265655c891b24ed5967077c5db",
            "translation_revision_id": "sha256:d3d3125c060dda4e35cdd990023f1c18ecb489f3512101941c993e506e5ae71f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:64fe4cf3b276985b06ba7d78d3af47163331b5845faaaf5cfd82cc6fbd2285ac",
          "sha256:787871301d8136dcd78591baed4ca9fa74b8f7c36ddf84919c8e3ac79faaf221"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h43-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103228.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              357,
              358
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "앞 조건절에 이어서 자신이 모두 안다고 생각하는 상황으로 읽는다. 각주는 et의 보충을 제안한다.",
            "printed_page": 358,
            "printed_text": "putet se",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_conjunction"
          },
          {
            "explanation": "앞 열거와 격이 다른 인쇄 형태를 유지하고 땅의 것들로 옮긴다.",
            "printed_page": 358,
            "printed_text": "et terrenis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_grammar"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "하나님 위의 것들이라는 독법을 보존한다.",
            "printed_page": 358,
            "printed_text": "quae super Deum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "너라는 단수 독자에게 더 말할 수 있음을 알리는 저자의 문장을 보존한다.",
            "printed_page": 358,
            "printed_text": "quandoquidem a te plura dici possint",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reader_address"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 43장 4절이며, 통상 28장 9절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a024e2bccabfe36b95bd39ada5782b98c4bef76a9269c15328c40970f2157c9f",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n562.jpg",
            "page_key": "1:357",
            "printed_page": 357,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b4e0999e8fc6c071978b7b0dde5a43b88c4cd1b25129eb9271388ed90a360e59",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem quis amans contentionem, contradictor fuerit his quae a nobis dicta sunt, et his quae ab Apostolo relata sunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c74008583dbdeac2edf9ad5058aa4d59867ee64924ea6a430f42a3464cc3af3a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n563.jpg",
            "page_key": "1:358",
            "printed_page": 358,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b34eeee9bcd47132b2810cd0113fe86b23541e322d1d99e67b7da8650acd7c01",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus, putet se non ex parte, sed universaliter universam cepisse eorum quae sunt agnitionem, Valentinus aliquis exsistens, aut Ptolemaeus, aut Basilides, vel aliquis eorum qui altitudines Dei exquisisse se dicunt; non in ea quae invisibilia sunt, vel quae ostendi non possunt, cum inani jactantia decorans semetipsum, plus quam reliquos se agnovisse glorietur: sed causas eorum quae in hoc sunt mundo, quas nos non scimus, ut puta numerum capillorum capitis sui, et de his qui quotidie capiuntur passeres, et de reliquis non provisis a nobis, diligenter exquirens, et a Patre discens annuntiet nobis, ut ei de majoribus quoque credamus. Si autem ea quae in manibus sunt, et ante pedes, et in oculis, et terrenis, et praecipue dispositionem capillorum capitis sui, nondum sciunt ii qui sunt perfecti, quemadmodum eis de spiritalibus, et supercoelestibus, et de his quae super Deum vana persuasione confirmant, credemus? Et tanta quidem de numeris et de nominibus, et de syllabis, et quaestionibus eorum quae sunt super nos, et de eo quod improprie exponant parabolas, a nobis sit dictum, quandoquidem a te plura dici possint.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0984a9f06cf204dcb9a45287a65746927656c8265655c891b24ed5967077c5db",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem quis amans contentionem, contradictor fuerit his quae a nobis dicta sunt, et his quae ab Apostolo relata sunt, quoniam ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus, putet se non ex parte, sed universaliter universam cepisse eorum quae sunt agnitionem, Valentinus aliquis exsistens, aut Ptolemaeus, aut Basilides, vel aliquis eorum qui altitudines Dei exquisisse se dicunt; non in ea quae invisibilia sunt, vel quae ostendi non possunt, cum inani jactantia decorans semetipsum, plus quam reliquos se agnovisse glorietur: sed causas eorum quae in hoc sunt mundo, quas nos non scimus, ut puta numerum capillorum capitis sui, et de his qui quotidie capiuntur passeres, et de reliquis non provisis a nobis, diligenter exquirens, et a Patre discens annuntiet nobis, ut ei de majoribus quoque credamus. Si autem ea quae in manibus sunt, et ante pedes, et in oculis, et terrenis, et praecipue dispositionem capillorum capitis sui, nondum sciunt ii qui sunt perfecti, quemadmodum eis de spiritalibus, et supercoelestibus, et de his quae super Deum vana persuasione confirmant, credemus? Et tanta quidem de numeris et de nominibus, et de syllabis, et quaestionibus eorum quae sunt super nos, et de eo quod improprie exponant parabolas, a nobis sit dictum, quandoquidem a te plura dici possint.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d1a094504a8a7faf30a921c8f98131462f87e8849e7c5cab82713fc8fa4659a0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 28장 9절 전체이다. 앞서 제시한 머리털과 참새의 수를 다시 예로 들어 모든 것을 안다는 주장을 검토한다.",
          "고린도전서 13:9의 부분적으로 알고 예언한다는 인용과, 자신은 전체를 안다고 생각하는 상대의 주장을 구별했다. 358쪽 각주 1이 접속사 보충을 제안하는 putet는 앞 조건절에 이어서 읽었다.",
          "et terrenis는 인쇄된 격 형태를 유지하며 땅의 것들로 옮겼다. 하나님의 위에 있는 것들이라는 super Deum도 보존했다. 각주 3은 이 독법과 다른 판본의 ad Deum을 비교한다.",
          "끝의 그대는 a te에 해당하는 단수 독자 호칭이다. 이 절까지가 통상 28장 전체이며, 다음 Harvey 44장에서 다른 논박으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b4e0999e8fc6c071978b7b0dde5a43b88c4cd1b25129eb9271388ed90a360e59",
              "sha256:b34eeee9bcd47132b2810cd0113fe86b23541e322d1d99e67b7da8650acd7c01"
            ],
            "text": "누군가 다투기를 좋아하여, 우리가 한 말과 사도가 한 말, 곧 “우리는 부분적으로 알고 부분적으로 예언한다”는 말에 반대하며, 일부가 아니라 존재하는 모든 것에 관한 지식을 온전히 얻었다고 생각한다고 하자. 발렌티노스나 프톨레마이오스나 바실리데스, 또는 하나님의 깊은 것들을 탐구했다고 말하는 이들 가운데 누군가 말이다. 그런 자는 헛된 자랑으로 자신을 꾸미며, 보이지 않는 것들이나 보여 줄 수 없는 것들에 관해 다른 이들보다 더 많이 안다고 자랑하지 말라. 그보다는 이 세상에 있는 것들의 원인 가운데 우리가 모르는 것들, 이를테면 자기 머리에 난 머리털의 수와 날마다 잡히는 참새들에 관한 것, 그 밖에 우리가 미처 살펴보지 못한 것들을 부지런히 탐구하고 아버지에게서 배워 우리에게 알려 주라. 그래야 더 큰 일에 관해서도 그를 믿을 수 있을 것이다. 완전하다는 자들이 자기 손에 있는 것과 발 앞에 있는 것, 눈앞에 있는 것, 땅의 것들, 특히 자기 머리털의 질서도 아직 알지 못한다면, 영적인 것과 하늘 위의 것, 헛된 확신으로 하나님 위에 있다고 단언하는 것들에 관해 우리가 어떻게 그들을 믿겠는가? 수와 이름, 음절, 우리의 능력을 넘어서는 물음들, 그들이 비유를 부적절하게 풀이하는 일에 관해서는 이만큼 말해 두겠다. 그대가 더 많은 것을 말할 수 있을 것이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0984a9f06cf204dcb9a45287a65746927656c8265655c891b24ed5967077c5db"
        ],
        "text": "누군가 다투기를 좋아하여, 우리가 한 말과 사도가 한 말, 곧 “우리는 부분적으로 알고 부분적으로 예언한다”는 말에 반대하며, 일부가 아니라 존재하는 모든 것에 관한 지식을 온전히 얻었다고 생각한다고 하자. 발렌티노스나 프톨레마이오스나 바실리데스, 또는 하나님의 깊은 것들을 탐구했다고 말하는 이들 가운데 누군가 말이다. 그런 자는 헛된 자랑으로 자신을 꾸미며, 보이지 않는 것들이나 보여 줄 수 없는 것들에 관해 다른 이들보다 더 많이 안다고 자랑하지 말라. 그보다는 이 세상에 있는 것들의 원인 가운데 우리가 모르는 것들, 이를테면 자기 머리에 난 머리털의 수와 날마다 잡히는 참새들에 관한 것, 그 밖에 우리가 미처 살펴보지 못한 것들을 부지런히 탐구하고 아버지에게서 배워 우리에게 알려 주라. 그래야 더 큰 일에 관해서도 그를 믿을 수 있을 것이다. 완전하다는 자들이 자기 손에 있는 것과 발 앞에 있는 것, 눈앞에 있는 것, 땅의 것들, 특히 자기 머리털의 질서도 아직 알지 못한다면, 영적인 것과 하늘 위의 것, 헛된 확신으로 하나님 위에 있다고 단언하는 것들에 관해 우리가 어떻게 그들을 믿겠는가? 수와 이름, 음절, 우리의 능력을 넘어서는 물음들, 그들이 비유를 부적절하게 풀이하는 일에 관해서는 이만큼 말해 두겠다. 그대가 더 많은 것을 말할 수 있을 것이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d3d3125c060dda4e35cdd990023f1c18ecb489f3512101941c993e506e5ae71f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
      },
      "work_location": "2.h43.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-43:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0528cdf1709553d0425561fb20c0511daf880cef346ab58da987914cb8d0762c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:38ade1e83ca5e1152d666ab2fe8b91e459c4fca112df1028f71923bb2a7689e1",
            "sha256:9b133a95390cc1475fc37dc6a122fb9fe56306aab319ea4783d0422f70e0cd24",
            "sha256:fa0c7d968f6042ff5f3e89a7f5f10bf313a01f9832d7a7f93a6364935941a20e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d541b1c2f9596d38779b28f40932600aaf7294378f3b15c8d7e034d0a50e4439"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0fd8e0ec6dcc9780a625ddd5e54830d58aabbdbd46932650754c18dab524db31"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 44장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              358,
              359,
              360
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 44장 1절이며, 통상 29장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f3aa87ccaa8319108388fe311f99931ef72d6a3241ba2d42d03388a6c0b704f4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0528cdf1709553d0425561fb20c0511daf880cef346ab58da987914cb8d0762c",
            "source_revision_id": "sha256:d541b1c2f9596d38779b28f40932600aaf7294378f3b15c8d7e034d0a50e4439",
            "translation_revision_id": "sha256:0fd8e0ec6dcc9780a625ddd5e54830d58aabbdbd46932650754c18dab524db31"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7f0ba49cdfe2e717f07bcec181c680f63848c19128cad03307ed35b12a759fb4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0528cdf1709553d0425561fb20c0511daf880cef346ab58da987914cb8d0762c",
            "source_revision_id": "sha256:d541b1c2f9596d38779b28f40932600aaf7294378f3b15c8d7e034d0a50e4439",
            "translation_revision_id": "sha256:0fd8e0ec6dcc9780a625ddd5e54830d58aabbdbd46932650754c18dab524db31"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f3aa87ccaa8319108388fe311f99931ef72d6a3241ba2d42d03388a6c0b704f4",
          "sha256:7f0ba49cdfe2e717f07bcec181c680f63848c19128cad03307ed35b12a759fb4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              358,
              359,
              360
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_text": "Demiurgum",
            "assigned_to_page": 358,
            "printed_pages": [
              358,
              359
            ],
            "printed_parts": [
              "Demiur-",
              "gum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "evidence": "358 note 7; 359 note 1",
            "explanation": "혼을 벗는 이들, 지성적인 영, 신부들, 혼적인 창조자와 혼적인 쉼이라는 상대의 분류를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              358,
              359
            ],
            "printed_terms": [
              "exspoliatos animas",
              "spiritus intellectuales",
              "sponsas",
              "animalem",
              "psychice"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_pneumatic_psychic_terms"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "구원자의 떠남으로 옮겨 인쇄 독법을 보존한다. Billius의 descensio와 Harvey의 대안은 대조 항목으로 구별한다.",
            "printed_page": 359,
            "printed_text": "discessio Salvatoris",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "Si autem animae perire inciperent nisi justae fuissent",
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "관계절과 중복된 서술어가 엉킨 구문에서 Grabe의 짧은 교정안을 채택했다. Harvey의 대안은 각주에 별도로 제시되어 있다.",
            "printed_page": 359,
            "printed_text": "Si autem animae quae periturae essent inciperent nisi justae fuissent",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Grabe, as quoted in Harvey note 4",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "adopted_text": "incorruptelam",
            "evidence": "359 note 5 and bracketed correction on 360",
            "explanation": "혼과 함께 썩지 않음으로 들어갈 몸이라는 문맥에 따라 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 360,
            "printed_text": "corruptelam [l. incorruptelam]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 44장 1절이며, 통상 29장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c74008583dbdeac2edf9ad5058aa4d59867ee64924ea6a430f42a3464cc3af3a",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n563.jpg",
            "page_key": "1:358",
            "printed_page": 358,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:38ade1e83ca5e1152d666ab2fe8b91e459c4fca112df1028f71923bb2a7689e1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Revertamur autem nos ad reliqua quae sunt eorum argumentationis. In consummatione enim dicentes ipsorum Matrem intra Pleroma regredi, et recipere sponsum suum Salvatorem; se autem quoniam spiritales esse dicunt, exspoliatos animas, et spiritus intellectuales factos, sponsas futuros spiritalium angelorum: Demiurgum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "90ee063ced00f313e6d7a96f1cb9a6ebc8216071c6f981a05fbb419a4b03bd2b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n564.jpg",
            "page_key": "1:359",
            "printed_page": 359,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9b133a95390cc1475fc37dc6a122fb9fe56306aab319ea4783d0422f70e0cd24",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem, quoniam animalem dicunt, in Matris locum cessurum: justorum autem animas requiescere in medietatis loco psychice: dicentes similia ad similia congregari, spiritalia ad spiritalia, materialia autem in materialibus perseverare, contraria sibi diffiniunt, animas jam non propter substantiam in medietatem ad similia dicentes succedere, sed propter operationem, justorum quidem dicentes illuc succedere, impiorum autem remanere in igne. Si enim propter substantiam omnes succedunt animae in refrigerium, et medietatis sunt omnes secundum quod sunt animae, cum sint ejusdem substantiae, et superfluum est credere, superflua autem et discessio Salvatoris. Si autem propter justitiam, jam non propter id quod sint animae, sed quoniam sunt justae. Si autem animae perire inciperent nisi justae fuissent, justitia potens est salvare et corpora; quid utique non salvabit, quae et ipsa participaverunt justitiae? Si enim natura et substantia salvat, omnes salvabuntur animae; si autem justitia et fides, quare non salvet ea quae similiter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "caf979a501524533dbcf4de0ffa90f60036ff061f609666a8707253c16d5d982",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n565.jpg",
            "page_key": "1:360",
            "printed_page": 360,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fa0c7d968f6042ff5f3e89a7f5f10bf313a01f9832d7a7f93a6364935941a20e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cum animabus in incorruptelam cedere incipiunt corpora? Aut enim impotens, aut injusta apparebit in hujusmodi justitia, si quaedam quidem salvat propter suam participationem, quaedam autem non.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d541b1c2f9596d38779b28f40932600aaf7294378f3b15c8d7e034d0a50e4439",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Revertamur autem nos ad reliqua quae sunt eorum argumentationis. In consummatione enim dicentes ipsorum Matrem intra Pleroma regredi, et recipere sponsum suum Salvatorem; se autem quoniam spiritales esse dicunt, exspoliatos animas, et spiritus intellectuales factos, sponsas futuros spiritalium angelorum: Demiurgum autem, quoniam animalem dicunt, in Matris locum cessurum: justorum autem animas requiescere in medietatis loco psychice: dicentes similia ad similia congregari, spiritalia ad spiritalia, materialia autem in materialibus perseverare, contraria sibi diffiniunt, animas jam non propter substantiam in medietatem ad similia dicentes succedere, sed propter operationem, justorum quidem dicentes illuc succedere, impiorum autem remanere in igne. Si enim propter substantiam omnes succedunt animae in refrigerium, et medietatis sunt omnes secundum quod sunt animae, cum sint ejusdem substantiae, et superfluum est credere, superflua autem et discessio Salvatoris. Si autem propter justitiam, jam non propter id quod sint animae, sed quoniam sunt justae. Si autem animae perire inciperent nisi justae fuissent, justitia potens est salvare et corpora; quid utique non salvabit, quae et ipsa participaverunt justitiae? Si enim natura et substantia salvat, omnes salvabuntur animae; si autem justitia et fides, quare non salvet ea quae similiter cum animabus in incorruptelam cedere incipiunt corpora? Aut enim impotens, aut injusta apparebit in hujusmodi justitia, si quaedam quidem salvat propter suam participationem, quaedam autem non.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7e307621ee0cf1917836c99952b7b6d03a06f6cf90a4879a64863df195777364",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 29장 1절이다. 플레로마에 들어갈 존재들과 중간 영역에 머물 혼, 불에 남을 물질에 관한 상대 집단의 주장을 먼저 제시한다.",
          "혼을 벗고 지성적인 영이 되어 천사들의 신부가 된다는 서술에서 sponsas의 여성형을 신부로 옮겼다. 의로운 혼이 쉰다는 psychice는 혼적인 상태로라는 뜻으로 읽었다.",
          "구원자가 떠나는 일이라는 discessio를 인쇄대로 보존했다. 359쪽 각주 3은 내려옴을 가리키는 Billius의 descensio와 Harvey의 다른 복원 가능성을 검토한다.",
          "359쪽의 quae periturae essent inciperent는 같은 쪽 각주 4가 인용한 Grabe의 perire inciperent로 교정했다. 원래 독법과 채택 책임을 기록했으며, 혼이 의롭지 않았다면 멸망했을 것이라는 조건 관계로 옮겼다.",
          "360쪽의 corruptelam [l. incorruptelam]에서는 썩지 않음을 뜻하는 교정을 채택했다. 359쪽 각주 5도 이 독법을 뒷받침한다. 본성과 실체, 의와 믿음이라는 두 구원 근거를 비교하는 논증을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:38ade1e83ca5e1152d666ab2fe8b91e459c4fca112df1028f71923bb2a7689e1",
              "sha256:9b133a95390cc1475fc37dc6a122fb9fe56306aab319ea4783d0422f70e0cd24",
              "sha256:fa0c7d968f6042ff5f3e89a7f5f10bf313a01f9832d7a7f93a6364935941a20e"
            ],
            "text": "이제 그들의 논설에서 남은 부분으로 돌아가자. 그들은 완성의 때에 자기들의 어머니가 플레로마 안으로 돌아가 구원자를 자기 신랑으로 맞이한다고 말한다. 자신들은 영적인 존재라고 하므로, 혼을 벗고 지성적인 영이 되어 영적인 천사들의 신부가 될 것이라고 한다. 데미우르고스는 혼적이라고 부르므로 어머니의 자리로 옮겨 갈 것이라고 하며, 의로운 이들의 혼은 중간 영역에서 혼적인 상태로 쉰다고 한다. 그들은 같은 것끼리 모인다고, 영적인 것은 영적인 것에게 가고 물질적인 것은 물질적인 것들 가운데 머문다고 말하면서도, 자기 말과 모순되는 주장을 한다. 혼들이 이제 실체 때문이 아니라 행위 때문에 같은 것들이 있는 중간 영역으로 옮겨 간다고 하기 때문이다. 의로운 이들의 혼은 그곳으로 가고 불경한 이들의 혼은 불 속에 머문다는 것이다. 만일 실체 때문에 모든 혼이 쉼에 들어가고, 동일한 실체를 지녔으므로 혼이라는 이유만으로 모두 중간 영역에 속한다면, 믿는 일은 쓸모없고 구원자가 떠나는 일도 쓸모없게 된다. 그러나 의로움 때문이라면, 이제 혼이라는 이유 때문이 아니라 의롭기 때문이다. 그런데 혼들이 의롭지 않았다면 멸망했을 것이라고 한다면, 의는 몸도 구원할 수 있다. 몸들 역시 의에 참여했는데, 어찌 구원하지 않겠는가? 본성과 실체가 구원한다면 모든 혼이 구원받을 것이다. 그러나 의와 믿음이 구원한다면, 혼들과 마찬가지로 썩지 않음에 들어가게 될 몸들을 왜 구원하지 않겠는가? 의가 자신에게 참여했다는 이유로 어떤 것들은 구원하면서 어떤 것들은 구원하지 않는다면, 이런 경우 의는 무능하거나 불의하게 보일 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d541b1c2f9596d38779b28f40932600aaf7294378f3b15c8d7e034d0a50e4439"
        ],
        "text": "이제 그들의 논설에서 남은 부분으로 돌아가자. 그들은 완성의 때에 자기들의 어머니가 플레로마 안으로 돌아가 구원자를 자기 신랑으로 맞이한다고 말한다. 자신들은 영적인 존재라고 하므로, 혼을 벗고 지성적인 영이 되어 영적인 천사들의 신부가 될 것이라고 한다. 데미우르고스는 혼적이라고 부르므로 어머니의 자리로 옮겨 갈 것이라고 하며, 의로운 이들의 혼은 중간 영역에서 혼적인 상태로 쉰다고 한다. 그들은 같은 것끼리 모인다고, 영적인 것은 영적인 것에게 가고 물질적인 것은 물질적인 것들 가운데 머문다고 말하면서도, 자기 말과 모순되는 주장을 한다. 혼들이 이제 실체 때문이 아니라 행위 때문에 같은 것들이 있는 중간 영역으로 옮겨 간다고 하기 때문이다. 의로운 이들의 혼은 그곳으로 가고 불경한 이들의 혼은 불 속에 머문다는 것이다. 만일 실체 때문에 모든 혼이 쉼에 들어가고, 동일한 실체를 지녔으므로 혼이라는 이유만으로 모두 중간 영역에 속한다면, 믿는 일은 쓸모없고 구원자가 떠나는 일도 쓸모없게 된다. 그러나 의로움 때문이라면, 이제 혼이라는 이유 때문이 아니라 의롭기 때문이다. 그런데 혼들이 의롭지 않았다면 멸망했을 것이라고 한다면, 의는 몸도 구원할 수 있다. 몸들 역시 의에 참여했는데, 어찌 구원하지 않겠는가? 본성과 실체가 구원한다면 모든 혼이 구원받을 것이다. 그러나 의와 믿음이 구원한다면, 혼들과 마찬가지로 썩지 않음에 들어가게 될 몸들을 왜 구원하지 않겠는가? 의가 자신에게 참여했다는 이유로 어떤 것들은 구원하면서 어떤 것들은 구원하지 않는다면, 이런 경우 의는 무능하거나 불의하게 보일 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0fd8e0ec6dcc9780a625ddd5e54830d58aabbdbd46932650754c18dab524db31",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "work_location": "2.h44.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0e4659ddecbed21db46e4b6900359fbde111e4ed6b735e4d8740dbe20bab879f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:efb7d7d016445a2803a075475f8dcb333ea7cb2a5c6e478b488c4b1686e77d84"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:34626f347e1489ab0bd2ab0bac1736efca01b4acbde69bbacdef695fd6113ef3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c585e9f150bc7c825a5fb1bf3cebba051f10aae34c55e7fc1b9f1e7acc5b1592"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 44장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 44장 2절이며, 통상 29장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d802790f3191dac6658da2cba556cc5f97566ad0960edffbf9ea8415d2ec4f70",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e4659ddecbed21db46e4b6900359fbde111e4ed6b735e4d8740dbe20bab879f",
            "source_revision_id": "sha256:34626f347e1489ab0bd2ab0bac1736efca01b4acbde69bbacdef695fd6113ef3",
            "translation_revision_id": "sha256:c585e9f150bc7c825a5fb1bf3cebba051f10aae34c55e7fc1b9f1e7acc5b1592"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b394fb60b26ad2623e585d0dc7051dbf9c54a71553cad6db97e9e0868c258bd5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e4659ddecbed21db46e4b6900359fbde111e4ed6b735e4d8740dbe20bab879f",
            "source_revision_id": "sha256:34626f347e1489ab0bd2ab0bac1736efca01b4acbde69bbacdef695fd6113ef3",
            "translation_revision_id": "sha256:c585e9f150bc7c825a5fb1bf3cebba051f10aae34c55e7fc1b9f1e7acc5b1592"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d802790f3191dac6658da2cba556cc5f97566ad0960edffbf9ea8415d2ec4f70",
          "sha256:b394fb60b26ad2623e585d0dc7051dbf9c54a71553cad6db97e9e0868c258bd5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h44-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_reading": "universe",
            "explanation": "복수형 universae의 인쇄 형태를 확인했다.",
            "printed_page": 360,
            "printed_reading": "universae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "transcription_correction"
          },
          {
            "explanation": "라틴어 Deus enim과 melior 사이에 실린 그리스어 대조문을 별도로 보존한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 360,
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Lequien. ii. 422. Halloix. v. Iren.",
            "printed_text": "Φύσεως κρείττων ὁ Θεὸς, καὶ παρ᾽ αὐτῷ τὸ θέλειν, ὅτι ἀγαθός ἐστι· καὶ τὸ δύνασθαι, ὅτι δυνατός· καὶ τὸ ἐπιτελέσαι, ὅτι εὔπορος...",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "원하심, 능력, 완수하심과 선하심, 능하심, 풍성함·완전함의 각각의 이유를 연결한다.",
            "printed_page": 360,
            "printed_terms": [
              "velle",
              "posse",
              "perficere"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_divine_abilities"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 44장 2절이며, 통상 29장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "caf979a501524533dbcf4de0ffa90f60036ff061f609666a8707253c16d5d982",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n565.jpg",
            "page_key": "1:360",
            "printed_page": 360,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:efb7d7d016445a2803a075475f8dcb333ea7cb2a5c6e478b488c4b1686e77d84",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia enim in corporibus perficiuntur ea quae sunt justitiae, manifestum est. Aut universae itaque animae necessarie succedent in medietatis locum, et Judicium nusquam; aut et corpora, quae participaverunt justitiae, cum animabus quae similiter participaverunt, obtinebunt refrigerii locum, siquidem potens est justitia illuc transducere ea quae participaverunt ei; et verus, et firmus emerget de resurrectione corporum sermo, quem quidem credimus nos: quoniam et mortalia corpora nostra custodientia justitiam resuscitans Deus, incorrupta et immortalia faciet. Deus enim melior est quam natura, habens apud semetipsum velle, quoniam bonus est: et posse, quoniam potens est: et perficere, quoniam dives et perfectus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:34626f347e1489ab0bd2ab0bac1736efca01b4acbde69bbacdef695fd6113ef3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quia enim in corporibus perficiuntur ea quae sunt justitiae, manifestum est. Aut universae itaque animae necessarie succedent in medietatis locum, et Judicium nusquam; aut et corpora, quae participaverunt justitiae, cum animabus quae similiter participaverunt, obtinebunt refrigerii locum, siquidem potens est justitia illuc transducere ea quae participaverunt ei; et verus, et firmus emerget de resurrectione corporum sermo, quem quidem credimus nos: quoniam et mortalia corpora nostra custodientia justitiam resuscitans Deus, incorrupta et immortalia faciet. Deus enim melior est quam natura, habens apud semetipsum velle, quoniam bonus est: et posse, quoniam potens est: et perficere, quoniam dives et perfectus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "61817b9c57233351a4d2ba105e8300d97957fb18721cc2debb103258f3828a8a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 29장 2절이다. 모든 혼이 필연적으로 구원되는 경우와, 의에 참여한 몸과 혼이 함께 쉼에 이르는 경우를 나누어 논한다.",
          "하나님이 죽을 몸을 다시 일으켜 썩지 않고 죽지 않게 하신다는 저자의 부활 진술을 보존했다. incorrupta와 immortalia를 각각 옮겼다.",
          "360쪽에서 Deus enim과 melior 사이에 실린 그리스어 병렬문은 별도로 보존했다. 인쇄 출처는 Joh. Damasc. Parall. Lequien. ii. 422. Halloix. v. Iren.이다.",
          "본성보다 뛰어나신 하나님이라는 비교를 몸의 본성과 부활의 문맥에 연결했다. 원하심, 능력, 완수하심은 각각 선하심, 능하심, 풍성함과 완전함을 이유로 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:efb7d7d016445a2803a075475f8dcb333ea7cb2a5c6e478b488c4b1686e77d84"
            ],
            "text": "의에 속한 일들이 몸 안에서 이루어진다는 것은 분명하다. 그러므로 모든 혼이 필연적으로 중간 영역에 들어가고 심판이 전혀 없게 되든지, 아니면 의에 참여한 몸들도 마찬가지로 참여한 혼들과 함께 쉼의 자리를 얻든지 할 것이다. 의가 자신에게 참여한 것들을 그곳으로 데려갈 능력이 있다면 말이다. 우리가 믿는 몸의 부활에 관한 가르침은 참되고 확고하게 드러날 것이다. 하나님이 의를 지켜 온 우리의 죽을 몸을 다시 일으켜 썩지 않고 죽지 않게 하실 것이기 때문이다. 하나님은 본성보다 뛰어나시며, 선하시므로 스스로 뜻하시고, 능하시므로 하실 수 있으며, 풍성하고 완전하시므로 끝까지 이루신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:34626f347e1489ab0bd2ab0bac1736efca01b4acbde69bbacdef695fd6113ef3"
        ],
        "text": "의에 속한 일들이 몸 안에서 이루어진다는 것은 분명하다. 그러므로 모든 혼이 필연적으로 중간 영역에 들어가고 심판이 전혀 없게 되든지, 아니면 의에 참여한 몸들도 마찬가지로 참여한 혼들과 함께 쉼의 자리를 얻든지 할 것이다. 의가 자신에게 참여한 것들을 그곳으로 데려갈 능력이 있다면 말이다. 우리가 믿는 몸의 부활에 관한 가르침은 참되고 확고하게 드러날 것이다. 하나님이 의를 지켜 온 우리의 죽을 몸을 다시 일으켜 썩지 않고 죽지 않게 하실 것이기 때문이다. 하나님은 본성보다 뛰어나시며, 선하시므로 스스로 뜻하시고, 능하시므로 하실 수 있으며, 풍성하고 완전하시므로 끝까지 이루신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c585e9f150bc7c825a5fb1bf3cebba051f10aae34c55e7fc1b9f1e7acc5b1592",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "work_location": "2.h44.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-44:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f817ed17ac3f236694b0290d6b2ccac7b96600a7749f37a1453c31025e0337ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:530da2cc75f77ce7a759be941b9934139b75f7e1997c3f6f0dd31b970d468c1c",
            "sha256:9aa7439905bcc301a2988090f4b60d2a90474a15abfc7dc297fd16be8ffc25f2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:070a52ab821fde78790a7f327325c859f9f1f057b6045a0a4a20ef841a5fb2a5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0d69fe46e952c120df3955f6d05d998e96cf962a23a1321e28974eb421358361"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 45장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h45",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h45",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360,
              361
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 45장 전체이며, 통상 29장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:22f13741ab6935f439981d932c54b184f9737226c6e55c4351772db33b6aeef8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f817ed17ac3f236694b0290d6b2ccac7b96600a7749f37a1453c31025e0337ce",
            "source_revision_id": "sha256:070a52ab821fde78790a7f327325c859f9f1f057b6045a0a4a20ef841a5fb2a5",
            "translation_revision_id": "sha256:0d69fe46e952c120df3955f6d05d998e96cf962a23a1321e28974eb421358361"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:bf49332771a1e52dede7acad1cd678a8e7dc07eb9513937c448ad87d481f5797",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f817ed17ac3f236694b0290d6b2ccac7b96600a7749f37a1453c31025e0337ce",
            "source_revision_id": "sha256:070a52ab821fde78790a7f327325c859f9f1f057b6045a0a4a20ef841a5fb2a5",
            "translation_revision_id": "sha256:0d69fe46e952c120df3955f6d05d998e96cf962a23a1321e28974eb421358361"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:22f13741ab6935f439981d932c54b184f9737226c6e55c4351772db33b6aeef8",
          "sha256:bf49332771a1e52dede7acad1cd678a8e7dc07eb9513937c448ad87d481f5797"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h45",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103229.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360,
              361
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "충동에서라는 독법을 유지한다. 각주는 돌아섬을 가리키는 앞 대목과 비교하고, 이곳에서는 ὁρμῆς를 선호한다.",
            "printed_page": 360,
            "printed_text": "de impetu",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_psychic_origin_term"
          },
          {
            "evidence": "360 note 3 continued on 361",
            "explanation": "성·수의 불일치를 보존하고, 어머니가 낳은 영적인 것들이 플레로마에 들어가는 경우를 가정하는 구문으로 읽었다. 각주의 그리스어 및 라틴어 복원 제안은 대조 항목이다.",
            "printed_pages": [
              360,
              361
            ],
            "printed_text": "Si igitur illa quod enixa est, omni modo intra Pleroma ingrediuntur, quoniam spiritale est",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_agreement"
          },
          {
            "adopted_text": "ingrediuntur",
            "assigned_to_page": 360,
            "printed_pages": [
              360,
              361
            ],
            "printed_parts": [
              "ingredi-",
              "untur"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "evidence": "notes 2 and 3",
            "explanation": "일부 사본에서 빠지는 두 낱말을 인쇄대로 유지했다.",
            "printed_page": 361,
            "printed_texts": [
              "mens",
              "materia"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_readings"
          },
          {
            "explanation": "인간의 사고 활동을 혼의 움직임과 작용으로 설명하는 저자의 논증을 구별한다.",
            "printed_page": 361,
            "printed_text": "Sensus enim hominis, mens, et cogitatio, et intentio mentis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_anthropological_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 45장 전체이며, 통상 29장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "caf979a501524533dbcf4de0ffa90f60036ff061f609666a8707253c16d5d982",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n565.jpg",
            "page_key": "1:360",
            "printed_page": 360,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:530da2cc75f77ce7a759be941b9934139b75f7e1997c3f6f0dd31b970d468c1c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hi autem secundum omnia contraria sibi dicunt, non omnes animas in medietatem succedere definientes, sed solas quae sint justorum. Naturaliter enim et secundum substantiam emissa esse tria genera dicunt a Matre: primum quod quidem sit de aporia, et taedio, et timore, quod est materia: alterum autem de impetu, quod est animale: quod autem enixa est secundum visionem eorum qui circa Christum sunt angeli, quod est spiritale. Si igitur illa quod enixa est, omni modo intra Pleroma ingrediuntur,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a2ec5a1f80e64a52c5d03716e9ec3361fd9e550fb2680b0d7f9619b10c4c9290",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n566.jpg",
            "page_key": "1:361",
            "printed_page": 361,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9aa7439905bcc301a2988090f4b60d2a90474a15abfc7dc297fd16be8ffc25f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam spiritale est, quod autem est materiale, residet deorsum, quoniam est materiale, et exardescente eo qui inest ei igne, consumetur in totum: animale quare non totum in medietatis locum cedet, in quem et Demiurgum mittunt? Quid autem est illud quod cedet eorum intra Pleroma? Animas enim in medietatem perseverare dicunt: corpora autem, quoniam materialem habent substantiam, in materiam resoluta ardere ab eo qui in ea est ignis; corpore autem ipsorum corrupto, et anima remanente in medietate, nihil jam relinquetur ex homine quod intra Pleroma cedat. Sensus enim hominis, mens, et cogitatio, et intentio mentis, et ea quae sunt hujusmodi, non aliud quid praeter animam sunt; sed ipsius animae motus, et operationes, nullam sine anima habentes substantiam. Quid ergo adhuc erit eorum quod succedit in Pleroma? Et ipsi enim, in quantum quidem animae sunt, remanent in medietate; in quantum autem corpus, cum reliqua materia ardebunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:070a52ab821fde78790a7f327325c859f9f1f057b6045a0a4a20ef841a5fb2a5",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Hi autem secundum omnia contraria sibi dicunt, non omnes animas in medietatem succedere definientes, sed solas quae sint justorum. Naturaliter enim et secundum substantiam emissa esse tria genera dicunt a Matre: primum quod quidem sit de aporia, et taedio, et timore, quod est materia: alterum autem de impetu, quod est animale: quod autem enixa est secundum visionem eorum qui circa Christum sunt angeli, quod est spiritale. Si igitur illa quod enixa est, omni modo intra Pleroma ingrediuntur, quoniam spiritale est, quod autem est materiale, residet deorsum, quoniam est materiale, et exardescente eo qui inest ei igne, consumetur in totum: animale quare non totum in medietatis locum cedet, in quem et Demiurgum mittunt? Quid autem est illud quod cedet eorum intra Pleroma? Animas enim in medietatem perseverare dicunt: corpora autem, quoniam materialem habent substantiam, in materiam resoluta ardere ab eo qui in ea est ignis; corpore autem ipsorum corrupto, et anima remanente in medietate, nihil jam relinquetur ex homine quod intra Pleroma cedat. Sensus enim hominis, mens, et cogitatio, et intentio mentis, et ea quae sunt hujusmodi, non aliud quid praeter animam sunt; sed ipsius animae motus, et operationes, nullam sine anima habentes substantiam. Quid ergo adhuc erit eorum quod succedit in Pleroma? Et ipsi enim, in quantum quidem animae sunt, remanent in medietate; in quantum autem corpus, cum reliqua materia ardebunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "196049a989ad0545e9aa7d7bfd153bb32c33b4f4e785aa1d426785f48c6464d0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 45장 전체는 통상 29장 3절이다. 물질적·혼적·영적 세 부류의 기원과 최종 위치를 상대의 주장에 따라 검토한다.",
          "혼적인 것이 충동에서 나왔다는 de impetu를 보존했다. 360쪽 각주 2는 돌아섬을 말하는 앞 대목과 비교하면서 이곳에서는 ὁρμῆς를 선호한다.",
          "illa quod ... ingrediuntur ... spiritale est의 성·수 불일치는 인쇄대로 유지했다. 어머니가 낳은 영적인 것들이 플레로마에 들어간다는 조건으로 풀었으며, 360-361쪽 각주 3의 복원 논의를 대조 항목으로 남겼다.",
          "361쪽의 mens와 materia는 인쇄대로 보존했다. 같은 쪽 각주 2와 3은 일부 사본에서 이 낱말들이 빠지는 것을 기록한다.",
          "사고 능력과 지성, 생각과 지성의 지향을 혼의 움직임과 작용으로 설명하는 대목은 이레네우스의 인간 이해에 속한다. 여기까지가 통상 29장 전체이며, 다음 Harvey 46장부터 창조자의 활동과 상대의 주장을 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:530da2cc75f77ce7a759be941b9934139b75f7e1997c3f6f0dd31b970d468c1c",
              "sha256:9aa7439905bcc301a2988090f4b60d2a90474a15abfc7dc297fd16be8ffc25f2"
            ],
            "text": "그들은 모든 혼이 중간 영역으로 들어가는 것이 아니라 의로운 이들의 혼만 들어간다고 정하면서, 모든 면에서 자기 말과 모순되는 말을 한다. 그들의 말에 따르면 본성과 실체에 따라 세 부류가 어머니에게서 발출되었다. 첫째는 당혹함과 괴로움과 두려움에서 나왔으며, 이것은 물질이다. 둘째는 충동에서 나왔으며, 이것은 혼적인 것이다. 그리스도 둘레에 있는 천사들을 보고 그 어머니가 낳은 것은 영적인 것이다. 그러므로 그 어머니가 낳은 것들이 영적이라는 이유로 반드시 플레로마 안으로 들어가고, 물질적인 것은 물질적이라는 이유로 아래에 머물다가 그 안에 있는 불이 타오르면 전부 타 버린다면, 혼적인 것은 왜 전부 중간 영역으로 가지 않는가? 그들이 데미우르고스도 보내는 그곳으로 말이다. 그렇다면 그들에게서 플레로마 안으로 들어갈 것은 무엇인가? 그들은 혼은 중간 영역에 계속 머문다고 하고, 몸은 물질적 실체를 지녔으므로 물질로 풀어져 그 안에 있는 불에 타 버린다고 한다. 그들의 몸은 소멸하고 혼은 중간 영역에 머문다면, 인간에게서 플레로마 안으로 들어갈 것은 이제 아무것도 남지 않을 것이다. 인간의 사고 능력과 지성, 생각과 지성의 지향, 그와 같은 것들은 혼 이외의 다른 어떤 것이 아니기 때문이다. 이것들은 혼 자체의 움직임과 작용이며, 혼을 떠나서는 아무 실체도 지니지 않는다. 그렇다면 그들에게서 플레로마 안으로 들어갈 무엇이 더 있겠는가? 그들 자신도 혼인 한에서는 중간 영역에 머물고, 몸인 한에서는 나머지 물질과 함께 타 버릴 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:070a52ab821fde78790a7f327325c859f9f1f057b6045a0a4a20ef841a5fb2a5"
        ],
        "text": "그들은 모든 혼이 중간 영역으로 들어가는 것이 아니라 의로운 이들의 혼만 들어간다고 정하면서, 모든 면에서 자기 말과 모순되는 말을 한다. 그들의 말에 따르면 본성과 실체에 따라 세 부류가 어머니에게서 발출되었다. 첫째는 당혹함과 괴로움과 두려움에서 나왔으며, 이것은 물질이다. 둘째는 충동에서 나왔으며, 이것은 혼적인 것이다. 그리스도 둘레에 있는 천사들을 보고 그 어머니가 낳은 것은 영적인 것이다. 그러므로 그 어머니가 낳은 것들이 영적이라는 이유로 반드시 플레로마 안으로 들어가고, 물질적인 것은 물질적이라는 이유로 아래에 머물다가 그 안에 있는 불이 타오르면 전부 타 버린다면, 혼적인 것은 왜 전부 중간 영역으로 가지 않는가? 그들이 데미우르고스도 보내는 그곳으로 말이다. 그렇다면 그들에게서 플레로마 안으로 들어갈 것은 무엇인가? 그들은 혼은 중간 영역에 계속 머문다고 하고, 몸은 물질적 실체를 지녔으므로 물질로 풀어져 그 안에 있는 불에 타 버린다고 한다. 그들의 몸은 소멸하고 혼은 중간 영역에 머문다면, 인간에게서 플레로마 안으로 들어갈 것은 이제 아무것도 남지 않을 것이다. 인간의 사고 능력과 지성, 생각과 지성의 지향, 그와 같은 것들은 혼 이외의 다른 어떤 것이 아니기 때문이다. 이것들은 혼 자체의 움직임과 작용이며, 혼을 떠나서는 아무 실체도 지니지 않는다. 그렇다면 그들에게서 플레로마 안으로 들어갈 무엇이 더 있겠는가? 그들 자신도 혼인 한에서는 중간 영역에 머물고, 몸인 한에서는 나머지 물질과 함께 타 버릴 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0d69fe46e952c120df3955f6d05d998e96cf962a23a1321e28974eb421358361",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
      },
      "work_location": "2.h45",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-45"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5322aef797ea6a0a9d52f5098fd3607a5c8c600aed8178750a4c36a598372343",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2464144d1013ae657eaa90b1dd60d6a7ea857b157475dd0475b8193cb8f4027f",
            "sha256:d6eb75560c1dd557a444e447e94fc2045e7614720be98bd92b652c485e9c59d3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9c00fdfe5e04ee3979206d8d7109452193c309db15b9f11d0416db83bfcab26f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b381a0da698d75c627e6936be913897963f9e3c4e4c944e9814af8d030ef9f85"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 46장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              361,
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Meliorem_enim_ex_operibus_through_ab_eis_possent_discere",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ab eis possent discere?",
            "source_start": "Meliorem enim ex operibus",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 1절이며, 통상 30장 1절과 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1467e0365ad5b1c92614d506ed995859ad8efad465f3a26e6e2aa685fa042750",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5322aef797ea6a0a9d52f5098fd3607a5c8c600aed8178750a4c36a598372343",
            "source_revision_id": "sha256:9c00fdfe5e04ee3979206d8d7109452193c309db15b9f11d0416db83bfcab26f",
            "translation_revision_id": "sha256:b381a0da698d75c627e6936be913897963f9e3c4e4c944e9814af8d030ef9f85"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:372d3a8cd187f1f59f64037b3cea47d490c897dd4b37dc69b2ee82fe6f851e72",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5322aef797ea6a0a9d52f5098fd3607a5c8c600aed8178750a4c36a598372343",
            "source_revision_id": "sha256:9c00fdfe5e04ee3979206d8d7109452193c309db15b9f11d0416db83bfcab26f",
            "translation_revision_id": "sha256:b381a0da698d75c627e6936be913897963f9e3c4e4c944e9814af8d030ef9f85"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1467e0365ad5b1c92614d506ed995859ad8efad465f3a26e6e2aa685fa042750",
          "sha256:372d3a8cd187f1f59f64037b3cea47d490c897dd4b37dc69b2ee82fe6f851e72"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              361,
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening_from_Meliorem_enim_ex_operibus_through_ab_eis_possent_discere",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ab eis possent discere?",
            "source_start": "Meliorem enim ex operibus",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_readings": [
              "Er his",
              "universe spiritalis"
            ],
            "explanation": "접속사 Et와 속격 universae를 인쇄면에서 확인했다.",
            "printed_pages": [
              361,
              362
            ],
            "printed_readings": [
              "Et his",
              "universae spiritalis"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "transcription_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "판본이 인쇄한 형용사를 유지한다. 각주는 사본들의 carnes와 편집자의 carnis 제안을 논의한다.",
            "printed_page": 361,
            "printed_text": "carnales",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Psalm 104:2",
              "Psalm 104:4",
              "Isaiah 40:12",
              "Isaiah 40:22"
            ],
            "explanation": "천사를 영으로 만든다는 표현, 빛을 옷처럼 입음, 땅의 원둘레와 메뚜기 비유를 실제 인용 형태로 보존한다.",
            "printed_page": 362,
            "printed_references": [
              "Ps. ciii. 2, 4.",
              "Esai. xl. 12, 22."
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "scripture_quotation_by_author"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "천둥, 신화의 거인, 약초와 토해 냄을 상대를 비판하는 저자의 비유로 기록한다.",
            "printed_page": 362,
            "printed_terms": [
              "de tonitruo percussi",
              "Gigantes",
              "elleborum",
              "evomant"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_polemical_metaphors"
          },
          {
            "explanation": "논증을 위해 상대의 가정으로 들어간다는 괄호와 저자의 복수 일인칭을 보존한다.",
            "printed_page": 362,
            "printed_text": "uti et nos ad impietatem propter necessitatem sermonis devergamus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_parenthetical_authorial_voice"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 1절이며, 통상 30장 1절과 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a2ec5a1f80e64a52c5d03716e9ec3361fd9e550fb2680b0d7f9619b10c4c9290",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n566.jpg",
            "page_key": "1:361",
            "printed_page": 361,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2464144d1013ae657eaa90b1dd60d6a7ea857b157475dd0475b8193cb8f4027f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et his sic se habentibus, super Demiurgum se ascendere dicunt insensati: et secundum hoc quod se meliores pronuntiant illo Deo qui coelos, et terram, et maria, et omnia quae in eis sunt fecit et ornavit, et semet quidem spiritales esse volunt, inhonorate cum sint carnales propter tantam suam impietatem;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "142db5e4e22438cb1744a8661bc7013cfc0761e051e2c9fa9bada3fe9a0d6e96",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n567.jpg",
            "page_key": "1:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:d6eb75560c1dd557a444e447e94fc2045e7614720be98bd92b652c485e9c59d3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "qui autem fecit angelos suos spiritus, et induitur lumine quemadmodum pallium, et velut in manu tenet gyrum terrae, ad quem inhabitantes eam velut locustae sunt deputati, et universae spiritalis substantiae Demiurgum et Dominum animalem esse dicentes: indubitate et vere suam ostendunt insaniam, et velut vere de tonitruo percussi super eos qui fabulis referuntur Gigantes, extollentes sententias adversus Deum, praesumtione vana et instabili gloria tumidi, quibus universae terrae elleborum non sufficit ad expurgationem, uti evomant tantam suam stultitiam. Meliorem enim ex operibus oportet ostendi. Unde igitur semetipsos ostendunt Demiurgo meliores, (uti et nos ad impietatem propter necessitatem sermonis devergamus, Dei et insanorum hominum comparationem facientes, et in argumentationem eorum descendentes, saepe per propria ipsorum dogmata arguentes eos: sed nobis quidem propitius sit Deus; non enim illis eum comparantes, sed arguentes, et evertentes illorum insaniam, dicimus haec), ad quos stupescunt multi insensatorum, quasi plus aliquid ipsa veritate ab eis possent discere?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9c00fdfe5e04ee3979206d8d7109452193c309db15b9f11d0416db83bfcab26f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et his sic se habentibus, super Demiurgum se ascendere dicunt insensati: et secundum hoc quod se meliores pronuntiant illo Deo qui coelos, et terram, et maria, et omnia quae in eis sunt fecit et ornavit, et semet quidem spiritales esse volunt, inhonorate cum sint carnales propter tantam suam impietatem; qui autem fecit angelos suos spiritus, et induitur lumine quemadmodum pallium, et velut in manu tenet gyrum terrae, ad quem inhabitantes eam velut locustae sunt deputati, et universae spiritalis substantiae Demiurgum et Dominum animalem esse dicentes: indubitate et vere suam ostendunt insaniam, et velut vere de tonitruo percussi super eos qui fabulis referuntur Gigantes, extollentes sententias adversus Deum, praesumtione vana et instabili gloria tumidi, quibus universae terrae elleborum non sufficit ad expurgationem, uti evomant tantam suam stultitiam. Meliorem enim ex operibus oportet ostendi. Unde igitur semetipsos ostendunt Demiurgo meliores, (uti et nos ad impietatem propter necessitatem sermonis devergamus, Dei et insanorum hominum comparationem facientes, et in argumentationem eorum descendentes, saepe per propria ipsorum dogmata arguentes eos: sed nobis quidem propitius sit Deus; non enim illis eum comparantes, sed arguentes, et evertentes illorum insaniam, dicimus haec), ad quos stupescunt multi insensatorum, quasi plus aliquid ipsa veritate ab eis possent discere?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "972e562f17627a1af0824b12dbffa6838fcf6e4b23509a7075f71081534e514a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 1절과 2절의 앞부분이다. 2절은 더 나은 이는 그가 한 일로 드러나야 한다는 Meliorem enim에서 시작한다.",
          "361쪽의 carnales는 육적인 자들로 옮겼다. 각주 4는 사본들의 carnes와 편집자의 carnis 제안을 검토하며, 이 번역은 인쇄된 형용사를 유지한다.",
          "천사들을 영으로 만들고 빛을 옷처럼 입는다는 인용은 시편 104:4, 2에 대응한다. 인쇄 난외는 그리스어 편 번호인 103편으로 표기한다. 땅의 원둘레와 메뚜기의 표현은 이사야 40:12, 22에 연결된다.",
          "천둥을 맞은 듯하다는 표현과 이야기 속 거인들, 어리석음을 토해 낸다는 비유를 보존했다. elleborum은 헬레보루스로 음역했다. 고대의 약초명이라는 어휘와 이 문맥의 배출 비유를 함께 기록했다.",
          "괄호는 상대의 가정을 따라 들어가 그들 자신의 주장으로 논박한다는 저자의 설명이다. 라틴어의 nos와 nobis에 맞추어 복수 일인칭 우리를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2464144d1013ae657eaa90b1dd60d6a7ea857b157475dd0475b8193cb8f4027f",
              "sha256:d6eb75560c1dd557a444e447e94fc2045e7614720be98bd92b652c485e9c59d3"
            ],
            "text": "사정이 이러한데도, 이 무분별한 자들은 자신들이 데미우르고스 위로 올라간다고 말한다. 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만들고 꾸미신 하나님보다 자신들이 더 낫다고 선언하며, 자기들은 영적이라고 주장한다. 그토록 큰 불경 때문에 수치스럽게도 육적인 자들인데도 말이다. 그분은 자기 천사들을 영으로 만드셨고, 빛을 옷처럼 입으시며, 땅의 원둘레를 손에 쥐듯 붙들고 계신다. 땅에 사는 이들은 그분 앞에서 메뚜기처럼 여겨지며, 그분은 모든 영적 실체의 창조자이자 주님이시다. 이분을 혼적이라고 말하면서, 그들은 자기 광기를 분명하고 참되게 드러낸다. 참으로 천둥을 맞은 듯, 이야기에 나오는 거인들보다도 더 하나님을 거슬러 자기 견해를 높이며, 헛된 자만과 덧없는 영광으로 부풀어 있다. 그토록 큰 어리석음을 토해 내도록 그들의 속을 비우게 하려면, 온 땅의 헬레보루스로도 부족하다. 더 나은 이는 그가 한 일로 드러나야 한다. 그렇다면 그들은 무엇으로 자신들이 데미우르고스보다 낫다고 입증하는가? (논증의 필요 때문에 우리도 불경한 주장으로 내려가, 하나님과 미친 인간들을 비교하고, 그들의 논설 속으로 들어가서 거듭 그들 자신의 교리로 그들을 논박해 보자. 하나님이 우리를 너그럽게 보아 주시기를 바란다. 우리는 하나님을 그들과 견주려는 것이 아니라, 그들의 광기를 논박하고 무너뜨리려고 이 말을 하는 것이다.) 많은 무분별한 자들이 그들을 보고 경탄한다. 마치 진리 자체보다 더한 무언가를 그들에게서 배울 수 있기라도 한 것처럼 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9c00fdfe5e04ee3979206d8d7109452193c309db15b9f11d0416db83bfcab26f"
        ],
        "text": "사정이 이러한데도, 이 무분별한 자들은 자신들이 데미우르고스 위로 올라간다고 말한다. 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만들고 꾸미신 하나님보다 자신들이 더 낫다고 선언하며, 자기들은 영적이라고 주장한다. 그토록 큰 불경 때문에 수치스럽게도 육적인 자들인데도 말이다. 그분은 자기 천사들을 영으로 만드셨고, 빛을 옷처럼 입으시며, 땅의 원둘레를 손에 쥐듯 붙들고 계신다. 땅에 사는 이들은 그분 앞에서 메뚜기처럼 여겨지며, 그분은 모든 영적 실체의 창조자이자 주님이시다. 이분을 혼적이라고 말하면서, 그들은 자기 광기를 분명하고 참되게 드러낸다. 참으로 천둥을 맞은 듯, 이야기에 나오는 거인들보다도 더 하나님을 거슬러 자기 견해를 높이며, 헛된 자만과 덧없는 영광으로 부풀어 있다. 그토록 큰 어리석음을 토해 내도록 그들의 속을 비우게 하려면, 온 땅의 헬레보루스로도 부족하다. 더 나은 이는 그가 한 일로 드러나야 한다. 그렇다면 그들은 무엇으로 자신들이 데미우르고스보다 낫다고 입증하는가? (논증의 필요 때문에 우리도 불경한 주장으로 내려가, 하나님과 미친 인간들을 비교하고, 그들의 논설 속으로 들어가서 거듭 그들 자신의 교리로 그들을 논박해 보자. 하나님이 우리를 너그럽게 보아 주시기를 바란다. 우리는 하나님을 그들과 견주려는 것이 아니라, 그들의 광기를 논박하고 무너뜨리려고 이 말을 하는 것이다.) 많은 무분별한 자들이 그들을 보고 경탄한다. 마치 진리 자체보다 더한 무언가를 그들에게서 배울 수 있기라도 한 것처럼 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b381a0da698d75c627e6936be913897963f9e3c4e4c944e9814af8d030ef9f85",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "work_location": "2.h46.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a6c81e8e1e0bc2f3f7889341c8a6fac4222ec48e253fb857d021de3a6b5d655d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:484c1a80712bbdec89c912fe3a4f626c9915af06170924e2831697e2397e00af"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1d94f4ff0c6afd3256d7b0143eb8fa4bf077adf97aa21011b585dde1ec86a193"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a3f20bbaac085578c7a4ea09299cca0465fc00df0e7c2199ff0fa8a913752d13"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 46장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Et_illud_quod_scriptum_est_through_melior_ostendi_debet",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "melior ostendi debet.",
            "source_start": "Et illud quod scriptum est",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 2절이며, 통상 30장 2절의 나머지 부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b6af5b89f5b09884fcbadaff1e0d3070bb9046191c12550c3cf5367fb6f96647",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6c81e8e1e0bc2f3f7889341c8a6fac4222ec48e253fb857d021de3a6b5d655d",
            "source_revision_id": "sha256:1d94f4ff0c6afd3256d7b0143eb8fa4bf077adf97aa21011b585dde1ec86a193",
            "translation_revision_id": "sha256:a3f20bbaac085578c7a4ea09299cca0465fc00df0e7c2199ff0fa8a913752d13"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0d2057927d73ab6618ffb2414c6b9bbabd3704ce7f15eed16f4b0a806f04fbd7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6c81e8e1e0bc2f3f7889341c8a6fac4222ec48e253fb857d021de3a6b5d655d",
            "source_revision_id": "sha256:1d94f4ff0c6afd3256d7b0143eb8fa4bf077adf97aa21011b585dde1ec86a193",
            "translation_revision_id": "sha256:a3f20bbaac085578c7a4ea09299cca0465fc00df0e7c2199ff0fa8a913752d13"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b6af5b89f5b09884fcbadaff1e0d3070bb9046191c12550c3cf5367fb6f96647",
          "sha256:0d2057927d73ab6618ffb2414c6b9bbabd3704ce7f15eed16f4b0a806f04fbd7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing_from_Et_illud_quod_scriptum_est_through_melior_ostendi_debet",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "melior ostendi debet.",
            "source_start": "Et illud quod scriptum est",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Matthew 7:7",
            "explanation": "찾으라는 말씀을 창조자 위의 자기 지위에 적용하는 해석을 상대에게 귀속한다.",
            "printed_page": 362,
            "printed_text": "Quaerite, et invenietis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_scripture_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "의무를 나타내는 ὀφείλει와 판본의 대괄호 제안을 구별한다. 라틴어 대본은 debet를 유지한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 362,
            "printed_reference": "Münter. Fragm. Patr. Gr. Fasc. i. p. 54.",
            "printed_text": "Οὐκ ἐν τῷ λέγειν, ἀλλ᾽ ἐν τῷ εἶναι ὁ κρείττων δείκνυσθαι ὀφείλει [f. l. φιλεῖ].",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 2절이며, 통상 30장 2절의 나머지 부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "142db5e4e22438cb1744a8661bc7013cfc0761e051e2c9fa9bada3fe9a0d6e96",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n567.jpg",
            "page_key": "1:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:484c1a80712bbdec89c912fe3a4f626c9915af06170924e2831697e2397e00af",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et illud quod scriptum est, Quaerite, et invenietis, ad hoc dictum esse interpretantur, uti super Demiurgum semetipsos adinveniant, majores et meliores vocantes semetipsos quam Deum, et semetipsos spiritales, Demiurgum autem animalem: et propter hoc, superascendere eos super Deum: et se quidem intra Pleroma cedere, Deum autem in medietatis loco. Ab operibus itaque ostendant semetipsos Demiurgo meliores; non enim in eo quod dicitur, sed in eo quod est, melior ostendi debet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1d94f4ff0c6afd3256d7b0143eb8fa4bf077adf97aa21011b585dde1ec86a193",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et illud quod scriptum est, Quaerite, et invenietis, ad hoc dictum esse interpretantur, uti super Demiurgum semetipsos adinveniant, majores et meliores vocantes semetipsos quam Deum, et semetipsos spiritales, Demiurgum autem animalem: et propter hoc, superascendere eos super Deum: et se quidem intra Pleroma cedere, Deum autem in medietatis loco. Ab operibus itaque ostendant semetipsos Demiurgo meliores; non enim in eo quod dicitur, sed in eo quod est, melior ostendi debet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "96a25139fed58e8815ed7e31b6040263a8fa70dfcde0c5ed55060954e3d49f7e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 2절의 나머지이다. 마태복음 7:7의 찾으라는 말씀을 자기들의 우월한 지위에 적용하는 해석을 상대 집단에 귀속한다.",
          "362쪽의 그리스어 병렬문은 Münter. Fragm. Patr. Gr. Fasc. i. p. 54.라는 인쇄 출처와 함께 별도로 보존했다. 각주 5는 이 단편의 출처에 관한 Stieren의 보고를 싣는다.",
          "말과 실제 존재를 대조하는 라틴어 구문을 유지했다. 그리스어의 ὀφείλει와 대괄호의 φιλεῖ 제안을 구별하고, 번역 대본의 debet에 따라 의무의 뜻으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:484c1a80712bbdec89c912fe3a4f626c9915af06170924e2831697e2397e00af"
            ],
            "text": "기록된 말씀, “찾으라. 그러면 발견할 것이다”도 자기들이 데미우르고스 위에 있음을 발견하라는 뜻으로 말씀하신 것이라고 해석한다. 그들은 자신들이 하나님보다 더 크고 더 낫다고 부르며, 자신들은 영적이고 데미우르고스는 혼적이라고 한다. 그래서 자신들은 하나님 위로 올라가고, 자신들은 플레로마 안으로 들어가지만 하나님은 중간 영역에 계신다고 한다. 그러므로 자기들이 한 일로 데미우르고스보다 나음을 입증해 보라. 더 낫다는 것은 말로가 아니라 실제로 존재하는 것으로 드러나야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1d94f4ff0c6afd3256d7b0143eb8fa4bf077adf97aa21011b585dde1ec86a193"
        ],
        "text": "기록된 말씀, “찾으라. 그러면 발견할 것이다”도 자기들이 데미우르고스 위에 있음을 발견하라는 뜻으로 말씀하신 것이라고 해석한다. 그들은 자신들이 하나님보다 더 크고 더 낫다고 부르며, 자신들은 영적이고 데미우르고스는 혼적이라고 한다. 그래서 자신들은 하나님 위로 올라가고, 자신들은 플레로마 안으로 들어가지만 하나님은 중간 영역에 계신다고 한다. 그러므로 자기들이 한 일로 데미우르고스보다 나음을 입증해 보라. 더 낫다는 것은 말로가 아니라 실제로 존재하는 것으로 드러나야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a3f20bbaac085578c7a4ea09299cca0465fc00df0e7c2199ff0fa8a913752d13",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "work_location": "2.h46.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:12442ecc561bfb191e7cf5f028d5979d1c223c4ab05374a0b8f916c7317f3520",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dfa69cf2a1ecfad991cf21da4829532fc9199b7e56439c072233d51df1e73a61",
            "sha256:27746bb6c09bfbfa27a0c5db9d93677dc9cf4c5378fdbe7c8a8300fe5e24ce74"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1db04c80799582e99a80c883cc8fd6f9196b1135838813ab52452276c7953c54"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:74dfd08e9a2e09c3d0c097a78303dea7eeeb66cbd5e6a8db81d24dd98f81ad43"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 46장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362,
              363
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 3절이며, 통상 30장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e38cb5485b6836ab552adacff8d2b7dc4cb740bef40e34f07aded898aac113f0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:12442ecc561bfb191e7cf5f028d5979d1c223c4ab05374a0b8f916c7317f3520",
            "source_revision_id": "sha256:1db04c80799582e99a80c883cc8fd6f9196b1135838813ab52452276c7953c54",
            "translation_revision_id": "sha256:74dfd08e9a2e09c3d0c097a78303dea7eeeb66cbd5e6a8db81d24dd98f81ad43"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e7403b5706ef2efd6f92e1c71784bb93c37e439125be23648fb7c11abecf40a9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:12442ecc561bfb191e7cf5f028d5979d1c223c4ab05374a0b8f916c7317f3520",
            "source_revision_id": "sha256:1db04c80799582e99a80c883cc8fd6f9196b1135838813ab52452276c7953c54",
            "translation_revision_id": "sha256:74dfd08e9a2e09c3d0c097a78303dea7eeeb66cbd5e6a8db81d24dd98f81ad43"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e38cb5485b6836ab552adacff8d2b7dc4cb740bef40e34f07aded898aac113f0",
          "sha256:e7403b5706ef2efd6f92e1c71784bb93c37e439125be23648fb7c11abecf40a9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362,
              363
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 1, 3, and 4",
            "explanation": "눈을 가리키는 nives, 수량을 묻는 quanta, 인쇄된 대명사 eorum을 보존한다.",
            "printed_page": 363,
            "printed_texts": [
              "nives",
              "quanta",
              "eorum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_readings"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "각주가 제시하는 ἐξεμόρφωσε에 따라 형태를 빚었다는 뜻으로 읽는다.",
            "printed_page": 363,
            "printed_text": "deformavit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_positive_sense_of_deformare"
          },
          {
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "구원자 둘레에서 바라본 온 광경이라는 대상을 보존한다.",
            "printed_page": 363,
            "printed_text": "contemplationis universae quam vidit circa Salvatorem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_contemplation_object"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 3절이며, 통상 30장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "142db5e4e22438cb1744a8661bc7013cfc0761e051e2c9fa9bada3fe9a0d6e96",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n567.jpg",
            "page_key": "1:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:dfa69cf2a1ecfad991cf21da4829532fc9199b7e56439c072233d51df1e73a61",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod igitur opus monstrabunt per semetipsos a Salvatore, sive a Matre ipsorum factum, aut majus, aut splendidius, aut rationabilius his quae facta sunt ab hoc, qui haec omnia disposuit?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "80dbe0e5edb60c102645acdf265624bc7f0e687190c33edd892f4d3ff81643f8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n568.jpg",
            "page_key": "1:363",
            "printed_page": 363,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:27746bb6c09bfbfa27a0c5db9d93677dc9cf4c5378fdbe7c8a8300fe5e24ce74",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quos coelos firmaverunt? quam terram solidaverunt? quas emiserunt stellas? vel quae luminaria elucidaverunt? quibus autem circulis infraenaverunt ea? vel quas pluvias, vel frigora, vel nives, secundum tempus, et secundum unamquamque regionem aptabilia, adduxerunt terrae? Quem autem calorem et siccitatem e contrario apposuerunt eis? aut quae flumina abundare fecerunt? quos autem eduxerunt fontes? quibus autem floribus et arboribus adornaverunt eam quae est sub coelo? vel quam multitudinem animalium formaverunt, partim quidem rationabilium, partim autem irrationabilium, universorum forma ornatorum? Et reliqua omnia quae per virtutem Dei sunt constituta, et sapientia ejus gubernantur, quis poterit per singula enumerare, vel investigare magnitudinem sapientiae ejus, qui fecit, Dei? Quid autem illa quae super coelum, et quae non praetereunt, quanta sunt, Angeli, Archangeli, Throni, Dominationes, Potestates innumerabiles? Adversus quod igitur unum opus ex his semetipsos e contrario constituunt? Quid tale ostendere habent per semetipsos, vel a semetipsis factum, quando et ipsi hujus factura et plasmatio sint? Sive enim Salvator, sive Mater ipsorum (ut propria ipsorum dicamus, per sua ipsorum propria mendaces eos arguentes) usa est hoc, ut dicunt, ad faciendam imaginem eorum quae intra Pleroma sunt, et contemplationis universae quam vidit circa Salvatorem; tanquam meliore hoc, et aptabiliore ad faciendam voluntatem suam per eum, usa est: tantorum enim imagines nequaquam per inferiorem, sed per meliorem deformavit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1db04c80799582e99a80c883cc8fd6f9196b1135838813ab52452276c7953c54",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quod igitur opus monstrabunt per semetipsos a Salvatore, sive a Matre ipsorum factum, aut majus, aut splendidius, aut rationabilius his quae facta sunt ab hoc, qui haec omnia disposuit? Quos coelos firmaverunt? quam terram solidaverunt? quas emiserunt stellas? vel quae luminaria elucidaverunt? quibus autem circulis infraenaverunt ea? vel quas pluvias, vel frigora, vel nives, secundum tempus, et secundum unamquamque regionem aptabilia, adduxerunt terrae? Quem autem calorem et siccitatem e contrario apposuerunt eis? aut quae flumina abundare fecerunt? quos autem eduxerunt fontes? quibus autem floribus et arboribus adornaverunt eam quae est sub coelo? vel quam multitudinem animalium formaverunt, partim quidem rationabilium, partim autem irrationabilium, universorum forma ornatorum? Et reliqua omnia quae per virtutem Dei sunt constituta, et sapientia ejus gubernantur, quis poterit per singula enumerare, vel investigare magnitudinem sapientiae ejus, qui fecit, Dei? Quid autem illa quae super coelum, et quae non praetereunt, quanta sunt, Angeli, Archangeli, Throni, Dominationes, Potestates innumerabiles? Adversus quod igitur unum opus ex his semetipsos e contrario constituunt? Quid tale ostendere habent per semetipsos, vel a semetipsis factum, quando et ipsi hujus factura et plasmatio sint? Sive enim Salvator, sive Mater ipsorum (ut propria ipsorum dicamus, per sua ipsorum propria mendaces eos arguentes) usa est hoc, ut dicunt, ad faciendam imaginem eorum quae intra Pleroma sunt, et contemplationis universae quam vidit circa Salvatorem; tanquam meliore hoc, et aptabiliore ad faciendam voluntatem suam per eum, usa est: tantorum enim imagines nequaquam per inferiorem, sed per meliorem deformavit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b34189a72a4f6d884d00f42223b92068b2a7587e3f04949df16eaf97330de322",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 3절이다. 하늘, 땅, 기상, 생물과 천상 존재를 열거하며 무엇을 만들었는지 묻는 반문을 보존했다.",
          "nives는 눈으로 옮겼다. 363쪽 각주 1은 일부 판본의 universa와 이 독법을 비교한다. quanta는 인쇄된 수량 표현으로 읽고 얼마나 많은가로 옮겼다.",
          "이성적 생물과 비이성적 생물을 구별했다. 구원자 둘레에서 바라본 온 광경이라는 contemplatio는 형상을 만들기 위한 대상으로 읽었다.",
          "마지막 deformavit는 형상을 빚었다는 뜻으로 옮겼다. 363쪽 각주 5도 ἐξεμόρφωσε로 풀이한다. 더 나은 도구와 더 못한 도구의 비교가 다음 절로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dfa69cf2a1ecfad991cf21da4829532fc9199b7e56439c072233d51df1e73a61",
              "sha256:27746bb6c09bfbfa27a0c5db9d93677dc9cf4c5378fdbe7c8a8300fe5e24ce74"
            ],
            "text": "그렇다면 그들은 어떤 일을 내보일 것인가? 구원자나 자기들의 어머니가 자신들을 통해 한 일 가운데, 이 모든 것을 질서 있게 두신 분이 하신 일들보다 더 크거나, 더 찬란하거나, 더 이치에 맞는 일을 말이다. 그들이 어떤 하늘을 굳게 세웠는가? 어떤 땅을 견고하게 했는가? 어떤 별들을 내었는가? 어떤 빛나는 천체들을 밝게 했는가? 어떤 원 궤도에 그것들을 매어 두었는가? 때에 맞고 각 지역에 알맞은 어떤 비와 추위와 눈을 땅에 가져왔는가? 그와 반대로 어떤 더위와 건조함을 마련했는가? 어떤 강들을 넘쳐흐르게 했는가? 어떤 샘들을 솟게 했는가? 어떤 꽃들과 나무들로 하늘 아래의 땅을 꾸몄는가? 어떤 것은 이성적이고 어떤 것은 비이성적이며, 모두 아름다운 형태로 꾸며진 얼마나 많은 생물들을 빚었는가? 하나님의 권능으로 세워지고 그분의 지혜로 다스려지는 나머지 모든 것을 누가 하나하나 셀 수 있겠는가? 그것들을 만드신 하나님의 지혜가 얼마나 큰지 누가 탐구할 수 있겠는가? 하늘 위에 있으며 사라지지 않는 것들은 또 어떠한가? 천사들과 대천사들, 보좌들과 주권들, 셀 수 없는 권세들, 그것들은 얼마나 많은가? 그렇다면 그들은 이 일들 가운데 어느 하나에라도 맞서 자신들을 내세우는가? 그들 자신도 이분이 만들고 빚으신 존재인데, 자기들을 통해, 또는 자기들이 직접 한 일로서 이와 같은 무엇을 내보일 수 있는가? 구원자든 그들의 어머니든, (그들의 표현대로 말하면서 그들 자신의 말로 그들이 거짓말쟁이임을 논박해 보자) 그들이 말하듯이 플레로마 안에 있는 것들과 구원자 둘레에서 바라본 온 광경의 형상을 만들려고 이분을 사용했다면, 더 나은 분으로서, 이분을 통해 자기 뜻을 이루기에 더 적합한 분으로서 사용한 것이다. 그토록 큰 것들의 형상을 더 못한 이를 통해서가 아니라 더 나은 이를 통해 빚었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1db04c80799582e99a80c883cc8fd6f9196b1135838813ab52452276c7953c54"
        ],
        "text": "그렇다면 그들은 어떤 일을 내보일 것인가? 구원자나 자기들의 어머니가 자신들을 통해 한 일 가운데, 이 모든 것을 질서 있게 두신 분이 하신 일들보다 더 크거나, 더 찬란하거나, 더 이치에 맞는 일을 말이다. 그들이 어떤 하늘을 굳게 세웠는가? 어떤 땅을 견고하게 했는가? 어떤 별들을 내었는가? 어떤 빛나는 천체들을 밝게 했는가? 어떤 원 궤도에 그것들을 매어 두었는가? 때에 맞고 각 지역에 알맞은 어떤 비와 추위와 눈을 땅에 가져왔는가? 그와 반대로 어떤 더위와 건조함을 마련했는가? 어떤 강들을 넘쳐흐르게 했는가? 어떤 샘들을 솟게 했는가? 어떤 꽃들과 나무들로 하늘 아래의 땅을 꾸몄는가? 어떤 것은 이성적이고 어떤 것은 비이성적이며, 모두 아름다운 형태로 꾸며진 얼마나 많은 생물들을 빚었는가? 하나님의 권능으로 세워지고 그분의 지혜로 다스려지는 나머지 모든 것을 누가 하나하나 셀 수 있겠는가? 그것들을 만드신 하나님의 지혜가 얼마나 큰지 누가 탐구할 수 있겠는가? 하늘 위에 있으며 사라지지 않는 것들은 또 어떠한가? 천사들과 대천사들, 보좌들과 주권들, 셀 수 없는 권세들, 그것들은 얼마나 많은가? 그렇다면 그들은 이 일들 가운데 어느 하나에라도 맞서 자신들을 내세우는가? 그들 자신도 이분이 만들고 빚으신 존재인데, 자기들을 통해, 또는 자기들이 직접 한 일로서 이와 같은 무엇을 내보일 수 있는가? 구원자든 그들의 어머니든, (그들의 표현대로 말하면서 그들 자신의 말로 그들이 거짓말쟁이임을 논박해 보자) 그들이 말하듯이 플레로마 안에 있는 것들과 구원자 둘레에서 바라본 온 광경의 형상을 만들려고 이분을 사용했다면, 더 나은 분으로서, 이분을 통해 자기 뜻을 이루기에 더 적합한 분으로서 사용한 것이다. 그토록 큰 것들의 형상을 더 못한 이를 통해서가 아니라 더 나은 이를 통해 빚었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:74dfd08e9a2e09c3d0c097a78303dea7eeeb66cbd5e6a8db81d24dd98f81ad43",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "work_location": "2.h46.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d1ec517c32258a6596f945abbe3441bc2333bc017bc2d12e2432c4b5e43b5e9b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e6a3e751843f1875877b8583f4b0cf128bd6f362107cf409b958b589c362016f",
            "sha256:87ece386b6e8767265adb75f35fce110805d32f498f0627dbf590184de250354"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab4ce4684e9ae4f154d6569ba88ea852899270441c46665171ca91a60d9dc059"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:30fb267e0ead83ef9a018a65be7fe4cf79799faa06e5d3346876be91d01e9232"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 46장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              363,
              364
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 4절이며, 통상 30장 4-5절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:891f95fef7d86faa81a645f9cbca7f5301c136f846eee3a9e86c69466e4fb116",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d1ec517c32258a6596f945abbe3441bc2333bc017bc2d12e2432c4b5e43b5e9b",
            "source_revision_id": "sha256:ab4ce4684e9ae4f154d6569ba88ea852899270441c46665171ca91a60d9dc059",
            "translation_revision_id": "sha256:30fb267e0ead83ef9a018a65be7fe4cf79799faa06e5d3346876be91d01e9232"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:88667709bb99e9cb7872aa456d31ff6f433a51197bb439e08d9e425412f340c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d1ec517c32258a6596f945abbe3441bc2333bc017bc2d12e2432c4b5e43b5e9b",
            "source_revision_id": "sha256:ab4ce4684e9ae4f154d6569ba88ea852899270441c46665171ca91a60d9dc059",
            "translation_revision_id": "sha256:30fb267e0ead83ef9a018a65be7fe4cf79799faa06e5d3346876be91d01e9232"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:891f95fef7d86faa81a645f9cbca7f5301c136f846eee3a9e86c69466e4fb116",
          "sha256:88667709bb99e9cb7872aa456d31ff6f433a51197bb439e08d9e425412f340c0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              363,
              364
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "앞서 구원자 둘레의 존재들을 말하던 문맥에서 판도라라는 인쇄 호칭을 유지한다.",
            "printed_page": 363,
            "printed_text": "Pandoram",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_name"
          },
          {
            "evidence": "363 note 10 continued on 364",
            "explanation": "vel을 보존하고, 구원자를 통한 잉태라고 보더라도 쓸모없다는 대안적 서술로 읽었다. Massuet와 Stieren의 삭제 및 Harvey의 그리스어 복원 제안은 대조 항목이다.",
            "printed_pages": [
              363,
              364
            ],
            "printed_text": "vel per Salvatorem inutilis conceptio",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_conjunction"
          },
          {
            "explanation": "산파와 유산된 태아라는 저자의 논박 비유를 보존한다.",
            "printed_page": 364,
            "printed_text": "abortum fuisse male parientis Matris ipsorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_birth_metaphor"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "사본들의 habens를 논의하는 각주와 구별하여 본문에 인쇄된 hebes를 보존한다.",
            "printed_page": 364,
            "printed_text": "hebes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "explanation": "자기들이 여성이고 남편들에게 간다는 상대 집단의 영적 혼인 설명을 보고하는 구문으로 옮긴다.",
            "printed_page": 364,
            "printed_text": "ad viros suos, sunt enim foeminae quemadmodum ipsi confitentur",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_spiritual_gender_relation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 4절이며, 통상 30장 4-5절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "80dbe0e5edb60c102645acdf265624bc7f0e687190c33edd892f4d3ff81643f8",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n568.jpg",
            "page_key": "1:363",
            "printed_page": 363,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e6a3e751843f1875877b8583f4b0cf128bd6f362107cf409b958b589c362016f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Erant enim et ipsi tunc, sicut ipsi dicunt, exsistentes conceptio spiritalis secundum contemplationem eorum qui erga Pandoram sunt satellites dispositi. Et hi quidem vacui perseverabant, nihil per eos perficiente Matre; vel per Salvatorem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bf0f572343e0c982f920eecc6f97b8c85b4dd01f6d66a1164fc6df58343a02b1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n569.jpg",
            "page_key": "1:364",
            "printed_page": 364,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:87ece386b6e8767265adb75f35fce110805d32f498f0627dbf590184de250354",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "inutilis conceptio, et ad nihilum apta, nihil enim per eos apparet factum. Qui autem emissus est secundum eos Deus, inferior ipsis exsistens secundum argumentationem eorum, animalem enim eum esse volunt, in omnia operator, et efficax, et aptabilis fuit, uti per eum omnium imagines fierent: et non tantum quae videntur haec, sed et invisibilia, Angeli, Archangeli, Dominationes, Potestates, et Virtutes, per hunc omnia facta sunt, videlicet velut per meliorem, et qui possit voluntati deservire. Nihil autem per hos Matrem apparet fecisse, quemadmodum et ipsi confitentur; uti juste quis aestimet eos abortum fuisse male parientis Matris ipsorum. Non enim obstetrices eam obstetricaverunt, et propterea velut abortum projecti sunt, in nihilum utiles, ad nullum opus facti Matri. Et semet meliores vocant eo per quem tanta et talia facta sunt et disposita, quando et per suam argumentationem perquam inferiores multum inveniuntur. Ac velut duo ferramenta operaria, vel organa duo cum sint, ex quibus alterum quidem semper in manibus et in usu artifex habeat, et per illud faciat quanta velit, et ostendat artem et sapientiam suam; alterum autem vacuum atque otiosum perseveret, et sine operatione, per quod nihil omnino apparet faciens artifex, et in nullam actionem eo utens: deinde dicat quis inutile hoc et vacuum atque otiosum melius esse et pluris illo quo utitur in opere, per quod et glorificatur ipse artifex: hic igitur hebes esse juste arbitrabitur qui sit talis, et mentis suae non compos. Sic autem et hi, semet spiritales et meliores dicentes, et Demiurgum animalem, et propter hoc superascendere, et intra Pleroma penetrare ad viros suos, sunt enim foeminae quemadmodum ipsi confitentur, Deum autem inferiorem et propter hoc manere in medietate, et hujus nullam ostensionem afferentes: qui enim melior est, ex operibus ostenditur: omnia enim opera a Demiurgo facta sunt; per semetipsos autem nihil dignum ratione factum ostendere habentes, insani sunt summa et insanabili insania.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ab4ce4684e9ae4f154d6569ba88ea852899270441c46665171ca91a60d9dc059",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Erant enim et ipsi tunc, sicut ipsi dicunt, exsistentes conceptio spiritalis secundum contemplationem eorum qui erga Pandoram sunt satellites dispositi. Et hi quidem vacui perseverabant, nihil per eos perficiente Matre; vel per Salvatorem inutilis conceptio, et ad nihilum apta, nihil enim per eos apparet factum. Qui autem emissus est secundum eos Deus, inferior ipsis exsistens secundum argumentationem eorum, animalem enim eum esse volunt, in omnia operator, et efficax, et aptabilis fuit, uti per eum omnium imagines fierent: et non tantum quae videntur haec, sed et invisibilia, Angeli, Archangeli, Dominationes, Potestates, et Virtutes, per hunc omnia facta sunt, videlicet velut per meliorem, et qui possit voluntati deservire. Nihil autem per hos Matrem apparet fecisse, quemadmodum et ipsi confitentur; uti juste quis aestimet eos abortum fuisse male parientis Matris ipsorum. Non enim obstetrices eam obstetricaverunt, et propterea velut abortum projecti sunt, in nihilum utiles, ad nullum opus facti Matri. Et semet meliores vocant eo per quem tanta et talia facta sunt et disposita, quando et per suam argumentationem perquam inferiores multum inveniuntur. Ac velut duo ferramenta operaria, vel organa duo cum sint, ex quibus alterum quidem semper in manibus et in usu artifex habeat, et per illud faciat quanta velit, et ostendat artem et sapientiam suam; alterum autem vacuum atque otiosum perseveret, et sine operatione, per quod nihil omnino apparet faciens artifex, et in nullam actionem eo utens: deinde dicat quis inutile hoc et vacuum atque otiosum melius esse et pluris illo quo utitur in opere, per quod et glorificatur ipse artifex: hic igitur hebes esse juste arbitrabitur qui sit talis, et mentis suae non compos. Sic autem et hi, semet spiritales et meliores dicentes, et Demiurgum animalem, et propter hoc superascendere, et intra Pleroma penetrare ad viros suos, sunt enim foeminae quemadmodum ipsi confitentur, Deum autem inferiorem et propter hoc manere in medietate, et hujus nullam ostensionem afferentes: qui enim melior est, ex operibus ostenditur: omnia enim opera a Demiurgo facta sunt; per semetipsos autem nihil dignum ratione factum ostendere habentes, insani sunt summa et insanabili insania.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "66986bfc3c3b468f600017e459f1ba32e167c58289308db7662b98b4af0e5492",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 4-5절 전체이다. 5절은 두 쇠 연장의 비유가 시작하는 Ac velut duo ferramenta부터이다.",
          "판도라라는 Pandoram의 호칭을 보존했다. 구원자 둘레의 존재들을 바라보고 생긴 영적 잉태물이라는 상대의 주장에 연결되는 이름이다.",
          "vel per Salvatorem은 구원자를 통한 것으로 보더라도라는 대안적 설명으로 풀었다. 363-364쪽 각주 10은 Massuet와 Stieren의 vel 삭제, 다른 사본들의 보존과 Harvey의 그리스어 복원 제안을 논의한다. 인쇄된 접속사를 유지하며 해석을 대조 항목으로 기록했다.",
          "산파와 유산된 태아는 어머니와 그 소생을 비판하는 저자의 비유이다. hebes는 우둔하다는 인쇄 독법으로 유지했으며, 364쪽 각주 2는 사본들의 habens를 논의한다.",
          "플레로마에서 남편들에게 가며 자신들은 여성이라고 한다는 설명은 상대의 영적 혼인 주장이다. 두 연장 가운데 하나는 계속 쓰이고 다른 하나는 쓰이지 않는다는 비교의 방향을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e6a3e751843f1875877b8583f4b0cf128bd6f362107cf409b958b589c362016f",
              "sha256:87ece386b6e8767265adb75f35fce110805d32f498f0627dbf590184de250354"
            ],
            "text": "그들 자신의 말에 따르면, 그들도 그때 이미 존재했다. 판도라 둘레에 배치된 시종들을 바라봄으로써 생긴 영적 잉태물로 존재한 것이다. 어머니가 그들을 통해 아무것도 이루지 않았으므로, 그들은 계속 쓸모없이 머물러 있었다. 혹은 구원자를 통한 것으로 보더라도, 쓸모없는 잉태물이며 아무 데도 쓰이지 못했다. 그들을 통해 이루어진 일이 전혀 보이지 않기 때문이다. 그들의 말대로 발출되었다는 하나님은, 그들의 논설에 따르면 그들보다 열등하다. 그분을 혼적이라고 주장하기 때문이다. 그런데 그분은 모든 일을 행하는 유능한 분이셨고, 모든 것의 형상이 그분을 통해 만들어지기에 적합하셨다. 이렇게 보이는 것들뿐 아니라 보이지 않는 것들, 천사들과 대천사들, 주권들과 권세들과 능력들도 모두 이분을 통해 만들어졌다. 곧 더 나은 분을 통해, 어머니의 뜻을 섬길 수 있는 분을 통해 만들어진 셈이다. 그들 스스로 고백하듯이, 어머니가 그들을 통해 무엇을 했다는 것은 보이지 않는다. 그러니 그들이 아이를 제대로 낳지 못한 자기 어머니의 유산된 태아였다고 보는 것은 정당하다. 산파들이 그 어머니의 출산을 돕지 않았고, 그래서 그들은 유산된 태아처럼 내던져졌다. 아무 쓸모도 없고 어머니의 어떤 일을 위해서도 만들어지지 못한 것이다. 자기들 논설에 따르더라도 한참 더 못한 것으로 드러나면서, 그토록 많은 그런 일들이 만들어지고 질서 있게 놓이게 한 분보다 자신들이 더 낫다고 부른다. 쇠로 된 작업 도구 둘, 또는 연장 둘이 있다고 하자. 장인이 하나는 늘 손에 쥐고 사용하며, 그것으로 원하는 것을 모두 만들고 자기 기술과 지혜를 드러낸다. 다른 하나는 쓸모없이 놀고 있으며, 아무 작업도 하지 않는다. 장인이 그것으로 무엇을 만드는 모습은 전혀 보이지 않고, 어떤 작업에도 그것을 사용하지 않는다. 그런데 누군가 이 쓸모없고 놀고 있는 도구가 장인이 작업에 사용하며 그것을 통해 장인 자신이 영광을 얻는 도구보다 더 낫고 더 값지다고 말한다면, 그런 사람은 당연히 우둔하다고 여겨질 것이며, 제정신이 아니라고 여겨질 것이다. 이들도 마찬가지이다. 자기들은 영적이며 더 낫고, 데미우르고스는 혼적이라고 말한다. 그래서 자신들은 위로 올라가 플레로마 안에 들어가 자기 남편들에게 간다고 한다. 그들 스스로 고백하듯이 자신들은 여성이기 때문이다. 반면 하나님은 열등하시므로 중간 영역에 머무신다고 말하면서, 이에 관한 아무 증거도 내놓지 않는다. 더 나은 이는 그가 한 일로 드러나며, 모든 일은 데미우르고스가 하신 것이다. 그들은 자기들을 통해 이루어진 이치에 맞는 일을 하나도 제시하지 못하니, 극심하고 고칠 수 없는 광기로 미쳐 있는 자들이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab4ce4684e9ae4f154d6569ba88ea852899270441c46665171ca91a60d9dc059"
        ],
        "text": "그들 자신의 말에 따르면, 그들도 그때 이미 존재했다. 판도라 둘레에 배치된 시종들을 바라봄으로써 생긴 영적 잉태물로 존재한 것이다. 어머니가 그들을 통해 아무것도 이루지 않았으므로, 그들은 계속 쓸모없이 머물러 있었다. 혹은 구원자를 통한 것으로 보더라도, 쓸모없는 잉태물이며 아무 데도 쓰이지 못했다. 그들을 통해 이루어진 일이 전혀 보이지 않기 때문이다. 그들의 말대로 발출되었다는 하나님은, 그들의 논설에 따르면 그들보다 열등하다. 그분을 혼적이라고 주장하기 때문이다. 그런데 그분은 모든 일을 행하는 유능한 분이셨고, 모든 것의 형상이 그분을 통해 만들어지기에 적합하셨다. 이렇게 보이는 것들뿐 아니라 보이지 않는 것들, 천사들과 대천사들, 주권들과 권세들과 능력들도 모두 이분을 통해 만들어졌다. 곧 더 나은 분을 통해, 어머니의 뜻을 섬길 수 있는 분을 통해 만들어진 셈이다. 그들 스스로 고백하듯이, 어머니가 그들을 통해 무엇을 했다는 것은 보이지 않는다. 그러니 그들이 아이를 제대로 낳지 못한 자기 어머니의 유산된 태아였다고 보는 것은 정당하다. 산파들이 그 어머니의 출산을 돕지 않았고, 그래서 그들은 유산된 태아처럼 내던져졌다. 아무 쓸모도 없고 어머니의 어떤 일을 위해서도 만들어지지 못한 것이다. 자기들 논설에 따르더라도 한참 더 못한 것으로 드러나면서, 그토록 많은 그런 일들이 만들어지고 질서 있게 놓이게 한 분보다 자신들이 더 낫다고 부른다. 쇠로 된 작업 도구 둘, 또는 연장 둘이 있다고 하자. 장인이 하나는 늘 손에 쥐고 사용하며, 그것으로 원하는 것을 모두 만들고 자기 기술과 지혜를 드러낸다. 다른 하나는 쓸모없이 놀고 있으며, 아무 작업도 하지 않는다. 장인이 그것으로 무엇을 만드는 모습은 전혀 보이지 않고, 어떤 작업에도 그것을 사용하지 않는다. 그런데 누군가 이 쓸모없고 놀고 있는 도구가 장인이 작업에 사용하며 그것을 통해 장인 자신이 영광을 얻는 도구보다 더 낫고 더 값지다고 말한다면, 그런 사람은 당연히 우둔하다고 여겨질 것이며, 제정신이 아니라고 여겨질 것이다. 이들도 마찬가지이다. 자기들은 영적이며 더 낫고, 데미우르고스는 혼적이라고 말한다. 그래서 자신들은 위로 올라가 플레로마 안에 들어가 자기 남편들에게 간다고 한다. 그들 스스로 고백하듯이 자신들은 여성이기 때문이다. 반면 하나님은 열등하시므로 중간 영역에 머무신다고 말하면서, 이에 관한 아무 증거도 내놓지 않는다. 더 나은 이는 그가 한 일로 드러나며, 모든 일은 데미우르고스가 하신 것이다. 그들은 자기들을 통해 이루어진 이치에 맞는 일을 하나도 제시하지 못하니, 극심하고 고칠 수 없는 광기로 미쳐 있는 자들이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:30fb267e0ead83ef9a018a65be7fe4cf79799faa06e5d3346876be91d01e9232",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
      },
      "work_location": "2.h46.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:854679f7b36c26333bf2d51d5800ac440ed80f0044656f18428cf01cd0b1c487",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7eaf85d73d214bba537c508eb23a0726a95834481a3f6703d76eac425bbe7265",
            "sha256:4abf33f8b64ac0500b42386bf138b7207876e7c8c20540249a267a89f07466c6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c5f26a209cfcc99d2e46e445d36af8c120ca97e14483dcb0771bfecfc8b34ac"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2f5b4c735f99decbf13a922c4dc14d4eb6cc6cc53c76adb612f6d2dab1036ab7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 46장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              364,
              365
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 5절이며, 통상 30장 6절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:39e0b3c6d61c0b65267fbd220bf38c3a4c665330cf9e425fe29dedc0137f06fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:854679f7b36c26333bf2d51d5800ac440ed80f0044656f18428cf01cd0b1c487",
            "source_revision_id": "sha256:7c5f26a209cfcc99d2e46e445d36af8c120ca97e14483dcb0771bfecfc8b34ac",
            "translation_revision_id": "sha256:2f5b4c735f99decbf13a922c4dc14d4eb6cc6cc53c76adb612f6d2dab1036ab7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2e86881ee41b2f6e513139ccdc27850ea66d2d0cc1b263fd5ae0afb8f716b641",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:854679f7b36c26333bf2d51d5800ac440ed80f0044656f18428cf01cd0b1c487",
            "source_revision_id": "sha256:7c5f26a209cfcc99d2e46e445d36af8c120ca97e14483dcb0771bfecfc8b34ac",
            "translation_revision_id": "sha256:2f5b4c735f99decbf13a922c4dc14d4eb6cc6cc53c76adb612f6d2dab1036ab7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:39e0b3c6d61c0b65267fbd220bf38c3a4c665330cf9e425fe29dedc0137f06fe",
          "sha256:2e86881ee41b2f6e513139ccdc27850ea66d2d0cc1b263fd5ae0afb8f716b641"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h46-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              364,
              365
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "주님께 속한 성경으로 옮겼다. 이어지는 주님의 말씀, 모세, 예언자들의 열거와 함께 읽는다.",
            "printed_page": 365,
            "printed_text": "ex dominicis Scripturis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_description"
          },
          {
            "evidence": "note 1 referring to 360 note 3",
            "explanation": "여성 명사 enixionem과 중성 quod의 불일치를 보존했다. 상대가 자신들을 지칭하는 문맥에 따라 영적으로 태어난 소생으로 옮긴다.",
            "printed_page": 365,
            "printed_text": "per spiritalem enixionem, quod semetipsos esse dicunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_agreement"
          },
          {
            "explanation": "천상 존재들의 열거를 각각 옮기며, 보좌의 sacramenta는 신비들로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              364,
              365
            ],
            "printed_terms": [
              "Principia",
              "Potestates",
              "Angeli",
              "Archangeli",
              "Dominationes",
              "Virtutes",
              "Thronorum",
              "Principatuum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_heavenly_orders"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 46장 5절이며, 통상 30장 6절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bf0f572343e0c982f920eecc6f97b8c85b4dd01f6d66a1164fc6df58343a02b1",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n569.jpg",
            "page_key": "1:364",
            "printed_page": 364,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7eaf85d73d214bba537c508eb23a0726a95834481a3f6703d76eac425bbe7265",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem contenderint dicere, quoniam quaecunque sunt quidem materialia, ut puta coelum, et universus qui infra eum continetur mundus, a Demiurgo facta sunt; quotquot autem spiritaliora his, illa quae sunt super coelum, ut puta Principia,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7092fcec1b98f8c033724358f1ea5822c5c238fbaa0085366722800aea1f0f8d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n570.jpg",
            "page_key": "1:365",
            "printed_page": 365,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4abf33f8b64ac0500b42386bf138b7207876e7c8c20540249a267a89f07466c6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Potestates, Angeli, Archangeli, Dominationes, Virtutes, per spiritalem enixionem, quod semetipsos esse dicunt, facta sunt: primo quidem ex dominicis Scripturis ostendimus, omnia quae praedicta sunt, visibilia et invisibilia, ab uno Deo facta. Non enim sunt magis idonei hi quam Scripturae: nec relinquentes nos eloquia Domini, et Moysem, et reliquos prophetas, qui veritatem praeconaverunt, his credere oportet, sanum quidem nihil dicentibus, instabilia autem delirantibus. Deinde etiam si per ipsos ea quae sunt super coelos, facta sunt; dicant nobis, quae sit invisibilium natura, enarrent numerum Angelorum, et ordinem Archangelorum, demonstrent Thronorum sacramenta, et doceant diversitates Dominationum, Principatuum, et Potestatum atque Virtutum. Sed non habent dicere: non ergo per eos facta sunt. Si autem a Demiurgo facta sunt haec, sicut et facta sunt, et sunt spiritalia et sancta; non est ergo animalis hic qui spiritalia perfecit, et soluta est illorum magna blasphemia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7c5f26a209cfcc99d2e46e445d36af8c120ca97e14483dcb0771bfecfc8b34ac",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem contenderint dicere, quoniam quaecunque sunt quidem materialia, ut puta coelum, et universus qui infra eum continetur mundus, a Demiurgo facta sunt; quotquot autem spiritaliora his, illa quae sunt super coelum, ut puta Principia, Potestates, Angeli, Archangeli, Dominationes, Virtutes, per spiritalem enixionem, quod semetipsos esse dicunt, facta sunt: primo quidem ex dominicis Scripturis ostendimus, omnia quae praedicta sunt, visibilia et invisibilia, ab uno Deo facta. Non enim sunt magis idonei hi quam Scripturae: nec relinquentes nos eloquia Domini, et Moysem, et reliquos prophetas, qui veritatem praeconaverunt, his credere oportet, sanum quidem nihil dicentibus, instabilia autem delirantibus. Deinde etiam si per ipsos ea quae sunt super coelos, facta sunt; dicant nobis, quae sit invisibilium natura, enarrent numerum Angelorum, et ordinem Archangelorum, demonstrent Thronorum sacramenta, et doceant diversitates Dominationum, Principatuum, et Potestatum atque Virtutum. Sed non habent dicere: non ergo per eos facta sunt. Si autem a Demiurgo facta sunt haec, sicut et facta sunt, et sunt spiritalia et sancta; non est ergo animalis hic qui spiritalia perfecit, et soluta est illorum magna blasphemia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0cefa36f98bb29ec22837a211e713b36eca2a4316617fe2872cc4c47b2bee74a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 6절이다. 물질적 피조물과 더 영적인 존재들의 창조자를 나누는 상대의 가정을 제시한 뒤 반론을 잇는다.",
          "dominicis Scripturis는 주님께 속한 성경으로 옮겼다. 이어서 주님의 말씀, 모세, 진리를 선포한 예언자들이 열거된다.",
          "enixionem은 출생과 그 소생을 가리키는 표현이다. 그들이 자신들을 지칭하는 문맥에 따라 영적인 소생으로 옮겼다. 365쪽 각주 1이 앞선 격·성 문제의 논의에 연결하는 quod를 인쇄대로 보존했다.",
          "통치자, 권세, 천사, 대천사, 주권, 능력의 열거를 각각 보존했다. 보좌의 sacramenta는 신비로 옮겼으며, 마지막에는 창조된 존재들이 영적이고 거룩하다는 서술과 창조자에 관한 결론을 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7eaf85d73d214bba537c508eb23a0726a95834481a3f6703d76eac425bbe7265",
              "sha256:4abf33f8b64ac0500b42386bf138b7207876e7c8c20540249a267a89f07466c6"
            ],
            "text": "만일 그들이 다음과 같이 고집하여 말한다면 어떠한가? 모든 물질적인 것, 이를테면 하늘과 그 아래에 담긴 온 세상은 데미우르고스가 만들었지만, 그보다 더 영적인 모든 것, 곧 하늘 위의 것들, 이를테면 통치자들과 권세들, 천사들과 대천사들, 주권들과 능력들은 그들이 자신들이라고 말하는 영적인 소생을 통해 만들어졌다고 말이다. 우리는 먼저 주님께 속한 성경에서, 앞서 말한 모든 것, 보이는 것과 보이지 않는 것 모두를 한 하나님이 만드셨음을 입증했다. 그들이 성경보다 더 믿을 만하지는 않기 때문이다. 우리가 주님의 말씀과 모세와 진리를 선포한 다른 예언자들을 버리고, 건전한 것은 아무것도 말하지 않으며 근거 없는 말을 지껄이는 이들을 믿어서는 안 된다. 다음으로, 하늘 위의 것들이 그들을 통해 만들어졌다면, 보이지 않는 것들의 본성이 무엇인지 우리에게 말해 보라. 천사들의 수와 대천사들의 질서를 설명하고, 보좌들의 신비를 제시하며, 주권들과 통치자들, 권세들과 능력들 사이의 차이를 가르쳐 보라. 그러나 그들은 말할 수 없다. 그러므로 그것들은 그들을 통해 만들어진 것이 아니다. 실제로 만들어진 대로, 이것들을 데미우르고스가 만드셨고 그것들이 영적이며 거룩하다면, 영적인 것들을 완성하신 이분은 혼적이지 않다. 그들의 커다란 신성모독도 이렇게 무너진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c5f26a209cfcc99d2e46e445d36af8c120ca97e14483dcb0771bfecfc8b34ac"
        ],
        "text": "만일 그들이 다음과 같이 고집하여 말한다면 어떠한가? 모든 물질적인 것, 이를테면 하늘과 그 아래에 담긴 온 세상은 데미우르고스가 만들었지만, 그보다 더 영적인 모든 것, 곧 하늘 위의 것들, 이를테면 통치자들과 권세들, 천사들과 대천사들, 주권들과 능력들은 그들이 자신들이라고 말하는 영적인 소생을 통해 만들어졌다고 말이다. 우리는 먼저 주님께 속한 성경에서, 앞서 말한 모든 것, 보이는 것과 보이지 않는 것 모두를 한 하나님이 만드셨음을 입증했다. 그들이 성경보다 더 믿을 만하지는 않기 때문이다. 우리가 주님의 말씀과 모세와 진리를 선포한 다른 예언자들을 버리고, 건전한 것은 아무것도 말하지 않으며 근거 없는 말을 지껄이는 이들을 믿어서는 안 된다. 다음으로, 하늘 위의 것들이 그들을 통해 만들어졌다면, 보이지 않는 것들의 본성이 무엇인지 우리에게 말해 보라. 천사들의 수와 대천사들의 질서를 설명하고, 보좌들의 신비를 제시하며, 주권들과 통치자들, 권세들과 능력들 사이의 차이를 가르쳐 보라. 그러나 그들은 말할 수 없다. 그러므로 그것들은 그들을 통해 만들어진 것이 아니다. 실제로 만들어진 대로, 이것들을 데미우르고스가 만드셨고 그것들이 영적이며 거룩하다면, 영적인 것들을 완성하신 이분은 혼적이지 않다. 그들의 커다란 신성모독도 이렇게 무너진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2f5b4c735f99decbf13a922c4dc14d4eb6cc6cc53c76adb612f6d2dab1036ab7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
      },
      "work_location": "2.h46.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-46:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0e1cf4da84fbd94949c6efaff5426f751f8869feb473e3e544be2889fda13c01",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b0b2789026cd8036c82e69c95c7bd239924500e4c73343e924af82e7702ddc56",
            "sha256:aa1a65dc06b27c98278ea7ed4d04d3502cf8ba343876787ae2af5aed084c403d",
            "sha256:fb3af02cb4539018c0246a037d927fc41bb7ede6339a44652e987be929665e17"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7df1f56635552f6a8dc0599e8b1912e2ddff38c4a1071d7782c610c018a56d0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:82dac607449be01f1ef5761c9fb787a60a1f40c401570a37820795404569360c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 47장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365,
              366,
              367
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 47장 1절이며, 통상 30장 7절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:64170f6ea82c160248cd9cd1542fef0017b81bcda5071e3bfb2ba9a1b17e3cbe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e1cf4da84fbd94949c6efaff5426f751f8869feb473e3e544be2889fda13c01",
            "source_revision_id": "sha256:d7df1f56635552f6a8dc0599e8b1912e2ddff38c4a1071d7782c610c018a56d0",
            "translation_revision_id": "sha256:82dac607449be01f1ef5761c9fb787a60a1f40c401570a37820795404569360c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fe3a881ee038353654cf6fdd06ea931adf9fc251fb7a878789c290c097b3ee01",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e1cf4da84fbd94949c6efaff5426f751f8869feb473e3e544be2889fda13c01",
            "source_revision_id": "sha256:d7df1f56635552f6a8dc0599e8b1912e2ddff38c4a1071d7782c610c018a56d0",
            "translation_revision_id": "sha256:82dac607449be01f1ef5761c9fb787a60a1f40c401570a37820795404569360c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:64170f6ea82c160248cd9cd1542fef0017b81bcda5071e3bfb2ba9a1b17e3cbe",
          "sha256:fe3a881ee038353654cf6fdd06ea931adf9fc251fb7a878789c290c097b3ee01"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365,
              366,
              367
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "attributed_author_in_source": "Paul",
            "biblical_reference": "2 Corinthians 12:2-4",
            "evidence": "365 note 3",
            "explanation": "셋째 하늘과 낙원의 서술을 다시 말하는 접속으로 읽는다.",
            "printed_pages": [
              365,
              366
            ],
            "printed_text": "et rursum, delatum esse in paradisum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "scripture_quotation_and_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "넷째라는 서수를 보존하며, 올라간 지점에서 넷째를 센다는 판본 각주의 해석을 채택했다.",
            "interpretation_adopted": "Harvey explains the fourth heaven as reckoned from the third heaven already reached, completing the seven.",
            "printed_page": 365,
            "printed_text": "quartum coelum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_number"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "앞의 그 안의 사람과 연결하여 사도 안의 사람으로 옮긴다. 라틴어에는 interiori를 보충하지 않았다.",
            "printed_page": 366,
            "printed_text": "Apostoli homini",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reference_to_inner_person"
          },
          {
            "biblical_reference": "2 Corinthians 12:2-3",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "하나님은 아신다는 인쇄 인용을 보존한다. 각주는 내가 모른다는 표현의 생략을 논의한다.",
            "printed_page": 366,
            "printed_text": "Sive in corpore, sive extra corpus, Deus scit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "notes 5 and 6",
            "explanation": "neque와 non을 모두 보존했다. 몸이 환상에 참여하지 않는다고 여기지 않도록 한다는 이중 부정의 범위를 유지한다.",
            "printed_page": 366,
            "printed_text": "uti neque corpus non particeps putaretur esse visionis ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_double_negation"
          },
          {
            "explanation": "몸 자체도 보고 들은 것들에 참여할 것이라는 미래 의미를 보존한다.",
            "printed_page": 366,
            "printed_text": "et ipsum participaturum eorum quae vidisset, et audisset",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_future_participle"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 47장 1절이며, 통상 30장 7절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7092fcec1b98f8c033724358f1ea5822c5c238fbaa0085366722800aea1f0f8d",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n570.jpg",
            "page_key": "1:365",
            "printed_page": 365,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b0b2789026cd8036c82e69c95c7bd239924500e4c73343e924af82e7702ddc56",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam enim sunt in coelis spiritales conditiones, universae clamant Scripturae, et Paulus autem testimonium perhibet, quoniam sunt spiritalia, usque ad tertium coelum raptum se esse significans et rursum, delatum esse in paradisum et audisse verba inenarrabilia, quae non licet homini loqui. Et quid illi prodest, aut in paradisum introitus, aut usque in tertium coelum assumtio, cum sint omnia illa sub potestate Demiurgi, si eorum quae super Demiurgum dicuntur mysteriorum speculator et auditor inciperet fieri, quemadmodum audent quidam dicere? Si enim uti eam quae est super Demiurgum disceret dispositionem, nequaquam in his quae sunt Demiurgi remansisset, ne ipsa quidem universa perspeculatus, (restabat enim ei adhuc secundum illorum sermonem quartum coelum, uti appropinquaret Demiurgo, et subjectam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d97a9e685465be486fd354068a513205954d0c5d0f896006618dea9efadc61bf",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n571.jpg",
            "page_key": "1:366",
            "printed_page": 366,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:aa1a65dc06b27c98278ea7ed4d04d3502cf8ba343876787ae2af5aed084c403d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "septenationem videret), sed reciperetur fortasse vel usque ad medietatem, id est ad Matrem, uti ab ea disceret quae sunt intra Pleroma. Poterat enim qui est intus homo ejus, qui et loquebatur in eo, invisibilis exsistens, quemadmodum dicunt, non tantum usque ad tertium coelum, sed et usque ad Matrem illorum pervenire. Si enim se, hoc est ipsorum hominem, statim supergredi dicunt Demiurgum, et abire ad Matrem, multo magis utique Apostoli homini hoc evenisset: nec enim prohibuisset illum Demiurgus, jam et ipse subjectus Salvatori, ut dicunt. Si autem et prohibuisset, nihil profecisset; non enim possibile est eum Patris providentia fortiorem esse, et haec cum interior homo invisibilis etiam a Demiurgo esse dicatur. Quoniam autem ille velut magnum aliquid et praeclarum, eam quae fuit usque ad tertium coelum assumtionem enarravit, non utique isti super septimum coelum ascendunt: non enim sunt meliores Apostolo. Si seipsos dicant differentiores, ex operibus arguentur: nihil enim ab illis tale jactitatum est. Et propter hoc adjecit: Sive in corpore, sive extra corpus, Deus scit: uti neque corpus non particeps putaretur esse visionis ejus, quippe quasi et ipsum participaturum eorum quae vidisset, et audisset: nec rursus propter pondus corporis dicat quis eum amplius non esse assumtum, sed ideo usque illuc permittatur etiam sine corpore sacramenta perspicere spiritalia, quae sunt Dei operationes, qui fecit coelos et terram, et plasmavit hominem, et posuit in paradiso,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a7fac1f1c29aefb79bfe9171a635b31711b77c9a9b13400c4a994de7b01a3200",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n572.jpg",
            "page_key": "1:367",
            "printed_page": 367,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:fb3af02cb4539018c0246a037d927fc41bb7ede6339a44652e987be929665e17",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "speculatores fieri eos, qui similiter ut Apostolus valde sunt perfecti in dilectione Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d7df1f56635552f6a8dc0599e8b1912e2ddff38c4a1071d7782c610c018a56d0",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam enim sunt in coelis spiritales conditiones, universae clamant Scripturae, et Paulus autem testimonium perhibet, quoniam sunt spiritalia, usque ad tertium coelum raptum se esse significans et rursum, delatum esse in paradisum et audisse verba inenarrabilia, quae non licet homini loqui. Et quid illi prodest, aut in paradisum introitus, aut usque in tertium coelum assumtio, cum sint omnia illa sub potestate Demiurgi, si eorum quae super Demiurgum dicuntur mysteriorum speculator et auditor inciperet fieri, quemadmodum audent quidam dicere? Si enim uti eam quae est super Demiurgum disceret dispositionem, nequaquam in his quae sunt Demiurgi remansisset, ne ipsa quidem universa perspeculatus, (restabat enim ei adhuc secundum illorum sermonem quartum coelum, uti appropinquaret Demiurgo, et subjectam septenationem videret), sed reciperetur fortasse vel usque ad medietatem, id est ad Matrem, uti ab ea disceret quae sunt intra Pleroma. Poterat enim qui est intus homo ejus, qui et loquebatur in eo, invisibilis exsistens, quemadmodum dicunt, non tantum usque ad tertium coelum, sed et usque ad Matrem illorum pervenire. Si enim se, hoc est ipsorum hominem, statim supergredi dicunt Demiurgum, et abire ad Matrem, multo magis utique Apostoli homini hoc evenisset: nec enim prohibuisset illum Demiurgus, jam et ipse subjectus Salvatori, ut dicunt. Si autem et prohibuisset, nihil profecisset; non enim possibile est eum Patris providentia fortiorem esse, et haec cum interior homo invisibilis etiam a Demiurgo esse dicatur. Quoniam autem ille velut magnum aliquid et praeclarum, eam quae fuit usque ad tertium coelum assumtionem enarravit, non utique isti super septimum coelum ascendunt: non enim sunt meliores Apostolo. Si seipsos dicant differentiores, ex operibus arguentur: nihil enim ab illis tale jactitatum est. Et propter hoc adjecit: Sive in corpore, sive extra corpus, Deus scit: uti neque corpus non particeps putaretur esse visionis ejus, quippe quasi et ipsum participaturum eorum quae vidisset, et audisset: nec rursus propter pondus corporis dicat quis eum amplius non esse assumtum, sed ideo usque illuc permittatur etiam sine corpore sacramenta perspicere spiritalia, quae sunt Dei operationes, qui fecit coelos et terram, et plasmavit hominem, et posuit in paradiso, speculatores fieri eos, qui similiter ut Apostolus valde sunt perfecti in dilectione Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "696120ad870475845d87a440305312289dd0ae9747af35246992c5f751e51620",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 7절 전체이다. 고린도후서 12:2-4의 셋째 하늘과 낙원 체험을 바울의 증언으로 제시하고, 그보다 위로 올라간다는 상대의 주장을 검토한다.",
          "et rursum은 또 이렇게 말한다는 서술의 연결로 읽었다. 365쪽 각주 3도 같은 내용을 다시 서술하는 뜻으로 풀이한다.",
          "quartum coelum은 넷째라는 서수를 보존했다. 365쪽 각주 4의 설명에 따라, 이미 올라간 셋째 하늘의 지점에서 넷째를 더 헤아려 일곱 하늘에 이르는 관계로 읽고 거기서 넷째 되는 하늘로 옮겼다.",
          "Apostoli homini는 앞의 그 안의 사람이라는 표현과 연결하여 사도 안의 사람으로 옮겼다. 366쪽 각주 2는 interiori 보충과 Apostolico 교정 등의 가능성을 검토하며 인쇄 구문으로도 읽을 수 있다고 설명한다.",
          "몸 안에서였든 몸 밖에서였든 하나님은 아신다는 인용을 그대로 옮겼다. 366쪽 각주 5가 지적하는 내가 모른다는 표현의 생략도 원문 정보에 기록했다.",
          "uti neque corpus non particeps의 neque와 non을 모두 유지했다. 몸이 환상에 참여하지 않는다고 여기지 않도록 한다는 이중 부정으로 옮겼다. 366쪽 각주 5는 Grabe가 세 사본을 근거로 보존한 non과 Massuet의 삭제를 비교한다.",
          "몸 자체도 보고 들은 것들에 참여할 것이라는 participaturum의 미래 의미를 보존했다. sacramenta는 각주 7의 μυστήρια에 따라 신비들로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b0b2789026cd8036c82e69c95c7bd239924500e4c73343e924af82e7702ddc56",
              "sha256:aa1a65dc06b27c98278ea7ed4d04d3502cf8ba343876787ae2af5aed084c403d",
              "sha256:fb3af02cb4539018c0246a037d927fc41bb7ede6339a44652e987be929665e17"
            ],
            "text": "하늘에 영적인 피조물들이 있다고 모든 성경이 외친다. 바울도 자기가 셋째 하늘까지 끌려 올라갔다고 말하며, 영적인 것들이 있음을 증언한다. 또 낙원으로 옮겨져 사람이 입 밖에 내서는 안 되는, 말로 설명할 수 없는 말씀들을 들었다고 한다. 어떤 이들이 감히 말하듯이, 데미우르고스 위에 있다고 하는 신비들을 그가 보고 듣는 자가 되기 시작했다면, 그 모든 것이 데미우르고스의 권한 아래에 있는데 낙원에 들어간 일이나 셋째 하늘까지 들어 올려진 일이 그에게 무슨 유익이 있었겠는가? 데미우르고스 위의 질서를 배우려는 것이었다면, 그에게 속한 것들조차 전부 살펴보지 못한 채 데미우르고스의 영역에 머물지는 않았을 것이다. (그들의 말에 따르면, 데미우르고스에게 다가가 그 아래 놓인 일곱 하늘을 보려면, 그에게는 아직 거기서 넷째 되는 하늘이 남아 있었다.) 오히려 아마 중간 영역까지, 곧 어머니에게까지 받아들여져, 플레로마 안의 것들을 그 어머니에게 배웠을 것이다. 그 안에 있는 사람, 곧 그 안에서 말하던 사람은, 그들의 말대로 보이지 않는 존재였으므로, 셋째 하늘까지만 아니라 그들의 어머니에게까지도 이를 수 있었을 것이다. 그들 자신, 곧 자기들 안의 사람이 곧바로 데미우르고스를 넘어 어머니에게 간다고 말한다면, 사도 안의 사람에게는 더욱더 그런 일이 일어났을 것이다. 그들의 말에 따르면, 데미우르고스 자신도 이미 구원자에게 복종하고 있었으므로 그를 막지 않았을 것이기 때문이다. 설령 막았더라도 아무 소용이 없었을 것이다. 그가 아버지의 섭리보다 강할 수는 없고, 더구나 속사람은 데미우르고스에게조차 보이지 않는다고 하기 때문이다. 그런데 사도는 셋째 하늘까지 들어 올려진 일을 크고 뛰어난 일로 이야기했다. 그러므로 이들이 일곱째 하늘 위로 올라가는 일은 없다. 그들이 사도보다 더 낫지는 않기 때문이다. 자신들이 더 뛰어나다고 말한다면, 그들이 한 일로 논박받을 것이다. 그들은 이런 일을 전혀 자랑한 적이 없기 때문이다. 그래서 사도는 다음과 같이 덧붙였다. “몸 안에서였든 몸 밖에서였든 하나님은 아신다.” 몸이 그 환상에 참여하지 않는다고 여기지 않도록 하려는 것이다. 몸 자체도 그가 보고 들은 것들에 참여할 것이기 때문이다. 몸의 무게 때문에 그가 더 높이 들어 올려지지 못했다고 누군가 말하지 못하게 하려는 것이기도 하다. 오히려 그 때문에 몸 없이도 그곳까지는 영적인 신비들을 볼 수 있도록 허락된다. 하늘과 땅을 만드시고 인간을 빚어 낙원에 두신 하나님의 활동들이 바로 그것이다. 사도와 마찬가지로 하나님을 사랑하는 데서 매우 온전해진 이들이 그것들을 보는 자가 되도록 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7df1f56635552f6a8dc0599e8b1912e2ddff38c4a1071d7782c610c018a56d0"
        ],
        "text": "하늘에 영적인 피조물들이 있다고 모든 성경이 외친다. 바울도 자기가 셋째 하늘까지 끌려 올라갔다고 말하며, 영적인 것들이 있음을 증언한다. 또 낙원으로 옮겨져 사람이 입 밖에 내서는 안 되는, 말로 설명할 수 없는 말씀들을 들었다고 한다. 어떤 이들이 감히 말하듯이, 데미우르고스 위에 있다고 하는 신비들을 그가 보고 듣는 자가 되기 시작했다면, 그 모든 것이 데미우르고스의 권한 아래에 있는데 낙원에 들어간 일이나 셋째 하늘까지 들어 올려진 일이 그에게 무슨 유익이 있었겠는가? 데미우르고스 위의 질서를 배우려는 것이었다면, 그에게 속한 것들조차 전부 살펴보지 못한 채 데미우르고스의 영역에 머물지는 않았을 것이다. (그들의 말에 따르면, 데미우르고스에게 다가가 그 아래 놓인 일곱 하늘을 보려면, 그에게는 아직 거기서 넷째 되는 하늘이 남아 있었다.) 오히려 아마 중간 영역까지, 곧 어머니에게까지 받아들여져, 플레로마 안의 것들을 그 어머니에게 배웠을 것이다. 그 안에 있는 사람, 곧 그 안에서 말하던 사람은, 그들의 말대로 보이지 않는 존재였으므로, 셋째 하늘까지만 아니라 그들의 어머니에게까지도 이를 수 있었을 것이다. 그들 자신, 곧 자기들 안의 사람이 곧바로 데미우르고스를 넘어 어머니에게 간다고 말한다면, 사도 안의 사람에게는 더욱더 그런 일이 일어났을 것이다. 그들의 말에 따르면, 데미우르고스 자신도 이미 구원자에게 복종하고 있었으므로 그를 막지 않았을 것이기 때문이다. 설령 막았더라도 아무 소용이 없었을 것이다. 그가 아버지의 섭리보다 강할 수는 없고, 더구나 속사람은 데미우르고스에게조차 보이지 않는다고 하기 때문이다. 그런데 사도는 셋째 하늘까지 들어 올려진 일을 크고 뛰어난 일로 이야기했다. 그러므로 이들이 일곱째 하늘 위로 올라가는 일은 없다. 그들이 사도보다 더 낫지는 않기 때문이다. 자신들이 더 뛰어나다고 말한다면, 그들이 한 일로 논박받을 것이다. 그들은 이런 일을 전혀 자랑한 적이 없기 때문이다. 그래서 사도는 다음과 같이 덧붙였다. “몸 안에서였든 몸 밖에서였든 하나님은 아신다.” 몸이 그 환상에 참여하지 않는다고 여기지 않도록 하려는 것이다. 몸 자체도 그가 보고 들은 것들에 참여할 것이기 때문이다. 몸의 무게 때문에 그가 더 높이 들어 올려지지 못했다고 누군가 말하지 못하게 하려는 것이기도 하다. 오히려 그 때문에 몸 없이도 그곳까지는 영적인 신비들을 볼 수 있도록 허락된다. 하늘과 땅을 만드시고 인간을 빚어 낙원에 두신 하나님의 활동들이 바로 그것이다. 사도와 마찬가지로 하나님을 사랑하는 데서 매우 온전해진 이들이 그것들을 보는 자가 되도록 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:82dac607449be01f1ef5761c9fb787a60a1f40c401570a37820795404569360c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
      },
      "work_location": "2.h47.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2385a9d9eb1f6feb8d5448c5cbb8385c7f86f04585f5c410a3f881dabc990d7f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c0b90f8c5c4188242f916869410048cc1baff8938ec01c178291c686b69337d1",
            "sha256:73991c478ec1e4bc7763b19bdb3e13cc27ab8fa0de6517808681e7d33de15d4a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e253fbae72fb5c4195f7d1da3454fd511113c0c200a8c2beba76e4f4ecd3812a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3dd9704529e9f815945766466e3f5af9e33d018f90524cdedef2264a723aa1a5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 47장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 30장 9절은 Juste igitur a nobis에서 시작한다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              367,
              368
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8,
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 47장 2절이며, 통상 30장 8-9절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:14945ca91af63960e54dc5cf51f4efbcbfe32a95f63d3f9290e297c7297958ae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2385a9d9eb1f6feb8d5448c5cbb8385c7f86f04585f5c410a3f881dabc990d7f",
            "source_revision_id": "sha256:e253fbae72fb5c4195f7d1da3454fd511113c0c200a8c2beba76e4f4ecd3812a",
            "translation_revision_id": "sha256:3dd9704529e9f815945766466e3f5af9e33d018f90524cdedef2264a723aa1a5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a887f08a04b52f76cf03824aca2ec7447e1df85fb78a40b8fdc1f2c0180fdc82",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2385a9d9eb1f6feb8d5448c5cbb8385c7f86f04585f5c410a3f881dabc990d7f",
            "source_revision_id": "sha256:e253fbae72fb5c4195f7d1da3454fd511113c0c200a8c2beba76e4f4ecd3812a",
            "translation_revision_id": "sha256:3dd9704529e9f815945766466e3f5af9e33d018f90524cdedef2264a723aa1a5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:14945ca91af63960e54dc5cf51f4efbcbfe32a95f63d3f9290e297c7297958ae",
          "sha256:a887f08a04b52f76cf03824aca2ec7447e1df85fb78a40b8fdc1f2c0180fdc82"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h47-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 30장 9절은 Juste igitur a nobis에서 시작한다.",
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103230.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              367,
              368
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8,
              9
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "하나님의 영이라는 속격 표현을 인쇄대로 유지하고 그 주어를 앞의 창조자와 연결했다. 추가 대조 항목으로 기록한다.",
            "printed_page": 367,
            "printed_text": "et vere est spiritus Dei",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_divine_predication"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "판본이 사본에 없는 보충이라고 보고하는 전치사를 대괄호와 함께 보존한다.",
            "printed_page": 367,
            "printed_text": "[per]",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Feuardent, as reported by Harvey note 1",
            "type": "editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "앞 절과 같이 자신들을 가리키는 어머니의 소생으로 옮긴다.",
            "printed_page": 367,
            "printed_text": "enixionem Matris suae, quod semetipsos esse dicunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_birth_product_expression"
          },
          {
            "explanation": "관계사의 인쇄된 격을 유지하며 생물이 생겨나는 방식을 설명하는 구문으로 옮긴다.",
            "printed_page": 367,
            "printed_text": "praeter eam rationem, quae ab initio a Deo",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_grammar"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "그분의 뜻이 만물의 실체라는 인쇄 구문을 보존한다. 각주의 causa 추정 교정은 대조 항목이다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_text": "substantia omnium voluntas ejus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_theological_term"
          },
          {
            "explanation": "보이는 것과 보이지 않는 것에 이어지는 짝을 감각되는 것과 감각되지 않는 것으로 읽는다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_text": "sensibilia, et insensata",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_sensory_pair"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Hebrews 1:3",
              "Matthew 22:32"
            ],
            "explanation": "능력의 말씀과 산 이들의 하나님이라는 저자의 성경 사용을 기록한다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_texts": [
              "Verbo virtutis suae",
              "Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus vivorum"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "scriptural_expression_by_author"
          },
          {
            "evidence": "notes 2 and 3",
            "explanation": "서른 아이온과 여러 계보의 호칭을 상대 이론의 열거로 옮긴다. 각주는 coeli와 동정의 빛을 각각 시몬의 체계와 바르벨로에 연결한다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_terms": [
              "xxx Aeonum",
              "Bythus",
              "Proarche",
              "coeli",
              "lumen virginale",
              "Aeon innominabilis"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_cosmological_names"
          },
          {
            "adopted_text": "revelare Deus",
            "explanation": "능동형 revelare를 유지하고, 하나님이 드러내기를 원하시는 이들이라는 구문으로 읽었다. 판본의 수동형 제안은 별도로 기록한다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_text": "revelare [f. l. revelari] Deus",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project retention of the printed main reading",
            "type": "retained_reading_with_editorial_alternative"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 47장 2절이며, 통상 30장 8-9절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7fac1f1c29aefb79bfe9171a635b31711b77c9a9b13400c4a994de7b01a3200",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n572.jpg",
            "page_key": "1:367",
            "printed_page": 367,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c0b90f8c5c4188242f916869410048cc1baff8938ec01c178291c686b69337d1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et spiritalia itaque hic fecit, quorum usque ad tertium coelum speculator factus est Apostolus: et inenarrabiles sermones, quos non licet homini loqui, quoniam sint spiritales, et ipse hic praestat dignis, quemadmodum vult, hujus enim est paradisus: et vere est spiritus Dei, sed non animalis Demiurgus, alioquin nunquam spiritalia perfecisset. Si autem animalis hic, per quem facta sunt spiritalia, referant nobis. Sed neque [per] enixionem Matris suae, quod semetipsos esse dicunt, factum esse quid ostendere habent. Hi enim non tantum aliquid de spiritalibus, sed ne quidem muscam, aut culicem, aut tale aliquid ex his quae sunt contemtibilia animalia pusilla perficere possunt, praeter eam rationem, quae ab initio a Deo per seminum demissionem in his quae sunt ejusdem generis, naturaliter facta sunt, atque fiunt animalia. Sed ne quidem a sola Matre factum aliquid; dicunt emissum hunc Demiurgum, et Dominum universae operationis. Et eum quidem, qui sit universae operationis Demiurgus et Dominus, animalem esse dicunt, se autem spiritales, qui nullius operationis fabricatores sunt aut domini, non solum eorum quae sunt extra eos, sed ne quidem corporum suorum. Multa denique saepe secundum corpus patiuntur nolentes, vocantes se spiritales et meliores Demiurgo. Juste igitur a nobis arguentur porro et longe divertisse a veritate. Sive enim per hunc, quae facta sunt, fecit Salvator; non inferior ipsis, sed melior esse ostenditur, quando et horum ipsorum invenitur factor: nam et ipsi sunt ex his quae facta sunt. Quomodo itaque consequens est, hos quidem spiritales esse, hunc autem ipsum per quem et facti sunt, animalem? Sive, (quod et solum est verum, quod et per plurima ostendimus, velut liquidissimis ostensionibus), ipse a semetipso fecit libere et ex sua potestate, et disposuit, et perfecit omnia, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "56224600b79c642f7213e7dee9a8e4759d5d2edd40a4df6cfad694a40b09505b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n573.jpg",
            "page_key": "1:368",
            "printed_page": 368,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:73991c478ec1e4bc7763b19bdb3e13cc27ab8fa0de6517808681e7d33de15d4a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est substantia omnium voluntas ejus; solus hic Deus invenitur, qui omnia fecit, solus omnipotens, et solus Pater condens et faciens omnia, et visibilia, et invisibilia, et sensibilia, et insensata, et coelestia, et terrena, Verbo virtutis suae; et omnia aptavit et disposuit sapientia sua, et omnia capiens, solus autem a nemine capi potest: ipse fabricator, ipse conditor, ipse inventor, ipse factor, ipse Dominus omnium: et neque praeter ipsum, neque super ipsum, neque Mater, quam illi admentiuntur; nec Deus alter, quem Marcion affinxit; nec Pleroma xxx Aeonum, quod vanum ostensum est; neque Bythus, nec Proarche; neque coeli; nec lumen virginale, nec Aeon innominabilis, nec in totum quidquam eorum, quae ab his, et ab omnibus haereticis delirantur. Sed solus unus Deus fabricator, hic qui est super omnem principalitatem, et potestatem, et dominationem, et virtutem: hic Pater, hic Deus, hic conditor, hic factor, hic fabricator, qui fecit ea per semetipsum, hoc est per Verbum et per Sapientiam suam, coelum et terram, et maria, et omnia quae in eis sunt: hic justus, hic bonus: hic est qui formavit hominem, qui plantavit paradisum, qui fabricavit mundum, qui diluvium induxit, qui Noë salvavit: hic Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus vivorum, quem et lex annuntiat, quem Prophetae praeconant, quem Christus revelat, quem Apostoli tradunt, quem Ecclesia credit. Hic Pater Domini nostri Jesu Christi, per Verbum suum, qui est Filius ejus, per eum revelatur et manifestatur omnibus, quibus revelatur: cognoscunt enim eum hi, quibus revelaverit Filius. Semper autem coëxsistens Filius Patri, olim et ab initio semper revelat Patrem, et Angelis, et Archangelis, et Potestatibus, et Virtutibus, et omnibus, quibus vult revelare Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e253fbae72fb5c4195f7d1da3454fd511113c0c200a8c2beba76e4f4ecd3812a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et spiritalia itaque hic fecit, quorum usque ad tertium coelum speculator factus est Apostolus: et inenarrabiles sermones, quos non licet homini loqui, quoniam sint spiritales, et ipse hic praestat dignis, quemadmodum vult, hujus enim est paradisus: et vere est spiritus Dei, sed non animalis Demiurgus, alioquin nunquam spiritalia perfecisset. Si autem animalis hic, per quem facta sunt spiritalia, referant nobis. Sed neque [per] enixionem Matris suae, quod semetipsos esse dicunt, factum esse quid ostendere habent. Hi enim non tantum aliquid de spiritalibus, sed ne quidem muscam, aut culicem, aut tale aliquid ex his quae sunt contemtibilia animalia pusilla perficere possunt, praeter eam rationem, quae ab initio a Deo per seminum demissionem in his quae sunt ejusdem generis, naturaliter facta sunt, atque fiunt animalia. Sed ne quidem a sola Matre factum aliquid; dicunt emissum hunc Demiurgum, et Dominum universae operationis. Et eum quidem, qui sit universae operationis Demiurgus et Dominus, animalem esse dicunt, se autem spiritales, qui nullius operationis fabricatores sunt aut domini, non solum eorum quae sunt extra eos, sed ne quidem corporum suorum. Multa denique saepe secundum corpus patiuntur nolentes, vocantes se spiritales et meliores Demiurgo. Juste igitur a nobis arguentur porro et longe divertisse a veritate. Sive enim per hunc, quae facta sunt, fecit Salvator; non inferior ipsis, sed melior esse ostenditur, quando et horum ipsorum invenitur factor: nam et ipsi sunt ex his quae facta sunt. Quomodo itaque consequens est, hos quidem spiritales esse, hunc autem ipsum per quem et facti sunt, animalem? Sive, (quod et solum est verum, quod et per plurima ostendimus, velut liquidissimis ostensionibus), ipse a semetipso fecit libere et ex sua potestate, et disposuit, et perfecit omnia, et est substantia omnium voluntas ejus; solus hic Deus invenitur, qui omnia fecit, solus omnipotens, et solus Pater condens et faciens omnia, et visibilia, et invisibilia, et sensibilia, et insensata, et coelestia, et terrena, Verbo virtutis suae; et omnia aptavit et disposuit sapientia sua, et omnia capiens, solus autem a nemine capi potest: ipse fabricator, ipse conditor, ipse inventor, ipse factor, ipse Dominus omnium: et neque praeter ipsum, neque super ipsum, neque Mater, quam illi admentiuntur; nec Deus alter, quem Marcion affinxit; nec Pleroma xxx Aeonum, quod vanum ostensum est; neque Bythus, nec Proarche; neque coeli; nec lumen virginale, nec Aeon innominabilis, nec in totum quidquam eorum, quae ab his, et ab omnibus haereticis delirantur. Sed solus unus Deus fabricator, hic qui est super omnem principalitatem, et potestatem, et dominationem, et virtutem: hic Pater, hic Deus, hic conditor, hic factor, hic fabricator, qui fecit ea per semetipsum, hoc est per Verbum et per Sapientiam suam, coelum et terram, et maria, et omnia quae in eis sunt: hic justus, hic bonus: hic est qui formavit hominem, qui plantavit paradisum, qui fabricavit mundum, qui diluvium induxit, qui Noë salvavit: hic Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus vivorum, quem et lex annuntiat, quem Prophetae praeconant, quem Christus revelat, quem Apostoli tradunt, quem Ecclesia credit. Hic Pater Domini nostri Jesu Christi, per Verbum suum, qui est Filius ejus, per eum revelatur et manifestatur omnibus, quibus revelatur: cognoscunt enim eum hi, quibus revelaverit Filius. Semper autem coëxsistens Filius Patri, olim et ab initio semper revelat Patrem, et Angelis, et Archangelis, et Potestatibus, et Virtutibus, et omnibus, quibus vult revelare Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3800af85aef7cb87fc044010958d03e06c7ab0faa8c14f2a474d426d0f656402",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 30장 8-9절 전체이다. 9절은 진리에서 멀리 벗어났다는 Juste igitur a nobis에서 시작한다.",
          "367쪽의 spiritus Dei는 하나님의 영이라는 속격 표현으로 옮겼다. 그 주어는 앞의 창조자와 이어지며, 이 서술은 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "[per]는 판본의 대괄호와 함께 [통해]로 옮겼다. 367쪽 각주 1은 Feuardent가 도입한 보충이며 사본에는 없다고 설명한다. 어머니의 enixio는 앞 구절과 같이 그들이 자기들이라고 부르는 소생으로 읽었다.",
          "같은 종류에게 씨를 넣어 생물이 생긴다는 설명은 상대의 창조 능력을 논박하는 저자의 사례이다. 파리와 모기, 자기 몸을 다스리지 못한다는 열거를 보존했다.",
          "구원자가 데미우르고스를 통해 만들었다는 가정과, 창조자가 자기 권한으로 스스로 만들었다는 대안을 구별했다. 괄호에서는 이레네우스가 두 번째 설명을 참된 것으로 지목한다.",
          "368쪽의 substantia omnium voluntas ejus는 그분의 뜻이 만물의 실체라는 인쇄 구문으로 옮겼다. 각주 1의 causa 추정 교정은 대조 항목으로 남겼다. sensibilia와 insensata는 감각으로 파악되는 것과 파악되지 않는 것의 짝으로 읽었다.",
          "능력의 말씀이라는 표현은 히브리서 1:3에, 아브라함·이삭·야곱과 산 이들의 하나님이라는 서술은 마태복음 22:32에 대응한다. 창조와 노아의 구원, 율법과 예언자, 그리스도와 사도와 교회의 순서를 보존했다.",
          "서른 아이온, 뷔토스, 프로아르케, 하늘들, 동정의 빛, 이름 붙일 수 없는 아이온은 상대의 체계를 열거하는 항목이다. 368쪽 각주 2와 3이 각각 시몬의 계보와 바르벨로를 비교하는 설명도 본문과 구별했다.",
          "끝의 revelare는 인쇄된 능동형으로 유지하고 하나님이 드러내기를 원하시는 모든 이들이라는 구문으로 읽었다. [f. l. revelari]라는 수동형 제안을 별도로 기록했다. 아들이 항상 아버지와 함께 존재하며 아버지를 드러낸다는 앞 문장도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c0b90f8c5c4188242f916869410048cc1baff8938ec01c178291c686b69337d1",
              "sha256:73991c478ec1e4bc7763b19bdb3e13cc27ab8fa0de6517808681e7d33de15d4a"
            ],
            "text": "그러므로 이분은 영적인 것들도 만드셨고, 사도는 그것들을 셋째 하늘까지 보게 되었다. 영적인 것이어서 사람이 입 밖에 내서는 안 되는, 말로 설명할 수 없는 말씀들도 자기 뜻대로 이분이 합당한 이들에게 베푸신다. 낙원도 그분의 것이기 때문이다. 그분은 참으로 하나님의 영이시며, 혼적인 데미우르고스가 아니시다. 그렇지 않았다면 영적인 것들을 결코 완성하지 못하셨을 것이다. 만일 이분이 혼적이라면, 누구를 통해 영적인 것들이 만들어졌는지 우리에게 말해 보라. 그들이 자신들이라고 부르는 자기 어머니의 소생을 [통해] 무엇이 만들어졌다고 제시할 수도 없다. 이들은 영적인 것들은커녕, 파리 한 마리나 모기 한 마리, 또는 그와 같은 보잘것없는 작은 생물 하나도 만들 수 없다. 처음부터 하나님에 의해, 같은 종류의 것들에게 씨를 넣는 일을 통해 생물들이 자연스럽게 생겨났고 지금도 생겨나는 그 방식에 따르는 경우를 제외하면 말이다. 어머니 혼자서 만든 것조차 없다. 그들은 이 데미우르고스, 곧 모든 창조 활동의 주님이 발출되었다고 말한다. 창조된 모든 것의 창조자이며 주님이신 이분을 혼적이라고 하면서, 자신들은 영적이라고 한다. 자기들 밖의 것들뿐 아니라 자기 몸조차, 어떤 것의 제작자도 주인도 아니면서 말이다. 자신들을 영적이며 데미우르고스보다 더 낫다고 부르지만, 원하지 않으면서도 몸으로 많은 일을 자주 겪는다. 그러므로 그들이 진리에서 아주 멀리 벗어났다고 우리가 논박하는 것은 정당하다. 구원자가 만들어진 것들을 이분을 통해 만들었다고 한다면, 이분은 그들 자신을 만드신 분으로도 드러나므로 그들보다 못한 분이 아니라 더 나은 분임이 입증된다. 그들 역시 만들어진 것들 가운데 속하기 때문이다. 그들은 영적이면서 그들을 만들어 낸 바로 그분은 혼적이라고 하는 것이 어떻게 이치에 맞겠는가? 또는, (이것만이 참된 사실이며, 우리는 수많은 명료한 증거로 이를 입증했다) 그분이 스스로 자유롭게 자기 권한으로 만드시고, 모든 것을 질서 있게 두어 완성하셨으며, 그분의 뜻이 만물의 실체라면, 모든 것을 만드신 이분만이 하나님으로 드러난다. 그분만이 전능하시고, 그분만이 아버지이시며, 보이는 것과 보이지 않는 것, 감각되는 것과 감각되지 않는 것, 하늘의 것과 땅의 것, 그 모든 것을 자기 능력의 말씀으로 세우고 만드신다. 그분은 자기 지혜로 모든 것을 어울리게 하고 질서 있게 두셨다. 모든 것을 품으시지만, 그분 자신은 아무에게도 담기실 수 없다. 그분이 만들어 내신 이시며, 세우신 이시고, 고안하신 이시며, 지으신 이시고, 만물의 주님이시다. 그분 외에도, 그분 위에도 아무도 없으며, 그들이 거짓으로 꾸며 붙이는 어머니도 없다. 마르키온이 꾸며 낸 다른 하나님도 없고, 헛된 것으로 드러난 서른 아이온의 플레로마도 없다. 뷔토스도 프로아르케도 없으며, 그들이 말하는 하늘들도 없고, 동정의 빛도, 이름 붙일 수 없는 아이온도 없다. 이들과 모든 이단자가 헛되이 말하는 것들 가운데 그 무엇도 전혀 없다. 오직 한 하나님이 창조자이시다. 이분은 모든 통치권과 권세와 주권과 능력 위에 계신다. 이분이 아버지이시고, 하나님이시며, 세우신 이시고, 지으신 이시며, 만들어 내신 이시다. 그분은 스스로, 곧 자기 말씀과 자기 지혜를 통해 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만드셨다. 이분은 의로우시고 선하시다. 인간을 빚으신 분, 낙원을 심으신 분, 세상을 만드신 분, 홍수를 일으키신 분, 노아를 구하신 분이 이분이시다. 이분은 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 산 이들의 하나님이시다. 율법이 알리고, 예언자들이 선포하며, 그리스도가 드러내고, 사도들이 전하며, 교회가 믿는 분이시다. 이분은 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 자기 말씀, 곧 자기 아들을 통해, 그를 통해 계시를 받는 모든 이에게 드러나고 나타나신다. 아들이 드러내신 이들이 그분을 알기 때문이다. 아들은 언제나 아버지와 함께 존재하시며, 예로부터, 처음부터 언제나 아버지를 드러내신다. 천사들과 대천사들, 권세들과 능력들, 하나님이 드러내기를 원하시는 모든 이들에게 드러내신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e253fbae72fb5c4195f7d1da3454fd511113c0c200a8c2beba76e4f4ecd3812a"
        ],
        "text": "그러므로 이분은 영적인 것들도 만드셨고, 사도는 그것들을 셋째 하늘까지 보게 되었다. 영적인 것이어서 사람이 입 밖에 내서는 안 되는, 말로 설명할 수 없는 말씀들도 자기 뜻대로 이분이 합당한 이들에게 베푸신다. 낙원도 그분의 것이기 때문이다. 그분은 참으로 하나님의 영이시며, 혼적인 데미우르고스가 아니시다. 그렇지 않았다면 영적인 것들을 결코 완성하지 못하셨을 것이다. 만일 이분이 혼적이라면, 누구를 통해 영적인 것들이 만들어졌는지 우리에게 말해 보라. 그들이 자신들이라고 부르는 자기 어머니의 소생을 [통해] 무엇이 만들어졌다고 제시할 수도 없다. 이들은 영적인 것들은커녕, 파리 한 마리나 모기 한 마리, 또는 그와 같은 보잘것없는 작은 생물 하나도 만들 수 없다. 처음부터 하나님에 의해, 같은 종류의 것들에게 씨를 넣는 일을 통해 생물들이 자연스럽게 생겨났고 지금도 생겨나는 그 방식에 따르는 경우를 제외하면 말이다. 어머니 혼자서 만든 것조차 없다. 그들은 이 데미우르고스, 곧 모든 창조 활동의 주님이 발출되었다고 말한다. 창조된 모든 것의 창조자이며 주님이신 이분을 혼적이라고 하면서, 자신들은 영적이라고 한다. 자기들 밖의 것들뿐 아니라 자기 몸조차, 어떤 것의 제작자도 주인도 아니면서 말이다. 자신들을 영적이며 데미우르고스보다 더 낫다고 부르지만, 원하지 않으면서도 몸으로 많은 일을 자주 겪는다. 그러므로 그들이 진리에서 아주 멀리 벗어났다고 우리가 논박하는 것은 정당하다. 구원자가 만들어진 것들을 이분을 통해 만들었다고 한다면, 이분은 그들 자신을 만드신 분으로도 드러나므로 그들보다 못한 분이 아니라 더 나은 분임이 입증된다. 그들 역시 만들어진 것들 가운데 속하기 때문이다. 그들은 영적이면서 그들을 만들어 낸 바로 그분은 혼적이라고 하는 것이 어떻게 이치에 맞겠는가? 또는, (이것만이 참된 사실이며, 우리는 수많은 명료한 증거로 이를 입증했다) 그분이 스스로 자유롭게 자기 권한으로 만드시고, 모든 것을 질서 있게 두어 완성하셨으며, 그분의 뜻이 만물의 실체라면, 모든 것을 만드신 이분만이 하나님으로 드러난다. 그분만이 전능하시고, 그분만이 아버지이시며, 보이는 것과 보이지 않는 것, 감각되는 것과 감각되지 않는 것, 하늘의 것과 땅의 것, 그 모든 것을 자기 능력의 말씀으로 세우고 만드신다. 그분은 자기 지혜로 모든 것을 어울리게 하고 질서 있게 두셨다. 모든 것을 품으시지만, 그분 자신은 아무에게도 담기실 수 없다. 그분이 만들어 내신 이시며, 세우신 이시고, 고안하신 이시며, 지으신 이시고, 만물의 주님이시다. 그분 외에도, 그분 위에도 아무도 없으며, 그들이 거짓으로 꾸며 붙이는 어머니도 없다. 마르키온이 꾸며 낸 다른 하나님도 없고, 헛된 것으로 드러난 서른 아이온의 플레로마도 없다. 뷔토스도 프로아르케도 없으며, 그들이 말하는 하늘들도 없고, 동정의 빛도, 이름 붙일 수 없는 아이온도 없다. 이들과 모든 이단자가 헛되이 말하는 것들 가운데 그 무엇도 전혀 없다. 오직 한 하나님이 창조자이시다. 이분은 모든 통치권과 권세와 주권과 능력 위에 계신다. 이분이 아버지이시고, 하나님이시며, 세우신 이시고, 지으신 이시며, 만들어 내신 이시다. 그분은 스스로, 곧 자기 말씀과 자기 지혜를 통해 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만드셨다. 이분은 의로우시고 선하시다. 인간을 빚으신 분, 낙원을 심으신 분, 세상을 만드신 분, 홍수를 일으키신 분, 노아를 구하신 분이 이분이시다. 이분은 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 산 이들의 하나님이시다. 율법이 알리고, 예언자들이 선포하며, 그리스도가 드러내고, 사도들이 전하며, 교회가 믿는 분이시다. 이분은 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 자기 말씀, 곧 자기 아들을 통해, 그를 통해 계시를 받는 모든 이에게 드러나고 나타나신다. 아들이 드러내신 이들이 그분을 알기 때문이다. 아들은 언제나 아버지와 함께 존재하시며, 예로부터, 처음부터 언제나 아버지를 드러내신다. 천사들과 대천사들, 권세들과 능력들, 하나님이 드러내기를 원하시는 모든 이들에게 드러내신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3dd9704529e9f815945766466e3f5af9e33d018f90524cdedef2264a723aa1a5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
      },
      "work_location": "2.h47.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-47:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a5ec84d2c8b8a9c8c620da81bf21084699e467ce77d35b3cd908cf57b8805902",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7fcccbe986e4b9a7bb3a98415ae76386490292b35f24d7714ac873cc64f6eb37",
            "sha256:e85baa2f11cb67807188796f5dff77b74cfeea3efc9e5a69eed440bebd98c9bc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2e789a302b0d92cc327d85f69e9495e6a6cc6a3518d5a0f91e93ccec013eae10"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:435de327e1ab0e52b7dda57f8d356c96ec7885a8f924b23da310108f1e3159ff"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 48장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              369,
              370
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 1절이며, 통상 31장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:af0c7351fc7865f759c1bc35d3adad4ba4c9a37599628488ac0ca3189b2da78d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a5ec84d2c8b8a9c8c620da81bf21084699e467ce77d35b3cd908cf57b8805902",
            "source_revision_id": "sha256:2e789a302b0d92cc327d85f69e9495e6a6cc6a3518d5a0f91e93ccec013eae10",
            "translation_revision_id": "sha256:435de327e1ab0e52b7dda57f8d356c96ec7885a8f924b23da310108f1e3159ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9da90c25902b8b3eb100f372f4f8fa6910761a966278a974ad79af40cdbee165",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a5ec84d2c8b8a9c8c620da81bf21084699e467ce77d35b3cd908cf57b8805902",
            "source_revision_id": "sha256:2e789a302b0d92cc327d85f69e9495e6a6cc6a3518d5a0f91e93ccec013eae10",
            "translation_revision_id": "sha256:435de327e1ab0e52b7dda57f8d356c96ec7885a8f924b23da310108f1e3159ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:af0c7351fc7865f759c1bc35d3adad4ba4c9a37599628488ac0ca3189b2da78d",
          "sha256:9da90c25902b8b3eb100f372f4f8fa6910761a966278a974ad79af40cdbee165"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              369,
              370
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "각 존재가 자기 영역에 국한되는 가정에서 만물의 하나님과 전능자라는 호칭을 논하는 문장으로 읽고, 인쇄 구문은 대조 항목으로 유지한다.",
            "internal_comparison_location": "2.h1.s4",
            "printed_page": 369,
            "printed_text": "et nullum alium omnium esse Deum, sed solam esse omnipotentis appellationem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_divine_title"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "앞서 말한 지식인들이 발렌티노스 계열보다 진리 밖의 것을 교리에 더 많이 옮긴다는 비교로 읽었다. 인쇄된 qui와 불완전한 서술 연결은 보존한다.",
            "printed_page": 369,
            "printed_text": "magis autem quam hi qui ea quae sunt extra veritatem transferentes ad characterem suae doctrinae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_comparative_clause"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "독자 그대에게 향하는 미래형으로 보존한다. 각주는 분사로 바꾸는 Grabe의 제안을 검토한다.",
            "printed_page": 370,
            "printed_text": "avertes et confundes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reader_address"
          },
          {
            "explanation": "여러 학파의 공통점과 앞 논박을 적용할 수 있다는 판단을 저자의 주장으로 기록한다.",
            "printed_pages": [
              369,
              370
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_teaching_groups"
          },
          {
            "explanation": "circumscriptum의 형태를 보존한다. 앞의 중심점과 옷의 얼룩 비유가 피조물 전체를 설명하는 2권 3장 3절의 문맥에 따라 이곳도 피조 세계에 연결해 옮겼다. conditionem과의 성 불일치는 대조 항목으로 기록한다.",
            "internal_comparison_location": "2.h3.s3",
            "printed_page": 369,
            "printed_text": "conditionem ... in immensa magnitudine universitatis circumscriptum centri vice, velut maculam in pallio",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_gender_reference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 1절이며, 통상 31장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "95c1a1fc1a723467e3840567cfa8c2e445a08765afa7b87ac1e684505c2dc092",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n574.jpg",
            "page_key": "1:369",
            "printed_page": 369,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:7fcccbe986e4b9a7bb3a98415ae76386490292b35f24d7714ac873cc64f6eb37",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Destructis itaque his qui a Valentino sunt, omnis haereticorum eversa est multitudo. Quae enim et quantum adversus Pleroma ipsorum et ad ea quae extra sunt diximus, ostendentes quoniam concludetur et circumscribetur Pater universorum ab eo quod extra eum est, (si tamen extra eum aliquid sit); et quoniam necesse est multos quidem Patres, multa autem Pleromata, et multas mundorum fabricationes, ab aliis quidem coeptas ad alteras autem deficientes, esse secundum omnem partem; et universos perseverantes in suis propriis, non curiose agere de aliis, in quibus neque participatio, neque communio aliqua est eis; et nullum alium omnium esse Deum, sed solam esse omnipotentis appellationem: et adversus eos qui sunt a Marcione, et Simone, et Menandro, vel quicunque alii sunt, qui similiter dividunt eam quae secundum nos est conditionem a Patre, similiter erit ad eos aptatum. Quanta autem rursus diximus adversus eos, qui dicunt omnia quidem comprehendere Patrem universorum; eam autem quae sit secundum nos conditionem non ab eo esse factam, sed a Virtute quadam altera; vel ab Angelis ignorantibus Propatorem, in immensa magnitudine universitatis circumscriptum centri vice, velut maculam in pallio; ostendentes quoniam non est verisimile alium quemdam eam quae secundum nos est conditionem fecisse quam Patrem universorum; et adversus eos qui sunt a Saturnino, et a Basilide, et Carpocrate, et reliquos Gnosticorum, qui eadem similiter dicunt, idem dicetur. Quae autem de prolationibus dicta sunt, et Aeonibus, et deminoratione, et quemadmodum instabilis Mater ipsorum, similiter evertit Basilidem, et omnes qui falso cognominantur agnitores, aliis nominibus eadem similiter dicentes; magis autem quam hi qui ea quae sunt extra veritatem transferentes ad characterem suae doctrinae. Et quaecunque sunt quae de numeris diximus, adversus omnes, qui in hujusmodi speciem deducunt quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f99d83b05c8827f89d6ec4faff5da007cbe7049cbaf2293bad4aa0a01e22d685",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n575.jpg",
            "page_key": "1:370",
            "printed_page": 370,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:e85baa2f11cb67807188796f5dff77b74cfeea3efc9e5a69eed440bebd98c9bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sunt veritatis, et dicentur. Et quaecunque dicta sunt de Demiurgo, ostendentia quod hic solus est Deus et Pater universorum; et quaecunque adhuc dicentur in sequentibus libris, adversus omnes dico haereticos; eos quidem qui sunt mitiores eorum et humaniores avertes et confundes, ut non blasphement suum conditorem, et factorem, et nutritorem, et Dominum, neque de labe et ignorantia genesin ejus affingere: feroces autem, et horribiles, et irrationabiles effugabis a te longe, ne amplius sustineas verbositates eorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2e789a302b0d92cc327d85f69e9495e6a6cc6a3518d5a0f91e93ccec013eae10",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Destructis itaque his qui a Valentino sunt, omnis haereticorum eversa est multitudo. Quae enim et quantum adversus Pleroma ipsorum et ad ea quae extra sunt diximus, ostendentes quoniam concludetur et circumscribetur Pater universorum ab eo quod extra eum est, (si tamen extra eum aliquid sit); et quoniam necesse est multos quidem Patres, multa autem Pleromata, et multas mundorum fabricationes, ab aliis quidem coeptas ad alteras autem deficientes, esse secundum omnem partem; et universos perseverantes in suis propriis, non curiose agere de aliis, in quibus neque participatio, neque communio aliqua est eis; et nullum alium omnium esse Deum, sed solam esse omnipotentis appellationem: et adversus eos qui sunt a Marcione, et Simone, et Menandro, vel quicunque alii sunt, qui similiter dividunt eam quae secundum nos est conditionem a Patre, similiter erit ad eos aptatum. Quanta autem rursus diximus adversus eos, qui dicunt omnia quidem comprehendere Patrem universorum; eam autem quae sit secundum nos conditionem non ab eo esse factam, sed a Virtute quadam altera; vel ab Angelis ignorantibus Propatorem, in immensa magnitudine universitatis circumscriptum centri vice, velut maculam in pallio; ostendentes quoniam non est verisimile alium quemdam eam quae secundum nos est conditionem fecisse quam Patrem universorum; et adversus eos qui sunt a Saturnino, et a Basilide, et Carpocrate, et reliquos Gnosticorum, qui eadem similiter dicunt, idem dicetur. Quae autem de prolationibus dicta sunt, et Aeonibus, et deminoratione, et quemadmodum instabilis Mater ipsorum, similiter evertit Basilidem, et omnes qui falso cognominantur agnitores, aliis nominibus eadem similiter dicentes; magis autem quam hi qui ea quae sunt extra veritatem transferentes ad characterem suae doctrinae. Et quaecunque sunt quae de numeris diximus, adversus omnes, qui in hujusmodi speciem deducunt quae sunt veritatis, et dicentur. Et quaecunque dicta sunt de Demiurgo, ostendentia quod hic solus est Deus et Pater universorum; et quaecunque adhuc dicentur in sequentibus libris, adversus omnes dico haereticos; eos quidem qui sunt mitiores eorum et humaniores avertes et confundes, ut non blasphement suum conditorem, et factorem, et nutritorem, et Dominum, neque de labe et ignorantia genesin ejus affingere: feroces autem, et horribiles, et irrationabiles effugabis a te longe, ne amplius sustineas verbositates eorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "34d3caf63372af5c69518b52fbbc2d4682c7cdfefc6539c7ae10e1a2dc63bc2c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 31장 1절이다. 지금까지의 논박이 다른 학파에도 적용된다는 이레네우스의 판단과, 뒤의 책들에서 계속 다루겠다는 계획을 담는다.",
          "만물의 하나님과 전능자의 호칭을 논하는 nullum alium ... solam ... appellationem은 각각 자기 영역에 국한된 존재들을 가정하는 앞 논증과 연결했다. Harvey 2권 1장 4절과 비교하며, 인쇄된 구문은 추가 대조 항목으로 기록한다.",
          "중심점과 옷의 얼룩이라는 비유는 Harvey 2권 3장 3절에서 피조물 전체를 설명한다. 이 문맥에 따라 여기서도 피조 세계에 연결해 옮겼으며, circumscriptum의 인쇄 형태와 conditionem 사이의 성 불일치를 대조 항목으로 남겼다.",
          "magis autem quam hi로 이어지는 불완전한 비교절은 앞의 지식인들이 발렌티노스 계열보다 진리 밖의 내용을 교리에 더 많이 옮긴다는 뜻으로 읽었다. 369쪽 각주 5는 qui의 전승과 그리스어 복원 가능성을 검토한다.",
          "avertes와 confundes는 독자 그대에게 향하는 미래형으로 옮겼다. 온화한 이들을 돌이키는 일과 사나운 이들을 멀리하는 일을 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7fcccbe986e4b9a7bb3a98415ae76386490292b35f24d7714ac873cc64f6eb37",
              "sha256:e85baa2f11cb67807188796f5dff77b74cfeea3efc9e5a69eed440bebd98c9bc"
            ],
            "text": "그러므로 발렌티노스를 따르는 이들이 논박되었으니, 이단자들의 온 무리도 무너졌다. 우리는 그들의 플레로마를 반박하고 그 바깥의 것들에 관해 많은 것을 말했다. 만물의 아버지가 갇히고 한정될 것임을, 그분 바깥에 있는 것에 의해 그렇게 될 것임을 밝혔고, (정말 그분 바깥에 무엇이 있다면 말이다) 많은 아버지들과 많은 플레로마들, 여러 세계의 창조가, 어떤 것들에서 시작하여 다른 것들에서 끝나면서, 모든 방향에 반드시 있게 됨을 밝혔다. 모두 자기 영역에 머물며 다른 이들의 일에 참견하지 않고, 그들 사이에 참여나 교제가 전혀 없게 된다는 점도 밝혔다. 다른 누구도 만물의 하나님일 수 없고, 전능자라는 호칭만 있게 된다는 점도 그러하다. 마르키온을 따르는 이들, 시몬과 메난드로스를 따르는 이들, 또는 마찬가지로 우리 피조 세계를 아버지에게서 떼어 놓는 다른 모든 이들에게도 이 논증은 똑같이 적용될 것이다. 만물의 아버지가 모든 것을 품고 계시지만, 우리 피조 세계는 그분이 만드신 것이 아니라 어떤 다른 권능이나 프로파토르를 모르는 천사들이 만들었다고 말하는 이들에 대해서도 우리는 많은 것을 말했다. 마치 옷 위의 얼룩처럼, 그 피조 세계가 무한히 큰 전체 속에 중심점처럼 한정되어 있다는 것이다. 우리는 만물의 아버지 외의 다른 누군가가 우리 피조 세계를 만들었다는 생각이 그럴듯하지 않음을 밝혔다. 사투르니노스와 바실리데스와 카르포크라테스를 따르는 이들, 같은 말을 하는 나머지 그노시스파에게도 같은 논증을 할 수 있다. 발출과 아이온들, 결핍, 그들의 어머니가 얼마나 불안정한지에 관해 한 말도 마찬가지로 바실리데스와 거짓되게 안다고 하는 자들로 불리는 모든 이를 무너뜨린다. 그들은 다른 이름으로 같은 말을 한다. 진리 밖의 것들을 자기 교리의 형태로 옮기는 일에서는 이들보다 더하다. 우리가 수에 관해 한 모든 말도 진리에 속한 것들을 그런 방식으로 끌어들이는 모든 이를 반박하는 데 쓰일 것이다. 데미우르고스에 관해 한 모든 말, 곧 이분만이 하나님이며 만물의 아버지임을 밝히는 말과, 뒤의 책들에서 앞으로 할 모든 말을 나는 모든 이단자에 맞서 하는 것이다. 그대는 그들 가운데 더 온화하고 온순한 이들을 돌이키고 논박하여, 자기를 세우신 분, 만드신 분, 기르시는 분, 주님을 모독하지 못하게 하고, 그분의 기원이 결핍과 무지에 있다고 꾸며 대지 못하게 할 것이다. 사납고 무시무시하고 비이성적인 자들은 그대에게서 멀리 쫓아내어, 그들의 장황한 말을 더는 참아 듣지 않게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2e789a302b0d92cc327d85f69e9495e6a6cc6a3518d5a0f91e93ccec013eae10"
        ],
        "text": "그러므로 발렌티노스를 따르는 이들이 논박되었으니, 이단자들의 온 무리도 무너졌다. 우리는 그들의 플레로마를 반박하고 그 바깥의 것들에 관해 많은 것을 말했다. 만물의 아버지가 갇히고 한정될 것임을, 그분 바깥에 있는 것에 의해 그렇게 될 것임을 밝혔고, (정말 그분 바깥에 무엇이 있다면 말이다) 많은 아버지들과 많은 플레로마들, 여러 세계의 창조가, 어떤 것들에서 시작하여 다른 것들에서 끝나면서, 모든 방향에 반드시 있게 됨을 밝혔다. 모두 자기 영역에 머물며 다른 이들의 일에 참견하지 않고, 그들 사이에 참여나 교제가 전혀 없게 된다는 점도 밝혔다. 다른 누구도 만물의 하나님일 수 없고, 전능자라는 호칭만 있게 된다는 점도 그러하다. 마르키온을 따르는 이들, 시몬과 메난드로스를 따르는 이들, 또는 마찬가지로 우리 피조 세계를 아버지에게서 떼어 놓는 다른 모든 이들에게도 이 논증은 똑같이 적용될 것이다. 만물의 아버지가 모든 것을 품고 계시지만, 우리 피조 세계는 그분이 만드신 것이 아니라 어떤 다른 권능이나 프로파토르를 모르는 천사들이 만들었다고 말하는 이들에 대해서도 우리는 많은 것을 말했다. 마치 옷 위의 얼룩처럼, 그 피조 세계가 무한히 큰 전체 속에 중심점처럼 한정되어 있다는 것이다. 우리는 만물의 아버지 외의 다른 누군가가 우리 피조 세계를 만들었다는 생각이 그럴듯하지 않음을 밝혔다. 사투르니노스와 바실리데스와 카르포크라테스를 따르는 이들, 같은 말을 하는 나머지 그노시스파에게도 같은 논증을 할 수 있다. 발출과 아이온들, 결핍, 그들의 어머니가 얼마나 불안정한지에 관해 한 말도 마찬가지로 바실리데스와 거짓되게 안다고 하는 자들로 불리는 모든 이를 무너뜨린다. 그들은 다른 이름으로 같은 말을 한다. 진리 밖의 것들을 자기 교리의 형태로 옮기는 일에서는 이들보다 더하다. 우리가 수에 관해 한 모든 말도 진리에 속한 것들을 그런 방식으로 끌어들이는 모든 이를 반박하는 데 쓰일 것이다. 데미우르고스에 관해 한 모든 말, 곧 이분만이 하나님이며 만물의 아버지임을 밝히는 말과, 뒤의 책들에서 앞으로 할 모든 말을 나는 모든 이단자에 맞서 하는 것이다. 그대는 그들 가운데 더 온화하고 온순한 이들을 돌이키고 논박하여, 자기를 세우신 분, 만드신 분, 기르시는 분, 주님을 모독하지 못하게 하고, 그분의 기원이 결핍과 무지에 있다고 꾸며 대지 못하게 할 것이다. 사납고 무시무시하고 비이성적인 자들은 그대에게서 멀리 쫓아내어, 그들의 장황한 말을 더는 참아 듣지 않게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:435de327e1ab0e52b7dda57f8d356c96ec7885a8f924b23da310108f1e3159ff",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "work_location": "2.h48.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dbc6131b465b65a5454cf80532e63fee1c0e325d7d706eaea1827ee012caf8fa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6cc002874bbf235f08ee7f240cb562bef0421b24c41e4907efabbdb9c321e11d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:221d8fcf1ef148cb32f6696d612fcc26bee4bf5df45b99d6df5399ea09f81151"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:998e362c7e2eba7b9b6bef806ceba450de2a1577b9afaff4ce4b63b39947cbbd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 48장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              370
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 2절이며, 통상 31장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:51c96aec2c5ee0fa4a6aca015b17143d28c0155d21057057d3177bb97d971a8a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbc6131b465b65a5454cf80532e63fee1c0e325d7d706eaea1827ee012caf8fa",
            "source_revision_id": "sha256:221d8fcf1ef148cb32f6696d612fcc26bee4bf5df45b99d6df5399ea09f81151",
            "translation_revision_id": "sha256:998e362c7e2eba7b9b6bef806ceba450de2a1577b9afaff4ce4b63b39947cbbd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7d35c9cd7c9d35be4b24659c8733376865c26c116c5261be3c7645abd491a7d5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbc6131b465b65a5454cf80532e63fee1c0e325d7d706eaea1827ee012caf8fa",
            "source_revision_id": "sha256:221d8fcf1ef148cb32f6696d612fcc26bee4bf5df45b99d6df5399ea09f81151",
            "translation_revision_id": "sha256:998e362c7e2eba7b9b6bef806ceba450de2a1577b9afaff4ce4b63b39947cbbd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:51c96aec2c5ee0fa4a6aca015b17143d28c0155d21057057d3177bb97d971a8a",
          "sha256:7d35c9cd7c9d35be4b24659c8733376865c26c116c5261be3c7645abd491a7d5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              370
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "교회의 금식과 간구 가운데 죽은 이의 영이 돌아왔다는 이레네우스의 보고이다.",
            "printed_page": 370,
            "printed_text": "reversus est spiritus mortui, et donatus est homo orationibus sanctorum",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_report_of_community_prayer"
          },
          {
            "explanation": "귀신을 쫓는 능력에 관한 비판에서 자기들이 보내 넣은 것들이라는 예외와 그 일도 한다면이라는 유보를 함께 보존한다.",
            "printed_page": 370,
            "printed_text": "praeter eos qui ab ipsis immittuntur, si tamen et hoc faciunt",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_exception_and_qualification"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면의 그리스어를 별도로 보존하고 유세비우스의 인용 위치를 확인했다. 인쇄된 τὸν과 πολλῆς의 위치는 비교 XML의 형태와 구별한다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 7,
              "section": 2,
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-7-2-locus-check.json",
            "printed_page": 370,
            "printed_references": [
              "Euseb. H. E. v. 7.",
              "Niceph. H. E. iv. 13."
            ],
            "printed_text": "Τοσοῦτον δὲ ἀποδέουσι τὸν νεκρὸν ἐγεῖραι, καθὼς ὁ Κύριος ἤγειρε, καὶ οἱ ἀπόστολοι διὰ προσευχῆς, καὶ ἐν τῇ ἀδελφότητι πολλάκις διὰ τὸ ἀναγκαῖον, τῆς κατὰ τόπον ἐκκλησίας πάσης αἰτησαμένης μετὰ νηστείας πολλῆς καὶ λιτανείας, ἐπέστρεψε τὸ πνεῦμα τοῦ τετελευτηκότος, καὶ ἐχαρίσθη ὁ ἄνθρωπος ταῖς εὐχαῖς τῶν ἁγίων...",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "Eusebius_5_7_2_location_checked_Nicephorus_attribution_as_printed",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "인쇄된 격을 유지하며 사람에게 유익을 주는 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_page": 370,
            "printed_text": "in beneficiis hominibus",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_grammar"
          },
          {
            "explanation": "자기들이 말하는 진리를 아는 일이 부활이라는 해석을 상대에게 귀속한다.",
            "printed_page": 370,
            "printed_text": "esse autem resurrectionem a mortuis, agnitionem ejus quae ab eis dicitur, veritatis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_resurrection_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 2절이며, 통상 31장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f99d83b05c8827f89d6ec4faff5da007cbe7049cbaf2293bad4aa0a01e22d685",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n575.jpg",
            "page_key": "1:370",
            "printed_page": 370,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:6cc002874bbf235f08ee7f240cb562bef0421b24c41e4907efabbdb9c321e11d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super haec arguentur qui sunt a Simone, et Carpocrate, et si qui alii virtutes operari dicuntur: non in virtute Dei, neque in veritate, neque in beneficiis hominibus facientes ea quae faciunt; sed in perniciem et errorem, per magicas elusiones et universa fraude, plus laedentes quam utilitatem praestantes his, qui credunt eis, in eo quod seducant. Nec enim caecis possunt donare visum, neque surdis auditum, neque omnes daemones effugare, praeter eos qui ab ipsis immittuntur, si tamen et hoc faciunt; neque debiles, aut claudos, aut paralyticos curare, vel alia quadam parte corporis vexatos, quemadmodum saepe evenit fieri secundum corporalem infirmitatem; vel earum quae a foris accidunt infirmitatum bonas valetudines restaurare; tantum autem absunt ab eo ut mortuum excitent, quemadmodum Dominus excitavit, et Apostoli per orationem, et in fraternitate saepissime propter aliquid necessarium, ea quae est in quoquo loco Ecclesia universa postulante per jejunium et supplicationem multam, reversus est spiritus mortui, et donatus est homo orationibus sanctorum, ut ne quidem credant hoc in totum posse fieri: esse autem resurrectionem a mortuis, agnitionem ejus quae ab eis dicitur, veritatis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:221d8fcf1ef148cb32f6696d612fcc26bee4bf5df45b99d6df5399ea09f81151",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Super haec arguentur qui sunt a Simone, et Carpocrate, et si qui alii virtutes operari dicuntur: non in virtute Dei, neque in veritate, neque in beneficiis hominibus facientes ea quae faciunt; sed in perniciem et errorem, per magicas elusiones et universa fraude, plus laedentes quam utilitatem praestantes his, qui credunt eis, in eo quod seducant. Nec enim caecis possunt donare visum, neque surdis auditum, neque omnes daemones effugare, praeter eos qui ab ipsis immittuntur, si tamen et hoc faciunt; neque debiles, aut claudos, aut paralyticos curare, vel alia quadam parte corporis vexatos, quemadmodum saepe evenit fieri secundum corporalem infirmitatem; vel earum quae a foris accidunt infirmitatum bonas valetudines restaurare; tantum autem absunt ab eo ut mortuum excitent, quemadmodum Dominus excitavit, et Apostoli per orationem, et in fraternitate saepissime propter aliquid necessarium, ea quae est in quoquo loco Ecclesia universa postulante per jejunium et supplicationem multam, reversus est spiritus mortui, et donatus est homo orationibus sanctorum, ut ne quidem credant hoc in totum posse fieri: esse autem resurrectionem a mortuis, agnitionem ejus quae ab eis dicitur, veritatis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "573781cd212c0b17aa8d48e7d05339c241f5c357d66d4da15284b2cecece504e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 31장 2절이다. 시몬과 카르포크라테스 계열의 활동에 대한 비판과, 교회의 기도에 관한 저자의 보고를 구별한다.",
          "귀신을 쫓는다는 주장에는 자기들이 보내 넣은 것들이라는 예외와 그것도 그런 일을 한다면이라는 유보가 붙는다. 두 범위를 함께 보존했다.",
          "교회의 금식과 많은 간구 가운데 죽은 이의 영이 돌아왔다는 말은 이레네우스의 공동체 보고이다. 그리스어 병렬문은 유세비우스 『교회사』 5.7.2의 인용 위치와 대조했다.",
          "370쪽의 그리스어는 Harvey 인쇄면에서 별도로 전사했다. τὸν과 μετὰ νηστείας πολλῆς καὶ λιτανείας의 형태를 보존했으며, 비교 XML의 τοῦ νεκρὸν 및 πολλῆς의 위치 차이를 기록했다. 한국어는 많은 간구라는 라틴어 supplicationem multam을 따른다.",
          "유세비우스의 인용은 성도들의 기도라는 부분에서 끝난다. 이레네우스의 라틴어 문장은 상대가 부활 자체를 믿지 않고 진리를 아는 일로 해석한다는 뒤쪽까지 이어진다. Niceph. H. E. iv. 13.은 판본이 보고하는 병행 출처로 보존했다.",
          "죽은 이들의 부활을 자기들이 말하는 진리를 아는 일로 이해한다는 마지막 문장은 상대 집단의 해석이다. 치유할 수 없다는 비판과 교회의 치유 보고, 부활 해석의 발화 주체를 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6cc002874bbf235f08ee7f240cb562bef0421b24c41e4907efabbdb9c321e11d"
            ],
            "text": "여기에 더하여 시몬과 카르포크라테스를 따르는 이들과, 능력 있는 일을 한다는 다른 모든 이들도 논박될 것이다. 그들이 하는 일은 하나님의 권능으로 하는 것도, 진리 안에서 하는 것도, 사람에게 유익을 주려고 하는 것도 아니다. 마술의 기만과 온갖 속임수로 파멸과 미혹을 위해 하는 일이다. 자기들을 믿는 이들을 미혹함으로써, 유익을 주기보다 더 큰 해를 입힌다. 그들은 눈먼 이들에게 시력을 주지도, 듣지 못하는 이들에게 청력을 주지도 못하며, 온갖 귀신을 쫓아내지도 못한다. 자기들이 보내 넣은 것들을 제외하면 말이다. 그것도 그들이 그런 일을 한다면 그렇다는 말이다. 병약한 이들이나 다리를 저는 이들, 몸이 마비된 이들을 고치지도, 육체의 질병으로 흔히 그렇게 되듯이 몸의 다른 부위에서 고통받는 이들을 고치지도 못한다. 외부에서 닥친 질병에서 건강을 회복시켜 주지도 못한다. 주님은 죽은 이를 일으키셨고, 사도들도 기도로 그렇게 했다. 형제 공동체에서도 아주 자주, 어떤 필요한 일이 있어 그곳의 온 교회가 금식과 많은 간구로 청했을 때, 죽은 이의 영이 돌아왔고 성도들의 기도에 응답하여 그 사람이 되돌려졌다. 그들은 이런 일이 가능하다는 것조차 믿지 않을 만큼 죽은 이를 일으키는 일과는 너무나 멀리 떨어져 있다. 그들에게 죽은 이들의 부활은 자기들이 말하는 진리를 아는 일이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:221d8fcf1ef148cb32f6696d612fcc26bee4bf5df45b99d6df5399ea09f81151"
        ],
        "text": "여기에 더하여 시몬과 카르포크라테스를 따르는 이들과, 능력 있는 일을 한다는 다른 모든 이들도 논박될 것이다. 그들이 하는 일은 하나님의 권능으로 하는 것도, 진리 안에서 하는 것도, 사람에게 유익을 주려고 하는 것도 아니다. 마술의 기만과 온갖 속임수로 파멸과 미혹을 위해 하는 일이다. 자기들을 믿는 이들을 미혹함으로써, 유익을 주기보다 더 큰 해를 입힌다. 그들은 눈먼 이들에게 시력을 주지도, 듣지 못하는 이들에게 청력을 주지도 못하며, 온갖 귀신을 쫓아내지도 못한다. 자기들이 보내 넣은 것들을 제외하면 말이다. 그것도 그들이 그런 일을 한다면 그렇다는 말이다. 병약한 이들이나 다리를 저는 이들, 몸이 마비된 이들을 고치지도, 육체의 질병으로 흔히 그렇게 되듯이 몸의 다른 부위에서 고통받는 이들을 고치지도 못한다. 외부에서 닥친 질병에서 건강을 회복시켜 주지도 못한다. 주님은 죽은 이를 일으키셨고, 사도들도 기도로 그렇게 했다. 형제 공동체에서도 아주 자주, 어떤 필요한 일이 있어 그곳의 온 교회가 금식과 많은 간구로 청했을 때, 죽은 이의 영이 돌아왔고 성도들의 기도에 응답하여 그 사람이 되돌려졌다. 그들은 이런 일이 가능하다는 것조차 믿지 않을 만큼 죽은 이를 일으키는 일과는 너무나 멀리 떨어져 있다. 그들에게 죽은 이들의 부활은 자기들이 말하는 진리를 아는 일이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:998e362c7e2eba7b9b6bef806ceba450de2a1577b9afaff4ce4b63b39947cbbd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "work_location": "2.h48.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:07fcf85309f79c2ae103fa371312c70a81aa67d4229cfd393e16d5c096abd7c3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:97d91b2318abe2aa428e6d7403b0b264dc66fb33c56ab50c36a163580d3b9c27"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7027b54b05dd7a6989b4ddea2167198e7b065e7e92b4ad7328c513823848b230"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cd68e296189aa907049ce1e962ef349486ddd9d8a8d6e06bfd08749b09110d2a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 48장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 3절이며, 통상 31장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:96b23d50d09f5a2b6d57d2c0409d5cac8b9ab900f81952cd58b3c44b2846faa7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07fcf85309f79c2ae103fa371312c70a81aa67d4229cfd393e16d5c096abd7c3",
            "source_revision_id": "sha256:7027b54b05dd7a6989b4ddea2167198e7b065e7e92b4ad7328c513823848b230",
            "translation_revision_id": "sha256:cd68e296189aa907049ce1e962ef349486ddd9d8a8d6e06bfd08749b09110d2a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0af9ca1c7ffd16ea85fb824793992fc267cb2dbbe715823b55181822acae00b3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07fcf85309f79c2ae103fa371312c70a81aa67d4229cfd393e16d5c096abd7c3",
            "source_revision_id": "sha256:7027b54b05dd7a6989b4ddea2167198e7b065e7e92b4ad7328c513823848b230",
            "translation_revision_id": "sha256:cd68e296189aa907049ce1e962ef349486ddd9d8a8d6e06bfd08749b09110d2a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:96b23d50d09f5a2b6d57d2c0409d5cac8b9ab900f81952cd58b3c44b2846faa7",
          "sha256:0af9ca1c7ffd16ea85fb824793992fc267cb2dbbe715823b55181822acae00b3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103231.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 1, 3, and 4",
            "explanation": "부추김, 떨어져 나감, 내던질 것이라는 인쇄 독법을 각각 보존하며 각주의 다른 독법과 구별한다.",
            "printed_page": 371,
            "printed_texts": [
              "adinspiratione",
              "abscedere",
              "dejiciet"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_readings"
          },
          {
            "biblical_reference": "Revelation 12:4",
            "explanation": "용과 별 삼분의 일의 형상을 상대의 활동에 적용하는 저자의 서술이다. 각주 2의 적그리스도 해석은 편집자의 설명으로 구별한다.",
            "printed_page": 371,
            "printed_reference": "Rev. xii. 4.",
            "printed_text": "abscedere faciet in cauda tertiam partem stellarum, et dejiciet eas in terram",
            "printed_volume": 1,
            "type": "scriptural_image_used_by_author"
          },
          {
            "adopted_text": "[et]",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "이 예언과 매일의 행실을 연결하는 접속사 보충을 대괄호와 함께 채택했다.",
            "printed_page": 371,
            "printed_text": "[adj. et]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of Harvey bracketed addition, preserving supplement brackets",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "교회의 무료 치유와 재산을 들여 필요한 것을 제공한다는 저자의 공동체 보고를 구별한다.",
            "printed_page": 371,
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_report_of_community_support"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 3절이며, 통상 31장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5a63b9c89da5396201cdd4cbdf3d449fe2b39a539c69625d84f4f74844168869",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n576.jpg",
            "page_key": "1:371",
            "printed_page": 371,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:97d91b2318abe2aa428e6d7403b0b264dc66fb33c56ab50c36a163580d3b9c27",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quando igitur apud eos quidem error, et seductio, et magica phantasia in speculatu hominum impie fiat; in Ecclesia autem miseratio, et misericordia, et firmitas, et veritas ad opitulationem hominum, non solum sine mercede et gratis perficiatur, sed et nobis ipsis quae sunt nostra erogantibus pro salute hominum, et ea, quibus hi qui curantur indigent, saepissime non habentes, a nobis accipiunt: vere et per hanc speciem arguuntur a divina substantia, et benignitate Dei, et virtute spiritali in totum extranei; fraude autem universa, et adinspiratione apostatica, et operatione daemoniaca, et phantasmate idololatriae per omnia repleti, praecursores vero sunt draconis ejus, qui per hujusmodi phantasiam abscedere faciet in cauda tertiam partem stellarum, et dejiciet eas in terram: quos similiter atque illum devitare oportet, et quanto majore phantasmate operari dicuntur, tanto magis observare eos, quasi majorem nequitiae spiritum perceperint. Quam prophetiam si observaverit quis, [et] eorum diurnam conversationis operationem, inveniet unam et eandem esse eis cum daemoniis conversationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7027b54b05dd7a6989b4ddea2167198e7b065e7e92b4ad7328c513823848b230",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quando igitur apud eos quidem error, et seductio, et magica phantasia in speculatu hominum impie fiat; in Ecclesia autem miseratio, et misericordia, et firmitas, et veritas ad opitulationem hominum, non solum sine mercede et gratis perficiatur, sed et nobis ipsis quae sunt nostra erogantibus pro salute hominum, et ea, quibus hi qui curantur indigent, saepissime non habentes, a nobis accipiunt: vere et per hanc speciem arguuntur a divina substantia, et benignitate Dei, et virtute spiritali in totum extranei; fraude autem universa, et adinspiratione apostatica, et operatione daemoniaca, et phantasmate idololatriae per omnia repleti, praecursores vero sunt draconis ejus, qui per hujusmodi phantasiam abscedere faciet in cauda tertiam partem stellarum, et dejiciet eas in terram: quos similiter atque illum devitare oportet, et quanto majore phantasmate operari dicuntur, tanto magis observare eos, quasi majorem nequitiae spiritum perceperint. Quam prophetiam si observaverit quis, [et] eorum diurnam conversationis operationem, inveniet unam et eandem esse eis cum daemoniis conversationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "43d01c8e8b8b078fafb17b37dbe1ca4da08147617d2d455aa389906b9a40d013",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 31장 3절이다. 교회의 무료 돌봄과 필요한 물건을 제공한다는 서술은 우리라는 주어로 말하는 이레네우스의 보고이다.",
          "용이 꼬리로 별들의 삼분의 일을 땅에 던진다는 형상은 요한계시록 12:4에 대응한다. 미래형과 삼분의 일의 수를 보존했다. 371쪽 각주 2의 적그리스도 설명은 편집자의 해석으로 구별했다.",
          "adinspiratione, abscedere, dejiciet는 인쇄대로 유지했다. 371쪽 각주 1, 3, 4에 나오는 영감의 접두어 해석과 다른 사본의 절단·부정사 독법을 대조 항목으로 기록했다.",
          "[adj. et]에서는 접속사 보충을 [et]로 채택하고 이 예언[과]라는 형태로 연결했다. 이 예언과 상대의 매일 행실을 함께 살피라는 문장으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:97d91b2318abe2aa428e6d7403b0b264dc66fb33c56ab50c36a163580d3b9c27"
            ],
            "text": "그러므로 그들 가운데서는 오류와 미혹과 마술적 환상이 사람들 눈앞에서 불경하게 행해진다. 교회에서는 동정과 자비, 굳건함과 진리가 사람들을 돕기 위해 보수 없이 거저 베풀어질 뿐 아니라, 우리 자신도 우리 소유를 내어 사람들을 살리는 데 쓴다. 치유받는 이들은 필요한 물건들을 갖추지 못한 경우가 아주 많아서 우리에게서 받는다. 그들이 신적 실체와 하나님의 인자하심과 영적인 권능에서 완전히 벗어나 있다는 사실은 이러한 점에서도 참으로 드러난다. 그들은 온갖 속임수와 배교의 영감과 귀신의 활동과 우상 숭배의 환상으로 가득 차 있다. 이런 환상을 통해 꼬리로 별들의 삼분의 일을 떨어져 나가게 하고 그것들을 땅에 내던질 그 용의 선구자들이다. 그 용을 피하듯이 그들도 피해야 하며, 더 큰 환상으로 활동한다고 할수록 더 큰 악의 영을 받은 자들로 여겨 더욱 주의해야 한다. 누군가 이 예언[과] 그들의 매일 행실을 살펴본다면, 그들이 귀신들과 똑같이 살아간다는 것을 발견할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7027b54b05dd7a6989b4ddea2167198e7b065e7e92b4ad7328c513823848b230"
        ],
        "text": "그러므로 그들 가운데서는 오류와 미혹과 마술적 환상이 사람들 눈앞에서 불경하게 행해진다. 교회에서는 동정과 자비, 굳건함과 진리가 사람들을 돕기 위해 보수 없이 거저 베풀어질 뿐 아니라, 우리 자신도 우리 소유를 내어 사람들을 살리는 데 쓴다. 치유받는 이들은 필요한 물건들을 갖추지 못한 경우가 아주 많아서 우리에게서 받는다. 그들이 신적 실체와 하나님의 인자하심과 영적인 권능에서 완전히 벗어나 있다는 사실은 이러한 점에서도 참으로 드러난다. 그들은 온갖 속임수와 배교의 영감과 귀신의 활동과 우상 숭배의 환상으로 가득 차 있다. 이런 환상을 통해 꼬리로 별들의 삼분의 일을 떨어져 나가게 하고 그것들을 땅에 내던질 그 용의 선구자들이다. 그 용을 피하듯이 그들도 피해야 하며, 더 큰 환상으로 활동한다고 할수록 더 큰 악의 영을 받은 자들로 여겨 더욱 주의해야 한다. 누군가 이 예언[과] 그들의 매일 행실을 살펴본다면, 그들이 귀신들과 똑같이 살아간다는 것을 발견할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:cd68e296189aa907049ce1e962ef349486ddd9d8a8d6e06bfd08749b09110d2a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
      },
      "work_location": "2.h48.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d75aa8b9dd59d760171c3478686b24f51ebfd1312611dc2eca78818fc5467cce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c2fb085ecdc2971c06075304080c7da4ba72f027cab76018c5d0d801c214f97d",
            "sha256:16cdc1ce464c6b5adc0c0338f15203fbff04e5a7aa610f136b8ef4a0d795a1fd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:832702ee0c2463e137ecb21e7c5082659414a77b270869b6dfd697fd3a67873f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4ca0957eb0fc3789e95ce850219c480db72b0dbcc56d61e17b24ee43badb7d64"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 48장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371,
              372
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 4절이며, 통상 32장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:26a568f00c551a6d32934a6bc9c3970e87b07d16c2da445637aa4c9f21730496",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d75aa8b9dd59d760171c3478686b24f51ebfd1312611dc2eca78818fc5467cce",
            "source_revision_id": "sha256:832702ee0c2463e137ecb21e7c5082659414a77b270869b6dfd697fd3a67873f",
            "translation_revision_id": "sha256:4ca0957eb0fc3789e95ce850219c480db72b0dbcc56d61e17b24ee43badb7d64"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9a6f605bde025ad2901e30d475b3de909b6badf6f4ad914692f58a371083a79f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d75aa8b9dd59d760171c3478686b24f51ebfd1312611dc2eca78818fc5467cce",
            "source_revision_id": "sha256:832702ee0c2463e137ecb21e7c5082659414a77b270869b6dfd697fd3a67873f",
            "translation_revision_id": "sha256:4ca0957eb0fc3789e95ce850219c480db72b0dbcc56d61e17b24ee43badb7d64"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:26a568f00c551a6d32934a6bc9c3970e87b07d16c2da445637aa4c9f21730496",
          "sha256:9a6f605bde025ad2901e30d475b3de909b6badf6f4ad914692f58a371083a79f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h48-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371,
              372
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:21-48",
              "Luke 6:27-30"
            ],
            "explanation": "간음, 분노, 원수 사랑, 맹세, 모욕, 보복과 물건을 돌려받는 일을 주님의 가르침으로 요약하는 저자의 문장이다.",
            "printed_pages": [
              371,
              372
            ],
            "printed_reference": "Matt. v. 21 et seq.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_summary_of_dominical_teaching"
          },
          {
            "explanation": "이유 없이 형제에게 화를 낸다는 한정을 보존한다.",
            "printed_page": 372,
            "printed_text": "irascitur sine causa fratri suo",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_anger_qualification"
          },
          {
            "explanation": "이웃을 험담하는 일의 부정을 대괄호와 함께 보존한다.",
            "printed_page": 372,
            "printed_text": "[non]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "edition bracketed supplement; attribution not specified on the page",
            "type": "editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "교리를 가르친다는 말의 괄호 풀이를 별도로 표시해 옮긴다.",
            "layer_status": "bracketed_explanation_as_printed",
            "printed_page": 372,
            "printed_text": "dogmatizans, [id est docens:]",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_explanatory_gloss"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 13:43",
              "Matthew 25:41",
              "Mark 9:44",
              "Mark 9:46",
              "Mark 9:48"
            ],
            "explanation": "의인의 빛남과 영원한 불, 벌레와 불의 서술을 묶은 저자의 인용 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 372,
            "printed_text": "Justi autem fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum: injustos autem et qui non faciunt opera justitiae, mittet in ignem aeternum, ubi vermis ipsorum non morietur, et ignis non exstinguetur",
            "printed_volume": 1,
            "type": "composite_scripture_quotation_and_paraphrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 48장 4절이며, 통상 32장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5a63b9c89da5396201cdd4cbdf3d449fe2b39a539c69625d84f4f74844168869",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n576.jpg",
            "page_key": "1:371",
            "printed_page": 371,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:c2fb085ecdc2971c06075304080c7da4ba72f027cab76018c5d0d801c214f97d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et haec autem quae est erga operationes impia ipsorum sententia, quae dicit oportere eos in omnibus operibus etiam quibuslibet malis fieri, ex Domini doctrina dissolvetur: apud quem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b8663ebfa0445b28b1708f9258130736b091c44103f7bc94efcda5a2222e9218",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n577.jpg",
            "page_key": "1:372",
            "printed_page": 372,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:16cdc1ce464c6b5adc0c0338f15203fbff04e5a7aa610f136b8ef4a0d795a1fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non solum qui moechatur, expellitur, sed et qui moechari vult: et non solum qui occidit, reus erit occisionis ad damnationem, sed et qui irascitur sine causa fratri suo: qui et non solum non odire homines, sed et inimicos diligere jussit: et non solum non pejerare, sed nec jurare praecepit; et non solum [non] male loqui de proximis, sed ne quidem racha et fatuum dicere aliquem; si quo minus, reos esse hujusmodi in ignem gehennae: et non tantum non percutere, sed et ipsos percussos etiam alteram praestare maxillam: et non solum non abnegare quae sunt aliena, sed etiam si sua auferantur, illis non expostulare: et non solum non laedere proximos, neque facere quid eis malum, sed et eos qui male tractantur magnanimes esse, et benignitatem exercere erga eos, et orare pro eis, uti poenitentiam agentes salvari possint; in nullo imitantes nos reliquorum contumeliam, et libidinem, et superbiam. Quando igitur ille, quem isti magistrum gloriantur, et eum multo meliorem et fortiorem reliquis animam habuisse dicunt, cum magna diligentia quaedam quidem jussit fieri quasi bona et egregia, quibusdam autem abstinere non solum operibus, sed etiam his cogitationibus quae ad opera ducunt, quasi malis et nocivis et nequam: quemadmodum magistrum dicentes talem fortiorem et meliorem reliquis, deinde quae sunt contraria ejus doctrinae manifeste praecipientes, non confundantur? Et si quidem nihil esset mali aut rursus boni, opinione autem sola humana, quaedam quidem injusta quaedam autem justa putarentur, non utique dixisset dogmatizans, [id est docens:] Justi autem fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum: injustos autem et qui non faciunt opera justitiae, mittet in ignem aeternum, ubi vermis ipsorum non morietur, et ignis non exstinguetur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:832702ee0c2463e137ecb21e7c5082659414a77b270869b6dfd697fd3a67873f",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et haec autem quae est erga operationes impia ipsorum sententia, quae dicit oportere eos in omnibus operibus etiam quibuslibet malis fieri, ex Domini doctrina dissolvetur: apud quem non solum qui moechatur, expellitur, sed et qui moechari vult: et non solum qui occidit, reus erit occisionis ad damnationem, sed et qui irascitur sine causa fratri suo: qui et non solum non odire homines, sed et inimicos diligere jussit: et non solum non pejerare, sed nec jurare praecepit; et non solum [non] male loqui de proximis, sed ne quidem racha et fatuum dicere aliquem; si quo minus, reos esse hujusmodi in ignem gehennae: et non tantum non percutere, sed et ipsos percussos etiam alteram praestare maxillam: et non solum non abnegare quae sunt aliena, sed etiam si sua auferantur, illis non expostulare: et non solum non laedere proximos, neque facere quid eis malum, sed et eos qui male tractantur magnanimes esse, et benignitatem exercere erga eos, et orare pro eis, uti poenitentiam agentes salvari possint; in nullo imitantes nos reliquorum contumeliam, et libidinem, et superbiam. Quando igitur ille, quem isti magistrum gloriantur, et eum multo meliorem et fortiorem reliquis animam habuisse dicunt, cum magna diligentia quaedam quidem jussit fieri quasi bona et egregia, quibusdam autem abstinere non solum operibus, sed etiam his cogitationibus quae ad opera ducunt, quasi malis et nocivis et nequam: quemadmodum magistrum dicentes talem fortiorem et meliorem reliquis, deinde quae sunt contraria ejus doctrinae manifeste praecipientes, non confundantur? Et si quidem nihil esset mali aut rursus boni, opinione autem sola humana, quaedam quidem injusta quaedam autem justa putarentur, non utique dixisset dogmatizans, [id est docens:] Justi autem fulgebunt sicut sol in regno Patris eorum: injustos autem et qui non faciunt opera justitiae, mittet in ignem aeternum, ubi vermis ipsorum non morietur, et ignis non exstinguetur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3235a6eb1f962fb9dae15f1ebd87a7cae8df28e7ceb5168a93d40b078c0233a9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 32장 1절이다. 모든 종류의 행위를 경험해야 한다는 상대의 견해를 주님의 윤리적 가르침으로 논박한다.",
          "간음과 그 욕망, 살인과 분노를 나란히 놓는 구문에서 이유 없이 형제에게 화낸다는 sine causa를 보존했다. 뒤의 원수 사랑, 맹세, 뺨과 재산에 관한 말도 저자가 요약한 형태를 따라 옮겼다.",
          "이웃을 험담하는 일에 붙은 [non]은 [않도록]으로 보존했다. 라카와 어리석은 자라는 호칭, 게헨나의 불에 관한 서술도 각각 옮겼다.",
          "남의 것을 돌려주기를 거절하는 abnegare와 자기 것을 빼앗겼을 때 되돌려 달라고 요구하는 expostulare를 구별했다. 부당한 대우를 받는 사람이 인내하고 가해자에게 친절과 기도를 베푸는 문장의 주체와 대상을 연결했다.",
          "dogmatizans 뒤의 [id est docens:]는 판본의 괄호 풀이로 구별하여 [곧 가르치며]로 옮겼다. 선악이 인간의 의견에만 달렸다는 가정과, 그 가정이라면 주님이 이런 말씀을 하지 않으셨을 것이라는 반론을 보존했다.",
          "마지막에는 마태복음 13:43의 의인과 아버지의 나라, 마태복음 25:41의 영원한 불, 마가복음 9장의 벌레와 불 표현이 함께 쓰인다. 인쇄 난외의 마가복음 위치는 9:44, 46, 48이며, 저자의 인용과 풀이가 이어지는 형태를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c2fb085ecdc2971c06075304080c7da4ba72f027cab76018c5d0d801c214f97d",
              "sha256:16cdc1ce464c6b5adc0c0338f15203fbff04e5a7aa610f136b8ef4a0d795a1fd"
            ],
            "text": "행위에 관한 그들의 불경한 견해, 곧 모든 행위를 경험해야 하며 어떤 악한 행위든 경험해야 한다는 견해도 주님의 가르침으로 무너질 것이다. 그분에게는 간음하는 자뿐 아니라 간음하려는 자도 배척당한다. 살인하는 자뿐 아니라 이유 없이 자기 형제에게 화를 내는 자도 살인의 죄를 지어 정죄받을 것이다. 그분은 사람들을 미워하지 말라는 데서 그치지 않고 원수들도 사랑하라고 명하셨다. 거짓 맹세를 하지 말라는 데서 그치지 않고 맹세 자체를 하지 말라고 명하셨다. 이웃을 험담하지 [않도록] 하셨을 뿐 아니라, 누구에게도 “라카”나 “어리석은 자”라고 말하지 말라고 하셨다. 그렇지 않으면 그런 자들은 게헨나의 불에 들어갈 죄를 짓는다고 하셨다. 때리지 말라는 데서 그치지 않고 자기가 맞더라도 다른 뺨을 내어 주라고 하셨다. 남의 것을 돌려주기를 거절하지 말라는 데서 그치지 않고, 자기 것을 빼앗기더라도 그들에게 되돌려 달라고 요구하지 말라고 하셨다. 이웃을 해치지 말고 그들에게 어떤 악한 일도 하지 말라는 데서 그치지 않고, 부당한 대우를 받는 이들도 너그러이 참고, 자기에게 그런 일을 한 사람들에게 친절을 베풀며, 그들이 회개하여 구원받을 수 있도록 그들을 위해 기도하라고 하셨다. 그리하여 우리는 다른 이들의 모욕과 욕망과 교만을 조금도 본받지 말아야 한다. 이들이 스승이라고 자랑하며 다른 이들보다 훨씬 더 낫고 강한 혼을 가졌다고 말하는 그분은, 어떤 일들은 좋고 훌륭하므로 행하라고 매우 진지하게 명하셨다. 어떤 일들은 행위뿐 아니라 그 행위로 이끄는 생각들까지도 악하고 해롭고 나쁘므로 삼가라고 하셨다. 그런 스승을 다른 이들보다 더 강하고 더 낫다고 말하면서, 그분의 가르침과 명백히 반대되는 것을 명하는 자들이 어찌 부끄러움을 당하지 않겠는가? 만일 악한 것도 선한 것도 없고, 인간의 생각만으로 어떤 것은 불의하고 어떤 것은 의롭다고 여겨질 뿐이라면, 그분은 교리를 제시하며 [곧 가르치며] 이렇게 말씀하시지는 않았을 것이다. “의인들은 해처럼 그들의 아버지의 나라에서 빛날 것이다.” 그러나 불의한 이들과 의의 행위를 하지 않는 이들을 영원한 불 속으로 보내실 것이다. 그곳에서는 그들의 벌레가 죽지 않을 것이며, 불이 꺼지지 않을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:832702ee0c2463e137ecb21e7c5082659414a77b270869b6dfd697fd3a67873f"
        ],
        "text": "행위에 관한 그들의 불경한 견해, 곧 모든 행위를 경험해야 하며 어떤 악한 행위든 경험해야 한다는 견해도 주님의 가르침으로 무너질 것이다. 그분에게는 간음하는 자뿐 아니라 간음하려는 자도 배척당한다. 살인하는 자뿐 아니라 이유 없이 자기 형제에게 화를 내는 자도 살인의 죄를 지어 정죄받을 것이다. 그분은 사람들을 미워하지 말라는 데서 그치지 않고 원수들도 사랑하라고 명하셨다. 거짓 맹세를 하지 말라는 데서 그치지 않고 맹세 자체를 하지 말라고 명하셨다. 이웃을 험담하지 [않도록] 하셨을 뿐 아니라, 누구에게도 “라카”나 “어리석은 자”라고 말하지 말라고 하셨다. 그렇지 않으면 그런 자들은 게헨나의 불에 들어갈 죄를 짓는다고 하셨다. 때리지 말라는 데서 그치지 않고 자기가 맞더라도 다른 뺨을 내어 주라고 하셨다. 남의 것을 돌려주기를 거절하지 말라는 데서 그치지 않고, 자기 것을 빼앗기더라도 그들에게 되돌려 달라고 요구하지 말라고 하셨다. 이웃을 해치지 말고 그들에게 어떤 악한 일도 하지 말라는 데서 그치지 않고, 부당한 대우를 받는 이들도 너그러이 참고, 자기에게 그런 일을 한 사람들에게 친절을 베풀며, 그들이 회개하여 구원받을 수 있도록 그들을 위해 기도하라고 하셨다. 그리하여 우리는 다른 이들의 모욕과 욕망과 교만을 조금도 본받지 말아야 한다. 이들이 스승이라고 자랑하며 다른 이들보다 훨씬 더 낫고 강한 혼을 가졌다고 말하는 그분은, 어떤 일들은 좋고 훌륭하므로 행하라고 매우 진지하게 명하셨다. 어떤 일들은 행위뿐 아니라 그 행위로 이끄는 생각들까지도 악하고 해롭고 나쁘므로 삼가라고 하셨다. 그런 스승을 다른 이들보다 더 강하고 더 낫다고 말하면서, 그분의 가르침과 명백히 반대되는 것을 명하는 자들이 어찌 부끄러움을 당하지 않겠는가? 만일 악한 것도 선한 것도 없고, 인간의 생각만으로 어떤 것은 불의하고 어떤 것은 의롭다고 여겨질 뿐이라면, 그분은 교리를 제시하며 [곧 가르치며] 이렇게 말씀하시지는 않았을 것이다. “의인들은 해처럼 그들의 아버지의 나라에서 빛날 것이다.” 그러나 불의한 이들과 의의 행위를 하지 않는 이들을 영원한 불 속으로 보내실 것이다. 그곳에서는 그들의 벌레가 죽지 않을 것이며, 불이 꺼지지 않을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4ca0957eb0fc3789e95ce850219c480db72b0dbcc56d61e17b24ee43badb7d64",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
      },
      "work_location": "2.h48.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-48:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:030a0f49f0fa15edfa435e4157886c85c06ebe2da207316d9230f9157db34292",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5b16604e2f4ba22dc4330b08bc06f49d4e860cf6db33db03a9429ef5fd1332b",
            "sha256:9655d6710e4a556b1aa66b72418f32819b5652c85ec2c5cdb24a79257465877e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3de0c204661440b57d57332d4aa88c5bcbef7ed04427f5a90078f366ce9d52b1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a5159ed5d722ff6d407ca2f7ea0cbc1bf0872be7f153f140d2e88b0dbe6c5ddd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 49장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 1절이며, 통상 32장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ff190b21aee8c775e60def99cd7155cc0a78b053d7f6ca07e318e80745a6c8cb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:030a0f49f0fa15edfa435e4157886c85c06ebe2da207316d9230f9157db34292",
            "source_revision_id": "sha256:3de0c204661440b57d57332d4aa88c5bcbef7ed04427f5a90078f366ce9d52b1",
            "translation_revision_id": "sha256:a5159ed5d722ff6d407ca2f7ea0cbc1bf0872be7f153f140d2e88b0dbe6c5ddd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:34e1ebb208bee28e587d3bfe7142f499e7f4bdf6e7b655d3dd341191b5c216fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:030a0f49f0fa15edfa435e4157886c85c06ebe2da207316d9230f9157db34292",
            "source_revision_id": "sha256:3de0c204661440b57d57332d4aa88c5bcbef7ed04427f5a90078f366ce9d52b1",
            "translation_revision_id": "sha256:a5159ed5d722ff6d407ca2f7ea0cbc1bf0872be7f153f140d2e88b0dbe6c5ddd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ff190b21aee8c775e60def99cd7155cc0a78b053d7f6ca07e318e80745a6c8cb",
          "sha256:34e1ebb208bee28e587d3bfe7142f499e7f4bdf6e7b655d3dd341191b5c216fe"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "자기들이 모든 기예를 배워야 한다는 뜻으로 se를 보존한다. 각주는 eos에 해당하는 용법과 일부 사본의 결락을 논의한다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "omnes se ediscere artes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reflexive_usage"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "consummantur",
            "explanation": "이론이나 실제 작업에서 기예가 완성된다는 문맥에 따라 각주의 교정 제안을 채택했다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "consumantur",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Harvey, note 2",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-6",
            "explanation": "학문과 기술의 열거를 각각 보존하며 바다 관련 기술과 신체 단련을 구별한다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_terms": [
              "Musicae",
              "Computationis",
              "Geometriae",
              "Astronomiae",
              "Medicinam",
              "herbarum scientiam",
              "picturam",
              "statuarum fabricationem",
              "aerariam artem",
              "marmorariam",
              "rusticationis",
              "veterinariae",
              "pastoralis",
              "erga mare",
              "corpori",
              "venatorias",
              "militares",
              "regales"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_list_of_arts"
          },
          {
            "explanation": "십분의 일과 천분의 일의 비교를 보존한다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "nec decimam, nec millesimam partem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_fractional_comparison"
          },
          {
            "explanation": "에피쿠로스와 견유학파를 상대 집단에 비교하는 이레네우스의 주장이다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "Epicuri philosophiam, et Cynicorum indifferentiam aemulantes",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_philosophical_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 1절이며, 통상 32장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b8663ebfa0445b28b1708f9258130736b091c44103f7bc94efcda5a2222e9218",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n577.jpg",
            "page_key": "1:372",
            "printed_page": 372,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a5b16604e2f4ba22dc4330b08bc06f49d4e860cf6db33db03a9429ef5fd1332b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam dicentes, oportere eos in omni opere et in omni conversatione fieri, ut, si fieri possit, in una vitae adventatione omnia perficientes ad perfectum transgrediantur; eorum quidem quae sunt ad virtutem pertinentia, et laboriosa et gloriosa et artificialia, quae etiam ab omnibus bona approbantur, nequaquam inveniuntur conati facere. Si enim oportet per omne opus, et per universam ire operationem; primo quidem oportebat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2caf540a0044655dd4f9c3a0d64034aed2c2434f2e9016fb059421e530622042",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n578.jpg",
            "page_key": "1:373",
            "printed_page": 373,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9655d6710e4a556b1aa66b72418f32819b5652c85ec2c5cdb24a79257465877e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnes se ediscere artes, quaecunque illae sive in sermonum rationibus, sive in operibus consummantur, sive per continentiam edocentur, et per laborem, et meditationem, et perseverantiam percipiuntur; ut puta omnem speciem Musicae, et Computationis, et Geometriae, et Astronomiae, et universa quae in sermonum rationibus occupantur: adhuc etiam Medicinam universam, et herbarum scientiam, et eas quae ad salutem humanam sunt elaboratae; et picturam, et statuarum fabricationem, et aerariam artem, et marmorariam, et similes his: ab his autem omnem speciem rusticationis, et veterinariae, et pastoralis, et opificum artes, quae dicuntur pertransire universas artes, et eas quae erga mare vacant, et corpori student, et venatorias, et militares, et regales, et quotquot sunt, quarum nec decimam, nec millesimam partem in tota vita sua elaborantes ediscere possunt. Et horum quidem nihil conantur addiscere, qui in omni dicunt semetipsos oportere fieri opere, ad voluptates autem et libidinem, et turpia facta devergentes, a semetipsis judicati cum sint secundum doctrinam suam; quoniam enim desunt eis quae praedicta sunt omnia, ad correptionem ignis adibunt. Qui quidem Epicuri philosophiam, et Cynicorum indifferentiam aemulantes, Jesum magistrum gloriantur, qui non solum a malis operibus avertit suos discipulos, sed etiam a sermonibus et cogitationibus, quemadmodum ostendimus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3de0c204661440b57d57332d4aa88c5bcbef7ed04427f5a90078f366ce9d52b1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adhuc etiam dicentes, oportere eos in omni opere et in omni conversatione fieri, ut, si fieri possit, in una vitae adventatione omnia perficientes ad perfectum transgrediantur; eorum quidem quae sunt ad virtutem pertinentia, et laboriosa et gloriosa et artificialia, quae etiam ab omnibus bona approbantur, nequaquam inveniuntur conati facere. Si enim oportet per omne opus, et per universam ire operationem; primo quidem oportebat omnes se ediscere artes, quaecunque illae sive in sermonum rationibus, sive in operibus consummantur, sive per continentiam edocentur, et per laborem, et meditationem, et perseverantiam percipiuntur; ut puta omnem speciem Musicae, et Computationis, et Geometriae, et Astronomiae, et universa quae in sermonum rationibus occupantur: adhuc etiam Medicinam universam, et herbarum scientiam, et eas quae ad salutem humanam sunt elaboratae; et picturam, et statuarum fabricationem, et aerariam artem, et marmorariam, et similes his: ab his autem omnem speciem rusticationis, et veterinariae, et pastoralis, et opificum artes, quae dicuntur pertransire universas artes, et eas quae erga mare vacant, et corpori student, et venatorias, et militares, et regales, et quotquot sunt, quarum nec decimam, nec millesimam partem in tota vita sua elaborantes ediscere possunt. Et horum quidem nihil conantur addiscere, qui in omni dicunt semetipsos oportere fieri opere, ad voluptates autem et libidinem, et turpia facta devergentes, a semetipsis judicati cum sint secundum doctrinam suam; quoniam enim desunt eis quae praedicta sunt omnia, ad correptionem ignis adibunt. Qui quidem Epicuri philosophiam, et Cynicorum indifferentiam aemulantes, Jesum magistrum gloriantur, qui non solum a malis operibus avertit suos discipulos, sed etiam a sermonibus et cogitationibus, quemadmodum ostendimus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a41fc639f1f3950b0fa206d3ea8e42590c680fac131e52648e694eb09963d47d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 32장 2절이다. 한 번의 삶에서 모든 행위를 경험해야 한다는 주장에, 학문과 기술도 모두 익혀야 한다는 반론을 제시한다.",
          "373쪽의 consumantur는 각주 2에 실린 Harvey의 consummantur 제안을 채택했다. 이론적 논의나 실제 작업에서 기예가 완성된다는 뜻으로 옮기며, 인쇄된 원래 독법과 채택 책임을 기록했다.",
          "se는 각주 1의 설명에 따라 eos에 해당하는 용법으로 읽었다. 음악, 계산술, 기하학, 천문학과 의학, 제작 기술, 농업, 바다 관련 활동과 신체 단련의 열거를 각각 보존했다.",
          "universas artes는 온갖 기예를 망라한다는 뜻으로 읽었다. 373쪽 각주 4는 ἐγκυκλοπαιδεία에 해당하는 표현을 제시한다. 십분의 일과 천분의 일의 수를 구별했다.",
          "에피쿠로스의 철학과 견유학파의 indifferentia를 상대의 행위에 비교하는 말은 이레네우스의 논박이다. 불의 correptio는 징계로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5b16604e2f4ba22dc4330b08bc06f49d4e860cf6db33db03a9429ef5fd1332b",
              "sha256:9655d6710e4a556b1aa66b72418f32819b5652c85ec2c5cdb24a79257465877e"
            ],
            "text": "그들은 또 말하기를, 모든 행위와 모든 생활 방식을 경험해야 한다고 한다. 가능하다면 한 번의 삶에서 모든 일을 마치고 완성에 이르려는 것이다. 그러면서 덕에 속하고 수고롭고 영광스러우며 기술을 요하는 일들, 모두에게 좋은 것으로 인정되는 일들은 전혀 시도하지 않는 것으로 드러난다. 모든 행위와 온갖 활동을 거쳐야 한다면, 우선 모든 기예를 배웠어야 한다. 그것이 이론적 논의에서든 실제 작업에서든 완성되는 것이든, 절제를 통해 배우거나 노력과 연습과 인내로 익히는 것이든 모두 그러하다. 이를테면 모든 종류의 음악, 계산술과 기하학, 천문학, 이론적 논의에 속하는 모든 것, 그리고 모든 의학과 약초에 관한 지식, 사람의 건강을 위해 마련된 것들을 배워야 한다. 회화와 조각상 제작, 청동 세공과 대리석 세공, 그와 비슷한 것들도 그러하다. 거기에 온갖 농사일, 수의술과 목축술, 모든 기예를 두루 망라한다고 하는 장인들의 기술, 바다와 관계된 기술, 몸을 단련하는 기술, 사냥술과 군사술과 통치술, 그 밖의 모든 기술도 배워야 한다. 그들은 평생을 애써도 그 십분의 일은커녕 천분의 일도 익힐 수 없다. 자기들이 모든 행위를 경험해야 한다고 말하는 자들은 이 가운데 아무것도 배우려 하지 않으며, 쾌락과 욕망과 수치스러운 행위로 기울어진다. 그들 자신의 가르침에 따라 스스로 정죄받는 셈이다. 앞에서 말한 모든 것이 그들에게 결여되어 있으므로, 불의 징계에 이르게 될 것이다. 그들은 에피쿠로스의 철학과 견유학파의 무차별적 태도를 본받으면서, 예수를 스승이라고 자랑한다. 우리가 밝혔듯이, 그분은 자기 제자들을 악한 행위에서만 아니라 악한 말과 생각에서도 돌아서게 하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3de0c204661440b57d57332d4aa88c5bcbef7ed04427f5a90078f366ce9d52b1"
        ],
        "text": "그들은 또 말하기를, 모든 행위와 모든 생활 방식을 경험해야 한다고 한다. 가능하다면 한 번의 삶에서 모든 일을 마치고 완성에 이르려는 것이다. 그러면서 덕에 속하고 수고롭고 영광스러우며 기술을 요하는 일들, 모두에게 좋은 것으로 인정되는 일들은 전혀 시도하지 않는 것으로 드러난다. 모든 행위와 온갖 활동을 거쳐야 한다면, 우선 모든 기예를 배웠어야 한다. 그것이 이론적 논의에서든 실제 작업에서든 완성되는 것이든, 절제를 통해 배우거나 노력과 연습과 인내로 익히는 것이든 모두 그러하다. 이를테면 모든 종류의 음악, 계산술과 기하학, 천문학, 이론적 논의에 속하는 모든 것, 그리고 모든 의학과 약초에 관한 지식, 사람의 건강을 위해 마련된 것들을 배워야 한다. 회화와 조각상 제작, 청동 세공과 대리석 세공, 그와 비슷한 것들도 그러하다. 거기에 온갖 농사일, 수의술과 목축술, 모든 기예를 두루 망라한다고 하는 장인들의 기술, 바다와 관계된 기술, 몸을 단련하는 기술, 사냥술과 군사술과 통치술, 그 밖의 모든 기술도 배워야 한다. 그들은 평생을 애써도 그 십분의 일은커녕 천분의 일도 익힐 수 없다. 자기들이 모든 행위를 경험해야 한다고 말하는 자들은 이 가운데 아무것도 배우려 하지 않으며, 쾌락과 욕망과 수치스러운 행위로 기울어진다. 그들 자신의 가르침에 따라 스스로 정죄받는 셈이다. 앞에서 말한 모든 것이 그들에게 결여되어 있으므로, 불의 징계에 이르게 될 것이다. 그들은 에피쿠로스의 철학과 견유학파의 무차별적 태도를 본받으면서, 예수를 스승이라고 자랑한다. 우리가 밝혔듯이, 그분은 자기 제자들을 악한 행위에서만 아니라 악한 말과 생각에서도 돌아서게 하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a5159ed5d722ff6d407ca2f7ea0cbc1bf0872be7f153f140d2e88b0dbe6c5ddd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "work_location": "2.h49.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2d3a48a7bda49c00f1df95d39364e841af431cf32c4e97aa5e172c713dc535dc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3c73dcbd7db8e4e680f96111019bff90e6e045fd67bf8fb29c5e280e073f9285",
            "sha256:9895e517fbd102b23ef0f34b9cca2f86587357252413cd025f2e6beeef1361fe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f1ef66dc806f4382ae064fa07cb7a0e3ef35d3cc2ed0b9588bf0cde2f4f434a3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c176ae277401269b495ddaf70ab84128bd7373b4523c08c5ba85a24c6567013a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 49장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 2절이며, 통상 32장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:15cb22351ab8d19d00572843989cd5492ca7799feed9c494f01b3551c5073c0d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2d3a48a7bda49c00f1df95d39364e841af431cf32c4e97aa5e172c713dc535dc",
            "source_revision_id": "sha256:f1ef66dc806f4382ae064fa07cb7a0e3ef35d3cc2ed0b9588bf0cde2f4f434a3",
            "translation_revision_id": "sha256:c176ae277401269b495ddaf70ab84128bd7373b4523c08c5ba85a24c6567013a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:86d8fff6b9294127806350039701b007dbd39ab13c84be90c4f129214570c088",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2d3a48a7bda49c00f1df95d39364e841af431cf32c4e97aa5e172c713dc535dc",
            "source_revision_id": "sha256:f1ef66dc806f4382ae064fa07cb7a0e3ef35d3cc2ed0b9588bf0cde2f4f434a3",
            "translation_revision_id": "sha256:c176ae277401269b495ddaf70ab84128bd7373b4523c08c5ba85a24c6567013a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:15cb22351ab8d19d00572843989cd5492ca7799feed9c494f01b3551c5073c0d",
          "sha256:86d8fff6b9294127806350039701b007dbd39ab13c84be90c4f129214570c088"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_reading": "se sex eadem",
            "explanation": "각주 번호 뒤의 ex를 숫자 sex와 구별하여 전사했다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_reading": "se ex eadem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "transcription_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 8",
            "explanation": "같은 순환에서 온 혼이라는 앞 대목의 표현과 연결한다.",
            "internal_comparison_location": "1.h20.s1",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "ex eadem circumlatione cum Jesu",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_soul_origin_term"
          },
          {
            "evidence": "note 9",
            "explanation": "예수가 행한 일들 앞에 세워 비교하는 구문으로 옮긴다. 인쇄된 주격 분사를 보존한다.",
            "printed_page": 373,
            "printed_text": "ad opera producti",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_participial_comparison"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "아직 사춘기에 이르지 않은 소년들이라는 나이 표현으로 옮긴다.",
            "printed_page": 374,
            "printed_text": "pueros investes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_age_description"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "한 방울의 시간이라는 비유로 옮긴다. 각주는 물시계와 그리스어 낱말의 혼동 가능성을 검토한다.",
            "printed_page": 374,
            "printed_text": "stillicidio temporis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_time_metaphor"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "인쇄 위치는 보존하고, 번역에서는 뒤의 결론이 확실하다는 술어에 연결했다.",
            "printed_page": 374,
            "printed_text": "firmum esse",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_clause_order"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 2절이며, 통상 32장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2caf540a0044655dd4f9c3a0d64034aed2c2434f2e9016fb059421e530622042",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n578.jpg",
            "page_key": "1:373",
            "printed_page": 373,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3c73dcbd7db8e4e680f96111019bff90e6e045fd67bf8fb29c5e280e073f9285",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dicentes autem, se ex eadem circumlatione cum Jesu habere animas, et similes ei esse, aliquando autem et meliores, ad opera producti quae ille ad utilitatem hominum et firmitatem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "59fb7d3fa98df0ce6feeb5eb167b70db547ff73c710f20e5dd8a06a68cac927c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n579.jpg",
            "page_key": "1:374",
            "printed_page": 374,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:9895e517fbd102b23ef0f34b9cca2f86587357252413cd025f2e6beeef1361fe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fecit, et nihil tale nec simile, neque secundum aliquid in comparationem quod venire possit, perficere inveniuntur. Sed et si aliquid faciunt, per magicam, quemadmodum diximus, operati, fraudulenter seducere nituntur insensatos: fructum quidem et utilitatem nullam praestantes, in quos virtutes perficere se dicunt; adducentes autem pueros investes, et oculos deludentes, et phantasmata ostendentes statim cessantia, et ne quidem stillicidio temporis perseverantia, non Jesu Domino nostro, sed Simoni mago similes ostenduntur. Et ex hoc autem quod Dominus surrexit a mortuis in tertia die, firmum esse, et discipulis se manifestavit, et videntibus eis receptus est in coelum, quod ipsi morientes, et non resurgentes, neque manifestati quibusdam, arguuntur in nullo similes habentes Jesu animas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f1ef66dc806f4382ae064fa07cb7a0e3ef35d3cc2ed0b9588bf0cde2f4f434a3",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Dicentes autem, se ex eadem circumlatione cum Jesu habere animas, et similes ei esse, aliquando autem et meliores, ad opera producti quae ille ad utilitatem hominum et firmitatem fecit, et nihil tale nec simile, neque secundum aliquid in comparationem quod venire possit, perficere inveniuntur. Sed et si aliquid faciunt, per magicam, quemadmodum diximus, operati, fraudulenter seducere nituntur insensatos: fructum quidem et utilitatem nullam praestantes, in quos virtutes perficere se dicunt; adducentes autem pueros investes, et oculos deludentes, et phantasmata ostendentes statim cessantia, et ne quidem stillicidio temporis perseverantia, non Jesu Domino nostro, sed Simoni mago similes ostenduntur. Et ex hoc autem quod Dominus surrexit a mortuis in tertia die, firmum esse, et discipulis se manifestavit, et videntibus eis receptus est in coelum, quod ipsi morientes, et non resurgentes, neque manifestati quibusdam, arguuntur in nullo similes habentes Jesu animas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fad37b3956c3869e8abd87c2655de60fb9dafa5f3fe98f1dac863f0198b14359",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 32장 3절이다. 예수와 같은 순환에서 온 혼이라는 상대의 주장을 그의 행적과 비교한다. circumlatio는 Harvey 1권 20장 1절과 같은 말로 옮겼다.",
          "373쪽의 se ex eadem을 인쇄면에서 확인했다. ad opera producti는 예수가 한 일들 앞에 세워 비교한다는 구문으로 읽으며, 각주 9의 분사 논의를 대조 항목으로 기록한다.",
          "pueros investes는 374쪽 각주 2에 따라 아직 사춘기에 이르지 않은 소년들로 옮겼다. stillicidio temporis는 한 방울의 시간이라는 비유로 보존했다. 각주 3은 물시계와 그리스어 낱말의 혼동 가능성을 함께 검토한다.",
          "firmum esse는 인쇄 위치를 유지하고, 한국어에서는 뒤의 결론이 확실하다는 술어로 연결했다. 374쪽 각주 4도 문맥에서 이 표현을 유지할 수 있다고 설명한다.",
          "사흘째의 부활, 제자들에게 나타남, 그들이 보는 가운데 하늘로 받아들여짐을 주님의 행적에 관한 저자의 서술로 옮겼다. 상대와 마술사 시몬의 비교도 저자의 판단이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3c73dcbd7db8e4e680f96111019bff90e6e045fd67bf8fb29c5e280e073f9285",
              "sha256:9895e517fbd102b23ef0f34b9cca2f86587357252413cd025f2e6beeef1361fe"
            ],
            "text": "그들은 예수와 같은 순환에서 온 혼을 지녔으며, 그분과 같고, 때로는 더 낫다고까지 말한다. 그분이 사람들에게 유익과 굳건함을 주려고 행하신 일들 앞에 그들을 세워 보면, 그와 같거나 비슷한 일도, 어느 점에서든 견줄 만한 일도 이루지 못하는 것으로 드러난다. 무엇인가를 한다 해도, 우리가 말했듯이 마술로 행하면서 무분별한 이들을 속여 미혹하려 한다. 자기들이 능력을 행한다고 말하는 사람들에게 아무 열매나 유익도 주지 못한다. 아직 사춘기에 이르지 않은 소년들을 데려와, 눈을 속이고, 곧바로 사라져 한 방울의 시간도 지속되지 않는 환영들을 내보인다. 그들은 우리 주 예수와 닮은 것이 아니라 마술사 시몬과 닮은 것으로 드러난다. 주님은 사흘째에 죽은 이들 가운데서 일어나셨고, 제자들에게 자신을 나타내셨으며, 그들이 보는 가운데 하늘로 받아들여지셨다. 그런데 그들은 죽고 다시 일어나지 않으며 누구에게도 나타나지 않는다. 그러므로 그들의 혼이 예수의 혼과 조금도 같지 않음이 드러난다는 것은 확실하다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f1ef66dc806f4382ae064fa07cb7a0e3ef35d3cc2ed0b9588bf0cde2f4f434a3"
        ],
        "text": "그들은 예수와 같은 순환에서 온 혼을 지녔으며, 그분과 같고, 때로는 더 낫다고까지 말한다. 그분이 사람들에게 유익과 굳건함을 주려고 행하신 일들 앞에 그들을 세워 보면, 그와 같거나 비슷한 일도, 어느 점에서든 견줄 만한 일도 이루지 못하는 것으로 드러난다. 무엇인가를 한다 해도, 우리가 말했듯이 마술로 행하면서 무분별한 이들을 속여 미혹하려 한다. 자기들이 능력을 행한다고 말하는 사람들에게 아무 열매나 유익도 주지 못한다. 아직 사춘기에 이르지 않은 소년들을 데려와, 눈을 속이고, 곧바로 사라져 한 방울의 시간도 지속되지 않는 환영들을 내보인다. 그들은 우리 주 예수와 닮은 것이 아니라 마술사 시몬과 닮은 것으로 드러난다. 주님은 사흘째에 죽은 이들 가운데서 일어나셨고, 제자들에게 자신을 나타내셨으며, 그들이 보는 가운데 하늘로 받아들여지셨다. 그런데 그들은 죽고 다시 일어나지 않으며 누구에게도 나타나지 않는다. 그러므로 그들의 혼이 예수의 혼과 조금도 같지 않음이 드러난다는 것은 확실하다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c176ae277401269b495ddaf70ab84128bd7373b4523c08c5ba85a24c6567013a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "work_location": "2.h49.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2affdab15f8264ddb82c74cda57fcd32d14af5b60890ac42a688d31ffb3ce990",
        "part_links": [
          [
            "sha256:077f660d20443989faadfbd48fbccf9301b7162054c752e88e35f9e1e6dc0446",
            "sha256:b0764837a6d7d16308a0fb4afdb038833804707d53bed171fd6d8f5b6862c001",
            "sha256:169802fef563c8052ff7dccc54c4ec566787a5a229e1bc4cad07b0a64d1f9158"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:46f37d6c4e3ab07b0efaf367e778e8d7de0f73a1bf27c9feb9ed112d460b66d7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e4d13390c215ec3dda6180fa713611c017141452b79ac36093cb5c78cf03e475"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 49장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 32장 5절은 Nec invocationibus angelicis에서 시작한다.",
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375,
              376
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 3절이며, 통상 32장 4-5절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f0e071d0d3e305d1375a300b61b087e56cb8695741baf1987c0ea37642d9fbd1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2affdab15f8264ddb82c74cda57fcd32d14af5b60890ac42a688d31ffb3ce990",
            "source_revision_id": "sha256:46f37d6c4e3ab07b0efaf367e778e8d7de0f73a1bf27c9feb9ed112d460b66d7",
            "translation_revision_id": "sha256:e4d13390c215ec3dda6180fa713611c017141452b79ac36093cb5c78cf03e475"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b784e5e7fd3a228622c1e5c0f87d452b757b6aec124cb838993b073695ca4534",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2affdab15f8264ddb82c74cda57fcd32d14af5b60890ac42a688d31ffb3ce990",
            "source_revision_id": "sha256:46f37d6c4e3ab07b0efaf367e778e8d7de0f73a1bf27c9feb9ed112d460b66d7",
            "translation_revision_id": "sha256:e4d13390c215ec3dda6180fa713611c017141452b79ac36093cb5c78cf03e475"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f0e071d0d3e305d1375a300b61b087e56cb8695741baf1987c0ea37642d9fbd1",
          "sha256:b784e5e7fd3a228622c1e5c0f87d452b757b6aec124cb838993b073695ca4534"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h49-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 32장 5절은 Nec invocationibus angelicis에서 시작한다.",
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103232.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375,
              376
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "은사와 치유, 죽은 이들이 일어나 우리와 여러 해 지냈다는 이레네우스의 보고이다.",
            "printed_page": 375,
            "printed_text": "et mortui resurrexerunt, et perseveraverunt nobiscum annis multis",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_report_of_church_gifts"
          },
          {
            "explanation": "그리스어 병렬문은 Harvey 인쇄면에서 전사하고 유세비우스의 인용 범위를 별도로 확인했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 7,
              "sections": [
                3,
                4,
                5
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-7-3-5-locus-check.json",
            "printed_pages": [
              374,
              375
            ],
            "printed_references": [
              "Euseb. H. E. v. 7.",
              "Niceph. H. E. iv. 13."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 374,
                "text": "Εἰ δὲ καὶ τὸν κύριον φαντασιωδῶς τὰ τοιαῦτα πεποιηκέναι φήσουσιν, ἐπὶ τὰ προφητικὰ ἀνάγοντες αὐτοὺς, ἐξ αὐτῶν ἐπιδείξομεν, πάντα οὕτως περὶ αὐτοῦ καὶ προειρῆσθαι, καὶ γεγονέναι βεβαίως, καὶ αὐτὸν μόνον εἶναι τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ. Διὸ καὶ ἐν τῷ ἐκείνου ὀνόματι οἱ ἀληθῶς αὐτοῦ μαθηταὶ, παρ᾽ αὐτοῦ λαβόντες τὴν χάριν, ἐπιτελοῦσιν ἐπ᾽ εὐεργεσίᾳ"
              },
              {
                "printed_page": 375,
                "text": "τῇ τῶν λοιπῶν ἀνθρώπων, καθὼς εἷς ἕκαστος αὐτῶν τὴν δωρεὰν εἴληφε παρ᾽ αὐτοῦ. Οἱ μὲν γὰρ δαίμονας ἐλαύνουσι βεβαίως καὶ ἀληθῶς, ὥστε πολλάκις καὶ πιστεύειν αὐτοὺς ἐκείνους τοὺς καθαρισθέντας ἀπὸ τῶν πονηρῶν πνευμάτων, καὶ εἶναι ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ. Οἱ δὲ καὶ πρόγνωσιν ἔχουσι τῶν μελλόντων, καὶ ὀπτασίας, καὶ ῥήσεις προφητικάς. Ἄλλοι δὲ τοὺς κάμνοντας διὰ τῆς τῶν χειρῶν ἐπιθέσεως ἰῶνται, καὶ ὑγιεῖς ἀποκαθιστᾶσιν. Ἤδη δὲ, καθὼς ἔφαμεν, καὶ νεκροὶ ἠγέρθησαν, καὶ παρέμειναν σὺν ἡμῖν ἱκανοῖς ἔτεσι. Καὶ τί γάρ; οὐκ ἔστιν ἀριθμὸν εἰπεῖν τῶν χαρισμάτων, ὧν κατὰ παντὸς τοῦ κόσμου ἡ ἐκκλησία παρὰ Θεοῦ λαβοῦσα, ἐν τῷ ὀνόματι Ἰησοῦ Χριστοῦ, τοῦ σταυρωθέντος ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, ἑκάστης ἡμέρας ἐπ᾽ εὐεργεσίᾳ τῇ τῶν ἐθνῶν ἐπιτελεῖ, μήτε ἐξαπατῶσα τινὰς, μήτε ἐξαργυριζομένη. Ὡς γὰρ δωρεὰν εἴληφε παρὰ Θεοῦ, δωρεὰν καὶ διακονεῖ."
              }
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "Eusebius_5_7_3_to_5_location_checked_Nicephorus_attribution_as_printed",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "라틴어의 그리스도 예수 순서와 본디오 빌라도 아래에서 십자가에 못 박혔다는 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 375,
            "printed_text": "in nomine Christi Jesu, crucifixi sub Pontio Pilato",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_christological_name_order"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 10:8",
            "explanation": "거저 받고 거저 섬긴다는 교회에 관한 서술을 기록한다.",
            "printed_page": 375,
            "printed_text": "Quemadmodum enim gratis accepit a Deo, gratis et ministrat",
            "printed_volume": 1,
            "type": "scriptural_expression_by_author"
          },
          {
            "evidence": "375 note 2 continued on 376",
            "explanation": "교회의 활동과 천사 호명에 관한 인쇄 구문을 보존한다. 각주의 선한 천사와 악한 영에 관한 논의는 편집자의 설명이다.",
            "printed_pages": [
              375,
              376
            ],
            "printed_text": "Nec invocationibus angelicis facit aliquid",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_angel_invocation_expression"
          },
          {
            "adopted_text": "dirigens",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "교회라는 단수 주어와 이어지는 invocans에 맞추어 인쇄된 교정을 채택했다.",
            "printed_page": 376,
            "printed_text": "dirigentes [dirigens]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "사람들에게 유익을 주는 일을 지향하는 뜻으로 인쇄 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 376,
            "printed_text": "secundum utilitates hominum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_lexical_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 49장 3절이며, 통상 32장 4-5절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "59fb7d3fa98df0ce6feeb5eb167b70db547ff73c710f20e5dd8a06a68cac927c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n579.jpg",
            "page_key": "1:374",
            "printed_page": 374,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:077f660d20443989faadfbd48fbccf9301b7162054c752e88e35f9e1e6dc0446",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem et Dominum per phantasmata hujusmodi fecisse dicunt, ad prophetica reducentes eos, ex ipsis demonstrabimus, omnia sic de eo et praedicta esse, et facta firmissime, et ipsum solum esse Filium Dei. Quapropter et in illius nomine, qui vere illius sunt discipuli ab ipso accipientes gratiam, perficiunt ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e1488413f68b0fee4980a19aaa2110ee612d8a9fc59b005b21a01a1d99875fb5",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n580.jpg",
            "page_key": "1:375",
            "printed_page": 375,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b0764837a6d7d16308a0fb4afdb038833804707d53bed171fd6d8f5b6862c001",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "beneficia reliquorum hominum, quemadmodum unusquisque accepit donum ab eo. Alii enim daemones excludunt firmissime et vere, ut etiam saepissime credant ipsi qui emundati sunt a nequissimis spiritibus, et sint in Ecclesia: alii autem et praescientiam habent futurorum, et visiones, et dictiones propheticas. Alii autem laborantes aliqua infirmitate, per manus impositionem curant, et sanos restituunt. Jam etiam, quemadmodum diximus, et mortui resurrexerunt, et perseveraverunt nobiscum annis multis. Et quid autem? Non est numerum dicere gratiarum, quas per universum mundum Ecclesia a Deo accipiens, in nomine Christi Jesu, crucifixi sub Pontio Pilato, per singulos dies in opitulationem gentium perficit, neque seducens aliquem, nec pecuniam ei auferens. Quemadmodum enim gratis accepit a Deo, gratis et ministrat. Nec invocationibus angelicis facit aliquid, nec",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "705e0e8545d8d87665c0efcffe95414115cd20b1aebb333fe242942365fb9359",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n581.jpg",
            "page_key": "1:376",
            "printed_page": 376,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:169802fef563c8052ff7dccc54c4ec566787a5a229e1bc4cad07b0a64d1f9158",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "incantationibus, nec reliqua prava curiositate; sed munde et pure et manifeste orationes dirigens ad Dominum, qui omnia fecit, et nomen Domini nostri Jesu Christi invocans, virtutes secundum utilitates hominum, sed non ad seductionem perfecit. Si itaque et nunc nomen Domini nostri Jesu Christi beneficia praestat, et curat firmissime et vere omnes ubique credentes in eum, sed non Simonis, neque Menandri, neque Carpocratis, nec alterius cujuscunque, manifestum est, quoniam homo factus, conversatus est cum suo plasmate, vere omnia fecit ex virtute Dei, secundum placitum Patris universorum, quomodo prophetae praedixerunt. Quae autem erant haec, in his quae sunt ex propheticis ostensionibus narrabuntur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:46f37d6c4e3ab07b0efaf367e778e8d7de0f73a1bf27c9feb9ed112d460b66d7",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si autem et Dominum per phantasmata hujusmodi fecisse dicunt, ad prophetica reducentes eos, ex ipsis demonstrabimus, omnia sic de eo et praedicta esse, et facta firmissime, et ipsum solum esse Filium Dei. Quapropter et in illius nomine, qui vere illius sunt discipuli ab ipso accipientes gratiam, perficiunt ad beneficia reliquorum hominum, quemadmodum unusquisque accepit donum ab eo. Alii enim daemones excludunt firmissime et vere, ut etiam saepissime credant ipsi qui emundati sunt a nequissimis spiritibus, et sint in Ecclesia: alii autem et praescientiam habent futurorum, et visiones, et dictiones propheticas. Alii autem laborantes aliqua infirmitate, per manus impositionem curant, et sanos restituunt. Jam etiam, quemadmodum diximus, et mortui resurrexerunt, et perseveraverunt nobiscum annis multis. Et quid autem? Non est numerum dicere gratiarum, quas per universum mundum Ecclesia a Deo accipiens, in nomine Christi Jesu, crucifixi sub Pontio Pilato, per singulos dies in opitulationem gentium perficit, neque seducens aliquem, nec pecuniam ei auferens. Quemadmodum enim gratis accepit a Deo, gratis et ministrat. Nec invocationibus angelicis facit aliquid, nec incantationibus, nec reliqua prava curiositate; sed munde et pure et manifeste orationes dirigens ad Dominum, qui omnia fecit, et nomen Domini nostri Jesu Christi invocans, virtutes secundum utilitates hominum, sed non ad seductionem perfecit. Si itaque et nunc nomen Domini nostri Jesu Christi beneficia praestat, et curat firmissime et vere omnes ubique credentes in eum, sed non Simonis, neque Menandri, neque Carpocratis, nec alterius cujuscunque, manifestum est, quoniam homo factus, conversatus est cum suo plasmate, vere omnia fecit ex virtute Dei, secundum placitum Patris universorum, quomodo prophetae praedixerunt. Quae autem erant haec, in his quae sunt ex propheticis ostensionibus narrabuntur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c6463a9cedb7e8a8a1c26903a8a9999828f850c6ee7c10abf7cba6990f5a8806",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 32장 4-5절 전체이다. 5절은 천사들을 부르는 행위를 다루는 Nec invocationibus angelicis에서 시작한다.",
          "주님의 행위를 환영이라고 말하는 경우를 가정한 뒤, 예언서에서 증거를 제시하겠다는 논증을 보존했다. 참된 제자들이 각자 받은 은사에 따라 행한다는 서술이 이어진다.",
          "치유, 예지, 환상, 예언의 말들과 죽은 이들이 일어나 우리와 여러 해 지냈다는 표현은 이레네우스의 공동체 보고이다. 우리라는 지시와 여러 해라는 기간을 유지했다.",
          "374-375쪽 그리스어 병렬문은 『교회사』 5.7.3-5의 인용 위치와 대조했다. 범위는 주님이 환영으로 행했다는 가정에서 거저 섬긴다는 문장까지이며, 뒤의 천사 호명에 관한 문장은 다음 라틴어 부분으로 이어진다.",
          "그리스어의 εἷς ἕκαστος αὐτῶν, αὐτοὺς ἐκείνους, ἱκανοῖς ἔτεσι는 Harvey 인쇄면에서 보존했다. 한국어는 라틴어의 그리스도 예수라는 이름 순서와 annis multis를 따른다.",
          "거저 받고 거저 섬긴다는 서술은 마태복음 10:8에 대응한다. 인쇄면이 사도행전 8:9, 18도 비교 대상으로 제시하는 점은 은사와 돈에 관한 문맥에 연결된다.",
          "천사를 부른다는 표현을 그대로 옮기고, 375-376쪽 각주의 선한 천사와 악한 영에 관한 논의는 편집자의 설명으로 구별했다. dirigens는 교회라는 단수 주어에 맞추어 376쪽의 대괄호 교정을 채택했다.",
          "마지막은 지금도 예수 그리스도의 이름이 유익을 주고 치유한다는 조건에서, 그가 사람이 되어 자기가 빚은 존재와 함께 지냈다는 결론으로 이어진다. 예언서의 증거를 뒤에서 다루겠다는 저술 계획도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:077f660d20443989faadfbd48fbccf9301b7162054c752e88e35f9e1e6dc0446",
              "sha256:b0764837a6d7d16308a0fb4afdb038833804707d53bed171fd6d8f5b6862c001",
              "sha256:169802fef563c8052ff7dccc54c4ec566787a5a229e1bc4cad07b0a64d1f9158"
            ],
            "text": "그들이 주님도 환영을 통해 그런 일들을 하셨다고 말한다면, 우리는 그들을 예언서로 이끌어, 그분에 관한 모든 것이 그렇게 예언되었고 확실하게 이루어졌으며, 그분만이 하나님의 아들이심을 그 예언서들에서 입증할 것이다. 그러므로 그분의 이름으로, 참으로 그분의 제자인 이들은 그분에게서 은혜를 받아, 각자가 그분에게서 받은 은사에 따라 다른 사람들에게 유익을 주는 일들을 행한다. 어떤 이들은 귀신들을 확실하고 참되게 쫓아낸다. 그리하여 지극히 악한 영들에게서 깨끗해진 바로 그 사람들이 아주 자주 믿게 되어 교회에 속하게 된다. 다른 이들은 앞날을 미리 아는 지식과 환상과 예언의 말들을 지니고 있다. 또 다른 이들은 어떤 질병으로 고통받는 사람들을 손을 얹어 고치고 건강하게 회복시킨다. 앞서 말했듯이, 죽은 이들도 일어났고 우리와 함께 여러 해를 지냈다. 더 무엇을 말하겠는가? 온 세상의 교회가 하나님에게서 받아, 본디오 빌라도 아래에서 십자가에 못 박히신 그리스도 예수의 이름으로 날마다 여러 민족을 돕는 데 쓰는 은사들의 수는 말로 다 셀 수 없다. 교회는 누구를 미혹하지도, 그에게서 돈을 빼앗지도 않는다. 하나님에게서 거저 받았듯이 거저 섬긴다. 교회는 천사들을 부르는 것으로 어떤 일을 하지도, 주문으로 하지도, 그 밖의 사악한 비술로 하지도 않는다. 오히려 깨끗하고 순수하게, 또 명료하게 모든 것을 만드신 주님께 기도를 올리고, 우리 주 예수 그리스도의 이름을 불러, 미혹하려는 목적이 아니라 사람들에게 유익을 주려고 능력 있는 일들을 행했다. 그러므로 지금도 우리 주 예수 그리스도의 이름이 유익을 베풀고, 어디에서나 그분을 믿는 모든 이를 확실하고 참되게 고치며, 시몬이나 메난드로스나 카르포크라테스나 그 밖의 누구의 이름도 그렇게 하지 못한다면, 그분이 사람이 되어 자기가 빚으신 존재와 함께 지내셨고, 예언자들이 예언한 대로 만물의 아버지가 기뻐하시는 뜻에 따라 하나님의 권능으로 참으로 모든 것을 행하셨음이 명백하다. 이 일들이 무엇이었는지는 예언서에서 제시하는 증거들을 다룰 때 이야기할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:46f37d6c4e3ab07b0efaf367e778e8d7de0f73a1bf27c9feb9ed112d460b66d7"
        ],
        "text": "그들이 주님도 환영을 통해 그런 일들을 하셨다고 말한다면, 우리는 그들을 예언서로 이끌어, 그분에 관한 모든 것이 그렇게 예언되었고 확실하게 이루어졌으며, 그분만이 하나님의 아들이심을 그 예언서들에서 입증할 것이다. 그러므로 그분의 이름으로, 참으로 그분의 제자인 이들은 그분에게서 은혜를 받아, 각자가 그분에게서 받은 은사에 따라 다른 사람들에게 유익을 주는 일들을 행한다. 어떤 이들은 귀신들을 확실하고 참되게 쫓아낸다. 그리하여 지극히 악한 영들에게서 깨끗해진 바로 그 사람들이 아주 자주 믿게 되어 교회에 속하게 된다. 다른 이들은 앞날을 미리 아는 지식과 환상과 예언의 말들을 지니고 있다. 또 다른 이들은 어떤 질병으로 고통받는 사람들을 손을 얹어 고치고 건강하게 회복시킨다. 앞서 말했듯이, 죽은 이들도 일어났고 우리와 함께 여러 해를 지냈다. 더 무엇을 말하겠는가? 온 세상의 교회가 하나님에게서 받아, 본디오 빌라도 아래에서 십자가에 못 박히신 그리스도 예수의 이름으로 날마다 여러 민족을 돕는 데 쓰는 은사들의 수는 말로 다 셀 수 없다. 교회는 누구를 미혹하지도, 그에게서 돈을 빼앗지도 않는다. 하나님에게서 거저 받았듯이 거저 섬긴다. 교회는 천사들을 부르는 것으로 어떤 일을 하지도, 주문으로 하지도, 그 밖의 사악한 비술로 하지도 않는다. 오히려 깨끗하고 순수하게, 또 명료하게 모든 것을 만드신 주님께 기도를 올리고, 우리 주 예수 그리스도의 이름을 불러, 미혹하려는 목적이 아니라 사람들에게 유익을 주려고 능력 있는 일들을 행했다. 그러므로 지금도 우리 주 예수 그리스도의 이름이 유익을 베풀고, 어디에서나 그분을 믿는 모든 이를 확실하고 참되게 고치며, 시몬이나 메난드로스나 카르포크라테스나 그 밖의 누구의 이름도 그렇게 하지 못한다면, 그분이 사람이 되어 자기가 빚으신 존재와 함께 지내셨고, 예언자들이 예언한 대로 만물의 아버지가 기뻐하시는 뜻에 따라 하나님의 권능으로 참으로 모든 것을 행하셨음이 명백하다. 이 일들이 무엇이었는지는 예언서에서 제시하는 증거들을 다룰 때 이야기할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e4d13390c215ec3dda6180fa713611c017141452b79ac36093cb5c78cf03e475",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
      },
      "work_location": "2.h49.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-49:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5f0e3e283a0707d6057fe3a51823f995e5e17293a17c170dd89414c36b070d8a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2b77e7b19f5b8c454ba4ec40b7ac0a797e6972e9ab99faa5663b0bb7fe7b3788",
            "sha256:a588c41ba9e55f350133cfe2dde66a4a549b88f089b7acf4dff19472aab65c9e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:192db33dee052567927127a10c372e0df88c69966f41eec4ac3d0e46fe1859cd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c5ba44fc3aa502c327b6661f55d334fcfedfc7d7986ecf95ff12b812f0d34697"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 50장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h50",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h50",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              376,
              377
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 50,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 50장 전체이며, 통상 33장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ac5ab9c0939ddebc10c4f254612ddfcbb8e4655a391a76aeaf4999ac9a3d2a1a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5f0e3e283a0707d6057fe3a51823f995e5e17293a17c170dd89414c36b070d8a",
            "source_revision_id": "sha256:192db33dee052567927127a10c372e0df88c69966f41eec4ac3d0e46fe1859cd",
            "translation_revision_id": "sha256:c5ba44fc3aa502c327b6661f55d334fcfedfc7d7986ecf95ff12b812f0d34697"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6595d8621e479cb02b72bf92197161c57af4590aa69b0edc8b730e7ea84c4c5d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5f0e3e283a0707d6057fe3a51823f995e5e17293a17c170dd89414c36b070d8a",
            "source_revision_id": "sha256:192db33dee052567927127a10c372e0df88c69966f41eec4ac3d0e46fe1859cd",
            "translation_revision_id": "sha256:c5ba44fc3aa502c327b6661f55d334fcfedfc7d7986ecf95ff12b812f0d34697"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ac5ab9c0939ddebc10c4f254612ddfcbb8e4655a391a76aeaf4999ac9a3d2a1a",
          "sha256:6595d8621e479cb02b72bf92197161c57af4590aa69b0edc8b730e7ea84c4c5d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h50",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              376,
              377
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 50,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "기억과 몸의 결합을 논하는 문장의 인쇄 순서를 유지한다. 각주가 제시하는 문장 이동은 대조 항목이다.",
            "printed_page": 376,
            "printed_text": "Non enim poterat corporis admixtio ... et maxime ad hoc venientes",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_sentence_order"
          },
          {
            "adopted_by": "project AI editorial decision",
            "adopted_text": "soporato",
            "explanation": "corpore와 일치하는 탈격 단수형을 채택했다. 각주는 이를 사본에 없는 문법 교정으로 제안한다.",
            "printed_page": 376,
            "printed_text": "soporati",
            "printed_volume": 1,
            "proposed_by": "Harvey, note 6",
            "type": "adopted_editorial_conjecture"
          },
          {
            "explanation": "온 지체에 퍼져 있다는 표현으로 읽으며 인쇄된 단수형을 보존한다.",
            "printed_page": 377,
            "printed_text": "in universum membrum dispersa",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_body_distribution_expression"
          },
          {
            "explanation": "꿈의 기억과 이전 삶의 기억을 비교하여 윤회를 논박하는 저자의 논증이다.",
            "printed_pages": [
              376,
              377
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_argument_from_dream_memory"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 50장 전체이며, 통상 33장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "705e0e8545d8d87665c0efcffe95414115cd20b1aebb333fe242942365fb9359",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n581.jpg",
            "page_key": "1:376",
            "printed_page": 376,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:2b77e7b19f5b8c454ba4ec40b7ac0a797e6972e9ab99faa5663b0bb7fe7b3788",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "De corpore autem in corpus transmigrationem ipsorum subvertamus ex eo, quod nihil omnino eorum quae ante fuerint, meminerint animae. Si enim ob hoc emittebantur, uti in omni fierent operatione, oportebat eas meminisse eorum quae ante facta sunt, uti ea quae deerant adimplerent, et non circa eadem semper volutantes continuatim, miserabiliter laborarent. Non enim poterat corporis admixtio in totum universam ipsorum, quae ante habita erant, extinguere memoriam et contemplationem; et maxime ad hoc venientes. Quomodo enim nunc soporato et requiescente corpore, quaecunque anima ipsa apud se videt, et in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8e12726020257e1cb13d1c8d3075a206b8108cbfc40f61adff148a936a391975",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n582.jpg",
            "page_key": "1:377",
            "printed_page": 377,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a588c41ba9e55f350133cfe2dde66a4a549b88f089b7acf4dff19472aab65c9e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "phantasmate agit, et horum plura reminiscens communicat cum corpore; et est quando et post plurimum temporis, quaecunque per somnium quis vidit, vigilans annuntiat: sic utique reminisceretur et illorum, quae, antequam in hoc corpus veniret, egit. Si enim hoc, quod in brevissimo tempore visum est, vel in phantasmate conceptum est, et ab ea sola per somnium, postquam commixta sit corpori, et in universum membrum dispersa, commemoratur, multo magis illorum reminisceretur, in quibus, temporibus tantis et universo praeteritae vitae saeculo immorata est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:192db33dee052567927127a10c372e0df88c69966f41eec4ac3d0e46fe1859cd",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "De corpore autem in corpus transmigrationem ipsorum subvertamus ex eo, quod nihil omnino eorum quae ante fuerint, meminerint animae. Si enim ob hoc emittebantur, uti in omni fierent operatione, oportebat eas meminisse eorum quae ante facta sunt, uti ea quae deerant adimplerent, et non circa eadem semper volutantes continuatim, miserabiliter laborarent. Non enim poterat corporis admixtio in totum universam ipsorum, quae ante habita erant, extinguere memoriam et contemplationem; et maxime ad hoc venientes. Quomodo enim nunc soporato et requiescente corpore, quaecunque anima ipsa apud se videt, et in phantasmate agit, et horum plura reminiscens communicat cum corpore; et est quando et post plurimum temporis, quaecunque per somnium quis vidit, vigilans annuntiat: sic utique reminisceretur et illorum, quae, antequam in hoc corpus veniret, egit. Si enim hoc, quod in brevissimo tempore visum est, vel in phantasmate conceptum est, et ab ea sola per somnium, postquam commixta sit corpori, et in universum membrum dispersa, commemoratur, multo magis illorum reminisceretur, in quibus, temporibus tantis et universo praeteritae vitae saeculo immorata est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "362ff69fddc0056f5484cd016bec4c5550a3a230d6d29ded34411214bedc0446",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 50장 전체는 통상 33장 1절이다. 이전 삶을 기억하지 못한다는 점과 꿈의 기억을 비교하여 몸에서 다른 몸으로 옮겨 간다는 주장을 논박한다.",
          "376쪽의 soporati는 각주 6의 soporato 교정을 채택했다. 몸이 잠들고 쉰다는 두 표현을 corpore에 연결하는 문법 교정이며, 각주는 사본에 없는 제안임을 밝힌다.",
          "Non enim poterat로 시작하는 문장의 인쇄 순서를 유지했다. 376쪽 각주 5가 제시하는 문장 이동은 대조 항목으로 기록한다.",
          "in universum membrum은 온 지체에 퍼져 있다는 뜻으로 옮기며 단수형을 보존했다. 꿈에서 본 짧은 경험과 이전 삶의 온 기간이라는 시간 비교를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2b77e7b19f5b8c454ba4ec40b7ac0a797e6972e9ab99faa5663b0bb7fe7b3788",
              "sha256:a588c41ba9e55f350133cfe2dde66a4a549b88f089b7acf4dff19472aab65c9e"
            ],
            "text": "혼들이 예전에 있었던 일들을 전혀 기억하지 못한다는 점으로, 몸에서 다른 몸으로 옮겨 간다는 그들의 주장을 무너뜨려 보자. 혼들이 바로 이 목적을 위해 보내졌다면, 곧 모든 행위를 경험하도록 보내졌다면, 이전에 했던 일들을 기억했어야 한다. 빠진 일들을 채우고, 언제나 같은 일만 계속 맴돌면서 비참하게 수고하지 않도록 말이다. 몸과의 결합이 이전에 겪었던 모든 일에 대한 기억과 관찰을 완전히 지울 수는 없었기 때문이다. 특히 혼들이 바로 그 일을 위해 오는 것이라면 더욱 그러하다. 지금도 몸이 잠들어 쉬고 있을 때, 혼 자신이 자기 안에서 보는 것들과 심상 속에서 행하는 것들을 여럿 기억하여 몸에 전한다. 아주 오랜 시간이 지난 뒤에도, 누군가 꿈에서 본 것을 깨어서 이야기하는 경우가 있다. 마찬가지로 이 몸에 들어오기 전에 했던 일들도 분명히 기억했을 것이다. 아주 짧은 시간 동안 본 것이나 심상 속에 떠오른 것, 꿈을 통해 혼만이 경험한 것조차, 몸과 섞이고 온 지체에 퍼진 뒤에도 기억된다면, 그토록 오랜 세월, 곧 이전 삶의 온 기간에 걸쳐 머물렀던 일들은 훨씬 더 잘 기억했을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:192db33dee052567927127a10c372e0df88c69966f41eec4ac3d0e46fe1859cd"
        ],
        "text": "혼들이 예전에 있었던 일들을 전혀 기억하지 못한다는 점으로, 몸에서 다른 몸으로 옮겨 간다는 그들의 주장을 무너뜨려 보자. 혼들이 바로 이 목적을 위해 보내졌다면, 곧 모든 행위를 경험하도록 보내졌다면, 이전에 했던 일들을 기억했어야 한다. 빠진 일들을 채우고, 언제나 같은 일만 계속 맴돌면서 비참하게 수고하지 않도록 말이다. 몸과의 결합이 이전에 겪었던 모든 일에 대한 기억과 관찰을 완전히 지울 수는 없었기 때문이다. 특히 혼들이 바로 그 일을 위해 오는 것이라면 더욱 그러하다. 지금도 몸이 잠들어 쉬고 있을 때, 혼 자신이 자기 안에서 보는 것들과 심상 속에서 행하는 것들을 여럿 기억하여 몸에 전한다. 아주 오랜 시간이 지난 뒤에도, 누군가 꿈에서 본 것을 깨어서 이야기하는 경우가 있다. 마찬가지로 이 몸에 들어오기 전에 했던 일들도 분명히 기억했을 것이다. 아주 짧은 시간 동안 본 것이나 심상 속에 떠오른 것, 꿈을 통해 혼만이 경험한 것조차, 몸과 섞이고 온 지체에 퍼진 뒤에도 기억된다면, 그토록 오랜 세월, 곧 이전 삶의 온 기간에 걸쳐 머물렀던 일들은 훨씬 더 잘 기억했을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c5ba44fc3aa502c327b6661f55d334fcfedfc7d7986ecf95ff12b812f0d34697",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
      },
      "work_location": "2.h50",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-50"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3250853eddff5d2d1e7847c195b6a630bee39e35a38db3a7106db05c7566aff9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ddc4a7a1e3947a03de1adcb7b817a5c93656ba50e7d4caeacf4eecd016bfeca3",
            "sha256:79f531ad6d48764c521e7563076cfa3124ca1ecfc188983d377531f2619c4061"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2afcd7aa13ea6d10fa251baa044b5d0be9989b1f0d415c763888214bd5f773eb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:93627e36e0ccc120fded380a47885b8dcd41be98bae93831b15a33ee06e5110e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 51장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h51",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h51",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              377,
              378
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 51장 전체이며, 통상 33장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:eebd76d0b2655fff89ead1eb2c7646b730c0168b502bd07ef0833bf968f27d3d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3250853eddff5d2d1e7847c195b6a630bee39e35a38db3a7106db05c7566aff9",
            "source_revision_id": "sha256:2afcd7aa13ea6d10fa251baa044b5d0be9989b1f0d415c763888214bd5f773eb",
            "translation_revision_id": "sha256:93627e36e0ccc120fded380a47885b8dcd41be98bae93831b15a33ee06e5110e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8fddad34fa78ed984847b5d03bc4f2134fe2e3530c7375abe936171422ea860c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3250853eddff5d2d1e7847c195b6a630bee39e35a38db3a7106db05c7566aff9",
            "source_revision_id": "sha256:2afcd7aa13ea6d10fa251baa044b5d0be9989b1f0d415c763888214bd5f773eb",
            "translation_revision_id": "sha256:93627e36e0ccc120fded380a47885b8dcd41be98bae93831b15a33ee06e5110e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:eebd76d0b2655fff89ead1eb2c7646b730c0168b502bd07ef0833bf968f27d3d",
          "sha256:8fddad34fa78ed984847b5d03bc4f2134fe2e3530c7375abe936171422ea860c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h51",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              377,
              378
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1 continued on 378",
            "explanation": "플라톤이 처음 이 견해를 도입했다는 말은 저자의 귀속이다. 편집자는 앞선 철학 전승을 논하는 긴 각주로 이를 검토한다.",
            "printed_page": 377,
            "printed_text": "qui et primus sententiam hanc introduxit",
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_attribution_to_Plato"
          },
          {
            "explanation": "플라톤에게 귀속한 망각의 잔과 약, 삶의 입구를 맡은 다이몬의 형상을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              377,
              378
            ],
            "printed_terms": [
              "oblivionis poculum",
              "oblivionis medicamentum",
              "daemone"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_forgetting_images"
          },
          {
            "explanation": "플라톤을 직접 부르는 저자의 반문으로 옮긴다.",
            "printed_page": 378,
            "printed_text": "hoc ipsum unde scis o Plato",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_direct_address"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 51장 전체이며, 통상 33장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8e12726020257e1cb13d1c8d3075a206b8108cbfc40f61adff148a936a391975",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n582.jpg",
            "page_key": "1:377",
            "printed_page": 377,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:ddc4a7a1e3947a03de1adcb7b817a5c93656ba50e7d4caeacf4eecd016bfeca3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ad haec Plato vetus ille Atheniensis, qui et primus sententiam hanc introduxit, cum excusare non posset, oblivionis induxit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8ce077c1cea68998fe594a2c732fdad778ca65ff0f6f77d4d8f1cd4e33faab3e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n583.jpg",
            "page_key": "1:378",
            "printed_page": 378,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:79f531ad6d48764c521e7563076cfa3124ca1ecfc188983d377531f2619c4061",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "poculum, putans se per hoc aporiam hujusmodi effugere: ostensionem quidem nullam faciens, dogmatice autem respondens, quoniam introeuntes animae in hanc vitam, ab eo qui est super introitum daemone, priusquam in corpora intrent, potantur oblivione. Et latuit semetipsum in alteram majorem incidens aporiam. Si enim oblivionis poculum potest, posteaquam ebibitum est, omnium factorum obliterare memoriam, hoc ipsum unde scis o Plato, cum sit nunc in corpore anima tua, quoniam, priusquam in corpus introeat, a daemone potata est oblivionis medicamentum? Si enim daemonem, et poculum, et introitum reminisceris, et reliqua oportet cognoscas: si autem illa ignoras, neque daemon verus, neque artificiose compositum oblivionis poculum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2afcd7aa13ea6d10fa251baa044b5d0be9989b1f0d415c763888214bd5f773eb",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Ad haec Plato vetus ille Atheniensis, qui et primus sententiam hanc introduxit, cum excusare non posset, oblivionis induxit poculum, putans se per hoc aporiam hujusmodi effugere: ostensionem quidem nullam faciens, dogmatice autem respondens, quoniam introeuntes animae in hanc vitam, ab eo qui est super introitum daemone, priusquam in corpora intrent, potantur oblivione. Et latuit semetipsum in alteram majorem incidens aporiam. Si enim oblivionis poculum potest, posteaquam ebibitum est, omnium factorum obliterare memoriam, hoc ipsum unde scis o Plato, cum sit nunc in corpore anima tua, quoniam, priusquam in corpus introeat, a daemone potata est oblivionis medicamentum? Si enim daemonem, et poculum, et introitum reminisceris, et reliqua oportet cognoscas: si autem illa ignoras, neque daemon verus, neque artificiose compositum oblivionis poculum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a0ec0d45cdda47c841f1145be598bd0c9eaf420f9f412b57bffbde4848c131e7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 51장 전체는 통상 33장 2절이다. 플라톤이 이 견해를 처음 도입했다는 말과 망각의 잔에 관한 설명은 이레네우스가 플라톤에게 귀속하는 주장이다.",
          "망각의 잔과 망각의 약이라는 두 표현을 보존했다. 삶의 입구를 맡는 존재는 이 문맥에서 다이몬으로 옮겼다. 377-378쪽 각주 1은 다른 철학 전승과 망각에 관한 비유를 비교한다.",
          "플라톤이여라는 직접 호명과, 다이몬·잔·입구를 기억한다면 나머지도 기억해야 한다는 반문을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ddc4a7a1e3947a03de1adcb7b817a5c93656ba50e7d4caeacf4eecd016bfeca3",
              "sha256:79f531ad6d48764c521e7563076cfa3124ca1ecfc188983d377531f2619c4061"
            ],
            "text": "옛 아테네 사람 플라톤은, 처음으로 이 견해를 도입한 그 사람은, 이 문제를 해명할 수 없자 망각의 잔을 끌어들였다. 그것으로 이런 난점을 벗어날 수 있다고 생각한 것이다. 아무 입증도 하지 않고, 그저 단정적으로 이렇게 답했다. 이 삶에 들어오는 혼들은, 몸 안에 들어가기 전에, 입구를 맡고 있는 다이몬에게서 망각을 마시게 된다는 것이다. 그는 자기가 더 큰 난점에 빠졌다는 것도 깨닫지 못했다. 망각의 잔이 그것을 마신 뒤에 행한 모든 일의 기억을 지울 수 있다면, 플라톤이여, 그대의 혼은 지금 몸 안에 있는데, 몸에 들어오기 전에 다이몬이 망각의 약을 마시게 했다는 사실을 그대는 어떻게 아는가? 다이몬과 잔과 입구를 기억한다면, 나머지 일들도 알아야 한다. 그 일들을 모른다면, 그 다이몬도 사실이 아니며, 교묘하게 꾸며 낸 망각의 잔도 사실이 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2afcd7aa13ea6d10fa251baa044b5d0be9989b1f0d415c763888214bd5f773eb"
        ],
        "text": "옛 아테네 사람 플라톤은, 처음으로 이 견해를 도입한 그 사람은, 이 문제를 해명할 수 없자 망각의 잔을 끌어들였다. 그것으로 이런 난점을 벗어날 수 있다고 생각한 것이다. 아무 입증도 하지 않고, 그저 단정적으로 이렇게 답했다. 이 삶에 들어오는 혼들은, 몸 안에 들어가기 전에, 입구를 맡고 있는 다이몬에게서 망각을 마시게 된다는 것이다. 그는 자기가 더 큰 난점에 빠졌다는 것도 깨닫지 못했다. 망각의 잔이 그것을 마신 뒤에 행한 모든 일의 기억을 지울 수 있다면, 플라톤이여, 그대의 혼은 지금 몸 안에 있는데, 몸에 들어오기 전에 다이몬이 망각의 약을 마시게 했다는 사실을 그대는 어떻게 아는가? 다이몬과 잔과 입구를 기억한다면, 나머지 일들도 알아야 한다. 그 일들을 모른다면, 그 다이몬도 사실이 아니며, 교묘하게 꾸며 낸 망각의 잔도 사실이 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:93627e36e0ccc120fded380a47885b8dcd41be98bae93831b15a33ee06e5110e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
      },
      "work_location": "2.h51",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-51"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bfc8ad7402dcb1f148d2422a818edf6b03e1d2686e522c451cabc82ac13bdaf1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:09a1852148b84b977bffbe6a37a3f3fb1b95678b71ae474490261cdaf96fc3a0",
            "sha256:4aa0c1279ce80763845b1924bd52b47637d42168430a62c148a3039edc389cb5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7db2eee60efe9153eaa94d4ce16a7aeae119dd6bcaa951712afa81f708baabb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e239cdfcd90e2db493d4029a5ee9b2a6882306c23e20e1ca3dc73f6f47cd1fcd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 52장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h52",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h52",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              378,
              379
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 52장 전체이며, 통상 33장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e9d3448db770f11696d7d8ef4dda25bc42fc556a83a37caa6986d9c48be0b4ff",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bfc8ad7402dcb1f148d2422a818edf6b03e1d2686e522c451cabc82ac13bdaf1",
            "source_revision_id": "sha256:a7db2eee60efe9153eaa94d4ce16a7aeae119dd6bcaa951712afa81f708baabb",
            "translation_revision_id": "sha256:e239cdfcd90e2db493d4029a5ee9b2a6882306c23e20e1ca3dc73f6f47cd1fcd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9ab72933dd18b7f3fd035254042b9d4a65109c0216861f7549eb2d14623c0bf4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bfc8ad7402dcb1f148d2422a818edf6b03e1d2686e522c451cabc82ac13bdaf1",
            "source_revision_id": "sha256:a7db2eee60efe9153eaa94d4ce16a7aeae119dd6bcaa951712afa81f708baabb",
            "translation_revision_id": "sha256:e239cdfcd90e2db493d4029a5ee9b2a6882306c23e20e1ca3dc73f6f47cd1fcd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e9d3448db770f11696d7d8ef4dda25bc42fc556a83a37caa6986d9c48be0b4ff",
          "sha256:9ab72933dd18b7f3fd035254042b9d4a65109c0216861f7549eb2d14623c0bf4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h52",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              378,
              379
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "신적인 것을 배운다는 동사를 인쇄대로 유지하며 sciret라는 다른 독법과 구별한다.",
            "printed_page": 379,
            "printed_text": "disceret",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "예언자가 인간의 상태로 돌아온다는 표현으로 옮기며, 황홀경에서 자신에게 돌아옴이라는 Massuet의 풀이를 함께 기록한다.",
            "printed_page": 379,
            "printed_text": "in hominem conversi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_ecstatic_return_expression"
          },
          {
            "explanation": "예언자가 본 것을 기억하고 혼이 몸에 환상을 나눈다는 저자의 설명을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              378,
              379
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_argument_from_prophetic_memory"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 52장 전체이며, 통상 33장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8ce077c1cea68998fe594a2c732fdad778ca65ff0f6f77d4d8f1cd4e33faab3e",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n583.jpg",
            "page_key": "1:378",
            "printed_page": 378,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:09a1852148b84b977bffbe6a37a3f3fb1b95678b71ae474490261cdaf96fc3a0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adversus autem eos, qui dicunt ipsum corpus esse oblivionis medicamentum, occurret hoc: Quomodo igitur quodcunque per semetipsam anima videt, et in somniis et secundum cogitationem, mentis intentionem, corpore quiescente, ipsa reminiscitur, et renuntiat proximis? Sed ne quidem ea quae olim agnita sunt, aut per oculos, aut per auditum, meminisset anima in corpore exsistens, si esset corpus oblivio; sed simul atque ab inspectis abesset",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5cbeeb5af250aae90e067490b9b06b36676f9ae482568994ccf8cc4c9de6436b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n584.jpg",
            "page_key": "1:379",
            "printed_page": 379,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4aa0c1279ce80763845b1924bd52b47637d42168430a62c148a3039edc389cb5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "oculus, auferretur utique et ea quae esset de his memoria. In ipsa enim oblivione exsistens anima nihil aliud cognoscere poterat, nisi solum illud quod in praesenti videbat. Quomodo autem et divina disceret, et meminisset ipsorum exsistens in corpore, quando sit, ut aiunt, ipsum corpus oblivio? Sed et prophetae ipsi cum essent in terra, quaecunque spiritaliter secundum visiones coelestium vident vel audiunt, ipsi quoque meminerunt in hominem conversi, et reliquis annuntiant: et non corpus oblivionem efficit animae eorum quae spiritaliter visa sunt; sed anima docet corpus, et participat de spiritali ei facta visione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a7db2eee60efe9153eaa94d4ce16a7aeae119dd6bcaa951712afa81f708baabb",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Adversus autem eos, qui dicunt ipsum corpus esse oblivionis medicamentum, occurret hoc: Quomodo igitur quodcunque per semetipsam anima videt, et in somniis et secundum cogitationem, mentis intentionem, corpore quiescente, ipsa reminiscitur, et renuntiat proximis? Sed ne quidem ea quae olim agnita sunt, aut per oculos, aut per auditum, meminisset anima in corpore exsistens, si esset corpus oblivio; sed simul atque ab inspectis abesset oculus, auferretur utique et ea quae esset de his memoria. In ipsa enim oblivione exsistens anima nihil aliud cognoscere poterat, nisi solum illud quod in praesenti videbat. Quomodo autem et divina disceret, et meminisset ipsorum exsistens in corpore, quando sit, ut aiunt, ipsum corpus oblivio? Sed et prophetae ipsi cum essent in terra, quaecunque spiritaliter secundum visiones coelestium vident vel audiunt, ipsi quoque meminerunt in hominem conversi, et reliquis annuntiant: et non corpus oblivionem efficit animae eorum quae spiritaliter visa sunt; sed anima docet corpus, et participat de spiritali ei facta visione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4e059730fdfc98654a77e751ce0c94322c3d242f4a17b77a07a09dad479f789f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 52장 전체는 통상 33장 3절이다. 몸 자체가 망각의 약이라는 주장에, 꿈과 사고의 기억 및 예언자의 체험을 들어 반론한다.",
          "disceret는 신적인 것을 배운다는 인쇄 독법으로 유지했다. 379쪽 각주 1은 sciret라는 다른 독법 및 사본 근거를 비교한다.",
          "in hominem conversi는 인간의 상태로 돌아와서라고 옮겼다. 379쪽 각주 2의 Massuet는 황홀경에서 자신에게 돌아오는 것으로 풀이한다. 혼이 몸에 자기가 본 영적 환상을 나눈다는 문장의 주체도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:09a1852148b84b977bffbe6a37a3f3fb1b95678b71ae474490261cdaf96fc3a0",
              "sha256:4aa0c1279ce80763845b1924bd52b47637d42168430a62c148a3039edc389cb5"
            ],
            "text": "몸 자체가 망각의 약이라고 말하는 이들에게는 이런 반론을 제시할 수 있다. 몸이 쉬고 있을 때, 꿈에서든 생각과 지성의 집중을 통해서든, 혼이 스스로 본 것을 어떻게 기억하며 주변 사람들에게 이야기하는가? 몸이 망각이라면, 몸 안에 있는 혼은 눈이나 귀를 통해 오래전에 알게 된 것들조차 기억하지 못했을 것이다. 눈이 바라보던 대상에서 떠나자마자 그것에 관한 기억도 사라졌을 것이다. 망각 그 자체 안에 있는 혼은 당장 보고 있는 것 외에는 아무것도 알 수 없었을 것이기 때문이다. 그들의 말대로 몸 자체가 망각이라면, 몸 안에 있으면서 어떻게 신적인 것을 배우고 기억할 수 있겠는가? 그러나 예언자들도 땅에 있는 동안, 하늘의 것들에 관한 환상에서 영적으로 보고 들은 것을 인간의 상태로 돌아와서도 기억하고 다른 이들에게 전한다. 영적으로 본 것들을 몸이 혼으로 하여금 잊게 만드는 것은 아니다. 오히려 혼이 몸을 가르치고, 자기에게 나타난 영적 환상에도 몸을 참여시킨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7db2eee60efe9153eaa94d4ce16a7aeae119dd6bcaa951712afa81f708baabb"
        ],
        "text": "몸 자체가 망각의 약이라고 말하는 이들에게는 이런 반론을 제시할 수 있다. 몸이 쉬고 있을 때, 꿈에서든 생각과 지성의 집중을 통해서든, 혼이 스스로 본 것을 어떻게 기억하며 주변 사람들에게 이야기하는가? 몸이 망각이라면, 몸 안에 있는 혼은 눈이나 귀를 통해 오래전에 알게 된 것들조차 기억하지 못했을 것이다. 눈이 바라보던 대상에서 떠나자마자 그것에 관한 기억도 사라졌을 것이다. 망각 그 자체 안에 있는 혼은 당장 보고 있는 것 외에는 아무것도 알 수 없었을 것이기 때문이다. 그들의 말대로 몸 자체가 망각이라면, 몸 안에 있으면서 어떻게 신적인 것을 배우고 기억할 수 있겠는가? 그러나 예언자들도 땅에 있는 동안, 하늘의 것들에 관한 환상에서 영적으로 보고 들은 것을 인간의 상태로 돌아와서도 기억하고 다른 이들에게 전한다. 영적으로 본 것들을 몸이 혼으로 하여금 잊게 만드는 것은 아니다. 오히려 혼이 몸을 가르치고, 자기에게 나타난 영적 환상에도 몸을 참여시킨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e239cdfcd90e2db493d4029a5ee9b2a6882306c23e20e1ca3dc73f6f47cd1fcd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
      },
      "work_location": "2.h52",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-52"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bee30a72d65ac7946c7b115a6306ea12fae855e1cfadf4201e09c4cb3ec94e0a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:305f36b985f08224089d77d92d9a6e88be42a81a253d6a4576499b18fc9eec8b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:046491ad11a45beefa1076295fa22b27607cb71364f4574413368af5678946d4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cb0c614272eee0320e200785e2e3214d0f972c87c646bb5ca6d5319db1719771"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 53장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h53",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h53",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              379
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 53장 전체이며, 통상 33장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:026f9afb52b614e987cf12474a7234e1fd7f34a92918ac26b8c051efa4736071",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bee30a72d65ac7946c7b115a6306ea12fae855e1cfadf4201e09c4cb3ec94e0a",
            "source_revision_id": "sha256:046491ad11a45beefa1076295fa22b27607cb71364f4574413368af5678946d4",
            "translation_revision_id": "sha256:cb0c614272eee0320e200785e2e3214d0f972c87c646bb5ca6d5319db1719771"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1a2cd28ce3232b453b656149e771437988c20b06555b51bed9e5e52cca367d9b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bee30a72d65ac7946c7b115a6306ea12fae855e1cfadf4201e09c4cb3ec94e0a",
            "source_revision_id": "sha256:046491ad11a45beefa1076295fa22b27607cb71364f4574413368af5678946d4",
            "translation_revision_id": "sha256:cb0c614272eee0320e200785e2e3214d0f972c87c646bb5ca6d5319db1719771"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:026f9afb52b614e987cf12474a7234e1fd7f34a92918ac26b8c051efa4736071",
          "sha256:1a2cd28ce3232b453b656149e771437988c20b06555b51bed9e5e52cca367d9b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h53",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              379
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "몸과 도구, 혼과 장인의 역할을 연결하는 비유로 읽는다.",
            "printed_page": 379,
            "printed_text": "Corpus enim organo simile est; anima autem artificis rationem obtinet",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_instrument_analogy"
          },
          {
            "evidence": "note 3 discusses the final two verbs",
            "explanation": "숨, 생명, 성장, 지체의 구성과 혼의 소유·지배를 구별한다.",
            "printed_page": 379,
            "printed_terms": [
              "spiratur",
              "vivificatur",
              "augetur",
              "articulatur",
              "possidet",
              "principatur"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_action_terms"
          },
          {
            "explanation": "장인의 지성의 빠름과 도구의 느림이 함께 작용하는 속도의 비유를 보존한다.",
            "printed_page": 379,
            "printed_text": "mentis velocitas admixta tarditati organi temperatam perficit operationem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_speed_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 53장 전체이며, 통상 33장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5cbeeb5af250aae90e067490b9b06b36676f9ae482568994ccf8cc4c9de6436b",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n584.jpg",
            "page_key": "1:379",
            "printed_page": 379,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:305f36b985f08224089d77d92d9a6e88be42a81a253d6a4576499b18fc9eec8b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim est fortius corpus quam anima, quod quidem ab illa spiratur, et vivificatur, et augetur, et articulatur; sed anima possidet et principatur corpori. Tantum autem impeditur a sua velocitate, quantum corpus participat de ejus motione; sed non amittit suam scientiam. Corpus enim organo simile est; anima autem artificis rationem obtinet. Quemadmodum itaque artifex velociter quidem operationem secundum se adinvenit, in organo autem tardius illam perficit, propter rei subjectae immobilitatem, et illius mentis velocitas admixta tarditati organi temperatam perficit operationem: sic et anima participans suo corpori, modicum quidem impeditur, admixta velocitate ejus in corporis tarditate; non amittit autem in totum suas virtutes; sed quasi vitam participans corpori, ipsa vivere non cessat. Sic et de reliquis ei communicans, neque scientiam ipsorum perdit, neque memoriam inspectorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:046491ad11a45beefa1076295fa22b27607cb71364f4574413368af5678946d4",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Non enim est fortius corpus quam anima, quod quidem ab illa spiratur, et vivificatur, et augetur, et articulatur; sed anima possidet et principatur corpori. Tantum autem impeditur a sua velocitate, quantum corpus participat de ejus motione; sed non amittit suam scientiam. Corpus enim organo simile est; anima autem artificis rationem obtinet. Quemadmodum itaque artifex velociter quidem operationem secundum se adinvenit, in organo autem tardius illam perficit, propter rei subjectae immobilitatem, et illius mentis velocitas admixta tarditati organi temperatam perficit operationem: sic et anima participans suo corpori, modicum quidem impeditur, admixta velocitate ejus in corporis tarditate; non amittit autem in totum suas virtutes; sed quasi vitam participans corpori, ipsa vivere non cessat. Sic et de reliquis ei communicans, neque scientiam ipsorum perdit, neque memoriam inspectorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3922bc6aa4119a64c95f7840073aba92075bbe87d7431fa4f256c557f0835fbb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 53장 전체는 통상 33장 4절이다. 몸을 도구에, 혼을 장인에 비유하며 빠름과 느림의 관계를 논한다.",
          "artificis rationem obtinet는 장인의 역할을 맡는다는 뜻으로 읽었다. 숨과 생명, 성장과 지체의 형성, 혼의 소유와 지배를 각각 옮겼다.",
          "지성의 빠름과 도구의 느림이 섞여 조절된 작업이 이루어진다는 비교를 유지했다. 몸에 생명과 지식을 나누어 주면서도 혼이 그것을 잃지 않는다는 저자의 논증이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:305f36b985f08224089d77d92d9a6e88be42a81a253d6a4576499b18fc9eec8b"
            ],
            "text": "몸이 혼보다 강한 것은 아니다. 몸은 혼에게서 숨을 얻고, 생명을 얻으며, 자라고, 지체를 갖추기 때문이다. 혼이 몸을 소유하고 다스린다. 몸이 혼의 움직임에 참여하는 만큼만 혼의 빠름이 제약을 받을 뿐, 혼은 자기 지식을 잃지 않는다. 몸은 도구와 같고, 혼은 장인의 역할을 하기 때문이다. 장인은 자기 안에서 할 일을 빠르게 구상하지만, 도구로 그것을 완수하는 데는 더 오래 걸린다. 다루는 재료가 스스로 움직이지 않기 때문이다. 그의 지성의 빠름이 도구의 느림과 섞여, 그에 맞게 조절된 작업이 이루어진다. 혼도 마찬가지로 자기 몸에 참여하면서, 자기 빠름이 몸의 느림과 섞여 조금 제약을 받는다. 그러나 자기 능력을 전부 잃지는 않는다. 몸에 생명을 나누어 준다고 해서 혼 자신이 살기를 그치지는 않듯이, 다른 것들도 몸에 나누어 주면서 그것들에 대한 지식을 잃지도, 보았던 것들의 기억을 잃지도 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:046491ad11a45beefa1076295fa22b27607cb71364f4574413368af5678946d4"
        ],
        "text": "몸이 혼보다 강한 것은 아니다. 몸은 혼에게서 숨을 얻고, 생명을 얻으며, 자라고, 지체를 갖추기 때문이다. 혼이 몸을 소유하고 다스린다. 몸이 혼의 움직임에 참여하는 만큼만 혼의 빠름이 제약을 받을 뿐, 혼은 자기 지식을 잃지 않는다. 몸은 도구와 같고, 혼은 장인의 역할을 하기 때문이다. 장인은 자기 안에서 할 일을 빠르게 구상하지만, 도구로 그것을 완수하는 데는 더 오래 걸린다. 다루는 재료가 스스로 움직이지 않기 때문이다. 그의 지성의 빠름이 도구의 느림과 섞여, 그에 맞게 조절된 작업이 이루어진다. 혼도 마찬가지로 자기 몸에 참여하면서, 자기 빠름이 몸의 느림과 섞여 조금 제약을 받는다. 그러나 자기 능력을 전부 잃지는 않는다. 몸에 생명을 나누어 준다고 해서 혼 자신이 살기를 그치지는 않듯이, 다른 것들도 몸에 나누어 주면서 그것들에 대한 지식을 잃지도, 보았던 것들의 기억을 잃지도 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:cb0c614272eee0320e200785e2e3214d0f972c87c646bb5ca6d5319db1719771",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
      },
      "work_location": "2.h53",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-53"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e2da898d68af73e8c2d917bba7e23c31cc994603e2117d98bec0ca9394d5fd5a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bf690aae9db6d01242980f8dbf33fe57465ee08037f32cf9fee1e7615c48e26b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f204778c8188040fbaa4e02fb5c0c5780229361f705edc6d98d0fa555b272fa"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:95f2ba04f885ad2269a4d40c32b82a2fb8a603593701ad76e73d0fa7ebc93966"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 54장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h54",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h54",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              380
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 54,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 54장 전체이며, 통상 33장 5절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d5b78677ccf2dd07333a6b9fdea6a28d686a8d367cc7c82bc843d2f9a4d633c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e2da898d68af73e8c2d917bba7e23c31cc994603e2117d98bec0ca9394d5fd5a",
            "source_revision_id": "sha256:7f204778c8188040fbaa4e02fb5c0c5780229361f705edc6d98d0fa555b272fa",
            "translation_revision_id": "sha256:95f2ba04f885ad2269a4d40c32b82a2fb8a603593701ad76e73d0fa7ebc93966"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d746d8dda48167b876523f41cc0b8ac9627b89367a0173dd76d9f6543a61f06",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e2da898d68af73e8c2d917bba7e23c31cc994603e2117d98bec0ca9394d5fd5a",
            "source_revision_id": "sha256:7f204778c8188040fbaa4e02fb5c0c5780229361f705edc6d98d0fa555b272fa",
            "translation_revision_id": "sha256:95f2ba04f885ad2269a4d40c32b82a2fb8a603593701ad76e73d0fa7ebc93966"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d5b78677ccf2dd07333a6b9fdea6a28d686a8d367cc7c82bc843d2f9a4d633c0",
          "sha256:5d746d8dda48167b876523f41cc0b8ac9627b89367a0173dd76d9f6543a61f06"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h54",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103233.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              380
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 54,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄면의 그리스어와 생략점을 별도로 보존한다. 마지막 ἀποτελεσθεὶς도 인쇄된 형태로 기록한다.",
            "language": "grc",
            "printed_page": 380,
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. in vit. Iren.",
            "printed_text": "Ἀλλ᾽ ὡς εἷς ἕκαστος ἡμῶν ἴδιον σῶμα ... λαμβάνει, οὕτως καὶ ἰδίαν ἔχει ψυχήν. Οὐ γὰρ ... πτωχὸς, οὐδὲ ἄπορος ὁ Θεὸς, ὥστε μὴ ἑνὶ ἑκάστῳ σώματι ἰδίαν κεχαρίσθαι ψυχὴν, καθάπερ καὶ ἴδιον χαρακτῆρα. Καὶ διὰ τοῦτο πληρωθέντος τοῦ ἀριθμοῦ, οὗ αὐτὸς παρ᾽ αὐτῷ προώρισε, πάντες οἱ ἐγγραφέντες εἰς ζωὴν ἀναστήσονται, ἴδια ἔχοντες σώματα, καὶ ἰδίας ἔχοντες ψυχὰς, καὶ ἴδια πνεύματα, ἐν οἷς εὐηρέστησαν τῷ Θεῷ. Οἱ δὲ τῆς κολάσεως ἄξιοι ἀπελεύσονται εἰς τὴν αὐτὴν, καὶ αὐτοὶ ἰδίας ἔχοντες ψυχὰς, καὶ ἴδια σώματα, ἐν οἷς ἀπέστησαν ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος. Καὶ παύσονται ἑκάτεροι τοῦ γεννᾶν ἔτι, καὶ γεννᾶσθαι, καὶ γαμεῖν καὶ γαμεῖσθαι· ἵνα τὸ σύμμετρον φῦλον τῆς προορίσεως ἀπὸ Θεοῦ ἀνθρωπότητος ἀποτελεσθεὶς, τὴν ἁρμονίαν τηρήσῃ τοῦ Πατρός.",
            "printed_volume": 1,
            "reference_status": "attribution_as_printed_in_Harvey",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "부활하는 이들의 몸·혼·영과, 형벌에 가는 이들의 혼·몸이라는 두 열거를 각각 보존한다.",
            "printed_page": 380,
            "printed_texts": [
              "sua corpora et suas habentes animas, et suos spiritus",
              "suas habentes animas, et sua corpora"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_resurrection_distinctions"
          },
          {
            "explanation": "한국어는 라틴어의 하나님의 선하심을 따르며 그리스어 병렬문의 은혜 표현과 구별한다.",
            "parallel_greek": "ἀπὸ τῆς τοῦ Θεοῦ χάριτος",
            "printed_page": 380,
            "printed_text": "a Dei bonitate",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_latin_witness_word"
          },
          {
            "additional_evidence_image": {
              "image_sha256": "b37f180e23913911604a482d416cf98aa8678074270874ad4b94733b030abb21",
              "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n586.jpg",
              "printed_page": 381,
              "printed_volume": 1
            },
            "comparison_role": "interpretive_aid_not_substituted_into_translation_base",
            "evidence": "380 note 1 continued on 381",
            "explanation": "라틴어의 불완전한 격과 수의 연결을 보존하며 그리스어 병렬문과 각주의 풀이를 참고해 번역했다. 추가 대조 항목이다.",
            "interpretation_adopted": "하나님이 인류에 대해 미리 정하신 알맞은 무리가 완성되어 아버지의 짜임과 조화를 보존한다.",
            "interpretive_comparison_attributed_to": "Halloix, Latin rendering quoted by Grabe in the apparatus",
            "interpretive_comparison_text": "Ut hominum multitudo divinae correspondens praedefinitioni jam consummata, Patris conservet harmoniam",
            "printed_pages": [
              380,
              381
            ],
            "printed_text": "ut commensurata multitudo ante praefinita a Deo generis humani perfectorum compago sive aptatio conservet Patris",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_difficult_sentence_with_parallel_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 54장 전체이며, 통상 33장 5절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b6e13ed7d0df8be5a90e8afdef563dc669f009ea834f5f9265dfa3e73d7aebd4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n585.jpg",
            "page_key": "1:380",
            "printed_page": 380,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:bf690aae9db6d01242980f8dbf33fe57465ee08037f32cf9fee1e7615c48e26b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si itaque nullius praeteritorum meminit, sed exsistentium scientiam hic percipit, non igitur in aliis corporibus fuit aliquando, neque egit quae ne quidem agnoscit, neque novit quae quidem neque videt. Sed quemadmodum unusquisque nostrum suum corpus per artem Dei sumit, sic et suam habet animam. Neque enim sic pauper, neque indigens Deus, ut non unicuique corpori propriam donaret animam, quemadmodum et proprium characterem. Et ideo adimpleto numero, quem ipse apud se ante definiit, omnes quicunque sunt scripti in vitam, resurgent, sua corpora et suas habentes animas, et suos spiritus, in quibus placuerunt Deo. Qui autem poena sunt digni, abibunt in eam, et ipsi suas habentes animas, et sua corpora, in quibus abstiterunt a Dei bonitate. Et cessabunt utrique jam generare, et generari, et ducere uxorem, et nubere; ut commensurata multitudo ante praefinita a Deo generis humani perfectorum compago sive aptatio conservet Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7f204778c8188040fbaa4e02fb5c0c5780229361f705edc6d98d0fa555b272fa",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si itaque nullius praeteritorum meminit, sed exsistentium scientiam hic percipit, non igitur in aliis corporibus fuit aliquando, neque egit quae ne quidem agnoscit, neque novit quae quidem neque videt. Sed quemadmodum unusquisque nostrum suum corpus per artem Dei sumit, sic et suam habet animam. Neque enim sic pauper, neque indigens Deus, ut non unicuique corpori propriam donaret animam, quemadmodum et proprium characterem. Et ideo adimpleto numero, quem ipse apud se ante definiit, omnes quicunque sunt scripti in vitam, resurgent, sua corpora et suas habentes animas, et suos spiritus, in quibus placuerunt Deo. Qui autem poena sunt digni, abibunt in eam, et ipsi suas habentes animas, et sua corpora, in quibus abstiterunt a Dei bonitate. Et cessabunt utrique jam generare, et generari, et ducere uxorem, et nubere; ut commensurata multitudo ante praefinita a Deo generis humani perfectorum compago sive aptatio conservet Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ed3bdf126fb2af67c84a536d60f0f9c95ffe792cb134031d5c9181233f3bbd7a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 54장 전체는 통상 33장 5절이다. 각 사람의 고유한 몸과 혼을 말하고, 미리 정한 수가 채워진 뒤의 부활과 형벌을 서술한다.",
          "부활하는 이들에게는 자기 몸·혼·영이, 형벌에 가는 이들에게는 자기 혼·몸이 열거된다. 두 열거와 하나님을 기쁘시게 하거나 그 선하심에서 멀어졌던 행위의 주체를 보존했다.",
          "380쪽 그리스어 병렬문은 생략점과 함께 별도로 보존했다. 인쇄 출처는 Joh. Damasc. Parall. Halloix. in vit. Iren.이며, 라틴어의 bonitate는 하나님의 선하심으로 옮겨 그리스어 χάριτος와 구별했다.",
          "마지막 문장의 perfectorum compago sive aptatio는 격과 수의 연결이 불완전하다. 인쇄 라틴어를 유지하고, 그리스어 병렬문 및 380-381쪽 각주가 제시하는 Halloix의 풀이를 참고하여 인류의 알맞은 무리가 완성되어 아버지의 조화를 보존한다는 뜻으로 옮겼다. 해석상 대조 항목으로 기록한다.",
          "두 부류가 낳기와 태어나기, 아내 맞기와 시집가기를 그친다는 미래 서술을 각각 보존했다. 이 절까지가 통상 33장 전체이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bf690aae9db6d01242980f8dbf33fe57465ee08037f32cf9fee1e7615c48e26b"
            ],
            "text": "그러므로 혼이 예전의 일들을 아무것도 기억하지 못하고 이곳에서 존재하는 것들에 대한 지식을 얻는다면, 전에 다른 몸들 안에 있었던 적이 없으며, 알지도 못하는 일을 행한 적도, 보지도 못하는 것을 안 적도 없는 것이다. 우리 각자가 하나님의 솜씨로 자기 몸을 받듯이, 자기 혼도 지닌다. 고유한 모습을 주시듯 각 몸에 고유한 혼을 주시지 못할 만큼, 하나님이 가난하거나 궁핍하시지는 않기 때문이다. 그분이 스스로 미리 정하신 그 수가 채워지면, 생명을 위해 기록된 모든 이가 일어날 것이다. 그들이 그 안에서 하나님을 기쁘시게 했던 자기 몸과 자기 혼과 자기 영을 지니고 말이다. 형벌을 받기에 마땅한 이들은 그 형벌로 들어갈 것이며, 그들이 그 안에서 하나님의 선하심에서 멀어졌던 자기 혼과 자기 몸을 지닐 것이다. 두 부류 모두 이제 낳는 일과 태어나는 일, 아내를 맞는 일과 시집가는 일을 그칠 것이다. 하나님이 인류에 대해 미리 정하신 알맞은 무리가 완성되어, 아버지의 짜임, 곧 조화를 보존하도록 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f204778c8188040fbaa4e02fb5c0c5780229361f705edc6d98d0fa555b272fa"
        ],
        "text": "그러므로 혼이 예전의 일들을 아무것도 기억하지 못하고 이곳에서 존재하는 것들에 대한 지식을 얻는다면, 전에 다른 몸들 안에 있었던 적이 없으며, 알지도 못하는 일을 행한 적도, 보지도 못하는 것을 안 적도 없는 것이다. 우리 각자가 하나님의 솜씨로 자기 몸을 받듯이, 자기 혼도 지닌다. 고유한 모습을 주시듯 각 몸에 고유한 혼을 주시지 못할 만큼, 하나님이 가난하거나 궁핍하시지는 않기 때문이다. 그분이 스스로 미리 정하신 그 수가 채워지면, 생명을 위해 기록된 모든 이가 일어날 것이다. 그들이 그 안에서 하나님을 기쁘시게 했던 자기 몸과 자기 혼과 자기 영을 지니고 말이다. 형벌을 받기에 마땅한 이들은 그 형벌로 들어갈 것이며, 그들이 그 안에서 하나님의 선하심에서 멀어졌던 자기 혼과 자기 몸을 지닐 것이다. 두 부류 모두 이제 낳는 일과 태어나는 일, 아내를 맞는 일과 시집가는 일을 그칠 것이다. 하나님이 인류에 대해 미리 정하신 알맞은 무리가 완성되어, 아버지의 짜임, 곧 조화를 보존하도록 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:95f2ba04f885ad2269a4d40c32b82a2fb8a603593701ad76e73d0fa7ebc93966",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
      },
      "work_location": "2.h54",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-54"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9aa87d8155b71c0f3a8da8fb16a93ee457628cb4832c308c66880653df81eb10",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5175842d2e3d40226689830c81034f4d9c6e9788c3447296d313c2aa08ed05f5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:36b97eb4e4799920eba72819a6f086cff0ee5e00bdd015c085a05dbf545c3908"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ad494d960d60af7920be8633d29f75f55ff9607be3597ac1f65aa54864f259c4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 55장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h55",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h55",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              381
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 55장 전체이며, 통상 34장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8482d548e1bd3919c319a1675d6771e242560f7ad893bf1237b64afa7ffd48c1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9aa87d8155b71c0f3a8da8fb16a93ee457628cb4832c308c66880653df81eb10",
            "source_revision_id": "sha256:36b97eb4e4799920eba72819a6f086cff0ee5e00bdd015c085a05dbf545c3908",
            "translation_revision_id": "sha256:ad494d960d60af7920be8633d29f75f55ff9607be3597ac1f65aa54864f259c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:571369bbc3e33d4dbfee1a30b728e7a181961d1e63b07ff719a380a1c314289b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9aa87d8155b71c0f3a8da8fb16a93ee457628cb4832c308c66880653df81eb10",
            "source_revision_id": "sha256:36b97eb4e4799920eba72819a6f086cff0ee5e00bdd015c085a05dbf545c3908",
            "translation_revision_id": "sha256:ad494d960d60af7920be8633d29f75f55ff9607be3597ac1f65aa54864f259c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8482d548e1bd3919c319a1675d6771e242560f7ad893bf1237b64afa7ffd48c1",
          "sha256:571369bbc3e33d4dbfee1a30b728e7a181961d1e63b07ff719a380a1c314289b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h55",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              381
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 16:19-31",
            "explanation": "부자와 나사로의 이야기에서 혼의 지속, 알아봄, 기억, 심판 전의 거처를 읽어 내는 저자의 해석이다.",
            "printed_page": 381,
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_scripture_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "notes 2 and 4",
            "explanation": "쉼을 누림과 죽은 이들 가운데서 일어남을 가리키는 인쇄 독법을 보존한다.",
            "printed_page": 381,
            "printed_texts": [
              "refrigerabat",
              "resurrexerit"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_readings"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "받아들임을 아브라함의 권고와 연결해 옮겼다. 각주의 esse 보충과 그리스어 접속사 대안은 구별한다.",
            "printed_page": 381,
            "printed_text": "et recipientes praeconium ejus qui resurrexerit a mortuis",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_elliptical_participle"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "중성 형용사를 예언의 능력으로 풀어 옮긴다.",
            "printed_page": 381,
            "printed_text": "propheticum quoque adesse Abrahae",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_substantival_adjective"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 55장 전체이며, 통상 34장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b37f180e23913911604a482d416cf98aa8678074270874ad4b94733b030abb21",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n586.jpg",
            "page_key": "1:381",
            "printed_page": 381,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5175842d2e3d40226689830c81034f4d9c6e9788c3447296d313c2aa08ed05f5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Plenissime autem Dominus docuit, non solum perseverare, non de corpore in corpus transgredientes animas, sed et characterem corporis, in quo etiam adaptantur, custodire eundem: et meminisse eas operum quae egerunt hic, et a quibus cessaverunt, in ea relatione quae scribitur de Divite et de Lazaro eo, qui refrigerabat in sinu Abrahae: in qua ait, Divitem cognoscere Lazarum post mortem, et Abraham autem similiter, et manere in suo ordine unumquemque ipsorum, et postulare mitti ei ad opem ferendam Lazarum, cui ne quidem de mensae suae micis communicabat: et de Abrahae responso, qui non tantum ea quae secundum se, sed et quae secundum Divitem essent, sciebat; et praecipiebat Moysi assentire et Prophetis eos, qui non mallent pervenire in illum locum poenae, et recipientes praeconium ejus qui resurrexerit a mortuis. Per haec enim manifestissime declaratum est, et perseverare animas, et non de corpore in corpus transire, et habere hominis figuram, ut etiam cognoscantur, et meminerint eorum quae sint hic; et propheticum quoque adesse Abrahae, et dignam habitationem unamquamque gentem percipere, etiam ante judicium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:36b97eb4e4799920eba72819a6f086cff0ee5e00bdd015c085a05dbf545c3908",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Plenissime autem Dominus docuit, non solum perseverare, non de corpore in corpus transgredientes animas, sed et characterem corporis, in quo etiam adaptantur, custodire eundem: et meminisse eas operum quae egerunt hic, et a quibus cessaverunt, in ea relatione quae scribitur de Divite et de Lazaro eo, qui refrigerabat in sinu Abrahae: in qua ait, Divitem cognoscere Lazarum post mortem, et Abraham autem similiter, et manere in suo ordine unumquemque ipsorum, et postulare mitti ei ad opem ferendam Lazarum, cui ne quidem de mensae suae micis communicabat: et de Abrahae responso, qui non tantum ea quae secundum se, sed et quae secundum Divitem essent, sciebat; et praecipiebat Moysi assentire et Prophetis eos, qui non mallent pervenire in illum locum poenae, et recipientes praeconium ejus qui resurrexerit a mortuis. Per haec enim manifestissime declaratum est, et perseverare animas, et non de corpore in corpus transire, et habere hominis figuram, ut etiam cognoscantur, et meminerint eorum quae sint hic; et propheticum quoque adesse Abrahae, et dignam habitationem unamquamque gentem percipere, etiam ante judicium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "82f43d945f610abb2141f000ed9d3aa3b392daf372d3d2968e458f2dbac7c8d3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 55장 전체는 통상 34장 1절이다. 주님의 가르침과 누가복음 16:19-31의 부자와 나사로 이야기를 근거로, 혼의 지속과 형태 및 기억을 설명하는 저자의 해석이다.",
          "부자가 나사로와 아브라함을 알아보는 구문으로 읽었다. 식탁의 부스러기, 각자의 자리, 심판 전에 받는 거처라는 서술을 각각 보존했다.",
          "refrigerabat는 쉼을 누린다는 인쇄 독법으로 옮겼다. 381쪽 각주 2는 다른 판본의 수동형과 이 동사의 용례를 비교한다.",
          "et recipientes는 아브라함의 권고와 연결하여, 모세와 예언자들의 말과 죽은 이들 가운데서 일어난 이의 선포를 받아들이라는 뜻으로 풀었다. 381쪽 각주 3은 빠진 동사와 접속사의 대안을 논의한다. 이 구문은 해석상 대조 항목이다.",
          "propheticum은 예언의 능력으로 옮겼다. 각 부류라는 gentem은 부자와 나사로처럼 서로 다른 처지에 놓인 이들의 구분으로 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5175842d2e3d40226689830c81034f4d9c6e9788c3447296d313c2aa08ed05f5"
            ],
            "text": "주님은 아주 상세하게 가르치셨다. 혼은 몸에서 다른 몸으로 옮겨 가지 않으면서 계속 존재할 뿐 아니라, 자기가 결합되어 있던 몸의 모습을 그대로 보존하고, 이곳에서 했던 일들과 하다가 그친 일들도 기억한다고 하셨다. 부자와 아브라함의 품에서 쉼을 누리던 나사로에 관해 기록된 이야기를 통해서이다. 그 이야기에서 주님은 부자가 죽은 뒤 나사로를 알아보고, 그가 아브라함도 마찬가지로 알아보며, 각자가 자기 자리에 머문다고 하신다. 자기 식탁의 부스러기조차 나누어 주지 않았던 나사로를 자기를 도우러 보내 달라고 청했다고 하신다. 아브라함의 대답도 그러하다. 그는 자기 일뿐 아니라 부자의 일도 알고 있었으며, 그 형벌의 장소에 이르고 싶지 않은 이들에게 모세와 예언자들의 말을 받아들이고, 죽은 이들 가운데서 일어난 이의 선포를 받아들이라고 명하였다. 혼들이 계속 존재하고, 몸에서 다른 몸으로 옮겨 가지 않으며, 알아볼 수 있도록 사람의 형상을 지니고, 이곳의 일들을 기억한다는 사실이 이것들로 아주 명료하게 밝혀졌다. 아브라함에게 예언의 능력도 있다는 것과, 심판 전에도 각 부류가 자기에게 마땅한 거처를 받는다는 사실도 그러하다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:36b97eb4e4799920eba72819a6f086cff0ee5e00bdd015c085a05dbf545c3908"
        ],
        "text": "주님은 아주 상세하게 가르치셨다. 혼은 몸에서 다른 몸으로 옮겨 가지 않으면서 계속 존재할 뿐 아니라, 자기가 결합되어 있던 몸의 모습을 그대로 보존하고, 이곳에서 했던 일들과 하다가 그친 일들도 기억한다고 하셨다. 부자와 아브라함의 품에서 쉼을 누리던 나사로에 관해 기록된 이야기를 통해서이다. 그 이야기에서 주님은 부자가 죽은 뒤 나사로를 알아보고, 그가 아브라함도 마찬가지로 알아보며, 각자가 자기 자리에 머문다고 하신다. 자기 식탁의 부스러기조차 나누어 주지 않았던 나사로를 자기를 도우러 보내 달라고 청했다고 하신다. 아브라함의 대답도 그러하다. 그는 자기 일뿐 아니라 부자의 일도 알고 있었으며, 그 형벌의 장소에 이르고 싶지 않은 이들에게 모세와 예언자들의 말을 받아들이고, 죽은 이들 가운데서 일어난 이의 선포를 받아들이라고 명하였다. 혼들이 계속 존재하고, 몸에서 다른 몸으로 옮겨 가지 않으며, 알아볼 수 있도록 사람의 형상을 지니고, 이곳의 일들을 기억한다는 사실이 이것들로 아주 명료하게 밝혀졌다. 아브라함에게 예언의 능력도 있다는 것과, 심판 전에도 각 부류가 자기에게 마땅한 거처를 받는다는 사실도 그러하다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ad494d960d60af7920be8633d29f75f55ff9607be3597ac1f65aa54864f259c4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
      },
      "work_location": "2.h55",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-55"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:998894441beae3dc3c6910bd6e3f14ee82c2e09fe8c3328cce7186154a556585",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5911d9a289ee33f65e2d942a55fefe7cdff353c52b9e747542651a2eb2c9db7e",
            "sha256:db36cf217cf40f63b99bfc6b1044f303399e3e9ef758d2e3ffa9a0f9c4dc3e1a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f1b0259c54fb0e3e538ff9483f66dd0175b1484b4be7881802abcc74cd508f7a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0645786c082143c2daa5f0d72aa8e317472428a9ed8715e0531608699ae0a1c2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 56장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 34장 3절은 Quemadmodum enim coelum에서 시작한다.",
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              382,
              383
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 56장 1절이며, 통상 34장 2-3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1bc5a2752f2c8a6de2236dd949b56118aae6b5f09324d724466e80e306ffc37a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:998894441beae3dc3c6910bd6e3f14ee82c2e09fe8c3328cce7186154a556585",
            "source_revision_id": "sha256:f1b0259c54fb0e3e538ff9483f66dd0175b1484b4be7881802abcc74cd508f7a",
            "translation_revision_id": "sha256:0645786c082143c2daa5f0d72aa8e317472428a9ed8715e0531608699ae0a1c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e39db2cf2702b3159f4dcde6f78752087553e1e020ab5e445ce932cb07a506ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:998894441beae3dc3c6910bd6e3f14ee82c2e09fe8c3328cce7186154a556585",
            "source_revision_id": "sha256:f1b0259c54fb0e3e538ff9483f66dd0175b1484b4be7881802abcc74cd508f7a",
            "translation_revision_id": "sha256:0645786c082143c2daa5f0d72aa8e317472428a9ed8715e0531608699ae0a1c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1bc5a2752f2c8a6de2236dd949b56118aae6b5f09324d724466e80e306ffc37a",
          "sha256:e39db2cf2702b3159f4dcde6f78752087553e1e020ab5e445ce932cb07a506ee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 34장 3절은 Quemadmodum enim coelum에서 시작한다.",
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              382,
              383
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "생겨남의 시작과 이후의 지속, 타고난 생명과 하나님이 주시는 생명을 구별하는 저자의 논증이다.",
            "printed_pages": [
              382,
              383
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "authorial_distinction_between_origin_and_duration"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "창조하신 분보다 낮다는 비교로 인쇄된 ab eo를 보존한다.",
            "printed_page": 382,
            "printed_text": "inferiora sunt ab eo qui ea fecit",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_comparative_construction"
          },
          {
            "biblical_reference": "Psalm 148:5-6",
            "printed_page": 382,
            "printed_reference": "Ps. cxlviii. 5, 6.",
            "printed_text": "Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Statuit ea in saeculum, et in saeculum saeculi.",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_reference": "Psalm 21:4",
            "explanation": "현행 히브리어 편 번호의 위치와 인쇄 난외 표기를 구별한다.",
            "printed_page": 382,
            "printed_reference": "Ps. xx. 4.",
            "printed_text": "Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculum saeculi",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "biblical_parallel": "Luke 16:10-11",
            "comparison_role": "parallel_location_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.earlychristianwritings.com/text/2clement-lightfoot.html",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "작은 것과 큰 것이라는 인쇄 인용을 유지하고, 각주가 비교하는 클레멘스 이서의 대응 위치를 확인했다.",
            "parallel_work_reference": "2 Clement 8.5",
            "printed_page": 383,
            "printed_reference": "Luc. xvi. 11.",
            "printed_text": "Si in modico fideles non fuistis, quod magnum est quis dabit vobis?",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_dominical_saying_with_parallel"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 56장 1절이며, 통상 34장 2-3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9752037637e5f56dcaf92ed1713fa5e122a9fb528690918f06782a1614ab5891",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n587.jpg",
            "page_key": "1:382",
            "printed_page": 382,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5911d9a289ee33f65e2d942a55fefe7cdff353c52b9e747542651a2eb2c9db7e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si qui autem hoc in loco dicant, non posse animas eas, quae paulo ante esse coeperint, in multum temporis perseverare, sed oportere eas aut innascibiles esse, ut sint immortales; vel si generationis initium acceperint, cum ipso corpore mori: discant, quoniam sine initio et sine fine, vere et semper idem et eodem modo se habens, solus est Deus, qui est omnium Dominus. Quae autem sunt ab illo omnia, quaecunque facta sunt, et fiunt, initium quidem suum accipiunt generationis, et per hoc inferiora sunt ab eo qui ea fecit, quoniam non sunt ingenita; perseverant autem et extenduntur in longitudinem saeculorum, secundum voluntatem factoris Dei: ita ut sic initio fierent, et postea, ut sint, eis donat. Quemadmodum enim coelum quod est super nos, firmamentum, et sol, et luna, et reliquae stellae, et omnia ornamenta ipsorum, cum ante non essent, facta sunt, et multo tempore perseverant secundum voluntatem Dei; sic et de animabus, et de spiritibus, et omnino de omnibus his quae facta sunt cogitans quis, minime peccabit: quando omnia quae facta sunt, initium quidem facturae suae habeant, perseverant autem quoadusque ea Deus et esse, et perseverare voluerit. Testatur pro his sententiis etiam propheticus spiritus, dicens: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Statuit ea in saeculum, et in saeculum saeculi. Et iterum de salvando homine sic ait: Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculum saeculi: tanquam Patre omnium donante, et in saeculum saeculi perseverantiam his qui salvi fiunt. Non enim ex nobis, neque ex nostra natura vita est; sed secundum gratiam Dei datur. Et ideo qui servaverit datum vitae, et gratias egerit ei qui praestitit, accipiet et in saeculum saeculi longitudinem dierum. Qui autem abjecerit eam, et ingratus exstiterit factori, ob hoc quod factus est et non cognoverit eum qui praestat, ipse se privat in saeculum saeculi perseverantia. Et ideo Dominus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ddd68519a7b43251603e53ad3ee147c20dadc9e53ea293118eb5d6d539fa5260",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n588.jpg",
            "page_key": "1:383",
            "printed_page": 383,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:db36cf217cf40f63b99bfc6b1044f303399e3e9ef758d2e3ffa9a0f9c4dc3e1a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicebat ingratis exsistentibus in eum: Si in modico fideles non fuistis, quod magnum est quis dabit vobis? significans, quoniam qui in modica temporali vita ingrati exstiterunt ei qui eam praestitit, juste non percipient ab eo in saeculum saeculi longitudinem dierum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f1b0259c54fb0e3e538ff9483f66dd0175b1484b4be7881802abcc74cd508f7a",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Si qui autem hoc in loco dicant, non posse animas eas, quae paulo ante esse coeperint, in multum temporis perseverare, sed oportere eas aut innascibiles esse, ut sint immortales; vel si generationis initium acceperint, cum ipso corpore mori: discant, quoniam sine initio et sine fine, vere et semper idem et eodem modo se habens, solus est Deus, qui est omnium Dominus. Quae autem sunt ab illo omnia, quaecunque facta sunt, et fiunt, initium quidem suum accipiunt generationis, et per hoc inferiora sunt ab eo qui ea fecit, quoniam non sunt ingenita; perseverant autem et extenduntur in longitudinem saeculorum, secundum voluntatem factoris Dei: ita ut sic initio fierent, et postea, ut sint, eis donat. Quemadmodum enim coelum quod est super nos, firmamentum, et sol, et luna, et reliquae stellae, et omnia ornamenta ipsorum, cum ante non essent, facta sunt, et multo tempore perseverant secundum voluntatem Dei; sic et de animabus, et de spiritibus, et omnino de omnibus his quae facta sunt cogitans quis, minime peccabit: quando omnia quae facta sunt, initium quidem facturae suae habeant, perseverant autem quoadusque ea Deus et esse, et perseverare voluerit. Testatur pro his sententiis etiam propheticus spiritus, dicens: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse mandavit, et creata sunt. Statuit ea in saeculum, et in saeculum saeculi. Et iterum de salvando homine sic ait: Vitam petiit a te, et tribuisti ei longitudinem dierum in saeculum saeculi: tanquam Patre omnium donante, et in saeculum saeculi perseverantiam his qui salvi fiunt. Non enim ex nobis, neque ex nostra natura vita est; sed secundum gratiam Dei datur. Et ideo qui servaverit datum vitae, et gratias egerit ei qui praestitit, accipiet et in saeculum saeculi longitudinem dierum. Qui autem abjecerit eam, et ingratus exstiterit factori, ob hoc quod factus est et non cognoverit eum qui praestat, ipse se privat in saeculum saeculi perseverantia. Et ideo Dominus dicebat ingratis exsistentibus in eum: Si in modico fideles non fuistis, quod magnum est quis dabit vobis? significans, quoniam qui in modica temporali vita ingrati exstiterunt ei qui eam praestitit, juste non percipient ab eo in saeculum saeculi longitudinem dierum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b2ea36cf6688175f213b7363b88307270d413e260f8e402e46bd7fe8000e1ac3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 34장 2-3절 전체이다. 3절은 우리 위의 하늘을 예로 드는 Quemadmodum enim coelum에서 시작한다.",
          "존재의 시작과 이후의 지속을 구별하며, 하나님의 뜻과 생명의 선물에 따라 오래 지속한다는 저자의 논증을 보존했다. inferiora ... ab eo는 창조하신 분보다 낮다는 비교로 읽었다.",
          "말씀하시니 생겨났고 명하시니 창조되었다는 두 서술과 영원히 세우셨다는 인용은 시편 148:5-6에 대응한다. 생명을 청하고 긴 날들을 받는 인용은 시편 21:4에 대응하며, 인쇄 난외의 Ps. xx. 4.도 기록했다.",
          "작은 것에 신실하지 않았다면 큰 것을 누가 주겠는가라는 말씀은 이레네우스가 주님의 말씀으로 인용한 형태를 유지했다. 난외는 누가복음 16:11을 가리키며, 383쪽 각주 1은 클레멘스에게 귀속되던 둘째 서신과 비교한다. 확인한 대응 위치는 클레멘스 이서 8.5이다.",
          "클레멘스 이서의 작은 것을 지킨다는 말과 이레네우스의 신실하다는 fideles를 구별했다. perseverantia는 지속함으로 옮기며, 감사와 생명의 선물을 버리는 일에 따른 두 결론을 각각 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5911d9a289ee33f65e2d942a55fefe7cdff353c52b9e747542651a2eb2c9db7e",
              "sha256:db36cf217cf40f63b99bfc6b1044f303399e3e9ef758d2e3ffa9a0f9c4dc3e1a"
            ],
            "text": "이 대목에서 누가 이렇게 말한다고 하자. 얼마 전에 존재하기 시작한 혼들은 오랫동안 지속할 수 없으므로, 불멸하려면 생겨나지 않은 존재라야 하며, 생겨남의 시작을 받았다면 몸 자체와 함께 죽어야 한다는 것이다. 시작도 끝도 없고 참으로 언제나 동일하게 같은 방식으로 존재하시는 분은, 만물의 주님이신 하나님뿐임을 그들은 알아야 한다. 그분에게서 비롯된 모든 것, 이미 만들어졌거나 지금 만들어지는 모든 것은 생겨남의 시작을 받으며, 그 때문에 그것들을 만드신 분보다 낮다. 생겨난 것들이기 때문이다. 그러나 창조자 하나님의 뜻에 따라 존속하며 긴 시대들에 걸쳐 이어진다. 그것들이 처음에 그렇게 생겨나고 그 뒤에도 존재하도록 그분이 베푸시는 것이다. 우리 위에 있는 하늘, 궁창과 해와 달과 나머지 별들, 그 모든 장식은 이전에는 없었으나 만들어졌고, 하나님의 뜻에 따라 오랫동안 지속한다. 혼과 영, 그리고 만들어진 모든 것에 대해서도 이렇게 생각한다면, 조금도 잘못되지 않을 것이다. 만들어진 모든 것은 만들어짐의 시작을 지니지만, 하나님이 그것들의 존재와 지속을 원하시는 동안 계속 존재하기 때문이다. 예언의 영도 이러한 생각을 증언하여 말씀하신다. “그분이 말씀하시니 생겨났고, 명하시니 창조되었다. 그분이 그것들을 영원히, 영원무궁토록 세우셨다.” 또 구원받을 사람에 관해 이렇게 말씀하신다. “그가 주께 생명을 청하였고, 주께서 그에게 긴 날들을 주셨으니, 영원무궁토록이다.” 만물의 아버지가 구원받는 이들에게 영원무궁토록 지속함을 주신다는 뜻이다. 생명은 우리 자신이나 우리 본성에서 나오지 않고, 하나님의 은혜에 따라 주어지기 때문이다. 그러므로 생명의 선물을 간직하고 그것을 주신 분께 감사하는 이는 영원무궁토록 긴 날들도 받을 것이다. 반대로 그 생명을 버리고, 자기를 만들어 주신 일에 대해 창조자께 감사하지 않으며, 베푸시는 분을 알아보지 않는 이는 영원무궁토록 지속함을 스스로 박탈한다. 그래서 주님은 자기에게 감사하지 않는 이들에게 말씀하셨다. “너희가 작은 것에 신실하지 않았다면, 큰 것은 누가 너희에게 주겠느냐?” 이 짧은 현세의 삶에서 그 생명을 베푸신 분께 감사하지 않은 이들이 그분에게서 영원무궁토록 긴 날들을 받지 못하는 것은 정당하다는 뜻이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f1b0259c54fb0e3e538ff9483f66dd0175b1484b4be7881802abcc74cd508f7a"
        ],
        "text": "이 대목에서 누가 이렇게 말한다고 하자. 얼마 전에 존재하기 시작한 혼들은 오랫동안 지속할 수 없으므로, 불멸하려면 생겨나지 않은 존재라야 하며, 생겨남의 시작을 받았다면 몸 자체와 함께 죽어야 한다는 것이다. 시작도 끝도 없고 참으로 언제나 동일하게 같은 방식으로 존재하시는 분은, 만물의 주님이신 하나님뿐임을 그들은 알아야 한다. 그분에게서 비롯된 모든 것, 이미 만들어졌거나 지금 만들어지는 모든 것은 생겨남의 시작을 받으며, 그 때문에 그것들을 만드신 분보다 낮다. 생겨난 것들이기 때문이다. 그러나 창조자 하나님의 뜻에 따라 존속하며 긴 시대들에 걸쳐 이어진다. 그것들이 처음에 그렇게 생겨나고 그 뒤에도 존재하도록 그분이 베푸시는 것이다. 우리 위에 있는 하늘, 궁창과 해와 달과 나머지 별들, 그 모든 장식은 이전에는 없었으나 만들어졌고, 하나님의 뜻에 따라 오랫동안 지속한다. 혼과 영, 그리고 만들어진 모든 것에 대해서도 이렇게 생각한다면, 조금도 잘못되지 않을 것이다. 만들어진 모든 것은 만들어짐의 시작을 지니지만, 하나님이 그것들의 존재와 지속을 원하시는 동안 계속 존재하기 때문이다. 예언의 영도 이러한 생각을 증언하여 말씀하신다. “그분이 말씀하시니 생겨났고, 명하시니 창조되었다. 그분이 그것들을 영원히, 영원무궁토록 세우셨다.” 또 구원받을 사람에 관해 이렇게 말씀하신다. “그가 주께 생명을 청하였고, 주께서 그에게 긴 날들을 주셨으니, 영원무궁토록이다.” 만물의 아버지가 구원받는 이들에게 영원무궁토록 지속함을 주신다는 뜻이다. 생명은 우리 자신이나 우리 본성에서 나오지 않고, 하나님의 은혜에 따라 주어지기 때문이다. 그러므로 생명의 선물을 간직하고 그것을 주신 분께 감사하는 이는 영원무궁토록 긴 날들도 받을 것이다. 반대로 그 생명을 버리고, 자기를 만들어 주신 일에 대해 창조자께 감사하지 않으며, 베푸시는 분을 알아보지 않는 이는 영원무궁토록 지속함을 스스로 박탈한다. 그래서 주님은 자기에게 감사하지 않는 이들에게 말씀하셨다. “너희가 작은 것에 신실하지 않았다면, 큰 것은 누가 너희에게 주겠느냐?” 이 짧은 현세의 삶에서 그 생명을 베푸신 분께 감사하지 않은 이들이 그분에게서 영원무궁토록 긴 날들을 받지 못하는 것은 정당하다는 뜻이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0645786c082143c2daa5f0d72aa8e317472428a9ed8715e0531608699ae0a1c2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "work_location": "2.h56.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3a99f3ac53d1cce771f7ca5fab72eb028ec1822cd72bcd81fbebeed643e6f105",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4db0ffbbd6dbc1f00d7d80414507fed04e192989f2ded19c365da6454ae09c75"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:684725d6d3132e82529fd9389240b1f4bc47c5a139d49f5c78db1b7640b79f3d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d60ed4bcdfaf4648f92c1d42b1e8783e5272d1fff183fe9e6713f598cbf43d44"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 56장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 56장 2절이며, 통상 34장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3dd3480c5336df0ddbf178eb760f904092a98bf010d5e870ff4aa79c556c9c3b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3a99f3ac53d1cce771f7ca5fab72eb028ec1822cd72bcd81fbebeed643e6f105",
            "source_revision_id": "sha256:684725d6d3132e82529fd9389240b1f4bc47c5a139d49f5c78db1b7640b79f3d",
            "translation_revision_id": "sha256:d60ed4bcdfaf4648f92c1d42b1e8783e5272d1fff183fe9e6713f598cbf43d44"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f5b10412afa69e072fb0b87abc3464a1591ccc0c2539da59f0958525cfa52984",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3a99f3ac53d1cce771f7ca5fab72eb028ec1822cd72bcd81fbebeed643e6f105",
            "source_revision_id": "sha256:684725d6d3132e82529fd9389240b1f4bc47c5a139d49f5c78db1b7640b79f3d",
            "translation_revision_id": "sha256:d60ed4bcdfaf4648f92c1d42b1e8783e5272d1fff183fe9e6713f598cbf43d44"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3dd3480c5336df0ddbf178eb760f904092a98bf010d5e870ff4aa79c556c9c3b",
          "sha256:f5b10412afa69e072fb0b87abc3464a1591ccc0c2539da59f0958525cfa52984"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h56-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103234.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "혼 자체와 하나님이 주시는 생명을 구별하고 생명에 참여한다는 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 383,
            "printed_text": "anima ipsa quidem non est vita",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_soul_life_distinction"
          },
          {
            "biblical_reference": "Genesis 2:7",
            "explanation": "처음 빚어진 사람이 살아 있는 혼이 되었다는 인용을 유지한다.",
            "printed_page": 383,
            "printed_text": "factus est in animam vivam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "혼에 관한 생명을 말하는 전치사 구문으로 옮긴다.",
            "printed_page": 383,
            "printed_text": "erga eam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 56장 2절이며, 통상 34장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ddd68519a7b43251603e53ad3ee147c20dadc9e53ea293118eb5d6d539fa5260",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n588.jpg",
            "page_key": "1:383",
            "printed_page": 383,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:4db0ffbbd6dbc1f00d7d80414507fed04e192989f2ded19c365da6454ae09c75",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sicut autem corpus animale ipsum quidem non est anima, participatur autem animam, quoadusque Deus vult: sic et anima ipsa quidem non est vita, participatur autem a Deo sibi praestitam vitam. Unde et propheticus sermo de protoplasto ait: factus est in animam vivam; docens nos, quoniam secundum participationem vitae vivens facta est anima; ita ut separatim quidem anima intelligatur, separatim autem quae erga eam est vita. Deo itaque vitam et perpetuam perseverantiam donante, capit et animas primum non exsistentes dehinc perseverare, cum eas Deus et esse et subsistere voluerit. Principari enim debet in omnibus et dominari voluntas Dei; reliqua autem omnia huic cedere, et subdita esse, et in servitium dedita. Et de factura quidem et perseverantia animae hucusque dictum sit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:684725d6d3132e82529fd9389240b1f4bc47c5a139d49f5c78db1b7640b79f3d",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Sicut autem corpus animale ipsum quidem non est anima, participatur autem animam, quoadusque Deus vult: sic et anima ipsa quidem non est vita, participatur autem a Deo sibi praestitam vitam. Unde et propheticus sermo de protoplasto ait: factus est in animam vivam; docens nos, quoniam secundum participationem vitae vivens facta est anima; ita ut separatim quidem anima intelligatur, separatim autem quae erga eam est vita. Deo itaque vitam et perpetuam perseverantiam donante, capit et animas primum non exsistentes dehinc perseverare, cum eas Deus et esse et subsistere voluerit. Principari enim debet in omnibus et dominari voluntas Dei; reliqua autem omnia huic cedere, et subdita esse, et in servitium dedita. Et de factura quidem et perseverantia animae hucusque dictum sit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5153895266a207ebddbd24f8d4f68b2344289f62cff7da63815a81b36b6c25b4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 34장 4절이다. 몸이 혼에 참여하듯 혼도 하나님이 베푸시는 생명에 참여한다는 비교를 유지했다.",
          "창세기 2:7의 살아 있는 혼이 되었다는 인용은 처음 빚어진 사람에 관한 말로 제시된다. 혼 자체와 그 혼에 주어진 생명을 구별하는 저자의 풀이를 보존했다.",
          "erga eam은 혼에 있는 생명을 가리키는 구문으로 읽었다. 하나님의 뜻이 지배하며 다른 것들이 복종한다는 결론과 이 논의를 마친다는 문장도 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4db0ffbbd6dbc1f00d7d80414507fed04e192989f2ded19c365da6454ae09c75"
            ],
            "text": "혼적인 몸은 그 자체가 혼은 아니지만, 하나님이 원하시는 동안 혼에 참여한다. 마찬가지로 혼 자체도 생명은 아니며, 하나님이 자기에게 베푸신 생명에 참여한다. 그러므로 예언의 말씀은 처음 빚어진 사람에 관해 말한다. “그가 살아 있는 혼이 되었다.” 생명에 참여함으로써 혼이 살아 있게 되었다고 우리에게 가르치는 것이다. 따라서 혼 자체와 그 혼에 있는 생명을 구별하여 이해해야 한다. 그러므로 하나님이 생명과 영속함을 베푸시면, 처음에는 존재하지 않던 혼들도 그 뒤로 계속 존재할 수 있다. 하나님이 그것들이 존재하며 존속하기를 원하셨기 때문이다. 하나님의 뜻이 모든 것에서 으뜸이 되어 다스려야 하며, 나머지 모든 것은 그 뜻에 자리를 내주고 복종하며 그 섬김에 바쳐져야 한다. 혼의 만들어짐과 지속에 관해서는 여기까지 말해 두겠다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:684725d6d3132e82529fd9389240b1f4bc47c5a139d49f5c78db1b7640b79f3d"
        ],
        "text": "혼적인 몸은 그 자체가 혼은 아니지만, 하나님이 원하시는 동안 혼에 참여한다. 마찬가지로 혼 자체도 생명은 아니며, 하나님이 자기에게 베푸신 생명에 참여한다. 그러므로 예언의 말씀은 처음 빚어진 사람에 관해 말한다. “그가 살아 있는 혼이 되었다.” 생명에 참여함으로써 혼이 살아 있게 되었다고 우리에게 가르치는 것이다. 따라서 혼 자체와 그 혼에 있는 생명을 구별하여 이해해야 한다. 그러므로 하나님이 생명과 영속함을 베푸시면, 처음에는 존재하지 않던 혼들도 그 뒤로 계속 존재할 수 있다. 하나님이 그것들이 존재하며 존속하기를 원하셨기 때문이다. 하나님의 뜻이 모든 것에서 으뜸이 되어 다스려야 하며, 나머지 모든 것은 그 뜻에 자리를 내주고 복종하며 그 섬김에 바쳐져야 한다. 혼의 만들어짐과 지속에 관해서는 여기까지 말해 두겠다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d60ed4bcdfaf4648f92c1d42b1e8783e5272d1fff183fe9e6713f598cbf43d44",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "work_location": "2.h56.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-56:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3340b35c819ccec0e6efd7f0c77f2948e08d271a17eb0373354fbb5d943720ed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a48d7a750af5ed29acbe846bf7ad0fa3b8117778fdc6e240235ceaf6bd9fa9a0",
            "sha256:25485573a7d3b6c32a5a925f5c7afca604a501b02e9ec5a19230e42e2c078abe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9a3b7cc8359248206015fecd547ff2ba2e433720f5b9dcbb188bb106bc9b861c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:12036c6bcb7ff81b7b3a12bf5b65b145d096702d99370b5ebfd05cdc92e9534a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 57장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h57",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h57",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383,
              384
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 57장 전체이며, 통상 35장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:acc6b598076d42cdc15c9513e06577151d3f09bb98a65246a321c04667f89a2d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3340b35c819ccec0e6efd7f0c77f2948e08d271a17eb0373354fbb5d943720ed",
            "source_revision_id": "sha256:9a3b7cc8359248206015fecd547ff2ba2e433720f5b9dcbb188bb106bc9b861c",
            "translation_revision_id": "sha256:12036c6bcb7ff81b7b3a12bf5b65b145d096702d99370b5ebfd05cdc92e9534a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d54a1701e5cdb7e3029fda1a06be7e180cbc9b2fb344af532f443695015880dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3340b35c819ccec0e6efd7f0c77f2948e08d271a17eb0373354fbb5d943720ed",
            "source_revision_id": "sha256:9a3b7cc8359248206015fecd547ff2ba2e433720f5b9dcbb188bb106bc9b861c",
            "translation_revision_id": "sha256:12036c6bcb7ff81b7b3a12bf5b65b145d096702d99370b5ebfd05cdc92e9534a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:acc6b598076d42cdc15c9513e06577151d3f09bb98a65246a321c04667f89a2d",
          "sha256:d54a1701e5cdb7e3029fda1a06be7e180cbc9b2fb344af532f443695015880dd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h57",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383,
              384
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "365라는 수와 만들어졌고 만들어지고 만들어질 것이라는 세 시제를 구별한다.",
            "printed_page": 383,
            "printed_text": "CCCLXV",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_number_and_temporal_sequence",
            "value": 365
          },
          {
            "adopted_text": "",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "두 전치사 가운데 앞의 de를 삭제 표시로 받아 생략하고 뒤의 ex defluxu를 유지했다.",
            "printed_page": 384,
            "printed_text": "[de]",
            "printed_volume": 1,
            "responsibility": "project adoption of Harvey bracketed deletion",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "evidence": "383 note 4 and 384 note 1",
            "explanation": "앞 하늘에서 흘러나옴으로 다음 하늘이 생긴다는 가정의 방향을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              383,
              384
            ],
            "printed_text": "ex defluxu",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_emanation_image"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 57장 전체이며, 통상 35장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ddd68519a7b43251603e53ad3ee147c20dadc9e53ea293118eb5d6d539fa5260",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n588.jpg",
            "page_key": "1:383",
            "printed_page": 383,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:a48d7a750af5ed29acbe846bf7ad0fa3b8117778fdc6e240235ceaf6bd9fa9a0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Basilides autem et ipse super haec quae dicta sunt cogetur dicere secundum suam regulam, non solum CCCLXV secundum successionem alios ab aliis factos, sed immensam quandam et innumerabilem multitudinem coelorum semper factam, et fieri, et futurum ut fiant, et nunquam deficere hujusmodi fabricam coelorum. Si enim ex defluxu prioris secundum factum est coelum ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "758bdf62ab996d9bccacce14bef341568c7eba5af4ceadba38a61e27573fd3c4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n589.jpg",
            "page_key": "1:384",
            "printed_page": 384,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:25485573a7d3b6c32a5a925f5c7afca604a501b02e9ec5a19230e42e2c078abe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "illius speciem, et ad secundi tertium, et similiter omnes reliqui subsequentes: et hujus quod secundum nos est, quod et novissimum vocat, necesse est ex defluxu aliud factum simile sibi, et ex illo iterum aliud: et nunquam deficere, neque defluxus eorum qui jam facti sunt, neque facturas coelorum; sed in immensum, et non in praefinitum numerum coelorum incidere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9a3b7cc8359248206015fecd547ff2ba2e433720f5b9dcbb188bb106bc9b861c",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Basilides autem et ipse super haec quae dicta sunt cogetur dicere secundum suam regulam, non solum CCCLXV secundum successionem alios ab aliis factos, sed immensam quandam et innumerabilem multitudinem coelorum semper factam, et fieri, et futurum ut fiant, et nunquam deficere hujusmodi fabricam coelorum. Si enim ex defluxu prioris secundum factum est coelum ad illius speciem, et ad secundi tertium, et similiter omnes reliqui subsequentes: et hujus quod secundum nos est, quod et novissimum vocat, necesse est ex defluxu aliud factum simile sibi, et ex illo iterum aliud: et nunquam deficere, neque defluxus eorum qui jam facti sunt, neque facturas coelorum; sed in immensum, et non in praefinitum numerum coelorum incidere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5554486f15ff28e6204c325778c28462a97e52958e8bdfe1599ea736fe37f947",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 57장 전체는 통상 35장 1절이다. 바실리데스의 규범대로라면 365하늘에서 멈추지 않고 계속 하늘이 생겨야 한다는 반론이다.",
          "만들어졌고, 만들어지고, 만들어질 것이라는 세 시제를 보존했다. 첫째에서 둘째, 둘째에서 셋째, 마지막이라고 부르는 하늘에서 다시 다른 하늘이 생긴다는 순서를 옮겼다.",
          "384쪽의 [de]는 삭제 표시로 받아 생략하고 ex defluxu를 유지했다. 각주 1은 두 전치사 중 앞의 것을 대괄호에 넣은 이유를 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a48d7a750af5ed29acbe846bf7ad0fa3b8117778fdc6e240235ceaf6bd9fa9a0",
              "sha256:25485573a7d3b6c32a5a925f5c7afca604a501b02e9ec5a19230e42e2c078abe"
            ],
            "text": "바실리데스 자신도 앞에서 한 말에 비추어, 자기 규범에 따라 이렇게 말할 수밖에 없을 것이다. 서로에게서 차례로 만들어진 하늘이 365개뿐 아니라, 끝없이 많고 셀 수 없는 하늘들이 언제나 만들어졌고, 지금도 만들어지며, 앞으로도 만들어질 것이고, 그런 하늘의 제작이 결코 그치지 않는다고 말이다. 첫째 하늘에서 흘러나온 것으로 둘째 하늘이 첫째의 모습을 따라 만들어지고, 셋째가 둘째의 모습을 따르며, 그 뒤의 다른 모든 하늘도 마찬가지라면, 그가 마지막이라고 부르는 우리의 이 하늘에서도 흘러나오는 것으로 또 다른 하늘이 그와 비슷하게 만들어지고, 그것에서 다시 다른 하늘이 만들어지는 일이 필연적이다. 이미 만들어진 하늘들에서 흘러나오는 일도, 하늘들이 만들어지는 일도 결코 그치지 않으며, 미리 정해진 하늘의 수에 머무는 대신 무한히 이어지게 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9a3b7cc8359248206015fecd547ff2ba2e433720f5b9dcbb188bb106bc9b861c"
        ],
        "text": "바실리데스 자신도 앞에서 한 말에 비추어, 자기 규범에 따라 이렇게 말할 수밖에 없을 것이다. 서로에게서 차례로 만들어진 하늘이 365개뿐 아니라, 끝없이 많고 셀 수 없는 하늘들이 언제나 만들어졌고, 지금도 만들어지며, 앞으로도 만들어질 것이고, 그런 하늘의 제작이 결코 그치지 않는다고 말이다. 첫째 하늘에서 흘러나온 것으로 둘째 하늘이 첫째의 모습을 따라 만들어지고, 셋째가 둘째의 모습을 따르며, 그 뒤의 다른 모든 하늘도 마찬가지라면, 그가 마지막이라고 부르는 우리의 이 하늘에서도 흘러나오는 것으로 또 다른 하늘이 그와 비슷하게 만들어지고, 그것에서 다시 다른 하늘이 만들어지는 일이 필연적이다. 이미 만들어진 하늘들에서 흘러나오는 일도, 하늘들이 만들어지는 일도 결코 그치지 않으며, 미리 정해진 하늘의 수에 머무는 대신 무한히 이어지게 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:12036c6bcb7ff81b7b3a12bf5b65b145d096702d99370b5ebfd05cdc92e9534a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
      },
      "work_location": "2.h57",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-57"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:06830739473a2a767b593adf519e9fbda87b431682d2f93708bfbb534d13c717",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8327f119d50c5737e96f9bf9f0eda9cce5645b10fd50f2d92cb8b5f44e8013b3",
            "sha256:3a8d5efacd68a230e92188c644c277df14546f2ad3610b9fb7fc20591c6cbe21",
            "sha256:8dde2db6f7fdceb9cd2f7cbd482e6f392bf091fc4d93b29b03f02f9113e5a916",
            "sha256:acd6a6c64c3a40cc176cd6c55b78646e68705d7cbf6511011450443686c2350c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e0c5b50fbde0b1202281f4c48a0d979735b807bdd707b4ed7575b8b12e4c02e1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:72f0c85e38aec0e1ed092ea0e34a30f2a9cf06dd047d0a442f36a71518130a35"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 58장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 35장 3절은 Si autem quidam에서 시작한다.",
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              384,
              385,
              386,
              387
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 58장 1절이며, 통상 35장 2-3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ea92ddb297f1f1161febb7d29e0d2159f4f1e88fb55f3e86c2f2f74cd68ffbb9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:06830739473a2a767b593adf519e9fbda87b431682d2f93708bfbb534d13c717",
            "source_revision_id": "sha256:e0c5b50fbde0b1202281f4c48a0d979735b807bdd707b4ed7575b8b12e4c02e1",
            "translation_revision_id": "sha256:72f0c85e38aec0e1ed092ea0e34a30f2a9cf06dd047d0a442f36a71518130a35"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1b0f36c1aa13a8f5194ee802e853d4721e6004b99ec698541d32b70fe672a8d5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:06830739473a2a767b593adf519e9fbda87b431682d2f93708bfbb534d13c717",
            "source_revision_id": "sha256:e0c5b50fbde0b1202281f4c48a0d979735b807bdd707b4ed7575b8b12e4c02e1",
            "translation_revision_id": "sha256:72f0c85e38aec0e1ed092ea0e34a30f2a9cf06dd047d0a442f36a71518130a35"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ea92ddb297f1f1161febb7d29e0d2159f4f1e88fb55f3e86c2f2f74cd68ffbb9",
          "sha256:1b0f36c1aa13a8f5194ee802e853d4721e6004b99ec698541d32b70fe672a8d5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "boundary_note": "통상 35장 3절은 Si autem quidam에서 시작한다.",
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              384,
              385,
              386,
              387
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_readings": [
              "Er reliqui",
              "diverse dictiones",
              "Sabawth per a",
              "Jawth"
            ],
            "explanation": "접속사와 형용사, 오메가를 인쇄면에서 대조하여 전사했다.",
            "printed_pages": [
              384,
              386
            ],
            "printed_readings": [
              "Et reliqui",
              "diversae dictiones",
              "Sabaωth per ω",
              "Jaωth"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "transcription_corrections"
          },
          {
            "explanation": "신명과 뜻의 대응은 전승 본문이 제시하는 언어 설명으로 기록한다. 각주의 히브리어·아람어 풀이와 복원 제안은 별도의 편집 해석이다.",
            "printed_forms": [
              "Eloe",
              "Eloae",
              "Eloeuth",
              "Adonai",
              "Addonai",
              "Sabaωth",
              "Sabaoth",
              "Jaωth",
              "Jaoth"
            ],
            "printed_pages": [
              384,
              385,
              386
            ],
            "printed_volume": 1,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_etymologies_in_transmitted_text"
          },
          {
            "evidence": "384 note 4; 385 notes 2 and 3",
            "explanation": "Eloae, 이름 붙일 수 있다는 nominabile, 델타를 겹친 Addonai의 인쇄 독법을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              384,
              385
            ],
            "printed_texts": [
              "Eloae verum et Eloeuth",
              "nominabile et admirabile",
              "Addonai"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_nominal_readings"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "불완전한 구문을 보존하고, 물이 이후 땅 위로 솟지 못하도록 한다는 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_page": 386,
            "printed_text": "nec posteaquam insurgere in eam",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_incomplete_water_clause"
          },
          {
            "explanation": "오메가와 오미크론, 긴 음절과 짧은 음절 및 기식을 구별한다. 독립된 그리스 문자 오미크론은 ο로 전사한다.",
            "printed_forms": [
              "Sabaωth",
              "ω",
              "Sabaoth",
              "ο",
              "Jaωth",
              "Jaoth"
            ],
            "printed_page": 386,
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_vowel_and_breathing_distinctions"
          },
          {
            "evidence": "386 note 5 continued on 387",
            "explanation": "악에서 벗어날 길을 주시는 분으로 읽고 속격의 방향을 해석상 대조 항목으로 기록한다.",
            "printed_pages": [
              386,
              387
            ],
            "printed_text": "eum qui dat fugam malorum",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_genitive_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "라틴어 호칭을 제시하는 번역자의 괄호 설명으로 판본이 풀이한다.",
            "layer_status": "Latin_translator_explanation_as_identified_by_Harvey",
            "printed_page": 387,
            "printed_text": "(secundum Latinitatem)",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_translator_explanation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 58장 1절이며, 통상 35장 2-3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "758bdf62ab996d9bccacce14bef341568c7eba5af4ceadba38a61e27573fd3c4",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n589.jpg",
            "page_key": "1:384",
            "printed_page": 384,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8327f119d50c5737e96f9bf9f0eda9cce5645b10fd50f2d92cb8b5f44e8013b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et reliqui autem qui falso nomine Gnostici dicuntur, qui prophetas ex diversis diis prophetias fecisse dicunt, facile destruentur ex hoc, quod omnes prophetae unum Deum et Dominum praedicaverint, et ipsum factorem coeli et terrae et omnium quae in eis sunt, et quod adventum Filii ejus significaverint, secundum quod ex ipsis demonstrabimus Scripturis in libris consequentibus. Si autem quidam secundum Hebraeam linguam diversae dictiones positas in Scripturis opponant, quale est Sabaoth, et Eloe, et Adonai, et alia quaecunque sunt talia, ex his ostendere elaborantes diversas virtutes atque deos: discant quoniam unius et ipsius significationes et nuncupationes sunt omnia hujusmodi. Quod enim dicitur Eloe, secundum Judaicam vocem Deum significat, et Eloae verum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fd48171bd62e4956d5423ed78bcc4abb540f5428354bcef9bed1e1fbcb8ddbca",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n590.jpg",
            "page_key": "1:385",
            "printed_page": 385,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:3a8d5efacd68a230e92188c644c277df14546f2ad3610b9fb7fc20591c6cbe21",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Eloeuth secundum Hebraicam linguam, hoc Quod continet omnia, significat. Quod autem ait Adonai, aliquando quidem nominabile et admirabile significat, aliquando autem duplicata litera delta cum aspiratione, ut puta Addonai, Praefinientem et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0d07d83c0933b9796d33bfb8fa101d400ae24c69de91f794493083c6544358ed",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n591.jpg",
            "page_key": "1:386",
            "printed_page": 386,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:8dde2db6f7fdceb9cd2f7cbd482e6f392bf091fc4d93b29b03f02f9113e5a916",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "separantem terram ab aqua, nec posteaquam insurgere in eam. Similiter autem et Sabaωth per ω quidem Graecam in syllaba novissima scribitur, Voluntarium significat: per ο autem Graecam, ut puta Sabaoth, primum coelum manifestat. Eodem modo et Jaωth, extensa cum aspiratione novissima syllaba, mensuram praefinitam manifestat; cum autem per ο Graecam corripitur, ut puta Jaoth, eum qui dat fugam malorum significat. Et caetera",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "608650545f64524076e52033e17ec7a9d7949fd1d5a2ff284015c4d8f64aac41",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n592.jpg",
            "page_key": "1:387",
            "printed_page": 387,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:acd6a6c64c3a40cc176cd6c55b78646e68705d7cbf6511011450443686c2350c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnia unius ejusdemque nuncupationis sunt: sicut (secundum Latinitatem) Dominus virtutum, et Pater omnium, et Deus omnipotens, et Altissimus, et Dominus coelorum, et Creator, et Fabricator, et similia his, non alterius atque alterius haec sunt, sed unius ejusdemque nuncupationes et pronomina, per quae unus Deus et Pater ostenditur, qui continet omnia, et omnibus ut sint praestans.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e0c5b50fbde0b1202281f4c48a0d979735b807bdd707b4ed7575b8b12e4c02e1",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Et reliqui autem qui falso nomine Gnostici dicuntur, qui prophetas ex diversis diis prophetias fecisse dicunt, facile destruentur ex hoc, quod omnes prophetae unum Deum et Dominum praedicaverint, et ipsum factorem coeli et terrae et omnium quae in eis sunt, et quod adventum Filii ejus significaverint, secundum quod ex ipsis demonstrabimus Scripturis in libris consequentibus. Si autem quidam secundum Hebraeam linguam diversae dictiones positas in Scripturis opponant, quale est Sabaoth, et Eloe, et Adonai, et alia quaecunque sunt talia, ex his ostendere elaborantes diversas virtutes atque deos: discant quoniam unius et ipsius significationes et nuncupationes sunt omnia hujusmodi. Quod enim dicitur Eloe, secundum Judaicam vocem Deum significat, et Eloae verum et Eloeuth secundum Hebraicam linguam, hoc Quod continet omnia, significat. Quod autem ait Adonai, aliquando quidem nominabile et admirabile significat, aliquando autem duplicata litera delta cum aspiratione, ut puta Addonai, Praefinientem et separantem terram ab aqua, nec posteaquam insurgere in eam. Similiter autem et Sabaωth per ω quidem Graecam in syllaba novissima scribitur, Voluntarium significat: per ο autem Graecam, ut puta Sabaoth, primum coelum manifestat. Eodem modo et Jaωth, extensa cum aspiratione novissima syllaba, mensuram praefinitam manifestat; cum autem per ο Graecam corripitur, ut puta Jaoth, eum qui dat fugam malorum significat. Et caetera omnia unius ejusdemque nuncupationis sunt: sicut (secundum Latinitatem) Dominus virtutum, et Pater omnium, et Deus omnipotens, et Altissimus, et Dominus coelorum, et Creator, et Fabricator, et similia his, non alterius atque alterius haec sunt, sed unius ejusdemque nuncupationes et pronomina, per quae unus Deus et Pater ostenditur, qui continet omnia, et omnibus ut sint praestans.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6bf738abb1b588f9a4e3012edba42d51d466c597ed3ee05136a665b673e28c63",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 35장 2-3절 전체이다. 3절은 여러 히브리어 표현을 제시하는 Si autem quidam에서 시작한다.",
          "Eloe, Eloae, Eloeuth, Adonai, Addonai와 그 뜻은 전승된 본문이 제시하는 언어 설명으로 기록한다. 384-386쪽의 편집 각주는 히브리어·아람어와 복원안을 따로 논의한다.",
          "nominabile는 이름으로 불릴 수 있다는 뜻으로 유지했다. 델타를 겹치고 기식을 더한 Addonai는 앗도나이로 옮겼다. 물과 땅을 가르는 문장의 불완전한 nec posteaquam 구문은 물이 다시 땅 위로 솟지 못하도록 한다는 뜻으로 읽었다.",
          "Sabaωth와 Sabaoth, Jaωth와 Jaoth의 인쇄 형태를 구별했다. 한국어 음역만으로 모음 길이가 드러나지 않는 네 형태는 원문 표기를 병기하고, 오메가와 오미크론 및 기식의 설명을 함께 옮겼다.",
          "fugam malorum은 악에서 벗어날 길을 주는 뜻으로 읽었다. 이 속격의 해석은 대조 항목으로 기록하며, 386-387쪽 각주 5의 이름 풀이와 성경 비교는 편집자의 설명으로 구별한다.",
          "(secundum Latinitatem)은 라틴어로 말하자면이라는 괄호로 보존했다. 387쪽 각주 1은 이를 라틴어 번역자가 호칭을 바꾸어 제시하며 붙인 설명으로 풀이한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8327f119d50c5737e96f9bf9f0eda9cce5645b10fd50f2d92cb8b5f44e8013b3",
              "sha256:3a8d5efacd68a230e92188c644c277df14546f2ad3610b9fb7fc20591c6cbe21",
              "sha256:8dde2db6f7fdceb9cd2f7cbd482e6f392bf091fc4d93b29b03f02f9113e5a916",
              "sha256:acd6a6c64c3a40cc176cd6c55b78646e68705d7cbf6511011450443686c2350c"
            ],
            "text": "거짓되게 그노시스파라고 불리는 나머지 이들, 예언자들이 서로 다른 신들에게서 예언을 했다고 말하는 이들도 다음 사실로 쉽게 논박될 것이다. 모든 예언자는 한 하나님과 주님을 선포했으며, 그분이 하늘과 땅과 그 안의 모든 것을 만드신 분이심을 선포했고, 그분의 아들이 오실 것을 알렸다. 우리는 뒤의 책들에서 성경 자체로 이를 입증할 것이다. 누군가 반론하여, 성경에는 히브리어로 서로 다른 표현들이 놓여 있다고, 이를테면 사바오트와 엘로에와 아도나이, 그 밖의 그런 표현들이 있다고 하면서, 그것들로 서로 다른 권능들과 신들을 입증하려 한다면, 그런 모든 표현이 동일한 한 분을 가리키는 말이며 호칭임을 알아야 한다. 엘로에라는 말은 유대인의 말로 하나님을 뜻하며, 엘로아에와 엘로에우트는 히브리어로 “모든 것을 품는 분”을 뜻한다. 아도나이라는 말은 때로는 이름으로 불릴 수 있고 경이로운 분을 뜻하며, 때로는 델타를 두 번 쓰고 숨소리를 넣어, 이를테면 앗도나이라고 하면, 경계를 정하고 땅을 물에서 갈라놓아, 그 뒤에 물이 땅 위로 솟아오르지 못하게 하시는 분을 뜻한다. 마찬가지로 사바오트(Sabaωth)를 마지막 음절에 그리스 문자 오메가(ω)를 써서 적으면, “스스로 뜻하시는 분”을 뜻한다. 그리스 문자 오미크론(ο)을 써서, 이를테면 사바오트(Sabaoth)라고 하면, “첫째 하늘”을 나타낸다. 이아오트(Jaωth)도 마찬가지로, 마지막 음절에 숨소리를 넣어 길게 발음하면 “미리 정해진 척도”를 나타내고, 그리스 문자 오미크론(ο)으로 짧게 발음하여, 이를테면 이아오트(Jaoth)라고 하면, “악에서 벗어날 길을 주시는 분”을 뜻한다. 나머지 모든 표현도 동일한 한 분을 부르는 말이다. 이를테면 (라틴어로 말하자면) 권능들의 주님, 만물의 아버지, 전능하신 하나님, 지극히 높으신 분, 하늘들의 주님, 창조자, 제작자, 그와 비슷한 말들이다. 이것들은 서로 다른 이들의 명칭이 아니라, 동일한 한 분의 호칭과 별칭이다. 모든 것을 품고 모든 것에 존재를 베푸시는 한 하나님과 아버지가 이 말들로 드러난다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e0c5b50fbde0b1202281f4c48a0d979735b807bdd707b4ed7575b8b12e4c02e1"
        ],
        "text": "거짓되게 그노시스파라고 불리는 나머지 이들, 예언자들이 서로 다른 신들에게서 예언을 했다고 말하는 이들도 다음 사실로 쉽게 논박될 것이다. 모든 예언자는 한 하나님과 주님을 선포했으며, 그분이 하늘과 땅과 그 안의 모든 것을 만드신 분이심을 선포했고, 그분의 아들이 오실 것을 알렸다. 우리는 뒤의 책들에서 성경 자체로 이를 입증할 것이다. 누군가 반론하여, 성경에는 히브리어로 서로 다른 표현들이 놓여 있다고, 이를테면 사바오트와 엘로에와 아도나이, 그 밖의 그런 표현들이 있다고 하면서, 그것들로 서로 다른 권능들과 신들을 입증하려 한다면, 그런 모든 표현이 동일한 한 분을 가리키는 말이며 호칭임을 알아야 한다. 엘로에라는 말은 유대인의 말로 하나님을 뜻하며, 엘로아에와 엘로에우트는 히브리어로 “모든 것을 품는 분”을 뜻한다. 아도나이라는 말은 때로는 이름으로 불릴 수 있고 경이로운 분을 뜻하며, 때로는 델타를 두 번 쓰고 숨소리를 넣어, 이를테면 앗도나이라고 하면, 경계를 정하고 땅을 물에서 갈라놓아, 그 뒤에 물이 땅 위로 솟아오르지 못하게 하시는 분을 뜻한다. 마찬가지로 사바오트(Sabaωth)를 마지막 음절에 그리스 문자 오메가(ω)를 써서 적으면, “스스로 뜻하시는 분”을 뜻한다. 그리스 문자 오미크론(ο)을 써서, 이를테면 사바오트(Sabaoth)라고 하면, “첫째 하늘”을 나타낸다. 이아오트(Jaωth)도 마찬가지로, 마지막 음절에 숨소리를 넣어 길게 발음하면 “미리 정해진 척도”를 나타내고, 그리스 문자 오미크론(ο)으로 짧게 발음하여, 이를테면 이아오트(Jaoth)라고 하면, “악에서 벗어날 길을 주시는 분”을 뜻한다. 나머지 모든 표현도 동일한 한 분을 부르는 말이다. 이를테면 (라틴어로 말하자면) 권능들의 주님, 만물의 아버지, 전능하신 하나님, 지극히 높으신 분, 하늘들의 주님, 창조자, 제작자, 그와 비슷한 말들이다. 이것들은 서로 다른 이들의 명칭이 아니라, 동일한 한 분의 호칭과 별칭이다. 모든 것을 품고 모든 것에 존재를 베푸시는 한 하나님과 아버지가 이 말들로 드러난다.",
        "translation_revision_id": "sha256:72f0c85e38aec0e1ed092ea0e34a30f2a9cf06dd047d0a442f36a71518130a35",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "work_location": "2.h58.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0aeac9d53b511bc66ac481e0bd782c56ee0d202710cde450c985bf26269ab045",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b0b51af85ee72ea432b41c3ed5cba5605f43c4249c4548971107ff5f6898e1b3",
            "sha256:5c991885a9350f25d166133de7302bd1d069b72303b4f8a6ae32cd96fd609957"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2c0f1a3d90acb184c6fe60f50ef6374c3e0e210819413c1b8043389890e75173"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c4454501a1a5827c949d655ff81943a4ac36522666df9102747c1819b7f836ac"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 2권 58장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              387,
              388
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 2권 58장 2절이며, 통상 35장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b29ea6eafe59c5d105555e0d34be67c5ee9fcd624c76ce54682f7c73a67d1048",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0aeac9d53b511bc66ac481e0bd782c56ee0d202710cde450c985bf26269ab045",
            "source_revision_id": "sha256:2c0f1a3d90acb184c6fe60f50ef6374c3e0e210819413c1b8043389890e75173",
            "translation_revision_id": "sha256:c4454501a1a5827c949d655ff81943a4ac36522666df9102747c1819b7f836ac"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b273559b6ede702d2548ec9bc8f4f48c335eb037d0f0f1dce9e6bfe5cd6112ff",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0aeac9d53b511bc66ac481e0bd782c56ee0d202710cde450c985bf26269ab045",
            "source_revision_id": "sha256:2c0f1a3d90acb184c6fe60f50ef6374c3e0e210819413c1b8043389890e75173",
            "translation_revision_id": "sha256:c4454501a1a5827c949d655ff81943a4ac36522666df9102747c1819b7f836ac"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b29ea6eafe59c5d105555e0d34be67c5ee9fcd624c76ce54682f7c73a67d1048",
          "sha256:b273559b6ede702d2548ec9bc8f4f48c335eb037d0f0f1dce9e6bfe5cd6112ff"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-2.html#p-2-h58-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 2,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103235.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              387,
              388
            ],
            "evidence_volume": 1,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 2,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "사도들의 선포와 지시, 율법을 전하는 직무를 각각 보존한다.",
            "printed_page": 387,
            "printed_terms": [
              "praedicatio Apostolorum",
              "Apostolorum dictatio",
              "legislationis ministratio"
            ],
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_repeated_apostolic_terms"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "대상들의 본성과 상태에 맞춘다는 괄호 설명을 보존한다.",
            "printed_page": 387,
            "printed_text": "secundum subjacentium naturas et dispositionem",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_adaptation_expression"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "현재 저술에 이어질 별도의 권에서 성경의 증거를 제시하겠다는 계획으로 옮긴다.",
            "printed_page": 388,
            "printed_text": "proprium librum, qui sequitur has Scripturas",
            "printed_volume": 1,
            "type": "retained_next_book_reference"
          },
          {
            "explanation": "제1책의 인쇄 끝 표시는 본문과 구별하여 기록한다.",
            "printed_page": 388,
            "printed_text": "TOMUS PRIOR EXPLICIT.",
            "printed_volume": 1,
            "role": "edition_colophon_not_appended_to_authorial_text",
            "type": "edition_volume_end_marker"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 2권 58장 2절이며, 통상 35장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "608650545f64524076e52033e17ec7a9d7949fd1d5a2ff284015c4d8f64aac41",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n592.jpg",
            "page_key": "1:387",
            "printed_page": 387,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:b0b51af85ee72ea432b41c3ed5cba5605f43c4249c4548971107ff5f6898e1b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem dictis nostris consonat praedicatio Apostolorum, et Domini magisterium, et Prophetarum annuntiatio, et Apostolorum dictatio, et legislationis ministratio, unum eundemque omnium Deum Patrem laudantium; et non alium atque alium, neque ex diversis diis aut virtutibus substantiam habentem; sed ex uno et eodem Patre omnia, (qui tamen aptat secundum subjacentium naturas et dispositionem) et neque ab Angelis, neque ab alia quadam virtute, sed a solo Deo Patre visibilia atque invisibilia, et omnia omnino quaecunque facta sunt, arbitror quidem sufficienter ostensa, et per haec tanta uno ostenso Deo Patre factore omnium. Sed ne putemur fugere illam quae ex Scripturis Dominicis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "35ab47e43764bba8fc8749fd34b055b86051a31e927d5f8899f6649caafcd47c",
            "image_url": "https://archive.org/download/sanctiirenaeiepi01unse/page/n593.jpg",
            "page_key": "1:388",
            "printed_page": 388,
            "printed_volume": 1,
            "segment_id": "sha256:5c991885a9350f25d166133de7302bd1d069b72303b4f8a6ae32cd96fd609957",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est probationem, ipsis Scripturis multo manifestius et clarius hoc ipsum praedicantibus, his tamen qui non prave intendunt, eis proprium librum, qui sequitur has Scripturas, reddentes, ex Scripturis divinis probationes apponemus in medio omnibus amantibus veritatem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "대본 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2c0f1a3d90acb184c6fe60f50ef6374c3e0e210819413c1b8043389890e75173",
        "source_url": "https://archive.org/details/sanctiirenaeiepi01unse",
        "text": "Quoniam autem dictis nostris consonat praedicatio Apostolorum, et Domini magisterium, et Prophetarum annuntiatio, et Apostolorum dictatio, et legislationis ministratio, unum eundemque omnium Deum Patrem laudantium; et non alium atque alium, neque ex diversis diis aut virtutibus substantiam habentem; sed ex uno et eodem Patre omnia, (qui tamen aptat secundum subjacentium naturas et dispositionem) et neque ab Angelis, neque ab alia quadam virtute, sed a solo Deo Patre visibilia atque invisibilia, et omnia omnino quaecunque facta sunt, arbitror quidem sufficienter ostensa, et per haec tanta uno ostenso Deo Patre factore omnium. Sed ne putemur fugere illam quae ex Scripturis Dominicis est probationem, ipsis Scripturis multo manifestius et clarius hoc ipsum praedicantibus, his tamen qui non prave intendunt, eis proprium librum, qui sequitur has Scripturas, reddentes, ex Scripturis divinis probationes apponemus in medio omnibus amantibus veritatem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b2a59c1c6385a8135aa15129ed6484e3815057109f06addafda4202678447ccd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 35장 4절이며 제2권의 마지막 본문이다. 사도들의 선포와 지시, 주님의 가르침, 예언자의 말과 율법을 전하는 직무의 열거를 보존했다.",
          "대상들의 본성과 상태에 따라 맞춘다는 괄호 설명과, 보이는 것과 보이지 않는 것 모두가 한 아버지에게서 비롯된다는 결론을 연결했다.",
          "proprium librum, qui sequitur has Scripturas는 현재의 글에 이어질 별도 권을 말하는 것으로 읽었다. 388쪽 각주 1의 그리스어 풀이와 함께, 다음 권에서 성경의 증거를 제시하겠다는 저술 계획으로 옮겼다.",
          "388쪽의 TOMUS PRIOR EXPLICIT.은 인쇄 제1책의 끝 표시로 별도 기록했다. 저자의 본문은 진리를 사랑하는 모든 이들에게 증거를 제시하겠다는 문장에서 끝난다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b0b51af85ee72ea432b41c3ed5cba5605f43c4249c4548971107ff5f6898e1b3",
              "sha256:5c991885a9350f25d166133de7302bd1d069b72303b4f8a6ae32cd96fd609957"
            ],
            "text": "사도들의 선포, 주님의 가르침, 예언자들의 알림, 사도들의 지시, 율법을 전하는 직무가 우리의 말과 일치하며, 이 모두가 동일한 한 분, 만물의 하나님 아버지를 찬양한다는 것, 서로 다른 이들을 찬양하거나, 서로 다른 신이나 권능에서 실체를 얻는 분을 찬양하는 것이 아니라는 것, 오히려 모든 것이 동일한 한 아버지에게서 비롯된다는 것, (그분은 대상들의 본성과 상태에 맞추어 조정하신다) 보이는 것과 보이지 않는 것, 만들어진 모든 것이 하나도 빠짐없이 천사들이나 어떤 다른 권능에게서 나온 것이 아니라 오직 하나님 아버지에게서 비롯되었다는 사실은, 충분히 밝혀졌다고 나는 생각한다. 이처럼 많은 논증으로 한 하나님 아버지가 만물의 창조자이심이 드러났다. 그러나 우리가 주님께 속한 성경의 증거를 피한다고 여겨지지 않도록, 왜곡하여 읽지 않는 이들에게는 성경 자체가 이 사실을 훨씬 더 명료하고 분명하게 선포하므로, 우리는 이 글에 이어질 별도의 한 권을 그들에게 내어놓고, 진리를 사랑하는 모든 이들 앞에 거룩한 성경에서 가져온 증거들을 제시할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2c0f1a3d90acb184c6fe60f50ef6374c3e0e210819413c1b8043389890e75173"
        ],
        "text": "사도들의 선포, 주님의 가르침, 예언자들의 알림, 사도들의 지시, 율법을 전하는 직무가 우리의 말과 일치하며, 이 모두가 동일한 한 분, 만물의 하나님 아버지를 찬양한다는 것, 서로 다른 이들을 찬양하거나, 서로 다른 신이나 권능에서 실체를 얻는 분을 찬양하는 것이 아니라는 것, 오히려 모든 것이 동일한 한 아버지에게서 비롯된다는 것, (그분은 대상들의 본성과 상태에 맞추어 조정하신다) 보이는 것과 보이지 않는 것, 만들어진 모든 것이 하나도 빠짐없이 천사들이나 어떤 다른 권능에게서 나온 것이 아니라 오직 하나님 아버지에게서 비롯되었다는 사실은, 충분히 밝혀졌다고 나는 생각한다. 이처럼 많은 논증으로 한 하나님 아버지가 만물의 창조자이심이 드러났다. 그러나 우리가 주님께 속한 성경의 증거를 피한다고 여겨지지 않도록, 왜곡하여 읽지 않는 이들에게는 성경 자체가 이 사실을 훨씬 더 명료하고 분명하게 선포하므로, 우리는 이 글에 이어질 별도의 한 권을 그들에게 내어놓고, 진리를 사랑하는 모든 이들 앞에 거룩한 성경에서 가져온 증거들을 제시할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c4454501a1a5827c949d655ff81943a4ac36522666df9102747c1819b7f836ac",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "work_location": "2.h58.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-2:harvey-chapter-58:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:faff7776c9913975a60d02e51d62fbd80167a53bef190328e5ebd277eb225ffa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:da05e19fc185a5347069428ac93eacbab9923bbf650c24bbe4c3cd3ff04a4208"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a241533eb2db1c03dd8091e372b88f68ae6d4072c10497cb305c4d33c426beb2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a600f147b232b4b1059d388c7a0f3f9b9ce27fad1e556824448592a51840b110"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 서두, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-praef",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-praef",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103300.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "printed_preface_boundary",
            "evidence_pages": [
              1
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_preface",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 서문 전체이며, 통상 인용 서문 전체에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:558f4307f3f0d0221364761686841d0dbcc8f1bc342c28f19593a77bc0a26484",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faff7776c9913975a60d02e51d62fbd80167a53bef190328e5ebd277eb225ffa",
            "source_revision_id": "sha256:a241533eb2db1c03dd8091e372b88f68ae6d4072c10497cb305c4d33c426beb2",
            "translation_revision_id": "sha256:a600f147b232b4b1059d388c7a0f3f9b9ce27fad1e556824448592a51840b110"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1810b0a9861f8bcae64327c9f87279e6d03860afd8ea4f75ffb6f895d1094345",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faff7776c9913975a60d02e51d62fbd80167a53bef190328e5ebd277eb225ffa",
            "source_revision_id": "sha256:a241533eb2db1c03dd8091e372b88f68ae6d4072c10497cb305c4d33c426beb2",
            "translation_revision_id": "sha256:a600f147b232b4b1059d388c7a0f3f9b9ce27fad1e556824448592a51840b110"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:558f4307f3f0d0221364761686841d0dbcc8f1bc342c28f19593a77bc0a26484",
          "sha256:1810b0a9861f8bcae64327c9f87279e6d03860afd8ea4f75ffb6f895d1094345"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-praef",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103300.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "printed_preface_boundary",
            "evidence_pages": [
              1
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_preface",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "논박과 무너뜨림이라는 인쇄 독법을 보존한다. 편집자의 detectio와 detecta 제안은 대조 항목으로 구별한다.",
            "printed_page": 1,
            "printed_texts": [
              "destructio",
              "destructa"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_readings"
          },
          {
            "explanation": "독자의 요청과 제1-2권의 내용, 제3권에서 성경의 증거를 제시하겠다는 저술 계획이다.",
            "printed_page": 1,
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_account_of_composition"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 10:16",
            "printed_page": 1,
            "printed_text": "Qui vos audit, me audit: et qui vos contemnit, me contemnit, et eum qui me misit.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 서문 전체이며, 통상 인용 서문 전체에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6ede9ec6da0fbf96dfbf2b2615278d2cd1f3e11f94bac75af0e2af5ee2652617",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n14.jpg",
            "page_key": "2:1",
            "printed_page": 1,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:da05e19fc185a5347069428ac93eacbab9923bbf650c24bbe4c3cd3ff04a4208",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Tu quidem, dilectissime, praeceperas nobis, ut eas quae a Valentino sunt sententias absconditas ut ipsi putant in manifestum proderem, et ostenderem varietatem ipsorum, et sermonem destruentem eos inferrem. Aggressi sumus autem nos, arguentes eos a Simone patre omnium haereticorum, et doctrinas et successiones manifestare, et omnibus eis contradicere: propter quod cum sit unius operis traductio eorum et destructio in multis, misimus tibi libros, ex quibus primus quidem omnium illorum sententias continet, et consuetudines et characteres ostendit conversationis eorum. In secundo vero destructa et eversa sunt quae ab ipsis male docentur, et nudata et ostensa sunt talia qualia et sunt. In hoc autem tertio ex Scripturis inferemus ostensiones, ut nihil tibi ex his quae praeceperas, desit a nobis; sed et, praeterquam opinabaris, ad arguendum et evertendum eos qui quolibet modo male docent, occasiones a nobis accipias. Quae enim est in Deo caritas, dives et sine invidia exsistens, plura donat quam postulet quis ab ea. Memento igitur eorum quae diximus in prioribus duobus libris; et haec illis adjungens, plenissimam habebis a nobis adversus omnes haereticos contradictionem, et fiducialiter ac instantissime resistes eis pro sola vera ac vivifica fide, quam ab Apostolis Ecclesia percepit, et distribuit filiis suis. Etenim Dominus omnium dedit Apostolis suis potestatem Evangelii, per quos et veritatem, hoc est Dei Filii doctrinam, cognovimus; quibus et dixit Dominus: Qui vos audit, me audit: et qui vos contemnit, me contemnit, et eum qui me misit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a241533eb2db1c03dd8091e372b88f68ae6d4072c10497cb305c4d33c426beb2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Tu quidem, dilectissime, praeceperas nobis, ut eas quae a Valentino sunt sententias absconditas ut ipsi putant in manifestum proderem, et ostenderem varietatem ipsorum, et sermonem destruentem eos inferrem. Aggressi sumus autem nos, arguentes eos a Simone patre omnium haereticorum, et doctrinas et successiones manifestare, et omnibus eis contradicere: propter quod cum sit unius operis traductio eorum et destructio in multis, misimus tibi libros, ex quibus primus quidem omnium illorum sententias continet, et consuetudines et characteres ostendit conversationis eorum. In secundo vero destructa et eversa sunt quae ab ipsis male docentur, et nudata et ostensa sunt talia qualia et sunt. In hoc autem tertio ex Scripturis inferemus ostensiones, ut nihil tibi ex his quae praeceperas, desit a nobis; sed et, praeterquam opinabaris, ad arguendum et evertendum eos qui quolibet modo male docent, occasiones a nobis accipias. Quae enim est in Deo caritas, dives et sine invidia exsistens, plura donat quam postulet quis ab ea. Memento igitur eorum quae diximus in prioribus duobus libris; et haec illis adjungens, plenissimam habebis a nobis adversus omnes haereticos contradictionem, et fiducialiter ac instantissime resistes eis pro sola vera ac vivifica fide, quam ab Apostolis Ecclesia percepit, et distribuit filiis suis. Etenim Dominus omnium dedit Apostolis suis potestatem Evangelii, per quos et veritatem, hoc est Dei Filii doctrinam, cognovimus; quibus et dixit Dominus: Qui vos audit, me audit: et qui vos contemnit, me contemnit, et eum qui me misit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "45fee931b8f8908570b4042e99b3f4cb586685e2ca36039fc47e868e99585c7e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 제2책 인쇄 1쪽의 제3권 서문 전체이다. 독자의 요청, 앞의 두 권에서 한 일, 이 권에서 성경의 증거를 제시하겠다는 계획을 보존했다.",
          "destructio와 destructa는 무너뜨림이라는 인쇄 독법으로 옮겼다. 1쪽 각주 1은 detectio와 detecta라는 교정 제안을 검토하며, 이 기록에서는 대안으로 구별한다.",
          "하나님 안의 사랑이 요청보다 더 베푼다는 서술과, 교회가 사도들에게 받아 자녀들에게 전하는 믿음의 순서를 유지했다. 복음의 potestatem은 복음을 전할 권한으로 읽었다.",
          "끝의 인용은 누가복음 10:16에 대응한다. 너희를 듣는 것과 나를 듣는 것, 너희와 나와 나를 보내신 이를 업신여기는 관계를 인쇄 형태대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:da05e19fc185a5347069428ac93eacbab9923bbf650c24bbe4c3cd3ff04a4208"
            ],
            "text": "지극히 사랑하는 그대여, 그대는 우리에게 당부했다. 발렌티노스 계열의 견해들, 곧 그들 스스로 감추어져 있다고 생각하는 견해들을 밝혀 내고, 그들 사이의 차이를 드러내며, 그들을 무너뜨리는 논증을 제시해 달라고 했다. 모든 이단자의 아버지인 시몬에게서 그들이 비롯되었음을 밝히며, 그들의 가르침과 계승을 드러내고 그들 모두를 반박하는 일에 우리는 착수했다. 그들을 폭로하고 여러 점에서 무너뜨리는 일이 하나의 작업이므로, 우리는 그대에게 책들을 보냈다. 첫째 책은 그들 모두의 견해를 담고, 그들의 관습과 생활의 특징을 드러낸다. 둘째 책에서는 그들이 잘못 가르치는 것들이 해체되고 무너졌으며, 실제로 어떤 것인지 벌거벗겨져 드러났다. 이 셋째 책에서는 성경에서 증거를 제시하여, 그대가 당부한 것 가운데 우리가 빠뜨리는 일이 없도록 하겠다. 그뿐 아니라 그대가 생각했던 것보다 더 많이, 어떤 방식으로든 그릇되게 가르치는 자들을 논박하고 무너뜨릴 근거들을 우리에게서 얻게 하겠다. 하나님 안에 있는 사랑은 풍성하고 인색하지 않아서, 누군가 그 사랑에 청하는 것보다 더 많이 베풀기 때문이다. 그러므로 앞의 두 책에서 우리가 말한 것들을 기억하라. 이 내용을 그것들과 연결하면, 모든 이단자에 대한 반론을 우리에게서 아주 충실하게 얻게 될 것이며, 교회가 사도들에게 받아 자기 자녀들에게 나누어 준 유일하고 참되며 생명을 주는 믿음을 위해, 확신을 갖고 온 힘을 다하여 그들에게 맞설 것이다. 만물의 주님이 자기 사도들에게 복음을 전할 권한을 주셨기 때문이다. 그들을 통해 우리는 진리, 곧 하나님의 아들의 가르침을 알게 되었다. 주님은 그들에게 이렇게 말씀하셨다. “너희를 듣는 이는 나를 듣는다. 너희를 업신여기는 이는 나를 업신여기며, 나를 보내신 이도 업신여긴다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a241533eb2db1c03dd8091e372b88f68ae6d4072c10497cb305c4d33c426beb2"
        ],
        "text": "지극히 사랑하는 그대여, 그대는 우리에게 당부했다. 발렌티노스 계열의 견해들, 곧 그들 스스로 감추어져 있다고 생각하는 견해들을 밝혀 내고, 그들 사이의 차이를 드러내며, 그들을 무너뜨리는 논증을 제시해 달라고 했다. 모든 이단자의 아버지인 시몬에게서 그들이 비롯되었음을 밝히며, 그들의 가르침과 계승을 드러내고 그들 모두를 반박하는 일에 우리는 착수했다. 그들을 폭로하고 여러 점에서 무너뜨리는 일이 하나의 작업이므로, 우리는 그대에게 책들을 보냈다. 첫째 책은 그들 모두의 견해를 담고, 그들의 관습과 생활의 특징을 드러낸다. 둘째 책에서는 그들이 잘못 가르치는 것들이 해체되고 무너졌으며, 실제로 어떤 것인지 벌거벗겨져 드러났다. 이 셋째 책에서는 성경에서 증거를 제시하여, 그대가 당부한 것 가운데 우리가 빠뜨리는 일이 없도록 하겠다. 그뿐 아니라 그대가 생각했던 것보다 더 많이, 어떤 방식으로든 그릇되게 가르치는 자들을 논박하고 무너뜨릴 근거들을 우리에게서 얻게 하겠다. 하나님 안에 있는 사랑은 풍성하고 인색하지 않아서, 누군가 그 사랑에 청하는 것보다 더 많이 베풀기 때문이다. 그러므로 앞의 두 책에서 우리가 말한 것들을 기억하라. 이 내용을 그것들과 연결하면, 모든 이단자에 대한 반론을 우리에게서 아주 충실하게 얻게 될 것이며, 교회가 사도들에게 받아 자기 자녀들에게 나누어 준 유일하고 참되며 생명을 주는 믿음을 위해, 확신을 갖고 온 힘을 다하여 그들에게 맞설 것이다. 만물의 주님이 자기 사도들에게 복음을 전할 권한을 주셨기 때문이다. 그들을 통해 우리는 진리, 곧 하나님의 아들의 가르침을 알게 되었다. 주님은 그들에게 이렇게 말씀하셨다. “너희를 듣는 이는 나를 듣는다. 너희를 업신여기는 이는 나를 업신여기며, 나를 보내신 이도 업신여긴다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a600f147b232b4b1059d388c7a0f3f9b9ce27fad1e556824448592a51840b110",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
      },
      "work_location": "3.praef",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:preface"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0c7e9b5b1f7d74034e9d2b65b72da6143d4456fe9f7491db07f9a3cb7e05b546",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dc436c37e8259237eb5557f8e1a1afb67caad8adbdf4919c14e13e3a9aa5d477"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a630bf7a1b1960aa0a5daf72e55e0e2903fb457ad7cd6f5edc8f5a7385ea6f50"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:81354bf19a060b755b0ebca62412ef7f6c8d956fe7c38cdad7b4a179e5c6ed9e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 1장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              2
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "habentes Evangelium Dei.",
            "source_start": "Non enim per alios",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 1장 1절이며, 통상 1장 1절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b9dccfcb7eb19b39cbdb743f44a9fb01bf860077b7ea67e5126e97bc17088ca7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0c7e9b5b1f7d74034e9d2b65b72da6143d4456fe9f7491db07f9a3cb7e05b546",
            "source_revision_id": "sha256:a630bf7a1b1960aa0a5daf72e55e0e2903fb457ad7cd6f5edc8f5a7385ea6f50",
            "translation_revision_id": "sha256:81354bf19a060b755b0ebca62412ef7f6c8d956fe7c38cdad7b4a179e5c6ed9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:731cd0fcd709fb846a71def25d8d9d2199f15a985838a7edc351b06368ee4f77",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0c7e9b5b1f7d74034e9d2b65b72da6143d4456fe9f7491db07f9a3cb7e05b546",
            "source_revision_id": "sha256:a630bf7a1b1960aa0a5daf72e55e0e2903fb457ad7cd6f5edc8f5a7385ea6f50",
            "translation_revision_id": "sha256:81354bf19a060b755b0ebca62412ef7f6c8d956fe7c38cdad7b4a179e5c6ed9e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b9dccfcb7eb19b39cbdb743f44a9fb01bf860077b7ea67e5126e97bc17088ca7",
          "sha256:731cd0fcd709fb846a71def25d8d9d2199f15a985838a7edc351b06368ee4f77"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              2
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "habentes Evangelium Dei.",
            "source_start": "Non enim per alios",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "처음 선포하고 이후 기록으로 전했다는 저자의 순서를 보존한다.",
            "printed_page": 2,
            "printed_text": "quod quidem tunc praeconaverunt, postea vero per Dei voluntatem in Scripturis nobis tradiderunt",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_gospel_transmission_order"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "성령이 임하심과 위로부터의 권능을 구별하며 인쇄된 속격 구문을 보존한다.",
            "printed_page": 2,
            "printed_text": "supervenientis Spiritus sancti",
            "printed_volume": 2,
            "scriptural_parallels": [
              "Acts 1:8",
              "Luke 24:49"
            ],
            "type": "retained_genitive_absolute"
          },
          {
            "explanation": "사도들 모두와 각자가 하나님의 복음을 지녔다는 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 2,
            "printed_text": "et omnes pariter et singuli eorum habentes Evangelium Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_shared_and_individual_possession"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 1장 1절이며, 통상 1장 1절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9b5e05ae2ac923885d37924c24ec805c799e3a00509d7826ff09a70f2bdc2ecc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n15.jpg",
            "page_key": "2:2",
            "printed_page": 2,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dc436c37e8259237eb5557f8e1a1afb67caad8adbdf4919c14e13e3a9aa5d477",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim per alios dispositionem salutis nostrae cognovimus, quam per eos per quos Evangelium pervenit ad nos: quod quidem tunc praeconaverunt, postea vero per Dei voluntatem in Scripturis nobis tradiderunt, fundamentum et columnam fidei nostrae futurum. Nec enim fas est dicere, quoniam ante praedicaverunt quam perfectam haberent agnitionem; sicut quidam audent dicere, gloriantes emendatores se esse Apostolorum. Postea enim quam surrexit Dominus noster a mortuis, et induti sunt supervenientis Spiritus sancti virtutem ex alto, de omnibus adimpleti sunt, et habuerunt perfectam agnitionem; exierunt in fines terrae, ea quae a Deo nobis bona sunt evangelizantes, et coelestem pacem hominibus annuntiantes, qui quidem et omnes pariter et singuli eorum habentes Evangelium Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a630bf7a1b1960aa0a5daf72e55e0e2903fb457ad7cd6f5edc8f5a7385ea6f50",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non enim per alios dispositionem salutis nostrae cognovimus, quam per eos per quos Evangelium pervenit ad nos: quod quidem tunc praeconaverunt, postea vero per Dei voluntatem in Scripturis nobis tradiderunt, fundamentum et columnam fidei nostrae futurum. Nec enim fas est dicere, quoniam ante praedicaverunt quam perfectam haberent agnitionem; sicut quidam audent dicere, gloriantes emendatores se esse Apostolorum. Postea enim quam surrexit Dominus noster a mortuis, et induti sunt supervenientis Spiritus sancti virtutem ex alto, de omnibus adimpleti sunt, et habuerunt perfectam agnitionem; exierunt in fines terrae, ea quae a Deo nobis bona sunt evangelizantes, et coelestem pacem hominibus annuntiantes, qui quidem et omnes pariter et singuli eorum habentes Evangelium Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "38f981ec0a61f0e593ec463c9b655c7b7f1f5c817678667cf53604ab6534d4b0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 1장 1절의 앞부분이다. 처음 선포했던 복음을 이후 하나님의 뜻에 따라 기록으로 전했다는 순서를 보존했다.",
          "in Scripturis는 선포한 복음을 기록으로 전했다는 문맥으로 옮겼다. 토대와 기둥이라는 두 비유를 각각 유지했다.",
          "supervenientis Spiritus sancti는 인쇄된 속격 구문을 유지했다. 2쪽 각주 3은 사도행전 1:8과 비교한다. 위로부터의 권능을 입는 표현은 누가복음 24:49와도 이어진다.",
          "모두와 각자가 하나님의 복음을 지녔다는 마지막 서술의 주어는 사도들로 읽었다. 이레네우스는 사도들의 앎을 자신들이 바로잡는다고 주장하는 상대를 비판한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dc436c37e8259237eb5557f8e1a1afb67caad8adbdf4919c14e13e3a9aa5d477"
            ],
            "text": "우리에게 복음을 전해 준 이들을 통해서만, 우리는 우리 구원의 경륜을 알게 되었다. 그들은 그때 복음을 선포했고, 그 뒤에는 하나님의 뜻에 따라 기록으로 우리에게 전해 주었다. 우리 믿음의 토대와 기둥이 되도록 한 것이다. 그들이 완전한 지식을 갖기 전에 선포했다고 말하는 것은 옳지 않다. 그런 말을 감히 하며 자기들이 사도들을 바로잡는 이들이라고 자랑하는 자들도 있다. 우리 주님이 죽은 이들 가운데서 일어나신 뒤, 성령이 임하시자 사도들은 위로부터의 권능을 입었고, 모든 것으로 충만해져 완전한 지식을 지니게 되었기 때문이다. 그들은 땅끝까지 나아가, 하나님에게서 우리에게 온 좋은 것들을 복음으로 전하고 사람들에게 하늘의 평화를 알렸다. 그들 모두가 똑같이, 각자가 하나님의 복음을 지니고 있었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a630bf7a1b1960aa0a5daf72e55e0e2903fb457ad7cd6f5edc8f5a7385ea6f50"
        ],
        "text": "우리에게 복음을 전해 준 이들을 통해서만, 우리는 우리 구원의 경륜을 알게 되었다. 그들은 그때 복음을 선포했고, 그 뒤에는 하나님의 뜻에 따라 기록으로 우리에게 전해 주었다. 우리 믿음의 토대와 기둥이 되도록 한 것이다. 그들이 완전한 지식을 갖기 전에 선포했다고 말하는 것은 옳지 않다. 그런 말을 감히 하며 자기들이 사도들을 바로잡는 이들이라고 자랑하는 자들도 있다. 우리 주님이 죽은 이들 가운데서 일어나신 뒤, 성령이 임하시자 사도들은 위로부터의 권능을 입었고, 모든 것으로 충만해져 완전한 지식을 지니게 되었기 때문이다. 그들은 땅끝까지 나아가, 하나님에게서 우리에게 온 좋은 것들을 복음으로 전하고 사람들에게 하늘의 평화를 알렸다. 그들 모두가 똑같이, 각자가 하나님의 복음을 지니고 있었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:81354bf19a060b755b0ebca62412ef7f6c8d956fe7c38cdad7b4a179e5c6ed9e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "work_location": "3.h1.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b33c6cb0f5f4009675c995456dd3875c0175d9b5e71bc45f653ee05da94ce43d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5bd5b136c107d973bf7a445d550c6543d45122d8375dbfb4760a719bf5b062d8",
            "sha256:9ff7a94e95b68f54fcf29339e6200d7b86e9a98f95d422a0a1ea0f34efe06aae",
            "sha256:68d50f78285386f9d8aa9100e835cb950acbb0b9bd24efb0b59ee73c2f712056",
            "sha256:801d8c7efe2c999b83c292b72151d8f30892cc6a2d18152e4aa07c68aaa4ab55"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4beb33398972f9a309dd29b315d1311d691aa74117c43740c78463f3ba17d067"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:86d0f3f587906decafde668858cc07de404b148c7d6a02dc8c7f424ddbc20938"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 1장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              3,
              4,
              5,
              6
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Ephesi Asiae commorans.",
            "source_start": "Ita Matthaeus",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              6
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 1장 2절이며, 통상 1장 1절의 나머지와 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d3f483caf59d4cb5cb092ee53ab4dd7d24ed280177f766508c2a997eb41929c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b33c6cb0f5f4009675c995456dd3875c0175d9b5e71bc45f653ee05da94ce43d",
            "source_revision_id": "sha256:4beb33398972f9a309dd29b315d1311d691aa74117c43740c78463f3ba17d067",
            "translation_revision_id": "sha256:86d0f3f587906decafde668858cc07de404b148c7d6a02dc8c7f424ddbc20938"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6b577150bfc60ad141a12bede1205c97e70c20fa0083e6444ffea574efb4d98e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b33c6cb0f5f4009675c995456dd3875c0175d9b5e71bc45f653ee05da94ce43d",
            "source_revision_id": "sha256:4beb33398972f9a309dd29b315d1311d691aa74117c43740c78463f3ba17d067",
            "translation_revision_id": "sha256:86d0f3f587906decafde668858cc07de404b148c7d6a02dc8c7f424ddbc20938"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d3f483caf59d4cb5cb092ee53ab4dd7d24ed280177f766508c2a997eb41929c3",
          "sha256:6b577150bfc60ad141a12bede1205c97e70c20fa0083e6444ffea574efb4d98e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h1-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              3,
              4,
              5,
              6
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Ephesi Asiae commorans.",
            "source_start": "Ita Matthaeus",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103301.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              6
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "마태, 마가, 누가, 요한과 그들의 기록·선포 관계를 저자의 전승 보고로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              3,
              4,
              5,
              6
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_gospel_authorship_report"
          },
          {
            "explanation": "히브리인들 가운데서 그들의 언어로라는 공동체와 언어의 표현을 각각 보존한다.",
            "printed_page": 3,
            "printed_text": "in Hebraeis ipsorum lingua",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_language_and_community_expression"
          },
          {
            "evidence": "4 note 2 continued on 5-6",
            "explanation": "그들이 떠난 뒤로 옮겼다. 출발과 죽음의 해석 및 각주의 연대 논의는 본문과 구별한다.",
            "printed_page": 4,
            "printed_text": "Post vero horum excessum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_departure_expression"
          },
          {
            "adopted_text": "discipulus",
            "assigned_to_page": 4,
            "printed_pages": [
              4,
              5
            ],
            "printed_parts": [
              "disci-",
              "pulus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "explanation": "마가의 제자·통역자 관계, 바울을 따르는 누가, 주님의 가슴에 기댄 제자 요한이라는 호칭을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              4,
              5,
              6
            ],
            "printed_texts": [
              "Marcus discipulus et interpres Petri",
              "Lucas autem sectator Pauli",
              "Johannes discipulus Domini, qui et supra pectus ejus recumbebat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_person_relations"
          },
          {
            "explanation": "복음서 저술 보고의 그리스어 병렬문을 인쇄면에서 보존하고 유세비우스의 인용 범위를 확인했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 8,
              "sections": [
                2,
                3,
                4
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-2-4-locus-check.json",
            "printed_pages": [
              3,
              4,
              5,
              6
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 8.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 3,
                "text": "Ὁ μὲν δὴ Ματθαῖος ἐν τοῖς Ἑβραίοις τῇ ἰδίᾳ διαλέκτῳ αὐτῶν, καὶ γραφὴν ἐξήνεγκεν εὐαγγελίου, τοῦ Πέτρου καὶ"
              },
              {
                "printed_page": 4,
                "text": "τοῦ Παύλου ἐν Ῥώμῃ εὐαγγελιζομένων, καὶ θεμελιούντων τὴν ἐκκλησίαν. Μετὰ δὲ τὴν τούτων ἔξοδον, Μάρκος ὁ μαθητὴς"
              },
              {
                "printed_page": 5,
                "text": "καὶ ἑρμηνευτὴς Πέτρου, καὶ αὐτὸς τὰ ὑπὸ Πέτρου κηρυσσόμενα"
              },
              {
                "printed_page": 6,
                "text": "ἐγγράφως ἡμῖν παραδέδωκε. Καὶ Λουκᾶς δὲ ὁ ἀκόλουθος Παύλου, τὸ ὑπ᾽ ἐκείνου κηρυσσόμενον εὐαγγέλιον ἐν βιβλίῳ κατέθετο. Ἔπειτα Ἰωάννης ὁ μαθητὴς τοῦ Κυρίου, ὁ καὶ ἐπὶ τὸ στῆθος αὐτοῦ ἀναπεσὼν, καὶ αὐτὸς ἐξέδωκε τὸ εὐαγγέλιον, ἐν Ἐφέσῳ τῆς Ἀσίας διατρίβων."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "Eusebius_5_8_2_to_4_location_checked",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "2 note 4; 5 note 3 continued on 6",
            "explanation": "판본 각주가 비교하는 파피아스의 마가·마태 전승을 별도 문헌의 병행 증언으로 연결한다.",
            "passages": [
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "live_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/works/papias-fragments/index.html#p-II-15",
                "location": "II.15",
                "relation": "parallel_gospel_authorship_tradition",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "source_revision_id": "sha256:12aaee5cc94680246e4806a09340c6009f30e21ed47e214603bfecb3d38dcbb7",
                "theme": "Mark and Peter",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/papias-fragments/index.html#p-II-15",
                "work_id": "papias-fragments",
                "work_passage_id": "papias-fragments:funk-1901-papias:II.15"
              },
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "live_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/works/papias-fragments/index.html#p-II-16",
                "location": "II.16",
                "relation": "parallel_gospel_authorship_tradition",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "source_revision_id": "sha256:2671c54cb9a807a64d34fddbdb1a56591ef4922dbe6b5abaa8f6482606279bf7",
                "theme": "Matthew and Hebrew-language tradition",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/papias-fragments/index.html#p-II-16",
                "work_id": "papias-fragments",
                "work_passage_id": "papias-fragments:funk-1901-papias:II.16"
              }
            ],
            "printed_pages": [
              2,
              5,
              6
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "related_published_passages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 1장 2절이며, 통상 1장 1절의 나머지와 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "717b40644dfd5eced750c83e938b9279af2c98ba23f2ceb2b2a84a1979ed90c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n16.jpg",
            "page_key": "2:3",
            "printed_page": 3,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5bd5b136c107d973bf7a445d550c6543d45122d8375dbfb4760a719bf5b062d8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ita Matthaeus in Hebraeis ipsorum lingua scripturam edidit Evangelii, cum Petrus et Paulus Romae evangelizarent, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b0dca2a4f8d8c5e2c180c5e6d028fd84b900363f72b955497e677cb1620dc9ca",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n17.jpg",
            "page_key": "2:4",
            "printed_page": 4,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9ff7a94e95b68f54fcf29339e6200d7b86e9a98f95d422a0a1ea0f34efe06aae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fundarent Ecclesiam. Post vero horum excessum, Marcus discipulus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6856292d2eaaad29fd7c8f804b51d15740e7de449d67811d8aa192809781f423",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n18.jpg",
            "page_key": "2:5",
            "printed_page": 5,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:68d50f78285386f9d8aa9100e835cb950acbb0b9bd24efb0b59ee73c2f712056",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et interpres Petri, et ipse quae a Petro annuntiata erant, per",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b38ffdd6d4583907750052659ff364abe15050a870dc754051a861dd8071c32d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n19.jpg",
            "page_key": "2:6",
            "printed_page": 6,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:801d8c7efe2c999b83c292b72151d8f30892cc6a2d18152e4aa07c68aaa4ab55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "scripta nobis tradidit. Et Lucas autem sectator Pauli, quod ab illo praedicabatur Evangelium, in libro condidit. Postea et Johannes discipulus Domini, qui et supra pectus ejus recumbebat, et ipse edidit Evangelium, Ephesi Asiae commorans. Et omnes isti unum Deum factorem coeli et terrae a lege et prophetis annuntiatum, et unum Christum filium Dei tradiderunt nobis: quibus si quis non assentit, spernit quidem participes Domini, spernit autem et ipsum Christum Dominum, spernit vero et Patrem, et est a semetipso damnatus, resistens et repugnans saluti suae: quod faciunt omnes haeretici.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4beb33398972f9a309dd29b315d1311d691aa74117c43740c78463f3ba17d067",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ita Matthaeus in Hebraeis ipsorum lingua scripturam edidit Evangelii, cum Petrus et Paulus Romae evangelizarent, et fundarent Ecclesiam. Post vero horum excessum, Marcus discipulus et interpres Petri, et ipse quae a Petro annuntiata erant, per scripta nobis tradidit. Et Lucas autem sectator Pauli, quod ab illo praedicabatur Evangelium, in libro condidit. Postea et Johannes discipulus Domini, qui et supra pectus ejus recumbebat, et ipse edidit Evangelium, Ephesi Asiae commorans. Et omnes isti unum Deum factorem coeli et terrae a lege et prophetis annuntiatum, et unum Christum filium Dei tradiderunt nobis: quibus si quis non assentit, spernit quidem participes Domini, spernit autem et ipsum Christum Dominum, spernit vero et Patrem, et est a semetipso damnatus, resistens et repugnans saluti suae: quod faciunt omnes haeretici.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8f459f249e3ebbb5d777f0ddde8f73b678629d98e419cb2999133c17460d738d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 1장 1절의 나머지와 2절 전체이다. 2절은 이들 모두가 한 하나님을 전했다는 Et omnes isti에서 시작한다.",
          "마태가 히브리인들 가운데서 그들의 언어로 기록을 냈다는 서술을 옮겼다. 베드로와 바울이 로마에서 복음을 전하고 교회를 세우던 때라는 관계도 저자의 전승 보고로 보존했다.",
          "Post vero horum excessum은 그들이 떠난 뒤로 옮겼다. 5-6쪽의 편집 각주는 출발과 죽음의 두 풀이를 검토하고 로마에서의 출발을 지지한다. 그 연대 해석은 본문과 구별했다.",
          "마가는 베드로의 제자이자 통역자, 누가는 바울을 따르던 이로 옮겼다. 요한은 주님의 제자이며 주님의 가슴에 기대어 누웠던 이로 서술된다. 아시아의 에베소라는 거주지명도 유지했다.",
          "그리스어 병렬문은 Harvey 인쇄 3-6쪽에서 보존하고 『교회사』 5.8.2-4의 인용 범위와 대조했다. 인용은 요한의 에베소 거주에서 끝나며, 뒤의 한 하나님과 한 그리스도에 관한 라틴어 서술과 구별했다.",
          "파피아스 선집 II.15의 마가 전승과 II.16의 마태 전승을 병행 대목으로 연결했다. 출처 정보에는 공개판 alpha-0.7의 고정 주소와 해당 원문 수정본을 기록했다. 이레네우스의 보고와 파피아스 및 전승자의 발화를 각각 구별해 비교할 수 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5bd5b136c107d973bf7a445d550c6543d45122d8375dbfb4760a719bf5b062d8",
              "sha256:9ff7a94e95b68f54fcf29339e6200d7b86e9a98f95d422a0a1ea0f34efe06aae",
              "sha256:68d50f78285386f9d8aa9100e835cb950acbb0b9bd24efb0b59ee73c2f712056",
              "sha256:801d8c7efe2c999b83c292b72151d8f30892cc6a2d18152e4aa07c68aaa4ab55"
            ],
            "text": "그리하여 마태는 히브리인들 가운데서 그들의 언어로 복음을 글로 펴냈다. 베드로와 바울이 로마에서 복음을 전하고 교회를 세우던 때였다. 그들이 떠난 뒤, 베드로의 제자이자 통역자인 마가도 베드로가 선포한 것들을 글로 우리에게 전해 주었다. 바울을 따르던 누가도 바울이 선포하던 복음을 책에 담았다. 그 뒤에는 주님의 제자 요한, 주님의 가슴에 기대어 누웠던 그 요한도 아시아의 에베소에 머물면서 복음을 펴냈다. 이들 모두는 율법과 예언자들이 알린, 하늘과 땅을 만드신 한 하나님과, 하나님의 아들이신 한 그리스도를 우리에게 전했다. 이들에게 동의하지 않는 이는 주님과 함께한 이들을 업신여기고, 그리스도 주님 자신을 업신여기며, 아버지도 업신여기는 것이다. 자기 구원에 맞서 저항하므로, 스스로 정죄받은 자이다. 모든 이단자가 그렇게 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4beb33398972f9a309dd29b315d1311d691aa74117c43740c78463f3ba17d067"
        ],
        "text": "그리하여 마태는 히브리인들 가운데서 그들의 언어로 복음을 글로 펴냈다. 베드로와 바울이 로마에서 복음을 전하고 교회를 세우던 때였다. 그들이 떠난 뒤, 베드로의 제자이자 통역자인 마가도 베드로가 선포한 것들을 글로 우리에게 전해 주었다. 바울을 따르던 누가도 바울이 선포하던 복음을 책에 담았다. 그 뒤에는 주님의 제자 요한, 주님의 가슴에 기대어 누웠던 그 요한도 아시아의 에베소에 머물면서 복음을 펴냈다. 이들 모두는 율법과 예언자들이 알린, 하늘과 땅을 만드신 한 하나님과, 하나님의 아들이신 한 그리스도를 우리에게 전했다. 이들에게 동의하지 않는 이는 주님과 함께한 이들을 업신여기고, 그리스도 주님 자신을 업신여기며, 아버지도 업신여기는 것이다. 자기 구원에 맞서 저항하므로, 스스로 정죄받은 자이다. 모든 이단자가 그렇게 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:86d0f3f587906decafde668858cc07de404b148c7d6a02dc8c7f424ddbc20938",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "work_location": "3.h1.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-1:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dc6e0e8416f1f57b870166c469c2c42b89b5dbf0d555a5e0e0e4548f4eff130c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cc5074c1f2e620ef5687099cf627310c4a44ecc070a3ea3ba73bb8c8fe2dd885"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7a9f725ed8fb9fe6d93d66e71b4407bcc484ba5c392109cb4d156e79a88539d6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b22431a7f819daf22ba6ca1394e7967540fe3885fe9e42e14ad417a135d44193"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 2장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103302.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              7
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 2장 1절이며, 통상 2장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:896d951cc685d2f5bcf1ca42bfee19541e1e00909cce6d9a2c148a0dad90a61f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dc6e0e8416f1f57b870166c469c2c42b89b5dbf0d555a5e0e0e4548f4eff130c",
            "source_revision_id": "sha256:7a9f725ed8fb9fe6d93d66e71b4407bcc484ba5c392109cb4d156e79a88539d6",
            "translation_revision_id": "sha256:b22431a7f819daf22ba6ca1394e7967540fe3885fe9e42e14ad417a135d44193"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1aed2b8670b9efaea3ae54fcb63dde3c18ef13a72bbc48062ced3a3e2aabd421",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dc6e0e8416f1f57b870166c469c2c42b89b5dbf0d555a5e0e0e4548f4eff130c",
            "source_revision_id": "sha256:7a9f725ed8fb9fe6d93d66e71b4407bcc484ba5c392109cb4d156e79a88539d6",
            "translation_revision_id": "sha256:b22431a7f819daf22ba6ca1394e7967540fe3885fe9e42e14ad417a135d44193"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:896d951cc685d2f5bcf1ca42bfee19541e1e00909cce6d9a2c148a0dad90a61f",
          "sha256:1aed2b8670b9efaea3ae54fcb63dde3c18ef13a72bbc48062ced3a3e2aabd421"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103302.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              7
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "성경의 권위와 구전으로 전해진 진리에 관한 주장을 상대 집단에 귀속한다.",
            "printed_page": 7,
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_scripture_and_tradition_claims"
          },
          {
            "attributed_author_in_source": "Paul",
            "biblical_reference": "1 Corinthians 2:6",
            "explanation": "바울 인용을 자신들의 지혜에 적용하는 해석과, 허구라는 저자의 논평을 구별한다.",
            "printed_page": 7,
            "printed_text": "Sapientiam autem loquimur inter perfectos: sapientiam autem non mundi hujus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "reported_opponents_scripture_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "특정 이름을 더하지 않고 반박하는 또 다른 사람으로 옮긴다.",
            "printed_page": 7,
            "printed_text": "in illo qui contra disputat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_indefinite_opponent"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 2장 1절이며, 통상 2장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5f3e99a9488240e6e66297fa09bb101f54eec14cae1c1416652525677c703415",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n20.jpg",
            "page_key": "2:7",
            "printed_page": 7,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cc5074c1f2e620ef5687099cf627310c4a44ecc070a3ea3ba73bb8c8fe2dd885",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum enim ex Scripturis arguuntur, in accusationem convertuntur ipsarum Scripturarum, quasi non recte habeant, neque sint ex auctoritate, et quia varie sint dictae, et quia non possit ex his inveniri veritas ab his qui nesciant traditionem. Non enim per literas traditam illam, sed per vivam vocem: ob quam causam et Paulum dixisse: Sapientiam autem loquimur inter perfectos: sapientiam autem non mundi hujus. Et hanc sapientiam unusquisque eorum esse dicit, quam a semetipso adinvenit, fictionem videlicet, ut digne secundum eos sit veritas, aliquando quidem in Valentino, aliquando autem in Marcione, aliquando in Cerintho, postea deinde in Basilide, fuit aut et in illo qui contra disputat, qui nihil salutare loqui potuit. Unusquisque enim ipsorum omnimodo perversus, semetipsum regulam veritatis depravans praedicare non confunditur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7a9f725ed8fb9fe6d93d66e71b4407bcc484ba5c392109cb4d156e79a88539d6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum enim ex Scripturis arguuntur, in accusationem convertuntur ipsarum Scripturarum, quasi non recte habeant, neque sint ex auctoritate, et quia varie sint dictae, et quia non possit ex his inveniri veritas ab his qui nesciant traditionem. Non enim per literas traditam illam, sed per vivam vocem: ob quam causam et Paulum dixisse: Sapientiam autem loquimur inter perfectos: sapientiam autem non mundi hujus. Et hanc sapientiam unusquisque eorum esse dicit, quam a semetipso adinvenit, fictionem videlicet, ut digne secundum eos sit veritas, aliquando quidem in Valentino, aliquando autem in Marcione, aliquando in Cerintho, postea deinde in Basilide, fuit aut et in illo qui contra disputat, qui nihil salutare loqui potuit. Unusquisque enim ipsorum omnimodo perversus, semetipsum regulam veritatis depravans praedicare non confunditur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "539714e2235e53e5043870fe33549256b93835a7f5720a470239f3bc87bc5987",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 2장 1절이다. 성경을 비난하며 진리가 살아 있는 목소리로 전해졌다고 말하는 주장은 이레네우스가 보고하는 상대 집단의 견해이다.",
          "고린도전서 2:6의 바울 인용을 그들이 자기들의 지혜에 적용한다고 서술한다. 이어지는 허구라는 말은 이레네우스의 논평으로 구별했다.",
          "발렌티노스, 마르키온, 케린토스, 바실리데스에 이어 반박하는 또 다른 사람을 말하는 구문을 유지했다. 7쪽 각주 3도 마지막 표현을 특정 이름을 정하지 않은 반대자로 풀이한다.",
          "진리의 규범을 왜곡하며 자기 자신을 선포한다는 마지막 문장의 주체와 대상을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cc5074c1f2e620ef5687099cf627310c4a44ecc070a3ea3ba73bb8c8fe2dd885"
            ],
            "text": "그들은 성경으로 논박을 받으면, 도리어 성경 자체를 비난한다. 성경이 올바르지도 않고 권위도 없으며, 여러 방식으로 말해져 있고, 전승을 알지 못하는 이들은 거기서 진리를 찾을 수 없다는 듯이 말한다. 그들은 진리가 글을 통해 전해진 것이 아니라 살아 있는 목소리로 전해졌으며, 그래서 바울도 이렇게 말했다고 한다. “우리는 온전한 이들 가운데서 지혜를 말한다. 그러나 이 세상의 지혜는 아니다.” 그들 각자는 자기가 꾸며 낸 것이 바로 이 지혜라고 말한다. 그것은 곧 허구이다. 그들의 생각에 걸맞게, 진리는 어떤 때에는 발렌티노스에게, 어떤 때에는 마르키온에게, 어떤 때에는 케린토스에게, 그 뒤에는 바실리데스에게 있게 되는 셈이다. 구원에 관한 말을 전혀 하지 못했던, 반박하는 또 다른 사람에게도 있었다는 셈이다. 그들은 저마다 완전히 비뚤어져, 진리의 규범을 왜곡하며 자기 자신을 선포하는 일을 부끄러워하지 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7a9f725ed8fb9fe6d93d66e71b4407bcc484ba5c392109cb4d156e79a88539d6"
        ],
        "text": "그들은 성경으로 논박을 받으면, 도리어 성경 자체를 비난한다. 성경이 올바르지도 않고 권위도 없으며, 여러 방식으로 말해져 있고, 전승을 알지 못하는 이들은 거기서 진리를 찾을 수 없다는 듯이 말한다. 그들은 진리가 글을 통해 전해진 것이 아니라 살아 있는 목소리로 전해졌으며, 그래서 바울도 이렇게 말했다고 한다. “우리는 온전한 이들 가운데서 지혜를 말한다. 그러나 이 세상의 지혜는 아니다.” 그들 각자는 자기가 꾸며 낸 것이 바로 이 지혜라고 말한다. 그것은 곧 허구이다. 그들의 생각에 걸맞게, 진리는 어떤 때에는 발렌티노스에게, 어떤 때에는 마르키온에게, 어떤 때에는 케린토스에게, 그 뒤에는 바실리데스에게 있게 되는 셈이다. 구원에 관한 말을 전혀 하지 못했던, 반박하는 또 다른 사람에게도 있었다는 셈이다. 그들은 저마다 완전히 비뚤어져, 진리의 규범을 왜곡하며 자기 자신을 선포하는 일을 부끄러워하지 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b22431a7f819daf22ba6ca1394e7967540fe3885fe9e42e14ad417a135d44193",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "work_location": "3.h2.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3c0a39726ac5be8f89756fd9d1aa92bae9e911fe9f9ae1a370bccbe80124c15c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f19cedca257b91c01616f627aa801b33bade2b09b77d6a76c64b0a932f2f0c57",
            "sha256:1091fb368ebeb46c498de44198853fcddf5e90e6aace4aa6f7be203490e500ef"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:44f891526d39b4e78df8abcc1a79ee0f00e39ea86d59b40e8dab61901d03d953"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1545fa1a1f0f0d1f7a5fc353cff74602b4269dc5a59a9134952901f2d3c22c57"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 2장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 2장 3절은 Adversus tales certamen에서 시작한다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103302.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              7,
              8
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 2장 2절이며, 통상 2장 2-3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:14365a078428f4691c692660d036026630ed1246aa1c738a93c1d19415d383b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3c0a39726ac5be8f89756fd9d1aa92bae9e911fe9f9ae1a370bccbe80124c15c",
            "source_revision_id": "sha256:44f891526d39b4e78df8abcc1a79ee0f00e39ea86d59b40e8dab61901d03d953",
            "translation_revision_id": "sha256:1545fa1a1f0f0d1f7a5fc353cff74602b4269dc5a59a9134952901f2d3c22c57"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f46b96bf55f59b200f53dbe99437ae9e4f59861a46b62c76b7637a447ea1d217",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3c0a39726ac5be8f89756fd9d1aa92bae9e911fe9f9ae1a370bccbe80124c15c",
            "source_revision_id": "sha256:44f891526d39b4e78df8abcc1a79ee0f00e39ea86d59b40e8dab61901d03d953",
            "translation_revision_id": "sha256:1545fa1a1f0f0d1f7a5fc353cff74602b4269dc5a59a9134952901f2d3c22c57"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:14365a078428f4691c692660d036026630ed1246aa1c738a93c1d19415d383b0",
          "sha256:f46b96bf55f59b200f53dbe99437ae9e4f59861a46b62c76b7637a447ea1d217"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h2-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 2장 3절은 Adversus tales certamen에서 시작한다.",
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103302.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              7,
              8
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "교회들에서 장로들의 계승으로 전승이 보존된다는 서술을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              7,
              8
            ],
            "printed_text": "per successiones Presbyterorum in Ecclesiis custoditur",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_succession_and_office_terms"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "주님의 말이 창조자·중간 영역·최상위 영역에서 비롯되었다는 상대의 주장을 구별한다.",
            "printed_page": 8,
            "printed_text": "modo quidem a Demiurgo, modo autem a medietate, interdum autem a summitate fecisse sermones",
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_sources_of_speech"
          },
          {
            "adopted_text": "lubrice",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "달아나는 동작을 수식하는 부사 교정을 채택했다. 사본의 lubrici와 각주의 그리스어 추정은 별도로 기록한다.",
            "printed_page": 8,
            "printed_text": "lubrici [l. lubrice]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "진리를 제시하면 오류에서 벗어나는 것이 전적으로 불가능하지는 않다는 한정을 보존한다.",
            "printed_page": 8,
            "printed_text": "non omnimodo impossibile est errorem effugere apposita veritate",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_possibility_qualification"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 2장 2절이며, 통상 2장 2-3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5f3e99a9488240e6e66297fa09bb101f54eec14cae1c1416652525677c703415",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n20.jpg",
            "page_key": "2:7",
            "printed_page": 7,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f19cedca257b91c01616f627aa801b33bade2b09b77d6a76c64b0a932f2f0c57",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum autem ad eam iterum traditionem, quae est ab Apostolis, quae per successiones Presbyterorum in Ecclesiis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "98714528f2b1bb6d809be3fee268e2d6fbbb22f6319acf05d39d7da8f7fa476c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n21.jpg",
            "page_key": "2:8",
            "printed_page": 8,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1091fb368ebeb46c498de44198853fcddf5e90e6aace4aa6f7be203490e500ef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "custoditur, provocamus eos, adversantur traditioni, dicentes se non solum Presbyteris, sed etiam Apostolis exsistentes sapientiores, sinceram invenisse veritatem. Apostolos enim admiscuisse ea quae sunt legalia Salvatoris verbis: et non solum Apostolos, sed etiam ipsum Dominum, modo quidem a Demiurgo, modo autem a medietate, interdum autem a summitate fecisse sermones: se vero indubitate, et intaminate, et sincere absconditum scire mysterium: quod quidem impudentissime est blasphemare suum factorem. Evenit itaque, neque Scripturis jam, neque traditioni consentire eos. Adversus tales certamen nobis est, o dilectissime, more serpentum lubrice undique effugere conantes. Quapropter undique resistendum est illis, si quos ex his retusione confundentes, ad conversionem veritatis adducere possimus. Etenim si non facile est ab errore apprehensam resipiscere animam, sed non omnimodo impossibile est errorem effugere apposita veritate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:44f891526d39b4e78df8abcc1a79ee0f00e39ea86d59b40e8dab61901d03d953",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum autem ad eam iterum traditionem, quae est ab Apostolis, quae per successiones Presbyterorum in Ecclesiis custoditur, provocamus eos, adversantur traditioni, dicentes se non solum Presbyteris, sed etiam Apostolis exsistentes sapientiores, sinceram invenisse veritatem. Apostolos enim admiscuisse ea quae sunt legalia Salvatoris verbis: et non solum Apostolos, sed etiam ipsum Dominum, modo quidem a Demiurgo, modo autem a medietate, interdum autem a summitate fecisse sermones: se vero indubitate, et intaminate, et sincere absconditum scire mysterium: quod quidem impudentissime est blasphemare suum factorem. Evenit itaque, neque Scripturis jam, neque traditioni consentire eos. Adversus tales certamen nobis est, o dilectissime, more serpentum lubrice undique effugere conantes. Quapropter undique resistendum est illis, si quos ex his retusione confundentes, ad conversionem veritatis adducere possimus. Etenim si non facile est ab errore apprehensam resipiscere animam, sed non omnimodo impossibile est errorem effugere apposita veritate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b16247158c0555137b29f58b6876ab20437853e33fc86b7b7072c9b836e2f9df",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 2장 2-3절이다. 3절은 이런 자들과 싸운다는 Adversus tales certamen에서 시작한다.",
          "교회들에서 장로들의 계승으로 보존되는 사도 전승이라는 서술을 유지했다. 상대는 자신들이 장로들과 사도들보다 더 지혜롭다고 주장한다.",
          "주님의 말이 데미우르고스, 중간 영역, 최상위 영역에서 나왔다는 주장은 상대 집단에 귀속했다. summitas는 최상위 영역으로 옮기며, 8쪽 각주 1의 플레로마 풀이를 대조 정보로 기록한다.",
          "lubrici [l. lubrice]에서는 부사 lubrice를 채택해 뱀처럼 미끄러지며 달아나는 동작으로 옮겼다. 8쪽 각주 2는 사본의 형용사와 그리스어 복원 가능성을 함께 논의한다.",
          "일부라도 진리로 돌아오게 할 가능성과, 오류에서 벗어나는 일이 전혀 불가능한 것은 아니라는 두 한정을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f19cedca257b91c01616f627aa801b33bade2b09b77d6a76c64b0a932f2f0c57",
              "sha256:1091fb368ebeb46c498de44198853fcddf5e90e6aace4aa6f7be203490e500ef"
            ],
            "text": "우리가 다시 그 전승, 사도들에게서 비롯되고 교회들에서 장로들의 계승을 통해 보존되는 전승으로 그들을 이끌면, 그들은 전승에도 반대한다. 자기들이 장로들뿐 아니라 사도들보다도 더 지혜로워 순수한 진리를 발견했다고 말한다. 그들은 사도들이 율법에 속한 것들을 구원자의 말씀에 섞었다고 주장하며, 사도들뿐 아니라 주님 자신도 어떤 때에는 데미우르고스에게서, 어떤 때에는 중간 영역에서, 때로는 최상위 영역에서 나온 말을 하셨다고 한다. 반면 자기들은 의심 없이, 아무 섞임 없이 순수하게 감추어진 신비를 안다고 한다. 이것은 자기 창조자를 지극히 뻔뻔하게 모독하는 일이다. 결국 그들은 이제 성경에도 전승에도 동의하지 않게 된다. 지극히 사랑하는 이여, 뱀처럼 미끄러지며 사방으로 빠져나가려는 그런 자들과 우리는 싸우고 있다. 그러므로 사방에서 그들에게 맞서야 한다. 그들 가운데 몇 사람이라도 되받아 논박하여 진리로 돌아오도록 이끌 수 있을지 모르기 때문이다. 오류에 붙잡힌 혼이 정신을 차리기는 쉽지 않으나, 진리가 제시되었을 때 오류에서 벗어나는 일이 전혀 불가능한 것은 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:44f891526d39b4e78df8abcc1a79ee0f00e39ea86d59b40e8dab61901d03d953"
        ],
        "text": "우리가 다시 그 전승, 사도들에게서 비롯되고 교회들에서 장로들의 계승을 통해 보존되는 전승으로 그들을 이끌면, 그들은 전승에도 반대한다. 자기들이 장로들뿐 아니라 사도들보다도 더 지혜로워 순수한 진리를 발견했다고 말한다. 그들은 사도들이 율법에 속한 것들을 구원자의 말씀에 섞었다고 주장하며, 사도들뿐 아니라 주님 자신도 어떤 때에는 데미우르고스에게서, 어떤 때에는 중간 영역에서, 때로는 최상위 영역에서 나온 말을 하셨다고 한다. 반면 자기들은 의심 없이, 아무 섞임 없이 순수하게 감추어진 신비를 안다고 한다. 이것은 자기 창조자를 지극히 뻔뻔하게 모독하는 일이다. 결국 그들은 이제 성경에도 전승에도 동의하지 않게 된다. 지극히 사랑하는 이여, 뱀처럼 미끄러지며 사방으로 빠져나가려는 그런 자들과 우리는 싸우고 있다. 그러므로 사방에서 그들에게 맞서야 한다. 그들 가운데 몇 사람이라도 되받아 논박하여 진리로 돌아오도록 이끌 수 있을지 모르기 때문이다. 오류에 붙잡힌 혼이 정신을 차리기는 쉽지 않으나, 진리가 제시되었을 때 오류에서 벗어나는 일이 전혀 불가능한 것은 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1545fa1a1f0f0d1f7a5fc353cff74602b4269dc5a59a9134952901f2d3c22c57",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "work_location": "3.h2.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-2:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:470ad39e35de3a0164d6e3cdc59e93c9f3c03b4f1918366ff3ab717fffa7eb6d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:abc2cbb78f4b5cb058ba81e1855cfa2e1622d27c87abf38ce0f89e39a966d95f",
            "sha256:2fd6cef7e4d3e9e31480bb13fd76cacde2b963678edeeafef0b997bdb72b5ffa"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:63395252273be3a155a2131d1cccedd1a30cf8aaf23737b04803cf531fa40a81"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:af4ce146dac0824d13b95606deb7ece9a58eeeb76098040a7318155988ee94d5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 3장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 3장 2절은 Sed quoniam valde longum est에서 시작한다.",
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              8,
              9
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 1절이며, 통상 3권 3장 1-2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:989953ecd36a9616761f4e832cbb46f5c80bf9f3a2654712f2500cdce3da8033",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:470ad39e35de3a0164d6e3cdc59e93c9f3c03b4f1918366ff3ab717fffa7eb6d",
            "source_revision_id": "sha256:63395252273be3a155a2131d1cccedd1a30cf8aaf23737b04803cf531fa40a81",
            "translation_revision_id": "sha256:af4ce146dac0824d13b95606deb7ece9a58eeeb76098040a7318155988ee94d5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8b0466fa8402c85219389ae9737c7956cfb9252726dbb6b9f1e5fe176b7da9b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:470ad39e35de3a0164d6e3cdc59e93c9f3c03b4f1918366ff3ab717fffa7eb6d",
            "source_revision_id": "sha256:63395252273be3a155a2131d1cccedd1a30cf8aaf23737b04803cf531fa40a81",
            "translation_revision_id": "sha256:af4ce146dac0824d13b95606deb7ece9a58eeeb76098040a7318155988ee94d5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:989953ecd36a9616761f4e832cbb46f5c80bf9f3a2654712f2500cdce3da8033",
          "sha256:8b0466fa8402c85219389ae9737c7956cfb9252726dbb6b9f1e5fe176b7da9b0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 3장 2절은 Sed quoniam valde longum est에서 시작한다.",
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              8,
              9
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "Clermont와 Arundel 사본에서 복원한 인쇄 독법을 보존한다.",
            "printed_page": 8,
            "printed_text": "successiones",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "explanation": "감독과 후계자의 직분, 비밀 가르침을 알았다면이라는 조건, 후계자들의 올바른 행위와 실패에 따른 결과를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              8,
              9
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_condition_and_office_terms"
          },
          {
            "evidence": "notes 7-10",
            "explanation": "potentiorem이라는 인쇄 독법을 보존한다. principalitas의 권위와 우위, convenire의 일치와 모임, in qua의 지시 대상에 관한 해석은 별도 메모에 기록한다.",
            "printed_page": 9,
            "printed_text": "propter potentiorem principalitatem",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "더 큰 권위 때문에",
            "type": "retained_Roman_Church_authority_expression"
          },
          {
            "evidence": "note 10",
            "open_question": "in qua가 hanc ecclesiam과 omnem Ecclesiam 중 무엇을 받는지, ab his qui sunt undique의 사람들이 어떻게 관련되는지에 관해 검토 여지를 둔다.",
            "printed_page": 9,
            "printed_text": "in qua semper ab his, qui sunt undique, conservata est ea quae est ab Apostolis traditio",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "그 안에서는",
            "type": "retained_ambiguous_relative_reference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 1절이며, 통상 3권 3장 1-2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "98714528f2b1bb6d809be3fee268e2d6fbbb22f6319acf05d39d7da8f7fa476c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n21.jpg",
            "page_key": "2:8",
            "printed_page": 8,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:abc2cbb78f4b5cb058ba81e1855cfa2e1622d27c87abf38ce0f89e39a966d95f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Traditionem itaque Apostolorum in toto mundo manifestatam, in omni Ecclesia adest perspicere omnibus qui vera velint videre, et habemus annumerare eos qui ab Apostolis instituti sunt Episcopi in ecclesiis, et successiones eorum usque ad nos, qui nihil tale docuerunt, neque cognoverunt, quale ab his deliratur. Etenim si recondita mysteria scissent Apostoli, quae seorsim et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "306c01758b037773ed916fdd88b4fd83edcac31d4dd79329354e5830a7b9e134",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n22.jpg",
            "page_key": "2:9",
            "printed_page": 9,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2fd6cef7e4d3e9e31480bb13fd76cacde2b963678edeeafef0b997bdb72b5ffa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "latenter ab reliquis perfectos docebant, his vel maxime traderent ea quibus etiam ipsas ecclesias committebant. Valde enim perfectos et irreprehensibiles in omnibus eos volebant esse, quos et successores relinquebant, suum ipsorum locum magisterii tradentes: quibus emendate agentibus fieret magna utilitas, lapsis autem summa calamitas. Sed quoniam valde longum est, in hoc tali volumine omnium ecclesiarum enumerare successiones, maximae, et antiquissimae, et omnibus cognitae, a gloriosissimis duobus Apostolis Petro et Paulo Romae fundatae et constitutae ecclesiae, eam quam habet ab Apostolis traditionem, et annuntiatam hominibus fidem, per successiones Episcoporum pervenientem usque ad nos indicantes, confundimus omnes eos, qui quoquo modo vel per sibiplacentiam malam, vel vanam gloriam, vel per caecitatem et malam sententiam, praeterquam oportet colligunt. Ad hanc enim ecclesiam propter potentiorem principalitatem necesse est omnem convenire Ecclesiam, hoc est, eos qui sunt undique fideles, in qua semper ab his, qui sunt undique, conservata est ea quae est ab Apostolis traditio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:63395252273be3a155a2131d1cccedd1a30cf8aaf23737b04803cf531fa40a81",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Traditionem itaque Apostolorum in toto mundo manifestatam, in omni Ecclesia adest perspicere omnibus qui vera velint videre, et habemus annumerare eos qui ab Apostolis instituti sunt Episcopi in ecclesiis, et successiones eorum usque ad nos, qui nihil tale docuerunt, neque cognoverunt, quale ab his deliratur. Etenim si recondita mysteria scissent Apostoli, quae seorsim et latenter ab reliquis perfectos docebant, his vel maxime traderent ea quibus etiam ipsas ecclesias committebant. Valde enim perfectos et irreprehensibiles in omnibus eos volebant esse, quos et successores relinquebant, suum ipsorum locum magisterii tradentes: quibus emendate agentibus fieret magna utilitas, lapsis autem summa calamitas. Sed quoniam valde longum est, in hoc tali volumine omnium ecclesiarum enumerare successiones, maximae, et antiquissimae, et omnibus cognitae, a gloriosissimis duobus Apostolis Petro et Paulo Romae fundatae et constitutae ecclesiae, eam quam habet ab Apostolis traditionem, et annuntiatam hominibus fidem, per successiones Episcoporum pervenientem usque ad nos indicantes, confundimus omnes eos, qui quoquo modo vel per sibiplacentiam malam, vel vanam gloriam, vel per caecitatem et malam sententiam, praeterquam oportet colligunt. Ad hanc enim ecclesiam propter potentiorem principalitatem necesse est omnem convenire Ecclesiam, hoc est, eos qui sunt undique fideles, in qua semper ab his, qui sunt undique, conservata est ea quae est ab Apostolis traditio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5600f7188e7d4cd0f820b77a9f7e6f3baeff4bfc7f4e96b2e9e50fe3bf5be1d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 3장 1-2절이다. 2절은 모든 교회의 계승을 열거하면 길어진다는 Sed quoniam valde longum est에서 시작한다.",
          "8쪽의 successiones는 사본을 근거로 복원한 인쇄 독법이다. 사도들이 세운 감독과 그들에게서 이어지는 계승을 구별해 옮겼다.",
          "감추어진 신비를 알고 있었다면 교회를 맡긴 이들에게 우선 전했을 것이라는 조건을 유지했다. 뒤의 유익과 재앙은 후계자들이 올바로 행동하거나 넘어지는 경우에 따른 결과이다.",
          "potentiorem principalitatem은 더 큰 권위로 옮겼다. 9쪽 각주 7은 권위·우위와 그 근거에 관한 여러 해석을 제시한다. convenire는 각주 8이 택한 일치의 뜻으로 읽었으며, 모인다는 뜻과 구별해 기록한다.",
          "in qua는 그 안에서는으로 옮겼다. 가까이 있는 모든 교회와 앞서 나온 이 교회 가운데 어느 표현을 받는지에 관해 9쪽 각주 10이 논의한다. 각처의 이들에 의해라는 ab his qui sunt undique도 인쇄된 범위로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:abc2cbb78f4b5cb058ba81e1855cfa2e1622d27c87abf38ce0f89e39a966d95f",
              "sha256:2fd6cef7e4d3e9e31480bb13fd76cacde2b963678edeeafef0b997bdb72b5ffa"
            ],
            "text": "그러므로 진실을 보고자 하는 모든 사람은 어느 교회에서나 온 세상에 드러난 사도들의 전승을 살펴볼 수 있다. 우리는 사도들이 교회들에 세운 감독들과 우리에게까지 이르는 그들의 계승을 차례로 헤아릴 수 있다. 그들은 이들이 떠들어 대는 것과 같은 일은 전혀 가르치지도 알지도 못했다. 사도들이 만일 다른 사람들에게서 떨어져 따로 은밀히 완전한 이들에게 가르치던 감추어진 신비를 알고 있었다면, 교회들 자체를 맡긴 이들에게 그것을 무엇보다 먼저 전했을 것이다. 사도들은 후계자로 남겨 두면서 자신들의 가르치는 자리를 넘겨준 이들이 모든 면에서 매우 완전하고 흠이 없기를 바랐기 때문이다. 그들이 올바로 행동하면 큰 유익이 생기고, 넘어지면 더없이 큰 재앙이 생길 것이었다. 이와 같은 책에서 모든 교회의 계승을 열거하면 너무 길어지므로, 우리는 매우 크고 오래되었으며 모두에게 알려진 교회, 가장 영광스러운 두 사도 베드로와 바울이 로마에 세우고 확립한 교회를 들어 말한다. 그 교회가 사도들에게서 받은 전승과 사람들에게 선포된 믿음이 감독들의 계승을 통해 우리에게까지 이르렀음을 밝힘으로써, 악한 자기만족으로든 헛된 영광으로든, 또는 눈멀고 그릇된 생각으로든, 어떤 방식으로든 마땅치 않게 모이는 모든 이들을 우리는 부끄럽게 한다. 모든 교회, 곧 각처의 신자들은 더 큰 권위 때문에 이 교회와 일치해야 하기 때문이다. 그 안에서는 사도들에게서 온 전승이 각처의 이들에 의해 늘 보존되어 왔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:63395252273be3a155a2131d1cccedd1a30cf8aaf23737b04803cf531fa40a81"
        ],
        "text": "그러므로 진실을 보고자 하는 모든 사람은 어느 교회에서나 온 세상에 드러난 사도들의 전승을 살펴볼 수 있다. 우리는 사도들이 교회들에 세운 감독들과 우리에게까지 이르는 그들의 계승을 차례로 헤아릴 수 있다. 그들은 이들이 떠들어 대는 것과 같은 일은 전혀 가르치지도 알지도 못했다. 사도들이 만일 다른 사람들에게서 떨어져 따로 은밀히 완전한 이들에게 가르치던 감추어진 신비를 알고 있었다면, 교회들 자체를 맡긴 이들에게 그것을 무엇보다 먼저 전했을 것이다. 사도들은 후계자로 남겨 두면서 자신들의 가르치는 자리를 넘겨준 이들이 모든 면에서 매우 완전하고 흠이 없기를 바랐기 때문이다. 그들이 올바로 행동하면 큰 유익이 생기고, 넘어지면 더없이 큰 재앙이 생길 것이었다. 이와 같은 책에서 모든 교회의 계승을 열거하면 너무 길어지므로, 우리는 매우 크고 오래되었으며 모두에게 알려진 교회, 가장 영광스러운 두 사도 베드로와 바울이 로마에 세우고 확립한 교회를 들어 말한다. 그 교회가 사도들에게서 받은 전승과 사람들에게 선포된 믿음이 감독들의 계승을 통해 우리에게까지 이르렀음을 밝힘으로써, 악한 자기만족으로든 헛된 영광으로든, 또는 눈멀고 그릇된 생각으로든, 어떤 방식으로든 마땅치 않게 모이는 모든 이들을 우리는 부끄럽게 한다. 모든 교회, 곧 각처의 신자들은 더 큰 권위 때문에 이 교회와 일치해야 하기 때문이다. 그 안에서는 사도들에게서 온 전승이 각처의 이들에 의해 늘 보존되어 왔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:af4ce146dac0824d13b95606deb7ece9a58eeeb76098040a7318155988ee94d5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "work_location": "3.h3.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2ead5d6a277a5e74b29e7954211571a42886277daf5b893fb8856a8c44e7201d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2af0f2a37d2456b6391424a4d4b1dc7d0a07e4968cca42cf378e944c52f5cca2",
            "sha256:dbd8ce4608c56150b8f2c07ead2d9d1d2b913ddb2dded7b883730bda9c7e99e1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a0be3fe3bf0194745aa3e515977a1adebebaa2d9d3c9ba4148f44eaa5d1b8593"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:561de4a6ac3fb413a6c806042da7c5ce18a609d98bb3797e7ed318d8fae06324"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 3장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              10,
              11
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "commentiuntur.",
            "source_start": "Fundantes igitur",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 2절이며, 통상 3권 3장 3절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:067bc7b70b1894414dfc52f5f4cb2d3fb328661f802d110861df5b05fcaa575d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ead5d6a277a5e74b29e7954211571a42886277daf5b893fb8856a8c44e7201d",
            "source_revision_id": "sha256:a0be3fe3bf0194745aa3e515977a1adebebaa2d9d3c9ba4148f44eaa5d1b8593",
            "translation_revision_id": "sha256:561de4a6ac3fb413a6c806042da7c5ce18a609d98bb3797e7ed318d8fae06324"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ff1f93bcdee25fd2d5ad2a54e300b23af7370326e34324c7c833c3979887aaac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ead5d6a277a5e74b29e7954211571a42886277daf5b893fb8856a8c44e7201d",
            "source_revision_id": "sha256:a0be3fe3bf0194745aa3e515977a1adebebaa2d9d3c9ba4148f44eaa5d1b8593",
            "translation_revision_id": "sha256:561de4a6ac3fb413a6c806042da7c5ce18a609d98bb3797e7ed318d8fae06324"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:067bc7b70b1894414dfc52f5f4cb2d3fb328661f802d110861df5b05fcaa575d",
          "sha256:ff1f93bcdee25fd2d5ad2a54e300b23af7370326e34324c7c833c3979887aaac"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              10,
              11
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "commentiuntur.",
            "source_start": "Fundantes igitur",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "클레멘스가 감독이던 때에 로마 교회가 고린토인들에게 편지를 썼다는 문법적 주체를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              10,
              11
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "stated_sender": "Roman Church",
            "tenure_marker": "Sub hoc igitur Clemente",
            "type": "authorial_succession_and_letter_report"
          },
          {
            "biblical_reference": "2 Timothy 4:21",
            "explanation": "Anacletus와 병렬문의 Ἀνέγκλητος를 각각 보존하며 클레멘스의 셋째라는 순서를 유지한다.",
            "printed_page": 10,
            "printed_texts": [
              "Linus",
              "Anacletus",
              "tertio loco ab Apostolis",
              "Clemens"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_person_names_and_scripture_reference"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "printed_page": 11,
            "printed_text": "ex ipsa scriptura",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "이 편지 자체에서",
            "type": "retained_contextual_sense"
          },
          {
            "explanation": "창조에서 악마와 천사들을 위한 불까지 이어지는 서신 내용의 설명을 이레네우스의 보고로 구별한다.",
            "printed_page": 11,
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_description_of_related_work"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면의 그리스어 병렬문을 보존하고 유세비우스의 인용 위치와 범위를 별도로 대조했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 6,
              "sections": [
                1,
                2,
                3
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-irenaeus-3-3-loci-check.json",
            "printed_pages": [
              10,
              11
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 6.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 10,
                "text": "Θεμελιώσαντες οὖν καὶ οἰκοδομήσαντες οἱ μακάριοι Ἀπόστολοι τὴν ἐκκλησίαν, Λίνῳ τὴν τῆς ἐπισκοπῆς λειτουργίαν ἐνεχείρισαν. Τούτου τοῦ Λίνου Παῦλος ἐν ταῖς πρὸς Τιμόθεον ἐπιστολαῖς μέμνηται. Διαδέχεται δὲ αὐτὸν Ἀνέγκλητος· μετὰ τοῦτον δὲ τρίτῳ τόπῳ ἀπὸ τῶν Ἀποστόλων τὴν ἐπισκοπὴν κληροῦται Κλήμης, ὁ καὶ ἑωρακὼς τοὺς μακαρίους Ἀποστόλους, καὶ συμβεβληκὼς αὐτοῖς, καὶ ἔτι ἔναυλον τὸ κήρυγμα τῶν Ἀποστόλων καὶ τὴν παράδοσιν πρὸ ὀφθαλμῶν ἔχων, οὐ μόνος· ἔτι γὰρ πολλοὶ ὑπελείποντο τότε ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων δεδιδαγμένοι. Ἐπὶ τούτου οὖν τοῦ Κλήμεντος στάσεως οὐκ ὀλίγης τοῖς ἐν Κορίνθῳ γενομένης ἀδελφοῖς, ἐπέστειλεν ἡ ἐν Ῥώμῃ ἐκκλησία ἱκανωτάτην γραφὴν τοῖς Κορινθίοις, εἰς εἰρήνην συμβιβάζουσα αὐτοὺς, καὶ"
              },
              {
                "printed_page": 11,
                "text": "ἀνανεοῦσα τὴν πίστιν αὐτῶν, καὶ [ἀναγγέλλουσα] ἣν νεωστὶ ἀπὸ τῶν Ἀποστόλων παράδοσιν εἰλήφει..."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "citation_location_checked_by_AI",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "편집자가 라틴어와 루피누스의 역문을 근거로 보완한 단어의 대괄호를 병렬문에 보존한다.",
            "printed_page": 11,
            "printed_text": "[ἀναγγέλλουσα]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "parallel_editorial_supplement"
          },
          {
            "type": "related_published_works",
            "works": [
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "live_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/works/clement-1-corinthians/index.html",
                "relation": "Roman_Church_letter_reported_during_Clement_tenure",
                "relation_scope": "whole_work",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "release_passages_sha256": "1e7e91d142a7506be3edac511bdfb8e09e8f3c0f0114bb29244ee528704e4367",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/clement-1-corinthians/index.html",
                "work_id": "clement-1-corinthians"
              }
            ]
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 2절이며, 통상 3권 3장 3절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d32b2ccea7933008e5a00100cd8b5e2e760adcf3c86c399b4c8974fc9cc38344",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n23.jpg",
            "page_key": "2:10",
            "printed_page": 10,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2af0f2a37d2456b6391424a4d4b1dc7d0a07e4968cca42cf378e944c52f5cca2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Fundantes igitur et instruentes beati Apostoli Ecclesiam, Lino episcopatum administrandae Ecclesiae tradiderunt. Hujus Lini Paulus in his quae sunt ad Timotheum epistolis meminit. Succedit autem ei Anacletus: post eum tertio loco ab Apostolis episcopatum sortitur Clemens, qui et vidit ipsos Apostolos, et contulit cum eis, et cum adhuc insonantem praedicationem Apostolorum et traditionem ante oculos haberet, non solus; adhuc enim multi supererant tunc ab Apostolis docti. Sub hoc igitur Clemente, dissensione non modica inter eos qui Corinthi essent fratres facta, scripsit quae est Romae Ecclesia potentissimas literas Corinthiis, ad pacem eos congregans, et reparans fidem eorum, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "459caa68085da58e4f8f8c56d94ca943234a98f5af3ab1c6def3ed4f6872c424",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n24.jpg",
            "page_key": "2:11",
            "printed_page": 11,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dbd8ce4608c56150b8f2c07ead2d9d1d2b913ddb2dded7b883730bda9c7e99e1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "annuntians quam in recenti ab Apostolis acceperat traditionem, annuntiantem unum Deum omnipotentem, factorem coeli et terrae, plasmatorem hominis, qui induxerit cataclysmum, et advocaverit Abraham, qui eduxerit populum de terra Aegypti, qui collocutus sit Moysi, qui legem disposuerit, et prophetas miserit, qui ignem praeparaverit diabolo et angelis ejus. Hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi ab ecclesiis annuntiari, ex ipsa scriptura, qui velint discere possunt, et apostolicam Ecclesiae traditionem intelligere, cum sit vetustior epistola his qui nunc falso docent, et alterum Deum super Demiurgum et factorem horum omnium quae sunt commentiuntur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a0be3fe3bf0194745aa3e515977a1adebebaa2d9d3c9ba4148f44eaa5d1b8593",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Fundantes igitur et instruentes beati Apostoli Ecclesiam, Lino episcopatum administrandae Ecclesiae tradiderunt. Hujus Lini Paulus in his quae sunt ad Timotheum epistolis meminit. Succedit autem ei Anacletus: post eum tertio loco ab Apostolis episcopatum sortitur Clemens, qui et vidit ipsos Apostolos, et contulit cum eis, et cum adhuc insonantem praedicationem Apostolorum et traditionem ante oculos haberet, non solus; adhuc enim multi supererant tunc ab Apostolis docti. Sub hoc igitur Clemente, dissensione non modica inter eos qui Corinthi essent fratres facta, scripsit quae est Romae Ecclesia potentissimas literas Corinthiis, ad pacem eos congregans, et reparans fidem eorum, et annuntians quam in recenti ab Apostolis acceperat traditionem, annuntiantem unum Deum omnipotentem, factorem coeli et terrae, plasmatorem hominis, qui induxerit cataclysmum, et advocaverit Abraham, qui eduxerit populum de terra Aegypti, qui collocutus sit Moysi, qui legem disposuerit, et prophetas miserit, qui ignem praeparaverit diabolo et angelis ejus. Hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi ab ecclesiis annuntiari, ex ipsa scriptura, qui velint discere possunt, et apostolicam Ecclesiae traditionem intelligere, cum sit vetustior epistola his qui nunc falso docent, et alterum Deum super Demiurgum et factorem horum omnium quae sunt commentiuntur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "374b1cd9ac4d8db072ecf4d39f94bfa35c6194b8d4ee9c31ffd9acd09dc53b19",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 3장 3절의 앞부분이다. 다음 단위의 에바리스토스부터 이어지는 목록도 같은 통상 절에 속한다.",
          "리누스를 말하는 바울의 편지라는 언급에 인쇄 여백은 디모데후서 4:21을 연결한다. 아나클레토스는 라틴어 Anacletus를 옮겼으며, 그리스어 병렬문의 이름은 Ἀνέγκλητος이다.",
          "클레멘스는 사도들로부터 셋째로 감독직을 받았다고 서술된다. 편지를 썼다는 문장의 주어는 로마 교회이며, 클레멘스 때라는 시기와 구별했다.",
          "창조주, 홍수, 아브라함, 출애굽, 모세, 율법과 예언자, 악마와 천사들을 위한 불이라는 내용은 이레네우스가 전하는 서신 설명이다. 공개한 『클레멘스 1서』 전체와 비교할 수 있도록 alpha-0.7의 고정 주소와 데이터 해시를 출처 정보에 연결했다.",
          "ex ipsa scriptura는 이 편지 자체에서로 옮겼다. 11쪽 각주 3도 여기서 scriptura가 가리키는 글을 클레멘스의 편지로 풀이한다.",
          "10-11쪽의 그리스어 병렬문은 『교회사』 5.6.1-3에 해당한다. [ἀναγγέλλουσα]의 편집 보완 표시를 보존했으며, 사도들에게서 최근 받은 전승을 말하는 곳까지가 인용 범위이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2af0f2a37d2456b6391424a4d4b1dc7d0a07e4968cca42cf378e944c52f5cca2",
              "sha256:dbd8ce4608c56150b8f2c07ead2d9d1d2b913ddb2dded7b883730bda9c7e99e1"
            ],
            "text": "이처럼 복된 사도들은 교회를 세우고 갖춘 뒤, 리누스에게 교회를 돌보는 감독직을 맡겼다. 바울은 디모데에게 보낸 편지들에서 이 리누스를 언급한다. 그 뒤를 아나클레토스가 이었고, 그 다음에는 사도들로부터 셋째로 클레멘스가 감독직을 받았다. 그는 사도들을 직접 보았으며 그들과 이야기를 나누었다. 사도들의 선포가 여전히 울리고 전승이 눈앞에 생생하던 이는 그만이 아니었다. 사도들에게 배운 이들이 그때 아직 많이 남아 있었기 때문이다. 이 클레멘스 때에, 고린토의 형제들 사이에서 큰 분쟁이 일어나자, 로마 교회는 고린토인들에게 매우 힘 있는 편지를 썼다. 그들을 평화로 모으고 그들의 믿음을 새롭게 하며, 얼마 전에 사도들에게서 받은 전승을 알렸다. 그 전승은 전능하신 한 하나님, 하늘과 땅을 만드신 이요 사람을 빚으신 이를 선포했다. 그분은 홍수를 일으키시고 아브라함을 부르셨으며, 백성을 이집트 땅에서 이끌어 내시고 모세와 말씀을 나누셨다. 율법을 세우시고 예언자들을 보내셨으며, 악마와 그의 천사들을 위해 불을 준비하셨다. 배우고자 하는 이들은 이 편지 자체에서, 교회들이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이신 이분을 선포한다는 것을 배울 수 있으며, 교회의 사도적 전승을 이해할 수 있다. 지금 거짓을 가르치고 데미우르고스, 곧 이 모든 존재를 만드신 이 위에 또 다른 신을 꾸며 내는 자들보다 이 편지가 더 오래되었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a0be3fe3bf0194745aa3e515977a1adebebaa2d9d3c9ba4148f44eaa5d1b8593"
        ],
        "text": "이처럼 복된 사도들은 교회를 세우고 갖춘 뒤, 리누스에게 교회를 돌보는 감독직을 맡겼다. 바울은 디모데에게 보낸 편지들에서 이 리누스를 언급한다. 그 뒤를 아나클레토스가 이었고, 그 다음에는 사도들로부터 셋째로 클레멘스가 감독직을 받았다. 그는 사도들을 직접 보았으며 그들과 이야기를 나누었다. 사도들의 선포가 여전히 울리고 전승이 눈앞에 생생하던 이는 그만이 아니었다. 사도들에게 배운 이들이 그때 아직 많이 남아 있었기 때문이다. 이 클레멘스 때에, 고린토의 형제들 사이에서 큰 분쟁이 일어나자, 로마 교회는 고린토인들에게 매우 힘 있는 편지를 썼다. 그들을 평화로 모으고 그들의 믿음을 새롭게 하며, 얼마 전에 사도들에게서 받은 전승을 알렸다. 그 전승은 전능하신 한 하나님, 하늘과 땅을 만드신 이요 사람을 빚으신 이를 선포했다. 그분은 홍수를 일으키시고 아브라함을 부르셨으며, 백성을 이집트 땅에서 이끌어 내시고 모세와 말씀을 나누셨다. 율법을 세우시고 예언자들을 보내셨으며, 악마와 그의 천사들을 위해 불을 준비하셨다. 배우고자 하는 이들은 이 편지 자체에서, 교회들이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이신 이분을 선포한다는 것을 배울 수 있으며, 교회의 사도적 전승을 이해할 수 있다. 지금 거짓을 가르치고 데미우르고스, 곧 이 모든 존재를 만드신 이 위에 또 다른 신을 꾸며 내는 자들보다 이 편지가 더 오래되었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:561de4a6ac3fb413a6c806042da7c5ce18a609d98bb3797e7ed318d8fae06324",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "work_location": "3.h3.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:987a9f41a45c62e3da4d8955c68e0fd9f849172125e5105adfe67b6bda01e22f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:687a2254f053f0b68ada0c2fab883fd65ddfcf205130611f4786717041eeae31",
            "sha256:ed520d097e2a74a065d5b7eb8b97dacbb154664fad2661f343c42d975188309a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c1c012cc9d6a0dbd16110a6a9a8f4e14e5d9f7ed3e749ffdade254ad4c876f2b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:86d8d8bbaf983486a082b9f0a9d923f30ca41dfef660d06686599f7ae32ff6df"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 3장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              11,
              12
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "tradita in veritate.",
            "source_start": "Huic autem Clementi",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 3절이며, 통상 3권 3장 3절의 뒷부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7267783984a61f6ccf6b4e0495efea8c916a29b894c61a90efa353ee3ed322bc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:987a9f41a45c62e3da4d8955c68e0fd9f849172125e5105adfe67b6bda01e22f",
            "source_revision_id": "sha256:c1c012cc9d6a0dbd16110a6a9a8f4e14e5d9f7ed3e749ffdade254ad4c876f2b",
            "translation_revision_id": "sha256:86d8d8bbaf983486a082b9f0a9d923f30ca41dfef660d06686599f7ae32ff6df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fe457e0b06ef49c12583d6e0c407d4ae6326ae573a7f3766ae924bf83c0103f7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:987a9f41a45c62e3da4d8955c68e0fd9f849172125e5105adfe67b6bda01e22f",
            "source_revision_id": "sha256:c1c012cc9d6a0dbd16110a6a9a8f4e14e5d9f7ed3e749ffdade254ad4c876f2b",
            "translation_revision_id": "sha256:86d8d8bbaf983486a082b9f0a9d923f30ca41dfef660d06686599f7ae32ff6df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7267783984a61f6ccf6b4e0495efea8c916a29b894c61a90efa353ee3ed322bc",
          "sha256:fe457e0b06ef49c12583d6e0c407d4ae6326ae573a7f3766ae924bf83c0103f7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              11,
              12
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "tradita in veritate.",
            "source_start": "Huic autem Clementi",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인명과 여섯째·열두째라는 명시적 순서를 인쇄대로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              11,
              12
            ],
            "printed_texts": [
              "Euaristus",
              "Alexander",
              "sextus ab Apostolis",
              "Sixtus",
              "Telesphorus",
              "Hyginus",
              "Pius",
              "Anicetus",
              "Soter",
              "duodecimo loco",
              "Eleutherius"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_succession_names_and_ordinals"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면의 그리스어 병렬문을 보존하고 유세비우스의 인용 위치와 범위를 별도로 대조했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 6,
              "sections": [
                4,
                5
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-irenaeus-3-3-loci-check.json",
            "printed_pages": [
              11,
              12
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 6.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 11,
                "text": "Τὸν δὲ Κλήμεντα τοῦτον διαδέχεται Εὐάρεστος· καὶ τὸν Εὐάρεστον Ἀλέξανδρος· εἶθ᾽ οὕτως ἕκτος ἀπὸ τῶν Ἀποστόλων καθίσταται Ξύστος· μετὰ δὲ τοῦτον Τελεσφόρος, ὃς καὶ ἐνδόξως ἐμαρτύρησεν· ἔπειτα Ὑγῖνος, εἶτα Πῖος· μεθ᾽ ὃν Ἀνίκητος· διαδεξαμένου τὸν Ἀνίκητον Σωτῆρος, νῦν δωδεκάτῳ τόπῳ τὸν τῆς ἐπισκοπῆς ἀπὸ τῶν Ἀποστόλων κατέχει κλῆρον Ἐλεύθερος. Τῇ αὐτῇ τάξει καὶ τῇ αὐτῇ διδαχῇ [διαδοχῇ] ἥ τε ἀπὸ τῶν ἀποστόλων ἐν τῇ"
              },
              {
                "printed_page": 12,
                "text": "ἐκκλησίᾳ παράδοσις καὶ τὸ τῆς ἀληθείας κήρυγμα κατήντηκεν εἰς ἡμᾶς."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "citation_location_checked_by_AI",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "Latin_text": "successione",
            "explanation": "병렬문의 본문과 대괄호 독법을 보존하며 한국어는 라틴어의 계승으로 옮긴다.",
            "printed_page": 11,
            "printed_text": "διδαχῇ [διαδοχῇ]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "parallel_edition_alternative"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 3절이며, 통상 3권 3장 3절의 뒷부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "459caa68085da58e4f8f8c56d94ca943234a98f5af3ab1c6def3ed4f6872c424",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n24.jpg",
            "page_key": "2:11",
            "printed_page": 11,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:687a2254f053f0b68ada0c2fab883fd65ddfcf205130611f4786717041eeae31",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Huic autem Clementi succedit Euaristus, et Euaristo Alexander, ac deinceps sextus ab Apostolis constitutus est Sixtus, et ab hoc Telesphorus, qui etiam gloriosissime martyrium fecit: ac deinceps Hyginus, post Pius, post quem Anicetus. Cum autem successisset Aniceto Soter, nunc duodecimo loco Episcopatum ab Apostolis habet Eleutherius. Hac ordinatione et successione ea quae est ab Apostolis in Ecclesia traditio et veritatis praeconatio pervenit usque ad nos. Et est plenissima haec ostensio, unam et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "79f6e9736571f4267b3cbc7555e70095870d5b391e3ff1c8b4388566991e380f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n25.jpg",
            "page_key": "2:12",
            "printed_page": 12,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ed520d097e2a74a065d5b7eb8b97dacbb154664fad2661f343c42d975188309a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eandem vivificatricem fidem esse, quae in Ecclesia ab Apostolis usque nunc sit conservata, et tradita in veritate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c1c012cc9d6a0dbd16110a6a9a8f4e14e5d9f7ed3e749ffdade254ad4c876f2b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Huic autem Clementi succedit Euaristus, et Euaristo Alexander, ac deinceps sextus ab Apostolis constitutus est Sixtus, et ab hoc Telesphorus, qui etiam gloriosissime martyrium fecit: ac deinceps Hyginus, post Pius, post quem Anicetus. Cum autem successisset Aniceto Soter, nunc duodecimo loco Episcopatum ab Apostolis habet Eleutherius. Hac ordinatione et successione ea quae est ab Apostolis in Ecclesia traditio et veritatis praeconatio pervenit usque ad nos. Et est plenissima haec ostensio, unam et eandem vivificatricem fidem esse, quae in Ecclesia ab Apostolis usque nunc sit conservata, et tradita in veritate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2cff3e0a0fb457d18316144bbf99437c3d1d8bea668bd4359068a7e5605cf220",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 3장 3절의 뒷부분이다. 식스토스는 여섯째, 엘레우테리오스는 열두째라는 본문의 순서를 유지했다.",
          "라틴어 인명 Euaristus, Sixtus, Eleutherius와 그리스어 병렬문의 Εὐάρεστος, Ξύστος, Ἐλεύθερος를 각각 출처 정보에 보존했다. 휘기노스와 아니케토스는 앞선 번역의 표기를 유지했다.",
          "그리스어의 διδαχῇ [διαδοχῇ]는 본문과 대괄호 독법을 함께 보존했다. 한국어는 라틴어 successione에 따라 계승으로 옮겼다.",
          "병렬문은 『교회사』 5.6.4-5와 대조했다. 우리에게 전승과 선포가 이르렀다는 곳에서 인용이 끝나며, 뒤의 생명을 주는 동일한 믿음에 관한 라틴어 결론을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:687a2254f053f0b68ada0c2fab883fd65ddfcf205130611f4786717041eeae31",
              "sha256:ed520d097e2a74a065d5b7eb8b97dacbb154664fad2661f343c42d975188309a"
            ],
            "text": "이 클레멘스의 뒤를 에바리스토스가 이었고, 에바리스토스의 뒤를 알렉산드로스가 이었다. 그 다음에는 사도들로부터 여섯째로 식스토스가 세워졌으며, 그 뒤를 텔레스포로스가 이었다. 그는 더없이 영광스럽게 순교했다. 그 다음은 휘기노스, 그 뒤는 피우스, 그 다음은 아니케토스였다. 소테르가 아니케토스의 뒤를 이은 다음, 지금은 열두째로 엘레우테리오스가 사도들로부터 이어진 감독직을 맡고 있다. 이러한 순서와 계승을 통해 교회 안에 있는 사도들에게서 온 전승과 진리의 선포가 우리에게까지 이르렀다. 이는 교회 안에서 사도들 때부터 지금까지 보존되고 참되게 전해진, 하나이며 동일한 생명을 주는 믿음이 있다는 가장 충분한 증거이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c1c012cc9d6a0dbd16110a6a9a8f4e14e5d9f7ed3e749ffdade254ad4c876f2b"
        ],
        "text": "이 클레멘스의 뒤를 에바리스토스가 이었고, 에바리스토스의 뒤를 알렉산드로스가 이었다. 그 다음에는 사도들로부터 여섯째로 식스토스가 세워졌으며, 그 뒤를 텔레스포로스가 이었다. 그는 더없이 영광스럽게 순교했다. 그 다음은 휘기노스, 그 뒤는 피우스, 그 다음은 아니케토스였다. 소테르가 아니케토스의 뒤를 이은 다음, 지금은 열두째로 엘레우테리오스가 사도들로부터 이어진 감독직을 맡고 있다. 이러한 순서와 계승을 통해 교회 안에 있는 사도들에게서 온 전승과 진리의 선포가 우리에게까지 이르렀다. 이는 교회 안에서 사도들 때부터 지금까지 보존되고 참되게 전해진, 하나이며 동일한 생명을 주는 믿음이 있다는 가장 충분한 증거이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:86d8d8bbaf983486a082b9f0a9d923f30ca41dfef660d06686599f7ae32ff6df",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "work_location": "3.h3.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c8e335ed6e9d3d18d0f736e32dd4957da405c294c1602d5d93daabafae1c58d7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:69c9046a8ef05abd8af20040e1e7c1c2d8284df357dc20316b5ac3e73153d492",
            "sha256:71b566edca766797ec64d79b62691cde44b6aa7519753e894cd69bb681008f55",
            "sha256:0e5e8ad2eec61296f2dc1024028dbbd92dfb03e8805fe584e54decf5ace02e28",
            "sha256:9c396641a7f4445561b7a62de9df9aa224892682679175cdc6e0303ed6984bef"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d65202c4c9a811fb5dfaa6a13ca0a7163f747caca51677d2aee90d69f10680d5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:de6d9c80064c4abc51ccea99dbebd00707d10eda358d12093bddc9a9d3743fcf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 3장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              12,
              13,
              14,
              15
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 4절이며, 통상 3권 3장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ee8e0a21e4b7fb827aeca965048ebdec3cb77ba4f5da8a67393cd209c238fba9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c8e335ed6e9d3d18d0f736e32dd4957da405c294c1602d5d93daabafae1c58d7",
            "source_revision_id": "sha256:d65202c4c9a811fb5dfaa6a13ca0a7163f747caca51677d2aee90d69f10680d5",
            "translation_revision_id": "sha256:de6d9c80064c4abc51ccea99dbebd00707d10eda358d12093bddc9a9d3743fcf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:75cab0ec4be4fd03bfc2be866120682b019eb9a384f667b5123148e589d0a300",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c8e335ed6e9d3d18d0f736e32dd4957da405c294c1602d5d93daabafae1c58d7",
            "source_revision_id": "sha256:d65202c4c9a811fb5dfaa6a13ca0a7163f747caca51677d2aee90d69f10680d5",
            "translation_revision_id": "sha256:de6d9c80064c4abc51ccea99dbebd00707d10eda358d12093bddc9a9d3743fcf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ee8e0a21e4b7fb827aeca965048ebdec3cb77ba4f5da8a67393cd209c238fba9",
          "sha256:75cab0ec4be4fd03bfc2be866120682b019eb9a384f667b5123148e589d0a300"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h3-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103303.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              12,
              13,
              14,
              15
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "젊을 때 우리가 폴리카르포스를 보았다는 저자의 진술, 폴리카르포스에게 들은 이들을 통한 요한의 목욕탕 일화, 폴리카르포스와 마르키온의 대화를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              12,
              13,
              14,
              15
            ],
            "printed_text": "quem et nos vidimus in prima nostra aetate",
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "authorial_witness_and_transmission_report"
          },
          {
            "evidence": "12 note 4 continued on 13",
            "explanation": "라틴어에서는 폴리카르포스가 교회에 전했다고 옮긴다. 병렬문에서는 교회가 전승의 전달자로 서술된다.",
            "occurrences": 2,
            "parallel_Greek_expressions": [
              "ἃ καὶ ἡ ἐκκλησία παραδίδωσιν",
              "τὴν ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας παραδεδομένην"
            ],
            "printed_pages": [
              12,
              13
            ],
            "printed_text": "Ecclesiae tradidit",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Latin_transmission_agent"
          },
          {
            "explanation": "라틴어의 두려움을 전하는 간접 서술을 옮기고 그리스어의 도피 권유와 구별한다.",
            "parallel_Greek_expression": "φύγωμεν, μὴ καὶ τὸ βαλανεῖον συμπέσῃ",
            "printed_page": 13,
            "printed_text": "dicens, quod timeat ne balneum concidat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_indirect_report"
          },
          {
            "explanation": "질문의 복수 nos와 대답의 단수 te를 구별한다.",
            "printed_page": 14,
            "printed_text": "Cognoscis nos? respondit: Cognosco te primogenitum Satanae.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_pronoun_number"
          },
          {
            "biblical_reference": "Titus 3:10-11",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "라틴어의 한 번 훈계한 뒤라는 횟수와 문장 형태를 보존하며, 그리스어의 καὶ δευτέραν과 καὶ ἁμαρτάνει를 병렬 차이로 기록한다.",
            "printed_page": 14,
            "printed_text": "Haereticum autem hominem post unam correptionem devita, sciens quoniam perversus est qui est talis, et est a semetipso damnatus.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 3 continued on 15",
            "explanation": "말로도 교류하지 않을 만큼 두려워했다는 인쇄된 구문을 유지한다.",
            "printed_page": 14,
            "printed_text": "ut neque verbo tenus communicarent",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "adopted_text": "characterem",
            "assigned_to_page": 14,
            "printed_pages": [
              14,
              15
            ],
            "printed_parts": [
              "charac-",
              "terem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "evidence": "15 note 1",
            "parallel_Greek_expression": "γεγραμμένη ἱκανωτάτη",
            "printed_pages": [
              14,
              15
            ],
            "printed_text": "scripta perfectissima",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "매우 충실하게 쓴 편지",
            "type": "retained_letter_description"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면의 그리스어 병렬문을 보존하고 유세비우스의 인용 위치와 범위를 별도로 대조했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 4,
              "chapter": 14,
              "sections": [
                3,
                4,
                5,
                6,
                7,
                8
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-irenaeus-3-3-loci-check.json",
            "printed_pages": [
              12,
              13,
              14,
              15
            ],
            "printed_reference": "Eus. H. E. iv. 14.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 12,
                "text": "Καὶ Πολύκαρπος δὲ οὐ μόνον ὑπὸ Ἀποστόλων μαθητευθεὶς, καὶ συναναστραφεὶς πολλοῖς τοῖς τὸν Χριστὸν ἑωρακόσιν, ἀλλὰ καὶ ὑπὸ Ἀποστόλων κατασταθεὶς εἰς τὴν Ἀσίαν ἐν τῇ ἐν Σμύρνῃ ἐκκλησίᾳ ἐπίσκοπος, ὃν καὶ ἡμεῖς ἑωράκαμεν ἐν τῇ πρώτῃ ἡμῶν ἡλικίᾳ, ἐπιπολὺ γὰρ παρέμεινε, καὶ πάνυ γηραλέος, ἐνδόξως καὶ ἐπιφανέστατα μαρτυρήσας, ἐξῆλθε τοῦ βίου, ταῦτα διδάξας ἀεὶ, ἃ καὶ παρὰ τῶν Ἀποστόλων ἔμαθεν, ἃ καὶ ἡ ἐκκλησία παραδίδωσιν, ἃ"
              },
              {
                "printed_page": 13,
                "text": "καὶ μόνα ἐστὶν ἀληθῆ. Μαρτυροῦσιν τούτοις αἱ κατὰ τὴν Ἀσίαν Ἐκκλησίαι πᾶσαι, καὶ οἱ μέχρι νῦν διαδεδεγμένοι τὸν Πολύκαρπον, πολλῷ ἀξιοπιστότερον καὶ βεβαιότερον ἀληθείας μάρτυρα ὄντα Οὐαλεντίνου καὶ Μαρκίωνος καὶ τῶν λοιπῶν κακογνωμόνων. Ὃς καὶ ἐπὶ Ἀνικήτου ἐπιδημήσας τῇ Ῥώμῃ, πολλοὺς ἀπὸ τῶν προειρημένων αἱρετικῶν ἐπέστρεψεν εἰς τὴν ἐκκλησίαν τοῦ Θεοῦ, μίαν καὶ μόνην ταύτην ἀλήθειαν κηρύξας ὑπὸ τῶν Ἀποστόλων παρειληφέναι, τὴν ὑπὸ τῆς ἐκκλησίας παραδεδομένην. Καὶ εἰσὶν οἱ ἀκηκοότες αὐτοῦ, ὅτι Ἰωάννης ὁ τοῦ Κυρίου μαθητὴς ἐν τῇ Ἐφέσῳ πορευθεὶς λούσασθαι, καὶ ἰδὼν ἔσω Κήρινθον, ἐξήλατο τοῦ βαλανείου μὴ λουσάμενος, ἀλλ᾽ ἐπειπών· φύγωμεν, μὴ καὶ τὸ βαλανεῖον συμπέσῃ, ἔνδον ὄντος Κηρίνθου τοῦ τῆς ἀληθείας ἐχθροῦ. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ Πολύκαρπος Μαρκίωνί ποτε"
              },
              {
                "printed_page": 14,
                "text": "εἰς ὄψιν αὐτῷ ἐλθόντι καὶ φήσαντι, ἐπιγινώσκεις ἡμᾶς; ἀπεκρίθη· ἐπιγινώσκω [σε] τὸν πρωτότοκον τοῦ Σατανᾶ. Τοσαύτην οἱ Ἀπόστολοι καὶ οἱ μαθηταὶ αὐτῶν ἔσχον εὐλάβειαν, πρὸς τὸ μηδὲ μέχρι λόγου κοινωνεῖν τινι τῶν παραχαρασσόντων τὴν ἀλήθειαν, ὡς καὶ Παῦλος ἔφησεν· αἱρετικὸν ἄνθρωπον μετὰ μίαν καὶ δευτέραν νουθεσίαν παραιτοῦ, εἰδὼς ὅτι ἐξέστραπται ὁ τοιοῦτος, καὶ ἁμαρτάνει, ὢν αὐτοκατάκριτος. Ἔστι δὲ καὶ ἐπιστολὴ Πολυκάρπου πρὸς Φιλιππησίους"
              },
              {
                "printed_page": 15,
                "text": "γεγραμμένη ἱκανωτάτη, ἐξ ἧς καὶ τὸν χαρακτῆρα τῆς πίστεως αὐτοῦ, καὶ τὸ κήρυγμα τῆς ἀληθείας, οἱ βουλόμενοι καὶ φροντίζοντες τῆς ἑαυτῶν σωτηρίας δύνανται μαθεῖν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "citation_location_checked_by_AI",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면의 그리스어 병렬문을 보존하고 유세비우스의 인용 위치와 범위를 별도로 대조했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 3,
              "chapter": 23,
              "sections": [
                4
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-irenaeus-3-3-loci-check.json",
            "printed_pages": [
              15
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. iii. 23.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 15,
                "text": "Ἀλλὰ καὶ ἡ ἐν Ἐφέσῳ ἐκκλησία ὑπὸ Παύλου μὲν τεθεμελιωμένη, Ἰωάννου δὲ παραμείναντος αὐτοῖς μέχρι τῶν Τραϊανοῦ χρόνων, μάρτυς ἀληθής ἐστι τῆς τῶν Ἀποστόλων παραδόσεως."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "citation_location_checked_by_AI",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "병렬문의 대괄호 대명사를 보존한다. 라틴어 대본에는 te가 있다.",
            "printed_page": 14,
            "printed_text": "[σε]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "parallel_editorial_supplement"
          },
          {
            "type": "related_published_works",
            "works": [
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "live_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/works/polycarp-philippians/index.html",
                "relation": "Polycarp_letter_reported_by_Irenaeus",
                "relation_scope": "whole_work",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "release_passages_sha256": "54229568ddc46116c0b4ef84dc1539df73933e104ffda1b9a37c6337bf63284a",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/polycarp-philippians/index.html",
                "work_id": "polycarp-philippians"
              }
            ]
          },
          {
            "explanation": "에베소 교회를 바울이 세웠고 요한이 트라야누스 때까지 머물렀다는 저자의 진술을 보존한다.",
            "printed_page": 15,
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_Ephesus_report"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 3장 4절이며, 통상 3권 3장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "79f6e9736571f4267b3cbc7555e70095870d5b391e3ff1c8b4388566991e380f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n25.jpg",
            "page_key": "2:12",
            "printed_page": 12,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:69c9046a8ef05abd8af20040e1e7c1c2d8284df357dc20316b5ac3e73153d492",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Polycarpus autem non solum ab Apostolis edoctus, et conversatus cum multis ex eis qui Dominum nostrum viderunt; sed etiam ab Apostolis in Asia, in ea quae est Smyrnis Ecclesia constitutus Episcopus, quem et nos vidimus in prima nostra aetate, multum enim perseveravit, et valde senex gloriosissime et nobilissime martyrium faciens exivit de hac vita, haec docuit semper quae ab Apostolis didicerat, quae et Ecclesiae tradidit, et sola sunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "614b75be895a27639fc27e9d251af5e09f7b97f50b4f82630e16af786c71bd06",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n26.jpg",
            "page_key": "2:13",
            "printed_page": 13,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:71b566edca766797ec64d79b62691cde44b6aa7519753e894cd69bb681008f55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vera. Testimonium his perhibent quae sunt in Asia ecclesiae omnes, et qui usque adhuc successerunt Polycarpo: qui vir multo majoris auctoritatis, et fidelior veritatis est testis, quam Valentinus et Marcion, et reliqui qui sunt perversae sententiae. Is enim est qui sub Aniceto cum advenisset in urbem, multos ex his quos praediximus, haereticos convertit in Ecclesiam Dei, unam et solam hanc veritatem annuntians ab Apostolis percepisse se, quam et Ecclesiae tradidit. Et sunt qui audierunt eum, quoniam Johannes Domini discipulus in Epheso iens lavari, cum vidisset intus Cerinthum, exsilierit de balneo non lotus, dicens, quod timeat ne balneum concidat, cum intus esset Cerinthus inimicus veritatis. Et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9bd5bd2a2248b7e962fd122f980b9eaecbfc599b8ae4d2f518bc69dc476a9409",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n27.jpg",
            "page_key": "2:14",
            "printed_page": 14,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0e5e8ad2eec61296f2dc1024028dbbd92dfb03e8805fe584e54decf5ace02e28",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipse autem Polycarpus Marcioni aliquando occurrenti sibi, et dicenti, Cognoscis nos? respondit: Cognosco te primogenitum Satanae. Tantum Apostoli et horum discipuli habuerunt timorem, ut neque verbo tenus communicarent alicui eorum qui adulteraverant veritatem, quemadmodum et Paulus ait: Haereticum autem hominem post unam correptionem devita, sciens quoniam perversus est qui est talis, et est a semetipso damnatus. Est autem et epistola Polycarpi ad Philippenses scripta perfectissima, ex qua et characterem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2310dda6f8bd422481557d279d4a846279bbefe3c4f774fa1db990bd46ba224a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n28.jpg",
            "page_key": "2:15",
            "printed_page": 15,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9c396641a7f4445561b7a62de9df9aa224892682679175cdc6e0303ed6984bef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fidei ejus, et praedicationem veritatis, qui volunt et curam habent suae salutis, possunt discere. Sed et quae est Ephesi ecclesia a Paulo quidem fundata, Johanne autem permanente apud eos usque ad Trajani tempora, testis est verus Apostolorum traditionis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d65202c4c9a811fb5dfaa6a13ca0a7163f747caca51677d2aee90d69f10680d5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Polycarpus autem non solum ab Apostolis edoctus, et conversatus cum multis ex eis qui Dominum nostrum viderunt; sed etiam ab Apostolis in Asia, in ea quae est Smyrnis Ecclesia constitutus Episcopus, quem et nos vidimus in prima nostra aetate, multum enim perseveravit, et valde senex gloriosissime et nobilissime martyrium faciens exivit de hac vita, haec docuit semper quae ab Apostolis didicerat, quae et Ecclesiae tradidit, et sola sunt vera. Testimonium his perhibent quae sunt in Asia ecclesiae omnes, et qui usque adhuc successerunt Polycarpo: qui vir multo majoris auctoritatis, et fidelior veritatis est testis, quam Valentinus et Marcion, et reliqui qui sunt perversae sententiae. Is enim est qui sub Aniceto cum advenisset in urbem, multos ex his quos praediximus, haereticos convertit in Ecclesiam Dei, unam et solam hanc veritatem annuntians ab Apostolis percepisse se, quam et Ecclesiae tradidit. Et sunt qui audierunt eum, quoniam Johannes Domini discipulus in Epheso iens lavari, cum vidisset intus Cerinthum, exsilierit de balneo non lotus, dicens, quod timeat ne balneum concidat, cum intus esset Cerinthus inimicus veritatis. Et ipse autem Polycarpus Marcioni aliquando occurrenti sibi, et dicenti, Cognoscis nos? respondit: Cognosco te primogenitum Satanae. Tantum Apostoli et horum discipuli habuerunt timorem, ut neque verbo tenus communicarent alicui eorum qui adulteraverant veritatem, quemadmodum et Paulus ait: Haereticum autem hominem post unam correptionem devita, sciens quoniam perversus est qui est talis, et est a semetipso damnatus. Est autem et epistola Polycarpi ad Philippenses scripta perfectissima, ex qua et characterem fidei ejus, et praedicationem veritatis, qui volunt et curam habent suae salutis, possunt discere. Sed et quae est Ephesi ecclesia a Paulo quidem fundata, Johanne autem permanente apud eos usque ad Trajani tempora, testis est verus Apostolorum traditionis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "112effc95076001e62381fe9ff411b3efda42b83941281e190d612ef1b644068",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 3장 4절 전체이다. 우리가 젊을 때 폴리카르포스를 보았다는 진술은 이레네우스의 직접 보고로 옮겼다.",
          "12-13쪽 라틴어의 Ecclesiae tradidit는 두 곳 모두 폴리카르포스가 교회에 전했다는 뜻으로 옮겼다. 그리스어 병렬문에서는 교회가 전승을 전달하는 주체로 서술된다. 12쪽 각주 4는 이 차이를 논의한다.",
          "요한과 케린토스의 목욕탕 이야기는 폴리카르포스에게서 들은 이들을 거쳐 전해진다. 라틴어는 목욕탕이 무너질까 두렵다고 했다는 간접 서술이고, 그리스어에는 φύγωμεν이라는 도피 권유가 있다.",
          "마르키온의 질문 Cognoscis nos?는 우리를 아시오?로 옮겼다. 폴리카르포스의 답변 Cognosco te는 단수인 너를 안다는 표현이다. 질문과 응답의 수를 각각 유지했다.",
          "디도서 3:10-11에 대응하는 인용은 라틴어의 post unam correptionem에 따라 한 번 훈계한 뒤로 옮겼다. 그리스어의 두 번째 훈계를 뜻하는 καὶ δευτέραν과 죄를 짓는다는 καὶ ἁμαρτάνει를 병렬문 차이로 기록한다.",
          "ut neque verbo tenus communicarent는 말조차 나누지 않을 만큼으로 옮겼다. Harvey 14쪽 각주 3은 여러 판본과 사본의 구문을 비교한 뒤 이 형태를 채택한다.",
          "폴리카르포스의 편지를 수식하는 perfectissima는 매우 충실하게 쓴으로 옮겼다. 15쪽 각주 1은 그리스어 ἱκανωτάτη를 뒤의 배울 수 있다는 내용과 연결해 설명한다. 이 사이트의 『필리피인들에게 보낸 편지』 alpha-0.7 고정 주소와 데이터 해시를 연결했다.",
          "폴리카르포스에 관한 그리스어 병렬문은 『교회사』 4.14.3-8에 해당한다. 마지막 에베소 교회 문장은 별도 인용 위치인 3.23.4로 연결했다.",
          "에베소 교회를 바울이 세웠고 요한이 트라야누스 때까지 머물렀다는 관계를 저자의 진술로 보존했다. charac-와 terem으로 두 면에 걸친 characterem은 한 단어로 연결하고 인쇄 14쪽에 귀속했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:69c9046a8ef05abd8af20040e1e7c1c2d8284df357dc20316b5ac3e73153d492",
              "sha256:71b566edca766797ec64d79b62691cde44b6aa7519753e894cd69bb681008f55",
              "sha256:0e5e8ad2eec61296f2dc1024028dbbd92dfb03e8805fe584e54decf5ace02e28",
              "sha256:9c396641a7f4445561b7a62de9df9aa224892682679175cdc6e0303ed6984bef"
            ],
            "text": "폴리카르포스도 사도들에게 배웠고, 우리 주님을 본 많은 이들과 교제했다. 나아가 사도들에 의해 아시아의 스미르나 교회에 감독으로 세워졌다. 우리도 그를 보았다. 우리가 젊었을 때였다. 그는 오래 살았고, 매우 늙어서 더없이 영광스럽고 고귀하게 순교하며 이 세상을 떠났다. 그는 사도들에게 배운 것들을 늘 가르쳤고, 그것들을 교회에도 전했다. 이것들만이 참되다. 아시아의 모든 교회와 지금까지 폴리카르포스의 뒤를 이은 이들이 이를 증언한다. 그는 발렌티노스와 마르키온, 그릇된 견해를 지닌 다른 이들보다 훨씬 더 큰 권위를 지녔고, 더 믿을 만한 진리의 증인이다. 바로 그가 아니케토스 때에 그 도시에 와서 우리가 앞서 말한 이단자들 가운데 많은 이를 하나님의 교회로 돌아오게 했다. 그는 사도들에게서 이 하나뿐인 진리를 받았다고 선포했고, 그 진리를 교회에도 전했다. 그에게서 다음 이야기를 들은 이들도 있다. 주님의 제자 요한이 에베소에서 목욕하러 갔다가 안에 케린토스가 있는 것을 보고 씻지도 않은 채 목욕탕에서 뛰쳐나왔다는 것이다. 안에 진리의 원수인 케린토스가 있으니 목욕탕이 무너질까 두렵다고 하면서였다. 언젠가 마르키온이 그를 만나 “우리를 아시오?”라고 묻자, 폴리카르포스 자신도 이렇게 대답했다. “너를 사탄의 맏아들로 안다.” 사도들과 그들의 제자들은 진리를 훼손한 이들 누구와도 말조차 나누지 않을 만큼 크게 두려워했다. 바울도 이렇게 말한다. “이단자는 한 번 훈계한 뒤에 피하라. 그런 사람은 그릇되었고 스스로 정죄받은 줄 알아라.” 폴리카르포스가 필리피인들에게 매우 충실하게 쓴 편지도 있다. 배우고자 하며 자기 구원을 염려하는 이들은 이 편지를 통해 그의 믿음의 성격과 진리의 선포를 배울 수 있다. 에베소 교회도 바울이 세웠고, 요한이 트라야누스 때까지 그들 곁에 머물렀으므로, 사도들의 전승에 대한 참된 증인이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d65202c4c9a811fb5dfaa6a13ca0a7163f747caca51677d2aee90d69f10680d5"
        ],
        "text": "폴리카르포스도 사도들에게 배웠고, 우리 주님을 본 많은 이들과 교제했다. 나아가 사도들에 의해 아시아의 스미르나 교회에 감독으로 세워졌다. 우리도 그를 보았다. 우리가 젊었을 때였다. 그는 오래 살았고, 매우 늙어서 더없이 영광스럽고 고귀하게 순교하며 이 세상을 떠났다. 그는 사도들에게 배운 것들을 늘 가르쳤고, 그것들을 교회에도 전했다. 이것들만이 참되다. 아시아의 모든 교회와 지금까지 폴리카르포스의 뒤를 이은 이들이 이를 증언한다. 그는 발렌티노스와 마르키온, 그릇된 견해를 지닌 다른 이들보다 훨씬 더 큰 권위를 지녔고, 더 믿을 만한 진리의 증인이다. 바로 그가 아니케토스 때에 그 도시에 와서 우리가 앞서 말한 이단자들 가운데 많은 이를 하나님의 교회로 돌아오게 했다. 그는 사도들에게서 이 하나뿐인 진리를 받았다고 선포했고, 그 진리를 교회에도 전했다. 그에게서 다음 이야기를 들은 이들도 있다. 주님의 제자 요한이 에베소에서 목욕하러 갔다가 안에 케린토스가 있는 것을 보고 씻지도 않은 채 목욕탕에서 뛰쳐나왔다는 것이다. 안에 진리의 원수인 케린토스가 있으니 목욕탕이 무너질까 두렵다고 하면서였다. 언젠가 마르키온이 그를 만나 “우리를 아시오?”라고 묻자, 폴리카르포스 자신도 이렇게 대답했다. “너를 사탄의 맏아들로 안다.” 사도들과 그들의 제자들은 진리를 훼손한 이들 누구와도 말조차 나누지 않을 만큼 크게 두려워했다. 바울도 이렇게 말한다. “이단자는 한 번 훈계한 뒤에 피하라. 그런 사람은 그릇되었고 스스로 정죄받은 줄 알아라.” 폴리카르포스가 필리피인들에게 매우 충실하게 쓴 편지도 있다. 배우고자 하며 자기 구원을 염려하는 이들은 이 편지를 통해 그의 믿음의 성격과 진리의 선포를 배울 수 있다. 에베소 교회도 바울이 세웠고, 요한이 트라야누스 때까지 그들 곁에 머물렀으므로, 사도들의 전승에 대한 참된 증인이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:de6d9c80064c4abc51ccea99dbebd00707d10eda358d12093bddc9a9d3743fcf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
      },
      "work_location": "3.h3.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-3:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:55ec91341d770ef22c4aef33112e370168b3521359b283a22936197a89ea5702",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d905596f52457aec0a00695466b40ad28bc145598b3721572c0ad177d76288eb",
            "sha256:a690f01b3b69b81f35040601b2a24dd9acada59dc3303299c9d87146c49708ab",
            "sha256:56ccd33cc3ac69ef4cccff863118830c4f8f6cc641d5f87dabd91dbf2dd843d0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:641f06c9280f07c61a28dff30f585dbc3bbfff64d1097fa61b4cac1687ebde2c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:14972758a27c360519cbb76828fed9fecd35bb34d57d28e0f33d2ef90800a5c6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 4장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 4장 2절은 Cui ordinationi assentiunt에서 시작한다.",
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              15,
              16,
              17
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 1절이며, 통상 4장 1-2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:766422decd7b756a43148c1a81f2d0db97beda26548cb0c772ec61efcf14002b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:55ec91341d770ef22c4aef33112e370168b3521359b283a22936197a89ea5702",
            "source_revision_id": "sha256:641f06c9280f07c61a28dff30f585dbc3bbfff64d1097fa61b4cac1687ebde2c",
            "translation_revision_id": "sha256:14972758a27c360519cbb76828fed9fecd35bb34d57d28e0f33d2ef90800a5c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f53067d68504f3888004b65a039d4727a69f0295944132e3898b821b017eed10",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:55ec91341d770ef22c4aef33112e370168b3521359b283a22936197a89ea5702",
            "source_revision_id": "sha256:641f06c9280f07c61a28dff30f585dbc3bbfff64d1097fa61b4cac1687ebde2c",
            "translation_revision_id": "sha256:14972758a27c360519cbb76828fed9fecd35bb34d57d28e0f33d2ef90800a5c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:766422decd7b756a43148c1a81f2d0db97beda26548cb0c772ec61efcf14002b",
          "sha256:f53067d68504f3888004b65a039d4727a69f0295944132e3898b821b017eed10"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 4장 2절은 Cui ordinationi assentiunt에서 시작한다.",
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              15,
              16,
              17
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "dives를 부자를 가리키는 주격 명사로 읽어 보관소 비유를 옮긴다.",
            "printed_page": 15,
            "printed_text": "quasi in depositorium dives",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "부자가 보관소에 맡기듯",
            "type": "retained_depository_simile"
          },
          {
            "explanation": "작은 문제의 논쟁과, 사도들이 기록을 남기지 않았다면이라는 가정을 각각 보존한다.",
            "printed_pages": [
              15,
              16
            ],
            "printed_texts": [
              "de aliqua modica quaestione",
              "si neque Apostoli quidem Scripturas reliquissent nobis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_small_question_and_counterfactual"
          },
          {
            "explanation": "종이나 잉크 없이 영을 통해 마음에 기록된 구원과 우리 언어를 기준으로 한 이방인이라는 구별을 유지한다.",
            "printed_page": 16,
            "printed_texts": [
              "sine charta vel atramento",
              "per Spiritum in cordibus suis salutem",
              "quantum ad sermonem nostrum, barbari sunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_language_and_unwritten_transmission"
          },
          {
            "explanation": "그리스도 예수를 통한 창조, 동정녀에게서의 출생, 빌라도 아래 수난, 부활, 영접과 오심을 저자의 믿음 설명으로 옮긴다.",
            "printed_page": 16,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_creedal_description"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "판본이 채택한 enim과 과거형을 유지하고, apud eos는 앞서 괴이한 말을 꾸며 낸 이들을 가리키는 것으로 읽었다.",
            "printed_page": 17,
            "printed_text": "neque enim congregatio fuit apud eos, neque doctrina instituta",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 1절이며, 통상 4장 1-2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2310dda6f8bd422481557d279d4a846279bbefe3c4f774fa1db990bd46ba224a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n28.jpg",
            "page_key": "2:15",
            "printed_page": 15,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d905596f52457aec0a00695466b40ad28bc145598b3721572c0ad177d76288eb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Tantae igitur ostensiones cum sint, non oportet adhuc quaerere apud alios veritatem, quam facile est ab Ecclesia sumere; cum Apostoli, quasi in depositorium dives, plenissime in eam contulerint omnia quae sint veritatis: uti omnis quicunque velit, sumat ex ea potum vitae. Haec est enim vitae introitus; omnes autem reliqui fures sunt et latrones. Propter quod oportet devitare quidem illos; quae autem sunt Ecclesiae, cum summa diligentia diligere, et apprehendere veritatis traditionem. Quid enim? Et si de aliqua modica quaestione disceptatio esset, nonne oporteret in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b50e895d13eb2d6c6790c3adae0e17cabbe018646094f59c0b3667909d62258c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n29.jpg",
            "page_key": "2:16",
            "printed_page": 16,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a690f01b3b69b81f35040601b2a24dd9acada59dc3303299c9d87146c49708ab",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "antiquissimas recurrere ecclesias, in quibus Apostoli conversati sunt, et ab eis de praesenti quaestione sumere quod certum et re liquidum est? Quid autem si neque Apostoli quidem Scripturas reliquissent nobis, nonne oportebat ordinem sequi traditionis, quam tradiderunt iis quibus committebant ecclesias? Cui ordinationi assentiunt multae gentes barbarorum eorum qui in Christum credunt, sine charta vel atramento scriptam habentes per Spiritum in cordibus suis salutem, et veterem traditionem diligenter custodientes, in unum Deum credentes fabricatorem coeli et terrae, et omnium quae in eis sunt, per Christum Jesum Dei Filium. Qui propter eminentissimam erga figmentum suum dilectionem, eam quae esset ex Virgine generationem sustinuit, ipse per se hominem adunans Deo, et passus sub Pontio Pilato, et resurgens, et in claritate receptus, in gloria venturus Salvator eorum qui salvantur, et judex eorum qui judicantur, et mittens in ignem aeternum transfiguratores veritatis, et contemtores Patris sui et adventus ejus. Hanc fidem qui sine literis crediderunt, quantum ad sermonem nostrum, barbari sunt: quantum autem ad sententiam, et consuetudinem, et conversationem, propter fidem perquam sapientissimi sunt, et placent Deo, conversantes in omni justitia et castitate et sapientia. Quibus si aliquis annuntiaverit ea quae ab haereticis adinventa sunt, proprio sermone eorum colloquens,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "15a06cecf438f542dcb9e33c103aed967e70c5c076822c7a5dc5643da9eb5c2f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n30.jpg",
            "page_key": "2:17",
            "printed_page": 17,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:56ccd33cc3ac69ef4cccff863118830c4f8f6cc641d5f87dabd91dbf2dd843d0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "statim concludentes aures longo longius fugient, ne audire quidem sustinentes blasphemum colloquium. Sic per illam veterem Apostolorum traditionem, ne in conceptionem quidem mentis admittunt, quodcunque eorum portentiloquium est, neque enim congregatio fuit apud eos, neque doctrina instituta.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:641f06c9280f07c61a28dff30f585dbc3bbfff64d1097fa61b4cac1687ebde2c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Tantae igitur ostensiones cum sint, non oportet adhuc quaerere apud alios veritatem, quam facile est ab Ecclesia sumere; cum Apostoli, quasi in depositorium dives, plenissime in eam contulerint omnia quae sint veritatis: uti omnis quicunque velit, sumat ex ea potum vitae. Haec est enim vitae introitus; omnes autem reliqui fures sunt et latrones. Propter quod oportet devitare quidem illos; quae autem sunt Ecclesiae, cum summa diligentia diligere, et apprehendere veritatis traditionem. Quid enim? Et si de aliqua modica quaestione disceptatio esset, nonne oporteret in antiquissimas recurrere ecclesias, in quibus Apostoli conversati sunt, et ab eis de praesenti quaestione sumere quod certum et re liquidum est? Quid autem si neque Apostoli quidem Scripturas reliquissent nobis, nonne oportebat ordinem sequi traditionis, quam tradiderunt iis quibus committebant ecclesias? Cui ordinationi assentiunt multae gentes barbarorum eorum qui in Christum credunt, sine charta vel atramento scriptam habentes per Spiritum in cordibus suis salutem, et veterem traditionem diligenter custodientes, in unum Deum credentes fabricatorem coeli et terrae, et omnium quae in eis sunt, per Christum Jesum Dei Filium. Qui propter eminentissimam erga figmentum suum dilectionem, eam quae esset ex Virgine generationem sustinuit, ipse per se hominem adunans Deo, et passus sub Pontio Pilato, et resurgens, et in claritate receptus, in gloria venturus Salvator eorum qui salvantur, et judex eorum qui judicantur, et mittens in ignem aeternum transfiguratores veritatis, et contemtores Patris sui et adventus ejus. Hanc fidem qui sine literis crediderunt, quantum ad sermonem nostrum, barbari sunt: quantum autem ad sententiam, et consuetudinem, et conversationem, propter fidem perquam sapientissimi sunt, et placent Deo, conversantes in omni justitia et castitate et sapientia. Quibus si aliquis annuntiaverit ea quae ab haereticis adinventa sunt, proprio sermone eorum colloquens, statim concludentes aures longo longius fugient, ne audire quidem sustinentes blasphemum colloquium. Sic per illam veterem Apostolorum traditionem, ne in conceptionem quidem mentis admittunt, quodcunque eorum portentiloquium est, neque enim congregatio fuit apud eos, neque doctrina instituta.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "35cd26c17e3bd5459c66c2a374e9fa09c0912094895b2b6d04b06de9cd47930d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 4장 1-2절 전체이다. 2절은 여러 이방 민족이 그 질서에 동의한다는 Cui ordinationi assentiunt에서 시작한다.",
          "quasi in depositorium dives는 부자가 보관소에 맡기듯으로 옮겼다. dives를 부자를 가리키는 주격 명사로 읽고, 사도들이 진리에 속한 것을 교회에 맡겼다는 비유를 유지했다.",
          "modica quaestione는 작은 문제이다. 사도들이 기록을 남기지 않았다고 가정하는 문장과, 교회들을 맡은 이들이 받은 전승의 질서를 구별해 옮겼다.",
          "barbari는 우리 언어를 기준으로 한 이방인이라는 뒤쪽 설명에 따라 옮겼다. 저자는 이들의 믿음, 생각과 행실을 칭찬한다. 종이나 잉크 없이 영을 통해 마음에 기록된 구원이라는 표현도 보존했다.",
          "한 하나님과 그리스도 예수를 통한 창조, 동정녀에게서의 출생, 수난과 부활, 영접과 오심의 순서를 유지했다. adventus는 오심으로 옮기며, 자신의 아버지와 자신의 오심이라는 표현의 주체를 그리스도로 읽었다.",
          "끝의 apud eos는 바로 앞에서 괴이한 말을 꾸며 낸 이들을 가리키는 것으로 읽었다. 인쇄된 enim과 과거형을 유지했으며, 17쪽 각주 1은 다른 판본의 neque dum과 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d905596f52457aec0a00695466b40ad28bc145598b3721572c0ad177d76288eb",
              "sha256:a690f01b3b69b81f35040601b2a24dd9acada59dc3303299c9d87146c49708ab",
              "sha256:56ccd33cc3ac69ef4cccff863118830c4f8f6cc641d5f87dabd91dbf2dd843d0"
            ],
            "text": "이처럼 많은 증거가 있으므로, 교회에서 쉽게 얻을 수 있는 진리를 더는 다른 이들에게서 찾을 필요가 없다. 사도들이 부자가 보관소에 맡기듯, 진리에 속한 모든 것을 교회에 아낌없이 맡겨 두었기 때문이다. 누구든 원하면 교회에서 생명의 음료를 마시게 하려는 것이었다. 교회는 생명으로 들어가는 문이며, 나머지는 모두 도둑이며 강도이다. 그러므로 그들을 피하고, 교회에 속한 것들을 최선을 다해 사랑하며, 진리의 전승을 붙잡아야 한다. 어떻게 해야 하겠는가? 어떤 작은 문제를 두고 논쟁이 일어나더라도, 사도들이 교제했던 아주 오래된 교회들을 찾아가, 그 교회들에서 당면한 문제에 관해 확실하고 실제로 분명한 것을 얻어야 하지 않겠는가? 또 사도들조차 우리에게 기록을 남기지 않았다면 어떻게 하겠는가? 그들이 교회를 맡긴 이들에게 전한 전승의 질서를 따라야 하지 않겠는가? 그리스도를 믿는 여러 이방 민족은 이 질서에 동의한다. 종이나 잉크 없이, 영을 통해 자기 마음에 기록된 구원을 지니고, 오래된 전승을 부지런히 지키면서, 하나님의 아들 그리스도 예수를 통해 하늘과 땅, 그 안의 모든 것을 만드신 한 하나님을 믿는다. 그리스도께서는 자신이 빚으신 것을 향한 더없이 큰 사랑 때문에 동정녀에게서 태어나기를 기꺼이 받아들이셨다. 친히 자신을 통해 사람을 하나님과 결합시키시고, 폰티우스 빌라도 아래서 수난을 겪으셨으며, 다시 살아나시고 찬란함 가운데 영접되셨다. 구원받는 이들의 구원자로, 심판받는 이들의 심판자로 영광 가운데 오실 분이다. 진리를 왜곡하는 자들과 자신의 아버지와 자신의 오심을 멸시하는 자들을 영원한 불 속으로 보내실 분이다. 기록 없이 이 믿음을 믿은 이들은 우리의 언어로 보면 이방인이다. 그들의 생각과 관습과 행실을 보면, 믿음으로 말미암아 더없이 지혜롭다. 모든 의로움과 정결과 지혜 가운데 살아가며 하나님을 기쁘시게 한다. 누군가 그들의 언어로 말하면서 이단자들이 꾸며 낸 것을 그들에게 알린다면, 그들은 곧 귀를 막고 멀리멀리 달아날 것이다. 모독하는 말을 듣는 것조차 참지 못해서이다. 이처럼 사도들에게서 온 그 오래된 전승을 통해, 그들의 괴이한 말은 무엇이든 마음속에 생각으로 받아들이기조차 하지 않는다. 그들 가운데에는 모임도 없었고, 확립된 가르침도 없었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:641f06c9280f07c61a28dff30f585dbc3bbfff64d1097fa61b4cac1687ebde2c"
        ],
        "text": "이처럼 많은 증거가 있으므로, 교회에서 쉽게 얻을 수 있는 진리를 더는 다른 이들에게서 찾을 필요가 없다. 사도들이 부자가 보관소에 맡기듯, 진리에 속한 모든 것을 교회에 아낌없이 맡겨 두었기 때문이다. 누구든 원하면 교회에서 생명의 음료를 마시게 하려는 것이었다. 교회는 생명으로 들어가는 문이며, 나머지는 모두 도둑이며 강도이다. 그러므로 그들을 피하고, 교회에 속한 것들을 최선을 다해 사랑하며, 진리의 전승을 붙잡아야 한다. 어떻게 해야 하겠는가? 어떤 작은 문제를 두고 논쟁이 일어나더라도, 사도들이 교제했던 아주 오래된 교회들을 찾아가, 그 교회들에서 당면한 문제에 관해 확실하고 실제로 분명한 것을 얻어야 하지 않겠는가? 또 사도들조차 우리에게 기록을 남기지 않았다면 어떻게 하겠는가? 그들이 교회를 맡긴 이들에게 전한 전승의 질서를 따라야 하지 않겠는가? 그리스도를 믿는 여러 이방 민족은 이 질서에 동의한다. 종이나 잉크 없이, 영을 통해 자기 마음에 기록된 구원을 지니고, 오래된 전승을 부지런히 지키면서, 하나님의 아들 그리스도 예수를 통해 하늘과 땅, 그 안의 모든 것을 만드신 한 하나님을 믿는다. 그리스도께서는 자신이 빚으신 것을 향한 더없이 큰 사랑 때문에 동정녀에게서 태어나기를 기꺼이 받아들이셨다. 친히 자신을 통해 사람을 하나님과 결합시키시고, 폰티우스 빌라도 아래서 수난을 겪으셨으며, 다시 살아나시고 찬란함 가운데 영접되셨다. 구원받는 이들의 구원자로, 심판받는 이들의 심판자로 영광 가운데 오실 분이다. 진리를 왜곡하는 자들과 자신의 아버지와 자신의 오심을 멸시하는 자들을 영원한 불 속으로 보내실 분이다. 기록 없이 이 믿음을 믿은 이들은 우리의 언어로 보면 이방인이다. 그들의 생각과 관습과 행실을 보면, 믿음으로 말미암아 더없이 지혜롭다. 모든 의로움과 정결과 지혜 가운데 살아가며 하나님을 기쁘시게 한다. 누군가 그들의 언어로 말하면서 이단자들이 꾸며 낸 것을 그들에게 알린다면, 그들은 곧 귀를 막고 멀리멀리 달아날 것이다. 모독하는 말을 듣는 것조차 참지 못해서이다. 이처럼 사도들에게서 온 그 오래된 전승을 통해, 그들의 괴이한 말은 무엇이든 마음속에 생각으로 받아들이기조차 하지 않는다. 그들 가운데에는 모임도 없었고, 확립된 가르침도 없었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:14972758a27c360519cbb76828fed9fecd35bb34d57d28e0f33d2ef90800a5c6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "work_location": "3.h4.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1564740b084f7030695a5565505d5d297a45d4ab78a83a4e9f39863c3b6a38d8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8e1e1c6ed55c62c4d6cf97f586ae915b193ad20d90f849dc2f7034cb26ec7687"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:262fc70f04bb176ba65fc6cfccc8630dacf6070a92d0a69bb157683616e30a3e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9d3da351fa0aeb79485564ec378dc7f16c34bcafa454d6fb412f832f32a2566a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 4장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              17
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "religiosorum hominum conventu.",
            "source_start": "Ante Valentinum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 2절이며, 통상 4장 3절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2d5e571714147637f0f1aa885ae1f7d96f0cff188bf8a8e04b873ad3485ebfee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1564740b084f7030695a5565505d5d297a45d4ab78a83a4e9f39863c3b6a38d8",
            "source_revision_id": "sha256:262fc70f04bb176ba65fc6cfccc8630dacf6070a92d0a69bb157683616e30a3e",
            "translation_revision_id": "sha256:9d3da351fa0aeb79485564ec378dc7f16c34bcafa454d6fb412f832f32a2566a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b56e70c12ba878dab878db2b07149f8c5970ccb2f9d41bdb2d8831d094e99193",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1564740b084f7030695a5565505d5d297a45d4ab78a83a4e9f39863c3b6a38d8",
            "source_revision_id": "sha256:262fc70f04bb176ba65fc6cfccc8630dacf6070a92d0a69bb157683616e30a3e",
            "translation_revision_id": "sha256:9d3da351fa0aeb79485564ec378dc7f16c34bcafa454d6fb412f832f32a2566a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2d5e571714147637f0f1aa885ae1f7d96f0cff188bf8a8e04b873ad3485ebfee",
          "sha256:b56e70c12ba878dab878db2b07149f8c5970ccb2f9d41bdb2d8831d094e99193"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              17
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "religiosorum hominum conventu.",
            "source_start": "Ante Valentinum",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "17 note 2 and 18 note 1",
            "explanation": "라틴어 대본의 여덟째와 그리스어의 아홉째를 각각 보존한다. 제1권 24장의 아홉째라는 보고와도 구별한다.",
            "parallel_Greek_expression": "ἔνατος ἐπίσκοπος",
            "printed_page": 17,
            "printed_text": "octavus episcopus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_succession_ordinal_difference"
          },
          {
            "evidence": "17 notes 3-4, note 4 continued on 18",
            "explanation": "고백과 은밀한 가르침, 잘못된 가르침이 드러남을 구별한다. 마지막 라틴어 수동형과 그리스어 ἀφιστάμενος의 해석 차이는 메모에 기록한다.",
            "printed_pages": [
              17,
              18
            ],
            "printed_texts": [
              "exhomologesin faciens",
              "abstentus est a religiosorum hominum conventu"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "translation_choices": [
              "공개 고백",
              "경건한 이들의 모임에서 떨어져 나갔다"
            ],
            "type": "retained_confession_and_separation"
          },
          {
            "explanation": "발렌티노스의 로마 도착부터 케르돈이 모임에서 떨어져 나간 대목까지의 인용을 대조했다.",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 4,
              "chapter": 11,
              "sections": [
                1
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-4-11-1-locus-check.json",
            "printed_pages": [
              17
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. iv. 11.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 17,
                "text": "Οὐαλεντῖνος μὲν γὰρ ἦλθεν εἰς Ῥώμην ἐπὶ Ὑγίνου· ἤκμασε δὲ ἐπὶ Πίου, καὶ παρέμεινεν ἕως Ἀνικήτου. Κέρδων δὲ ὁ πρὸ Μαρκίωνος, καὶ αὐτὸς ἐπὶ Ὑγίνου, ὃς ἦν ἔνατος ἐπίσκοπος, εἰς τὴν ἐκκλησίαν ἐλθὼν καὶ ἐξομολογούμενος, οὕτως διετέλεσε, ποτὲ μὲν λαθροδιδασκαλῶν, ποτὲ δὲ πάλιν ἐξομολογούμενος, ποτὲ δὲ ἐλεγχόμενος ἐφ᾽ οἷς ἐδίδασκε κακῶς, καὶ ἀφιστάμενος τῆς τῶν ἀδελφῶν συνοδίας."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "citation_location_checked_by_AI",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 2절이며, 통상 4장 3절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "15a06cecf438f542dcb9e33c103aed967e70c5c076822c7a5dc5643da9eb5c2f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n30.jpg",
            "page_key": "2:17",
            "printed_page": 17,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8e1e1c6ed55c62c4d6cf97f586ae915b193ad20d90f849dc2f7034cb26ec7687",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ante Valentinum enim non fuerunt, qui sunt a Valentino; neque ante Marcionem erant, qui sunt a Marcione; neque omnino erant reliqui sensus maligni, quos supra enumeravimus, antequam initiatores et inventores perversitatis eorum fierent. Valentinus enim venit Romam sub Hygino; increvit vero sub Pio, et prorogavit tempus usque ad Anicetum. Cerdon autem qui ante Marcionem, et hic sub Hygino, qui fuit octavus episcopus, saepe in ecclesiam veniens, et exhomologesin faciens, sic consummavit, modo quidem latenter docens, modo vero exhomologesin faciens, modo vero ab aliquibus traductus in his quae docebat male, et abstentus est a religiosorum hominum conventu.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:262fc70f04bb176ba65fc6cfccc8630dacf6070a92d0a69bb157683616e30a3e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ante Valentinum enim non fuerunt, qui sunt a Valentino; neque ante Marcionem erant, qui sunt a Marcione; neque omnino erant reliqui sensus maligni, quos supra enumeravimus, antequam initiatores et inventores perversitatis eorum fierent. Valentinus enim venit Romam sub Hygino; increvit vero sub Pio, et prorogavit tempus usque ad Anicetum. Cerdon autem qui ante Marcionem, et hic sub Hygino, qui fuit octavus episcopus, saepe in ecclesiam veniens, et exhomologesin faciens, sic consummavit, modo quidem latenter docens, modo vero exhomologesin faciens, modo vero ab aliquibus traductus in his quae docebat male, et abstentus est a religiosorum hominum conventu.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5de19d9e36c48399fd1e3f42135ee39e51f61662b7c7f703a74c52c315d28cdb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 4장 3절의 앞부분이다. 발렌티노스와 케르돈의 활동 시기를 휘기노스, 피우스, 아니케토스의 감독 재임과 연결하는 저자의 보고를 보존했다.",
          "휘기노스는 라틴어 octavus에 따라 여덟째 감독으로 옮겼다. 병렬 그리스어에는 ἔνατος, 곧 아홉째로 되어 있다. 17-18쪽 각주는 이 차이를 논의하며, 이레네우스 1권 24장도 아홉째라고 서술한다.",
          "exhomologesin은 앞선 번역과 같이 공개 고백으로 옮겼다. 은밀한 가르침, 고백, 잘못된 가르침이 드러나는 때를 나누어 옮겼다.",
          "abstentus est는 모임에서 떨어져 나갔다로 옮겼다. 그리스어 ἀφιστάμενος와 17-18쪽 각주는 스스로 물러나는 해석을 다루며, 라틴어의 수동형과 함께 비교할 수 있도록 기록했다.",
          "인쇄 17쪽의 그리스어 병렬문은 『교회사』 4.11.1에 해당한다. 발렌티노스의 로마 도착부터 케르돈의 이탈까지의 인용이며, 앞의 라틴어 문장들과 범위를 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8e1e1c6ed55c62c4d6cf97f586ae915b193ad20d90f849dc2f7034cb26ec7687"
            ],
            "text": "발렌티노스 이전에는 발렌티노스를 따르는 이들이 없었기 때문이다. 마르키온 이전에는 마르키온을 따르는 이들이 없었다. 우리가 앞서 열거한 다른 악한 견해들도 그들의 그릇됨을 처음 시작하고 꾸며 낸 자들이 나타나기 전에는 전혀 없었다. 발렌티노스는 휘기노스 때에 로마에 왔으며, 피우스 때에 세력을 키우고 아니케토스 때까지 머물렀다. 마르키온에 앞섰던 케르돈도 여덟째 감독이었던 휘기노스 때에, 자주 교회에 와서 공개 고백을 하며 그렇게 지냈다. 때로는 은밀하게 가르쳤고, 때로는 공개 고백을 했으며, 때로는 잘못 가르친 것들이 다른 이들에 의해 드러났다. 그리고 경건한 이들의 모임에서 떨어져 나갔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:262fc70f04bb176ba65fc6cfccc8630dacf6070a92d0a69bb157683616e30a3e"
        ],
        "text": "발렌티노스 이전에는 발렌티노스를 따르는 이들이 없었기 때문이다. 마르키온 이전에는 마르키온을 따르는 이들이 없었다. 우리가 앞서 열거한 다른 악한 견해들도 그들의 그릇됨을 처음 시작하고 꾸며 낸 자들이 나타나기 전에는 전혀 없었다. 발렌티노스는 휘기노스 때에 로마에 왔으며, 피우스 때에 세력을 키우고 아니케토스 때까지 머물렀다. 마르키온에 앞섰던 케르돈도 여덟째 감독이었던 휘기노스 때에, 자주 교회에 와서 공개 고백을 하며 그렇게 지냈다. 때로는 은밀하게 가르쳤고, 때로는 공개 고백을 했으며, 때로는 잘못 가르친 것들이 다른 이들에 의해 드러났다. 그리고 경건한 이들의 모임에서 떨어져 나갔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9d3da351fa0aeb79485564ec378dc7f16c34bcafa454d6fb412f832f32a2566a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "work_location": "3.h4.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dac060ad544adda7b7ba455ea519ce453a817e0a47727e74791157c6044e19e9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:73786d58695d02daea0932d162ad9788805a9329ed6c1d146d1fe34143b1e8b1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d89fa0774665ed3903b104b6da999e57f87c20c3f6dfe1e35e2660040c0079fc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5c9b701ecbca1fc334bfbc96632193e3e82b44cde17d7bdc2a92ef6d2615802d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 4장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              18
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in suam apostasiam.",
            "source_start": "Marcion autem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 3절이며, 통상 4장 3절의 뒷부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:00b205c15110895b705b49d6c9864af9d0d27f26f32d065895a3fff7e3720905",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dac060ad544adda7b7ba455ea519ce453a817e0a47727e74791157c6044e19e9",
            "source_revision_id": "sha256:d89fa0774665ed3903b104b6da999e57f87c20c3f6dfe1e35e2660040c0079fc",
            "translation_revision_id": "sha256:5c9b701ecbca1fc334bfbc96632193e3e82b44cde17d7bdc2a92ef6d2615802d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fa845a960decd04c419964e93fac5e95cc05473e156bb2fae2bde820bba73180",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dac060ad544adda7b7ba455ea519ce453a817e0a47727e74791157c6044e19e9",
            "source_revision_id": "sha256:d89fa0774665ed3903b104b6da999e57f87c20c3f6dfe1e35e2660040c0079fc",
            "translation_revision_id": "sha256:5c9b701ecbca1fc334bfbc96632193e3e82b44cde17d7bdc2a92ef6d2615802d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:00b205c15110895b705b49d6c9864af9d0d27f26f32d065895a3fff7e3720905",
          "sha256:fa845a960decd04c419964e93fac5e95cc05473e156bb2fae2bde820bba73180"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h4-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103304.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              18
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in suam apostasiam.",
            "source_start": "Marcion autem",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "아니케토스의 열째 감독직과 시몬의 제자 메난드로스에서 시작했다는 계보 보고를 유지한다.",
            "printed_page": 18,
            "printed_texts": [
              "decimum locum episcopatus",
              "a Menandro Simonis discipulo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_ordinal_and_reported_genealogy"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "인쇄된 마지막 문장을 유지한다. 각주는 일부 사본의 생략과 난외 주석에서 유래했을 가능성을 논의한다.",
            "printed_page": 18,
            "printed_text": "Omnes autem hi multo posterius, mediantibus jam Ecclesiae temporibus, insurrexerunt in suam apostasiam.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_sentence_with_variant_omission"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 4장 3절이며, 통상 4장 3절의 뒷부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cdf55ef1086b57346567bfa3ba5c7b552b88d1fe0853771579a477105ea26cae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n31.jpg",
            "page_key": "2:18",
            "printed_page": 18,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:73786d58695d02daea0932d162ad9788805a9329ed6c1d146d1fe34143b1e8b1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Marcion autem illi succedens invaluit sub Aniceto, decimum locum episcopatus continente. Reliqui vero qui vocantur Gnostici, a Menandro Simonis discipulo, quemadmodum ostendimus, accipientes initia, unusquisque eorum, cujus participatus est sententiae, ejus et pater, et antistes apparuit. Omnes autem hi multo posterius, mediantibus jam Ecclesiae temporibus, insurrexerunt in suam apostasiam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d89fa0774665ed3903b104b6da999e57f87c20c3f6dfe1e35e2660040c0079fc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Marcion autem illi succedens invaluit sub Aniceto, decimum locum episcopatus continente. Reliqui vero qui vocantur Gnostici, a Menandro Simonis discipulo, quemadmodum ostendimus, accipientes initia, unusquisque eorum, cujus participatus est sententiae, ejus et pater, et antistes apparuit. Omnes autem hi multo posterius, mediantibus jam Ecclesiae temporibus, insurrexerunt in suam apostasiam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dcebd5bda46114d8631c2ab652552d56f83efd66a65e82f2d5618504a6fd0a27",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 4장 3절의 뒷부분이다. 아니케토스의 열째라는 순서를 유지했다. 앞 단위 라틴어의 휘기노스 여덟째라는 독법과 함께 보존한다.",
          "마르키온과 케르돈의 계승, 영지주의자들과 시몬의 제자 메난드로스의 관계는 이레네우스가 보고하는 계보로 옮겼다. antistes는 그 견해의 지도자로 읽었다.",
          "마지막 Omnes autem hi 문장은 인쇄 대본을 유지했다. 18쪽 각주 3은 일부 사본의 생략과 난외 주석에서 유래했을 가능성을 논의한다. 교회가 이미 존속하던 뒤의 시기라는 표현에는 별도의 연도를 더하지 않았다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:73786d58695d02daea0932d162ad9788805a9329ed6c1d146d1fe34143b1e8b1"
            ],
            "text": "그 뒤를 이은 마르키온은 감독직의 열째 자리를 차지한 아니케토스 때에 세력을 키웠다. 영지주의자라고 불리는 다른 이들은 우리가 밝혔듯이, 시몬의 제자 메난드로스에게서 시작했다. 그들 각자는 자신이 받아들인 견해의 아버지이자 지도자로 나타났다. 이들은 모두 훨씬 뒤에, 교회가 이미 얼마 동안 존속한 때에, 자기들의 배교를 일으켰다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d89fa0774665ed3903b104b6da999e57f87c20c3f6dfe1e35e2660040c0079fc"
        ],
        "text": "그 뒤를 이은 마르키온은 감독직의 열째 자리를 차지한 아니케토스 때에 세력을 키웠다. 영지주의자라고 불리는 다른 이들은 우리가 밝혔듯이, 시몬의 제자 메난드로스에게서 시작했다. 그들 각자는 자신이 받아들인 견해의 아버지이자 지도자로 나타났다. 이들은 모두 훨씬 뒤에, 교회가 이미 얼마 동안 존속한 때에, 자기들의 배교를 일으켰다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5c9b701ecbca1fc334bfbc96632193e3e82b44cde17d7bdc2a92ef6d2615802d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "work_location": "3.h4.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-4:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6d9e08ccf404073e3a2c0d956ff2f5f087419acffbc200c612b15b0649a0ce10",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1f514d3afa93043206adb3060b43dd3318270a01ea22b10cbb1e803f79b6c5d9",
            "sha256:39be4d6ccd0c5af48cb0b7a85ec4ec30da0ac48ae1e70a97ac9df3e7a6be7f0e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f733c61869aa0bf00b9a6ed16eb778816cf23283133536945e3b4914561f2e6c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4f46e7e6048721231a85c4b64c1e4e551a6185dba60729281c7ee3c3e6ae3033"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 5장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              18,
              19
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 1절이며, 통상 5장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:80a006278cc4fbe1c11b4e271c24db68f4e38915a95d009fbbcff3aca0997ff4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6d9e08ccf404073e3a2c0d956ff2f5f087419acffbc200c612b15b0649a0ce10",
            "source_revision_id": "sha256:f733c61869aa0bf00b9a6ed16eb778816cf23283133536945e3b4914561f2e6c",
            "translation_revision_id": "sha256:4f46e7e6048721231a85c4b64c1e4e551a6185dba60729281c7ee3c3e6ae3033"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0644c544b490b6583f40957e4b33a616b4c85531daec930cbf9e53a9e06741c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6d9e08ccf404073e3a2c0d956ff2f5f087419acffbc200c612b15b0649a0ce10",
            "source_revision_id": "sha256:f733c61869aa0bf00b9a6ed16eb778816cf23283133536945e3b4914561f2e6c",
            "translation_revision_id": "sha256:4f46e7e6048721231a85c4b64c1e4e551a6185dba60729281c7ee3c3e6ae3033"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:80a006278cc4fbe1c11b4e271c24db68f4e38915a95d009fbbcff3aca0997ff4",
          "sha256:0644c544b490b6583f40957e4b33a616b4c85531daec930cbf9e53a9e06741c3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              18,
              19
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "땅에서 솟아난 진리를 동정녀에게서의 출생과 죽은 이들 가운데서의 부활에 연결하는 저자의 해석을 구별한다.",
            "printed_page": 18,
            "printed_reference": "Ps. lxxxiv. 12.",
            "printed_text": "Veritas de terra orta est.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_and_authorial_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "결함의 열매를 하나님과 아버지로 고백할 수 있겠는지 묻는 논박이다. 주격인 완전한 분·영적인 분·플레로마 안의 분과 목적격인 상대 대상을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              18,
              19
            ],
            "printed_texts": [
              "quem sciebat labis esse fructum",
              "perfectus imperfectum",
              "spiritalis animalem",
              "is qui in Pleromate esset eum qui extra Pleroma"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_counterargument_and_case_relations"
          },
          {
            "explanation": "주님과 사도들이 청중의 수용 능력과 선입견에 맞추어 위선적으로 가르쳤다는 말은 저자가 반박하는 상대 집단의 주장이다.",
            "printed_page": 19,
            "printed_volume": 2,
            "reporting_author": "Irenaeus",
            "type": "reported_opponents_claim_of_accommodation"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "fecisse의 표현을 유지했다. 각주의 πλάσασθαι와 φράσασθαι는 그리스어 복원·교정 논의로 구별한다.",
            "printed_page": 19,
            "printed_text": "per parabolas et aenigmata inenarrabile fecisse mysterium",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "비유와 수수께끼로 말할 수 없는 신비를 제시했다",
            "type": "retained_edition_wording_with_editorial_reconstruction"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "다른 판본에서 빠진 et를 포함한 Harvey 본문을 유지한다.",
            "printed_page": 19,
            "printed_text": "sed et in hypocrisi",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conjunction"
          },
          {
            "comparison_role": "citation_location_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.biblegateway.com/verse/en/Psalms%2085:11",
            "explanation": "인쇄 난외의 시편 번호와 확인한 통상 인용 위치를 각각 보존한다.",
            "irenaeus_location": "3.h5.s1",
            "located_numbering": "KJV and common Protestant numbering",
            "located_reference": "Psalm 85:11",
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/book-3-psalm-loci-check.json",
            "printed_page": 18,
            "printed_reference": "Ps. lxxxiv. 12.",
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "parallel_citation_location_checked",
            "source_text": "Veritas de terra orta est.",
            "type": "scripture_citation_location_check"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 1절이며, 통상 5장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cdf55ef1086b57346567bfa3ba5c7b552b88d1fe0853771579a477105ea26cae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n31.jpg",
            "page_key": "2:18",
            "printed_page": 18,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1f514d3afa93043206adb3060b43dd3318270a01ea22b10cbb1e803f79b6c5d9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Traditione igitur quae est ab Apostolis, sic se habente in Ecclesia, et permanente apud nos, revertamur ad eam, quae est ex Scripturis ostensionem eorum qui et Evangelium conscripserunt Apostolorum, ex quibus conscripserunt de Deo sententiam, ostendentes quoniam Dominus noster Jesus Christus veritas est, et mendacium in eo non est. Quemadmodum et David eam quae est ex Virgine generationem ejus, et eam quae est ex mortuis resurrectionem prophetans ait: Veritas de terra orta est. Et Apostoli autem discipuli veritatis exsistentes, extra omne mendacium sunt: non enim communicat mendacium veritati, sicut non communicant tenebrae luci; sed praesentia alterius excludit alterum. Veritas ergo Dominus noster exsistens, non mentiebatur: et quem sciebat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b9e172aed0b4f408cb4540f2b48f3631f8b465c4d54c7381c67908301926b1c1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n32.jpg",
            "page_key": "2:19",
            "printed_page": 19,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:39be4d6ccd0c5af48cb0b7a85ec4ec30da0ac48ae1e70a97ac9df3e7a6be7f0e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "labis esse fructum, non utique Deum confiteretur et Deum omnium et summum Regem et Patrem suum, perfectus imperfectum, spiritalis animalem, is qui in Pleromate esset eum qui extra Pleroma. Neque discipuli ejus alium quemdam Deum nominarent, aut Dominum vocarent praeter eum, qui vere esset Deus et Dominus omnium: quemadmodum dicunt hi, qui sunt vanissimi sophistae, quoniam Apostoli cum hypocrisi fecerunt doctrinam secundum audientium capacitatem, et responsiones secundum interrogantium suspiciones, caecis caeca confabulantes secundum caecitatem ipsorum, languentibus autem secundum languorem ipsorum, et errantibus secundum errorem eorum: et putantibus Demiurgum solum esse Deum, hunc annuntiasse; his vero qui innominabilem Patrem capiunt, per parabolas et aenigmata inenarrabile fecisse mysterium: uti non quemadmodum habet ipsa veritas, sed et in hypocrisi, et quemadmodum capiebat unusquisque, Dominum et Apostolos edidisse magisterium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f733c61869aa0bf00b9a6ed16eb778816cf23283133536945e3b4914561f2e6c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Traditione igitur quae est ab Apostolis, sic se habente in Ecclesia, et permanente apud nos, revertamur ad eam, quae est ex Scripturis ostensionem eorum qui et Evangelium conscripserunt Apostolorum, ex quibus conscripserunt de Deo sententiam, ostendentes quoniam Dominus noster Jesus Christus veritas est, et mendacium in eo non est. Quemadmodum et David eam quae est ex Virgine generationem ejus, et eam quae est ex mortuis resurrectionem prophetans ait: Veritas de terra orta est. Et Apostoli autem discipuli veritatis exsistentes, extra omne mendacium sunt: non enim communicat mendacium veritati, sicut non communicant tenebrae luci; sed praesentia alterius excludit alterum. Veritas ergo Dominus noster exsistens, non mentiebatur: et quem sciebat labis esse fructum, non utique Deum confiteretur et Deum omnium et summum Regem et Patrem suum, perfectus imperfectum, spiritalis animalem, is qui in Pleromate esset eum qui extra Pleroma. Neque discipuli ejus alium quemdam Deum nominarent, aut Dominum vocarent praeter eum, qui vere esset Deus et Dominus omnium: quemadmodum dicunt hi, qui sunt vanissimi sophistae, quoniam Apostoli cum hypocrisi fecerunt doctrinam secundum audientium capacitatem, et responsiones secundum interrogantium suspiciones, caecis caeca confabulantes secundum caecitatem ipsorum, languentibus autem secundum languorem ipsorum, et errantibus secundum errorem eorum: et putantibus Demiurgum solum esse Deum, hunc annuntiasse; his vero qui innominabilem Patrem capiunt, per parabolas et aenigmata inenarrabile fecisse mysterium: uti non quemadmodum habet ipsa veritas, sed et in hypocrisi, et quemadmodum capiebat unusquisque, Dominum et Apostolos edidisse magisterium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e39de4ef6bd1de47883e2bdd307c66d5f3e4ceeb839aff47b230eeee7f6359b8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 5장 1절이다. 교회의 전승 논증에서 사도들이 남긴 성경의 증거로 돌아간다는 문장이다. 첫 문장의 ex quibus는 앞에 나온 기록들과 연결해 옮겼다.",
          "진리가 땅에서 솟아났다는 인용을 저자는 동정녀에게서의 출생과 죽은 이들 가운데서의 부활에 적용한다. 난외에는 시편 84:12로 적혀 있으며, 인용 위치는 KJV 및 통상 개신교 번호의 시편 85:11과 대조했다.",
          "결함의 열매를 하나님과 아버지로 고백했겠는가 하는 논박을 가정의 문장으로 옮겼다. 완전한 분과 불완전한 존재, 영적인 분과 혼적인 존재, 플레로마 안과 밖의 존재는 각각 주체와 대상으로 나뉜다.",
          "청중의 능력과 선입견에 맞추어 위선적으로 가르쳤다는 설명은 이레네우스가 반박하는 궤변가들의 주장이다. 병든 이들을 뜻하는 languentibus는 다음 단위의 치료 비유와 이어진다.",
          "inenarrabile fecisse mysterium은 말할 수 없는 신비를 제시했다로 옮겼다. 19쪽 각주 2의 πλάσασθαι와 φράσασθαι는 편집자가 논의하는 그리스어 복원·교정의 두 동사이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1f514d3afa93043206adb3060b43dd3318270a01ea22b10cbb1e803f79b6c5d9",
              "sha256:39be4d6ccd0c5af48cb0b7a85ec4ec30da0ac48ae1e70a97ac9df3e7a6be7f0e"
            ],
            "text": "이처럼 사도들에게서 온 전승이 교회 안에서 이와 같이 존재하고 우리 가운데 머물러 있으니, 복음도 기록한 사도들의 성경에서 나오는 증거로 돌아가자. 그들은 이 기록들에서 하나님에 관한 가르침을 서술하며, 우리 주 예수 그리스도께서 진리이시고, 그분 안에 거짓이 없음을 밝혔다. 다윗도 그분이 동정녀에게서 태어나실 것과 죽은 이들 가운데서 부활하실 것을 예언하면서 이렇게 말했다. “진리가 땅에서 솟아났다.” 사도들도 진리의 제자들이므로 모든 거짓에서 벗어나 있다. 어둠이 빛과 함께할 수 없듯이, 거짓도 진리와 함께할 수 없고, 하나가 있으면 다른 하나가 배제되기 때문이다. 그러므로 우리 주님은 진리이시기에 거짓말하지 않으셨다. 어떤 존재가 결함의 열매라고 알고 계셨다면, 그 존재를 하나님, 곧 만물의 하나님이요 가장 높으신 왕이며 자신의 아버지라고 결코 고백하지 않으셨을 것이다. 완전한 분이 불완전한 존재를, 영적인 분이 혼적인 존재를, 플레로마 안에 계신 분이 플레로마 밖의 존재를 그렇게 고백하셨겠는가? 그분의 제자들도 참으로 만물의 하나님이요 주님이신 분 외에 다른 어떤 이를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컫지 않았을 것이다. 그런데 더없이 허황된 궤변가들은 이렇게 말한다. 사도들이 듣는 이들의 수용 능력에 따라 위선으로 가르쳤고, 묻는 이들의 선입견에 따라 대답했다는 것이다. 눈먼 이들에게는 그들의 눈먼 상태에 맞추어 눈먼 이야기를 하고, 병든 이들에게는 그들의 병에 맞추어, 잘못된 길에 있는 이들에게는 그들의 잘못에 맞추어 말했다고 한다. 데미우르고스만 하나님이라고 생각하는 이들에게는 그를 선포했고, 이름 붙일 수 없는 아버지를 받아들이는 이들에게는 비유와 수수께끼로 말할 수 없는 신비를 제시했다고 한다. 곧 주님과 사도들이 진리 자체의 모습에 따라 가르침을 내놓으신 것이 아니라, 위선으로, 각자가 받아들일 수 있는 대로 가르침을 내놓으셨다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f733c61869aa0bf00b9a6ed16eb778816cf23283133536945e3b4914561f2e6c"
        ],
        "text": "이처럼 사도들에게서 온 전승이 교회 안에서 이와 같이 존재하고 우리 가운데 머물러 있으니, 복음도 기록한 사도들의 성경에서 나오는 증거로 돌아가자. 그들은 이 기록들에서 하나님에 관한 가르침을 서술하며, 우리 주 예수 그리스도께서 진리이시고, 그분 안에 거짓이 없음을 밝혔다. 다윗도 그분이 동정녀에게서 태어나실 것과 죽은 이들 가운데서 부활하실 것을 예언하면서 이렇게 말했다. “진리가 땅에서 솟아났다.” 사도들도 진리의 제자들이므로 모든 거짓에서 벗어나 있다. 어둠이 빛과 함께할 수 없듯이, 거짓도 진리와 함께할 수 없고, 하나가 있으면 다른 하나가 배제되기 때문이다. 그러므로 우리 주님은 진리이시기에 거짓말하지 않으셨다. 어떤 존재가 결함의 열매라고 알고 계셨다면, 그 존재를 하나님, 곧 만물의 하나님이요 가장 높으신 왕이며 자신의 아버지라고 결코 고백하지 않으셨을 것이다. 완전한 분이 불완전한 존재를, 영적인 분이 혼적인 존재를, 플레로마 안에 계신 분이 플레로마 밖의 존재를 그렇게 고백하셨겠는가? 그분의 제자들도 참으로 만물의 하나님이요 주님이신 분 외에 다른 어떤 이를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컫지 않았을 것이다. 그런데 더없이 허황된 궤변가들은 이렇게 말한다. 사도들이 듣는 이들의 수용 능력에 따라 위선으로 가르쳤고, 묻는 이들의 선입견에 따라 대답했다는 것이다. 눈먼 이들에게는 그들의 눈먼 상태에 맞추어 눈먼 이야기를 하고, 병든 이들에게는 그들의 병에 맞추어, 잘못된 길에 있는 이들에게는 그들의 잘못에 맞추어 말했다고 한다. 데미우르고스만 하나님이라고 생각하는 이들에게는 그를 선포했고, 이름 붙일 수 없는 아버지를 받아들이는 이들에게는 비유와 수수께끼로 말할 수 없는 신비를 제시했다고 한다. 곧 주님과 사도들이 진리 자체의 모습에 따라 가르침을 내놓으신 것이 아니라, 위선으로, 각자가 받아들일 수 있는 대로 가르침을 내놓으셨다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4f46e7e6048721231a85c4b64c1e4e551a6185dba60729281c7ee3c3e6ae3033",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "work_location": "3.h5.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5951b3dff90792db3267d23fb555a15bf481f5935aaff76d7095ef1abf31901c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:49ec78df802be36c806b0c45f0ab0b0e3e6b604a4ca3432ca8d171a72c8e39df",
            "sha256:97898c2476fc1522792dd223346627176411e3750fad48bf448f088f85cd071a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8a0be2e84d20c5d699604e412418271ef1bb1e2265746de307aa8baec81d0bc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d96d2a863f688b48520af4e24b79a03d7e659b3238f8115ea727f5fc2b68722c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 5장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              19,
              20
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 2절이며, 통상 5장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:807fba7d9b2f5c70c4365541a9596a4e0d5848d4aacaa18060ecdf4ac016490e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5951b3dff90792db3267d23fb555a15bf481f5935aaff76d7095ef1abf31901c",
            "source_revision_id": "sha256:f8a0be2e84d20c5d699604e412418271ef1bb1e2265746de307aa8baec81d0bc",
            "translation_revision_id": "sha256:d96d2a863f688b48520af4e24b79a03d7e659b3238f8115ea727f5fc2b68722c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:58ac86f71f32e0a96a3b4748c6452dd66a8869065aa58f1a50c8e0fc93334564",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5951b3dff90792db3267d23fb555a15bf481f5935aaff76d7095ef1abf31901c",
            "source_revision_id": "sha256:f8a0be2e84d20c5d699604e412418271ef1bb1e2265746de307aa8baec81d0bc",
            "translation_revision_id": "sha256:d96d2a863f688b48520af4e24b79a03d7e659b3238f8115ea727f5fc2b68722c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:807fba7d9b2f5c70c4365541a9596a4e0d5848d4aacaa18060ecdf4ac016490e",
          "sha256:58ac86f71f32e0a96a3b4748c6452dd66a8869065aa58f1a50c8e0fc93334564"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              19,
              20
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Deuteronomy 27:18",
            "explanation": "길에서 눈먼 이를 잘못 이끄는 자에 대한 저주를 율법의 말로 요약한 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 19,
            "printed_text": "maledictum dicens omnem, qui in errorem mittat caecum in via",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_paraphrase"
          },
          {
            "explanation": "길 잃은 이, 보지 못하는 이, 병든 이를 위한 파송과 절벽·의사의 비유를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              19,
              20
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_healing_and_learning_similes"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 5:31-32",
            "explanation": "죄인을 회개로 부른다는 목적 표현을 포함해 인쇄 형태대로 옮긴다.",
            "printed_page": 19,
            "printed_text": "Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_quotation_form"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "판본이 Clermont 사본에서 채택한 acceptatione와 인격을 편중해 대하는 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 20,
            "printed_text": "sine personae acceptatione",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "사람을 차별하지 않고",
            "type": "retained_edition_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 2절이며, 통상 5장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b9e172aed0b4f408cb4540f2b48f3631f8b465c4d54c7381c67908301926b1c1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n32.jpg",
            "page_key": "2:19",
            "printed_page": 19,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:49ec78df802be36c806b0c45f0ab0b0e3e6b604a4ca3432ca8d171a72c8e39df",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc autem non est sanantium, nec vivificantium, sed magis gravantium, et augentium ignorantiam ipsorum: et multo verior his Lex invenietur, maledictum dicens omnem, qui in errorem mittat caecum in via. Qui enim ad inventionem missi erant errantium Apostoli, et ad visionem eorum qui non videbant, et ad medicinam languentium, utique non secundum praesentem opinionem colloquebantur eis, sed secundum veritatis manifestationem. Nec enim quilibet homines recte facient, si caecos jamjamque per praecipitium ferri incipientes, adhortentur insistere illi periculosissimae viae, quasi vere rectae, et quasi bene perventuri sint. Quis autem medicus volens curare aegrotum, faciet secundum concupiscentias aegrotantis, et non secundum quod aptum est medicinae? Quoniam autem Dominus medicus venit eorum qui male habent, ipse testificatur, dicens: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Quomodo ergo qui male habent confirmabuntur? et quomodo peccatores poenitentiam agent? Utrum perseverantes in eisdem ipsis; an e contrario, magnam commutationem et transgressionem prioris conversationis accipientes, per quam et aegritudinem non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "528df8dfd64c592d8ef134ca6fec0ee8554249706bb389b50102bdf43a8f1286",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n33.jpg",
            "page_key": "2:20",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:97898c2476fc1522792dd223346627176411e3750fad48bf448f088f85cd071a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "modicam, et multa peccata sibimetipsis importaverunt? Ignorantia autem mater horum omnium per agnitionem evacuatur. Agnitionem ergo faciebat Dominus suis discipulis, per quam et curabat laborantes, et peccatores a peccato coercebat. Non igitur jam secundum pristinam opinionem loquebatur eis, neque secundum suspicionem interrogantium respondebat eis; sed secundum doctrinam salutarem, et sine hypocrisi, et sine personae acceptatione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f8a0be2e84d20c5d699604e412418271ef1bb1e2265746de307aa8baec81d0bc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc autem non est sanantium, nec vivificantium, sed magis gravantium, et augentium ignorantiam ipsorum: et multo verior his Lex invenietur, maledictum dicens omnem, qui in errorem mittat caecum in via. Qui enim ad inventionem missi erant errantium Apostoli, et ad visionem eorum qui non videbant, et ad medicinam languentium, utique non secundum praesentem opinionem colloquebantur eis, sed secundum veritatis manifestationem. Nec enim quilibet homines recte facient, si caecos jamjamque per praecipitium ferri incipientes, adhortentur insistere illi periculosissimae viae, quasi vere rectae, et quasi bene perventuri sint. Quis autem medicus volens curare aegrotum, faciet secundum concupiscentias aegrotantis, et non secundum quod aptum est medicinae? Quoniam autem Dominus medicus venit eorum qui male habent, ipse testificatur, dicens: Non est opus sanis medicus, sed male habentibus. Non veni vocare justos, sed peccatores ad poenitentiam. Quomodo ergo qui male habent confirmabuntur? et quomodo peccatores poenitentiam agent? Utrum perseverantes in eisdem ipsis; an e contrario, magnam commutationem et transgressionem prioris conversationis accipientes, per quam et aegritudinem non modicam, et multa peccata sibimetipsis importaverunt? Ignorantia autem mater horum omnium per agnitionem evacuatur. Agnitionem ergo faciebat Dominus suis discipulis, per quam et curabat laborantes, et peccatores a peccato coercebat. Non igitur jam secundum pristinam opinionem loquebatur eis, neque secundum suspicionem interrogantium respondebat eis; sed secundum doctrinam salutarem, et sine hypocrisi, et sine personae acceptatione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6ddd484c7ef296edf3d1ded269f1c249afe8e92f07f9e2ab296ee473122509d5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 5장 2절이다. 신명기 27:18을 요약한 저주, 절벽으로 향하는 눈먼 이, 환자를 치료하는 의사의 비유를 차례로 보존했다.",
          "주님이 의사로 오셨다는 인용은 누가복음 5:31-32에 대응한다. 죄인들을 회개로 부른다는 목적을 인쇄된 형태로 옮겼다.",
          "transgressio는 이전의 삶을 벗어나는 변화로 읽었다. 무지가 앎을 통해 사라지고 그 앎이 치료와 죄에서의 제지로 이어지는 관계를 유지했다.",
          "sine personae acceptatione는 사람을 차별하지 않고로 옮겼다. 20쪽 각주 1은 판본이 채택한 acceptatione와 Clermont 사본을 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:49ec78df802be36c806b0c45f0ab0b0e3e6b604a4ca3432ca8d171a72c8e39df",
              "sha256:97898c2476fc1522792dd223346627176411e3750fad48bf448f088f85cd071a"
            ],
            "text": "이런 일은 치료하는 이들이나 생명을 주는 이들이 할 일이 아니다. 오히려 병세를 더 무겁게 하고 그들의 무지를 더하는 일이다. 길에서 눈먼 이를 잘못 이끄는 자는 누구나 저주받는다고 하는 율법이 이들보다 훨씬 더 참됨을 알게 될 것이다. 사도들은 길 잃은 이들을 찾고, 보지 못하는 이들이 보게 하며, 병든 이들을 치료하도록 보냄을 받았다. 그러므로 그들의 당시 생각에 맞추어 말하지 않고, 드러난 진리에 따라 말했다. 막 절벽으로 떨어지려는 눈먼 이들에게, 정말 올바른 길이며 무사히 도착할 것처럼 말하며, 그토록 위험한 길을 계속 가라고 권한다면, 어느 누구라도 올바로 행동한다고 할 수 없기 때문이다. 환자를 치료하려는 어떤 의사가 치료에 알맞은 것을 따르지 않고 환자가 원하는 대로 하겠는가? 주님께서 병든 이들의 의사로 오셨다는 것은 그분이 친히 이렇게 말씀하며 증언하신다. “건강한 이들에게는 의사가 필요하지 않다. 병든 이들에게 필요하다. 나는 의인들을 부르러 온 것이 아니라, 죄인들을 회개로 부르러 왔다.” 그렇다면 병든 이들이 어떻게 회복하겠는가? 죄인들이 어떻게 회개하겠는가? 바로 그 상태를 계속 지킴으로써인가? 아니면 그 반대로, 스스로 무거운 병과 많은 죄를 불러들였던 이전의 삶을 크게 바꾸고 벗어남으로써인가? 이 모든 것의 어머니인 무지는 앎을 통해 사라진다. 그러므로 주님은 자신의 제자들에게 앎을 주셨고, 그 앎으로 고통받는 이들을 치료하시며 죄인들이 죄를 짓지 못하도록 막으셨다. 그분은 그들의 이전 생각에 맞추어 말씀하지 않으셨고, 묻는 이들의 선입견에 맞추어 대답하지도 않으셨다. 구원을 주는 가르침에 따라, 위선 없이, 사람을 차별하지 않고 말씀하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8a0be2e84d20c5d699604e412418271ef1bb1e2265746de307aa8baec81d0bc"
        ],
        "text": "이런 일은 치료하는 이들이나 생명을 주는 이들이 할 일이 아니다. 오히려 병세를 더 무겁게 하고 그들의 무지를 더하는 일이다. 길에서 눈먼 이를 잘못 이끄는 자는 누구나 저주받는다고 하는 율법이 이들보다 훨씬 더 참됨을 알게 될 것이다. 사도들은 길 잃은 이들을 찾고, 보지 못하는 이들이 보게 하며, 병든 이들을 치료하도록 보냄을 받았다. 그러므로 그들의 당시 생각에 맞추어 말하지 않고, 드러난 진리에 따라 말했다. 막 절벽으로 떨어지려는 눈먼 이들에게, 정말 올바른 길이며 무사히 도착할 것처럼 말하며, 그토록 위험한 길을 계속 가라고 권한다면, 어느 누구라도 올바로 행동한다고 할 수 없기 때문이다. 환자를 치료하려는 어떤 의사가 치료에 알맞은 것을 따르지 않고 환자가 원하는 대로 하겠는가? 주님께서 병든 이들의 의사로 오셨다는 것은 그분이 친히 이렇게 말씀하며 증언하신다. “건강한 이들에게는 의사가 필요하지 않다. 병든 이들에게 필요하다. 나는 의인들을 부르러 온 것이 아니라, 죄인들을 회개로 부르러 왔다.” 그렇다면 병든 이들이 어떻게 회복하겠는가? 죄인들이 어떻게 회개하겠는가? 바로 그 상태를 계속 지킴으로써인가? 아니면 그 반대로, 스스로 무거운 병과 많은 죄를 불러들였던 이전의 삶을 크게 바꾸고 벗어남으로써인가? 이 모든 것의 어머니인 무지는 앎을 통해 사라진다. 그러므로 주님은 자신의 제자들에게 앎을 주셨고, 그 앎으로 고통받는 이들을 치료하시며 죄인들이 죄를 짓지 못하도록 막으셨다. 그분은 그들의 이전 생각에 맞추어 말씀하지 않으셨고, 묻는 이들의 선입견에 맞추어 대답하지도 않으셨다. 구원을 주는 가르침에 따라, 위선 없이, 사람을 차별하지 않고 말씀하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d96d2a863f688b48520af4e24b79a03d7e659b3238f8115ea727f5fc2b68722c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "work_location": "3.h5.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ebed2fb5795febe052798f7d34698e2023c69df68c5786925f008ee2842f5843",
        "part_links": [
          [
            "sha256:54955f1d2d70cdbc097446ef47009a32dab54c4563ebabdda324e3a188c1c42d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:35da276a00566f894fa37707babb1c32a2536a474e52d2476a96eab3ee72234c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:322828c588b78c6473883ca205319795a84c71b24696dd38b2e6ae0ef76b08e7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 5장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 3절이며, 통상 5장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2593902b9b2710777c39f24ab38baa91c56d429cba35ce098b5faa1ac81106fa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebed2fb5795febe052798f7d34698e2023c69df68c5786925f008ee2842f5843",
            "source_revision_id": "sha256:35da276a00566f894fa37707babb1c32a2536a474e52d2476a96eab3ee72234c",
            "translation_revision_id": "sha256:322828c588b78c6473883ca205319795a84c71b24696dd38b2e6ae0ef76b08e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b9a7afa3009ac5a29fd6f125050b673750ef609d0d0a346e61a7491d84bce9bb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebed2fb5795febe052798f7d34698e2023c69df68c5786925f008ee2842f5843",
            "source_revision_id": "sha256:35da276a00566f894fa37707babb1c32a2536a474e52d2476a96eab3ee72234c",
            "translation_revision_id": "sha256:322828c588b78c6473883ca205319795a84c71b24696dd38b2e6ae0ef76b08e7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2593902b9b2710777c39f24ab38baa91c56d429cba35ce098b5faa1ac81106fa",
          "sha256:b9a7afa3009ac5a29fd6f125050b673750ef609d0d0a346e61a7491d84bce9bb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h5-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103305.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "주님이 할례자들에게 자신을 드러내는 일과 사도들이 이방 민족에게 참 하나님을 가르치는 일을 나누어 옮긴다.",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_distinct_audiences_and_actions"
          },
          {
            "explanation": "자신의 창조물을 통해 먹이고 자라게 한다는 표현과 자기 피로 배교에서 구속한다는 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 20,
            "printed_texts": [
              "per conditionem suam",
              "qui redemit nos de apostasia sanguine suo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_creation_and_redemption_expressions"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Ephesians 2:17",
              "Genesis 9:27"
            ],
            "explanation": "먼 이들과 가까운 이들을 모으는 그리스도를 야벳을 넓히고 셈의 집에 두는 주체로 연결한 저자의 해석을 유지한다.",
            "printed_page": 20,
            "printed_text": "dilatans Japhet, et constituens eum in domo Sem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_authorial_scripture_combination"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 5장 3절이며, 통상 5장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "528df8dfd64c592d8ef134ca6fec0ee8554249706bb389b50102bdf43a8f1286",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n33.jpg",
            "page_key": "2:20",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:54955f1d2d70cdbc097446ef47009a32dab54c4563ebabdda324e3a188c1c42d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod etiam ex Domini sermonibus ostenditur: qui quidem his qui erant ex circumcisione ostendebat Filium Dei, eum qui per prophetas praedicatus fuerat Christum, hoc est semetipsum, manifestabat, qui libertatem hominibus restauraverit, et attribuerit incorruptelae haereditatem. Gentes autem iterum docebant Apostoli, ut relinquerent vana ligna et lapides, quae suspicabantur esse deos, et verum colerent Deum, qui constituisset et fecisset omne humanum genus, et per conditionem suam aleret et augeret et constabiliret, et eis esse praestaret; et ut exspectarent filium ejus Jesum Christum, qui redemit nos de apostasia sanguine suo, ad hoc ut essemus et nos populus sanctificatus, de coelis descensurum in virtute Patris, qui et judicium omnium facturus est, et ea quae a Deo sunt bona donaturus his, qui servaverint praecepta ejus. Hic in novissimis temporibus apparens, lapis summus angularis, in unum collegit, et univit eos qui longe, et eos qui prope, hoc est, circumcisionem et praeputium, dilatans Japhet, et constituens eum in domo Sem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:35da276a00566f894fa37707babb1c32a2536a474e52d2476a96eab3ee72234c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quod etiam ex Domini sermonibus ostenditur: qui quidem his qui erant ex circumcisione ostendebat Filium Dei, eum qui per prophetas praedicatus fuerat Christum, hoc est semetipsum, manifestabat, qui libertatem hominibus restauraverit, et attribuerit incorruptelae haereditatem. Gentes autem iterum docebant Apostoli, ut relinquerent vana ligna et lapides, quae suspicabantur esse deos, et verum colerent Deum, qui constituisset et fecisset omne humanum genus, et per conditionem suam aleret et augeret et constabiliret, et eis esse praestaret; et ut exspectarent filium ejus Jesum Christum, qui redemit nos de apostasia sanguine suo, ad hoc ut essemus et nos populus sanctificatus, de coelis descensurum in virtute Patris, qui et judicium omnium facturus est, et ea quae a Deo sunt bona donaturus his, qui servaverint praecepta ejus. Hic in novissimis temporibus apparens, lapis summus angularis, in unum collegit, et univit eos qui longe, et eos qui prope, hoc est, circumcisionem et praeputium, dilatans Japhet, et constituens eum in domo Sem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b03c5015bc93628e279e59dc8f0f5f5c994fa454ead4faecc27a5e3369e824f8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 5장 3절이다. 주님은 할례받은 이들에게 자신을 드러내고, 사도들은 이방 민족들에게 하나님과 그리스도를 가르치는 것으로 서술된다.",
          "per conditionem suam은 자신의 창조물을 통해로 옮겼다. 하나님이 인류를 만들고 먹이며 존재하게 하신다는 서술의 주체를 유지했다.",
          "그리스도가 자기 피로 배교에서 구속하여 거룩한 백성이 되게 한다는 목적과, 아버지의 권능으로 내려와 심판하고 좋은 것을 준다는 미래 서술을 구별했다.",
          "먼 이들과 가까운 이들을 모으는 대목에는 에베소서 2:17, 야벳과 셈의 대목에는 창세기 9:27이 인쇄 여백에 연결되어 있다. 야벳을 넓히고 셈의 집에 살게 하는 주체를 그리스도로 읽는 저자의 적용을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:54955f1d2d70cdbc097446ef47009a32dab54c4563ebabdda324e3a188c1c42d"
            ],
            "text": "이것은 주님의 말씀에서도 드러난다. 주님은 할례받은 이들에게 하나님의 아들을 보이셨고, 예언자들이 미리 선포한 그리스도, 곧 자신을 드러내셨다. 그분은 사람들에게 자유를 되돌려 주시고 썩지 않음의 유산을 주셨다. 사도들은 또 이방 민족들에게 신이라고 생각하던 헛된 나무와 돌을 버리고, 참 하나님을 섬기라고 가르쳤다. 그분은 온 인류를 세우고 만드셨으며, 자신의 창조물을 통해 그들을 먹이고 자라게 하며 굳게 세우시고, 그들이 존재하게 하신 분이다. 사도들은 또 그분의 아들 예수 그리스도를 기다리라고 가르쳤다. 그리스도께서는 우리를 자기 피로 배교에서 구속하셨다. 우리도 거룩하게 된 백성이 되게 하시려는 것이었다. 그분은 아버지의 권능으로 하늘에서 내려오시어 모든 이를 심판하시고, 그분의 계명을 지킨 이들에게 하나님께 속한 좋은 것들을 주실 분이다. 그분은 마지막 때에 나타나신 모퉁이의 으뜸돌로서, 먼 이들과 가까운 이들, 곧 할례자와 무할례자를 하나로 모으고 결합하셨다. 야벳을 넓혀 주시고 그를 셈의 집에 살게 하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:35da276a00566f894fa37707babb1c32a2536a474e52d2476a96eab3ee72234c"
        ],
        "text": "이것은 주님의 말씀에서도 드러난다. 주님은 할례받은 이들에게 하나님의 아들을 보이셨고, 예언자들이 미리 선포한 그리스도, 곧 자신을 드러내셨다. 그분은 사람들에게 자유를 되돌려 주시고 썩지 않음의 유산을 주셨다. 사도들은 또 이방 민족들에게 신이라고 생각하던 헛된 나무와 돌을 버리고, 참 하나님을 섬기라고 가르쳤다. 그분은 온 인류를 세우고 만드셨으며, 자신의 창조물을 통해 그들을 먹이고 자라게 하며 굳게 세우시고, 그들이 존재하게 하신 분이다. 사도들은 또 그분의 아들 예수 그리스도를 기다리라고 가르쳤다. 그리스도께서는 우리를 자기 피로 배교에서 구속하셨다. 우리도 거룩하게 된 백성이 되게 하시려는 것이었다. 그분은 아버지의 권능으로 하늘에서 내려오시어 모든 이를 심판하시고, 그분의 계명을 지킨 이들에게 하나님께 속한 좋은 것들을 주실 분이다. 그분은 마지막 때에 나타나신 모퉁이의 으뜸돌로서, 먼 이들과 가까운 이들, 곧 할례자와 무할례자를 하나로 모으고 결합하셨다. 야벳을 넓혀 주시고 그를 셈의 집에 살게 하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:322828c588b78c6473883ca205319795a84c71b24696dd38b2e6ae0ef76b08e7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "work_location": "3.h5.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-5:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3fb567a0e02f8020a081d5aa94a1c3978d35519251052eb846f130f79e816cd0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f67c382d763e0043029cd15522b952ea448dbfaad6f5218b2875bbb476c79668",
            "sha256:88932c9e8558cf4afbd47d22c6020da3c4b69ed716b73de11e0b155b29717339",
            "sha256:e205bd18700826c760a572b54a965aef14e21cb63b5f270fcb2184c627170e73"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ee6c3db7baff1555293f8fc5e4ac6b7eae24e1913df0bd1826e056e5cb48eb0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7b2caba608fa976c37c7733f2a73e003ae49a1b5c9e871d55cf6e0a8c897e652"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 6장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20,
              21,
              22
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 1절이며, 통상 6장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:619b364bb363f327fd233505915504658f429fd0a55de2ed43bfeb7818c9ef98",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3fb567a0e02f8020a081d5aa94a1c3978d35519251052eb846f130f79e816cd0",
            "source_revision_id": "sha256:7ee6c3db7baff1555293f8fc5e4ac6b7eae24e1913df0bd1826e056e5cb48eb0",
            "translation_revision_id": "sha256:7b2caba608fa976c37c7733f2a73e003ae49a1b5c9e871d55cf6e0a8c897e652"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6fc86efb150386f1aab4887994419b4eebd0403812465b9fb04424fe6067b4c1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3fb567a0e02f8020a081d5aa94a1c3978d35519251052eb846f130f79e816cd0",
            "source_revision_id": "sha256:7ee6c3db7baff1555293f8fc5e4ac6b7eae24e1913df0bd1826e056e5cb48eb0",
            "translation_revision_id": "sha256:7b2caba608fa976c37c7733f2a73e003ae49a1b5c9e871d55cf6e0a8c897e652"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:619b364bb363f327fd233505915504658f429fd0a55de2ed43bfeb7818c9ef98",
          "sha256:6fc86efb150386f1aab4887994419b4eebd0403812465b9fb04424fe6067b4c1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              20,
              21,
              22
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "한정 없이 하나님으로 부르는 경우와 화자가 직접 주님이라 부르는 경우를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              20,
              21
            ],
            "printed_texts": [
              "definitive et absolute",
              "ex sua persona"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_unqualified_designation_and_speaker_voice"
          },
          {
            "explanation": "주께서 주께 말씀함, 주께서 주에게서 불과 유황을 내림, 하나님이 하나님에게 기름 부음, 신들의 모임이라는 인용을 아버지·아들·양자가 된 이들에게 연결하는 저자의 해석을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              21,
              22
            ],
            "printed_references": [
              "Ps. cix. 1.",
              "Gen. xix. 24.",
              "Ps. xliv. 7 seq.",
              "Ps. lxxxi. 1.",
              "Ps. xlix. 1.",
              "Ps. xlix. 3.",
              "Esai. lxv. 1.",
              "Ps. lxxxi. 5.",
              "Rom. viii. 15."
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_quotations_and_authorial_relations"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "판본이 Voss 사본과 Stieren에서 채택한 심판할 권한이라는 구문을 유지한다.",
            "printed_page": 21,
            "printed_text": "potestatem judicandi",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "explanation": "양자가 된 이들과 교회, 양자가 되는 은혜와 아빠 아버지라는 외침의 관계를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              21,
              22
            ],
            "printed_texts": [
              "hi autem sunt Ecclesia",
              "per quam clamamus: Abba Pater"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_adoption_and_assembly_relation"
          },
          {
            "comparison_role": "citation_location_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.biblegateway.com/verse/en/Psalm%2082:6",
            "explanation": "인쇄 난외의 시편 번호와 확인한 통상 인용 위치를 각각 보존한다.",
            "irenaeus_location": "3.h6.s1",
            "located_numbering": "KJV and common Protestant numbering",
            "located_reference": "Psalm 82:6",
            "location_check_record": "research/irenaeus-sources/book-3-psalm-loci-check.json",
            "printed_page": 22,
            "printed_reference": "Ps. lxxxi. 5.",
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "printed_margin_and_located_verse_recorded_separately",
            "source_text": "Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes.",
            "type": "scripture_citation_location_check"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 1절이며, 통상 6장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "528df8dfd64c592d8ef134ca6fec0ee8554249706bb389b50102bdf43a8f1286",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n33.jpg",
            "page_key": "2:20",
            "printed_page": 20,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f67c382d763e0043029cd15522b952ea448dbfaad6f5218b2875bbb476c79668",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Neque igitur Dominus, neque Spiritus sanctus, neque Apostoli eum qui non esset Deus, definitive et absolute Deum nominassent aliquando, nisi esset vere Deus; neque Dominum appellassent aliquem ex sua persona, nisi qui dominatur omnium Deum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "32609ac28159d942fe883b44247a609689f8565c7d1a0d88c907e29406ad12c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n34.jpg",
            "page_key": "2:21",
            "printed_page": 21,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:88932c9e8558cf4afbd47d22c6020da3c4b69ed716b73de11e0b155b29717339",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Patrem, et Filium ejus qui dominium accepit a Patre suo omnis conditionis, quemadmodum habet illud: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Patrem enim Filio collocutum ostendit: qui dedit ei haereditatem gentium, et subjecit ei omnes inimicos. Vere igitur cum Pater sit Dominus, et Filius vere sit Dominus, merito Spiritus sanctus Domini appellatione signavit eos. Et iterum in eversione Sodomitarum Scriptura ait: Et pluit Dominus super Sodomam et Gomorrham ignem et sulfur a Domino de coelo. Filium enim hic significat, qui et Abrahae collocutus sit, a Patre accepisse potestatem judicandi Sodomitas propter iniquitatem eorum. Similiter habet illud: Sedes tua Deus in aeternum; virga directionis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus. Utrosque enim Dei appellatione signavit Spiritus, et eum qui ungitur Filium, et eum qui ungit, id est Patrem. Et iterum: Deus stetit in synagoga Deorum, in medio autem deos discernit; de Patre, et Filio, et de his qui adoptionem perceperunt, dicit: hi autem sunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4a085b3f38e4770b9cf9b4c74895f434b26791495714255a0d90c4999a49b339",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n35.jpg",
            "page_key": "2:22",
            "printed_page": 22,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e205bd18700826c760a572b54a965aef14e21cb63b5f270fcb2184c627170e73",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ecclesia. Haec enim est synagoga Dei, quam Deus, hoc est Filius ipse per semetipsum collegit. De quo iterum dicit: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram; quis deus? de quo dixit: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit: hoc est Filius, qui secundum manifestationem hominibus advenit, qui dicit: Palam apparui his qui me non quaerunt. Quorum autem deorum? quibus dicit: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. His scilicet qui adoptionis gratiam adepti sunt, per quam clamamus: Abba Pater.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7ee6c3db7baff1555293f8fc5e4ac6b7eae24e1913df0bd1826e056e5cb48eb0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Neque igitur Dominus, neque Spiritus sanctus, neque Apostoli eum qui non esset Deus, definitive et absolute Deum nominassent aliquando, nisi esset vere Deus; neque Dominum appellassent aliquem ex sua persona, nisi qui dominatur omnium Deum Patrem, et Filium ejus qui dominium accepit a Patre suo omnis conditionis, quemadmodum habet illud: Dixit Dominus Domino meo, Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Patrem enim Filio collocutum ostendit: qui dedit ei haereditatem gentium, et subjecit ei omnes inimicos. Vere igitur cum Pater sit Dominus, et Filius vere sit Dominus, merito Spiritus sanctus Domini appellatione signavit eos. Et iterum in eversione Sodomitarum Scriptura ait: Et pluit Dominus super Sodomam et Gomorrham ignem et sulfur a Domino de coelo. Filium enim hic significat, qui et Abrahae collocutus sit, a Patre accepisse potestatem judicandi Sodomitas propter iniquitatem eorum. Similiter habet illud: Sedes tua Deus in aeternum; virga directionis, virga regni tui. Dilexisti justitiam, et odisti iniquitatem, propterea unxit te Deus, Deus tuus. Utrosque enim Dei appellatione signavit Spiritus, et eum qui ungitur Filium, et eum qui ungit, id est Patrem. Et iterum: Deus stetit in synagoga Deorum, in medio autem deos discernit; de Patre, et Filio, et de his qui adoptionem perceperunt, dicit: hi autem sunt Ecclesia. Haec enim est synagoga Dei, quam Deus, hoc est Filius ipse per semetipsum collegit. De quo iterum dicit: Deus deorum Dominus locutus est, et vocavit terram; quis deus? de quo dixit: Deus manifeste veniet, Deus noster, et non silebit: hoc est Filius, qui secundum manifestationem hominibus advenit, qui dicit: Palam apparui his qui me non quaerunt. Quorum autem deorum? quibus dicit: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes. His scilicet qui adoptionis gratiam adepti sunt, per quam clamamus: Abba Pater.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "828a08eea01032ff43adac207d6be4164ec06294b87a21c16381d2d5996d21e1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 6장 1절이다. definitive et absolute는 단정적으로, 아무 한정 없이로 옮겼다. ex sua persona는 호칭을 화자가 자신의 말로 사용하는 경우를 가리키는 것으로 읽었다.",
          "주께서 주께 말씀하심, 주께서 주에게서 불과 유황을 내리심, 하나님이 하나님에게 기름을 부으심이라는 인용 구조를 보존했다. 저자는 이를 아버지와 아들의 관계에 연결한다.",
          "양자로 받아들여진 이들을 교회와 연결하고, 아들이 친히 모으신 하나님의 모임으로 풀이하는 서술을 유지했다. 아빠, 아버지라는 외침은 로마서 8:15와 연결된다.",
          "너희는 신들이라는 인용의 난외 표기는 시편 81:5이다. 본문에 대응하는 KJV 및 통상 개신교 절은 시편 82:6으로 확인하여 출처 데이터에 별도로 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f67c382d763e0043029cd15522b952ea448dbfaad6f5218b2875bbb476c79668",
              "sha256:88932c9e8558cf4afbd47d22c6020da3c4b69ed716b73de11e0b155b29717339",
              "sha256:e205bd18700826c760a572b54a965aef14e21cb63b5f270fcb2184c627170e73"
            ],
            "text": "그러므로 주님도 성령도 사도들도 하나님이 아닌 이를, 참으로 하나님이 아니라면, 단정적으로, 아무 한정 없이 하나님이라 부른 적이 없었을 것이다. 만물을 다스리시는 하나님 아버지와, 자신의 아버지에게서 모든 창조물을 다스릴 권한을 받은 그분의 아들 외에, 자신의 말로 누구를 주님이라 부르지도 않았을 것이다. 다음 말씀이 이와 같다. “주께서 내 주께 말씀하셨다. ‘내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’” 이 말씀은 아버지가 아들에게 말씀하셨음을 드러낸다. 아버지는 아들에게 민족들을 유산으로 주시고 모든 원수를 그에게 복종시키셨다. 그러므로 아버지가 참으로 주님이시고 아들도 참으로 주님이시므로, 성령께서 두 분을 주님이라는 호칭으로 나타내신 것은 합당하다. 또 소돔 사람들의 멸망을 두고 성경은 말한다. “주께서 소돔과 고모라 위에 하늘에서 주에게서 오는 불과 유황을 비처럼 내리셨다.” 아브라함과 말씀을 나누신 아들이 소돔 사람들의 불의 때문에 그들을 심판할 권한을 아버지에게서 받았다는 것을 이 대목은 뜻한다. 다음 말씀도 마찬가지이다. “하나님이여, 당신의 왕좌는 영원합니다. 당신 나라의 왕홀은 올곧음의 왕홀입니다. 당신은 의를 사랑하고 불의를 미워하셨습니다. 그러므로 하나님, 당신의 하나님께서 당신에게 기름을 부으셨습니다.” 기름 부음을 받는 아들과 기름을 붓는 분, 곧 아버지, 두 분 모두를 성령께서 하나님이라는 호칭으로 나타내신 것이다. 또 이런 말씀이 있다. “하나님께서 신들의 모임에 서시고, 그 가운데서 신들을 심판하신다.” 아버지와 아들, 그리고 양자로 받아들여진 이들을 말하는 것이며, 이들은 교회이다. 교회는 하나님의 모임이며, 하나님, 곧 아들이 친히 모으신 모임이다. 그분을 두고 다시 말한다. “신들의 하나님이신 주께서 말씀하시고 땅을 부르셨다.” 어느 하나님인가? 다음 말씀의 대상이신 분이다. “하나님께서 드러나게 오실 것이다. 우리 하나님께서는 침묵하지 않으실 것이다.” 곧 아들이다. 그분은 사람들에게 드러나 오셨으며, 이렇게 말씀하신다. “나를 찾지 않는 이들에게 내가 뚜렷이 나타났다.” 그렇다면 어느 신들을 말하는가? 다음 말씀을 듣는 이들이다. “내가 말했다. ‘너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 이의 아들들이다.’” 곧 양자가 되는 은혜를 받은 이들이다. 그 은혜로 우리는 “아빠, 아버지”라고 외친다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ee6c3db7baff1555293f8fc5e4ac6b7eae24e1913df0bd1826e056e5cb48eb0"
        ],
        "text": "그러므로 주님도 성령도 사도들도 하나님이 아닌 이를, 참으로 하나님이 아니라면, 단정적으로, 아무 한정 없이 하나님이라 부른 적이 없었을 것이다. 만물을 다스리시는 하나님 아버지와, 자신의 아버지에게서 모든 창조물을 다스릴 권한을 받은 그분의 아들 외에, 자신의 말로 누구를 주님이라 부르지도 않았을 것이다. 다음 말씀이 이와 같다. “주께서 내 주께 말씀하셨다. ‘내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’” 이 말씀은 아버지가 아들에게 말씀하셨음을 드러낸다. 아버지는 아들에게 민족들을 유산으로 주시고 모든 원수를 그에게 복종시키셨다. 그러므로 아버지가 참으로 주님이시고 아들도 참으로 주님이시므로, 성령께서 두 분을 주님이라는 호칭으로 나타내신 것은 합당하다. 또 소돔 사람들의 멸망을 두고 성경은 말한다. “주께서 소돔과 고모라 위에 하늘에서 주에게서 오는 불과 유황을 비처럼 내리셨다.” 아브라함과 말씀을 나누신 아들이 소돔 사람들의 불의 때문에 그들을 심판할 권한을 아버지에게서 받았다는 것을 이 대목은 뜻한다. 다음 말씀도 마찬가지이다. “하나님이여, 당신의 왕좌는 영원합니다. 당신 나라의 왕홀은 올곧음의 왕홀입니다. 당신은 의를 사랑하고 불의를 미워하셨습니다. 그러므로 하나님, 당신의 하나님께서 당신에게 기름을 부으셨습니다.” 기름 부음을 받는 아들과 기름을 붓는 분, 곧 아버지, 두 분 모두를 성령께서 하나님이라는 호칭으로 나타내신 것이다. 또 이런 말씀이 있다. “하나님께서 신들의 모임에 서시고, 그 가운데서 신들을 심판하신다.” 아버지와 아들, 그리고 양자로 받아들여진 이들을 말하는 것이며, 이들은 교회이다. 교회는 하나님의 모임이며, 하나님, 곧 아들이 친히 모으신 모임이다. 그분을 두고 다시 말한다. “신들의 하나님이신 주께서 말씀하시고 땅을 부르셨다.” 어느 하나님인가? 다음 말씀의 대상이신 분이다. “하나님께서 드러나게 오실 것이다. 우리 하나님께서는 침묵하지 않으실 것이다.” 곧 아들이다. 그분은 사람들에게 드러나 오셨으며, 이렇게 말씀하신다. “나를 찾지 않는 이들에게 내가 뚜렷이 나타났다.” 그렇다면 어느 신들을 말하는가? 다음 말씀을 듣는 이들이다. “내가 말했다. ‘너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 이의 아들들이다.’” 곧 양자가 되는 은혜를 받은 이들이다. 그 은혜로 우리는 “아빠, 아버지”라고 외친다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7b2caba608fa976c37c7733f2a73e003ae49a1b5c9e871d55cf6e0a8c897e652",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "work_location": "3.h6.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bece23fa89de42245794d9c7d7e354bb92ce43d60d66ff860c6fa519e2de37a8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bfc350b614608769f5b662f1b47bdce4a4165c3419a061e7f01983a8f9c09423",
            "sha256:a068ee0c0d16c0940f89007b71fed54d8f4ae48aa18d46150ccd6b806fb55276",
            "sha256:1ad85c724adaa928a0071e2727a953ed7eb41ddf53f9c074027a1f465b9bf529"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ba2fcd0f71a2813878b6405873e58c4b1f8ef1156e877f5f9cd93f19b61054d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:104318e907aac051e3d9abbbef138a6a5ef9ac02704c179dae871ab428cac8f3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 6장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 6장 3절은 Cum autem eos, qui non sunt dii에서 시작한다.",
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              22,
              23,
              24
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 2절이며, 통상 6장 2-3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c5f70555a36b3f10573d47b3ff865a593686bb69ffcf54bb4ebdb4eccdde20eb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bece23fa89de42245794d9c7d7e354bb92ce43d60d66ff860c6fa519e2de37a8",
            "source_revision_id": "sha256:3ba2fcd0f71a2813878b6405873e58c4b1f8ef1156e877f5f9cd93f19b61054d",
            "translation_revision_id": "sha256:104318e907aac051e3d9abbbef138a6a5ef9ac02704c179dae871ab428cac8f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a445c2004b1dc0420e02013c6f4794c7b60f571541e51ebd859024a2dd9e4e3f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bece23fa89de42245794d9c7d7e354bb92ce43d60d66ff860c6fa519e2de37a8",
            "source_revision_id": "sha256:3ba2fcd0f71a2813878b6405873e58c4b1f8ef1156e877f5f9cd93f19b61054d",
            "translation_revision_id": "sha256:104318e907aac051e3d9abbbef138a6a5ef9ac02704c179dae871ab428cac8f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c5f70555a36b3f10573d47b3ff865a593686bb69ffcf54bb4ebdb4eccdde20eb",
          "sha256:a445c2004b1dc0420e02013c6f4794c7b60f571541e51ebd859024a2dd9e4e3f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 6장 3절은 Cum autem eos, qui non sunt dii에서 시작한다.",
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              22,
              23,
              24
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Exodus 3:14",
              "Exodus 3:8"
            ],
            "evidence": "22 note 1 continued on 23",
            "explanation": "나는 존재하는 이라는 말씀과 이 백성을 구하러 내려왔다는 말씀을 저자가 아버지와 아들에게 각각 연결하는 논증을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              22,
              23
            ],
            "printed_texts": [
              "Ego sum, qui sum",
              "Descendi, inquit, eripere populum hunc"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Exodus_quotation_and_speaker_attribution"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 43:10",
            "explanation": "puer는 이 인용에서 종으로 옮기고 저자가 아들에 관한 증언으로 읽는 맥락을 구별한다.",
            "printed_page": 23,
            "printed_text": "et puer quem elegi",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "내가 택한 종도 증인이다",
            "type": "retained_servant_term_in_Christological_interpretation"
          },
          {
            "explanation": "신들이라는 이름에 붙은 이방 민족과 다른이라는 한정, 우상이라는 설명, 멸망 예고를 구별한다. 난외의 인용 위치를 본문 형태와 함께 기록한다.",
            "printed_page": 23,
            "printed_references": [
              "Ps. xcv. 5.",
              "Ps. lxxx. 10.",
              "Esai. xliv. 9.",
              "Jer. x. 11."
            ],
            "printed_texts": [
              "Dii Gentium, idola daemoniorum.",
              "Et Deos alienos non sectabimini.",
              "Confundantur omnes qui blasphemant Deum, et sculpunt inutilia, et ego testis, dicit Dominus.",
              "Dii, inquit, qui non fecerunt coelum et terram, pereant de terra quae est sub coelo."
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_quotation_forms"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "앞선 이사야 인용에서 반복되어 들어왔을 가능성을 각주가 논의하지만 인쇄 본문을 유지한다.",
            "printed_page": 23,
            "printed_text": "et ego testis, dicit Dominus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_possible_interpolation"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Kings 18:21",
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "두 다리 관절을 나타내는 라틴어의 신체 비유를 유지한다.",
            "printed_page": 23,
            "printed_text": "in ambabus suffraginibus",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "두 다리로 절뚝거리겠느냐",
            "type": "retained_body_part_metaphor"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Kings 18:21",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "unus가 포함된 인쇄 독법을 한 분으로 옮기며 각주의 그리스어와 교정 논의를 따로 기록한다.",
            "printed_page": 23,
            "printed_text": "Si unus est Dominus Deus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_quotation_reading_unus"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Kings 18:24",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "hodie를 오늘로 옮겼다. 각주가 제시한 igne 유래 설명은 대조 정보로 구별한다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_text": "et Deus qui exaudiet hodie, ipse est Deus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_quotation_reading_hodie"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 2절이며, 통상 6장 2-3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4a085b3f38e4770b9cf9b4c74895f434b26791495714255a0d90c4999a49b339",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n35.jpg",
            "page_key": "2:22",
            "printed_page": 22,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bfc350b614608769f5b662f1b47bdce4a4165c3419a061e7f01983a8f9c09423",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nemo igitur alius, quemadmodum praedixi, Deus nominatur, aut Dominus appellatur, nisi qui est omnium Deus et Dominus, qui et Moysi dixit: Ego sum, qui sum. Et sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos: et hujus Filius Jesus Christus Dominus noster, qui filios Dei facit credentes in nomen suum. Et iterum, loquente Filio ad Moysen: Descendi, inquit,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "90413f2f09ab33b67662bd90e26f595a1ac91fd7066651bbd9042313286f6a9f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n36.jpg",
            "page_key": "2:23",
            "printed_page": 23,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a068ee0c0d16c0940f89007b71fed54d8f4ae48aa18d46150ccd6b806fb55276",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eripere populum hunc. Ipse est enim qui descendit, et ascendit propter salutem hominum. Per Filium itaque qui est in Patre, et habet in se Patrem, is Qui est, manifestatus est Deus, Patre testimonium perhibente Filio, et Filio annuntiante Patrem. Quemadmodum et Esaias ait: Et ego, inquit, testis, dicit Dominus Deus, et puer quem elegi, uti cognoscatis, et credatis, et intelligatis, quoniam ego sum. Cum autem eos, qui non sunt dii, nominat, non in totum, quemadmodum praedixi, Scriptura ostendit illos deos, sed cum aliquo additamento et significatione, per quam ostenduntur non esse dii. Quemadmodum apud David: Dii Gentium, idola daemoniorum. Et Deos alienos non sectabimini. Ex eo enim quod dicit, dii Gentium, Gentes autem verum Deum nesciunt, et alienos deos nominans eos, abstulit quod sint dii. A sua autem persona quod est dicit de ipsis: Sunt enim idola, inquit, daemoniorum. Et Esaias: Confundantur omnes qui blasphemant Deum, et sculpunt inutilia, et ego testis, dicit Dominus. Abstulit quod sint dii; solo autem utitur nomine, ad hoc, ut sciamus de quo dicit. Hoc autem ipsum et Jeremias: Dii, inquit, qui non fecerunt coelum et terram, pereant de terra quae est sub coelo. Ex eo enim quod perditionem eorum adjecit, ostendit non esse eos Deos. Et Helias autem convocato universo Israël in Carmelum montem, volens eos ab idolatria avertere, ait eis: Quousque claudicabitis vos in ambabus suffraginibus? Si unus est Dominus Deus, venite post eum. Et iterum super holocaustum sic ait idolorum sacerdotibus: Vos invocabitis in nomine deorum vestrorum, et ego invocabo in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9442a011d49350807e1fbe8364253b5e6e7dcfce35b5a35a1b29d0520f50ed6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n37.jpg",
            "page_key": "2:24",
            "printed_page": 24,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1ad85c724adaa928a0071e2727a953ed7eb41ddf53f9c074027a1f465b9bf529",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nomine Domini Dei mei; et Deus qui exaudiet hodie, ipse est Deus. In eo enim quod haec dicebat propheta qui quidem apud ipsos putabantur dii, arguit deos non esse. Convertit autem eos ad eum Deum qui et credebatur ab eo, et qui vere erat Deus, quem et invocans clamabat: Domine Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, exaudi me hodie: et intelligat omnis populus hic, quoniam tu es Deus Israel.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3ba2fcd0f71a2813878b6405873e58c4b1f8ef1156e877f5f9cd93f19b61054d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nemo igitur alius, quemadmodum praedixi, Deus nominatur, aut Dominus appellatur, nisi qui est omnium Deus et Dominus, qui et Moysi dixit: Ego sum, qui sum. Et sic dices filiis Israel: Qui est, misit me ad vos: et hujus Filius Jesus Christus Dominus noster, qui filios Dei facit credentes in nomen suum. Et iterum, loquente Filio ad Moysen: Descendi, inquit, eripere populum hunc. Ipse est enim qui descendit, et ascendit propter salutem hominum. Per Filium itaque qui est in Patre, et habet in se Patrem, is Qui est, manifestatus est Deus, Patre testimonium perhibente Filio, et Filio annuntiante Patrem. Quemadmodum et Esaias ait: Et ego, inquit, testis, dicit Dominus Deus, et puer quem elegi, uti cognoscatis, et credatis, et intelligatis, quoniam ego sum. Cum autem eos, qui non sunt dii, nominat, non in totum, quemadmodum praedixi, Scriptura ostendit illos deos, sed cum aliquo additamento et significatione, per quam ostenduntur non esse dii. Quemadmodum apud David: Dii Gentium, idola daemoniorum. Et Deos alienos non sectabimini. Ex eo enim quod dicit, dii Gentium, Gentes autem verum Deum nesciunt, et alienos deos nominans eos, abstulit quod sint dii. A sua autem persona quod est dicit de ipsis: Sunt enim idola, inquit, daemoniorum. Et Esaias: Confundantur omnes qui blasphemant Deum, et sculpunt inutilia, et ego testis, dicit Dominus. Abstulit quod sint dii; solo autem utitur nomine, ad hoc, ut sciamus de quo dicit. Hoc autem ipsum et Jeremias: Dii, inquit, qui non fecerunt coelum et terram, pereant de terra quae est sub coelo. Ex eo enim quod perditionem eorum adjecit, ostendit non esse eos Deos. Et Helias autem convocato universo Israël in Carmelum montem, volens eos ab idolatria avertere, ait eis: Quousque claudicabitis vos in ambabus suffraginibus? Si unus est Dominus Deus, venite post eum. Et iterum super holocaustum sic ait idolorum sacerdotibus: Vos invocabitis in nomine deorum vestrorum, et ego invocabo in nomine Domini Dei mei; et Deus qui exaudiet hodie, ipse est Deus. In eo enim quod haec dicebat propheta qui quidem apud ipsos putabantur dii, arguit deos non esse. Convertit autem eos ad eum Deum qui et credebatur ab eo, et qui vere erat Deus, quem et invocans clamabat: Domine Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, exaudi me hodie: et intelligat omnis populus hic, quoniam tu es Deus Israel.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "88222494a0161318973e25576baacdfc8429ec515d3ed5c59f8fab94690c17ee",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 6장 2-3절이다. 3절은 성경이 신들이 아닌 것들을 부르는 경우를 논하는 Cum autem eos에서 시작한다.",
          "출애굽기 3:14의 존재하시는 이와 3:8의 내려왔다는 말씀을 아버지와 아들에게 연결한 저자의 풀이를 보존했다. 22-23쪽 각주 1도 두 말씀과 아버지·아들의 관계를 논의한다.",
          "이사야 43:10의 puer는 이 문맥에서 종으로 옮겼다. 저자는 이 구절을 아버지와 아들의 증언에 연결한다. ego sum은 앞의 출애굽기 인용과 이어지는 존재하시는 이의 표현으로 읽었다.",
          "이방 민족들의 신들, 다른 신들, 귀신들의 우상이라는 표현에서 호칭과 한정어를 구별했다. 23쪽 난외의 시편 95:5와 80:10 표기를 인용문 형태와 함께 보존했다.",
          "이사야 인용 끝의 나도 증인이다는 말을 유지했다. 23쪽 각주 2는 이 구절이 앞선 이사야 인용에서 반복되어 들어왔을 가능성을 논의한다.",
          "엘리야의 두 다리로 절뚝거린다는 신체 비유와, 주 하나님이 한 분이라면이라는 unus의 독법을 유지했다. 23쪽 각주 4-5는 다리 관절과 그리스어 표현의 관계를 검토한다.",
          "오늘 응답하시는 하나님이라는 대목은 인쇄된 hodie를 옮겼다. 24쪽 각주 1은 이 형태가 igne에서 생겼다고 설명한다. 이어지는 엘리야의 기도에도 오늘이라는 표현이 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bfc350b614608769f5b662f1b47bdce4a4165c3419a061e7f01983a8f9c09423",
              "sha256:a068ee0c0d16c0940f89007b71fed54d8f4ae48aa18d46150ccd6b806fb55276",
              "sha256:1ad85c724adaa928a0071e2727a953ed7eb41ddf53f9c074027a1f465b9bf529"
            ],
            "text": "그러므로 앞서 말했듯이, 만물의 하나님이요 주님이신 분, 모세에게 이렇게 말씀하신 분이 계신다. “나는 존재하는 이다. 이스라엘 자손들에게 이렇게 말하여라. ‘존재하시는 이께서 나를 너희에게 보내셨다.’” 그리고 그분의 아들 우리 주 예수 그리스도가 계신다. 그분은 자신의 이름을 믿는 이들을 하나님의 아들들로 만드신다. 이들 외에 아무도 하나님이라 불리지 않고 주님이라 일컬어지지 않는다. 또 아들은 모세에게 “이 백성을 구하러 내가 내려왔다”라고 말씀하신다. 사람들을 구원하기 위해 내려오고 올라가신 이는 바로 그분이다. 그러므로 아버지 안에 계시고 자신 안에 아버지를 모신 아들을 통해, 존재하시는 이, 하나님께서 드러나셨다. 아버지는 아들을 증언하시고, 아들은 아버지를 알리신다. 이사야도 말한다. “주 하나님께서 말씀하신다. ‘나도 증인이며, 내가 택한 종도 증인이다. 내가 존재하는 이임을 너희가 알고 믿고 깨닫게 하려는 것이다.’” 성경이 신들이 아닌 것들을 신들이라고 부를 때에는, 앞서 말했듯이, 그들을 아무 한정 없이 신으로 제시하지 않는다. 어떤 말과 설명을 덧붙여, 그들이 신이 아님을 드러낸다. 다윗에게서도 이런 말을 볼 수 있다. “이방 민족들의 신들은 귀신들의 우상이다.” 또 “다른 신들을 따르지 말라.” 이방 민족들의 신들이라고 말하고, 이방 민족들은 참 하나님을 알지 못하며, 그들을 다른 신들이라고 부름으로써, 그들이 신이라는 자격을 없앤 것이다. 자신의 말로는 그들이 무엇인지 이렇게 말한다. “그들은 귀신들의 우상이다.” 이사야도 말한다. “하나님을 모독하고 쓸모없는 것들을 새기는 자들은 모두 부끄러움을 당하여라. 주께서 말씀하신다. ‘나도 증인이다.’” 그들이 신이라는 자격을 없애면서, 그 이름만을 사용한다. 무엇을 말하는지 우리가 알게 하려는 것이다. 예레미야도 같은 말을 한다. “하늘과 땅을 만들지 않은 신들은 하늘 아래 있는 땅에서 사라져라”라고 말한다. 그들의 멸망을 덧붙임으로써, 그들이 신이 아님을 드러낸 것이다. 엘리야도 온 이스라엘을 갈멜산에 모으고, 그들을 우상숭배에서 돌이키려 하며 이렇게 말했다. “너희는 언제까지 두 다리로 절뚝거리겠느냐? 주 하나님이 한 분이라면, 그분을 따라오너라.” 또 번제를 드릴 때, 우상들의 사제들에게 이렇게 말했다. “너희는 너희 신들의 이름을 부르고, 나는 주 나의 하나님의 이름을 부르겠다. 오늘 응답하시는 하나님, 그분이 하나님이시다.” 예언자는 이렇게 말함으로써, 그들이 신으로 여기던 것들이 신이 아님을 밝혔고, 자신이 믿으며 참으로 하나님이신 그 하나님께로 그들을 돌이켰다. 그분을 부르며 이렇게 외쳤다. “주 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 오늘 제 말을 들어 주소서. 주께서 이스라엘의 하나님이심을 여기 있는 모든 백성이 알게 하소서.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ba2fcd0f71a2813878b6405873e58c4b1f8ef1156e877f5f9cd93f19b61054d"
        ],
        "text": "그러므로 앞서 말했듯이, 만물의 하나님이요 주님이신 분, 모세에게 이렇게 말씀하신 분이 계신다. “나는 존재하는 이다. 이스라엘 자손들에게 이렇게 말하여라. ‘존재하시는 이께서 나를 너희에게 보내셨다.’” 그리고 그분의 아들 우리 주 예수 그리스도가 계신다. 그분은 자신의 이름을 믿는 이들을 하나님의 아들들로 만드신다. 이들 외에 아무도 하나님이라 불리지 않고 주님이라 일컬어지지 않는다. 또 아들은 모세에게 “이 백성을 구하러 내가 내려왔다”라고 말씀하신다. 사람들을 구원하기 위해 내려오고 올라가신 이는 바로 그분이다. 그러므로 아버지 안에 계시고 자신 안에 아버지를 모신 아들을 통해, 존재하시는 이, 하나님께서 드러나셨다. 아버지는 아들을 증언하시고, 아들은 아버지를 알리신다. 이사야도 말한다. “주 하나님께서 말씀하신다. ‘나도 증인이며, 내가 택한 종도 증인이다. 내가 존재하는 이임을 너희가 알고 믿고 깨닫게 하려는 것이다.’” 성경이 신들이 아닌 것들을 신들이라고 부를 때에는, 앞서 말했듯이, 그들을 아무 한정 없이 신으로 제시하지 않는다. 어떤 말과 설명을 덧붙여, 그들이 신이 아님을 드러낸다. 다윗에게서도 이런 말을 볼 수 있다. “이방 민족들의 신들은 귀신들의 우상이다.” 또 “다른 신들을 따르지 말라.” 이방 민족들의 신들이라고 말하고, 이방 민족들은 참 하나님을 알지 못하며, 그들을 다른 신들이라고 부름으로써, 그들이 신이라는 자격을 없앤 것이다. 자신의 말로는 그들이 무엇인지 이렇게 말한다. “그들은 귀신들의 우상이다.” 이사야도 말한다. “하나님을 모독하고 쓸모없는 것들을 새기는 자들은 모두 부끄러움을 당하여라. 주께서 말씀하신다. ‘나도 증인이다.’” 그들이 신이라는 자격을 없애면서, 그 이름만을 사용한다. 무엇을 말하는지 우리가 알게 하려는 것이다. 예레미야도 같은 말을 한다. “하늘과 땅을 만들지 않은 신들은 하늘 아래 있는 땅에서 사라져라”라고 말한다. 그들의 멸망을 덧붙임으로써, 그들이 신이 아님을 드러낸 것이다. 엘리야도 온 이스라엘을 갈멜산에 모으고, 그들을 우상숭배에서 돌이키려 하며 이렇게 말했다. “너희는 언제까지 두 다리로 절뚝거리겠느냐? 주 하나님이 한 분이라면, 그분을 따라오너라.” 또 번제를 드릴 때, 우상들의 사제들에게 이렇게 말했다. “너희는 너희 신들의 이름을 부르고, 나는 주 나의 하나님의 이름을 부르겠다. 오늘 응답하시는 하나님, 그분이 하나님이시다.” 예언자는 이렇게 말함으로써, 그들이 신으로 여기던 것들이 신이 아님을 밝혔고, 자신이 믿으며 참으로 하나님이신 그 하나님께로 그들을 돌이켰다. 그분을 부르며 이렇게 외쳤다. “주 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 오늘 제 말을 들어 주소서. 주께서 이스라엘의 하나님이심을 여기 있는 모든 백성이 알게 하소서.”",
        "translation_revision_id": "sha256:104318e907aac051e3d9abbbef138a6a5ef9ac02704c179dae871ab428cac8f3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "work_location": "3.h6.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e01b00819d86084e279c833a79cb4e390d15709b5cfb25cfc293a9226139b6d3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:60f4e9e7c4649fc6d73878770bb23b236f85619a3344283aa7b5809c076fdb1b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:25aac2dd16b7d32b990662f8102f36b7bbca829ff4c69af6ccecc4b0b6c65245"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c0a055f6b3b7d63eb381427e3ae3c79b64616752b4f79c5cb8ba4582afe65e86"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 6장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 3절이며, 통상 6장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e6484dc4ee3494e5532dad51d6a2de9563c6d0888cf03451c526586d29f1a992",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e01b00819d86084e279c833a79cb4e390d15709b5cfb25cfc293a9226139b6d3",
            "source_revision_id": "sha256:25aac2dd16b7d32b990662f8102f36b7bbca829ff4c69af6ccecc4b0b6c65245",
            "translation_revision_id": "sha256:c0a055f6b3b7d63eb381427e3ae3c79b64616752b4f79c5cb8ba4582afe65e86"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c72f0d3e421e8ccb19053ee8750dca5a697934a2a08ef33f033fb2963b14acba",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e01b00819d86084e279c833a79cb4e390d15709b5cfb25cfc293a9226139b6d3",
            "source_revision_id": "sha256:25aac2dd16b7d32b990662f8102f36b7bbca829ff4c69af6ccecc4b0b6c65245",
            "translation_revision_id": "sha256:c0a055f6b3b7d63eb381427e3ae3c79b64616752b4f79c5cb8ba4582afe65e86"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e6484dc4ee3494e5532dad51d6a2de9563c6d0888cf03451c526586d29f1a992",
          "sha256:c72f0d3e421e8ccb19053ee8750dca5a697934a2a08ef33f033fb2963b14acba"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "앞선 엘리야의 기도에 이어 저자가 독자를 위해 아버지께 드리는 기도이다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_prayer_to_the_Father"
          },
          {
            "explanation": "dona를 청원의 명령형으로 읽고, 예수 그리스도를 통한 성령의 다스림이라는 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_text": "per Dominum nostrum Jesum Christum dominationem quoque dona Spiritus Sancti",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "우리 주 예수 그리스도를 통해 성령의 다스림도 허락해 주소서",
            "type": "retained_Holy_Spirit_governance_petition"
          },
          {
            "printed_page": 24,
            "printed_text": "omni legenti hanc scripturam",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "이 글을 읽는 모든 사람",
            "type": "retained_authorial_writing_reference"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 3절이며, 통상 6장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9442a011d49350807e1fbe8364253b5e6e7dcfce35b5a35a1b29d0520f50ed6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n37.jpg",
            "page_key": "2:24",
            "printed_page": 24,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:60f4e9e7c4649fc6d73878770bb23b236f85619a3344283aa7b5809c076fdb1b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ego igitur invoco te Domine Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob et Israel, qui es Pater Domini nostri Jesu Christi, Deus qui per multitudinem misericordiae tuae bene sensisti in nobis, ut te cognoscamus; qui fecisti coelum et terram, qui dominaris omnium, qui es solus et verus Deus, super quem alius Deus non est; per Dominum nostrum Jesum Christum dominationem quoque dona Spiritus Sancti: da omni legenti hanc scripturam, cognoscere te quia solus Deus es, et confirmari in te, et absistere ab omni haeretica et quae est sine Deo et impia sententia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:25aac2dd16b7d32b990662f8102f36b7bbca829ff4c69af6ccecc4b0b6c65245",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ego igitur invoco te Domine Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob et Israel, qui es Pater Domini nostri Jesu Christi, Deus qui per multitudinem misericordiae tuae bene sensisti in nobis, ut te cognoscamus; qui fecisti coelum et terram, qui dominaris omnium, qui es solus et verus Deus, super quem alius Deus non est; per Dominum nostrum Jesum Christum dominationem quoque dona Spiritus Sancti: da omni legenti hanc scripturam, cognoscere te quia solus Deus es, et confirmari in te, et absistere ab omni haeretica et quae est sine Deo et impia sententia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1e04cb7db79ebc46b026fe75c20e2dd58088a489330487c61aec03154b246064",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 6장 4절이다. 앞선 엘리야의 기도를 따라 저자가 아브라함·이삭·야곱과 이스라엘의 하나님께 직접 기도한다.",
          "dominationem quoque dona Spiritus Sancti는 성령의 다스림도 허락해 주소서로 옮겼다. 예수 그리스도를 통해 청원한다는 관계와 명령형 dona를 유지했다.",
          "hanc scripturam은 저자의 이 글을 가리킨다. 독자가 하나님을 알고 굳건해지며 잘못된 견해에서 벗어나도록 구하는 청원을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:60f4e9e7c4649fc6d73878770bb23b236f85619a3344283aa7b5809c076fdb1b"
            ],
            "text": "그러므로 저도 주님을 부릅니다. 주 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱과 이스라엘의 하나님, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이신 분이여. 주 하나님께서는 풍성한 자비로 우리에게 호의를 베푸시어, 우리가 주님을 알게 하셨습니다. 하늘과 땅을 만드시고 만물을 다스리시며, 홀로 참 하나님이신 분입니다. 주님 위에는 다른 하나님이 없습니다. 우리 주 예수 그리스도를 통해 성령의 다스림도 허락해 주소서. 이 글을 읽는 모든 사람이 주님만 하나님이심을 알고, 주님 안에서 굳건해지며, 온갖 이단적인 견해와 하나님 없는 견해와 불경한 견해에서 벗어나게 해 주소서."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:25aac2dd16b7d32b990662f8102f36b7bbca829ff4c69af6ccecc4b0b6c65245"
        ],
        "text": "그러므로 저도 주님을 부릅니다. 주 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱과 이스라엘의 하나님, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이신 분이여. 주 하나님께서는 풍성한 자비로 우리에게 호의를 베푸시어, 우리가 주님을 알게 하셨습니다. 하늘과 땅을 만드시고 만물을 다스리시며, 홀로 참 하나님이신 분입니다. 주님 위에는 다른 하나님이 없습니다. 우리 주 예수 그리스도를 통해 성령의 다스림도 허락해 주소서. 이 글을 읽는 모든 사람이 주님만 하나님이심을 알고, 주님 안에서 굳건해지며, 온갖 이단적인 견해와 하나님 없는 견해와 불경한 견해에서 벗어나게 해 주소서.",
        "translation_revision_id": "sha256:c0a055f6b3b7d63eb381427e3ae3c79b64616752b4f79c5cb8ba4582afe65e86",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
      },
      "work_location": "3.h6.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ab26dc5e1b910f34887ac62d150fb9bd94b287c4e62a6f362ea5a9b5d70e4798",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c5cf044e04d2851b6053b91282fbf8b73ab35dc5fbe3c4392537d558d453f6c3",
            "sha256:28506127495d28a43d65432470384633cb6e8e37c2b5115cba4ce95fba4eb029"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3936f2e860fb3e9c6cb212a92dfd79cd5b1669b80edcd4e325e6d680399f91ed"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:09cb30508e976b4cffd37fde8ee02ccfc29ccb716f20a7c0ef95b9199f844411"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 6장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24,
              25
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 4절이며, 통상 6장 5절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:31f506eff052c15784adcd21d557d46bd1f46e8fa5cf7a31e35df83abef3519a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab26dc5e1b910f34887ac62d150fb9bd94b287c4e62a6f362ea5a9b5d70e4798",
            "source_revision_id": "sha256:3936f2e860fb3e9c6cb212a92dfd79cd5b1669b80edcd4e325e6d680399f91ed",
            "translation_revision_id": "sha256:09cb30508e976b4cffd37fde8ee02ccfc29ccb716f20a7c0ef95b9199f844411"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:45e6a35343aaf00dd47caf03554ffd0124fd7536158041eecb26e37340945c58",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab26dc5e1b910f34887ac62d150fb9bd94b287c4e62a6f362ea5a9b5d70e4798",
            "source_revision_id": "sha256:3936f2e860fb3e9c6cb212a92dfd79cd5b1669b80edcd4e325e6d680399f91ed",
            "translation_revision_id": "sha256:09cb30508e976b4cffd37fde8ee02ccfc29ccb716f20a7c0ef95b9199f844411"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:31f506eff052c15784adcd21d557d46bd1f46e8fa5cf7a31e35df83abef3519a",
          "sha256:45e6a35343aaf00dd47caf03554ffd0124fd7536158041eecb26e37340945c58"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h6-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103306.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              24,
              25
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Galatians 4:8-9",
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "si로 시작하는 인쇄된 조건·양보 구문과 후반의 분사구를 유지한다. 각주의 sed 제안은 교정 후보로 구별한다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_reference": "Gal. iv. 9.",
            "printed_text": "Si enim his qui non erant dii servistis, nunc cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Galatians_quotation_reading"
          },
          {
            "biblical_reference": "2 Thessalonians 2:4",
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "신이라고 불리는 것 위로 자신을 높인다는 인용과 만물의 아버지 위로 높아지는 것이 아니라는 저자의 풀이를 구별한다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_text": "Qui adversatur et extollit se, inquit, super omne quod dicitur deus, vel quod colitur",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Antichrist_quotation_and_argument"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 8:4-6",
            "explanation": "아버지에게서 모든 것이 비롯됨과 그분을 향하는 우리, 그리스도를 통한 모든 것과 우리를 구별한다.",
            "printed_page": 24,
            "printed_texts": [
              "ex quo omnia, et nos in illum",
              "per quem omnia, et nos per ipsum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prepositional_relations_in_scripture"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "세계 제작자들의 복수형을 인쇄대로 유지한다.",
            "printed_page": 25,
            "printed_text": "mundi fabricatores",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_plural_world_makers"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Deuteronomy 5:8",
              "Deuteronomy 4:19"
            ],
            "explanation": "신으로 삼을 형상을 만들지 말라는 in Deum을 포함한 인용을 보존한다.",
            "printed_page": 25,
            "printed_text": "Non facies tibi omnem similitudinem in Deum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_image_prohibition_form"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Exodus 7:1",
              "Hebrews 3:5",
              "Numbers 12:7"
            ],
            "explanation": "파라오 앞에서 신으로 세워졌다는 제한된 호칭과 충실한 하인·종이라는 호칭을 구별한다.",
            "printed_page": 25,
            "printed_text": "fidelis Moyses famulus et servus Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Moses_titles_and_limit"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 6장 4절이며, 통상 6장 5절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9442a011d49350807e1fbe8364253b5e6e7dcfce35b5a35a1b29d0520f50ed6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n37.jpg",
            "page_key": "2:24",
            "printed_page": 24,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c5cf044e04d2851b6053b91282fbf8b73ab35dc5fbe3c4392537d558d453f6c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Apostolus autem Paulus, dicens: Si enim his qui non erant dii servistis, nunc cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, separavit eos qui non erant, ab eo qui est Deus. Et iterum de Antichristo dicens: Qui adversatur et extollit se, inquit, super omne quod dicitur deus, vel quod colitur, eos qui ab ignorantibus Deum dii dicuntur significat, id est idola. Etenim Pater omnium Deus dicitur, et est: et non super hunc extolletur Antichristus; sed super eos qui dicuntur quidem, non sunt autem dii. Quoniam autem hoc verum est, ipse Paulus ait: Scimus autem, quoniam nihil est idolum, et quoniam nemo Deus, nisi unus. Etenim si sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, nobis unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in illum; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum. Distinxit enim, et separavit eos qui dicuntur quidem, non sunt autem dii, ab uno Deo Patre, ex quo omnia, et unum Dominum Jesum Christum ex sua persona firmissime confessus est. Quod autem sive in coelo, sive in terra,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "80ec4a33dbf0d83f1e84280b6ed0b7e25fabea0a75645a71c8f0b3c0f5b7126a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n38.jpg",
            "page_key": "2:25",
            "printed_page": 25,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:28506127495d28a43d65432470384633cb6e8e37c2b5115cba4ce95fba4eb029",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non quemadmodum exponunt hi, dicere eum mundi fabricatores; sed simile est ei quod a Moyse dictum est: Non facies tibi omnem similitudinem in Deum, quaecunque in coelo sursum, et quaecunque in terra deorsum, et quaecunque in aquis sub terra. Quae autem in coelo sunt, quae sint ipse exponit: Ne quando, inquit, respiciens in coelum, et videns solem et lunam et stellas, et omne ornamentum coeli, errans adores ea et servias eis. Et ipse autem Moyses homo Dei exsistens, Deus quidem datus est ante Pharaonem: non autem vere Dominus appellatur, nec Deus vocatur a prophetis, sed fidelis Moyses famulus et servus Dei, dicitur a Spiritu, quod et erat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3936f2e860fb3e9c6cb212a92dfd79cd5b1669b80edcd4e325e6d680399f91ed",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Apostolus autem Paulus, dicens: Si enim his qui non erant dii servistis, nunc cognoscentes Deum, imo cogniti a Deo, separavit eos qui non erant, ab eo qui est Deus. Et iterum de Antichristo dicens: Qui adversatur et extollit se, inquit, super omne quod dicitur deus, vel quod colitur, eos qui ab ignorantibus Deum dii dicuntur significat, id est idola. Etenim Pater omnium Deus dicitur, et est: et non super hunc extolletur Antichristus; sed super eos qui dicuntur quidem, non sunt autem dii. Quoniam autem hoc verum est, ipse Paulus ait: Scimus autem, quoniam nihil est idolum, et quoniam nemo Deus, nisi unus. Etenim si sunt qui dicuntur dii, sive in coelo, sive in terra, nobis unus Deus Pater, ex quo omnia, et nos in illum; et unus Dominus Jesus Christus, per quem omnia, et nos per ipsum. Distinxit enim, et separavit eos qui dicuntur quidem, non sunt autem dii, ab uno Deo Patre, ex quo omnia, et unum Dominum Jesum Christum ex sua persona firmissime confessus est. Quod autem sive in coelo, sive in terra, non quemadmodum exponunt hi, dicere eum mundi fabricatores; sed simile est ei quod a Moyse dictum est: Non facies tibi omnem similitudinem in Deum, quaecunque in coelo sursum, et quaecunque in terra deorsum, et quaecunque in aquis sub terra. Quae autem in coelo sunt, quae sint ipse exponit: Ne quando, inquit, respiciens in coelum, et videns solem et lunam et stellas, et omne ornamentum coeli, errans adores ea et servias eis. Et ipse autem Moyses homo Dei exsistens, Deus quidem datus est ante Pharaonem: non autem vere Dominus appellatur, nec Deus vocatur a prophetis, sed fidelis Moyses famulus et servus Dei, dicitur a Spiritu, quod et erat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9df3220c7f4219f19a9263a2f143b3af669df1757e9b442057c7188e41cba574",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 6장 5절이다. 갈라디아서 4:8-9 인용의 첫 si는 섬겼다 해도로 옮겼다. 24쪽 각주 6의 sed 교정 제안과 인쇄 독법을 구별한다. 하나님을 아는 것과 하나님께서 아시는 것의 방향도 유지했다.",
          "데살로니가후서 2:4의 신이라고 불리거나 숭배받는 것 위에 자신을 높인다는 인용과, 그 대상이 우상이라는 저자의 해석을 구별했다.",
          "고린도전서 8:4-6의 ex quo, in illum, per quem, per ipsum을 각각 옮겼다. 모든 것의 근원이신 아버지, 그분을 위해 존재하는 우리, 그리스도를 통해 있는 모든 것과 우리라는 관계이다.",
          "바울이 자신의 말로 그리스도를 고백한다는 ex sua persona를 유지했다. mundi fabricatores는 세계 제작자들이라는 복수형으로 옮겼다.",
          "신명기 5:8 인용의 in Deum은 신으로 삼을이라는 뜻으로 옮겼다. 이어지는 신명기 4:19의 하늘과 해·달·별에 관한 경고도 인쇄된 형태대로 보존했다.",
          "모세가 파라오 앞에서 신으로 세워졌다는 말과, 충실한 하인과 종이라는 호칭을 구별했다. 판본 여백은 출애굽기 7:1, 히브리서 3:5, 민수기 12:7을 각각 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c5cf044e04d2851b6053b91282fbf8b73ab35dc5fbe3c4392537d558d453f6c3",
              "sha256:28506127495d28a43d65432470384633cb6e8e37c2b5115cba4ce95fba4eb029"
            ],
            "text": "사도 바울도 이렇게 말한다. “너희가 신들이 아닌 것들을 섬겼다 해도, 이제는 하나님을 알고, 아니, 하나님께서 너희를 아신다.” 신들이 아닌 것들과 하나님이신 분을 구별한 것이다. 또 적그리스도를 두고 “대적하여 신이라고 불리거나 숭배받는 모든 것 위로 자신을 높이는 자”라고 말한다. 하나님을 모르는 이들이 신이라고 부르는 것들, 곧 우상을 가리킨다. 만물의 아버지는 하나님이라 불리며 실제로 하나님이시다. 적그리스도는 그분 위로 높아지는 것이 아니라, 신이라고 불리기는 해도 신이 아닌 그것들 위로 높아질 것이다. 이것이 참됨을 바울 자신이 말한다. “우상은 아무것도 아니며, 한 분 외에는 하나님이 없음을 우리는 안다. 하늘에든 땅에든 신이라고 불리는 것들이 있다 해도, 우리에게는 한 하나님 아버지가 계신다. 모든 것이 그분에게서 나왔고, 우리는 그분을 위해 존재한다. 또 한 주님 예수 그리스도가 계신다. 모든 것이 그분을 통해 있으며, 우리도 그분을 통해 존재한다.” 바울은 신이라 불리기는 해도 신이 아닌 것들을 모든 것의 근원이신 한 하나님 아버지와 구별하고 나누었으며, 자신의 말로 한 주님 예수 그리스도를 가장 확고히 고백했다. 하늘에든 땅에든이라고 한 말은, 이들이 풀이하듯이, 바울이 세계 제작자들을 가리킨다는 뜻이 아니다. 모세가 한 다음 말과 비슷하다. “위로 하늘에 있는 것이든, 아래로 땅에 있는 것이든, 땅 아래 물속에 있는 것이든, 신으로 삼을 어떤 형상도 너를 위해 만들지 말라.” 하늘에 있는 것이 무엇인지는 그가 직접 설명한다. “하늘을 바라보고 해와 달과 별, 하늘의 모든 장식을 보다가, 미혹되어 그것들에게 절하고 섬기지 않도록 하여라.” 모세 자신도 하나님의 사람으로서 파라오 앞에 신으로 세워졌다. 그가 참으로 주님이라 불리거나 예언자들에게서 하나님이라 일컬어지는 것은 아니다. 영께서는 그를 충실한 모세, 하나님의 하인이며 종이라고 부르시며, 그는 실제로 그러했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3936f2e860fb3e9c6cb212a92dfd79cd5b1669b80edcd4e325e6d680399f91ed"
        ],
        "text": "사도 바울도 이렇게 말한다. “너희가 신들이 아닌 것들을 섬겼다 해도, 이제는 하나님을 알고, 아니, 하나님께서 너희를 아신다.” 신들이 아닌 것들과 하나님이신 분을 구별한 것이다. 또 적그리스도를 두고 “대적하여 신이라고 불리거나 숭배받는 모든 것 위로 자신을 높이는 자”라고 말한다. 하나님을 모르는 이들이 신이라고 부르는 것들, 곧 우상을 가리킨다. 만물의 아버지는 하나님이라 불리며 실제로 하나님이시다. 적그리스도는 그분 위로 높아지는 것이 아니라, 신이라고 불리기는 해도 신이 아닌 그것들 위로 높아질 것이다. 이것이 참됨을 바울 자신이 말한다. “우상은 아무것도 아니며, 한 분 외에는 하나님이 없음을 우리는 안다. 하늘에든 땅에든 신이라고 불리는 것들이 있다 해도, 우리에게는 한 하나님 아버지가 계신다. 모든 것이 그분에게서 나왔고, 우리는 그분을 위해 존재한다. 또 한 주님 예수 그리스도가 계신다. 모든 것이 그분을 통해 있으며, 우리도 그분을 통해 존재한다.” 바울은 신이라 불리기는 해도 신이 아닌 것들을 모든 것의 근원이신 한 하나님 아버지와 구별하고 나누었으며, 자신의 말로 한 주님 예수 그리스도를 가장 확고히 고백했다. 하늘에든 땅에든이라고 한 말은, 이들이 풀이하듯이, 바울이 세계 제작자들을 가리킨다는 뜻이 아니다. 모세가 한 다음 말과 비슷하다. “위로 하늘에 있는 것이든, 아래로 땅에 있는 것이든, 땅 아래 물속에 있는 것이든, 신으로 삼을 어떤 형상도 너를 위해 만들지 말라.” 하늘에 있는 것이 무엇인지는 그가 직접 설명한다. “하늘을 바라보고 해와 달과 별, 하늘의 모든 장식을 보다가, 미혹되어 그것들에게 절하고 섬기지 않도록 하여라.” 모세 자신도 하나님의 사람으로서 파라오 앞에 신으로 세워졌다. 그가 참으로 주님이라 불리거나 예언자들에게서 하나님이라 일컬어지는 것은 아니다. 영께서는 그를 충실한 모세, 하나님의 하인이며 종이라고 부르시며, 그는 실제로 그러했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:09cb30508e976b4cffd37fde8ee02ccfc29ccb716f20a7c0ef95b9199f844411",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
      },
      "work_location": "3.h6.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-6:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:542893e7c699dd64f547c06647e74b8d2397a83bc67b34fe81f43c81612a2ebf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bf51e2a595f67ee9483fb7faf01b02bdfe389ae63555144ec7e1a9fb1c5f3b9c",
            "sha256:4d387c42d769243b6549a8cb83a88d06a1d127cbbc9731ebff643af8d68ab87f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c93376828011a80e9892e66d99e5c8c3221104796f1c3fe7ea7c5d8c0568c33"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:04cf235e9f7a297479d384d062802f386935ab9a43c4dfa25d15d9104845608a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 7장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103307.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              25,
              26
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 7장 1절이며, 통상 7장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:798c9e1336ac06aa6edf5bc09b2760a7dfa46441df0422e6cbf730f948670551",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:542893e7c699dd64f547c06647e74b8d2397a83bc67b34fe81f43c81612a2ebf",
            "source_revision_id": "sha256:8c93376828011a80e9892e66d99e5c8c3221104796f1c3fe7ea7c5d8c0568c33",
            "translation_revision_id": "sha256:04cf235e9f7a297479d384d062802f386935ab9a43c4dfa25d15d9104845608a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:935261bc343a324433887c999a11d670782a5738f7ec5916d2a6280fe6d6a2b8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:542893e7c699dd64f547c06647e74b8d2397a83bc67b34fe81f43c81612a2ebf",
            "source_revision_id": "sha256:8c93376828011a80e9892e66d99e5c8c3221104796f1c3fe7ea7c5d8c0568c33",
            "translation_revision_id": "sha256:04cf235e9f7a297479d384d062802f386935ab9a43c4dfa25d15d9104845608a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:798c9e1336ac06aa6edf5bc09b2760a7dfa46441df0422e6cbf730f948670551",
          "sha256:935261bc343a324433887c999a11d670782a5738f7ec5916d2a6280fe6d6a2b8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103307.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              25,
              26
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "2 Corinthians 4:4",
            "explanation": "이 세상의 신과 그 위의 다른 신을 구별하는 상대의 독법을 저자의 대안적 끊어 읽기와 구별한다.",
            "printed_page": 25,
            "printed_text": "In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium",
            "printed_volume": 2,
            "type": "reported_opponents_punctuation_and_two_gods_claim"
          },
          {
            "explanation": "하나님 다음에 쉼을 두고 이 세상의라는 수식어를 믿지 않는 이들과 연결하라는 저자의 풀이이다. 설명용 인용 세 구간과 완성 문장을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              25,
              26
            ],
            "printed_texts": [
              "in quibus Deus",
              "saeculi hujus excaecavit mentes infidelium",
              "Deus excaecavit mentes infidelium hujus saeculi"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_repunctuation_and_transposition"
          },
          {
            "explanation": "이 세상과 장차 올 썩지 않는 시대의 대비를 유지한다.",
            "printed_page": 26,
            "printed_text": "quoniam venturum incorruptelae non haereditabunt saeculum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_age_and_future_inheritance_contrast"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 7장 1절이며, 통상 7장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "80ec4a33dbf0d83f1e84280b6ed0b7e25fabea0a75645a71c8f0b3c0f5b7126a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n38.jpg",
            "page_key": "2:25",
            "printed_page": 25,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bf51e2a595f67ee9483fb7faf01b02bdfe389ae63555144ec7e1a9fb1c5f3b9c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod autem dicunt, aperte Paulum in secunda ad Corinthios dixisse: In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium; et alterum quidem Deum esse saeculi hujus dicunt, alterum vero qui sit super omnem principatum, et initium, et potestatem: non sumus nos in causa, si hi qui quae super Deum sunt mysteria scire se dicunt, ne quidem legere Paulum sciunt. Si enim quis secundum Pauli consuetudinem, quemadmodum ex multis et alibi ostendimus hyperbatis eum utentem, sic legerit: in quibus Deus, deinde subdistinguens et modicum diastematis faciens, simul et in unum reliqua legerit, saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, inveniet verum; ut sit quod dicitur, Deus excaecavit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8e4f6e36c38c11e2f3bda52d3b3081851a1a8dbcb8d200ff07a581d104538eee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n39.jpg",
            "page_key": "2:26",
            "printed_page": 26,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4d387c42d769243b6549a8cb83a88d06a1d127cbbc9731ebff643af8d68ab87f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mentes infidelium hujus saeculi. Et hoc per subdistinctionem ostenditur. Non enim Deum hujus saeculi dicit Paulus, quasi super illum alterum aliquem sciens; sed Deum quidem Deum confessus est: infideles autem saeculi hujus dicit, quoniam venturum incorruptelae non haereditabunt saeculum. Quemadmodum autem Deus excaecavit mentes infidelium, ex ipso Paulo ostendemus, proficiente nobis sermone, ut non nunc in multum avocemus mentem nostram a proposito.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8c93376828011a80e9892e66d99e5c8c3221104796f1c3fe7ea7c5d8c0568c33",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quod autem dicunt, aperte Paulum in secunda ad Corinthios dixisse: In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium; et alterum quidem Deum esse saeculi hujus dicunt, alterum vero qui sit super omnem principatum, et initium, et potestatem: non sumus nos in causa, si hi qui quae super Deum sunt mysteria scire se dicunt, ne quidem legere Paulum sciunt. Si enim quis secundum Pauli consuetudinem, quemadmodum ex multis et alibi ostendimus hyperbatis eum utentem, sic legerit: in quibus Deus, deinde subdistinguens et modicum diastematis faciens, simul et in unum reliqua legerit, saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, inveniet verum; ut sit quod dicitur, Deus excaecavit mentes infidelium hujus saeculi. Et hoc per subdistinctionem ostenditur. Non enim Deum hujus saeculi dicit Paulus, quasi super illum alterum aliquem sciens; sed Deum quidem Deum confessus est: infideles autem saeculi hujus dicit, quoniam venturum incorruptelae non haereditabunt saeculum. Quemadmodum autem Deus excaecavit mentes infidelium, ex ipso Paulo ostendemus, proficiente nobis sermone, ut non nunc in multum avocemus mentem nostram a proposito.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fc0e192045a5d73269aff7b0e9fcb8ecb637cd9dbcaa92e86d0a7aafc1bb993b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 7장 1절이다. 고린도후서 4:4에서 이 세상의라는 말을 신에 연결하는 독법과 믿지 않는 이들에게 연결하는 저자의 풀이를 구별했다.",
          "처음의 신이라는 번역은 두 신을 구별하는 상대 집단의 독법에 따른 표현이다. 하나님 다음에 쉼을 두라는 설명에서는 저자가 참 하나님으로 이해하는 대상을 하나님으로 옮겼다.",
          "hyperbaton은 서로 연결되는 말들이 떨어져 놓이는 어순을 가리키는 문법 용어로 읽었다. 짧게 끊고 쉬는 동작, 나머지를 함께 읽는 동작, 완성된 해석 문장을 각각 보존했다.",
          "saeculum은 현재를 가리킬 때 이 세상, 장차 올 때를 가리킬 때 시대로 옮겼다. 저자는 장차 올 썩지 않는 시대를 상속받지 못하는 이들과 이 세상의 믿지 않는 이들을 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bf51e2a595f67ee9483fb7faf01b02bdfe389ae63555144ec7e1a9fb1c5f3b9c",
              "sha256:4d387c42d769243b6549a8cb83a88d06a1d127cbbc9731ebff643af8d68ab87f"
            ],
            "text": "그들은 바울이 고린토인들에게 보낸 둘째 편지에서 “그들 안에서 이 세상의 신이 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 했다”라고 분명히 말했다고 한다. 그리고 이 세상의 신과, 모든 지배와 시초와 권세 위에 있는 신이 서로 다르다고 말한다. 하나님 위의 신비들을 안다고 주장하는 이들이 바울을 읽을 줄조차 모른다면, 그것은 우리 탓이 아니다. 우리가 다른 곳에서 여러 사례를 통해 그가 어순을 도치한다고 밝혔듯이, 바울의 습관에 따라 누군가 이렇게 읽는다고 하자. “그들 안에서 하나님께서”라고 읽고, 그다음 짧게 끊으며 조금 쉰 뒤, “이 세상의 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 하셨다”라고 나머지를 함께 이어 읽으면, 참된 뜻을 찾을 것이다. 그 뜻은 이렇다. “하나님께서 이 세상의 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 하셨다.” 이는 짧게 끊어 읽음으로써 드러난다. 바울은 하나님 위에 또 다른 누군가를 아는 것처럼 이 세상의 신이라고 말하지 않았다. 하나님을 참으로 하나님이라 고백했고, 이 세상의 믿지 않는 이들을 말한 것이다. 그들은 장차 올 썩지 않는 시대를 상속받지 못하기 때문이다. 하나님께서 믿지 않는 이들의 마음을 어떻게 눈멀게 하셨는지는 논의를 이어 가면서 바울 자신에게서 밝혀 보이겠다. 지금은 우리의 생각이 논제에서 너무 멀리 벗어나지 않게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c93376828011a80e9892e66d99e5c8c3221104796f1c3fe7ea7c5d8c0568c33"
        ],
        "text": "그들은 바울이 고린토인들에게 보낸 둘째 편지에서 “그들 안에서 이 세상의 신이 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 했다”라고 분명히 말했다고 한다. 그리고 이 세상의 신과, 모든 지배와 시초와 권세 위에 있는 신이 서로 다르다고 말한다. 하나님 위의 신비들을 안다고 주장하는 이들이 바울을 읽을 줄조차 모른다면, 그것은 우리 탓이 아니다. 우리가 다른 곳에서 여러 사례를 통해 그가 어순을 도치한다고 밝혔듯이, 바울의 습관에 따라 누군가 이렇게 읽는다고 하자. “그들 안에서 하나님께서”라고 읽고, 그다음 짧게 끊으며 조금 쉰 뒤, “이 세상의 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 하셨다”라고 나머지를 함께 이어 읽으면, 참된 뜻을 찾을 것이다. 그 뜻은 이렇다. “하나님께서 이 세상의 믿지 않는 이들의 마음을 눈멀게 하셨다.” 이는 짧게 끊어 읽음으로써 드러난다. 바울은 하나님 위에 또 다른 누군가를 아는 것처럼 이 세상의 신이라고 말하지 않았다. 하나님을 참으로 하나님이라 고백했고, 이 세상의 믿지 않는 이들을 말한 것이다. 그들은 장차 올 썩지 않는 시대를 상속받지 못하기 때문이다. 하나님께서 믿지 않는 이들의 마음을 어떻게 눈멀게 하셨는지는 논의를 이어 가면서 바울 자신에게서 밝혀 보이겠다. 지금은 우리의 생각이 논제에서 너무 멀리 벗어나지 않게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:04cf235e9f7a297479d384d062802f386935ab9a43c4dfa25d15d9104845608a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "work_location": "3.h7.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6cdc7628152907a5c285c0f300009ed7e5caa6c6ba847912728185b2932e5593",
        "part_links": [
          [
            "sha256:13397bca90ff4127de19c40173b52370d481afec43c94df3fb88d76bde3ec47f",
            "sha256:c92ecdd98be777953f31b838fd6eefb2dd0d747cb9d7537dd5463d600d111390"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ce5737309b02293955c3b45a11771df163a400fbe2aa776394b598289a832d3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:383a37c240f52927e6ee20929d7068976d6611a24bd0733f0d3da35fd84e2b7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 7장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103307.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              26,
              27
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 7장 2절이며, 통상 7장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7b7f2f967776343ed9230696d19ecb0977431de5981b6471f3b92dd2ece9ee61",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6cdc7628152907a5c285c0f300009ed7e5caa6c6ba847912728185b2932e5593",
            "source_revision_id": "sha256:5ce5737309b02293955c3b45a11771df163a400fbe2aa776394b598289a832d3",
            "translation_revision_id": "sha256:383a37c240f52927e6ee20929d7068976d6611a24bd0733f0d3da35fd84e2b7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:161786c8a6e2c16c7e6386432efc79a2b5f15057ea5b7229759dcff440432e45",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6cdc7628152907a5c285c0f300009ed7e5caa6c6ba847912728185b2932e5593",
            "source_revision_id": "sha256:5ce5737309b02293955c3b45a11771df163a400fbe2aa776394b598289a832d3",
            "translation_revision_id": "sha256:383a37c240f52927e6ee20929d7068976d6611a24bd0733f0d3da35fd84e2b7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7b7f2f967776343ed9230696d19ecb0977431de5981b6471f3b92dd2ece9ee61",
          "sha256:161786c8a6e2c16c7e6386432efc79a2b5f15057ea5b7229759dcff440432e45"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h7-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103307.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              26,
              27
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Galatians 3:19",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "행위의 율법이라는 라틴어 형태를 두 인용 모두 보존하고, 두어짐과 천사들을 통한 정해짐의 구절 순서를 바꾸는 저자의 해설을 구별한다.",
            "occurrences": 2,
            "printed_page": 26,
            "printed_text": "Quid ergo lex factorum?",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Galatians_quotation_form_and_reordering"
          },
          {
            "biblical_reference": "2 Thessalonians 2:8-9",
            "explanation": "첫 인용과 어순을 바꾼 두 번째 인용의 주님 호칭을 각각 유지한다. 사탄의 활동에 따른 출현은 불법한 자의 출현으로 연결된다.",
            "printed_page": 26,
            "printed_texts": [
              "Dominus Jesus Christus",
              "Dominus Jesus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Thessalonians_quotation_and_reordering"
          },
          {
            "explanation": "입의 숨으로 죽임과 오심의 임재로 멸함이라는 두 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 26,
            "printed_texts": [
              "spiritu oris sui",
              "praesentia adventus sui"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "translation_choices": [
              "그 입의 숨",
              "오셔서 임재하심"
            ],
            "type": "retained_breath_and_advent_expressions"
          },
          {
            "explanation": "non의 범위를 주의 깊게 읽기와 숨 쉴 간격을 드러내기의 두 동작에 걸쳐 읽는다.",
            "printed_page": 26,
            "printed_text": "Si ergo non attendat aliquis lectioni, et intervalla aspirationis manifestet in quo dicitur",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_shared_negation_scope"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "명사 blasphema와 구별해 읽는 이가 모독한다는 동사 독법을 유지한다.",
            "printed_page": 26,
            "printed_text": "sed et blasphemat legens",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "우리가 참으로 하나님이라 부르는 이라는 인쇄 독법을 유지한다. 각주는 quidem과 quidem jure를 비교한다.",
            "printed_page": 27,
            "printed_text": "quem vere Deum dicimus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 7장 2절이며, 통상 7장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8e4f6e36c38c11e2f3bda52d3b3081851a1a8dbcb8d200ff07a581d104538eee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n39.jpg",
            "page_key": "2:26",
            "printed_page": 26,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:13397bca90ff4127de19c40173b52370d481afec43c94df3fb88d76bde3ec47f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem hyperbatis frequenter utitur Apostolus, propter velocitatem sermonum suorum, et propter impetum qui in ipso est Spiritus, ex multis quidem aliis est invenire. Sed et in ea quae est ad Galatas, sic ait: Quid ergo lex factorum? posita est, usquequo veniat semen cui promissum est, disposita per angelos in manu Mediatoris. Ordinatio enim sic est: Quid ergo lex factorum? disposita per angelos in manu Mediatoris posita est, usquedum veniat semen cui promissum est: ut sit homo interrogans et Spiritus respondens. Et iterum in secunda ad Thessalonicenses, de Antichristo dicens, ait: Et tunc revelabitur iniquus, quem Dominus Jesus Christus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui illum, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute et signis et portentis mendacii. Etenim in his ordinatio dictorum sic est: Et tunc revelabitur iniquus, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute, et signis, et portentis mendacii, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui. Non enim adventum Domini dicit secundum operationem Satanae fieri; sed adventum iniqui, quem et Antichristum dicimus. Si ergo non attendat aliquis lectioni, et intervalla aspirationis manifestet in quo dicitur, erunt non tantum incongruentia, sed et blasphemat legens, quasi Domini adventus secundum operationem fiat Satanae. Sicut ergo in talibus oportet per lectionem hyperbaton ostendi, et consequentem Apostoli servari sensum, sic et ibi non Deum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "20cc2771426b57ac674b22d3392fe04e846854ffebfa9cc2c4ee1652d411121c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n40.jpg",
            "page_key": "2:27",
            "printed_page": 27,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c92ecdd98be777953f31b838fd6eefb2dd0d747cb9d7537dd5463d600d111390",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "saeculi hujus legimus, sed Deum, quem vere Deum dicimus: incredulos autem et excaecatos saeculi hujus audiemus, quoniam venturum vitae non haereditabunt saeculum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5ce5737309b02293955c3b45a11771df163a400fbe2aa776394b598289a832d3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem hyperbatis frequenter utitur Apostolus, propter velocitatem sermonum suorum, et propter impetum qui in ipso est Spiritus, ex multis quidem aliis est invenire. Sed et in ea quae est ad Galatas, sic ait: Quid ergo lex factorum? posita est, usquequo veniat semen cui promissum est, disposita per angelos in manu Mediatoris. Ordinatio enim sic est: Quid ergo lex factorum? disposita per angelos in manu Mediatoris posita est, usquedum veniat semen cui promissum est: ut sit homo interrogans et Spiritus respondens. Et iterum in secunda ad Thessalonicenses, de Antichristo dicens, ait: Et tunc revelabitur iniquus, quem Dominus Jesus Christus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui illum, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute et signis et portentis mendacii. Etenim in his ordinatio dictorum sic est: Et tunc revelabitur iniquus, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute, et signis, et portentis mendacii, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui. Non enim adventum Domini dicit secundum operationem Satanae fieri; sed adventum iniqui, quem et Antichristum dicimus. Si ergo non attendat aliquis lectioni, et intervalla aspirationis manifestet in quo dicitur, erunt non tantum incongruentia, sed et blasphemat legens, quasi Domini adventus secundum operationem fiat Satanae. Sicut ergo in talibus oportet per lectionem hyperbaton ostendi, et consequentem Apostoli servari sensum, sic et ibi non Deum saeculi hujus legimus, sed Deum, quem vere Deum dicimus: incredulos autem et excaecatos saeculi hujus audiemus, quoniam venturum vitae non haereditabunt saeculum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8af1e98c1c6d49fe653e1d91d8f0c8de864a0b7616ac66cbc31df01025f004cb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 7장 2절이다. 바울의 빠른 말과 그 안의 영의 움직임을 어순 도치의 이유로 제시하는 저자의 설명을 유지했다.",
          "갈라디아서 3:19에 해당하는 두 인용은 모두 lex factorum을 행위의 율법으로 옮겼다. 26쪽 각주 1은 라틴어의 factorum과 그리스어의 표현을 비교한다. 두어졌다와 천사들을 통해 정해졌다는 구절의 순서를 바꾸는 설명도 보존했다.",
          "데살로니가후서 2:8-9의 첫 인용에는 주 예수 그리스도, 어순을 바꾼 둘째 인용에는 주 예수라는 호칭이 있다. 불법한 자의 출현과 사탄의 활동을 연결하고, 주님의 오심과 구별하는 논증을 유지했다.",
          "spiritu oris sui는 자기 입의 숨으로, praesentia adventus sui는 오셔서 임재하심으로 옮겼다. 사탄의 활동을 따르는 자의 출현과 주님의 오심은 한국어에서도 지시 대상을 나누어 표시했다.",
          "Si ergo non attendat에서는 non이 주의 깊게 읽는 것과 숨 쉴 간격을 드러내는 것의 두 동작에 걸리는 것으로 읽었다. 그 결과를 말하는 blasphemat는 모독한다는 동사 형태로 옮겼다.",
          "27쪽의 quem vere Deum dicimus는 우리가 참으로 하나님이라 부르는 분으로 옮겼다. 각주 1은 사본의 quidem과 quidem jure를 함께 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:13397bca90ff4127de19c40173b52370d481afec43c94df3fb88d76bde3ec47f",
              "sha256:c92ecdd98be777953f31b838fd6eefb2dd0d747cb9d7537dd5463d600d111390"
            ],
            "text": "사도가 자신의 말이 빠르기 때문에, 또 자기 안에 있는 영의 강한 움직임 때문에 도치된 어순을 자주 쓴다는 것은 다른 여러 대목에서도 찾아볼 수 있다. 갈라디아인들에게 보낸 편지에서도 그는 이렇게 말한다. “그렇다면 행위의 율법은 무엇인가? 약속을 받은 후손이 올 때까지 두어졌으며, 천사들을 통해 중재자의 손으로 정해졌다.” 그 어순은 이렇게 되는 것이다. “그렇다면 행위의 율법은 무엇인가? 천사들을 통해 중재자의 손으로 정해져 두어졌다. 약속을 받은 후손이 올 때까지이다.” 사람이 묻고 영이 대답하는 것이다. 또 테살로니카인들에게 보낸 둘째 편지에서는 적그리스도에 관해 이렇게 말한다. “그때 불법한 자가 드러날 것이다. 주 예수 그리스도께서 자기 입의 숨으로 그자를 죽이시고, 오셔서 임재하심으로 그를 멸하실 것이다. 그자의 출현은 사탄의 활동을 따라, 모든 능력과 표적과 거짓 이적 가운데 이루어진다.” 이 대목의 말들은 다음 순서로 연결된다. “그때 불법한 자가 드러날 것이다. 그자의 출현은 사탄의 활동을 따라, 모든 능력과 표적과 거짓 이적 가운데 이루어진다. 주 예수께서 자기 입의 숨으로 그자를 죽이시고, 오셔서 임재하심으로 그를 멸하실 것이다.” 주님의 오심이 사탄의 활동을 따라 이루어진다고 말하는 것이 아니라, 불법한 자의 출현을 말하는 것이다. 우리는 그자를 적그리스도라고도 부른다. 그러므로 누군가 주의 깊게 읽지 않고, 말하는 대목에서 숨 쉴 간격을 드러내지 않으면, 뜻이 맞지 않는 일만 생기는 것이 아니라, 주님의 오심이 사탄의 활동을 따라 이루어지는 것처럼 읽으면서 모독하게 된다. 그러므로 이런 대목에서는 읽는 방식을 통해 도치된 어순을 드러내고, 사도의 이어지는 뜻을 보존해야 한다. 마찬가지로 그 대목에서도 이 세상의 신이라고 읽지 않고, 우리가 참으로 하나님이라 부르는 분, 곧 하나님이라고 읽는다. 이 세상의 믿지 않고 눈먼 이들을 가리키는 말로 이해한다. 그들이 장차 올 생명의 시대를 상속받지 못하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5ce5737309b02293955c3b45a11771df163a400fbe2aa776394b598289a832d3"
        ],
        "text": "사도가 자신의 말이 빠르기 때문에, 또 자기 안에 있는 영의 강한 움직임 때문에 도치된 어순을 자주 쓴다는 것은 다른 여러 대목에서도 찾아볼 수 있다. 갈라디아인들에게 보낸 편지에서도 그는 이렇게 말한다. “그렇다면 행위의 율법은 무엇인가? 약속을 받은 후손이 올 때까지 두어졌으며, 천사들을 통해 중재자의 손으로 정해졌다.” 그 어순은 이렇게 되는 것이다. “그렇다면 행위의 율법은 무엇인가? 천사들을 통해 중재자의 손으로 정해져 두어졌다. 약속을 받은 후손이 올 때까지이다.” 사람이 묻고 영이 대답하는 것이다. 또 테살로니카인들에게 보낸 둘째 편지에서는 적그리스도에 관해 이렇게 말한다. “그때 불법한 자가 드러날 것이다. 주 예수 그리스도께서 자기 입의 숨으로 그자를 죽이시고, 오셔서 임재하심으로 그를 멸하실 것이다. 그자의 출현은 사탄의 활동을 따라, 모든 능력과 표적과 거짓 이적 가운데 이루어진다.” 이 대목의 말들은 다음 순서로 연결된다. “그때 불법한 자가 드러날 것이다. 그자의 출현은 사탄의 활동을 따라, 모든 능력과 표적과 거짓 이적 가운데 이루어진다. 주 예수께서 자기 입의 숨으로 그자를 죽이시고, 오셔서 임재하심으로 그를 멸하실 것이다.” 주님의 오심이 사탄의 활동을 따라 이루어진다고 말하는 것이 아니라, 불법한 자의 출현을 말하는 것이다. 우리는 그자를 적그리스도라고도 부른다. 그러므로 누군가 주의 깊게 읽지 않고, 말하는 대목에서 숨 쉴 간격을 드러내지 않으면, 뜻이 맞지 않는 일만 생기는 것이 아니라, 주님의 오심이 사탄의 활동을 따라 이루어지는 것처럼 읽으면서 모독하게 된다. 그러므로 이런 대목에서는 읽는 방식을 통해 도치된 어순을 드러내고, 사도의 이어지는 뜻을 보존해야 한다. 마찬가지로 그 대목에서도 이 세상의 신이라고 읽지 않고, 우리가 참으로 하나님이라 부르는 분, 곧 하나님이라고 읽는다. 이 세상의 믿지 않고 눈먼 이들을 가리키는 말로 이해한다. 그들이 장차 올 생명의 시대를 상속받지 못하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:383a37c240f52927e6ee20929d7068976d6611a24bd0733f0d3da35fd84e2b7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "work_location": "3.h7.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-7:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:038d2bcd2c78d8b6f8d6c2a49022058f891a59a2ecb34a6c2a5b3ebf41b0c56a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1b4af222569363ba36036de3904b4826c9f0b8902e9fa83bf80068968704e128",
            "sha256:50bdbd4b86f60d9dd063a254bcbdef669fa35210e7927eb53d44f20cffbc2f7e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1153c2ca306e997aa341d24fd360e3849aed1f0dcb0ae6197fc5c4ee9cb326a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4d0778e7f6452331ca7ae2e07396a6e287a695611539752581514431c2f8b351"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 8장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              27,
              28
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 1절이며, 통상 8장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:259c7cc7f66bbcd53ca4877eecdadd83f6a6204b555c7ed95d52b668901626c2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:038d2bcd2c78d8b6f8d6c2a49022058f891a59a2ecb34a6c2a5b3ebf41b0c56a",
            "source_revision_id": "sha256:d1153c2ca306e997aa341d24fd360e3849aed1f0dcb0ae6197fc5c4ee9cb326a",
            "translation_revision_id": "sha256:4d0778e7f6452331ca7ae2e07396a6e287a695611539752581514431c2f8b351"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c65399c480b7ff469d41315a782c91fe9fe6cbdc5b75ed99ae3382f0aa8a2874",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:038d2bcd2c78d8b6f8d6c2a49022058f891a59a2ecb34a6c2a5b3ebf41b0c56a",
            "source_revision_id": "sha256:d1153c2ca306e997aa341d24fd360e3849aed1f0dcb0ae6197fc5c4ee9cb326a",
            "translation_revision_id": "sha256:4d0778e7f6452331ca7ae2e07396a6e287a695611539752581514431c2f8b351"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:259c7cc7f66bbcd53ca4877eecdadd83f6a6204b555c7ed95d52b668901626c2",
          "sha256:c65399c480b7ff469d41315a782c91fe9fe6cbdc5b75ed99ae3382f0aa8a2874"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              27,
              28
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 22:21",
              "Matthew 6:24",
              "John 8:34"
            ],
            "explanation": "카이사르, 하나님, 맘몬, 죄의 종이라는 호칭과 관계를 구별하는 저자의 논증을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              27,
              28
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_titles_and_enslavement_argument"
          },
          {
            "evidence": "27 note 3; 28 note 1 continued on 29",
            "explanation": "유대인들의 말과 히브리말에 관한 본문의 풀이로 기록한다. Mamuel과 adjunctive를 유지하고, 편집자의 어원 및 교정 추정은 별도 설명으로 구별한다.",
            "printed_pages": [
              27,
              28
            ],
            "printed_texts": [
              "Mammonas",
              "secundum Judaicam loquelam, qua et Samaritae utuntur",
              "Secundum autem Hebraicam, adjunctive dicitur Mamuel",
              "cupidus",
              "gulosum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_language_and_etymology_report"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 1절이며, 통상 8장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "20cc2771426b57ac674b22d3392fe04e846854ffebfa9cc2c4ee1652d411121c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n40.jpg",
            "page_key": "2:27",
            "printed_page": 27,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1b4af222569363ba36036de3904b4826c9f0b8902e9fa83bf80068968704e128",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Soluta igitur et hac illorum calumnia, manifeste ostensum est, quoniam nunquam neque prophetae neque Apostoli alium Deum nominaverunt, vel Dominum appellaverunt, praeter verum et solum Deum. Multo magis ipse Dominus, qui et Caesari quidem, quae Caesaris sunt reddi jubet, et quae Dei sunt Deo: Caesarem quidem Caesarem nominans, Deum vero Deum confitens. Similiter et illud quod ait, Non potestis duobus dominis servire, ipse interpretatur, dicens: Non potestis Deo servire, et Mammonae; Deum quidem confitens Deum, Mammonam autem nominans, hoc quod et est. Non Mammonam dominum vocat, dicens: Non potestis duobus dominis servire; sed discipulos docet servientes Deo, non subjici Mammonae, neque dominari ab eo. Qui enim, inquit, facit peccatum, servus est peccati. Quemadmodum igitur servientes peccato servos peccati vocat, non tamen ipsum peccatum Deum appellat, sic et eos qui Mammonae serviunt, servos Mammonae appellat, non Deum appellans Mammonam. Mammonas autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "26a0f82d8fd4124ac21a38ec75e0b41ae207ad5b8e7b312642cb177cb8d4f1d5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n41.jpg",
            "page_key": "2:28",
            "printed_page": 28,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:50bdbd4b86f60d9dd063a254bcbdef669fa35210e7927eb53d44f20cffbc2f7e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est secundum Judaicam loquelam, qua et Samaritae utuntur, cupidus, et plus quam oportet habere volens. Secundum autem Hebraicam, adjunctive dicitur Mamuel, et significat gulosum, id est, qui non possit a gula continere. Secundum utraque igitur quae significantur, non possumus Deo servire, et Mammonae.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d1153c2ca306e997aa341d24fd360e3849aed1f0dcb0ae6197fc5c4ee9cb326a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Soluta igitur et hac illorum calumnia, manifeste ostensum est, quoniam nunquam neque prophetae neque Apostoli alium Deum nominaverunt, vel Dominum appellaverunt, praeter verum et solum Deum. Multo magis ipse Dominus, qui et Caesari quidem, quae Caesaris sunt reddi jubet, et quae Dei sunt Deo: Caesarem quidem Caesarem nominans, Deum vero Deum confitens. Similiter et illud quod ait, Non potestis duobus dominis servire, ipse interpretatur, dicens: Non potestis Deo servire, et Mammonae; Deum quidem confitens Deum, Mammonam autem nominans, hoc quod et est. Non Mammonam dominum vocat, dicens: Non potestis duobus dominis servire; sed discipulos docet servientes Deo, non subjici Mammonae, neque dominari ab eo. Qui enim, inquit, facit peccatum, servus est peccati. Quemadmodum igitur servientes peccato servos peccati vocat, non tamen ipsum peccatum Deum appellat, sic et eos qui Mammonae serviunt, servos Mammonae appellat, non Deum appellans Mammonam. Mammonas autem est secundum Judaicam loquelam, qua et Samaritae utuntur, cupidus, et plus quam oportet habere volens. Secundum autem Hebraicam, adjunctive dicitur Mamuel, et significat gulosum, id est, qui non possit a gula continere. Secundum utraque igitur quae significantur, non possumus Deo servire, et Mammonae.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "35f0b699b517b8f5087cb40784100e3f31fbee9c7cfbb2b95075def03df7a63c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 8장 1절이다. 카이사르를 부르는 이름, 하나님이라는 고백, 두 주인과 맘몬의 지배, 죄의 종이라는 비유를 차례로 구별했다. 인용은 마태복음 22:21과 6:24, 요한복음 8:34에 대응한다.",
          "맘모나스의 탐욕과 마무엘의 탐식을 설명하는 부분은 본문이 전하는 언어 풀이이다. 유대인들의 말, 사마리아인들의 사용, 히브리말이라는 구별을 유지했다.",
          "adjunctive는 덧붙여로 옮기고 Mamuel을 마무엘로 보존했다. 27-29쪽 각주는 음절이나 문자의 연결, 어원과 전사에 관한 여러 추정을 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1b4af222569363ba36036de3904b4826c9f0b8902e9fa83bf80068968704e128",
              "sha256:50bdbd4b86f60d9dd063a254bcbdef669fa35210e7927eb53d44f20cffbc2f7e"
            ],
            "text": "이렇게 그들의 이 비방도 해소되었으므로, 예언자들도 사도들도 참되고 유일한 하나님 외에 다른 이를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컬은 적이 전혀 없다는 것이 분명히 드러났다. 주님 자신은 더욱 그러하셨다. 그분은 카이사르의 것은 카이사르에게 돌려주고, 하나님의 것은 하나님께 돌려주라고 명하셨다. 카이사르는 카이사르라 부르시고, 하나님은 하나님으로 고백하신 것이다. 이와 마찬가지로, “너희는 두 주인을 섬길 수 없다”라고 하신 말씀을 “너희는 하나님과 맘몬을 섬길 수 없다”라고 친히 풀이하신다. 하나님을 하나님으로 고백하시고, 맘몬은 그것이 무엇인지를 이름으로 부르신 것이다. “너희는 두 주인을 섬길 수 없다”라고 말씀하시면서 맘몬을 주님이라 부르시는 것이 아니다. 하나님을 섬기는 제자들에게 맘몬에 복종하지도, 그 지배를 받지도 말라고 가르치신다. 그분은 “죄를 짓는 이는 죄의 종이다”라고 말씀하신다. 죄를 섬기는 이들을 죄의 종이라 부르시면서도, 죄 자체를 하나님이라 부르지 않으신 것처럼, 맘몬을 섬기는 이들을 맘몬의 종이라 부르시면서도 맘몬을 하나님이라 부르지 않으신다. 맘모나스는 사마리아인들도 사용하는 유대인들의 말로, 탐욕스러운 이, 곧 마땅한 정도보다 더 많이 가지려는 이를 뜻한다. 히브리말로는 덧붙여 마무엘이라고 하며, 탐식하는 이를 뜻한다. 곧 먹고 싶은 욕망을 억제할 수 없는 이이다. 이 두 뜻에 따르더라도, 우리는 하나님과 맘몬을 섬길 수 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d1153c2ca306e997aa341d24fd360e3849aed1f0dcb0ae6197fc5c4ee9cb326a"
        ],
        "text": "이렇게 그들의 이 비방도 해소되었으므로, 예언자들도 사도들도 참되고 유일한 하나님 외에 다른 이를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컬은 적이 전혀 없다는 것이 분명히 드러났다. 주님 자신은 더욱 그러하셨다. 그분은 카이사르의 것은 카이사르에게 돌려주고, 하나님의 것은 하나님께 돌려주라고 명하셨다. 카이사르는 카이사르라 부르시고, 하나님은 하나님으로 고백하신 것이다. 이와 마찬가지로, “너희는 두 주인을 섬길 수 없다”라고 하신 말씀을 “너희는 하나님과 맘몬을 섬길 수 없다”라고 친히 풀이하신다. 하나님을 하나님으로 고백하시고, 맘몬은 그것이 무엇인지를 이름으로 부르신 것이다. “너희는 두 주인을 섬길 수 없다”라고 말씀하시면서 맘몬을 주님이라 부르시는 것이 아니다. 하나님을 섬기는 제자들에게 맘몬에 복종하지도, 그 지배를 받지도 말라고 가르치신다. 그분은 “죄를 짓는 이는 죄의 종이다”라고 말씀하신다. 죄를 섬기는 이들을 죄의 종이라 부르시면서도, 죄 자체를 하나님이라 부르지 않으신 것처럼, 맘몬을 섬기는 이들을 맘몬의 종이라 부르시면서도 맘몬을 하나님이라 부르지 않으신다. 맘모나스는 사마리아인들도 사용하는 유대인들의 말로, 탐욕스러운 이, 곧 마땅한 정도보다 더 많이 가지려는 이를 뜻한다. 히브리말로는 덧붙여 마무엘이라고 하며, 탐식하는 이를 뜻한다. 곧 먹고 싶은 욕망을 억제할 수 없는 이이다. 이 두 뜻에 따르더라도, 우리는 하나님과 맘몬을 섬길 수 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4d0778e7f6452331ca7ae2e07396a6e287a695611539752581514431c2f8b351",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "work_location": "3.h8.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a1828d469b5c35b7d6ccdd305cc215746696e4d980497732e98d515d0f53dc26",
        "part_links": [
          [
            "sha256:26a6dff3e01c0443b2375a751660059d0e90e35ef11d71981ea2733fb932f3f4",
            "sha256:dc2b221bd4c427e38fd347dfbaa21ad5311230a2509a70a8b7d06ec757cd3bd7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e5836abe73f8c6e0012cf1d510be64518a06842d3dd0aab3192461da7f50d46b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:22a046d6a09392f6d0fe25eda900e624d3c0f4ad1cffe7659a490a611d3d1c39"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 8장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              28,
              29
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 2절이며, 통상 8장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:78e5cc9de8d219762cb866145029e575071b2048936a0508b767de94d0810062",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1828d469b5c35b7d6ccdd305cc215746696e4d980497732e98d515d0f53dc26",
            "source_revision_id": "sha256:e5836abe73f8c6e0012cf1d510be64518a06842d3dd0aab3192461da7f50d46b",
            "translation_revision_id": "sha256:22a046d6a09392f6d0fe25eda900e624d3c0f4ad1cffe7659a490a611d3d1c39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5830a9e905f25e36827c68684aeb8d8f892a95169ec51df349ba4f544347abfb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1828d469b5c35b7d6ccdd305cc215746696e4d980497732e98d515d0f53dc26",
            "source_revision_id": "sha256:e5836abe73f8c6e0012cf1d510be64518a06842d3dd0aab3192461da7f50d46b",
            "translation_revision_id": "sha256:22a046d6a09392f6d0fe25eda900e624d3c0f4ad1cffe7659a490a611d3d1c39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:78e5cc9de8d219762cb866145029e575071b2048936a0508b767de94d0810062",
          "sha256:5830a9e905f25e36827c68684aeb8d8f892a95169ec51df349ba4f544347abfb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              28,
              29
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 12:29",
              "Jeremiah 31:11"
            ],
            "explanation": "악마가 인간에 비해 강하다는 한정과 그를 결박하여 집을 빼앗는 주님의 행동을 구별한다. 배교 상태의 우리를 집과 그릇에 연결하는 비유를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              28,
              29
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_comparative_strength_and_agency"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "결박하는 이가 붙잡고 결박된 이는 붙잡힌다는 능동·수동 관계를 유지한다.",
            "printed_page": 29,
            "printed_text": "tenet enim qui alligat, tenetur autem qui alligatus est",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_possession_and_passive_contrast"
          },
          {
            "explanation": "배교한 종과 다른 피조물들을 만물 창조의 말씀과 비교하는 데 붙인 한정을 유지한다.",
            "printed_page": 29,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_noncomparison_with_Word"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 2절이며, 통상 8장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "26a0f82d8fd4124ac21a38ec75e0b41ae207ad5b8e7b312642cb177cb8d4f1d5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n41.jpg",
            "page_key": "2:28",
            "printed_page": 28,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:26a6dff3e01c0443b2375a751660059d0e90e35ef11d71981ea2733fb932f3f4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et Diabolum cum dixisset fortem, non in totum, sed velut in comparationem nostram; semetipsum in omnia et vere fortem ostendit Dominus, dicens: non aliter aliquem posse diripere vasa fortis, si non prius ipsum alliget fortem, et tunc domum ejus diripiet. Vasa autem ejus et domus nos eramus, cum essemus in apostasia: utebatur enim nobis quemadmodum volebat, et spiritus immundus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b64382f6a86e7a0f55de5a3fac104c210650b78a88afb66e448c83dfa330a6db",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n42.jpg",
            "page_key": "2:29",
            "printed_page": 29,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dc2b221bd4c427e38fd347dfbaa21ad5311230a2509a70a8b7d06ec757cd3bd7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "habitabat in nobis. Non enim adversus eum qui se alligabat, et domum ejus diripiebat, fortis erat; sed adversus eos qui in usu ejus erant homines, quoniam abscedere fecerat sententiam eorum a Deo, quos eripuit Dominus. Quemadmodum et Jeremias ait; Redemit Dominus Jacob, et eripuit eum de manu fortioris ejus. Si igitur non significasset eum qui alligat, et diripit ejus vasa, hoc autem solum eum fortem dixisset, esset fortis invictus. Sed et adjecit obtinentem; tenet enim qui alligat, tenetur autem qui alligatus est. Et hoc sine comparatione fecit, ut non comparetur Domino servus apostata exsistens: non enim tantum hic, sed nec quidquam ex his quae constituta sunt, et in subjectione sunt, comparabitur Verbo Dei, per quem facta sunt omnia, qui est Dominus noster Jesus Christus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e5836abe73f8c6e0012cf1d510be64518a06842d3dd0aab3192461da7f50d46b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sed et Diabolum cum dixisset fortem, non in totum, sed velut in comparationem nostram; semetipsum in omnia et vere fortem ostendit Dominus, dicens: non aliter aliquem posse diripere vasa fortis, si non prius ipsum alliget fortem, et tunc domum ejus diripiet. Vasa autem ejus et domus nos eramus, cum essemus in apostasia: utebatur enim nobis quemadmodum volebat, et spiritus immundus habitabat in nobis. Non enim adversus eum qui se alligabat, et domum ejus diripiebat, fortis erat; sed adversus eos qui in usu ejus erant homines, quoniam abscedere fecerat sententiam eorum a Deo, quos eripuit Dominus. Quemadmodum et Jeremias ait; Redemit Dominus Jacob, et eripuit eum de manu fortioris ejus. Si igitur non significasset eum qui alligat, et diripit ejus vasa, hoc autem solum eum fortem dixisset, esset fortis invictus. Sed et adjecit obtinentem; tenet enim qui alligat, tenetur autem qui alligatus est. Et hoc sine comparatione fecit, ut non comparetur Domino servus apostata exsistens: non enim tantum hic, sed nec quidquam ex his quae constituta sunt, et in subjectione sunt, comparabitur Verbo Dei, per quem facta sunt omnia, qui est Dominus noster Jesus Christus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1128891b75b391bb2cc4d6fb362691bb8b30b1efaf247bb9bc55e00327cb744f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 8장 2절이다. 악마의 강함을 인간과 비교한 것으로 한정하고, 주님이 그를 결박하고 집을 빼앗는 행위와 구별했다. 우리를 그릇과 집으로 보는 적용도 보존했다.",
          "예레미야 31:11에 대응하는 인용은 야곱보다 강한 자의 손에서 구해 내는 주님을 말한다. 이레네우스는 이를 마태복음 12:29의 결박하는 분과 연결한다.",
          "29쪽의 tenet과 tenetur는 붙잡는 이와 붙잡힌 이의 능동·수동 관계이다. obtinentem은 붙잡는 분으로 옮겼으며, 각주 1은 소유를 얻고 유지한다는 뜻을 함께 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:26a6dff3e01c0443b2375a751660059d0e90e35ef11d71981ea2733fb932f3f4",
              "sha256:dc2b221bd4c427e38fd347dfbaa21ad5311230a2509a70a8b7d06ec757cd3bd7"
            ],
            "text": "악마를 강한 자라고 말씀하신 것도, 아무 한정 없이 강하다는 뜻이 아니라, 우리와 비교한 말씀이었다. 주님은 자신이 모든 면에서 참으로 강한 분임을 드러내시며, 먼저 그 강한 자를 결박하지 않으면 누구도 그의 그릇들을 빼앗을 수 없고, 결박한 뒤에야 그의 집을 빼앗을 것이라고 말씀하신다. 우리가 배교 상태에 있을 때, 우리는 그의 그릇이자 집이었다. 그가 우리를 자기 마음대로 이용했고, 더러운 영이 우리 안에 살았기 때문이다. 자기를 결박하고 자기 집을 빼앗는 분에 맞서서 그가 강했던 것은 아니다. 그에게 이용당하던 사람들에 비해 강했던 것이다. 그가 그들의 생각을 하나님에게서 떠나게 했기 때문이다. 주님께서는 그들을 구해 내셨다. 예레미야도 이렇게 말한다. “주께서 야곱을 구속하시고, 그보다 강한 자의 손에서 그를 구해 내셨다.” 그를 결박하고 그의 그릇을 빼앗는 분을 가리키지 않은 채, 그가 강하다는 말만 하셨다면, 그는 정복되지 않은 강한 자였을 것이다. 그런데 주님은 그를 붙잡는 분도 덧붙이셨다. 결박하는 이가 붙잡고, 결박된 이는 붙잡히기 때문이다. 그분은 이를 비교의 여지 없이 행하셨다. 배교한 종이 주님과 비교되지 않게 하려는 것이었다. 그자만이 아니라, 세워진 것들과 복종 아래 있는 것들 중 어느 것도 하나님의 말씀과 비교될 수 없기 때문이다. 그 말씀을 통해 만물이 만들어졌으며, 그분은 우리 주 예수 그리스도이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e5836abe73f8c6e0012cf1d510be64518a06842d3dd0aab3192461da7f50d46b"
        ],
        "text": "악마를 강한 자라고 말씀하신 것도, 아무 한정 없이 강하다는 뜻이 아니라, 우리와 비교한 말씀이었다. 주님은 자신이 모든 면에서 참으로 강한 분임을 드러내시며, 먼저 그 강한 자를 결박하지 않으면 누구도 그의 그릇들을 빼앗을 수 없고, 결박한 뒤에야 그의 집을 빼앗을 것이라고 말씀하신다. 우리가 배교 상태에 있을 때, 우리는 그의 그릇이자 집이었다. 그가 우리를 자기 마음대로 이용했고, 더러운 영이 우리 안에 살았기 때문이다. 자기를 결박하고 자기 집을 빼앗는 분에 맞서서 그가 강했던 것은 아니다. 그에게 이용당하던 사람들에 비해 강했던 것이다. 그가 그들의 생각을 하나님에게서 떠나게 했기 때문이다. 주님께서는 그들을 구해 내셨다. 예레미야도 이렇게 말한다. “주께서 야곱을 구속하시고, 그보다 강한 자의 손에서 그를 구해 내셨다.” 그를 결박하고 그의 그릇을 빼앗는 분을 가리키지 않은 채, 그가 강하다는 말만 하셨다면, 그는 정복되지 않은 강한 자였을 것이다. 그런데 주님은 그를 붙잡는 분도 덧붙이셨다. 결박하는 이가 붙잡고, 결박된 이는 붙잡히기 때문이다. 그분은 이를 비교의 여지 없이 행하셨다. 배교한 종이 주님과 비교되지 않게 하려는 것이었다. 그자만이 아니라, 세워진 것들과 복종 아래 있는 것들 중 어느 것도 하나님의 말씀과 비교될 수 없기 때문이다. 그 말씀을 통해 만물이 만들어졌으며, 그분은 우리 주 예수 그리스도이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:22a046d6a09392f6d0fe25eda900e624d3c0f4ad1cffe7659a490a611d3d1c39",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "work_location": "3.h8.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fbd384d0b406456550dcc2555e14b3fa8fe310e059de6813a68074de5703b4cf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:872f1fd157881fca21ca6401294409955ccaba6009a460650d92e4bc40a44978",
            "sha256:ccbf5f8d4d91a10eb59329073287c169981b59169af3e5542d6e459a340996b2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f87603964c4ac5b046d2f3c4894f8d54eb2b64a2b5f4dc8f441c4fef4e8e38f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:974bb72ec4735c65d84984138ad7d94d782587a7bec68e2c5dcb102bb161bcd6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 8장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              29,
              30
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 3절이며, 통상 8장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0c62c25f597d46f3bded4aa6a54b41621b8f8a2da9f6cea370e24b43f5df8510",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbd384d0b406456550dcc2555e14b3fa8fe310e059de6813a68074de5703b4cf",
            "source_revision_id": "sha256:f87603964c4ac5b046d2f3c4894f8d54eb2b64a2b5f4dc8f441c4fef4e8e38f9",
            "translation_revision_id": "sha256:974bb72ec4735c65d84984138ad7d94d782587a7bec68e2c5dcb102bb161bcd6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fec683cdfd819e7bd6ddbf02aaa6a45f93ab583a5891abada28ebb285e440491",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fbd384d0b406456550dcc2555e14b3fa8fe310e059de6813a68074de5703b4cf",
            "source_revision_id": "sha256:f87603964c4ac5b046d2f3c4894f8d54eb2b64a2b5f4dc8f441c4fef4e8e38f9",
            "translation_revision_id": "sha256:974bb72ec4735c65d84984138ad7d94d782587a7bec68e2c5dcb102bb161bcd6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0c62c25f597d46f3bded4aa6a54b41621b8f8a2da9f6cea370e24b43f5df8510",
          "sha256:fec683cdfd819e7bd6ddbf02aaa6a45f93ab583a5891abada28ebb285e440491"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h8-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103308.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              29,
              30
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "천사·대천사·보좌·주권의 목록을 인쇄대로 유지한다. 각주는 omnia가 있었을 가능성과 사본의 탈락을 논의한다.",
            "printed_page": 29,
            "printed_text": "sive Angeli, sive Archangeli, sive Throni, sive Dominationes",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_scope_and_names"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 1:3",
            "explanation": "말씀이 아버지 안에 계셨다는 저자의 요약과 말씀을 통한 창조라는 인용을 각각 보존한다.",
            "printed_page": 29,
            "printed_texts": [
              "quoniam erat in Patre",
              "Omnia per eum facta sunt, et sine eo factum est nihil"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_report_and_quotation"
          },
          {
            "explanation": "명령과 말씀의 순서를 유지하며, 명령의 대상을 말씀으로 읽는 저자의 해석을 구별한다.",
            "printed_page": 29,
            "printed_references": [
              "Ps. xxxii. 9 & cxlviii. 5.",
              "Ps. xxxii. 6."
            ],
            "printed_text": "Quoniam ipse praecepit, et creata sunt: ipse dixit, et facta sunt",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_command_and_speech_sequence"
          },
          {
            "explanation": "만들어지지 않음, 시작과 끝의 부재, 해체될 수 있음이라는 가능성, 자신의 말씀과 함께라는 표현을 각각 보존한다.",
            "printed_page": 30,
            "printed_texts": [
              "Ipse enim infectus et sine initio et sine fine",
              "dissolutionem possunt percipere",
              "cum Verbo suo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_uncreated_and_created_distinction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 8장 3절이며, 통상 8장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b64382f6a86e7a0f55de5a3fac104c210650b78a88afb66e448c83dfa330a6db",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n42.jpg",
            "page_key": "2:29",
            "printed_page": 29,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:872f1fd157881fca21ca6401294409955ccaba6009a460650d92e4bc40a44978",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam enim sive Angeli, sive Archangeli, sive Throni, sive Dominationes, ab eo qui super omnes est Deus, et constituta sunt, et facta per Verbum ejus, Johannes quidem sic significavit. Cum enim dixisset de Verbo Dei, quoniam erat in Patre, adjecit: Omnia per eum facta sunt, et sine eo factum est nihil. David quoque cum laudationes enumerasset, nominatim universa quaecunque diximus, et coelos et omnes virtutes eorum, adjecit: Quoniam ipse praecepit, et creata sunt: ipse dixit, et facta sunt. Cui ergo praecepit? Verbo scilicet: per quod, inquit, coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Quoniam autem ipse omnia fecit libere, et quemadmodum voluit, ait iterum David: Deus autem noster in coelis sursum, et in terra, omnia quaecunque voluit, fecit. Altera autem sunt quae constituta sunt ab eo qui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ce8e2ca18e1bdd4bbbf87daf669902b575426daa02dc059327e23afe2c197ae9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n43.jpg",
            "page_key": "2:30",
            "printed_page": 30,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ccbf5f8d4d91a10eb59329073287c169981b59169af3e5542d6e459a340996b2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "constituit, et quae facta sunt ab eo qui fecit. Ipse enim infectus et sine initio et sine fine et nullius indigens, ipse sibi sufficiens, et adhuc reliquis omnibus, ut sint, hoc ipsum praestans: quae vero ab eo sunt facta, initium sumserunt. Quaecunque autem initium sumserunt, et dissolutionem possunt percipere, et subjecta sunt et indigent ejus qui se fecit, necesse est omnimodo, uti differens vocabulum habeant apud eos etiam, qui vel modicum sensum in discernendo talia habent: ita ut is quidem qui omnia fecerit, cum Verbo suo juste dicatur Deus et Dominus solus; quae autem facta sunt, non jam ejusdem vocabuli participabilia esse, neque juste id vocabulum sumere debere, quod est Creatoris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f87603964c4ac5b046d2f3c4894f8d54eb2b64a2b5f4dc8f441c4fef4e8e38f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam enim sive Angeli, sive Archangeli, sive Throni, sive Dominationes, ab eo qui super omnes est Deus, et constituta sunt, et facta per Verbum ejus, Johannes quidem sic significavit. Cum enim dixisset de Verbo Dei, quoniam erat in Patre, adjecit: Omnia per eum facta sunt, et sine eo factum est nihil. David quoque cum laudationes enumerasset, nominatim universa quaecunque diximus, et coelos et omnes virtutes eorum, adjecit: Quoniam ipse praecepit, et creata sunt: ipse dixit, et facta sunt. Cui ergo praecepit? Verbo scilicet: per quod, inquit, coeli firmati sunt, et spiritu oris ejus omnis virtus eorum. Quoniam autem ipse omnia fecit libere, et quemadmodum voluit, ait iterum David: Deus autem noster in coelis sursum, et in terra, omnia quaecunque voluit, fecit. Altera autem sunt quae constituta sunt ab eo qui constituit, et quae facta sunt ab eo qui fecit. Ipse enim infectus et sine initio et sine fine et nullius indigens, ipse sibi sufficiens, et adhuc reliquis omnibus, ut sint, hoc ipsum praestans: quae vero ab eo sunt facta, initium sumserunt. Quaecunque autem initium sumserunt, et dissolutionem possunt percipere, et subjecta sunt et indigent ejus qui se fecit, necesse est omnimodo, uti differens vocabulum habeant apud eos etiam, qui vel modicum sensum in discernendo talia habent: ita ut is quidem qui omnia fecerit, cum Verbo suo juste dicatur Deus et Dominus solus; quae autem facta sunt, non jam ejusdem vocabuli participabilia esse, neque juste id vocabulum sumere debere, quod est Creatoris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bbd1575f7f37900e8cd80df6bd42afd1699466eada19f820a584dd5232fe09a6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 8장 3절이다. 천사, 대천사, 보좌, 주권의 목록을 유지했다. 말씀이 아버지 안에 계셨다는 것은 저자의 요한 요약이며, 이어지는 인용은 요한복음 1:3이다.",
          "명령하시니 창조되었고 말씀하시니 만들어졌다는 인용 순서를 보존했다. 누구에게 명령했는가를 묻고 말씀에게라고 답하는 해석은 이레네우스의 논증이다.",
          "스스로 만들어지지 않은 분, 시작과 끝이 없는 분, 다른 모든 것에 존재를 주는 분이라는 서술을 유지했다. 피조물에 관한 dissolutionem possunt percipere는 해체될 수도 있다는 가능성으로 옮겼다.",
          "마지막 cum Verbo suo는 자신의 말씀과 함께로 옮겼다. 창조주께 속한 호칭과 피조물의 호칭을 구별하는 결론에 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:872f1fd157881fca21ca6401294409955ccaba6009a460650d92e4bc40a44978",
              "sha256:ccbf5f8d4d91a10eb59329073287c169981b59169af3e5542d6e459a340996b2"
            ],
            "text": "요한은 천사들이든 대천사들이든, 보좌들이든 주권들이든, 만물 위에 계신 하나님께서 자신의 말씀을 통해 세우고 만드셨다는 것을 이렇게 밝혔다. 하나님의 말씀에 관해, 그분이 아버지 안에 계셨다고 말한 뒤, 이렇게 덧붙였다. “모든 것이 그분을 통해 만들어졌고, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다.” 다윗도 찬양을 열거하면서, 우리가 말한 모든 것을 하나하나 이름으로 부르고, 하늘들과 그 모든 능력들을 말한 뒤, 이렇게 덧붙였다. “그분이 명령하시니 창조되었고, 그분이 말씀하시니 만들어졌다.” 그렇다면 누구에게 명령하셨는가? 말씀에게이다. 그는 말한다. “그 말씀을 통해 하늘들이 굳게 세워졌고, 그 입의 숨으로 그 모든 능력들이 세워졌다.” 그분이 모든 것을 자유롭게, 자신이 원하시는 대로 만드셨다는 것을 다윗은 다시 말한다. “우리 하나님께서는 위로 하늘에서, 그리고 땅에서, 원하시는 모든 것을 행하셨다.” 세워진 것들은 그것들을 세우신 분과 다르고, 만들어진 것들은 그것들을 만드신 분과 다르다. 그분 자신은 만들어지지 않으셨고, 시작도 없으며 끝도 없고, 아무것도 필요하지 않으시다. 자신에게 스스로 충분하시며, 다른 모든 것들에게도 존재 자체를 베푸시는 분이다. 그분이 만드신 것들은 시작을 갖게 되었다. 시작을 지닌 것들은 해체될 수도 있고, 복종 아래 있으며, 자기들을 만드신 분을 필요로 한다. 이런 것을 조금이라도 분별할 줄 아는 사람들에게는, 이것들이 반드시 다른 호칭을 가져야 한다. 그러므로 만물을 만드신 분만이 자신의 말씀과 함께 하나님이요 주님이라고 마땅히 불리신다. 만들어진 것들은 그와 같은 호칭에 참여할 수 없으며, 창조주께 속한 그 호칭을 정당하게 취해서도 안 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f87603964c4ac5b046d2f3c4894f8d54eb2b64a2b5f4dc8f441c4fef4e8e38f9"
        ],
        "text": "요한은 천사들이든 대천사들이든, 보좌들이든 주권들이든, 만물 위에 계신 하나님께서 자신의 말씀을 통해 세우고 만드셨다는 것을 이렇게 밝혔다. 하나님의 말씀에 관해, 그분이 아버지 안에 계셨다고 말한 뒤, 이렇게 덧붙였다. “모든 것이 그분을 통해 만들어졌고, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다.” 다윗도 찬양을 열거하면서, 우리가 말한 모든 것을 하나하나 이름으로 부르고, 하늘들과 그 모든 능력들을 말한 뒤, 이렇게 덧붙였다. “그분이 명령하시니 창조되었고, 그분이 말씀하시니 만들어졌다.” 그렇다면 누구에게 명령하셨는가? 말씀에게이다. 그는 말한다. “그 말씀을 통해 하늘들이 굳게 세워졌고, 그 입의 숨으로 그 모든 능력들이 세워졌다.” 그분이 모든 것을 자유롭게, 자신이 원하시는 대로 만드셨다는 것을 다윗은 다시 말한다. “우리 하나님께서는 위로 하늘에서, 그리고 땅에서, 원하시는 모든 것을 행하셨다.” 세워진 것들은 그것들을 세우신 분과 다르고, 만들어진 것들은 그것들을 만드신 분과 다르다. 그분 자신은 만들어지지 않으셨고, 시작도 없으며 끝도 없고, 아무것도 필요하지 않으시다. 자신에게 스스로 충분하시며, 다른 모든 것들에게도 존재 자체를 베푸시는 분이다. 그분이 만드신 것들은 시작을 갖게 되었다. 시작을 지닌 것들은 해체될 수도 있고, 복종 아래 있으며, 자기들을 만드신 분을 필요로 한다. 이런 것을 조금이라도 분별할 줄 아는 사람들에게는, 이것들이 반드시 다른 호칭을 가져야 한다. 그러므로 만물을 만드신 분만이 자신의 말씀과 함께 하나님이요 주님이라고 마땅히 불리신다. 만들어진 것들은 그와 같은 호칭에 참여할 수 없으며, 창조주께 속한 그 호칭을 정당하게 취해서도 안 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:974bb72ec4735c65d84984138ad7d94d782587a7bec68e2c5dcb102bb161bcd6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
      },
      "work_location": "3.h8.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-8:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:42e329be11b357f9ddb14ec58f1856473b60998db8a8650c34d21e3a30dddb5a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9abce0091bbbabc62009583bcf706719832ae99c6f5594634b6205cb99a57926",
            "sha256:6c95ffb56bce9ab6a1bfcb244c9d6627771081c7b2ee4171bd0c6c63c0c47a8b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d9a7b3aa7399040689b883eb2cf48a57b11ac97edcde93fed1adc324ff879d9f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1383b7aae0dc28123e2d5491143fb961fc5a9348867fc06b5ac30fb972e7fa80"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 9장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              30,
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et videbit omnis caro salutare Dei.",
            "source_start": "Ostenso hoc igitur",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 9장 1절이며, 통상 9장 1절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b4bdaadd33d8535a495f6978259c1ac16991e5a5fa212d303190e4fcf2f0c6ce",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42e329be11b357f9ddb14ec58f1856473b60998db8a8650c34d21e3a30dddb5a",
            "source_revision_id": "sha256:d9a7b3aa7399040689b883eb2cf48a57b11ac97edcde93fed1adc324ff879d9f",
            "translation_revision_id": "sha256:1383b7aae0dc28123e2d5491143fb961fc5a9348867fc06b5ac30fb972e7fa80"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a8258d3dc5b75395957aba9bf8aa332f6f860b4dee34ae6ae525f93e567c6d45",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42e329be11b357f9ddb14ec58f1856473b60998db8a8650c34d21e3a30dddb5a",
            "source_revision_id": "sha256:d9a7b3aa7399040689b883eb2cf48a57b11ac97edcde93fed1adc324ff879d9f",
            "translation_revision_id": "sha256:1383b7aae0dc28123e2d5491143fb961fc5a9348867fc06b5ac30fb972e7fa80"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b4bdaadd33d8535a495f6978259c1ac16991e5a5fa212d303190e4fcf2f0c6ce",
          "sha256:a8258d3dc5b75395957aba9bf8aa332f6f860b4dee34ae6ae525f93e567c6d45"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              30,
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et videbit omnis caro salutare Dei.",
            "source_start": "Ostenso hoc igitur",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "자신의 말로 고백한다는 표현과 아버지·아들 및 제자들에게 전한 호칭의 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 30,
            "printed_texts": [
              "ex sua persona",
              "sed praecipue Deum et Dominum",
              "Patrem tantum Deum et Dominum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_speaker_voice_and_titles"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 15:5",
              "Romans 9:25"
            ],
            "explanation": "아브라함에게 한 약속과 돌 숭배에서 부르심, 백성과 사랑받는 이에 관한 적용의 순서를 유지한다.",
            "printed_page": 30,
            "printed_text": "uti fieret qui non populus, populus; et non dilecta, dilecta",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_promise_and_calling_sequence"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 3:7-9",
            "evidence": "30 note 2 continued on 31",
            "explanation": "회개에 합당한 열매라는 인용의 단수 독법을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              30,
              31
            ],
            "printed_text": "fructum dignum poenitentiae",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_singular_fruit_in_quotation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 3:3",
              "Luke 3:4-6",
              "Isaiah 40:3-5"
            ],
            "explanation": "저자가 마태와 누가를 함께 언급하며 인용하는 형태를 보존한다. 우리 하나님의 길들과 모든 육체가 구원을 봄이라는 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 31,
            "printed_texts": [
              "rectas facite semitas Dei nostri",
              "et videbit omnis caro salutare Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_composite_Gospel_prophecy_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 9장 1절이며, 통상 9장 1절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ce8e2ca18e1bdd4bbbf87daf669902b575426daa02dc059327e23afe2c197ae9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n43.jpg",
            "page_key": "2:30",
            "printed_page": 30,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9abce0091bbbabc62009583bcf706719832ae99c6f5594634b6205cb99a57926",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ostenso hoc igitur hic plane, et adhuc ostendetur manifestius, neminem alterum Dominum vel Deum, neque prophetas, neque Apostolos, neque Dominum Christum confessum esse ex sua persona, sed praecipue Deum et Dominum: prophetis quidem et Apostolis Patrem et Filium confitentibus; alterum autem neminem, neque Deum nominantibus, neque Dominum confitentibus: et ipso Domino Patrem tantum Deum et Dominum eum, qui solus est Deus et dominator omnium, tradente discipulis; sequi nos oportet, si quidem illorum sumus discipuli, testimonia illorum ita se habentia. Matthaeus enim Apostolus, unum et eundem sciens Deum, qui promissionem fecerit Abrahae, facturum se semen ejus quasi stellas coeli, qui per Filium suum Christum Jesum a lapidum cultura in suam nos agnitionem vocaverit, uti fieret qui non populus, populus; et non dilecta, dilecta, ait Johannem, praeparantem Christo viam, his qui in carnali quidem cognatione gloriabantur, varium autem et omni malitia completum sensum habebant, eam poenitentiam quae a malitia revocaret, annuntiantem dixisse: Progenies viperarum, quis vobis monstravit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "352d4a8dcc7411c3f751eb2ccb2b6f843e290b4324f13fd9e52a0277a0eecd9d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n44.jpg",
            "page_key": "2:31",
            "printed_page": 31,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6c95ffb56bce9ab6a1bfcb244c9d6627771081c7b2ee4171bd0c6c63c0c47a8b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nolite dicere in vobis ipsis, Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis, quoniam potens est Deus, ex lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Poenitentiam igitur eis eam, quae esset a malitia, praeconabat, sed non alterum Deum annuntiabat, praeter eum qui fecisset promissionem Abrahae, ille praecursor Christi; de quo iterum ait Matthaeus, similiter autem et Lucas: Hic enim est qui dictus est a Domino per prophetam: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, et erunt tortuosa in directa, et aspera in vias planas: et videbit omnis caro salutare Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d9a7b3aa7399040689b883eb2cf48a57b11ac97edcde93fed1adc324ff879d9f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ostenso hoc igitur hic plane, et adhuc ostendetur manifestius, neminem alterum Dominum vel Deum, neque prophetas, neque Apostolos, neque Dominum Christum confessum esse ex sua persona, sed praecipue Deum et Dominum: prophetis quidem et Apostolis Patrem et Filium confitentibus; alterum autem neminem, neque Deum nominantibus, neque Dominum confitentibus: et ipso Domino Patrem tantum Deum et Dominum eum, qui solus est Deus et dominator omnium, tradente discipulis; sequi nos oportet, si quidem illorum sumus discipuli, testimonia illorum ita se habentia. Matthaeus enim Apostolus, unum et eundem sciens Deum, qui promissionem fecerit Abrahae, facturum se semen ejus quasi stellas coeli, qui per Filium suum Christum Jesum a lapidum cultura in suam nos agnitionem vocaverit, uti fieret qui non populus, populus; et non dilecta, dilecta, ait Johannem, praeparantem Christo viam, his qui in carnali quidem cognatione gloriabantur, varium autem et omni malitia completum sensum habebant, eam poenitentiam quae a malitia revocaret, annuntiantem dixisse: Progenies viperarum, quis vobis monstravit fugere ab ira ventura? Facite ergo fructum dignum poenitentiae: et nolite dicere in vobis ipsis, Patrem habemus Abraham. Dico enim vobis, quoniam potens est Deus, ex lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Poenitentiam igitur eis eam, quae esset a malitia, praeconabat, sed non alterum Deum annuntiabat, praeter eum qui fecisset promissionem Abrahae, ille praecursor Christi; de quo iterum ait Matthaeus, similiter autem et Lucas: Hic enim est qui dictus est a Domino per prophetam: Vox clamantis in deserto, Parate viam Domini, rectas facite semitas Dei nostri. Omnis vallis implebitur, et omnis mons et collis humiliabitur, et erunt tortuosa in directa, et aspera in vias planas: et videbit omnis caro salutare Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "290033f0889aa84ab89fd2032a5bc644ae4b9edc0ba786c1bf7e737301e60dde",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 9장 1절의 앞부분이다. 이어지는 Harvey 9장 2절의 첫 문단까지가 통상 1절에 속한다.",
          "ex sua persona는 자신의 말로, praecipue Deum et Dominum은 본래 의미에서 하나님이요 주님이신 분으로 옮겼다. 예언자와 사도, 주님 자신과 제자들이 각각 무엇을 고백하고 전하는지 구별했다.",
          "아브라함에게 하신 약속과 돌 숭배에서의 부르심을 같은 하나님의 행위로 연결한다. 백성이 됨과 사랑받는 이가 됨은 로마서 9:25를 인용해 적용하는 대목이다.",
          "마태복음 3:7-9에 해당하는 인용의 fructum은 단수 독법이다. 30-31쪽 각주 2가 이를 다른 인용 및 사본과 비교한다. 마지막 길과 골짜기 인용은 저자가 마태와 누가를 함께 언급하는 형태로 보존했으며, 우리 하나님의 길들과 모든 육체가 구원을 본다는 표현을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9abce0091bbbabc62009583bcf706719832ae99c6f5594634b6205cb99a57926",
              "sha256:6c95ffb56bce9ab6a1bfcb244c9d6627771081c7b2ee4171bd0c6c63c0c47a8b"
            ],
            "text": "그러므로 이 점은 여기서 분명히 밝혀졌으며, 앞으로 더욱 분명히 밝혀질 것이다. 예언자들도 사도들도 주 그리스도도 자신의 말로 다른 누구를 주님이나 하나님으로 고백하지 않고, 본래 의미에서 하나님이요 주님이신 분을 고백했다. 예언자들과 사도들은 아버지와 아들을 고백하며, 그 외의 누구도 하나님이라 부르거나 주님이라 고백하지 않았다. 주님 자신도 아버지만 하나님이요 주님이시며, 그분만이 하나님이시고 만물을 다스리는 분이라고 제자들에게 전하셨다. 우리가 참으로 그들의 제자라면, 이러한 그들의 증언을 따라야 한다. 사도 마태는 아브라함의 후손을 하늘의 별처럼 만드시겠다고 약속하신 분과, 자신의 아들 그리스도 예수를 통해 우리를 돌 숭배에서 자신을 아는 데로 부르신 분을 한 분이며 동일한 하나님으로 알았다. 백성이 아니었던 이가 백성이 되고, 사랑받지 못했던 이가 사랑받는 이가 되게 하려는 것이었다. 그리스도의 길을 준비하던 요한은, 육체의 혈통을 자랑하면서도 변덕스럽고 온갖 악으로 가득한 생각을 품은 이들에게, 악에서 돌아오게 하는 회개를 선포하며 이렇게 말했다고 마태는 기록한다. “독사의 자손들아, 누가 너희에게 다가올 진노를 피하라고 알려 주었느냐? 그러므로 회개에 합당한 열매를 맺어라. 너희 속으로 ‘우리에게는 아브라함이 아버지로 계신다’라고 말하지 말라. 나는 너희에게 말한다. 하나님께서는 이 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 그러므로 그리스도의 선구자는 그들에게 악에서 돌이키는 회개를 선포했으며, 아브라함에게 약속하신 분 외에 다른 하나님을 알리지 않았다. 마태는 그를 두고 다시 말하며, 누가도 마찬가지로 말한다. “이 사람이 곧 예언자를 통해 주께서 말씀하신 이이다. ‘광야에서 외치는 이의 소리이다. 주님의 길을 준비하라. 우리 하나님의 길들을 곧게 하라. 모든 골짜기가 채워지고, 모든 산과 언덕이 낮아질 것이다. 굽은 곳은 곧게 되고, 거친 곳은 평탄한 길이 될 것이다. 모든 육체가 하나님의 구원을 볼 것이다.’”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d9a7b3aa7399040689b883eb2cf48a57b11ac97edcde93fed1adc324ff879d9f"
        ],
        "text": "그러므로 이 점은 여기서 분명히 밝혀졌으며, 앞으로 더욱 분명히 밝혀질 것이다. 예언자들도 사도들도 주 그리스도도 자신의 말로 다른 누구를 주님이나 하나님으로 고백하지 않고, 본래 의미에서 하나님이요 주님이신 분을 고백했다. 예언자들과 사도들은 아버지와 아들을 고백하며, 그 외의 누구도 하나님이라 부르거나 주님이라 고백하지 않았다. 주님 자신도 아버지만 하나님이요 주님이시며, 그분만이 하나님이시고 만물을 다스리는 분이라고 제자들에게 전하셨다. 우리가 참으로 그들의 제자라면, 이러한 그들의 증언을 따라야 한다. 사도 마태는 아브라함의 후손을 하늘의 별처럼 만드시겠다고 약속하신 분과, 자신의 아들 그리스도 예수를 통해 우리를 돌 숭배에서 자신을 아는 데로 부르신 분을 한 분이며 동일한 하나님으로 알았다. 백성이 아니었던 이가 백성이 되고, 사랑받지 못했던 이가 사랑받는 이가 되게 하려는 것이었다. 그리스도의 길을 준비하던 요한은, 육체의 혈통을 자랑하면서도 변덕스럽고 온갖 악으로 가득한 생각을 품은 이들에게, 악에서 돌아오게 하는 회개를 선포하며 이렇게 말했다고 마태는 기록한다. “독사의 자손들아, 누가 너희에게 다가올 진노를 피하라고 알려 주었느냐? 그러므로 회개에 합당한 열매를 맺어라. 너희 속으로 ‘우리에게는 아브라함이 아버지로 계신다’라고 말하지 말라. 나는 너희에게 말한다. 하나님께서는 이 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 그러므로 그리스도의 선구자는 그들에게 악에서 돌이키는 회개를 선포했으며, 아브라함에게 약속하신 분 외에 다른 하나님을 알리지 않았다. 마태는 그를 두고 다시 말하며, 누가도 마찬가지로 말한다. “이 사람이 곧 예언자를 통해 주께서 말씀하신 이이다. ‘광야에서 외치는 이의 소리이다. 주님의 길을 준비하라. 우리 하나님의 길들을 곧게 하라. 모든 골짜기가 채워지고, 모든 산과 언덕이 낮아질 것이다. 굽은 곳은 곧게 되고, 거친 곳은 평탄한 길이 될 것이다. 모든 육체가 하나님의 구원을 볼 것이다.’”",
        "translation_revision_id": "sha256:1383b7aae0dc28123e2d5491143fb961fc5a9348867fc06b5ac30fb972e7fa80",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "work_location": "3.h9.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7a762c9e9754bb4e047f4195e633531d21f46aba99065ecc9e359724eca21792",
        "part_links": [
          [
            "sha256:97632c6328613972b6b53d98d57ad0cd091a6fe9b68266263e2b8162b0fc1ab4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0174c007cb9b1d3a667d8cd4d32aad439274f64f4e1cd4ae75eee8bc3d21a2a9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bfa11e559f1d2ddfe07a7f7fcf0084dc1a141d0018664f314355705da1368df5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 9장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui munus gloriae eis donat.",
            "source_start": "Unus igitur et idem Deus est",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et surget dux in Israel.",
            "source_start": "Iterum autem de Angelo",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 9장 2절이며, 통상 9장 1절의 나머지와 2절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d1547b79f4f23694427fa89365f4e72bd0400f7fa4593da9c8566cbeec7fe944",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7a762c9e9754bb4e047f4195e633531d21f46aba99065ecc9e359724eca21792",
            "source_revision_id": "sha256:0174c007cb9b1d3a667d8cd4d32aad439274f64f4e1cd4ae75eee8bc3d21a2a9",
            "translation_revision_id": "sha256:bfa11e559f1d2ddfe07a7f7fcf0084dc1a141d0018664f314355705da1368df5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3f68a299cc6aad47e3b992dcaa6457b67f40a59478ee032b0c036caa2ad6e62b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7a762c9e9754bb4e047f4195e633531d21f46aba99065ecc9e359724eca21792",
            "source_revision_id": "sha256:0174c007cb9b1d3a667d8cd4d32aad439274f64f4e1cd4ae75eee8bc3d21a2a9",
            "translation_revision_id": "sha256:bfa11e559f1d2ddfe07a7f7fcf0084dc1a141d0018664f314355705da1368df5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d1547b79f4f23694427fa89365f4e72bd0400f7fa4593da9c8566cbeec7fe944",
          "sha256:3f68a299cc6aad47e3b992dcaa6457b67f40a59478ee032b0c036caa2ad6e62b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h9-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui munus gloriae eis donat.",
            "source_start": "Unus igitur et idem Deus est",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              31
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et surget dux in Israel.",
            "source_start": "Iterum autem de Angelo",
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "하나님의 구원을 말씀에 연결하며, 그 말씀의 성육신과 모든 육체에게 보이게 됨을 함께 서술하는 관계를 유지한다.",
            "printed_page": 31,
            "printed_text": "salutare suum, id est Verbum suum, visibile effecit omni fieri carni, incarnatum et ipsum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_visible_salvation_and_incarnation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 1:20",
              "Matthew 2:13",
              "Matthew 2:15",
              "Matthew 1:23"
            ],
            "evidence": "notes 1-2",
            "explanation": "천사, 이집트에서 부른 아들, 동정녀와 임마누엘의 인용 순서를 유지한다. accipiet는 인쇄 독법으로 보존한다.",
            "printed_page": 31,
            "printed_texts": [
              "Ex Aegypto vocavi filium meum",
              "Ecce Virgo in utero accipiet"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Matthew_quotation_sequence"
          },
          {
            "explanation": "기름부음받은 이의 얼굴과 평화 가운데 있는 자리라는 인쇄 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 31,
            "printed_references": [
              "Ps. cxxxi. 10, 11.",
              "Ps. lxxv. 2 seq."
            ],
            "printed_texts": [
              "Non avertas faciem Christi tui",
              "et factus est in pace locus ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Psalm_quotation_forms"
          },
          {
            "biblical_reference": "Numbers 24:17",
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "다윗에게서 난 동정녀라는 계보와 발람에게 귀속한 별·지도자의 예언을 유지한다. 각주에 기록된 이사야라는 사본 독법은 구별한다.",
            "printed_page": 31,
            "printed_texts": [
              "ex David Virgine",
              "Balaam",
              "et surget dux in Israel"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Davidic_lineage_and_Balaam_attribution"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 9장 2절이며, 통상 9장 1절의 나머지와 2절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "352d4a8dcc7411c3f751eb2ccb2b6f843e290b4324f13fd9e52a0277a0eecd9d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n44.jpg",
            "page_key": "2:31",
            "printed_page": 31,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:97632c6328613972b6b53d98d57ad0cd091a6fe9b68266263e2b8162b0fc1ab4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unus igitur et idem Deus est, Pater Domini nostri, qui et praecursorem per prophetas missurum se promisit: et salutare suum, id est Verbum suum, visibile effecit omni fieri carni, incarnatum et ipsum, ut in omnibus manifestus fieret Rex eorum. Etenim ea quae judicantur oportebat videre judicem, et scire hunc a quo judicantur: et ea quae gloriam consequuntur oportebat scire eum, qui munus gloriae eis donat. Iterum autem de Angelo dicens Matthaeus, ait: Angelus Domini apparuit Joseph in somnis; cujus Domini, ipse interpretatur: Uti adimpleatur quod dictum est a Domino per prophetam, Ex Aegypto vocavi filium meum. Ecce Virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. De hoc qui est ex Virgine Emmanuel, dixit David: Non avertas faciem Christi tui. Juravit Dominus David veritatem, et non dispernet eum, De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Et iterum: Notus in Judaea Deus, et factus est in pace locus ejus, et habitaculum ejus in Sion. Unus igitur et idem Deus, qui a prophetis praedicatus est, et ab evangelio annuntiatus, et hujus Filius qui ex fructu ventris David, id est ex David Virgine, et Emmanuel: cujus et stellam Balaam quidem sic prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et surget dux in Israel.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0174c007cb9b1d3a667d8cd4d32aad439274f64f4e1cd4ae75eee8bc3d21a2a9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unus igitur et idem Deus est, Pater Domini nostri, qui et praecursorem per prophetas missurum se promisit: et salutare suum, id est Verbum suum, visibile effecit omni fieri carni, incarnatum et ipsum, ut in omnibus manifestus fieret Rex eorum. Etenim ea quae judicantur oportebat videre judicem, et scire hunc a quo judicantur: et ea quae gloriam consequuntur oportebat scire eum, qui munus gloriae eis donat. Iterum autem de Angelo dicens Matthaeus, ait: Angelus Domini apparuit Joseph in somnis; cujus Domini, ipse interpretatur: Uti adimpleatur quod dictum est a Domino per prophetam, Ex Aegypto vocavi filium meum. Ecce Virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est interpretatum, Nobiscum Deus. De hoc qui est ex Virgine Emmanuel, dixit David: Non avertas faciem Christi tui. Juravit Dominus David veritatem, et non dispernet eum, De fructu ventris tui ponam super sedem tuam. Et iterum: Notus in Judaea Deus, et factus est in pace locus ejus, et habitaculum ejus in Sion. Unus igitur et idem Deus, qui a prophetis praedicatus est, et ab evangelio annuntiatus, et hujus Filius qui ex fructu ventris David, id est ex David Virgine, et Emmanuel: cujus et stellam Balaam quidem sic prophetavit: Orietur stella ex Jacob, et surget dux in Israel.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4f3cf9e40820af366c1fb178af7c2aa777401664a1232a97158a82aa50dd0ced",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 단위는 통상 3권 9장 1절의 나머지와 2절의 앞부분이다. 통상 2절은 천사를 말하는 Iterum autem de Angelo에서 시작하며, 다음 Harvey 10장으로 이어진다.",
          "하나님의 구원을 말씀에 연결한 salutare suum, id est Verbum suum을 보존했다. 그 말씀도 육체가 되어 모든 육체에게 보이게 되셨다는 연결과, 심판자 및 영광을 주는 이를 알아야 한다는 두 목적을 구별했다.",
          "천사의 나타남에 이어 이집트에서 내 아들을 불렀다는 말과 동정녀의 임신·출산을 인용하는 순서를 유지했다. in utero accipiet는 태중에 아이를 얻고로 옮겼다. 31쪽 각주 2는 관련 동사 형태를 비교한다.",
          "시편 인용의 기름부음받은 이의 얼굴, 다윗의 몸에서 난 열매, 평화 가운데 마련된 자리라는 표현을 보존했다. ex David Virgine는 다윗의 후손인 동정녀라는 계보로 읽었다.",
          "별과 지도자의 예언은 인쇄된 Balaam에 따라 발람에게 귀속했다. 31쪽 각주 3은 일부 사본이 이사야로 적고 있음을 기록한다. dux는 지도자로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:97632c6328613972b6b53d98d57ad0cd091a6fe9b68266263e2b8162b0fc1ab4"
            ],
            "text": "그러므로 하나님은 한 분이며 동일한 분, 우리 주님의 아버지이시다. 그분은 예언자들을 통해 선구자를 보내시겠다고 약속하셨고, 자신의 구원, 곧 자신의 말씀을 모든 육체가 볼 수 있게 하셨다. 그 말씀 자신도 육체가 되어, 모든 이 가운데서 그들의 왕으로 드러나도록 하신 것이다. 심판받는 이들은 심판자를 보고, 자신을 심판하는 분을 알아야 했기 때문이다. 영광을 얻는 이들도 자기들에게 영광의 선물을 주시는 분을 알아야 했다. 마태는 또 천사에 관해 이렇게 말한다. “주의 천사가 꿈에 요셉에게 나타났다.” 어느 주님인지는 그가 직접 풀이한다. “주께서 예언자를 통해 말씀하신 대로, ‘내가 이집트에서 내 아들을 불렀다’라는 말씀이 이루어지게 하려는 것이었다.” “보라, 동정녀가 태중에 아이를 얻고 아들을 낳을 것이며, 그의 이름을 임마누엘이라고 부를 것이다. 이는 풀이하면 하나님께서 우리와 함께 계시다는 뜻이다.” 동정녀에게서 나신 이 임마누엘을 두고 다윗은 말했다. “당신의 기름부음받은 이의 얼굴을 외면하지 마소서. 주께서 다윗에게 진실을 맹세하셨으며, 그를 저버리지 않으실 것이다. ‘너의 몸에서 난 열매를 너의 왕좌 위에 놓으리라.’” 또 이런 말씀이 있다. “유대에서 하나님이 알려지셨고, 그분의 자리가 평화 가운데 마련되었으며, 그분의 거처가 시온에 있다.” 예언자들이 선포하고 복음이 알린 하나님은 한 분이며 동일한 분이다. 그분의 아들은 다윗의 몸에서 난 열매, 곧 다윗의 후손인 동정녀에게서 나오신 임마누엘이다. 그분의 별을 발람은 이렇게 예언했다. “야곱에게서 별이 떠오르고, 이스라엘에서 지도자가 일어날 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0174c007cb9b1d3a667d8cd4d32aad439274f64f4e1cd4ae75eee8bc3d21a2a9"
        ],
        "text": "그러므로 하나님은 한 분이며 동일한 분, 우리 주님의 아버지이시다. 그분은 예언자들을 통해 선구자를 보내시겠다고 약속하셨고, 자신의 구원, 곧 자신의 말씀을 모든 육체가 볼 수 있게 하셨다. 그 말씀 자신도 육체가 되어, 모든 이 가운데서 그들의 왕으로 드러나도록 하신 것이다. 심판받는 이들은 심판자를 보고, 자신을 심판하는 분을 알아야 했기 때문이다. 영광을 얻는 이들도 자기들에게 영광의 선물을 주시는 분을 알아야 했다. 마태는 또 천사에 관해 이렇게 말한다. “주의 천사가 꿈에 요셉에게 나타났다.” 어느 주님인지는 그가 직접 풀이한다. “주께서 예언자를 통해 말씀하신 대로, ‘내가 이집트에서 내 아들을 불렀다’라는 말씀이 이루어지게 하려는 것이었다.” “보라, 동정녀가 태중에 아이를 얻고 아들을 낳을 것이며, 그의 이름을 임마누엘이라고 부를 것이다. 이는 풀이하면 하나님께서 우리와 함께 계시다는 뜻이다.” 동정녀에게서 나신 이 임마누엘을 두고 다윗은 말했다. “당신의 기름부음받은 이의 얼굴을 외면하지 마소서. 주께서 다윗에게 진실을 맹세하셨으며, 그를 저버리지 않으실 것이다. ‘너의 몸에서 난 열매를 너의 왕좌 위에 놓으리라.’” 또 이런 말씀이 있다. “유대에서 하나님이 알려지셨고, 그분의 자리가 평화 가운데 마련되었으며, 그분의 거처가 시온에 있다.” 예언자들이 선포하고 복음이 알린 하나님은 한 분이며 동일한 분이다. 그분의 아들은 다윗의 몸에서 난 열매, 곧 다윗의 후손인 동정녀에게서 나오신 임마누엘이다. 그분의 별을 발람은 이렇게 예언했다. “야곱에게서 별이 떠오르고, 이스라엘에서 지도자가 일어날 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:bfa11e559f1d2ddfe07a7f7fcf0084dc1a141d0018664f314355705da1368df5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "work_location": "3.h9.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-9:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6eb9677044fe91930722bf9f429cc079d23ade031441dadb10b9121a118850bc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f339aac199f5095a3c0c2323aed1c576dd5b8decbca7edff1b51ae378ac30dff",
            "sha256:e2a74da5283d60af8c59be848e7c5b332b876cf1ab9bda824d742a0f9a4f25b9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1d642724c4ebccbe99fcd969c10d9133bca6de8a2e7ee393f614fcbb1e439394"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9af68b67d29f5033d5709cf52de3e8e51118aa253e814759a6add7c967e81406"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 10장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              32
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et manifestus eis qui non quaerebant eum.",
            "source_start": "Matthaeus autem Magos",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 9장 3절은 Adhuc ait in baptismate Matthaeus에서 시작한다.",
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              32,
              33
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 10장 전체이며 절 번호가 없다. 통상 9장 2절의 나머지와 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0db367e7f1a2dd7c4a8d789e9fa3dac8190627a38c7be702216d2f0b19340a63",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6eb9677044fe91930722bf9f429cc079d23ade031441dadb10b9121a118850bc",
            "source_revision_id": "sha256:1d642724c4ebccbe99fcd969c10d9133bca6de8a2e7ee393f614fcbb1e439394",
            "translation_revision_id": "sha256:9af68b67d29f5033d5709cf52de3e8e51118aa253e814759a6add7c967e81406"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9b5beea6c3588a356f890e994290594ae0b85be2d80c028c8a887f412c2ed4df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6eb9677044fe91930722bf9f429cc079d23ade031441dadb10b9121a118850bc",
            "source_revision_id": "sha256:1d642724c4ebccbe99fcd969c10d9133bca6de8a2e7ee393f614fcbb1e439394",
            "translation_revision_id": "sha256:9af68b67d29f5033d5709cf52de3e8e51118aa253e814759a6add7c967e81406"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0db367e7f1a2dd7c4a8d789e9fa3dac8190627a38c7be702216d2f0b19340a63",
          "sha256:9b5beea6c3588a356f890e994290594ae0b85be2d80c028c8a887f412c2ed4df"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              32
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et manifestus eis qui non quaerebant eum.",
            "source_start": "Matthaeus autem Magos",
            "system": "Massuet"
          },
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 9장 3절은 Adhuc ait in baptismate Matthaeus에서 시작한다.",
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103309.htm",
            "evidence_kind": "printed_MASS_margin_markers_and_section_boundaries",
            "evidence_pages": [
              32,
              33
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "Massuet"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 2:2",
              "Luke 1:33"
            ],
            "explanation": "몰약을 죽음과 매장, 금을 왕권, 유향을 하나님께 연결하는 저자의 해석을 보존한다.",
            "printed_page": 32,
            "printed_texts": [
              "Myrrham",
              "Aurum",
              "Thus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_interpretation_of_Magi_gifts"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "Clermont와 Arundel 사본의 생략 때문에 대괄호로 표시된 대명사를 본문과 번역에 함께 보존한다.",
            "printed_page": 32,
            "printed_text": "[ei]",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "[그에게]",
            "type": "retained_bracketed_variant"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 3:16-17",
            "explanation": "그리스도와 예수를 구별하는 견해에 대한 반박, 말씀의 성육신, 아버지에게서 영으로 기름 부음받아 예수 그리스도가 되었다는 저자의 문장을 보존한다.",
            "printed_page": 32,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Jesus_Christ_identity_and_anointing"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 11:1-4",
            "evidence": "32 note 5",
            "explanation": "꽃, 지식과 경건의 영, 하나님 경외의 영을 구별한다. gloria와 gloriosos는 명성의 의미로 읽었다.",
            "printed_pages": [
              32,
              33
            ],
            "printed_texts": [
              "flos de radice ejus",
              "spiritus scientiae et pietatis",
              "spiritus timoris Dei",
              "Non secundum gloriam judicabit",
              "gloriosos terrae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Isaiah_quotation_terms"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 61:1-2",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "낮은 이들에게 복음을 전함, 보응의 날, 슬퍼하는 모든 이의 위로를 인쇄된 인용 범위에 포함한다.",
            "printed_page": 33,
            "printed_texts": [
              "evangelisare humilibus",
              "et diem retributionis",
              "consolari omnes plangentes"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Isaiah_anointing_purpose"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "판본이 사본 근거로 복원한 ei와 ejus qui의 독법을 유지한다.",
            "printed_page": 33,
            "printed_texts": [
              "ut quis ei testimonium diceret",
              "ejus qui per prophetas promiserat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_restored_edition_readings"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 2:25",
              "Proverbs 5:22"
            ],
            "explanation": "사람 안의 것을 아심과 자기 죄의 끈에 매임이라는 인용을 저자의 해방과 기름부음 논증에 연결한다.",
            "printed_page": 33,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_and_Proverbs_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 10장 전체이며 절 번호가 없다. 통상 9장 2절의 나머지와 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b84a71c5040fce27549708c0f438191d597029b987d2a35032e84be7210429a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n45.jpg",
            "page_key": "2:32",
            "printed_page": 32,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f339aac199f5095a3c0c2323aed1c576dd5b8decbca7edff1b51ae378ac30dff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Matthaeus autem Magos ab Oriente venientes ait dixisse: Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum: deductosque a stella in domum Jacob ad Emmanuel, per ea quae obtulerunt munera ostendisse, quis erat qui adorabatur: Myrrham quidem, quod ipse erat, qui pro mortali humano genere moreretur et sepeliretur: Aurum vero, quoniam Rex, cujus Regni finis non est; Thus vero, quoniam Deus, qui et notus in Judaea factus est, et manifestus eis qui non quaerebant eum. Adhuc ait in baptismate Matthaeus: Aperti sunt [ei] coeli, et vidit Spiritum Dei quasi columbam venientem super eum. Et ecce vox de coelo, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. Non enim Christus tunc descendit in Jesum; neque alius quidem Christus, alius vero Jesus: sed Verbum Dei, qui est Salvator omnium, et dominator coeli et terrae, qui est Jesus, quemadmodum ante ostendimus, qui et assumsit carnem, et unctus est a Patre Spiritu, Jesus Christus factus est; sicut et Esaias ait: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et implebit eum spiritus timoris Dei. Non secundum gloriam judicabit, neque secundum loquelam arguet, sed judicabit humili judicium, et arguet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4ae8b861dd7d4bc54052cbead7f4fa8ca6ed9e51a863f0642c770fa361fe6b0c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n46.jpg",
            "page_key": "2:33",
            "printed_page": 33,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e2a74da5283d60af8c59be848e7c5b332b876cf1ab9bda824d742a0f9a4f25b9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "gloriosos terrae. Et iterum ipse Esaias unctionem ejus, et propter quid unctus est, praesignificans ait: Spiritus Dei super me, quapropter unxit me, evangelisare humilibus misit me, curare comminutos corde, praeconare captivis remissionem, et caecis visionem, vocare annum Domini acceptabilem, et diem retributionis, consolari omnes plangentes. Nam secundum id quod Verbum Dei homo erat ex radice Jesse, et filius Abrahae, secundum hoc requiescebat Spiritus Dei super eum, et ungebatur ad evangelisandum humilibus. Secundum autem quod Deus erat, non secundum gloriam judicabat, neque secundum loquelam arguebat: non enim opus erat illi, ut quis ei testimonium diceret de homine, cum ipse sciret quid esset in homine. Advocabat autem omnes homines plangentes, et remissionem his qui a peccatis in captivitatem deducti erant donans, solvebat eos a vinculis, de quibus ait Salomon: Restibus autem peccatorum suorum unusquisque constringitur. Spiritus ergo Dei descendit in eum, ejus qui per prophetas promiserat uncturum se eum, ut de abundantia unctionis ejus nos percipientes salvaremur. Et sic quidem Matthaeus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1d642724c4ebccbe99fcd969c10d9133bca6de8a2e7ee393f614fcbb1e439394",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Matthaeus autem Magos ab Oriente venientes ait dixisse: Vidimus enim stellam ejus in Oriente, et venimus adorare eum: deductosque a stella in domum Jacob ad Emmanuel, per ea quae obtulerunt munera ostendisse, quis erat qui adorabatur: Myrrham quidem, quod ipse erat, qui pro mortali humano genere moreretur et sepeliretur: Aurum vero, quoniam Rex, cujus Regni finis non est; Thus vero, quoniam Deus, qui et notus in Judaea factus est, et manifestus eis qui non quaerebant eum. Adhuc ait in baptismate Matthaeus: Aperti sunt [ei] coeli, et vidit Spiritum Dei quasi columbam venientem super eum. Et ecce vox de coelo, dicens: Hic est Filius meus dilectus, in quo mihi bene complacui. Non enim Christus tunc descendit in Jesum; neque alius quidem Christus, alius vero Jesus: sed Verbum Dei, qui est Salvator omnium, et dominator coeli et terrae, qui est Jesus, quemadmodum ante ostendimus, qui et assumsit carnem, et unctus est a Patre Spiritu, Jesus Christus factus est; sicut et Esaias ait: Exiet virga de radice Jesse, et flos de radice ejus ascendet, et requiescet super eum Spiritus Dei, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et fortitudinis, spiritus scientiae et pietatis, et implebit eum spiritus timoris Dei. Non secundum gloriam judicabit, neque secundum loquelam arguet, sed judicabit humili judicium, et arguet gloriosos terrae. Et iterum ipse Esaias unctionem ejus, et propter quid unctus est, praesignificans ait: Spiritus Dei super me, quapropter unxit me, evangelisare humilibus misit me, curare comminutos corde, praeconare captivis remissionem, et caecis visionem, vocare annum Domini acceptabilem, et diem retributionis, consolari omnes plangentes. Nam secundum id quod Verbum Dei homo erat ex radice Jesse, et filius Abrahae, secundum hoc requiescebat Spiritus Dei super eum, et ungebatur ad evangelisandum humilibus. Secundum autem quod Deus erat, non secundum gloriam judicabat, neque secundum loquelam arguebat: non enim opus erat illi, ut quis ei testimonium diceret de homine, cum ipse sciret quid esset in homine. Advocabat autem omnes homines plangentes, et remissionem his qui a peccatis in captivitatem deducti erant donans, solvebat eos a vinculis, de quibus ait Salomon: Restibus autem peccatorum suorum unusquisque constringitur. Spiritus ergo Dei descendit in eum, ejus qui per prophetas promiserat uncturum se eum, ut de abundantia unctionis ejus nos percipientes salvaremur. Et sic quidem Matthaeus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1972747368fec261fca26d8d35393cdeb28ce202e061e4ae042b35e857f847a9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 제3권 10장은 절 번호 없는 한 단위이다. 통상 9장 2절의 나머지와 3절 전체이며, 통상 3절은 세례를 말하는 Adhuc ait in baptismate Matthaeus에서 시작한다.",
          "마기들이 바친 몰약, 금, 유향을 죽음과 매장, 왕권, 하나님께 연결하는 설명은 저자의 해석이다. 마기들의 경배를 말하는 인용은 마태복음 2:2와 연결된다.",
          "32쪽 세례 인용의 [ei]는 [그에게]로 옮겨 대괄호를 보존했다. 각주 2는 Clermont와 Arundel 사본의 생략을 대괄호의 이유로 설명한다.",
          "예수와 그리스도를 나누는 견해에 대한 반박, 말씀의 성육신, 아버지에게서 영으로 기름 부음을 받아 예수 그리스도가 되셨다는 문장을 각각 보존했다.",
          "이사야 11장 인용에서는 가지와 꽃, 지식과 경건의 영, 하나님을 경외하는 영을 나누어 옮겼다. gloria와 gloriosos는 명성과 명성 높은 이들로 읽었다. 32쪽 각주 5는 그리스어 δόξα의 뜻과 번역 문제를 논의한다.",
          "이사야 61장 인용은 낮은 이들에게 복음을 전함, 포로들의 풀려남, 보응의 날과 슬퍼하는 모든 이의 위로까지 포함한다. humilibus는 낮은 이들로 옮겼으며, 33쪽 각주 1은 그리스어 역본들의 낱말을 비교한다.",
          "마지막 ejus qui per prophetas promiserat는 기름 부음을 약속하신 하나님을 가리키는 수식어로 옮겼다. 33쪽 각주 3은 사본을 따라 복원한 이 독법을 설명한다. 그 하나님의 영이 예수 위에 내려오시고, 우리가 그 기름 부음의 풍성함에서 받아 구원받는 관계를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f339aac199f5095a3c0c2323aed1c576dd5b8decbca7edff1b51ae378ac30dff",
              "sha256:e2a74da5283d60af8c59be848e7c5b332b876cf1ab9bda824d742a0f9a4f25b9"
            ],
            "text": "마태는 동방에서 온 마기들이 “우리는 동방에서 그분의 별을 보고, 그분께 경배하러 왔다”라고 말했다고 전한다. 그들은 별의 인도를 받아 야곱의 집에 계신 임마누엘께 이르러, 자기들이 바친 선물로 경배받는 분이 누구신지를 드러냈다. 몰약은 죽을 수밖에 없는 인류를 위해 죽고 묻히실 분이 바로 그분이기 때문이었다. 금은 그 나라가 끝이 없는 왕이시기 때문이며, 유향은 유대에서 알려지시고 자기를 찾지 않는 이들에게 드러나신 하나님이시기 때문이었다. 마태는 세례에 관해서도 말한다. “[그에게] 하늘들이 열렸고, 그는 하나님의 영이 비둘기처럼 자기 위로 오시는 것을 보았다. 보라, 하늘에서 소리가 나서 말했다. ‘이는 내가 사랑하는 아들이다. 내가 그를 참으로 기뻐했다.’” 그때 그리스도가 예수 안으로 내려온 것이 아니며, 그리스도와 예수가 서로 다른 이들도 아니다. 하나님의 말씀, 곧 모든 이의 구원자이시고 하늘과 땅을 다스리는 분이 계신다. 앞서 밝혔듯이, 그분은 예수이시며, 육체를 취하시고 아버지에게서 영으로 기름 부음을 받으시어 예수 그리스도가 되셨다. 이사야도 이렇게 말한다. “이새의 뿌리에서 가지가 나오고, 그 뿌리에서 꽃이 올라올 것이다. 하나님의 영, 지혜와 이해의 영, 조언과 힘의 영, 지식과 경건의 영이 그 위에 머무를 것이다. 하나님을 경외하는 영이 그를 채울 것이다. 그는 명성에 따라 심판하지도, 말에 따라 책망하지도 않을 것이다. 낮은 이를 위해 판결하고, 땅의 명성 높은 이들을 책망할 것이다.” 이사야 자신이 다시 그분의 기름 부음과 무엇을 위해 기름 부음을 받으셨는지를 미리 알리며 말한다. “하나님의 영이 내 위에 계신다. 그분이 내게 기름을 부으셨기 때문이다. 낮은 이들에게 복음을 전하고, 마음이 부서진 이들을 치료하며, 포로들에게 풀려남을, 눈먼 이들에게 보게 됨을 선포하고, 주님께서 받아 주시는 해와 보응의 날을 알리며, 슬퍼하는 모든 이를 위로하도록 나를 보내셨다.” 하나님의 말씀이 이새의 뿌리에서 난 사람이시며 아브라함의 아들이시라는 점에서, 하나님의 영이 그 위에 머물렀고, 낮은 이들에게 복음을 전하도록 기름 부음을 받으셨다. 그분이 하나님이시라는 점에서는, 명성에 따라 심판하지도 말에 따라 책망하지도 않으셨다. 누군가 사람에 관해 그분께 증언할 필요가 없었기 때문이다. 그분 자신이 사람 안에 무엇이 있는지 아셨기 때문이다. 그분은 슬퍼하는 모든 사람을 부르셨고, 죄로 인해 포로가 된 이들에게 풀려남을 주시며 그들을 결박에서 풀어 주셨다. 이 결박에 관해 솔로몬은 말한다. “각 사람은 자기 죄의 끈에 묶인다.” 그러므로 예언자들을 통해 그분에게 기름을 부으시겠다고 약속하신 하나님의 영이 그 위에 내려오셨다. 그 기름 부음의 풍성함에서 우리가 받아 구원받게 하시려는 것이었다. 마태는 이와 같이 증언한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1d642724c4ebccbe99fcd969c10d9133bca6de8a2e7ee393f614fcbb1e439394"
        ],
        "text": "마태는 동방에서 온 마기들이 “우리는 동방에서 그분의 별을 보고, 그분께 경배하러 왔다”라고 말했다고 전한다. 그들은 별의 인도를 받아 야곱의 집에 계신 임마누엘께 이르러, 자기들이 바친 선물로 경배받는 분이 누구신지를 드러냈다. 몰약은 죽을 수밖에 없는 인류를 위해 죽고 묻히실 분이 바로 그분이기 때문이었다. 금은 그 나라가 끝이 없는 왕이시기 때문이며, 유향은 유대에서 알려지시고 자기를 찾지 않는 이들에게 드러나신 하나님이시기 때문이었다. 마태는 세례에 관해서도 말한다. “[그에게] 하늘들이 열렸고, 그는 하나님의 영이 비둘기처럼 자기 위로 오시는 것을 보았다. 보라, 하늘에서 소리가 나서 말했다. ‘이는 내가 사랑하는 아들이다. 내가 그를 참으로 기뻐했다.’” 그때 그리스도가 예수 안으로 내려온 것이 아니며, 그리스도와 예수가 서로 다른 이들도 아니다. 하나님의 말씀, 곧 모든 이의 구원자이시고 하늘과 땅을 다스리는 분이 계신다. 앞서 밝혔듯이, 그분은 예수이시며, 육체를 취하시고 아버지에게서 영으로 기름 부음을 받으시어 예수 그리스도가 되셨다. 이사야도 이렇게 말한다. “이새의 뿌리에서 가지가 나오고, 그 뿌리에서 꽃이 올라올 것이다. 하나님의 영, 지혜와 이해의 영, 조언과 힘의 영, 지식과 경건의 영이 그 위에 머무를 것이다. 하나님을 경외하는 영이 그를 채울 것이다. 그는 명성에 따라 심판하지도, 말에 따라 책망하지도 않을 것이다. 낮은 이를 위해 판결하고, 땅의 명성 높은 이들을 책망할 것이다.” 이사야 자신이 다시 그분의 기름 부음과 무엇을 위해 기름 부음을 받으셨는지를 미리 알리며 말한다. “하나님의 영이 내 위에 계신다. 그분이 내게 기름을 부으셨기 때문이다. 낮은 이들에게 복음을 전하고, 마음이 부서진 이들을 치료하며, 포로들에게 풀려남을, 눈먼 이들에게 보게 됨을 선포하고, 주님께서 받아 주시는 해와 보응의 날을 알리며, 슬퍼하는 모든 이를 위로하도록 나를 보내셨다.” 하나님의 말씀이 이새의 뿌리에서 난 사람이시며 아브라함의 아들이시라는 점에서, 하나님의 영이 그 위에 머물렀고, 낮은 이들에게 복음을 전하도록 기름 부음을 받으셨다. 그분이 하나님이시라는 점에서는, 명성에 따라 심판하지도 말에 따라 책망하지도 않으셨다. 누군가 사람에 관해 그분께 증언할 필요가 없었기 때문이다. 그분 자신이 사람 안에 무엇이 있는지 아셨기 때문이다. 그분은 슬퍼하는 모든 사람을 부르셨고, 죄로 인해 포로가 된 이들에게 풀려남을 주시며 그들을 결박에서 풀어 주셨다. 이 결박에 관해 솔로몬은 말한다. “각 사람은 자기 죄의 끈에 묶인다.” 그러므로 예언자들을 통해 그분에게 기름을 부으시겠다고 약속하신 하나님의 영이 그 위에 내려오셨다. 그 기름 부음의 풍성함에서 우리가 받아 구원받게 하시려는 것이었다. 마태는 이와 같이 증언한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9af68b67d29f5033d5709cf52de3e8e51118aa253e814759a6add7c967e81406",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
      },
      "work_location": "3.h10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8ac1568e5171b6f66b3eac5d4f11e02abcb268d5cefd618ec914eac46034d874",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4915e34a5f017ddbe7223a0a58b1f3b54ecc44b44a221e748acede8aa9cde23c",
            "sha256:71eaf294bc581546b414b58765351556362ba882fd9d1664f6d3aaa10a9e2f72",
            "sha256:87c54e5046fd2d4dd0b41b27fdf23d2c0b6ca3e277425f1f9ce7d85915b58c09"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eff1a6cd14f9db116aa6c9288a36d67e15e91f454fdc95f4a5125fbceab8a377"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4435a3ef269251cbe30d68543156172ba82d972425761e2e56c594364ff8acbd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 10장 1절은 Et propter hoc convertens로 시작하는 문장의 in spiritu et virtute Heliae에서 끝나며, 뒤의 Et iterum de angelo referens ait에서 2절이 시작한다.",
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              33,
              34
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              34,
              35
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "Abrahae et semini ejus in aeternum.",
            "source_start": "Et iterum de angelo referens ait",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 1절이며, 통상 10장 1절과 2절의 앞부분이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f6c5eab446ffc217db6664e1bc5f41342ee3e76a3ee8f5c785b669d7d08d5235",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ac1568e5171b6f66b3eac5d4f11e02abcb268d5cefd618ec914eac46034d874",
            "source_revision_id": "sha256:eff1a6cd14f9db116aa6c9288a36d67e15e91f454fdc95f4a5125fbceab8a377",
            "translation_revision_id": "sha256:4435a3ef269251cbe30d68543156172ba82d972425761e2e56c594364ff8acbd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fc62354f7ba54a2eaa833a64c5e0b8c5cd06784ad17e39d450e6d5da095890dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ac1568e5171b6f66b3eac5d4f11e02abcb268d5cefd618ec914eac46034d874",
            "source_revision_id": "sha256:eff1a6cd14f9db116aa6c9288a36d67e15e91f454fdc95f4a5125fbceab8a377",
            "translation_revision_id": "sha256:4435a3ef269251cbe30d68543156172ba82d972425761e2e56c594364ff8acbd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f6c5eab446ffc217db6664e1bc5f41342ee3e76a3ee8f5c785b669d7d08d5235",
          "sha256:fc62354f7ba54a2eaa833a64c5e0b8c5cd06784ad17e39d450e6d5da095890dd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "통상 10장 1절은 Et propter hoc convertens로 시작하는 문장의 in spiritu et virtute Heliae에서 끝나며, 뒤의 Et iterum de angelo referens ait에서 2절이 시작한다.",
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              33,
              34
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              34,
              35
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "Abrahae et semini ejus in aeternum.",
            "source_start": "Et iterum de angelo referens ait",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 1:6",
              "Luke 1:8-9"
            ],
            "evidence": "33 note 4 continued on 34",
            "explanation": "누가의 사도들과의 관계, 분향과 제사를 드리러 왔다는 인쇄 표현을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              33,
              34
            ],
            "printed_texts": [
              "sectator, et discipulus Apostolorum",
              "et venit uti sacrificaret"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Luke_description_and_quotation"
          },
          {
            "comparison_printed_pages": [
              224,
              225
            ],
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/keble-1872-comparison.json",
            "explanation": "라틴어 어순은 보존한다. 한국어는 누가를 고백하는 서술자로 읽고 관계절 Qui praeest를 가브리엘에 연결한다. Keble 224쪽 각주 g는 이 관계절을 문장 뒤로 옮기는 추정임을 명시한다.",
            "open_question": "관계절의 원래 위치와 고백하는 주체에 관한 구문상의 검토 여지를 유지한다.",
            "printed_page": 34,
            "printed_text": "Qui praeest in conspectu Domini, simpliciter et absolute et firme Deum et Dominum confitens ex sua persona, eum qui elegerit Jerusalem, et legisdationem sacerdotii fecerit, cujus est et angelus Gabriel.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_difficult_sentence_with_parallel_interpretation"
          },
          {
            "evidence": "notes 1, 2, 4",
            "explanation": "완전한 백성, 세례자 요한의 호칭, 남성형 salutarem을 보존한다. 약속의 주체는 앞의 지극히 높으신 하나님으로 읽는다.",
            "printed_page": 34,
            "printed_texts": [
              "plebem perfectam",
              "Johanne Baptisatore",
              "salutarem suum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_perfect_people_and_titles"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 1:46-47",
              "Luke 1:54-55"
            ],
            "evidence": "34 notes 5-6 continued on 35",
            "explanation": "교회를 위해 예언하는 마리아와 자비를 기억하는 행위, 사본을 비교해 채택한 suae를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              34,
              35
            ],
            "printed_texts": [
              "exultans Maria",
              "pro Ecclesia prophetans",
              "reminisci misericordiae suae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mary_prophecy_and_Magnificat"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 34,
                "text": "MASS. III. x. 1."
              },
              {
                "printed_page": 35,
                "text": "MASS. III. x. 2."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 1절이며, 통상 10장 1절과 2절의 앞부분이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4ae8b861dd7d4bc54052cbead7f4fa8ca6ed9e51a863f0642c770fa361fe6b0c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n46.jpg",
            "page_key": "2:33",
            "printed_page": 33,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4915e34a5f017ddbe7223a0a58b1f3b54ecc44b44a221e748acede8aa9cde23c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Lucas autem sectator, et discipulus Apostolorum, de Zacharia, et Elizabeth, ex quibus secundum repromissionem Dei Johannes natus est, referens ait: Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justitiis Domini sine querela. Et iterum de Zacharia dicens: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exivit ut incensum poneret, et venit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cacef1eebf4f1e5cadd2b62e6e613b5b9c5d57e18ebc2370b110a6228ff114e1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n47.jpg",
            "page_key": "2:34",
            "printed_page": 34,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:71eaf294bc581546b414b58765351556362ba882fd9d1664f6d3aaa10a9e2f72",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "uti sacrificaret, intrans in templum Domini. Qui praeest in conspectu Domini, simpliciter et absolute et firme Deum et Dominum confitens ex sua persona, eum qui elegerit Jerusalem, et legisdationem sacerdotii fecerit, cujus est et angelus Gabriel. Etenim alterum super hunc nesciebat: si enim intellectum perfectioris alicujus Dei et Domini praeter hunc habuisset, non utique hunc quem sciebat labis esse fructum, absolute et in totum, Dominum et Deum confiteretur, sicut ante ostendimus. Sed et de Johanne dicens sic ait: Erit enim magnus in conspectu Domini, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum, et ipse praecedet in conspectu ejus, in spiritu et virtute Heliae, praeparare Domino plebem perfectam. Cui ergo populum praeparavit, et in cujus Domini conspectu magnus factus est? Utique ejus qui dixit: Quoniam et plus quam propheta habuit aliquid Johannes, et nemo in natis mulierum major est Johanne Baptisatore: qui et populum praeparabat ad adventum Domini, conservis praenuntians, et poenitentiam ipsis praeconans, uti remissionem a Domino praesente perciperent, conversi ad eum, a quo propter peccata et transgressionem erant abalienati; quemadmodum et David ait, Alienati sunt peccatores ab utero, erraverunt a ventre. Et propter hoc convertens eos ad Dominum eorum, praeparabat Domino populum perfectum, in spiritu et virtute Heliae. Et iterum de angelo referens ait: In ipso autem tempore missus est angelus Gabriel a Deo, qui et dixit Virgini; Noli timere Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Et de Domino dicit: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit ei Dominus Deus thronum David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Quis est autem alius qui regnat in domo Jacob sine intermissione in aeternum, nisi Christus Jesus Dominus noster, Filius Dei Altissimi, qui per Legem et Prophetas promisit, salutarem suum facturum se omni carni visibilem, ut fieret Filius Hominis, ad hoc, ut et homo fieret filius Dei? Propter quod exultans Maria, clamabat pro Ecclesia prophetans: Magnificat anima mea Dominum, et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Assumsit enim Israel puerum suum, reminisci misericordiae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "87646fbbd2f3eac42ada63d5301d6e66599dc1e7df50d50db87329bac0535001",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n48.jpg",
            "page_key": "2:35",
            "printed_page": 35,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:87c54e5046fd2d4dd0b41b27fdf23d2c0b6ca3e277425f1f9ce7d85915b58c09",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suae, quemadmodum locutus est ad patres nostros, Abrahae et semini ejus in aeternum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:eff1a6cd14f9db116aa6c9288a36d67e15e91f454fdc95f4a5125fbceab8a377",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Lucas autem sectator, et discipulus Apostolorum, de Zacharia, et Elizabeth, ex quibus secundum repromissionem Dei Johannes natus est, referens ait: Erant autem justi ambo ante Deum, incedentes in omnibus mandatis et justitiis Domini sine querela. Et iterum de Zacharia dicens: Factum est autem, cum sacerdotio fungeretur in ordine vicis suae ante Deum, secundum consuetudinem sacerdotii, sorte exivit ut incensum poneret, et venit uti sacrificaret, intrans in templum Domini. Qui praeest in conspectu Domini, simpliciter et absolute et firme Deum et Dominum confitens ex sua persona, eum qui elegerit Jerusalem, et legisdationem sacerdotii fecerit, cujus est et angelus Gabriel. Etenim alterum super hunc nesciebat: si enim intellectum perfectioris alicujus Dei et Domini praeter hunc habuisset, non utique hunc quem sciebat labis esse fructum, absolute et in totum, Dominum et Deum confiteretur, sicut ante ostendimus. Sed et de Johanne dicens sic ait: Erit enim magnus in conspectu Domini, et multos filiorum Israel convertet ad Dominum Deum ipsorum, et ipse praecedet in conspectu ejus, in spiritu et virtute Heliae, praeparare Domino plebem perfectam. Cui ergo populum praeparavit, et in cujus Domini conspectu magnus factus est? Utique ejus qui dixit: Quoniam et plus quam propheta habuit aliquid Johannes, et nemo in natis mulierum major est Johanne Baptisatore: qui et populum praeparabat ad adventum Domini, conservis praenuntians, et poenitentiam ipsis praeconans, uti remissionem a Domino praesente perciperent, conversi ad eum, a quo propter peccata et transgressionem erant abalienati; quemadmodum et David ait, Alienati sunt peccatores ab utero, erraverunt a ventre. Et propter hoc convertens eos ad Dominum eorum, praeparabat Domino populum perfectum, in spiritu et virtute Heliae. Et iterum de angelo referens ait: In ipso autem tempore missus est angelus Gabriel a Deo, qui et dixit Virgini; Noli timere Maria, invenisti enim gratiam apud Deum. Et de Domino dicit: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit ei Dominus Deus thronum David patris sui, et regnabit in domo Jacob in aeternum, et regni ejus non erit finis. Quis est autem alius qui regnat in domo Jacob sine intermissione in aeternum, nisi Christus Jesus Dominus noster, Filius Dei Altissimi, qui per Legem et Prophetas promisit, salutarem suum facturum se omni carni visibilem, ut fieret Filius Hominis, ad hoc, ut et homo fieret filius Dei? Propter quod exultans Maria, clamabat pro Ecclesia prophetans: Magnificat anima mea Dominum, et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo. Assumsit enim Israel puerum suum, reminisci misericordiae suae, quemadmodum locutus est ad patres nostros, Abrahae et semini ejus in aeternum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2ba9002aa32ed3ccc009d2871448ca9e6167fd01c54b108d22e20d2dfd88a33a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 1절이다. ANF/New Advent에서는 통상 10장 1절과 2절의 앞부분이며, 2절은 가브리엘이 마리아에게 보냄받은 일을 말하는 Et iterum de angelo referens ait에서 시작한다. 인쇄본의 MASS. 절 표기는 따로 기록했다.",
          "누가는 사도들을 따르는 이이자 제자로 서술된다. 분향에 이어 제사를 드리러 왔다는 et venit uti sacrificaret를 유지했다. Harvey 33-34쪽 각주는 이 구절의 형성을 논의한다.",
          "Qui praeest로 시작하는 라틴어의 어순은 그대로 보존했다. 한국어는 누가를 고백하는 주체로, 주님 앞에 서 있는 관계절의 대상을 가브리엘로 읽었다. Keble 1872년판 224쪽 각주 g는 이 관계절을 뒤로 옮기는 것이 추정임을 명시한다. 구문의 해석과 비교 근거를 출처 데이터에 기록했다.",
          "지극히 높으신 하나님은 모든 육체에게 자신의 구원자를 보이시겠다고 약속하신 분으로 읽었다. salutarem은 인쇄된 남성형을 유지해 구원자로 옮겼으며, 34쪽 각주 4가 이 형태를 설명한다.",
          "요한을 통해 준비하는 plebem perfectam은 완전한 백성으로 옮겼다. 요한이 엘리야의 영과 능력으로 사람들을 주님께 돌이킨다는 관계와, 사람이 하나님의 아들이 되도록 그분이 사람의 아들이 되셨다는 목적을 유지했다.",
          "마리아가 교회를 위해 예언한다는 표현과 Magnificat의 두 인용 구간을 보존했다. 자신의 종 이스라엘을 붙들어 주신다는 말과 자비를 기억한다는 목적, 인쇄된 suae도 각각 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4915e34a5f017ddbe7223a0a58b1f3b54ecc44b44a221e748acede8aa9cde23c",
              "sha256:71eaf294bc581546b414b58765351556362ba882fd9d1664f6d3aaa10a9e2f72",
              "sha256:87c54e5046fd2d4dd0b41b27fdf23d2c0b6ca3e277425f1f9ce7d85915b58c09"
            ],
            "text": "사도들을 따르는 이이자 제자인 누가는 사가랴와 엘리사벳에 관해 이렇게 전한다. 하나님의 약속에 따라 그들에게서 요한이 태어났다. “두 사람은 모두 하나님 앞에서 의로웠으며, 주님의 모든 계명과 규례를 흠 없이 행했다.” 사가랴에 관해서는 또 이렇게 말한다. “이런 일이 있었다. 그가 자기 당번의 차례에 하나님 앞에서 제사장 직무를 수행할 때, 제사장직의 관례에 따라 제비를 뽑아 분향하게 되었다. 그는 주님의 성전으로 들어가 제사를 드리러 왔다.” 누가는 예루살렘을 택하시고 제사장직의 율법을 주신 그분을, 자신의 말로 단순하게, 아무 한정 없이, 확고하게 하나님이요 주님으로 고백하는 것이다. 주님의 앞에 서 있는 천사 가브리엘도 그분께 속한다. 누가는 그분 위의 다른 이를 알지 못했다. 그분 외에 더 완전한 어떤 하나님이요 주님이신 분을 알았다면, 결함의 열매라고 아는 이를 아무 한정 없이 전적으로 주님과 하나님으로 고백하지 않았을 것이다. 이는 앞서 밝힌 바와 같다. 요한에 관해서도 이렇게 말한다. “그는 주님 앞에서 큰 이가 될 것이며, 이스라엘 자손 중 많은 이를 그들의 주 하나님께 돌아오게 할 것이다. 그는 그분 앞에 앞서 가리니, 엘리야의 영과 능력으로 주님을 위해 완전한 백성을 준비할 것이다.” 그러면 그는 누구를 위해 백성을 준비했으며, 어느 주님 앞에서 큰 이가 되었는가? 바로 다음과 같이 말씀하신 분 앞에서이다. “요한에게는 예언자보다 더한 것이 있으며, 여자에게서 태어난 이들 가운데 세례자 요한보다 큰 이는 없다.” 요한은 주님의 오심을 위해 백성을 준비하며, 동료 종들에게 미리 알리고 그들에게 회개를 선포했다. 그들이 죄와 범법으로 멀어졌던 그분께 돌아와, 오신 주님에게서 용서를 받게 하려는 것이었다. 다윗도 이렇게 말한다. “죄인들은 태에서부터 멀어졌고, 모태에서부터 길을 잃었다.” 그러므로 요한은 그들을 그들의 주님께 돌아오게 하며, 엘리야의 영과 능력으로 주님을 위해 완전한 백성을 준비했다. 누가는 또 천사에 관해 전한다. “바로 그때 천사 가브리엘이 하나님에게서 보냄을 받았고, 동정녀에게 말했다. ‘마리아야, 두려워하지 말라. 너는 하나님 앞에서 은혜를 얻었다.’” 주님에 관해서는 말한다. “그는 큰 이가 되고 지극히 높으신 이의 아들이라 불릴 것이다. 주 하나님께서 그의 조상 다윗의 왕좌를 그에게 주실 것이다. 그는 야곱의 집을 영원히 다스릴 것이며, 그의 나라는 끝이 없을 것이다.” 지극히 높으신 하나님의 아들, 우리 주 그리스도 예수 외에, 야곱의 집을 끊임없이 영원히 다스리는 이가 누구이겠는가? 그 하나님은 율법과 예언자들을 통해, 자신의 구원자를 모든 육체가 볼 수 있게 하시겠다고 약속하셨다. 그분이 사람의 아들이 되시어, 사람도 하나님의 아들이 되게 하시려는 것이었다. 이 때문에 마리아는 기뻐하며, 교회를 위해 예언하면서 외쳤다. “내 혼이 주님을 높이고, 내 영이 나를 구원하시는 하나님 안에서 기뻐했다. 그분은 자신의 자비를 기억하시려고 자신의 종 이스라엘을 붙들어 주셨다. 우리 조상들에게, 아브라함과 그의 후손에게 영원히 말씀하신 대로이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eff1a6cd14f9db116aa6c9288a36d67e15e91f454fdc95f4a5125fbceab8a377"
        ],
        "text": "사도들을 따르는 이이자 제자인 누가는 사가랴와 엘리사벳에 관해 이렇게 전한다. 하나님의 약속에 따라 그들에게서 요한이 태어났다. “두 사람은 모두 하나님 앞에서 의로웠으며, 주님의 모든 계명과 규례를 흠 없이 행했다.” 사가랴에 관해서는 또 이렇게 말한다. “이런 일이 있었다. 그가 자기 당번의 차례에 하나님 앞에서 제사장 직무를 수행할 때, 제사장직의 관례에 따라 제비를 뽑아 분향하게 되었다. 그는 주님의 성전으로 들어가 제사를 드리러 왔다.” 누가는 예루살렘을 택하시고 제사장직의 율법을 주신 그분을, 자신의 말로 단순하게, 아무 한정 없이, 확고하게 하나님이요 주님으로 고백하는 것이다. 주님의 앞에 서 있는 천사 가브리엘도 그분께 속한다. 누가는 그분 위의 다른 이를 알지 못했다. 그분 외에 더 완전한 어떤 하나님이요 주님이신 분을 알았다면, 결함의 열매라고 아는 이를 아무 한정 없이 전적으로 주님과 하나님으로 고백하지 않았을 것이다. 이는 앞서 밝힌 바와 같다. 요한에 관해서도 이렇게 말한다. “그는 주님 앞에서 큰 이가 될 것이며, 이스라엘 자손 중 많은 이를 그들의 주 하나님께 돌아오게 할 것이다. 그는 그분 앞에 앞서 가리니, 엘리야의 영과 능력으로 주님을 위해 완전한 백성을 준비할 것이다.” 그러면 그는 누구를 위해 백성을 준비했으며, 어느 주님 앞에서 큰 이가 되었는가? 바로 다음과 같이 말씀하신 분 앞에서이다. “요한에게는 예언자보다 더한 것이 있으며, 여자에게서 태어난 이들 가운데 세례자 요한보다 큰 이는 없다.” 요한은 주님의 오심을 위해 백성을 준비하며, 동료 종들에게 미리 알리고 그들에게 회개를 선포했다. 그들이 죄와 범법으로 멀어졌던 그분께 돌아와, 오신 주님에게서 용서를 받게 하려는 것이었다. 다윗도 이렇게 말한다. “죄인들은 태에서부터 멀어졌고, 모태에서부터 길을 잃었다.” 그러므로 요한은 그들을 그들의 주님께 돌아오게 하며, 엘리야의 영과 능력으로 주님을 위해 완전한 백성을 준비했다. 누가는 또 천사에 관해 전한다. “바로 그때 천사 가브리엘이 하나님에게서 보냄을 받았고, 동정녀에게 말했다. ‘마리아야, 두려워하지 말라. 너는 하나님 앞에서 은혜를 얻었다.’” 주님에 관해서는 말한다. “그는 큰 이가 되고 지극히 높으신 이의 아들이라 불릴 것이다. 주 하나님께서 그의 조상 다윗의 왕좌를 그에게 주실 것이다. 그는 야곱의 집을 영원히 다스릴 것이며, 그의 나라는 끝이 없을 것이다.” 지극히 높으신 하나님의 아들, 우리 주 그리스도 예수 외에, 야곱의 집을 끊임없이 영원히 다스리는 이가 누구이겠는가? 그 하나님은 율법과 예언자들을 통해, 자신의 구원자를 모든 육체가 볼 수 있게 하시겠다고 약속하셨다. 그분이 사람의 아들이 되시어, 사람도 하나님의 아들이 되게 하시려는 것이었다. 이 때문에 마리아는 기뻐하며, 교회를 위해 예언하면서 외쳤다. “내 혼이 주님을 높이고, 내 영이 나를 구원하시는 하나님 안에서 기뻐했다. 그분은 자신의 자비를 기억하시려고 자신의 종 이스라엘을 붙들어 주셨다. 우리 조상들에게, 아브라함과 그의 후손에게 영원히 말씀하신 대로이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:4435a3ef269251cbe30d68543156172ba82d972425761e2e56c594364ff8acbd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "work_location": "3.h11.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:71344c9c713b38c7f35f4824788f3e1b1406997f3f84054ee03387ed988d6a7c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0ae61b323990fcc2719a89a3bf0a03b7fc2afbff3bd55294c0e1dda4ed1fb2d1",
            "sha256:96f31e2b76cba81b95469c82adb2232adbb3223466fb727d91ba8a877c1477ee"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c17020e0ce17e2051910dba38c50d28f265ac3025b88f2ef9f0376ea278f60a5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:406b0437267d0c03b988e8badbf415f0908cb300f96008249501b87a759722b5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              35,
              36
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "qui tollit peccatum mundi.",
            "source_start": "Per haec igitur et tanta",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 2절이며, 통상 10장 2절의 나머지이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b91fc4f0ece3370f701e18f6e556c6bd91b11fa9140215cc4a7ab3c43d7c74be",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:71344c9c713b38c7f35f4824788f3e1b1406997f3f84054ee03387ed988d6a7c",
            "source_revision_id": "sha256:c17020e0ce17e2051910dba38c50d28f265ac3025b88f2ef9f0376ea278f60a5",
            "translation_revision_id": "sha256:406b0437267d0c03b988e8badbf415f0908cb300f96008249501b87a759722b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c9c841f1b4ed1a623a4e34640e41e22fd9de70523f9933f099c8db618b2b9010",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:71344c9c713b38c7f35f4824788f3e1b1406997f3f84054ee03387ed988d6a7c",
            "source_revision_id": "sha256:c17020e0ce17e2051910dba38c50d28f265ac3025b88f2ef9f0376ea278f60a5",
            "translation_revision_id": "sha256:406b0437267d0c03b988e8badbf415f0908cb300f96008249501b87a759722b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b91fc4f0ece3370f701e18f6e556c6bd91b11fa9140215cc4a7ab3c43d7c74be",
          "sha256:c9c841f1b4ed1a623a4e34640e41e22fd9de70523f9933f099c8db618b2b9010"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              35,
              36
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "qui tollit peccatum mundi.",
            "source_start": "Per haec igitur et tanta",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "새로운 영, 새롭게 축복함, 새롭게 마련하는 육체의 오심이라는 반복을 유지한다.",
            "printed_page": 35,
            "printed_texts": [
              "novello spiritu",
              "nove benedicebat",
              "Omnia enim nova",
              "Verbo nove disponente"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_renewal_vocabulary"
          },
          {
            "biblical_reference": "Romans 3:30",
            "explanation": "할례자에 대한 ex fide와 무할례자에 대한 per fidem을 구별한다.",
            "printed_page": 35,
            "printed_text": "qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_prepositions"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 1:68-77",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "우리의 모든 날이라는 인쇄 형태와 언약·맹세·죄의 용서의 순서를 유지한다.",
            "printed_page": 35,
            "printed_text": "omnes dies nostros",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Benedictus_quotation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 1:29-30",
              "John 1:16"
            ],
            "evidence": "36 note 1",
            "explanation": "뒤에 오지만 앞서 계신 분이라는 시간과 우선성의 관계를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              35,
              36
            ],
            "printed_text": "Post me venit vir qui ante me factus est, quoniam prior me erat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_quotation_and_priority"
          },
          {
            "explanation": "같은 한국어로 옮겨지는 두 구원의 라틴어 형태를 괄호로 구별하고, 아들과 말씀·영·육체에 연결하는 저자의 해석을 유지한다.",
            "printed_page": 36,
            "printed_texts": [
              "salus",
              "Salvator",
              "salutare"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "translation_choices": [
              "구원(salus)",
              "구원자(Salvator)",
              "구원(salutare)"
            ],
            "type": "retained_three_salvation_terms"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 49:18",
              "Isaiah 12:2",
              "Lamentations 4:20",
              "John 1:14"
            ],
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "우리 얼굴의 영이라는 인용과 영·육체에 관한 저자의 적용을 보존한다.",
            "printed_page": 36,
            "printed_reference": "Ps. xcvii. 2.",
            "printed_text": "Spiritus, enim inquit, faciei nostrae, Christus Dominus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_spirit_and_incarnation_quotations"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 35,
                "text": "MASS. III. x. 2."
              },
              {
                "printed_page": 36,
                "text": "MASS. III. x. 3."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 2절이며, 통상 10장 2절의 나머지이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "87646fbbd2f3eac42ada63d5301d6e66599dc1e7df50d50db87329bac0535001",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n48.jpg",
            "page_key": "2:35",
            "printed_page": 35,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0ae61b323990fcc2719a89a3bf0a03b7fc2afbff3bd55294c0e1dda4ed1fb2d1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Per haec igitur et tanta monstrat Evangelium, quoniam qui locutus est patribus Deus, hic est qui per Moysem legisdationem fecit, per quam legisdationem cognovimus, quoniam patribus locutus est. Hic idem Deus secundum magnam bonitatem suam effudit misericordiam in nos, in qua misericordia conspexit nos Oriens ex alto, et apparuit his qui in tenebris et umbra mortis sedebant, et direxit pedes nostros in viam pacis; quemadmodum et Zacharias desinens mutus esse, quod propter infidelitatem passus fuerat, novello spiritu adimpletus nove benedicebat Deum. Omnia enim nova aderant, Verbo nove disponente carnalem adventum, uti eum hominem qui extra Deum abierat, ascriberet Deo: propter quod et nove Deum colere docebantur, sed non alium Deum, quoniam quidem unus Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Prophetans autem Zacharias dicebat: Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemtionem populo suo. Et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Sicut locutus est per os sanctorum prophetarum suorum, qui a saeculo sunt. Salutem ex inimicis nostris, et ex manu omnium qui oderunt nos. Ad faciendam misericordiam cum patribus nostris, et reminisci testamenti sancti sui. Jusjurandum quod juravit ad Abraham patrem nostrum, uti det nobis sine timore ex manu inimicorum ereptos servire sibi in sanctitate et justitia, in conspectu suo omnes dies nostros. Deinde ad Johannem dicit: Et tu puer, Propheta Altissimi vocaberis: praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus. Ad dandum intellectum salutis populo ejus, in remissionem peccatorum eorum. Haec enim est salutis agnitio quae deerat eis, quae est Filii Dei, quam faciebat Johannes, dicens: Ecce agnus Dei, qui aufert peccatum mundi. Hic",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a2db58ae7a82e8bf6420e5a3728603be4e1b1b458b52386da0aed18ef3ff3ab5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n49.jpg",
            "page_key": "2:36",
            "printed_page": 36,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:96f31e2b76cba81b95469c82adb2232adbb3223466fb727d91ba8a877c1477ee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "erat de quo dicebam, Post me venit vir qui ante me factus est, quoniam prior me erat: omnesque de plenitudine ejus accepimus. Haec itaque salutis agnitio; sed non alter Deus, nec alter Pater, neque Bythus, neque Pleroma triginta Aeonum, nec Mater ogdoados: sed agnitio salutis erat agnitio Filii Dei, qui et salus, et Salvator, et salutare vere et dicitur et est. Salus quidem, sic: In salutem tuam sustinui te Domine. Salvator autem iterum: Ecce Deus meus, Salvator meus, fidens ero in eum. Salutare autem sic: Notum fecit Deus salutare suum in conspectu gentium. Est enim Salvator quidem, quoniam Filius et Verbum Dei; salutare autem, quoniam Spiritus: Spiritus, enim inquit, faciei nostrae, Christus Dominus; Salus autem, quoniam caro: Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis. Hanc igitur agnitionem salutis faciebat Johannes poenitentiam agentibus, et credentibus in agnum Dei, qui tollit peccatum mundi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c17020e0ce17e2051910dba38c50d28f265ac3025b88f2ef9f0376ea278f60a5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Per haec igitur et tanta monstrat Evangelium, quoniam qui locutus est patribus Deus, hic est qui per Moysem legisdationem fecit, per quam legisdationem cognovimus, quoniam patribus locutus est. Hic idem Deus secundum magnam bonitatem suam effudit misericordiam in nos, in qua misericordia conspexit nos Oriens ex alto, et apparuit his qui in tenebris et umbra mortis sedebant, et direxit pedes nostros in viam pacis; quemadmodum et Zacharias desinens mutus esse, quod propter infidelitatem passus fuerat, novello spiritu adimpletus nove benedicebat Deum. Omnia enim nova aderant, Verbo nove disponente carnalem adventum, uti eum hominem qui extra Deum abierat, ascriberet Deo: propter quod et nove Deum colere docebantur, sed non alium Deum, quoniam quidem unus Deus, qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Prophetans autem Zacharias dicebat: Benedictus Dominus Deus Israel, quia visitavit et fecit redemtionem populo suo. Et erexit cornu salutis nobis in domo David pueri sui. Sicut locutus est per os sanctorum prophetarum suorum, qui a saeculo sunt. Salutem ex inimicis nostris, et ex manu omnium qui oderunt nos. Ad faciendam misericordiam cum patribus nostris, et reminisci testamenti sancti sui. Jusjurandum quod juravit ad Abraham patrem nostrum, uti det nobis sine timore ex manu inimicorum ereptos servire sibi in sanctitate et justitia, in conspectu suo omnes dies nostros. Deinde ad Johannem dicit: Et tu puer, Propheta Altissimi vocaberis: praeibis enim ante faciem Domini parare vias ejus. Ad dandum intellectum salutis populo ejus, in remissionem peccatorum eorum. Haec enim est salutis agnitio quae deerat eis, quae est Filii Dei, quam faciebat Johannes, dicens: Ecce agnus Dei, qui aufert peccatum mundi. Hic erat de quo dicebam, Post me venit vir qui ante me factus est, quoniam prior me erat: omnesque de plenitudine ejus accepimus. Haec itaque salutis agnitio; sed non alter Deus, nec alter Pater, neque Bythus, neque Pleroma triginta Aeonum, nec Mater ogdoados: sed agnitio salutis erat agnitio Filii Dei, qui et salus, et Salvator, et salutare vere et dicitur et est. Salus quidem, sic: In salutem tuam sustinui te Domine. Salvator autem iterum: Ecce Deus meus, Salvator meus, fidens ero in eum. Salutare autem sic: Notum fecit Deus salutare suum in conspectu gentium. Est enim Salvator quidem, quoniam Filius et Verbum Dei; salutare autem, quoniam Spiritus: Spiritus, enim inquit, faciei nostrae, Christus Dominus; Salus autem, quoniam caro: Verbum enim caro factum est, et habitavit in nobis. Hanc igitur agnitionem salutis faciebat Johannes poenitentiam agentibus, et credentibus in agnum Dei, qui tollit peccatum mundi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "42e87522c7e0653c8e854b16131452c4f43427a849736813c9425523e3cbc941",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 2절 나머지이다. 인쇄면 상단 MASS. 표기는 35쪽의 x.2와 36쪽의 x.3으로 나뉘어 기록된다.",
          "novello spiritu, nove, nova의 반복을 새로운 영과 새롭게 마련되는 일로 옮겼다. 하나님을 떠난 인간을 하나님께 속하게 하려는 육체의 오심이라는 목적을 보존했다.",
          "로마서 3:30의 ex fide와 per fidem은 각각 믿음에 근거해와 믿음을 통해로 옮겼다. 이어지는 사가랴의 찬가에서 언약, 맹세와 죄의 용서, 우리의 모든 날이라는 순서와 표현을 유지했다.",
          "요한의 증언에서 뒤에 오시는 분과 나보다 앞서 계신 분이라는 시간 관계를 유지했다. 36쪽 각주 1도 시간의 우선성을 설명한다.",
          "salus와 salutare는 모두 구원이라는 명사로 옮기고, 이 대목의 말놀이와 적용을 구별하도록 라틴어를 괄호로 표시했다. Salvator는 구원자이다. 저자가 이 세 호칭을 아들과 말씀, 영, 육체에 각각 연결하는 순서를 유지했다.",
          "예레미야애가 4:20에 대응하는 우리 얼굴의 영, 주 그리스도라는 인용을 보존했다. Spiritus를 영으로 옮기며, 말씀이 육체가 되었다는 요한복음 1:14의 인용과 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0ae61b323990fcc2719a89a3bf0a03b7fc2afbff3bd55294c0e1dda4ed1fb2d1",
              "sha256:96f31e2b76cba81b95469c82adb2232adbb3223466fb727d91ba8a877c1477ee"
            ],
            "text": "이처럼 많은 대목을 통해 복음은 조상들에게 말씀하신 하나님이 모세를 통해 율법을 주신 분임을 밝힌다. 그 율법을 통해 우리는 그분이 조상들에게 말씀하셨음을 알았다. 바로 그 하나님이 자신의 크신 선하심에 따라 우리에게 자비를 쏟아 주셨다. 그 자비 안에서 위에서 돋는 해가 우리를 돌아보았고, 어둠과 죽음의 그늘에 앉아 있던 이들에게 나타났으며, 우리 발을 평화의 길로 이끌었다. 이와 같이 사가랴도, 믿지 않은 탓에 겪었던 말 못하는 상태에서 벗어나, 새로운 영으로 충만하여 새롭게 하나님을 찬양했다. 모든 것이 새롭게 이르렀기 때문이다. 말씀께서는 육체로 오시는 일을 새롭게 마련하시어, 하나님에게서 떠났던 인간을 하나님께 속하게 하려 하셨다. 그러므로 사람들은 새롭게 하나님을 섬기도록 배웠으며, 다른 하나님을 섬기도록 배운 것이 아니었다. 믿음에 근거해 할례자를 의롭게 하시고, 믿음을 통해 무할례자를 의롭게 하시는 하나님은 한 분이시기 때문이다. 사가랴는 예언하며 말했다. “주 이스라엘의 하나님께서 찬양받으시기를. 자신의 백성을 돌아보시고 구속을 이루셨기 때문이다. 그분은 자신의 종 다윗의 집에 우리를 위해 구원의 뿔을 세우셨다. 예로부터 있던 자신의 거룩한 예언자들의 입을 통해 말씀하신 대로이다. 우리 원수들에게서, 우리를 미워하는 모든 이들의 손에서 구원하심이다. 우리 조상들에게 자비를 베푸시고 자신의 거룩한 언약을 기억하시려는 것이다. 우리 조상 아브라함에게 맹세하신 그 맹세대로, 원수들의 손에서 구해진 우리가 두려움 없이, 그분 앞에서 우리의 모든 날 동안 거룩함과 의로움 가운데 그분을 섬기게 하시려는 것이다.” 그다음 요한에게 말한다. “아이야, 너는 지극히 높으신 이의 예언자라 불릴 것이다. 주님의 얼굴 앞에 먼저 가서 그분의 길들을 준비하고, 그들의 죄가 용서받는 데서 그분의 백성에게 구원을 아는 지식을 주게 될 것이기 때문이다.” 이것이 그들에게 없던 구원의 앎, 곧 하나님의 아들을 아는 것이다. 요한은 이렇게 말하며 그 앎을 주었다. “보라, 세상의 죄를 없애시는 하나님의 어린양이다. 이분이 내가 말하던 분이다. 내 뒤에 한 분이 오시는데, 그분은 나보다 앞서 계신 분이다. 그분이 나보다 먼저 계셨기 때문이다. 우리는 모두 그분의 충만함에서 받았다.” 이것이 구원의 앎이었다. 다른 하나님도, 다른 아버지도, 뷔토스도, 서른 아이온의 플레로마도, 오그도아스의 어머니도 아니었다. 구원의 앎은 하나님의 아들을 아는 것이었다. 그분은 구원(salus)이며, 구원자(Salvator)이며, 구원(salutare)이라고 참으로 불리고 실제로 그러하시다. 구원(salus)이라는 호칭은 이렇게 나온다. “주님, 저는 당신의 구원을 바라며 당신을 기다렸습니다.” 구원자(Salvator)는 또 이렇게 나온다. “보라, 나의 하나님, 나의 구원자이시다. 나는 그분을 신뢰하겠다.” 구원(salutare)이라는 호칭은 이렇게 나온다. “하나님께서 이방 민족들 앞에서 자신의 구원을 알리셨다.” 그분은 하나님의 아들이요 말씀이시므로 구원자이시다. 영이시므로 구원(salutare)이시다. “우리 얼굴의 영, 주 그리스도”라고 말하기 때문이다. 육체이시므로 구원(salus)이시다. “말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다”라고 하기 때문이다. 요한은 이 구원의 앎을 회개하고, 세상의 죄를 없애시는 하나님의 어린양을 믿는 이들에게 전했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c17020e0ce17e2051910dba38c50d28f265ac3025b88f2ef9f0376ea278f60a5"
        ],
        "text": "이처럼 많은 대목을 통해 복음은 조상들에게 말씀하신 하나님이 모세를 통해 율법을 주신 분임을 밝힌다. 그 율법을 통해 우리는 그분이 조상들에게 말씀하셨음을 알았다. 바로 그 하나님이 자신의 크신 선하심에 따라 우리에게 자비를 쏟아 주셨다. 그 자비 안에서 위에서 돋는 해가 우리를 돌아보았고, 어둠과 죽음의 그늘에 앉아 있던 이들에게 나타났으며, 우리 발을 평화의 길로 이끌었다. 이와 같이 사가랴도, 믿지 않은 탓에 겪었던 말 못하는 상태에서 벗어나, 새로운 영으로 충만하여 새롭게 하나님을 찬양했다. 모든 것이 새롭게 이르렀기 때문이다. 말씀께서는 육체로 오시는 일을 새롭게 마련하시어, 하나님에게서 떠났던 인간을 하나님께 속하게 하려 하셨다. 그러므로 사람들은 새롭게 하나님을 섬기도록 배웠으며, 다른 하나님을 섬기도록 배운 것이 아니었다. 믿음에 근거해 할례자를 의롭게 하시고, 믿음을 통해 무할례자를 의롭게 하시는 하나님은 한 분이시기 때문이다. 사가랴는 예언하며 말했다. “주 이스라엘의 하나님께서 찬양받으시기를. 자신의 백성을 돌아보시고 구속을 이루셨기 때문이다. 그분은 자신의 종 다윗의 집에 우리를 위해 구원의 뿔을 세우셨다. 예로부터 있던 자신의 거룩한 예언자들의 입을 통해 말씀하신 대로이다. 우리 원수들에게서, 우리를 미워하는 모든 이들의 손에서 구원하심이다. 우리 조상들에게 자비를 베푸시고 자신의 거룩한 언약을 기억하시려는 것이다. 우리 조상 아브라함에게 맹세하신 그 맹세대로, 원수들의 손에서 구해진 우리가 두려움 없이, 그분 앞에서 우리의 모든 날 동안 거룩함과 의로움 가운데 그분을 섬기게 하시려는 것이다.” 그다음 요한에게 말한다. “아이야, 너는 지극히 높으신 이의 예언자라 불릴 것이다. 주님의 얼굴 앞에 먼저 가서 그분의 길들을 준비하고, 그들의 죄가 용서받는 데서 그분의 백성에게 구원을 아는 지식을 주게 될 것이기 때문이다.” 이것이 그들에게 없던 구원의 앎, 곧 하나님의 아들을 아는 것이다. 요한은 이렇게 말하며 그 앎을 주었다. “보라, 세상의 죄를 없애시는 하나님의 어린양이다. 이분이 내가 말하던 분이다. 내 뒤에 한 분이 오시는데, 그분은 나보다 앞서 계신 분이다. 그분이 나보다 먼저 계셨기 때문이다. 우리는 모두 그분의 충만함에서 받았다.” 이것이 구원의 앎이었다. 다른 하나님도, 다른 아버지도, 뷔토스도, 서른 아이온의 플레로마도, 오그도아스의 어머니도 아니었다. 구원의 앎은 하나님의 아들을 아는 것이었다. 그분은 구원(salus)이며, 구원자(Salvator)이며, 구원(salutare)이라고 참으로 불리고 실제로 그러하시다. 구원(salus)이라는 호칭은 이렇게 나온다. “주님, 저는 당신의 구원을 바라며 당신을 기다렸습니다.” 구원자(Salvator)는 또 이렇게 나온다. “보라, 나의 하나님, 나의 구원자이시다. 나는 그분을 신뢰하겠다.” 구원(salutare)이라는 호칭은 이렇게 나온다. “하나님께서 이방 민족들 앞에서 자신의 구원을 알리셨다.” 그분은 하나님의 아들이요 말씀이시므로 구원자이시다. 영이시므로 구원(salutare)이시다. “우리 얼굴의 영, 주 그리스도”라고 말하기 때문이다. 육체이시므로 구원(salus)이시다. “말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다”라고 하기 때문이다. 요한은 이 구원의 앎을 회개하고, 세상의 죄를 없애시는 하나님의 어린양을 믿는 이들에게 전했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:406b0437267d0c03b988e8badbf415f0908cb300f96008249501b87a759722b5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "work_location": "3.h11.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6f471914fe617fb43bd1d3dc18103bf3a795cf881b7ffdb048bfd374b1880099",
        "part_links": [
          [
            "sha256:88871bdfb74c2e2b70a922734df98a0d1bce9811bc50529bae0664f59ed82a58",
            "sha256:ddb9d558d85764a8db6d4a9920eb620eb9056c5234b5a126d3cfd9ffb2e635ed"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b23e257dc35055c159bbcf7d0119d1c765291a3527c3c2520cd6e8c05f86a04d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:61430fa92d3724fcf19841f221dbb16a33e24e3996e8a2adebc952c65fa30660"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              36,
              37
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "supernum Salvatorem dicunt.",
            "source_start": "Apparuit, inquit, et pastoribus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 3절이며, 통상 10장 3절의 앞부분이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e6fd396d6c7f81a88e8ae25174e514e7b71c731ef232a7e8399f4336cdd12351",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f471914fe617fb43bd1d3dc18103bf3a795cf881b7ffdb048bfd374b1880099",
            "source_revision_id": "sha256:b23e257dc35055c159bbcf7d0119d1c765291a3527c3c2520cd6e8c05f86a04d",
            "translation_revision_id": "sha256:61430fa92d3724fcf19841f221dbb16a33e24e3996e8a2adebc952c65fa30660"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:58fd01b5fcfe2ca9ebf83ef87c440a8e0cc5e900970ef81f76a0d5cbcf40c9e0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f471914fe617fb43bd1d3dc18103bf3a795cf881b7ffdb048bfd374b1880099",
            "source_revision_id": "sha256:b23e257dc35055c159bbcf7d0119d1c765291a3527c3c2520cd6e8c05f86a04d",
            "translation_revision_id": "sha256:61430fa92d3724fcf19841f221dbb16a33e24e3996e8a2adebc952c65fa30660"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e6fd396d6c7f81a88e8ae25174e514e7b71c731ef232a7e8399f4336cdd12351",
          "sha256:58fd01b5fcfe2ca9ebf83ef87c440a8e0cc5e900970ef81f76a0d5cbcf40c9e0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              36,
              37
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "supernum Salvatorem dicunt.",
            "source_start": "Apparuit, inquit, et pastoribus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 2:11",
            "evidence": "36 note 4 and 37 note 1",
            "explanation": "첫 인용의 다윗의 집과 뒤의 다윗의 성읍을 각각 유지한다.",
            "printed_pages": [
              36,
              37
            ],
            "printed_texts": [
              "in domo David",
              "in civitate David"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_house_and_city_quotation_variation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 2:14",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "속격 voluntatis를 옮기며, 각주가 비교하는 그리스어 독법과 라틴어 형태를 구별한다.",
            "printed_page": 36,
            "printed_text": "hominibus bonae voluntatis",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "선한 뜻을 지닌 사람들에게",
            "type": "retained_goodwill_genitive"
          },
          {
            "evidence": "36 notes 6-8 and 37 notes 2-3",
            "explanation": "조작자라는 저자의 호칭과 경륜의 예수·위의 구원자에 관한 상대 집단의 주장을 구별한다. 서른 해는 출생에서 세례까지의 문맥으로 읽었다.",
            "printed_pages": [
              36,
              37
            ],
            "printed_texts": [
              "falsarii Gnostici",
              "de dispositione Jesu",
              "post triginta annos",
              "supernum Salvatorem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_polemical_label_and_reported_Christology"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 36,
                "text": "MASS. III. x. 3."
              },
              {
                "printed_page": 37,
                "text": "MASS. III. x. 4."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 3절이며, 통상 10장 3절의 앞부분이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a2db58ae7a82e8bf6420e5a3728603be4e1b1b458b52386da0aed18ef3ff3ab5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n49.jpg",
            "page_key": "2:36",
            "printed_page": 36,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:88871bdfb74c2e2b70a922734df98a0d1bce9811bc50529bae0664f59ed82a58",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Apparuit, inquit, et pastoribus angelus Domini, annuntians gaudium eis, quoniam generatus est in domo David Salvator, qui est Christus Dominus. Deinde multitudo exercitus coelestis laudantium Deum et dicentium; Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Hos angelos falsarii Gnostici dicunt ab ogdoade venisse, et descensionem superioris Christi manifestasse. Sed corruunt iterum dicentes eum qui sursum sit, Christum et Salvatorem, non natum esse, sed et post baptisma ejus qui sit de dispositione Jesu, ipsum sicut columbam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8165cf488b773cf37330b025bd6559da19c1f34a22b3fe1375a2ba8cfb8f0397",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n50.jpg",
            "page_key": "2:37",
            "printed_page": 37,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ddb9d558d85764a8db6d4a9920eb620eb9056c5234b5a126d3cfd9ffb2e635ed",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in eum descendisse. Mentiuntur ergo ogdoados angeli secundum eos, dicentes: Quoniam generatus est hodie vobis Salvator, qui est Christus Dominus in civitate David. Neque enim Christus, neque Salvator, tunc natus est secundum eos: sed ille, qui est de dispositione Jesus, qui est mundi fabricatoris, in quem post baptisma descendisse, hoc est post triginta annos, supernum Salvatorem dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b23e257dc35055c159bbcf7d0119d1c765291a3527c3c2520cd6e8c05f86a04d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Apparuit, inquit, et pastoribus angelus Domini, annuntians gaudium eis, quoniam generatus est in domo David Salvator, qui est Christus Dominus. Deinde multitudo exercitus coelestis laudantium Deum et dicentium; Gloria in excelsis Deo, et in terra pax hominibus bonae voluntatis. Hos angelos falsarii Gnostici dicunt ab ogdoade venisse, et descensionem superioris Christi manifestasse. Sed corruunt iterum dicentes eum qui sursum sit, Christum et Salvatorem, non natum esse, sed et post baptisma ejus qui sit de dispositione Jesu, ipsum sicut columbam in eum descendisse. Mentiuntur ergo ogdoados angeli secundum eos, dicentes: Quoniam generatus est hodie vobis Salvator, qui est Christus Dominus in civitate David. Neque enim Christus, neque Salvator, tunc natus est secundum eos: sed ille, qui est de dispositione Jesus, qui est mundi fabricatoris, in quem post baptisma descendisse, hoc est post triginta annos, supernum Salvatorem dicunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6e0e17c58ebf277388a55764d1fbebe971cce561614114f92997bd74fd6afc59",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 3절 앞부분이다. 뒤의 다윗의 성읍을 묻는 문장도 같은 통상 절에 이어진다.",
          "첫 누가복음 인용은 in domo David에 따라 다윗의 집으로, 뒤의 인용은 in civitate David에 따라 다윗의 성읍으로 옮겼다. Harvey 36-37쪽 각주도 이 차이를 지적한다.",
          "hominibus bonae voluntatis는 선한 뜻을 지닌 사람들에게로 옮겼다. 36쪽 각주 5는 라틴어의 속격과 관련 그리스어 독법을 비교한다. falsarii는 날조하는이라는 저자의 비판적 호칭으로 유지했다.",
          "경륜에 속한 예수와 위의 구원자를 구별하는 견해는 상대 집단의 주장으로 옮겼다. 서른 해가 지난 뒤라는 말은 출생에서 세례까지의 기간을 가리키는 문맥으로 읽었다. 천사들이 거짓말했다는 결론도 그 주장을 전제로 한 저자의 논박이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:88871bdfb74c2e2b70a922734df98a0d1bce9811bc50529bae0664f59ed82a58",
              "sha256:ddb9d558d85764a8db6d4a9920eb620eb9056c5234b5a126d3cfd9ffb2e635ed"
            ],
            "text": "누가는 말한다. 주의 천사가 목자들에게도 나타나, 다윗의 집에서 구원자, 곧 주 그리스도께서 태어나셨다는 기쁨을 그들에게 알렸다고 한다. 이어서 하늘 군대의 무리가 하나님을 찬양하며 말했다. “지극히 높은 곳에서는 하나님께 영광, 땅에서는 평화, 선한 뜻을 지닌 사람들에게 평화.” 날조하는 영지주의자들은 이 천사들이 오그도아스에서 왔으며, 위의 그리스도가 내려옴을 알렸다고 말한다. 그들은 위에 있는 그리스도와 구원자가 태어난 것이 아니라, 경륜에 속한 예수가 세례를 받은 뒤에 비둘기처럼 그에게 내려왔다고 말하면서 다시 무너진다. 그렇다면 그들의 주장에 따르면, 오그도아스의 천사들은 이렇게 말하며 거짓말한 셈이다. “다윗의 성읍에서 오늘 너희를 위해 구원자, 곧 주 그리스도께서 태어나셨다.” 그들에 따르면 그때 태어난 이는 그리스도도 구원자도 아니고, 세계 제작자에게 속한 경륜의 예수이기 때문이다. 그들은 위의 구원자가 그가 세례받은 뒤, 곧 태어난 지 서른 해가 지난 뒤에 그에게 내려왔다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b23e257dc35055c159bbcf7d0119d1c765291a3527c3c2520cd6e8c05f86a04d"
        ],
        "text": "누가는 말한다. 주의 천사가 목자들에게도 나타나, 다윗의 집에서 구원자, 곧 주 그리스도께서 태어나셨다는 기쁨을 그들에게 알렸다고 한다. 이어서 하늘 군대의 무리가 하나님을 찬양하며 말했다. “지극히 높은 곳에서는 하나님께 영광, 땅에서는 평화, 선한 뜻을 지닌 사람들에게 평화.” 날조하는 영지주의자들은 이 천사들이 오그도아스에서 왔으며, 위의 그리스도가 내려옴을 알렸다고 말한다. 그들은 위에 있는 그리스도와 구원자가 태어난 것이 아니라, 경륜에 속한 예수가 세례를 받은 뒤에 비둘기처럼 그에게 내려왔다고 말하면서 다시 무너진다. 그렇다면 그들의 주장에 따르면, 오그도아스의 천사들은 이렇게 말하며 거짓말한 셈이다. “다윗의 성읍에서 오늘 너희를 위해 구원자, 곧 주 그리스도께서 태어나셨다.” 그들에 따르면 그때 태어난 이는 그리스도도 구원자도 아니고, 세계 제작자에게 속한 경륜의 예수이기 때문이다. 그들은 위의 구원자가 그가 세례받은 뒤, 곧 태어난 지 서른 해가 지난 뒤에 그에게 내려왔다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:61430fa92d3724fcf19841f221dbb16a33e24e3996e8a2adebc952c65fa30660",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "work_location": "3.h11.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a0fea87672cee20fd5a0f62a588ad2e9e6f5dd8e5912bd7cd20a3bfbe902c3e6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c30eae39c7c7fad9a8e3741a1a51957ec115e6f422648ff56bffe09f8c01c322",
            "sha256:4d3947e6d41b579f8e7c5375f9667baa84a0cde70d75d831a0dda6256e0cdecb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66eb870ce5860af1bde26316a12d34a4e1a3957ea62db2662e4f133907b9fc41"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d7bfa25b42f19a1c127cb08bedc08205707b8a37b490b33034ecbccc36ef9725"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              37,
              38
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "hi qui ab ogdoade erant angeli.",
            "source_start": "Quid autem in civitate David",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 4절이며, 통상 10장 3절의 나머지이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:08efc1f413c9a85fc0b95316e278acae7520aea517fc818fe0e83c6a82752d8b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0fea87672cee20fd5a0f62a588ad2e9e6f5dd8e5912bd7cd20a3bfbe902c3e6",
            "source_revision_id": "sha256:66eb870ce5860af1bde26316a12d34a4e1a3957ea62db2662e4f133907b9fc41",
            "translation_revision_id": "sha256:d7bfa25b42f19a1c127cb08bedc08205707b8a37b490b33034ecbccc36ef9725"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:34a6228bea849aa4aacdb0fbec142fc3e7d4dc06dabac71d272b78854b353ab8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0fea87672cee20fd5a0f62a588ad2e9e6f5dd8e5912bd7cd20a3bfbe902c3e6",
            "source_revision_id": "sha256:66eb870ce5860af1bde26316a12d34a4e1a3957ea62db2662e4f133907b9fc41",
            "translation_revision_id": "sha256:d7bfa25b42f19a1c127cb08bedc08205707b8a37b490b33034ecbccc36ef9725"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:08efc1f413c9a85fc0b95316e278acae7520aea517fc818fe0e83c6a82752d8b",
          "sha256:34a6228bea849aa4aacdb0fbec142fc3e7d4dc06dabac71d272b78854b353ab8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              37,
              38
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "hi qui ab ogdoade erant angeli.",
            "source_start": "Quid autem in civitate David",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "다윗의 성읍과 약속의 성취에 관한 짧은 그리스어 병렬문 및 인쇄된 보존 자료 참조를 보존한다.",
            "language": "grc",
            "printed_pages": [
              37
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. 1, et in Catena in S. Luc. Bibl. Reg. Cod. 2440. Mass. Cat. in S. Luc. Cod. MS. Cantabr. 2103.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 37,
                "text": "Εἰς τί δὲ καὶ τὸ ἐν πόλει Δαβὶδ προσέθηκαν, εἰ μὴ ἵνα τὴν ὑπὸ Θεοῦ γεγενημένην τῷ Δαβὶδ ὑπόσχεσιν, ὅτι ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας αὐτοῦ αἰώνιός ἐστι βασιλεὺς, πεπληρωμένην εὐαγγελίζωνται; ἣν ὁ δημιουργὸς τοῦδε τοῦ παντὸς πεποίηται ἐπαγγελίαν...."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "인쇄 대본의 우는 동사를 유지하며 각주의 그리스어·히브리어 설명과 구별한다.",
            "printed_page": 37,
            "printed_references": [
              "Ps. cxxiii. 8.",
              "Ps. xciv. 4 seq."
            ],
            "printed_text": "et ploremus in conspectu Domini qui fecit nos",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "우리를 만드신 주님 앞에서 울자",
            "type": "retained_Psalm_quotation_and_weeping"
          },
          {
            "explanation": "창조주를 찬양하는 천사와 목자의 관계를 보존하고, 서로 다른 신을 찬양했다면이라는 가정의 결론을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              37,
              38
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_opponents_claim_as_conditional"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 37,
                "text": "MASS. III. x. 4."
              },
              {
                "printed_page": 38,
                "text": "MASS. III. x. 4."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 4절이며, 통상 10장 3절의 나머지이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8165cf488b773cf37330b025bd6559da19c1f34a22b3fe1375a2ba8cfb8f0397",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n50.jpg",
            "page_key": "2:37",
            "printed_page": 37,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c30eae39c7c7fad9a8e3741a1a51957ec115e6f422648ff56bffe09f8c01c322",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quid autem in civitate David apposuerunt, nisi ut eam pollicitationem quae a Deo facta est David, quoniam ex fructu ventris ejus aeternus erit Rex, adimpletam evangelisarent? Etenim fabricator totius universitatis fecerat promissionem David, quemadmodum ipse David ait: Adjutorium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Et iterum: In manu ejus fines terrae, et altitudines montium ipsius sunt. Quoniam ipsius est mare et ipse fecit illud, et aridam manus ejus fundaverunt. Venite adoremus, et procidamus ante eum, et ploremus in conspectu Domini qui fecit nos, quia ipse est Dominus Deus noster. Manifeste pronuntians Spiritus sanctus per David audientibus eum, quoniam erunt qui contemnant eum qui plasmavit nos, qui et solus est Deus. Propter quod et dicebat quae praedicta sunt, significans, quoniam ne erraveritis, praeter hunc aut super hunc alius non est Deus, cui magis intendere oporteat, religiosos nos et gratos praeparans in eum qui fecerit et constituerit et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8bcdb29e32219299a9b8b05bbd605c2a24db8a8554347f328a1837e0b757c9f6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n51.jpg",
            "page_key": "2:38",
            "printed_page": 38,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4d3947e6d41b579f8e7c5375f9667baa84a0cde70d75d831a0dda6256e0cdecb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enutriat. Quid ergo erit his qui tantum blasphemiae adversus suum factorem adinvenerunt? Hoc idem autem et angeli. In eo enim quod dicunt, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax, eum qui sit altissimorum, hoc est supercoelestium factor, et eorum quae super terram omnium conditor, his sermonibus glorificaverunt: qui suo plasmati, hoc est hominibus, suam benignitatem salutis de coelo misit. Propter quod et pastores, ait, revertebantur, glorificantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quemadmodum et narratum est ad eos. Non enim alterum Deum glorificabant Israelitae pastores, sed illum qui a lege et prophetis annuntiatus est, factorem omnium, quem et glorificabant angeli. Si autem alterum quidem angeli qui erant ab ogdoade glorificabant, alterum vero pastores; errorem eis et non veritatem detulerunt hi qui ab ogdoade erant angeli.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:66eb870ce5860af1bde26316a12d34a4e1a3957ea62db2662e4f133907b9fc41",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quid autem in civitate David apposuerunt, nisi ut eam pollicitationem quae a Deo facta est David, quoniam ex fructu ventris ejus aeternus erit Rex, adimpletam evangelisarent? Etenim fabricator totius universitatis fecerat promissionem David, quemadmodum ipse David ait: Adjutorium meum a Domino, qui fecit coelum et terram. Et iterum: In manu ejus fines terrae, et altitudines montium ipsius sunt. Quoniam ipsius est mare et ipse fecit illud, et aridam manus ejus fundaverunt. Venite adoremus, et procidamus ante eum, et ploremus in conspectu Domini qui fecit nos, quia ipse est Dominus Deus noster. Manifeste pronuntians Spiritus sanctus per David audientibus eum, quoniam erunt qui contemnant eum qui plasmavit nos, qui et solus est Deus. Propter quod et dicebat quae praedicta sunt, significans, quoniam ne erraveritis, praeter hunc aut super hunc alius non est Deus, cui magis intendere oporteat, religiosos nos et gratos praeparans in eum qui fecerit et constituerit et enutriat. Quid ergo erit his qui tantum blasphemiae adversus suum factorem adinvenerunt? Hoc idem autem et angeli. In eo enim quod dicunt, Gloria in altissimis Deo, et in terra pax, eum qui sit altissimorum, hoc est supercoelestium factor, et eorum quae super terram omnium conditor, his sermonibus glorificaverunt: qui suo plasmati, hoc est hominibus, suam benignitatem salutis de coelo misit. Propter quod et pastores, ait, revertebantur, glorificantes Deum in omnibus quae audierant et viderant, quemadmodum et narratum est ad eos. Non enim alterum Deum glorificabant Israelitae pastores, sed illum qui a lege et prophetis annuntiatus est, factorem omnium, quem et glorificabant angeli. Si autem alterum quidem angeli qui erant ab ogdoade glorificabant, alterum vero pastores; errorem eis et non veritatem detulerunt hi qui ab ogdoade erant angeli.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0423bf43ac7553f812011ef1c3cc4434d6caab4034c54792d18e9d1057acf4c9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 3절 나머지이다. 다윗의 성읍이라는 표현을 다윗에게 약속한 영원한 왕과 연결한다.",
          "37쪽의 짧은 그리스어 병렬문과 Theod. Dial. 1 및 두 누가복음 카테나 자료의 인쇄 참조를 보존했다. 병렬문의 보존 자료 참조는 판본에 적힌 상태로 기록했으며, 한국어는 라틴어 대본에서 옮겼다.",
          "시편 인용의 ploremus는 울자로 옮겼다. 37쪽 각주 4는 그리스어와 히브리어 형태를 논의한다. 창조주를 찬양하는 천사와 목자들, 서로 다른 신을 찬양했다면이라는 가정의 결론을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c30eae39c7c7fad9a8e3741a1a51957ec115e6f422648ff56bffe09f8c01c322",
              "sha256:4d3947e6d41b579f8e7c5375f9667baa84a0cde70d75d831a0dda6256e0cdecb"
            ],
            "text": "그런데 다윗의 성읍에서라는 말을 왜 덧붙였겠는가? 다윗의 몸에서 난 이가 영원한 왕이 되리라고 하나님께서 다윗에게 하신 그 약속이 이루어졌음을 기쁜 소식으로 알리려는 것이 아니겠는가? 온 우주의 창조주께서 다윗에게 약속하셨다. 다윗 자신도 말한다. “하늘과 땅을 만드신 주님에게서 나의 도움이 온다.” 또 이렇게 말한다. “땅끝들이 그분의 손 안에 있고, 산들의 높은 곳들이 그분의 것이다. 바다는 그분의 것이며, 그분이 그것을 만드셨다. 마른 땅도 그분의 손이 세우셨다. 오라, 경배하자. 그분 앞에 엎드리고, 우리를 만드신 주님 앞에서 울자. 그분이 우리 주 하나님이시기 때문이다.” 성령께서는 다윗을 통해 듣는 이들에게 우리를 빚으신 분, 홀로 하나님이신 그분을 멸시할 자들이 생길 것을 분명히 말씀하신다. 이 때문에 앞서 한 말씀들을 하셨으며, 그 뜻은 이렇다. 잘못 생각하지 말라. 그분 외에, 또는 그분 위에, 더 주목해야 할 다른 하나님은 없다. 우리를 만드시고 세우시며 먹이시는 그분께 경건하고 감사하는 이들로 우리를 준비시키시는 것이다. 자기 창조주를 거슬러 그토록 많은 모독을 꾸며 낸 이들은 어떻게 되겠는가? 천사들도 같은 것을 전했다. “지극히 높은 곳에서는 하나님께 영광, 땅에서는 평화”라고 말하면서, 지극히 높은 것들, 곧 하늘 위의 것들을 만드신 분과 땅 위의 모든 것을 세우신 분을 이 말로 찬양했다. 그분은 자신이 빚으신 것, 곧 사람들에게 구원을 베푸시는 자신의 선하심을 하늘에서 보내셨다. 그러므로 목자들도 돌아가면서, 자기들에게 전해진 대로 듣고 본 모든 일로 인해 하나님을 찬양했다고 한다. 이스라엘의 목자들은 다른 하나님을 찬양하지 않고, 율법과 예언자들이 알린 그분, 만물의 창조주를 찬양했다. 천사들도 그분을 찬양했다. 만일 오그도아스에서 온 천사들이 한 신을 찬양하고, 목자들은 다른 신을 찬양했다면, 오그도아스에서 온 그 천사들이 그들에게 전한 것은 진리가 아니라 오류였을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66eb870ce5860af1bde26316a12d34a4e1a3957ea62db2662e4f133907b9fc41"
        ],
        "text": "그런데 다윗의 성읍에서라는 말을 왜 덧붙였겠는가? 다윗의 몸에서 난 이가 영원한 왕이 되리라고 하나님께서 다윗에게 하신 그 약속이 이루어졌음을 기쁜 소식으로 알리려는 것이 아니겠는가? 온 우주의 창조주께서 다윗에게 약속하셨다. 다윗 자신도 말한다. “하늘과 땅을 만드신 주님에게서 나의 도움이 온다.” 또 이렇게 말한다. “땅끝들이 그분의 손 안에 있고, 산들의 높은 곳들이 그분의 것이다. 바다는 그분의 것이며, 그분이 그것을 만드셨다. 마른 땅도 그분의 손이 세우셨다. 오라, 경배하자. 그분 앞에 엎드리고, 우리를 만드신 주님 앞에서 울자. 그분이 우리 주 하나님이시기 때문이다.” 성령께서는 다윗을 통해 듣는 이들에게 우리를 빚으신 분, 홀로 하나님이신 그분을 멸시할 자들이 생길 것을 분명히 말씀하신다. 이 때문에 앞서 한 말씀들을 하셨으며, 그 뜻은 이렇다. 잘못 생각하지 말라. 그분 외에, 또는 그분 위에, 더 주목해야 할 다른 하나님은 없다. 우리를 만드시고 세우시며 먹이시는 그분께 경건하고 감사하는 이들로 우리를 준비시키시는 것이다. 자기 창조주를 거슬러 그토록 많은 모독을 꾸며 낸 이들은 어떻게 되겠는가? 천사들도 같은 것을 전했다. “지극히 높은 곳에서는 하나님께 영광, 땅에서는 평화”라고 말하면서, 지극히 높은 것들, 곧 하늘 위의 것들을 만드신 분과 땅 위의 모든 것을 세우신 분을 이 말로 찬양했다. 그분은 자신이 빚으신 것, 곧 사람들에게 구원을 베푸시는 자신의 선하심을 하늘에서 보내셨다. 그러므로 목자들도 돌아가면서, 자기들에게 전해진 대로 듣고 본 모든 일로 인해 하나님을 찬양했다고 한다. 이스라엘의 목자들은 다른 하나님을 찬양하지 않고, 율법과 예언자들이 알린 그분, 만물의 창조주를 찬양했다. 천사들도 그분을 찬양했다. 만일 오그도아스에서 온 천사들이 한 신을 찬양하고, 목자들은 다른 신을 찬양했다면, 오그도아스에서 온 그 천사들이 그들에게 전한 것은 진리가 아니라 오류였을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d7bfa25b42f19a1c127cb08bedc08205707b8a37b490b33034ecbccc36ef9725",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "work_location": "3.h11.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:faf1ac1a008083f011624dc838a1667a2e5a23985dd8dd58b3acabd260954bca",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c0b4187bbece21151b0d3983e13092e8f54309645514e3935f970f68534d624b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce5e48cac3d014bfc59005ce239ed79bee787fd0a3da396366f060c5bec2cb3f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d952a11f4591bf922f4d2e1d4f890ba5710f6a2fcafdf47ba160951d5b70a9fd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              38
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 5절이며, 통상 10장 4절이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:42954fb60dbac426f1016e4b929d65ec19391f46c3ff2d2066c5c46bd22050c5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faf1ac1a008083f011624dc838a1667a2e5a23985dd8dd58b3acabd260954bca",
            "source_revision_id": "sha256:ce5e48cac3d014bfc59005ce239ed79bee787fd0a3da396366f060c5bec2cb3f",
            "translation_revision_id": "sha256:d952a11f4591bf922f4d2e1d4f890ba5710f6a2fcafdf47ba160951d5b70a9fd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b9e27a6f4fef3d24435c76c79c19a69e2dda9894caf0a44b93f48f47d45bcb42",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faf1ac1a008083f011624dc838a1667a2e5a23985dd8dd58b3acabd260954bca",
            "source_revision_id": "sha256:ce5e48cac3d014bfc59005ce239ed79bee787fd0a3da396366f060c5bec2cb3f",
            "translation_revision_id": "sha256:d952a11f4591bf922f4d2e1d4f890ba5710f6a2fcafdf47ba160951d5b70a9fd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:42954fb60dbac426f1016e4b929d65ec19391f46c3ff2d2066c5c46bd22050c5",
          "sha256:b9e27a6f4fef3d24435c76c79c19a69e2dda9894caf0a44b93f48f47d45bcb42"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              38
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 2:22-24",
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "예루살렘에서 드림과 주님 앞에 섬이라는 인쇄 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 38,
            "printed_texts": [
              "imposuerunt eum in Hierusalem",
              "adstare Domino"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_presentation_quotation_readings"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 2:29-32",
              "Luke 2:38"
            ],
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "이방 민족에게 계시를 주는 빛, 이스라엘의 영광, 예루살렘의 구속을 기다리는 이들에 관한 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 38,
            "printed_text": "Lumen in revelationem gentium",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Simeon_and_Anna_reports"
          },
          {
            "adopted_text": "novam illam",
            "evidence": "38 note 5 continued on 39",
            "explanation": "nullam을 약자와 illam의 결합으로 설명하는 판본 교정을 채택했다. testamentum은 이어지는 동격 표현으로 유지한다.",
            "printed_page": 38,
            "printed_text": "nullam [novam illam]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed correction",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 38,
                "text": "MASS. III. x. 4."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 5절이며, 통상 10장 4절이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8bcdb29e32219299a9b8b05bbd605c2a24db8a8554347f328a1837e0b757c9f6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n51.jpg",
            "page_key": "2:38",
            "printed_page": 38,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c0b4187bbece21151b0d3983e13092e8f54309645514e3935f970f68534d624b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc ait Lucas de Domino: Cum impleti essent dies purgationis, imposuerunt eum in Hierusalem, adstare Domino, quemadmodum scriptum est in lege Domini: Quoniam omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur: et ut darent sacrificium, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum; ex sua persona manifestissime Dominum appellans eum qui legisdationem fecerit. Et Simeon autem inquit, benedixit Deum, et ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, in pace. Quia viderunt oculi mei salutare tuum. Quod parasti ante faciem omnium populorum. Lumen in revelationem gentium, et gloriam populi tui Israel. Et Anna autem prophetissa, ait, similiter clarificabat Deum, videns Christum; et loquebatur de eo omnibus, qui exspectabant redemtionem Hierusalem. Per haec autem omnia unus Deus demonstratur, novam illam libertatis dispositionem per novum adventum Filii sui testamentum hominibus aperiens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ce5e48cac3d014bfc59005ce239ed79bee787fd0a3da396366f060c5bec2cb3f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adhuc ait Lucas de Domino: Cum impleti essent dies purgationis, imposuerunt eum in Hierusalem, adstare Domino, quemadmodum scriptum est in lege Domini: Quoniam omne masculinum adaperiens vulvam, sanctum Domino vocabitur: et ut darent sacrificium, secundum quod dictum est in lege Domini, par turturum, aut duos pullos columbarum; ex sua persona manifestissime Dominum appellans eum qui legisdationem fecerit. Et Simeon autem inquit, benedixit Deum, et ait: Nunc dimittis servum tuum, Domine, in pace. Quia viderunt oculi mei salutare tuum. Quod parasti ante faciem omnium populorum. Lumen in revelationem gentium, et gloriam populi tui Israel. Et Anna autem prophetissa, ait, similiter clarificabat Deum, videns Christum; et loquebatur de eo omnibus, qui exspectabant redemtionem Hierusalem. Per haec autem omnia unus Deus demonstratur, novam illam libertatis dispositionem per novum adventum Filii sui testamentum hominibus aperiens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "badc1c5ba006cdfcd4a4ec18dd9738f8f0d283837da6a40c6c7906164ab5dc5e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 4절이다. 정결의 날, 첫 사내아이와 비둘기 제물, 시므온과 안나의 증언을 차례로 보존했다.",
          "imposuerunt eum in Hierusalem은 그를 예루살렘에서 드렸다로 옮겼다. 38쪽 각주 2가 제시하는 봉헌의 뜻을 따랐으며, adstare는 주님 앞에 서게 함으로 연결했다.",
          "Lumen in revelationem gentium은 이방 민족들에게 계시를 주는 빛으로 옮겼다. 누가는 율법을 주신 분을 자신의 말로 주님이라 부르는 서술자로 구별했다.",
          "nullam [novam illam]에서는 novam illam을 채택해 그 새로운으로 옮겼다. 38-39쪽 각주는 nullam을 약자와 illam의 결합으로 설명한다. 자유의 경륜과 testamentum은 동격으로 읽어 곧 언약으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c0b4187bbece21151b0d3983e13092e8f54309645514e3935f970f68534d624b"
            ],
            "text": "누가는 주님에 관해 또 말한다. “정결의 날들이 다 차자, 그들은 그를 예루살렘에서 드렸다. 주님 앞에 서게 하려는 것이었다. 주님의 율법에 기록된 대로, ‘태를 처음 여는 모든 사내아이는 주님께 거룩한 이라 불릴 것이다’라는 말씀에 따른 것이다. 또 주님의 율법에 말한 대로 산비둘기 한 쌍이나 어린 집비둘기 두 마리를 제물로 바치려는 것이었다.” 누가는 자신의 말로 율법을 주신 분을 가장 분명하게 주님이라 부른다. 시므온도 하나님을 찬양하며 말했다고 한다. “주님, 이제 주님의 종을 평화로이 보내 주십니다. 제 눈이 주님의 구원을 보았기 때문입니다. 주님께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 이방 민족들에게 계시를 주는 빛이며, 주님의 백성 이스라엘의 영광입니다.” 예언자 안나도 그리스도를 보고 이와 같이 하나님을 찬양했으며, 예루살렘의 구속을 기다리는 모든 이에게 그분에 관해 말했다고 한다. 이 모든 대목을 통해 한 하나님께서 드러나신다. 자신의 아들이 새롭게 오심을 통해 그 새로운 자유의 경륜, 곧 언약을 사람들에게 여시는 분이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ce5e48cac3d014bfc59005ce239ed79bee787fd0a3da396366f060c5bec2cb3f"
        ],
        "text": "누가는 주님에 관해 또 말한다. “정결의 날들이 다 차자, 그들은 그를 예루살렘에서 드렸다. 주님 앞에 서게 하려는 것이었다. 주님의 율법에 기록된 대로, ‘태를 처음 여는 모든 사내아이는 주님께 거룩한 이라 불릴 것이다’라는 말씀에 따른 것이다. 또 주님의 율법에 말한 대로 산비둘기 한 쌍이나 어린 집비둘기 두 마리를 제물로 바치려는 것이었다.” 누가는 자신의 말로 율법을 주신 분을 가장 분명하게 주님이라 부른다. 시므온도 하나님을 찬양하며 말했다고 한다. “주님, 이제 주님의 종을 평화로이 보내 주십니다. 제 눈이 주님의 구원을 보았기 때문입니다. 주님께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 이방 민족들에게 계시를 주는 빛이며, 주님의 백성 이스라엘의 영광입니다.” 예언자 안나도 그리스도를 보고 이와 같이 하나님을 찬양했으며, 예루살렘의 구속을 기다리는 모든 이에게 그분에 관해 말했다고 한다. 이 모든 대목을 통해 한 하나님께서 드러나신다. 자신의 아들이 새롭게 오심을 통해 그 새로운 자유의 경륜, 곧 언약을 사람들에게 여시는 분이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d952a11f4591bf922f4d2e1d4f890ba5710f6a2fcafdf47ba160951d5b70a9fd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "work_location": "3.h11.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:42b4db44e01350e8369e3c97679ba543576c2e9e84b1aa4425bc6129e3787c24",
        "part_links": [
          [
            "sha256:be5430804f089721cdb16f74aabe325f154bf5f5e0be9f511f60a48d95d27aa8",
            "sha256:324b1d84f3d696a1a0a3d3430b4f057d52d9ebe5ce1dad612ab32c39a9e1d9cc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea2b76b558b81bfd8ac7dbb7142cd0f408f5ad6bf1cf4205dab3a9309fcec51c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7cefe756a5e57f334658ddd0f09bd87ad22cf006119d29c1b46eb2963ca71fe6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              39,
              40
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 6절이며, 통상 10장 5절이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:59dc1563e869c1c42a5b4c836d17d7048dd9c99055f4bba6ff940128a2ec0cc7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42b4db44e01350e8369e3c97679ba543576c2e9e84b1aa4425bc6129e3787c24",
            "source_revision_id": "sha256:ea2b76b558b81bfd8ac7dbb7142cd0f408f5ad6bf1cf4205dab3a9309fcec51c",
            "translation_revision_id": "sha256:7cefe756a5e57f334658ddd0f09bd87ad22cf006119d29c1b46eb2963ca71fe6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6c33e4809c273698badabb0ac7d6cce64a03b5537f86f4d0fc5666ee3e57daac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42b4db44e01350e8369e3c97679ba543576c2e9e84b1aa4425bc6129e3787c24",
            "source_revision_id": "sha256:ea2b76b558b81bfd8ac7dbb7142cd0f408f5ad6bf1cf4205dab3a9309fcec51c",
            "translation_revision_id": "sha256:7cefe756a5e57f334658ddd0f09bd87ad22cf006119d29c1b46eb2963ca71fe6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:59dc1563e869c1c42a5b4c836d17d7048dd9c99055f4bba6ff940128a2ec0cc7",
          "sha256:6c33e4809c273698badabb0ac7d6cce64a03b5537f86f4d0fc5666ee3e57daac"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103310.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries_with_printed_MASS_labels_recorded_separately",
            "evidence_pages": [
              39,
              40
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Mark 1:1-3",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "베드로의 통역자이자 따르는 이인 마가라는 호칭과 예언자들에게 기록되었다는 인용 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 39,
            "printed_texts": [
              "Marcus interpres et sectator Petri",
              "quemadmodum scriptum est in prophetis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mark_identity_and_opening"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라는 두 인용의 형태를 보존한다.",
            "occurrences": 2,
            "printed_page": 39,
            "printed_text": "rectas facite semitas ante Deum nostrum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_paths_before_our_God"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "아버지가 풍성하고 부요하다는 인쇄 독법을 유지하며 다양한 호칭의 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 39,
            "printed_text": "Multus enim et dives Pater",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_edition_reading"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Mark 16:19",
              "Psalm 110:1"
            ],
            "explanation": "마가가 복음서 끝에서 말했다는 저자의 인용 보고와 하나님의 오른편에 앉으심을 시편에 연결하는 해석을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              39,
              40
            ],
            "printed_reference": "Cap. xvi. 19.; Ps. cix. 1.",
            "printed_text": "In fine autem Evangelii ait Marcus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_Mark_ending_citation"
          },
          {
            "explanation": "페이지 상단에 보이는 MASS. 표기를 위치 증거로 기록한다. 이 구간의 ANF/New Advent 절 구분과 인쇄면의 절 표기를 별도로 보존한다.",
            "labels": [
              {
                "printed_page": 39,
                "text": "MASS. III. x. 6."
              },
              {
                "printed_page": 40,
                "text": "MASS. III. x. 6."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_margin_labels"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 6절이며, 통상 10장 5절이다. 통상 절은 ANF/New Advent 기준이며, MASS. 인쇄 표기는 별도 기록한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "499801b51ffa4babd1994fbd076b34cab82a8ed2951fbf8c80c321a604061b20",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n52.jpg",
            "page_key": "2:39",
            "printed_page": 39,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:be5430804f089721cdb16f74aabe325f154bf5f5e0be9f511f60a48d95d27aa8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter et Marcus interpres et sectator Petri, initium Evangelicae conscriptionis fecit sic: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, quemadmodum scriptum est in prophetis: Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam. Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ante Deum nostrum. Manifeste initium Evangelii esse dicens sanctorum prophetarum voces, et eum quem ipsi Dominum et Deum confessi sunt, hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi praemonstrans, qui et promiserit ei angelum suum ante faciem ejus missurum: qui erat Johannes, in spiritu et virtute Heliae clamans in eremo; Parate viam Domini, rectas facite semitas ante Deum nostrum. Quoniam quidem non alium et alium prophetae annuntiabant Deum, sed unum et eundem, variis autem significationibus, et multis appellationibus. Multus enim et dives Pater quemadmodum in eo libro qui ante hunc est, ostendimus; et ex ipsis autem prophetis procedente nobis sermone ostendemus. In fine autem Evangelii ait Marcus: Et quidem Dominus Jesus, postquam locutus est eis, receptus est in coelos, et sedet ad dexteram Dei; confirmans quod a propheta dictum est: Dixit Dominus Domino",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fb07347af4999929b33e662b625dec8f74ec7c1ee7cb1a371d1689135593a255",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n53.jpg",
            "page_key": "2:40",
            "printed_page": 40,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:324b1d84f3d696a1a0a3d3430b4f057d52d9ebe5ce1dad612ab32c39a9e1d9cc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "meo: Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Sic quidem unus et idem Deus et Pater est, qui a prophetis quidem annuntiatus, ab Evangelio vero traditus, quem Christiani colimus et diligimus ex toto corde, factorem coeli et terrae, et omnium quae in eis sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ea2b76b558b81bfd8ac7dbb7142cd0f408f5ad6bf1cf4205dab3a9309fcec51c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quapropter et Marcus interpres et sectator Petri, initium Evangelicae conscriptionis fecit sic: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, quemadmodum scriptum est in prophetis: Ecce, mitto angelum meum ante faciem tuam, qui praeparabit viam tuam. Vox clamantis in deserto: Parate viam Domini, rectas facite semitas ante Deum nostrum. Manifeste initium Evangelii esse dicens sanctorum prophetarum voces, et eum quem ipsi Dominum et Deum confessi sunt, hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi praemonstrans, qui et promiserit ei angelum suum ante faciem ejus missurum: qui erat Johannes, in spiritu et virtute Heliae clamans in eremo; Parate viam Domini, rectas facite semitas ante Deum nostrum. Quoniam quidem non alium et alium prophetae annuntiabant Deum, sed unum et eundem, variis autem significationibus, et multis appellationibus. Multus enim et dives Pater quemadmodum in eo libro qui ante hunc est, ostendimus; et ex ipsis autem prophetis procedente nobis sermone ostendemus. In fine autem Evangelii ait Marcus: Et quidem Dominus Jesus, postquam locutus est eis, receptus est in coelos, et sedet ad dexteram Dei; confirmans quod a propheta dictum est: Dixit Dominus Domino meo: Sede a dextris meis, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Sic quidem unus et idem Deus et Pater est, qui a prophetis quidem annuntiatus, ab Evangelio vero traditus, quem Christiani colimus et diligimus ex toto corde, factorem coeli et terrae, et omnium quae in eis sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dd152927e20d07d81009b49199f6b720f20316eb7dca7e4c8c020d51406a5a5e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 5절이다. 인쇄면의 MASS. 표기는 x.6이므로 두 절 체계를 출처 데이터에서 구별했다.",
          "마가를 베드로의 통역자이자 그를 따르는 이로 옮겼다. 복음의 시작은 예언자들에게 기록된 대로라는 in prophetis의 형태를 유지했다.",
          "우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라는 ante Deum nostrum이 두 번 나온다. Harvey 39쪽 각주 3은 복음서와 예언서의 인용 형태를 비교한다.",
          "Multus et dives Pater는 아버지가 풍성하고 부요하다는 뜻으로 읽었다. 저자는 여러 표현과 호칭으로 같은 하나님을 선포했다는 문맥에서 이 말을 쓴다.",
          "복음서 끝에서 마가가 말했다는 인용은 마가복음 16:19에 대응한다. 하늘로 받아들여짐과 하나님의 오른편에 앉아 계심을 시편의 말씀으로 확증하는 저자의 연결을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:be5430804f089721cdb16f74aabe325f154bf5f5e0be9f511f60a48d95d27aa8",
              "sha256:324b1d84f3d696a1a0a3d3430b4f057d52d9ebe5ce1dad612ab32c39a9e1d9cc"
            ],
            "text": "그러므로 베드로의 통역자이자 그를 따르는 이인 마가도 복음의 기록을 이렇게 시작했다. “하나님의 아들 예수 그리스도의 복음의 시작이다. 예언자들에게 기록된 대로이다. ‘보라, 내가 내 사자를 네 앞에 보낸다. 그가 네 길을 준비할 것이다. 광야에서 외치는 이의 소리이다. 주님의 길을 준비하라. 우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라.’” 거룩한 예언자들의 목소리가 복음의 시작이라고 분명히 말하면서, 그들이 주님이요 하나님으로 고백한 분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이심을 미리 드러낸다. 그분은 그에게 자신의 사자를 그의 앞에 보내겠다고 약속하셨다. 그 사자가 요한이었으며, 엘리야의 영과 능력으로 광야에서 외쳤다. “주님의 길을 준비하라. 우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라.” 예언자들은 저마다 다른 하나님을 선포한 것이 아니라, 여러 표현과 많은 호칭으로 한 분이며 동일한 하나님을 선포했다. 이 책 앞의 책에서 밝혔듯이, 아버지는 풍성하고 부요하시다. 논의를 이어 가면서 예언자들 자신에게서도 이 점을 밝힐 것이다. 복음서 끝에서 마가는 말한다. “주 예수께서는 그들에게 말씀하신 뒤에 하늘로 받아들여지셨으며, 하나님의 오른편에 앉아 계신다.” 예언자가 말한 것을 확증한 것이다. “주께서 내 주께 말씀하셨다. ‘내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’” 이처럼 하나님 아버지는 한 분이며 동일한 분이다. 예언자들이 그분을 알렸고, 복음이 그분을 전했다. 그리스도인인 우리는 그분을 섬기고 사랑한다. 온 마음으로, 하늘과 땅, 그 안에 있는 모든 것을 만드신 분을 섬기고 사랑한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea2b76b558b81bfd8ac7dbb7142cd0f408f5ad6bf1cf4205dab3a9309fcec51c"
        ],
        "text": "그러므로 베드로의 통역자이자 그를 따르는 이인 마가도 복음의 기록을 이렇게 시작했다. “하나님의 아들 예수 그리스도의 복음의 시작이다. 예언자들에게 기록된 대로이다. ‘보라, 내가 내 사자를 네 앞에 보낸다. 그가 네 길을 준비할 것이다. 광야에서 외치는 이의 소리이다. 주님의 길을 준비하라. 우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라.’” 거룩한 예언자들의 목소리가 복음의 시작이라고 분명히 말하면서, 그들이 주님이요 하나님으로 고백한 분이 우리 주 예수 그리스도의 아버지이심을 미리 드러낸다. 그분은 그에게 자신의 사자를 그의 앞에 보내겠다고 약속하셨다. 그 사자가 요한이었으며, 엘리야의 영과 능력으로 광야에서 외쳤다. “주님의 길을 준비하라. 우리 하나님 앞에서 길들을 곧게 하라.” 예언자들은 저마다 다른 하나님을 선포한 것이 아니라, 여러 표현과 많은 호칭으로 한 분이며 동일한 하나님을 선포했다. 이 책 앞의 책에서 밝혔듯이, 아버지는 풍성하고 부요하시다. 논의를 이어 가면서 예언자들 자신에게서도 이 점을 밝힐 것이다. 복음서 끝에서 마가는 말한다. “주 예수께서는 그들에게 말씀하신 뒤에 하늘로 받아들여지셨으며, 하나님의 오른편에 앉아 계신다.” 예언자가 말한 것을 확증한 것이다. “주께서 내 주께 말씀하셨다. ‘내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’” 이처럼 하나님 아버지는 한 분이며 동일한 분이다. 예언자들이 그분을 알렸고, 복음이 그분을 전했다. 그리스도인인 우리는 그분을 섬기고 사랑한다. 온 마음으로, 하늘과 땅, 그 안에 있는 모든 것을 만드신 분을 섬기고 사랑한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7cefe756a5e57f334658ddd0f09bd87ad22cf006119d29c1b46eb2963ca71fe6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
      },
      "work_location": "3.h11.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b12760ddf8b69ddfaaa1b4e5688fe152d702d3e5ba19a45af1720271b3b10fe2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:643dad25ac8bf2f7e134586131b19d5241a119ee6d3b64b45b89246e8e9b4dae",
            "sha256:75d231b06ba152930ebeda634201aba1b4b1e5217a32c56464c89ba9cdb2535d",
            "sha256:62034a3b7f6f63603560f4fac66612818024bc187454499e3be61737dbeed47e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a4b16e6f6c45a91acbb8152184180f1b9ae838ae16be861cad481a950e6d5eab"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5eb6b7fa183803ee6cc1fa6925a74a12b71c7357d4ae2847d49245d949644eef"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 2절은 Abstulit autem a nobis에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              40,
              41,
              42
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1-2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3f34cbb269675d5c1ff60eca4ffd216159b42635e3062e08a5b96654bbb1ab83",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b12760ddf8b69ddfaaa1b4e5688fe152d702d3e5ba19a45af1720271b3b10fe2",
            "source_revision_id": "sha256:a4b16e6f6c45a91acbb8152184180f1b9ae838ae16be861cad481a950e6d5eab",
            "translation_revision_id": "sha256:5eb6b7fa183803ee6cc1fa6925a74a12b71c7357d4ae2847d49245d949644eef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a9c7b9db0b48212ec05332c318d06d5e34f1b9ce8c2f428fa9c790d9966bbabc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b12760ddf8b69ddfaaa1b4e5688fe152d702d3e5ba19a45af1720271b3b10fe2",
            "source_revision_id": "sha256:a4b16e6f6c45a91acbb8152184180f1b9ae838ae16be861cad481a950e6d5eab",
            "translation_revision_id": "sha256:5eb6b7fa183803ee6cc1fa6925a74a12b71c7357d4ae2847d49245d949644eef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3f34cbb269675d5c1ff60eca4ffd216159b42635e3062e08a5b96654bbb1ab83",
          "sha256:a9c7b9db0b48212ec05332c318d06d5e34f1b9ce8c2f428fa9c790d9966bbabc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 2절은 Abstulit autem a nobis에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              40,
              41,
              42
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "40 notes 2-3",
            "explanation": "요한이 케린토스와 니골라파의 오류를 제거하려 복음을 선포했다는 저자의 설명과 곁가지의 비유를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              40,
              41
            ],
            "printed_texts": [
              "Johannes Domini discipulus",
              "Cerintho",
              "Nicolaitae",
              "vulsio"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_account_of_John_purpose"
          },
          {
            "explanation": "창조자의 아들과 위의 그리스도, 모노게네스와 로고스라는 상대 집단의 구별을 유지한다.",
            "printed_page": 40,
            "printed_texts": [
              "fabricatoris filium",
              "de superioribus Christum",
              "initium quidem esse monogenem",
              "Logon autem verum filium unigeniti"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "reported_opponents_multiple_figures"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 1:1-5",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "nihil 다음에서 끊고 Quod factum est를 뒤의 생명 문장에 연결한 판본의 문장 나누기를 보존한다.",
            "printed_page": 41,
            "printed_text": "et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_prologue_punctuation"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "각주가 설명하는 intra의 의미로 읽어 플레로마의 포함 범위에 관한 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 41,
            "printed_text": "infra Pleroma ipsorum",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "그들의 플레로마 안",
            "type": "retained_contextual_infra_sense"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 1:10-11",
              "John 1:14"
            ],
            "explanation": "자기 것들과 자기 사람들, 세상 창조와 성육신에 관한 인용을 상대 집단의 견해와 구별한다.",
            "printed_pages": [
              41,
              42
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_world_and_incarnation_quotations"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "Hic을 판본 각주에 따라 소테르로 읽고, 형상의 성립과 데미우르고스의 제작을 나누어 옮긴다.",
            "printed_page": 42,
            "printed_text": "Hic enim operabatur similitudines tales fieri",
            "printed_volume": 2,
            "type": "interpreted_Soter_and_Demiurge_roles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1-2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fb07347af4999929b33e662b625dec8f74ec7c1ee7cb1a371d1689135593a255",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n53.jpg",
            "page_key": "2:40",
            "printed_page": 40,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:643dad25ac8bf2f7e134586131b19d5241a119ee6d3b64b45b89246e8e9b4dae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hanc fidem annuntians Johannes Domini discipulus, volens per Evangelii annuntiationem auferre eum, qui a Cerintho inseminatus erat hominibus errorem, et multo prius ab his qui dicuntur Nicolaitae, qui sunt vulsio ejus quae falso cognominatur scientiae, ut confunderet eos, et suaderet quoniam unus Deus qui omnia fecit per Verbum suum; et non, quemadmodum illi dicunt, alterum quidem fabricatorem, alium autem Patrem Domini: et alium quidem fabricatoris filium, alterum vero de superioribus Christum, quem et impassibilem perseverasse, descendentem in Jesum filium fabricatoris, et iterum revolasse in suum Pleroma: et initium quidem esse monogenem; Logon autem verum filium unigeniti: et eam conditionem quae est secundum nos, non a primo Deo factam, sed a virtute aliqua valde deorsum subjecta, et abscissa ab eorum communicatione quae sunt invisibilia et innominabilia. Omnia igitur talia circumscribere volens discipulus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "566347dc00fe1fca14cb99cbcf80a2996008ffeb5a742ad1d125feb81874234e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n54.jpg",
            "page_key": "2:41",
            "printed_page": 41,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:75d231b06ba152930ebeda634201aba1b4b1e5217a32c56464c89ba9cdb2535d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Domini, et regulam veritatis constituere in Ecclesia, quia est unus Deus omnipotens, qui per Verbum suum omnia fecit, et visibilia et invisibilia; significans quoque, quoniam per Verbum, per quod Deus perfecit conditionem, in hoc et salutem his qui in conditione sunt praestitit hominibus; sic inchoavit in ea quae est secundum Evangelium doctrina: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Omnia, inquit, per ipsum facta sunt; in omnibus ergo est et haec quae secundum nos est conditio: non enim concedetur eis, omnia dici ea quae sunt infra Pleroma ipsorum. Si enim et haec Pleroma ipsorum continet, non extra est tanta ista conditio, quemadmodum ostendimus in eo libro qui ante hunc est; si autem extra Pleroma sunt haec, quod quidem impossibile visum est, jam non est omnia Pleroma ipsorum: non est ergo extra haec tanta conditio. Abstulit autem a nobis dissensiones omnes ipse Johannes, dicens: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Secundum autem Marcionem et eos qui similes sunt ei, neque mundus per eum factus est; neque in sua venit, sed in aliena. Secundum autem quosdam Gnosticorum, ab angelis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "06357d571921a54e7ff1c185090fec4baba350bb5416f837f2569f39e02d0599",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n55.jpg",
            "page_key": "2:42",
            "printed_page": 42,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:62034a3b7f6f63603560f4fac66612818024bc187454499e3be61737dbeed47e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "factus est iste mundus, et non per Verbum Dei. Secundum autem eos qui sunt a Valentino, iterum non per eum factus est, sed per Demiurgum. Hic enim operabatur similitudines tales fieri, ad imitationem eorum quae sunt sursum, quemadmodum dicunt: Demiurgus autem perficiebat fabricationem conditionis. Emissum enim dicunt eum a matre Dominum et Demiurgum ejus dispositionis quae est secundum conditionem, per quem hunc mundum factum volunt: cum Evangelium manifeste dicat, quoniam per Verbum, quod in principio erat apud Deum, omnia sunt facta: quod Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a4b16e6f6c45a91acbb8152184180f1b9ae838ae16be861cad481a950e6d5eab",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hanc fidem annuntians Johannes Domini discipulus, volens per Evangelii annuntiationem auferre eum, qui a Cerintho inseminatus erat hominibus errorem, et multo prius ab his qui dicuntur Nicolaitae, qui sunt vulsio ejus quae falso cognominatur scientiae, ut confunderet eos, et suaderet quoniam unus Deus qui omnia fecit per Verbum suum; et non, quemadmodum illi dicunt, alterum quidem fabricatorem, alium autem Patrem Domini: et alium quidem fabricatoris filium, alterum vero de superioribus Christum, quem et impassibilem perseverasse, descendentem in Jesum filium fabricatoris, et iterum revolasse in suum Pleroma: et initium quidem esse monogenem; Logon autem verum filium unigeniti: et eam conditionem quae est secundum nos, non a primo Deo factam, sed a virtute aliqua valde deorsum subjecta, et abscissa ab eorum communicatione quae sunt invisibilia et innominabilia. Omnia igitur talia circumscribere volens discipulus Domini, et regulam veritatis constituere in Ecclesia, quia est unus Deus omnipotens, qui per Verbum suum omnia fecit, et visibilia et invisibilia; significans quoque, quoniam per Verbum, per quod Deus perfecit conditionem, in hoc et salutem his qui in conditione sunt praestitit hominibus; sic inchoavit in ea quae est secundum Evangelium doctrina: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum: hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Quod factum est, in ipso vita erat, et vita erat lux hominum, et lux in tenebris lucet, et tenebrae eam non comprehenderunt. Omnia, inquit, per ipsum facta sunt; in omnibus ergo est et haec quae secundum nos est conditio: non enim concedetur eis, omnia dici ea quae sunt infra Pleroma ipsorum. Si enim et haec Pleroma ipsorum continet, non extra est tanta ista conditio, quemadmodum ostendimus in eo libro qui ante hunc est; si autem extra Pleroma sunt haec, quod quidem impossibile visum est, jam non est omnia Pleroma ipsorum: non est ergo extra haec tanta conditio. Abstulit autem a nobis dissensiones omnes ipse Johannes, dicens: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Secundum autem Marcionem et eos qui similes sunt ei, neque mundus per eum factus est; neque in sua venit, sed in aliena. Secundum autem quosdam Gnosticorum, ab angelis factus est iste mundus, et non per Verbum Dei. Secundum autem eos qui sunt a Valentino, iterum non per eum factus est, sed per Demiurgum. Hic enim operabatur similitudines tales fieri, ad imitationem eorum quae sunt sursum, quemadmodum dicunt: Demiurgus autem perficiebat fabricationem conditionis. Emissum enim dicunt eum a matre Dominum et Demiurgum ejus dispositionis quae est secundum conditionem, per quem hunc mundum factum volunt: cum Evangelium manifeste dicat, quoniam per Verbum, quod in principio erat apud Deum, omnia sunt facta: quod Verbum, inquit, caro factum est, et habitavit in nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ade36b505414e3ce61f84762584327413f7f892840fa7c74c5d50db65f38b0c2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1-2절이다. 2절은 요한이 논쟁을 없앤다는 Abstulit autem a nobis에서 시작한다.",
          "요한의 집필 목적, 케린토스와 니골라파의 관계, 모노게네스와 로고스의 구별은 이레네우스가 전하는 설명으로 옮겼다. vulsio는 40쪽 각주 3의 식물 비유에 따라 곁가지로 읽었다.",
          "요한복음 1:3-4 인용은 nihil 뒤에서 끊고 Quod factum est를 다음 문장에 연결한 판본을 따랐다. 만들어진 것은 그분 안에서 생명이었다로 옮겼으며, 41쪽 각주 2가 이 문장 나누기를 설명한다. comprehenderunt는 붙잡았다의 뜻으로 옮겼다.",
          "infra Pleroma는 41쪽 각주 3이 설명하는 intra의 뜻에 따라 플레로마 안으로 옮겼다. 모든 것이라는 말의 포함 범위와 창조 세계의 위치를 논하는 조건문을 유지했다.",
          "42쪽 Hic은 각주 2에 따라 구원자 소테르를 가리키는 것으로 읽었다. 위의 것들을 본뜬 형상이 생기도록 하는 일과 데미우르고스의 제작을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:643dad25ac8bf2f7e134586131b19d5241a119ee6d3b64b45b89246e8e9b4dae",
              "sha256:75d231b06ba152930ebeda634201aba1b4b1e5217a32c56464c89ba9cdb2535d",
              "sha256:62034a3b7f6f63603560f4fac66612818024bc187454499e3be61737dbeed47e"
            ],
            "text": "주님의 제자 요한은 이 믿음을 선포하며, 복음의 선포를 통해 케린토스가 사람들 가운데 심은 오류와, 훨씬 이전에 니골라파라고 불리는 이들이 심은 오류를 없애려 했다. 그들은 거짓으로 지식이라 불리는 것에서 갈라진 곁가지이다. 요한은 그들을 부끄럽게 하고, 자신의 말씀을 통해 모든 것을 만드신 하나님이 한 분이심을 설득하려 했다. 그들의 말처럼 창조자가 한 분이고 주님의 아버지가 다른 분이며, 창조자의 아들이 한 사람이고 위에서 온 그리스도가 다른 분이라는 식이 아니었다. 그 그리스도는 수난을 겪을 수 없는 채로, 창조자의 아들 예수에게 내려왔다가 다시 자기 플레로마로 날아 올라갔다고 한다. 또 태초는 모노게네스이며, 로고스는 그 외아들의 참된 아들이라고 한다. 우리가 속한 이 창조 세계는 첫 하나님이 만드신 것이 아니라, 훨씬 아래에 종속되어 있고, 보이지 않고 이름 붙일 수 없는 것들과 교류가 끊어진 어떤 능력이 만들었다는 것이다. 그러므로 주님의 제자는 이 모든 주장을 없애고, 교회 안에 전능하신 하나님이 한 분이시며, 자신의 말씀을 통해 보이는 것들과 보이지 않는 것들, 모든 것을 만드셨다는 진리의 규범을 세우려 했다. 하나님께서 창조를 완성하신 그 말씀을 통해, 창조 세계 안에 있는 사람들에게 그 말씀 안에서 구원도 주셨다는 것을 드러내며, 복음에 따른 가르침을 이렇게 시작했다. “태초에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이분은 태초에 하나님과 함께 계셨다. 모든 것이 그분을 통해 만들어졌으며, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다. 만들어진 것은 그분 안에서 생명이었으며, 그 생명은 사람들의 빛이었다. 빛은 어둠 속에서 비치며, 어둠은 그 빛을 붙잡지 못했다.” “모든 것이 그분을 통해 만들어졌다”라고 그는 말한다. 그러므로 모든 것에는 우리가 속한 이 창조 세계도 포함된다. 모든 것이라는 말이 자기들의 플레로마 안에 있는 것들만을 가리킨다고 그들이 주장하도록 허용할 수는 없다. 그들의 플레로마가 이 세계도 포함한다면, 이토록 큰 창조 세계가 그 밖에 있는 것이 아니다. 앞의 책에서 우리가 밝힌 대로이다. 반대로 이 세계가 플레로마 밖에 있다면, 이것이 불가능함은 이미 드러났지만, 그들의 플레로마는 이제 모든 것이 아니다. 그러므로 이토록 큰 창조 세계는 그 밖에 있지 않다. 요한 자신이 다음과 같이 말해 우리의 모든 논쟁을 없앴다. “그분은 이 세상에 계셨고, 세상은 그분을 통해 만들어졌으나, 세상은 그분을 알지 못했다. 그분은 자기 것들에게 오셨으나, 자기 사람들은 그분을 받아들이지 않았다.” 마르키온과 그와 비슷한 이들에 따르면, 세상은 그분을 통해 만들어지지도 않았고, 그분은 자기 것들이 아니라 다른 이의 것들에게 오셨다. 어떤 영지주의자들에 따르면, 이 세상은 천사들이 만들었으며, 하나님의 말씀을 통해 만들어진 것이 아니다. 발렌티노스를 따르는 이들에 따르면, 세상은 그분을 통해서가 아니라 데미우르고스를 통해 만들어졌다. 그들이 말하듯이, 구원자는 그러한 형상들이 생겨나도록 일했고, 그 형상들은 위에 있는 것들을 본뜬 것이었다. 데미우르고스는 창조 세계의 제작을 완성했다. 그들은 창조 세계의 경륜을 맡은 주님이자 데미우르고스인 그가 어머니에게서 발출되었다고 말하며, 그를 통해 이 세상이 만들어졌다고 주장한다. 복음은 분명히 말한다. 태초에 하나님과 함께 계신 말씀을 통해 모든 것이 만들어졌다고 한다. 그 말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a4b16e6f6c45a91acbb8152184180f1b9ae838ae16be861cad481a950e6d5eab"
        ],
        "text": "주님의 제자 요한은 이 믿음을 선포하며, 복음의 선포를 통해 케린토스가 사람들 가운데 심은 오류와, 훨씬 이전에 니골라파라고 불리는 이들이 심은 오류를 없애려 했다. 그들은 거짓으로 지식이라 불리는 것에서 갈라진 곁가지이다. 요한은 그들을 부끄럽게 하고, 자신의 말씀을 통해 모든 것을 만드신 하나님이 한 분이심을 설득하려 했다. 그들의 말처럼 창조자가 한 분이고 주님의 아버지가 다른 분이며, 창조자의 아들이 한 사람이고 위에서 온 그리스도가 다른 분이라는 식이 아니었다. 그 그리스도는 수난을 겪을 수 없는 채로, 창조자의 아들 예수에게 내려왔다가 다시 자기 플레로마로 날아 올라갔다고 한다. 또 태초는 모노게네스이며, 로고스는 그 외아들의 참된 아들이라고 한다. 우리가 속한 이 창조 세계는 첫 하나님이 만드신 것이 아니라, 훨씬 아래에 종속되어 있고, 보이지 않고 이름 붙일 수 없는 것들과 교류가 끊어진 어떤 능력이 만들었다는 것이다. 그러므로 주님의 제자는 이 모든 주장을 없애고, 교회 안에 전능하신 하나님이 한 분이시며, 자신의 말씀을 통해 보이는 것들과 보이지 않는 것들, 모든 것을 만드셨다는 진리의 규범을 세우려 했다. 하나님께서 창조를 완성하신 그 말씀을 통해, 창조 세계 안에 있는 사람들에게 그 말씀 안에서 구원도 주셨다는 것을 드러내며, 복음에 따른 가르침을 이렇게 시작했다. “태초에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이분은 태초에 하나님과 함께 계셨다. 모든 것이 그분을 통해 만들어졌으며, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다. 만들어진 것은 그분 안에서 생명이었으며, 그 생명은 사람들의 빛이었다. 빛은 어둠 속에서 비치며, 어둠은 그 빛을 붙잡지 못했다.” “모든 것이 그분을 통해 만들어졌다”라고 그는 말한다. 그러므로 모든 것에는 우리가 속한 이 창조 세계도 포함된다. 모든 것이라는 말이 자기들의 플레로마 안에 있는 것들만을 가리킨다고 그들이 주장하도록 허용할 수는 없다. 그들의 플레로마가 이 세계도 포함한다면, 이토록 큰 창조 세계가 그 밖에 있는 것이 아니다. 앞의 책에서 우리가 밝힌 대로이다. 반대로 이 세계가 플레로마 밖에 있다면, 이것이 불가능함은 이미 드러났지만, 그들의 플레로마는 이제 모든 것이 아니다. 그러므로 이토록 큰 창조 세계는 그 밖에 있지 않다. 요한 자신이 다음과 같이 말해 우리의 모든 논쟁을 없앴다. “그분은 이 세상에 계셨고, 세상은 그분을 통해 만들어졌으나, 세상은 그분을 알지 못했다. 그분은 자기 것들에게 오셨으나, 자기 사람들은 그분을 받아들이지 않았다.” 마르키온과 그와 비슷한 이들에 따르면, 세상은 그분을 통해 만들어지지도 않았고, 그분은 자기 것들이 아니라 다른 이의 것들에게 오셨다. 어떤 영지주의자들에 따르면, 이 세상은 천사들이 만들었으며, 하나님의 말씀을 통해 만들어진 것이 아니다. 발렌티노스를 따르는 이들에 따르면, 세상은 그분을 통해서가 아니라 데미우르고스를 통해 만들어졌다. 그들이 말하듯이, 구원자는 그러한 형상들이 생겨나도록 일했고, 그 형상들은 위에 있는 것들을 본뜬 것이었다. 데미우르고스는 창조 세계의 제작을 완성했다. 그들은 창조 세계의 경륜을 맡은 주님이자 데미우르고스인 그가 어머니에게서 발출되었다고 말하며, 그를 통해 이 세상이 만들어졌다고 주장한다. 복음은 분명히 말한다. 태초에 하나님과 함께 계신 말씀을 통해 모든 것이 만들어졌다고 한다. 그 말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5eb6b7fa183803ee6cc1fa6925a74a12b71c7357d4ae2847d49245d949644eef",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
      },
      "work_location": "3.h11.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:69dc2d12f119091ee6f1e88474bed5c1324b1eea0123a92328567d78409435d8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:430ff38072a4de569d35b4867defc6ba92c18e5fe923f6b313d965f45049d5eb",
            "sha256:25bf006e7cecca78be2ae29fc0ea17980c1f71e737e372e672607c9795d193d4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:777e3e5fe7a75ab8a68e53866500e2c191b6764855e00d3c02ab789637b9be62"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ec8aaa9df905a7cbfa6df8dc913262843914103c266841856c11708a760ed5a3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 4절은 Et ut non inquiramus에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              42,
              43
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3-4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c7305f3ae8d86d744c0036a715a2fa039d409d0f426323d07c8ea7f27b710b53",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69dc2d12f119091ee6f1e88474bed5c1324b1eea0123a92328567d78409435d8",
            "source_revision_id": "sha256:777e3e5fe7a75ab8a68e53866500e2c191b6764855e00d3c02ab789637b9be62",
            "translation_revision_id": "sha256:ec8aaa9df905a7cbfa6df8dc913262843914103c266841856c11708a760ed5a3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:24e1c89bfa688974dc9dedf73b8dd9a4c9f8e28221867d5bb611c9070dbb25c9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69dc2d12f119091ee6f1e88474bed5c1324b1eea0123a92328567d78409435d8",
            "source_revision_id": "sha256:777e3e5fe7a75ab8a68e53866500e2c191b6764855e00d3c02ab789637b9be62",
            "translation_revision_id": "sha256:ec8aaa9df905a7cbfa6df8dc913262843914103c266841856c11708a760ed5a3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c7305f3ae8d86d744c0036a715a2fa039d409d0f426323d07c8ea7f27b710b53",
          "sha256:24e1c89bfa688974dc9dedf73b8dd9a4c9f8e28221867d5bb611c9070dbb25c9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 4절은 Et ut non inquiramus에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              42,
              43
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "마리아를 통과함, 요셉과 마리아에게서 태어남, 위에서 내려옴이라는 서로 다른 견해를 각각 상대 집단의 주장으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              42,
              43
            ],
            "printed_texts": [
              "quasi aquam per tubum",
              "ex Joseph et Maria natum",
              "sine carne et impassibilem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "reported_multiple_Christological_views"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 1:6-8",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "본문에 포함된 빛의 증인과 빛 자체의 구별을 유지한다.",
            "printed_page": 43,
            "printed_text": "Non erat ipse lumen, sed ut testaretur de lumine",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_Baptist_light_quotation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Malachi 3:1",
              "Luke 1:17"
            ],
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "요한을 보낸 분, 가브리엘, 엘리야와 창조주를 연결하는 저자의 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 43,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Gabriel_Elijah_Creator_connection"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 11:9",
              "Luke 7:26",
              "1 Corinthians 12:28"
            ],
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "요한이 예고뿐 아니라 도착한 분을 보고 가리키고 믿도록 권한 점을 예언자·사도 양쪽의 역할에 연결한다.",
            "printed_page": 43,
            "printed_text": "et prophetae et apostoli locum habuerit",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophet_and_apostle_roles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3-4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "06357d571921a54e7ff1c185090fec4baba350bb5416f837f2569f39e02d0599",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n55.jpg",
            "page_key": "2:42",
            "printed_page": 42,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:430ff38072a4de569d35b4867defc6ba92c18e5fe923f6b313d965f45049d5eb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Secundum autem illos, neque Verbum caro factum est, neque Christus, neque qui ex omnibus factus est Salvator. Etenim Verbum et Christum nec advenisse in hunc mundum volunt: Salvatorem vero non incarnatum neque passum; descendisse autem quasi columbam in eum Jesum qui factus est ex dispositione, et cum annuntiasset incognitum Patrem, iterum ascendisse in Pleroma. Incarnatum autem et passum quidam quidem eum qui ex dispositione sit dicunt Jesum, quem per Mariam dicunt pertransisse, quasi aquam per tubum: alii vero Demiurgi filium, in quem descendisse eum Jesum qui ex dispositione sit: alii rursum Jesum quidem ex Joseph et Maria natum dicunt, et in hunc descendisse Christum qui de superioribus sit, sine carne et impassibilem exsistentem. Secundum autem nullam sententiam haereticorum, Verbum Dei caro factum est. Si enim quis regulas ipsorum omnium perscrutetur, inveniet quoniam sine carne et impassibilis ab omnibus illis inducitur Dei Verbum, et qui est in superioribus Christus. Alii enim putant manifestatum eum, quemadmodum hominem transfiguratum; neque autem natum, neque incarnatum dicunt illum: alii vero neque figuram eum assumsisse hominis; sed quemadmodum columbam descendisse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2cd3fc135d1e9f76a7ade9e5296ddf2402197cfc10023ac6efe5dfd23815432a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n56.jpg",
            "page_key": "2:43",
            "printed_page": 43,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:25bf006e7cecca78be2ae29fc0ea17980c1f71e737e372e672607c9795d193d4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in eum Jesum, qui natus est ex Maria. Omnes igitur illos falsos testes ostendens discipulus Domini, ait: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et ut non inquiramus, cujus Dei Verbum caro factum est, ipse insuper docet, dicens: Fuit homo missus a Deo, erat ei nomen Johannes: hic venit in testimonium, ut testaretur de lumine. Non erat ipse lumen, sed ut testaretur de lumine. Praecursor igitur Johannes, qui testatur de lumine, a quo Deo missus est? Utique ab eo cujus Gabriel est angelus, qui etiam evangelisavit generationem ejus: qui et per prophetas promisit angelum suum missurum ante faciem Filii sui, et praeparaturum viam ejus, hoc est, testificaturum de lumine, in spiritu et virtute Heliae. Helias autem rursus cujus Dei servus et propheta fuit? Ejus qui fecit coelum et terram, quemadmodum et ipse confitetur. A conditore igitur et fabricatore hujus mundi missus Johannes, quemadmodum poterat testificari de eo lumine, quod ex his quae sunt innominabilia et invisibilia descenderit? Omnes enim haeretici decreverunt, Demiurgum ignorare eam quae sit super eum virtutem, cujus testis et ostensor invenitur Johannes. Propter hoc Dominus plus quam prophetam dixit eum habuisse. Reliqui enim omnes prophetae annuntiaverunt adventum paterni luminis; concupierunt autem digni esse videre eum quem praedicabant: Johannes autem et praenuntiavit similiter sicut alii, et advenientem vidit et demonstravit, et credere in eum suasit multis, ita ut ipse et prophetae et apostoli locum habuerit. Hoc est enim plus quam propheta: quoniam primo apostoli, secundo prophetae; omnia autem ex uno et eodem ipso Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:777e3e5fe7a75ab8a68e53866500e2c191b6764855e00d3c02ab789637b9be62",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Secundum autem illos, neque Verbum caro factum est, neque Christus, neque qui ex omnibus factus est Salvator. Etenim Verbum et Christum nec advenisse in hunc mundum volunt: Salvatorem vero non incarnatum neque passum; descendisse autem quasi columbam in eum Jesum qui factus est ex dispositione, et cum annuntiasset incognitum Patrem, iterum ascendisse in Pleroma. Incarnatum autem et passum quidam quidem eum qui ex dispositione sit dicunt Jesum, quem per Mariam dicunt pertransisse, quasi aquam per tubum: alii vero Demiurgi filium, in quem descendisse eum Jesum qui ex dispositione sit: alii rursum Jesum quidem ex Joseph et Maria natum dicunt, et in hunc descendisse Christum qui de superioribus sit, sine carne et impassibilem exsistentem. Secundum autem nullam sententiam haereticorum, Verbum Dei caro factum est. Si enim quis regulas ipsorum omnium perscrutetur, inveniet quoniam sine carne et impassibilis ab omnibus illis inducitur Dei Verbum, et qui est in superioribus Christus. Alii enim putant manifestatum eum, quemadmodum hominem transfiguratum; neque autem natum, neque incarnatum dicunt illum: alii vero neque figuram eum assumsisse hominis; sed quemadmodum columbam descendisse in eum Jesum, qui natus est ex Maria. Omnes igitur illos falsos testes ostendens discipulus Domini, ait: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et ut non inquiramus, cujus Dei Verbum caro factum est, ipse insuper docet, dicens: Fuit homo missus a Deo, erat ei nomen Johannes: hic venit in testimonium, ut testaretur de lumine. Non erat ipse lumen, sed ut testaretur de lumine. Praecursor igitur Johannes, qui testatur de lumine, a quo Deo missus est? Utique ab eo cujus Gabriel est angelus, qui etiam evangelisavit generationem ejus: qui et per prophetas promisit angelum suum missurum ante faciem Filii sui, et praeparaturum viam ejus, hoc est, testificaturum de lumine, in spiritu et virtute Heliae. Helias autem rursus cujus Dei servus et propheta fuit? Ejus qui fecit coelum et terram, quemadmodum et ipse confitetur. A conditore igitur et fabricatore hujus mundi missus Johannes, quemadmodum poterat testificari de eo lumine, quod ex his quae sunt innominabilia et invisibilia descenderit? Omnes enim haeretici decreverunt, Demiurgum ignorare eam quae sit super eum virtutem, cujus testis et ostensor invenitur Johannes. Propter hoc Dominus plus quam prophetam dixit eum habuisse. Reliqui enim omnes prophetae annuntiaverunt adventum paterni luminis; concupierunt autem digni esse videre eum quem praedicabant: Johannes autem et praenuntiavit similiter sicut alii, et advenientem vidit et demonstravit, et credere in eum suasit multis, ita ut ipse et prophetae et apostoli locum habuerit. Hoc est enim plus quam propheta: quoniam primo apostoli, secundo prophetae; omnia autem ex uno et eodem ipso Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b82f32c1fd06c3498de76796fd4d234923a851c2a8d6ad5a456c6cec5e4f558c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3-4절이다. 4절은 어느 하나님의 말씀인지를 묻는 Et ut non inquiramus에서 시작한다. 마리아를 통과함, 요셉과 마리아에게서 태어남, 위의 그리스도의 하강을 각각 다른 집단의 견해로 보존했다.",
          "요한복음 1:6-8 인용에서 빛을 증언하는 요한과 빛 자체를 구별했다. 43쪽 각주 1이 비교하는 Non erat ipse lumen 문장을 인쇄대로 유지했다.",
          "요한을 보낸 하나님, 가브리엘의 탄생 예고, 엘리야의 영과 능력, 창조주를 하나로 연결하는 저자의 논증을 옮겼다. 상대 집단이 말하는 데미우르고스의 무지와 요한의 증언 사이의 모순도 그 논박의 맥락으로 보존했다.",
          "요한은 오실 분을 예고하고 실제로 보며 가리키고 믿도록 권했다고 서술된다. 저자는 이 행위를 예언자와 사도 양쪽의 자리에 연결하며, 고린도전서 12:28의 사도와 예언자의 순서를 인용한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:430ff38072a4de569d35b4867defc6ba92c18e5fe923f6b313d965f45049d5eb",
              "sha256:25bf006e7cecca78be2ae29fc0ea17980c1f71e737e372e672607c9795d193d4"
            ],
            "text": "그들에 따르면, 말씀도 육체가 되지 않았고, 그리스도도, 모든 이에게서 만들어진 구원자도 육체가 되지 않았다. 그들은 말씀과 그리스도가 이 세상에 오지도 않았다고 주장한다. 구원자는 육체가 되지도 수난을 겪지도 않았고, 경륜에 따라 이루어진 그 예수에게 비둘기처럼 내려왔다가, 알려지지 않은 아버지를 선포한 뒤에 다시 플레로마로 올라갔다고 한다. 어떤 이들은 경륜에 속한 그 예수가 육체가 되어 수난을 겪었다고 말하며, 물이 관을 통과하듯이 그가 마리아를 통과했다고 말한다. 다른 이들은 그가 데미우르고스의 아들이며, 경륜에 속한 예수가 그에게 내려왔다고 말한다. 또 다른 이들은 예수가 요셉과 마리아에게서 태어났으며, 위에서 온 그리스도, 육체가 없고 수난을 겪을 수 없는 분이 그 예수에게 내려왔다고 말한다. 이단자들의 어떤 견해에 따르더라도, 하나님의 말씀이 육체가 된 것은 아니다. 그들 모두의 규범을 자세히 살펴보면, 그들 모두가 하나님의 말씀과 위에 있는 그리스도를 육체가 없고 수난을 겪을 수 없는 분으로 내세운다는 것을 알게 될 것이다. 어떤 이들은 사람으로 모습을 바꾸듯이 그분이 나타났다고 여기며, 태어나거나 육체가 된 것은 아니라고 말한다. 다른 이들은 사람의 모습조차 취하지 않았고, 마리아에게서 태어난 그 예수에게 비둘기처럼 내려왔다고 말한다. 주님의 제자는 그들 모두가 거짓 증인임을 밝히며 말한다. “말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다.” 어느 하나님의 말씀이 육체가 되었는지를 우리가 묻지 않도록, 그는 더 나아가 이렇게 가르친다. “하나님에게서 보냄받은 사람이 있었는데, 그의 이름은 요한이었다. 그는 증언하러 왔으니, 빛에 관해 증언하려는 것이었다. 그 자신이 빛은 아니었고, 빛에 관해 증언하려고 왔다.” 그러므로 빛을 증언하는 선구자 요한은 어느 하나님에게서 보냄받았는가? 가브리엘을 천사로 두신 바로 그분에게서이다. 가브리엘은 요한의 탄생도 기쁜 소식으로 알렸다. 그 하나님께서는 예언자들을 통해, 자신의 아들 앞에 자신의 사자를 보내 그의 길을 준비하게 하시겠다고 약속하셨다. 엘리야의 영과 능력으로 그 빛에 관해 증언하게 하시려는 것이다. 그렇다면 엘리야는 어느 하나님의 종이자 예언자였는가? 그 자신이 고백하듯이, 하늘과 땅을 만드신 분의 종이었다. 그러므로 이 세상을 세우고 만드신 분이 보낸 요한이, 이름 붙일 수 없고 보이지 않는 것들로부터 내려왔다는 그 빛에 관해 어떻게 증언할 수 있었겠는가? 이단자들은 모두 데미우르고스가 자기 위의 능력을 모른다고 정해 놓았다. 그런데 요한은 그 능력을 증언하고 가리키는 이로 드러난다. 이 때문에 주님은 그에게 예언자보다 더한 것이 있다고 말씀하셨다. 다른 모든 예언자들은 아버지의 빛이 오실 것을 알렸으며, 자기들이 선포한 분을 보기에 합당한 이가 되기를 갈망했다. 요한은 다른 이들처럼 미리 알리기도 했고, 그분이 오셨을 때 보고 가리켰으며, 많은 이에게 그분을 믿으라고 권했다. 그리하여 그는 예언자와 사도 양쪽의 자리를 지녔다. 이것이 예언자보다 더하다는 뜻이다. 첫째가 사도이고 둘째가 예언자이기 때문이다. 모든 것은 한 분이며 동일하신 하나님에게서 온다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:777e3e5fe7a75ab8a68e53866500e2c191b6764855e00d3c02ab789637b9be62"
        ],
        "text": "그들에 따르면, 말씀도 육체가 되지 않았고, 그리스도도, 모든 이에게서 만들어진 구원자도 육체가 되지 않았다. 그들은 말씀과 그리스도가 이 세상에 오지도 않았다고 주장한다. 구원자는 육체가 되지도 수난을 겪지도 않았고, 경륜에 따라 이루어진 그 예수에게 비둘기처럼 내려왔다가, 알려지지 않은 아버지를 선포한 뒤에 다시 플레로마로 올라갔다고 한다. 어떤 이들은 경륜에 속한 그 예수가 육체가 되어 수난을 겪었다고 말하며, 물이 관을 통과하듯이 그가 마리아를 통과했다고 말한다. 다른 이들은 그가 데미우르고스의 아들이며, 경륜에 속한 예수가 그에게 내려왔다고 말한다. 또 다른 이들은 예수가 요셉과 마리아에게서 태어났으며, 위에서 온 그리스도, 육체가 없고 수난을 겪을 수 없는 분이 그 예수에게 내려왔다고 말한다. 이단자들의 어떤 견해에 따르더라도, 하나님의 말씀이 육체가 된 것은 아니다. 그들 모두의 규범을 자세히 살펴보면, 그들 모두가 하나님의 말씀과 위에 있는 그리스도를 육체가 없고 수난을 겪을 수 없는 분으로 내세운다는 것을 알게 될 것이다. 어떤 이들은 사람으로 모습을 바꾸듯이 그분이 나타났다고 여기며, 태어나거나 육체가 된 것은 아니라고 말한다. 다른 이들은 사람의 모습조차 취하지 않았고, 마리아에게서 태어난 그 예수에게 비둘기처럼 내려왔다고 말한다. 주님의 제자는 그들 모두가 거짓 증인임을 밝히며 말한다. “말씀이 육체가 되어 우리 가운데 거하셨다.” 어느 하나님의 말씀이 육체가 되었는지를 우리가 묻지 않도록, 그는 더 나아가 이렇게 가르친다. “하나님에게서 보냄받은 사람이 있었는데, 그의 이름은 요한이었다. 그는 증언하러 왔으니, 빛에 관해 증언하려는 것이었다. 그 자신이 빛은 아니었고, 빛에 관해 증언하려고 왔다.” 그러므로 빛을 증언하는 선구자 요한은 어느 하나님에게서 보냄받았는가? 가브리엘을 천사로 두신 바로 그분에게서이다. 가브리엘은 요한의 탄생도 기쁜 소식으로 알렸다. 그 하나님께서는 예언자들을 통해, 자신의 아들 앞에 자신의 사자를 보내 그의 길을 준비하게 하시겠다고 약속하셨다. 엘리야의 영과 능력으로 그 빛에 관해 증언하게 하시려는 것이다. 그렇다면 엘리야는 어느 하나님의 종이자 예언자였는가? 그 자신이 고백하듯이, 하늘과 땅을 만드신 분의 종이었다. 그러므로 이 세상을 세우고 만드신 분이 보낸 요한이, 이름 붙일 수 없고 보이지 않는 것들로부터 내려왔다는 그 빛에 관해 어떻게 증언할 수 있었겠는가? 이단자들은 모두 데미우르고스가 자기 위의 능력을 모른다고 정해 놓았다. 그런데 요한은 그 능력을 증언하고 가리키는 이로 드러난다. 이 때문에 주님은 그에게 예언자보다 더한 것이 있다고 말씀하셨다. 다른 모든 예언자들은 아버지의 빛이 오실 것을 알렸으며, 자기들이 선포한 분을 보기에 합당한 이가 되기를 갈망했다. 요한은 다른 이들처럼 미리 알리기도 했고, 그분이 오셨을 때 보고 가리켰으며, 많은 이에게 그분을 믿으라고 권했다. 그리하여 그는 예언자와 사도 양쪽의 자리를 지녔다. 이것이 예언자보다 더하다는 뜻이다. 첫째가 사도이고 둘째가 예언자이기 때문이다. 모든 것은 한 분이며 동일하신 하나님에게서 온다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ec8aaa9df905a7cbfa6df8dc913262843914103c266841856c11708a760ed5a3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
      },
      "work_location": "3.h11.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d9521506ef6bd49f11a2e25c7ff91a951e9cb800997891200b217cdc70d8f032",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6951fe8aecc6de74beff823210b641e7a394f92b1e9a40e61d5118b9eb668b08",
            "sha256:007e188889d61d923770d1e4f36db558779761a1d4852dcc439e8017c334c3c7",
            "sha256:4e3e532b4c39e321088a5cf78e8fa8ecbdd3d4ac1a135f79deafd5c5cc5872c9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9c1ec39fd7a85a7499f9f73880d242141528999cdf627e583d652c5b26fdd7d6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e8ef082766817ce7ad9028fcb8a4fafc8385aa0e05b4bf6888011a374f3997c8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 6절은 Deum enim, inquit, nemo vidit unquam에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              43,
              44,
              45
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 5-6절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ba6308887041883272eac66aee0ea390a012131d426899ac0910fa4156cef0ed",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d9521506ef6bd49f11a2e25c7ff91a951e9cb800997891200b217cdc70d8f032",
            "source_revision_id": "sha256:9c1ec39fd7a85a7499f9f73880d242141528999cdf627e583d652c5b26fdd7d6",
            "translation_revision_id": "sha256:e8ef082766817ce7ad9028fcb8a4fafc8385aa0e05b4bf6888011a374f3997c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:cb03da666ea0a4bd4958c993606810c744433f3188b19cf1fc4dbc97dc73fbe2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d9521506ef6bd49f11a2e25c7ff91a951e9cb800997891200b217cdc70d8f032",
            "source_revision_id": "sha256:9c1ec39fd7a85a7499f9f73880d242141528999cdf627e583d652c5b26fdd7d6",
            "translation_revision_id": "sha256:e8ef082766817ce7ad9028fcb8a4fafc8385aa0e05b4bf6888011a374f3997c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ba6308887041883272eac66aee0ea390a012131d426899ac0910fa4156cef0ed",
          "sha256:cb03da666ea0a4bd4958c993606810c744433f3188b19cf1fc4dbc97dc73fbe2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "boundary_note": "ANF/New Advent 11장 6절은 Deum enim, inquit, nemo vidit unquam에서 시작한다.",
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              43,
              44,
              45
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5,
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "포도주 이야기로 전환되는 인쇄 문장을 유지한다. 각주의 결락 가능성 논의와 현재 본문을 구별한다.",
            "printed_page": 43,
            "printed_text": "Bonum enim et illud quod per conditionem a Deo in vinea factum est",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_abrupt_transition"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 2:3-10",
              "John 6:11"
            ],
            "evidence": "43 note 6 continued on 44",
            "explanation": "창조를 통해 생긴 포도주와 말씀을 통해 신속하게 만든 포도주를 구별한다. 피조 재료 없이도 행할 수 있으나 실제로 빵과 물을 사용했다는 논증을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              43,
              44
            ],
            "printed_texts": [
              "compendialiter ac simpliciter",
              "ex nullo subjacente eorum quae sunt conditionis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_creation_and_miracle_relation"
          },
          {
            "explanation": "아들이 아버지 밖에 있지 않고 아버지 품에 계신다는 관계로 옮겼다.",
            "printed_page": 44,
            "printed_text": "cum extra eum non sit, sed in sinu Patris exsistat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Son_in_Father_relation"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 1:18",
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "인쇄된 nisi와 하나님의 외아들이라는 호칭을 보존한다.",
            "printed_page": 44,
            "printed_text": "nisi unigenitus Filius Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_1_18_exception_and_title"
          },
          {
            "explanation": "아버지가 아들을 통해 자신의 아들을 알게 하신다는 목적어를 유지한다.",
            "printed_page": 44,
            "printed_text": "Pater per Filium, Filii sui dat agnitionem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_revelation_object"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 1:47",
              "John 1:49",
              "John 6:69"
            ],
            "explanation": "이름의 분음 부호와 단수 Israelites를 보존하며, 왕을 알아보는 이스라엘 사람을 나다나엘에 연결한다.",
            "parallel_references": [
              "Matthew 16:16-17"
            ],
            "printed_page": 44,
            "printed_references": [
              "Joh. i. 47.",
              "Joh. i. 49.",
              "Joh. vi. 69."
            ],
            "printed_texts": [
              "Nathanaël",
              "Cognovit Israelites suum Regem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Nathanael_and_Peter_witnesses"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 12:18-21",
            "evidence": "45 notes 1-2",
            "explanation": "아들이라는 호칭과 다툼으로 심판을 내보낸다는 인쇄 표현을 유지한다. 각주가 비교하는 다른 성경 독법은 구별한다.",
            "printed_pages": [
              44,
              45
            ],
            "printed_texts": [
              "Ecce Filius meus dilectissimus",
              "in contentionem judicium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Matthew_quotation_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 5-6절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2cd3fc135d1e9f76a7ade9e5296ddf2402197cfc10023ac6efe5dfd23815432a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n56.jpg",
            "page_key": "2:43",
            "printed_page": 43,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6951fe8aecc6de74beff823210b641e7a394f92b1e9a40e61d5118b9eb668b08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bonum enim et illud quod per conditionem a Deo in vinea factum est, et primo bibitum est vinum. Nemo enim illud vituperavit ex his qui biberunt; sed et Dominus accepit de eo: melius autem quod per Verbum compendialiter ac simpliciter ex",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8097669462c0b8f168a49c1cb16bb2ef3f676404ad758917b05a7f71d9361dcf",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n57.jpg",
            "page_key": "2:44",
            "printed_page": 44,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:007e188889d61d923770d1e4f36db558779761a1d4852dcc439e8017c334c3c7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aqua ad usum eorum qui ad nuptias convocati erant, factum est vinum. Quamvis enim possit Dominus ex nullo subjacente eorum quae sunt conditionis, praebere epulantibus vinum, et esca complere esurientes, hoc quidem non fecit: accipiens autem eos qui a terra essent panes, et gratias agens, et iterum aquam faciens vinum, saturavit eos qui recumbebant, et potavit eos qui invitati erant ad nuptias; ostendens quoniam Deus qui fecit terram, et jussit eam fructus ferre, et constituit aquas, et edidit fontes, hic et benedictionem escae, et gratiam potus in novissimis temporibus per Filium suum donat humano generi, incomprehensibilis per comprehensibilem, et invisibilis per visibilem, cum extra eum non sit, sed in sinu Patris exsistat. Deum enim, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius Dei, qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Patrem enim invisibilem exsistentem, ille qui in sinu ejus est Filius omnibus enarrat. Propter hoc cognoscunt eum hi quibus revelaverit Filius, et iterum Pater per Filium, Filii sui dat agnitionem his qui diligunt eum. A quo et Nathanaël discens cognovit, cui et testimonium reddidit Dominus, quoniam verus Israelita est, in quo dolus non est. Cognovit Israelites suum Regem, in quo et ait ei: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es Rex Israel. A quo et Petrus edoctus, cognovit Christum Filium Dei vivi, dicentis: Ecce Filius",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a852dcd9ace8fbf2791a9df08f9278b003b6fc7406c2fa4e5092de79b4d1681c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n58.jpg",
            "page_key": "2:45",
            "printed_page": 45,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4e3e532b4c39e321088a5cf78e8fa8ecbdd3d4ac1a135f79deafd5c5cc5872c9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "meus dilectissimus, in quo bene sensi: ponam Spiritum meum super eum, et judicium gentibus annuntiabit. Non contendet, neque clamabit, neque quisquam audiet vocem ejus in plateis: calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non extinguet, usquequo emittat in contentionem judicium, et in nomine ejus gentes sperabunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9c1ec39fd7a85a7499f9f73880d242141528999cdf627e583d652c5b26fdd7d6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Bonum enim et illud quod per conditionem a Deo in vinea factum est, et primo bibitum est vinum. Nemo enim illud vituperavit ex his qui biberunt; sed et Dominus accepit de eo: melius autem quod per Verbum compendialiter ac simpliciter ex aqua ad usum eorum qui ad nuptias convocati erant, factum est vinum. Quamvis enim possit Dominus ex nullo subjacente eorum quae sunt conditionis, praebere epulantibus vinum, et esca complere esurientes, hoc quidem non fecit: accipiens autem eos qui a terra essent panes, et gratias agens, et iterum aquam faciens vinum, saturavit eos qui recumbebant, et potavit eos qui invitati erant ad nuptias; ostendens quoniam Deus qui fecit terram, et jussit eam fructus ferre, et constituit aquas, et edidit fontes, hic et benedictionem escae, et gratiam potus in novissimis temporibus per Filium suum donat humano generi, incomprehensibilis per comprehensibilem, et invisibilis per visibilem, cum extra eum non sit, sed in sinu Patris exsistat. Deum enim, inquit, nemo vidit unquam, nisi unigenitus Filius Dei, qui est in sinu Patris, ipse enarravit. Patrem enim invisibilem exsistentem, ille qui in sinu ejus est Filius omnibus enarrat. Propter hoc cognoscunt eum hi quibus revelaverit Filius, et iterum Pater per Filium, Filii sui dat agnitionem his qui diligunt eum. A quo et Nathanaël discens cognovit, cui et testimonium reddidit Dominus, quoniam verus Israelita est, in quo dolus non est. Cognovit Israelites suum Regem, in quo et ait ei: Rabbi, tu es Filius Dei, tu es Rex Israel. A quo et Petrus edoctus, cognovit Christum Filium Dei vivi, dicentis: Ecce Filius meus dilectissimus, in quo bene sensi: ponam Spiritum meum super eum, et judicium gentibus annuntiabit. Non contendet, neque clamabit, neque quisquam audiet vocem ejus in plateis: calamum quassatum non confringet, et linum fumigans non extinguet, usquequo emittat in contentionem judicium, et in nomine ejus gentes sperabunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "99a31c57d39a81a7e151ca969f6dd700ae659a001d13f25a6e96097c40dbd07b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 5-6절이다. 6절은 Deum enim, inquit, nemo vidit unquam에서 시작한다. 포도주 이야기로 바뀌는 인쇄 순서를 유지했으며, 43쪽 각주 5는 이 전환에 관한 결락 가능성을 논의한다.",
          "창조를 통해 포도원에서 난 포도주와 말씀을 통해 물로 만든 포도주를 구별했다. compendialiter ac simpliciter는 신속하고 간단하게로 옮겼다. 주님이 피조 재료 없이도 행할 수 있었으나 빵과 물을 사용하셨다는 가능성과 실제 행위를 나누었다.",
          "cum extra eum non sit는 아들이 아버지 밖에 계시지 않다는 뜻으로 읽었다. 바로 뒤의 아버지 품이라는 표현과, 보이지 않는 분이 보이는 분을 통해 주신다는 서술에 연결했다.",
          "요한복음 1:18 인용은 nisi와 unigenitus Filius Dei를 보존해 하나님의 외아들 외에는으로 옮겼다. 44쪽 각주 3은 nisi의 성경 본문상 근거를 문제 삼는다.",
          "Pater per Filium, Filii sui dat agnitionem에서는 아버지가 아들을 통해 자신의 아들을 알게 하신다는 목적어를 유지했다.",
          "Nathanaël의 분음 부호를 보존했으며, Israelites는 나다나엘을 가리키는 단수로 읽었다. 인쇄 여백은 나다나엘에게 요한복음 1:47과 1:49, 베드로에게 6:69를 연결한다. 마태복음 16:16-17은 관련 병행 구절로 따로 기록했다.",
          "마태복음 12:18-21 인용의 Filius는 아들로, in contentionem은 다툼 속으로 옮겼다. 45쪽 각주 1-2는 종이라는 형태와 그리스어 네이코스·니코스의 차이를 비교한다. 한국어는 인쇄된 라틴어 표현을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6951fe8aecc6de74beff823210b641e7a394f92b1e9a40e61d5118b9eb668b08",
              "sha256:007e188889d61d923770d1e4f36db558779761a1d4852dcc439e8017c334c3c7",
              "sha256:4e3e532b4c39e321088a5cf78e8fa8ecbdd3d4ac1a135f79deafd5c5cc5872c9"
            ],
            "text": "하나님이 창조를 통해 포도원에서 만드신, 처음에 마신 그 포도주도 좋은 것이었다. 그것을 마신 이들 중 누구도 그 포도주를 나쁘다고 하지 않았으며, 주님도 그것을 받으셨다. 혼인 잔치에 초대받은 이들이 쓰도록, 말씀을 통해 신속하고 간단하게 물로 만들어진 포도주는 더 좋은 것이었다. 주님께서는 창조된 것 중 어떤 재료도 없이 잔치하는 이들에게 포도주를 주시고, 배고픈 이들을 음식으로 채우실 수 있었으나, 그렇게 하지 않으셨다. 땅에서 난 빵들을 받아 감사하시고, 또 물을 포도주로 만드시어, 식탁에 누운 이들을 배불리시고 혼인 잔치에 초대받은 이들에게 마시게 하셨다. 땅을 만드시고 그 땅에 열매를 내라고 명하시며, 물들을 세우시고 샘들을 내신 하나님이, 마지막 때에도 자신의 아들을 통해 음식의 복과 마실 것의 은혜를 인류에게 주신다는 것을 드러내신 것이다. 파악할 수 없는 분이 파악할 수 있는 분을 통해, 보이지 않는 분이 보이는 분을 통해 주신 것이다. 아들은 아버지 밖에 계시지 않고, 아버지의 품에 계시기 때문이다. 그는 이렇게 말한다. “하나님의 외아들 외에는 아무도 하나님을 본 적이 없다. 아버지의 품에 계신 그분이 알려 주셨다.” 아버지의 품에 계신 아들이 보이지 않는 아버지를 모든 이에게 알리신다. 그러므로 아들이 드러내 주신 이들이 아버지를 안다. 아버지는 또 아들을 통해, 그분을 사랑하는 이들에게 자신의 아들을 알게 하신다. 나다나엘도 그분에게 배워 알게 되었다. 주님께서는 그에 관해 참 이스라엘 사람이며, 그 안에 속임이 없다고 증언하셨다. 그 이스라엘 사람이 자기 왕을 알아보고, 그분께 말했다. “랍비여, 당신은 하나님의 아들이시며, 당신은 이스라엘의 왕이십니다.” 베드로도 그분에게 가르침을 받아, 그리스도가 살아 계신 하나님의 아들이심을 알았다. 그 하나님께서 말씀하신다. “보라, 내가 지극히 사랑하는 아들, 내가 기뻐하는 이이다. 내 영을 그 위에 두리니, 그가 이방 민족들에게 심판을 알릴 것이다. 그는 다투지도 소리치지도 않을 것이며, 거리에서 아무도 그의 목소리를 듣지 못할 것이다. 상한 갈대를 꺾지 않고, 연기 나는 심지를 끄지 않으리니, 심판을 다툼 속에 내보낼 때까지 그러할 것이다. 이방 민족들이 그의 이름에 희망을 둘 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9c1ec39fd7a85a7499f9f73880d242141528999cdf627e583d652c5b26fdd7d6"
        ],
        "text": "하나님이 창조를 통해 포도원에서 만드신, 처음에 마신 그 포도주도 좋은 것이었다. 그것을 마신 이들 중 누구도 그 포도주를 나쁘다고 하지 않았으며, 주님도 그것을 받으셨다. 혼인 잔치에 초대받은 이들이 쓰도록, 말씀을 통해 신속하고 간단하게 물로 만들어진 포도주는 더 좋은 것이었다. 주님께서는 창조된 것 중 어떤 재료도 없이 잔치하는 이들에게 포도주를 주시고, 배고픈 이들을 음식으로 채우실 수 있었으나, 그렇게 하지 않으셨다. 땅에서 난 빵들을 받아 감사하시고, 또 물을 포도주로 만드시어, 식탁에 누운 이들을 배불리시고 혼인 잔치에 초대받은 이들에게 마시게 하셨다. 땅을 만드시고 그 땅에 열매를 내라고 명하시며, 물들을 세우시고 샘들을 내신 하나님이, 마지막 때에도 자신의 아들을 통해 음식의 복과 마실 것의 은혜를 인류에게 주신다는 것을 드러내신 것이다. 파악할 수 없는 분이 파악할 수 있는 분을 통해, 보이지 않는 분이 보이는 분을 통해 주신 것이다. 아들은 아버지 밖에 계시지 않고, 아버지의 품에 계시기 때문이다. 그는 이렇게 말한다. “하나님의 외아들 외에는 아무도 하나님을 본 적이 없다. 아버지의 품에 계신 그분이 알려 주셨다.” 아버지의 품에 계신 아들이 보이지 않는 아버지를 모든 이에게 알리신다. 그러므로 아들이 드러내 주신 이들이 아버지를 안다. 아버지는 또 아들을 통해, 그분을 사랑하는 이들에게 자신의 아들을 알게 하신다. 나다나엘도 그분에게 배워 알게 되었다. 주님께서는 그에 관해 참 이스라엘 사람이며, 그 안에 속임이 없다고 증언하셨다. 그 이스라엘 사람이 자기 왕을 알아보고, 그분께 말했다. “랍비여, 당신은 하나님의 아들이시며, 당신은 이스라엘의 왕이십니다.” 베드로도 그분에게 가르침을 받아, 그리스도가 살아 계신 하나님의 아들이심을 알았다. 그 하나님께서 말씀하신다. “보라, 내가 지극히 사랑하는 아들, 내가 기뻐하는 이이다. 내 영을 그 위에 두리니, 그가 이방 민족들에게 심판을 알릴 것이다. 그는 다투지도 소리치지도 않을 것이며, 거리에서 아무도 그의 목소리를 듣지 못할 것이다. 상한 갈대를 꺾지 않고, 연기 나는 심지를 끄지 않으리니, 심판을 다툼 속에 내보낼 때까지 그러할 것이다. 이방 민족들이 그의 이름에 희망을 둘 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:e8ef082766817ce7ad9028fcb8a4fafc8385aa0e05b4bf6888011a374f3997c8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
      },
      "work_location": "3.h11.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ee9c77c1a38aa632ac40f8caf4f3f10a88fbd5514e53b2b6df7ce8bf456dfd9f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:74f3f51e0ccd06a378898bce220d6d64d5da20044775f4c686125ab47cf56a49",
            "sha256:8a9365c1d1d76be6c6f5fb3f1f800130d6bd931f3134ef7313670a529f4c8b65"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:506a4a95896c8427dda7ab9b4d152bb65820cd862588ad56a01590c99ea2defc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:647c99c8541fb6dc07903b2a8423c0eb42cfa48afa68d9b2909b43bb2f5129ab"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              45,
              46
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 7절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a5f53ed786e1bab28a0878a621ed82c7574f9872d346f3e5246591360ca036f2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee9c77c1a38aa632ac40f8caf4f3f10a88fbd5514e53b2b6df7ce8bf456dfd9f",
            "source_revision_id": "sha256:506a4a95896c8427dda7ab9b4d152bb65820cd862588ad56a01590c99ea2defc",
            "translation_revision_id": "sha256:647c99c8541fb6dc07903b2a8423c0eb42cfa48afa68d9b2909b43bb2f5129ab"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3b7b9ecfdce981190b546eb1b14302be37d89f2a96631b9038d260ac614a26d7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee9c77c1a38aa632ac40f8caf4f3f10a88fbd5514e53b2b6df7ce8bf456dfd9f",
            "source_revision_id": "sha256:506a4a95896c8427dda7ab9b4d152bb65820cd862588ad56a01590c99ea2defc",
            "translation_revision_id": "sha256:647c99c8541fb6dc07903b2a8423c0eb42cfa48afa68d9b2909b43bb2f5129ab"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a5f53ed786e1bab28a0878a621ed82c7574f9872d346f3e5246591360ca036f2",
          "sha256:3b7b9ecfdce981190b546eb1b14302be37d89f2a96631b9038d260ac614a26d7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              45,
              46
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "각 집단과 복음서의 관계를 이레네우스의 보고로 보존한다. 마가복음을 선호하는 집단은 본문의 익명 상태로 유지한다.",
            "printed_pages": [
              45,
              46
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reported_associations": [
              {
                "Gospel": "Matthew",
                "group": "Ebionites"
              },
              {
                "Gospel": "Luke",
                "group": "Marcion"
              },
              {
                "Gospel": "Mark",
                "group": "unnamed group separating Jesus and Christ"
              },
              {
                "Gospel": "John",
                "group": "Valentinians"
              }
            ],
            "type": "authorial_report_of_Gospel_use"
          },
          {
            "explanation": "진리를 사랑하며 읽으면 바로잡힐 수 있다는 가능성과 상대 집단이 사용하는 문헌을 통한 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 46,
            "printed_text": "cum amore veritatis legentes illud, corrigi possunt",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_reading_and_argument_from_opponents"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 7절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a852dcd9ace8fbf2791a9df08f9278b003b6fc7406c2fa4e5092de79b4d1681c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n58.jpg",
            "page_key": "2:45",
            "printed_page": 45,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:74f3f51e0ccd06a378898bce220d6d64d5da20044775f4c686125ab47cf56a49",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et haec quidem sunt principia Evangelii, unum Deum fabricatorem hujus universitatis, eum qui et per prophetas sit annuntiatus, et qui per Moysem legis dispositionem fecerit, Patrem Domini nostri Jesu Christi annuntiantia, et praeter hunc alterum Deum nescientia, neque alterum Patrem. Tanta est autem circa Evangelia haec firmitas, ut et ipsi haeretici testimonium reddant eis, et ex ipsis egrediens unusquisque eorum conetur suam confirmare doctrinam. Ebionei etenim eo Evangelio quod est secundum Matthaeum solo utentes, ex illo ipso convincuntur, non recte praesumentes de Domino. Marcion autem id quod est secundum Lucam circumcidens, ex his quae adhuc servantur penes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6849e4604e6ebf9931a594509230e2421b3dc5f801113239e52c3817ad42f047",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n59.jpg",
            "page_key": "2:46",
            "printed_page": 46,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8a9365c1d1d76be6c6f5fb3f1f800130d6bd931f3134ef7313670a529f4c8b65",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum, blasphemus in solum exsistentem Deum ostenditur. Qui autem Jesum separant a Christo, et impassibilem perseverasse Christum, passum vero Jesum dicunt, id quod secundum Marcum est praeferentes Evangelium, cum amore veritatis legentes illud, corrigi possunt. Hi autem qui a Valentino sunt, eo quod est secundum Johannem plenissime utentes ad ostensionem conjugationum suarum, ex ipso detegentur nihil recte dicentes, quemadmodum ostendimus in primo libro. Cum ergo hi qui contradicunt, nobis testimonium perhibeant, et utantur his, firma et vera est nostra de illis ostensio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:506a4a95896c8427dda7ab9b4d152bb65820cd862588ad56a01590c99ea2defc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et haec quidem sunt principia Evangelii, unum Deum fabricatorem hujus universitatis, eum qui et per prophetas sit annuntiatus, et qui per Moysem legis dispositionem fecerit, Patrem Domini nostri Jesu Christi annuntiantia, et praeter hunc alterum Deum nescientia, neque alterum Patrem. Tanta est autem circa Evangelia haec firmitas, ut et ipsi haeretici testimonium reddant eis, et ex ipsis egrediens unusquisque eorum conetur suam confirmare doctrinam. Ebionei etenim eo Evangelio quod est secundum Matthaeum solo utentes, ex illo ipso convincuntur, non recte praesumentes de Domino. Marcion autem id quod est secundum Lucam circumcidens, ex his quae adhuc servantur penes eum, blasphemus in solum exsistentem Deum ostenditur. Qui autem Jesum separant a Christo, et impassibilem perseverasse Christum, passum vero Jesum dicunt, id quod secundum Marcum est praeferentes Evangelium, cum amore veritatis legentes illud, corrigi possunt. Hi autem qui a Valentino sunt, eo quod est secundum Johannem plenissime utentes ad ostensionem conjugationum suarum, ex ipso detegentur nihil recte dicentes, quemadmodum ostendimus in primo libro. Cum ergo hi qui contradicunt, nobis testimonium perhibeant, et utantur his, firma et vera est nostra de illis ostensio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3671033b14f1ed943dff49f0bcf6b8fda1a70a61fd24149ec5258c1c3985658d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 7절이다. principia는 앞서 살핀 복음의 첫머리들로 옮겼다.",
          "에비온파와 마태, 마르키온과 누가, 예수와 그리스도를 분리하는 이들과 마가, 발렌티노스 계열과 요한의 관계를 저자의 보고로 보존했다. 마가복음을 선호하는 집단은 본문처럼 이름을 특정하지 않은 상태로 옮겼다.",
          "진리를 사랑하며 읽으면 바로잡힐 수 있다는 corrigi possunt의 가능성을 유지했다. 상대 집단도 이 복음서들을 사용한다는 점에서 저자가 자기 논증의 확고함을 도출하는 순서이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:74f3f51e0ccd06a378898bce220d6d64d5da20044775f4c686125ab47cf56a49",
              "sha256:8a9365c1d1d76be6c6f5fb3f1f800130d6bd931f3134ef7313670a529f4c8b65"
            ],
            "text": "복음의 첫머리들은 이와 같다. 이 우주를 만드신 한 하나님, 예언자들이 알린 분이며 모세를 통해 율법의 경륜을 마련하신 분, 곧 우리 주 예수 그리스도의 아버지를 선포한다. 그분 외에 다른 하나님을 알지 않으며, 다른 아버지도 알지 않는다. 이 복음서들의 확고함은 그토록 커서, 이단자들 자신도 그것들을 증언하며, 그 복음서들에서 출발해 저마다 자기 가르침을 확증하려 한다. 에비온파는 마태에 따른 복음서만 사용하면서도, 주님에 관해 잘못 생각하므로 바로 그 복음서에서 논박된다. 누가에 따른 복음서를 잘라내는 마르키온은, 자기가 아직 보존하고 있는 구절들로 인해, 홀로 계신 하나님을 모독하는 자임이 드러난다. 예수와 그리스도를 분리하며, 그리스도는 수난을 겪을 수 없는 채로 있었고 예수가 수난을 겪었다고 말하는 이들은, 마가에 따른 복음서를 선호한다. 그들은 진리를 사랑하며 그 복음서를 읽으면 바로잡힐 수 있다. 발렌티노스를 따르는 이들은 자기들의 짝을 이루는 관계들을 입증하려고 요한에 따른 복음서를 아주 많이 사용한다. 바로 그 복음서를 통해 그들이 올바로 말하는 것이 전혀 없다는 사실이 드러날 것이다. 우리가 첫째 책에서 밝힌 바와 같다. 그러므로 우리를 반박하는 이들이 우리에게 증언하고, 이 문헌들을 사용하니, 그들에 관한 우리의 논증은 확고하고 참되다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:506a4a95896c8427dda7ab9b4d152bb65820cd862588ad56a01590c99ea2defc"
        ],
        "text": "복음의 첫머리들은 이와 같다. 이 우주를 만드신 한 하나님, 예언자들이 알린 분이며 모세를 통해 율법의 경륜을 마련하신 분, 곧 우리 주 예수 그리스도의 아버지를 선포한다. 그분 외에 다른 하나님을 알지 않으며, 다른 아버지도 알지 않는다. 이 복음서들의 확고함은 그토록 커서, 이단자들 자신도 그것들을 증언하며, 그 복음서들에서 출발해 저마다 자기 가르침을 확증하려 한다. 에비온파는 마태에 따른 복음서만 사용하면서도, 주님에 관해 잘못 생각하므로 바로 그 복음서에서 논박된다. 누가에 따른 복음서를 잘라내는 마르키온은, 자기가 아직 보존하고 있는 구절들로 인해, 홀로 계신 하나님을 모독하는 자임이 드러난다. 예수와 그리스도를 분리하며, 그리스도는 수난을 겪을 수 없는 채로 있었고 예수가 수난을 겪었다고 말하는 이들은, 마가에 따른 복음서를 선호한다. 그들은 진리를 사랑하며 그 복음서를 읽으면 바로잡힐 수 있다. 발렌티노스를 따르는 이들은 자기들의 짝을 이루는 관계들을 입증하려고 요한에 따른 복음서를 아주 많이 사용한다. 바로 그 복음서를 통해 그들이 올바로 말하는 것이 전혀 없다는 사실이 드러날 것이다. 우리가 첫째 책에서 밝힌 바와 같다. 그러므로 우리를 반박하는 이들이 우리에게 증언하고, 이 문헌들을 사용하니, 그들에 관한 우리의 논증은 확고하고 참되다.",
        "translation_revision_id": "sha256:647c99c8541fb6dc07903b2a8423c0eb42cfa48afa68d9b2909b43bb2f5129ab",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
      },
      "work_location": "3.h11.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d023f718478ca0fe0edec2429e63c2bc88c0dc0e52d706c5a382b47ff8daaad0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:46cb9fae8d17c62511302b7c2f759fbf23694edd6ff668f7c2e6a98b16539ea2",
            "sha256:9ab38fe9c251d3cf280219c7bc39ad2ce57edac8f6ca1d1c22d359cae78f5bca",
            "sha256:d27baa9092ad9a1991c2cc77d8e048cf340e878e4ff7b7c4533204a6d109b2be",
            "sha256:94e76b88f872434cf05482bc4cd31437f6ce6f971c3f422c68818af831c606fa",
            "sha256:68cba8f3b8987822d9c46442d53e479c1dfe8e01af316ccc724b8ce0017ae44a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c3e2283980613840290a0f01c7dadf6c5a8cc22bc90a9c0c9af68ab2f05903f5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:64561f87f7450664cac0dfd48c048f16a6096a0be8d499b3cc1bb3ef84fd9a70"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 11절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s11",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s11",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              46,
              47,
              48,
              49,
              50
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 8절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:963a83b4ddb116eabf24bfc9f67903bff23b429ff0a6bcca05e875eec7f7b89d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d023f718478ca0fe0edec2429e63c2bc88c0dc0e52d706c5a382b47ff8daaad0",
            "source_revision_id": "sha256:c3e2283980613840290a0f01c7dadf6c5a8cc22bc90a9c0c9af68ab2f05903f5",
            "translation_revision_id": "sha256:64561f87f7450664cac0dfd48c048f16a6096a0be8d499b3cc1bb3ef84fd9a70"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d381b852a2cf2d3d1e4f686db488aff5abe950b8eb585dd8b7d803b995f68fa6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d023f718478ca0fe0edec2429e63c2bc88c0dc0e52d706c5a382b47ff8daaad0",
            "source_revision_id": "sha256:c3e2283980613840290a0f01c7dadf6c5a8cc22bc90a9c0c9af68ab2f05903f5",
            "translation_revision_id": "sha256:64561f87f7450664cac0dfd48c048f16a6096a0be8d499b3cc1bb3ef84fd9a70"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:963a83b4ddb116eabf24bfc9f67903bff23b429ff0a6bcca05e875eec7f7b89d",
          "sha256:d381b852a2cf2d3d1e4f686db488aff5abe950b8eb585dd8b7d803b995f68fa6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s11",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              46,
              47,
              48,
              49,
              50
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "세상의 네 구역과 네 바람, 교회의 네 기둥, 네 생물과 복음의 네 모습을 연결하는 저자의 논증을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              46,
              47,
              48,
              49,
              50
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_fourfold_Gospel_argument"
          },
          {
            "explanation": "같은 라틴어 낱말의 기상적 용례와 영에 관한 용례를 문맥에 따라 구별한다.",
            "printed_page": 47,
            "printed_texts": [
              "quatuor principales spiritus",
              "spiritus vitae",
              "uno spiritu"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "translation_choices": [
              "네 주된 바람",
              "생명의 영",
              "하나의 영"
            ],
            "type": "retained_winds_and_spirit_distinction"
          },
          {
            "associations": [
              {
                "Gospel": "John",
                "creature": "lion",
                "identification_basis": "John 1:1 quotation; the Greek parallel explicitly names John"
              },
              {
                "Gospel": "Luke",
                "creature": "calf"
              },
              {
                "Gospel": "Matthew",
                "creature": "human face"
              },
              {
                "Gospel": "Mark",
                "creature": "flying eagle"
              }
            ],
            "explanation": "본문의 순서와 각 복음서 설명에 따른 저자의 대응 관계를 기록한다.",
            "printed_pages": [
              47,
              48,
              49
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_Gospel_and_living_creature_associations"
          },
          {
            "biblical_reference": "Mark 1:1-2",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "이사야 예언자에게 기록된 대로라는 형태를 유지하고, 앞 단위의 in prophetis와 구별한다.",
            "printed_page": 49,
            "printed_text": "quemadmodum scriptum est in Esaia propheta",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mark_Isaiah_reading"
          },
          {
            "evidence": "49 note 6 continued on 50",
            "explanation": "라틴어의 행위와 그리스어 병렬문의 질서 표현, 편집자의 보완 표시를 각각 보존한다.",
            "parallel_Greek_text": "ἱερατικὴν [suppl. καὶ λειτουργικήν] τάξιν",
            "printed_pages": [
              49,
              50
            ],
            "printed_text": "sacerdotalem et ministerialem actum",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_priestly_action_and_parallel_difference"
          },
          {
            "Greek_parallel_sequence": [
              "Noah flood and rainbow",
              "Abraham circumcision",
              "Moses and the law",
              "Gospel through Jesus Christ"
            ],
            "Latin_sequence": [
              "Adam before the flood",
              "Noah after the flood",
              "Moses and the law",
              "Gospel renewing humanity and recapitulating all"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "한국어는 라틴어의 아담·노아·모세·복음 순서를 따른다. 그리스어의 노아·아브라함·모세·복음 순서는 병렬 전승으로 구별한다.",
            "printed_page": 50,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_four_covenants_witness_difference"
          },
          {
            "evidence": "46 note 4 continued on 47; 48-50 apparatus",
            "explanation": "Harvey가 여러 자료를 비교해 인쇄한 그리스어 병렬문이다. 본문에 실린 보완과 생략 표지를 함께 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략을 표시하는 점열은 ...로 표시한다. 대괄호, Int.와 suppl.의 편집 표지 및 별표를 본문과 구별해 보존한다.",
            "printed_pages": [
              47,
              48,
              49,
              50
            ],
            "printed_reference": "Anastas. Quaest. et Respons. cxliv. e Cod. Cant.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 47,
                "text": "Ἐπειδὴ τέσσαρα κλίματα τοῦ κόσμου ἐν ᾧ ἐσμέν εἰσι, καὶ τέσσαρα καθολικὰ πνεύματα, κατέσπαρται δὲ ἡ ἐκκλησία ἐπὶ πάσης τῆς γῆς, στῦλος δὲ καὶ στήριγμα ἐκκλησίας τὸ εὐαγγέλιον, καὶ πνεῦμα ζωῆς· εἰκότως τέσσαρας ἔχειν αὐτὴν στύλους, πανταχόθεν πνέοντας τὴν ἀφθαρσίαν, καὶ ἀναζωπυροῦντας τοὺς ἀνθρώπους. Ἐξ ὧν φανερὸν, ὅτι ὁ τῶν ἁπάντων τεχνίτης Λόγος, ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ καὶ συνέχων τὰ πάντα, φανερωθεὶς τοῖς ἀνθρώποις, ἔδωκεν ἡμῖν τετράμορφον τὸ εὐαγγέλιον, ἑνὶ δὲ πνεύματι συνεχόμενον. Καθὼς ὁ Δαβὶδ αἰτούμενος αὐτοῦ τὴν παρουσίαν, φησίν· *ὁ καθήμενος ἐπὶ τῶν Χερουβὶμ, ἐμφάνηθι. Καὶ γὰρ τὰ Χερουβὶμ* τετραπρόσωπα· καὶ τὰ πρόσωπα αὐτῶν εἰκόνες τῆς πραγματείας τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ. Τὸ μὲν γὰρ πρῶτον ζῶον, φησὶν, ὅμοιον λέοντι· τὸ εὔπρακτον αὐτοῦ καὶ ἡγεμονικὸν καὶ βασιλικὸν χαρακτηρίζον· τὸ δὲ δεύτερον ὅμοιον μόσχῳ, τὴν ἱερουργικὴν καὶ ἱερατικὴν τάξιν"
              },
              {
                "printed_page": 48,
                "text": "ἐμφαῖνον· τὸ δὲ τρίτον ἔχον πρόσωπον ἀνθρώπου, τὴν κατὰ ἄνθρωπον αὐτοῦ παρουσίαν φανερώτατα διαγράφον· τὸ δὲ τέταρτον ὅμοιον ἀετῷ πετωμένῳ, τὴν τοῦ πνεύματος ἐπὶ τὴν ἐκκλησίαν ἐφιπταμένου δόσιν σαφηνίζον. Καὶ τὰ εὐαγγέλια οὖν τούτοις σύμφωνα, ἐν οἷς ἐγκαθέζεται Χριστός [Int. Ἰησοῦς]. Τὸ μὲν γὰρ κατὰ Ἰωάννην, τὴν ἀπὸ τοῦ Πατρὸς ἡγεμονικὴν αὐτοῦ, ... καὶ ἔνδοξον γενεὰν διηγεῖται, λέγον· Ἐν ἀρχῇ ἦν ὁ λόγος... καὶ πάντα δι᾽ αὐτοῦ ἐγένετο· καὶ χωρὶς αὐτοῦ ἐγένετο οὐδὲ ἕν... Τὸ δὲ κατὰ Λουκᾶν, ἅτε ἱερατικοῦ χαρακτῆρος ὑπάρχον, ἀπὸ τοῦ Ζαχαρίου τοῦ ἱερέως θυμιῶντος τῷ Θεῷ ἤρξατο. Ἤδη γὰρ ὁ σιτευτὸς ἡτοιμάζετο μόσχος, ὑπὲρ *τῆς ἀνευρέσεως τοῦ νεωτέρου* παιδὸς μέλλων θύεσθαι. Ματθαῖος δὲ τὴν κατὰ ἄνθρωπον αὐτοῦ γέννησιν κηρύττει, λέγων· Βίβλος γενέσεως Ἰησοῦ Χριστοῦ, υἱοῦ Δαβὶδ, υἱοῦ Ἀβραάμ. Καὶ, τοῦ δὲ Ἰησοῦ Χριστοῦ ἡ γέννησις οὕτως ἦν· ἀνθρωπόμορφον οὖν τὸ εὐαγγέλιον τοῦτο..."
              },
              {
                "printed_page": 49,
                "text": "Μάρκος δὲ ἀπὸ τοῦ προφητικοῦ πνεύματος, τοῦ ἐξ ὕψους ἐπιόντος τοῖς ἀνθρώποις, τὴν ἀρχὴν ἐποιήσατο, λέγων· Ἀρχὴ τοῦ Εὐαγγελίου Ἰησοῦ Χριστοῦ, ὡς γέγραπται ἐν Ἠσαΐᾳ τῷ προφήτῃ· *τὴν πτερωτικὴν εἰκόνα τοῦ Εὐαγγελίου δεικνύων· διὰ τοῦτο δὲ καὶ σύντομον καὶ παρατρέχουσαν τὴν καταγγελίαν πεποίηται· προφητικὸς γὰρ ὁ χαρακτὴρ οὗτος*. Καὶ αὐτὸς δὲ ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, τοῖς μὲν πρὸ Μωϋσέως πατριάρχαις, κατὰ τὸ θεϊκὸν καὶ ἔνδοξον ὡμίλει· τοῖς δὲ ἐν τῷ νόμῳ, ἱερατικὴν [suppl. καὶ λειτουργικήν] τάξιν ἀπένειμεν· μετὰ δὲ ταῦτα ἄνθρωπος γενόμενος,"
              },
              {
                "printed_page": 50,
                "text": "τὴν δωρεὰν τοῦ ἁγίου Πνεύματος εἰς πᾶσαν ἐξέπεμψε τὴν γῆν, σκεπάζων ἡμᾶς ταῖς ἑαυτοῦ πτέρυξιν. Ὁποία οὖν ἡ πραγματεία τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, τοιαύτη καὶ τῶν ζώων ἡ μορφή· καὶ ὁποία ἡ τῶν ζώων μορφὴ, τοιοῦτος καὶ ὁ χαρακτὴρ τοῦ Εὐαγγελίου. Τετράμορφα γὰρ τὰ ζῶα, τετράμορφον καὶ τὸ Εὐαγγέλιον καὶ ἡ πραγματεία τοῦ Κυρίου. Καὶ διὰ τοῦτο τέσσαρες ἐδόθησαν καθολικαὶ διαθῆκαι τῇ ἀνθρωπότητι· μία μὲν τοῦ κατακλυσμοῦ τοῦ Νῶε, ἐπὶ τοῦ τόξου· δευτέρα δὲ τοῦ Ἀβραὰμ, ἐπὶ τοῦ σημείου τῆς περιτομῆς· τρίτη δὲ ἡ νομοθεσία ἐπὶ τοῦ Μωϋσέως· τετάρτη δὲ ἡ τοῦ Εὐαγγελίου, διὰ τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ Χριστοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 8절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6849e4604e6ebf9931a594509230e2421b3dc5f801113239e52c3817ad42f047",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n59.jpg",
            "page_key": "2:46",
            "printed_page": 46,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:46cb9fae8d17c62511302b7c2f759fbf23694edd6ff668f7c2e6a98b16539ea2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Neque autem plura numero quam haec sunt, neque rursus pauciora capit esse Evangelia. Quoniam enim quatuor regiones",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8e1855ce00645aaa2ba20e76dfea1e3bf546867f537f4f20b2037c42d2933dc9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n60.jpg",
            "page_key": "2:47",
            "printed_page": 47,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9ab38fe9c251d3cf280219c7bc39ad2ce57edac8f6ca1d1c22d359cae78f5bca",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mundi sunt in quo sumus, et quatuor principales spiritus, et deseminata est Ecclesia super omnem terram, columna autem et firmamentum Ecclesiae est Evangelium, et spiritus vitae; consequens est, quatuor habere eam columnas, undique flantes incorruptibilitatem, et vivificantes homines. Ex quibus manifestum est, quoniam qui est omnium artifex Verbum, qui sedet super Cherubim, et continet omnia, declaratus hominibus, dedit nobis quadriforme Evangelium, quod uno spiritu continetur. Quemadmodum et David postulans ejus adventum, ait: Qui sedes super Cherubim, appare. Et enim Cherubim quadriformia; et formae ipsorum imagines sunt dispositionis Filii Dei. Primum enim animal, inquit, simile leoni, efficabile ejus et principale et regale significans: Secundum vero simile vitulo, sacrificalem et sacerdotalem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3868aa5d620e54a321a5e7c32cc4c92395d0b61db57a23d79a88fcfa79003f7e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n61.jpg",
            "page_key": "2:48",
            "printed_page": 48,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d27baa9092ad9a1991c2cc77d8e048cf340e878e4ff7b7c4533204a6d109b2be",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ordinationem significans: Tertium vero animal habens faciem quasi humanam, qui est secundum hominem adventum ejus manifeste describens: Quartum vero simile aquilae volantis, Spiritus in Ecclesiam advolantis gratiam manifestans. Et Evangelia igitur his consonantia, in quibus insidet Christus Jesus. Aliud enim illam quae est a Patre principalem, et efficabilem, et gloriosam generationem ejus enarrat, dicens sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Propter hoc et omni fiducia plenum est Evangelium istud; talis est enim persona ejus. Id vero quod est secundum Lucam, quoniam quidem sacerdotalis characteris est, a Zacharia sacerdote sacrificante Deo inchoavit. Jam enim saginatus parabatur vitulus, qui pro inventione minoris filii inciperet mactari. Matthaeus vero eam quae est secundum hominem, generationem ejus enarrat: Liber, dicens,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22f73708033f769fd80ff3dde7f31ad339431543869777adb4cf6ff0b2833e72",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n62.jpg",
            "page_key": "2:49",
            "printed_page": 49,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:94e76b88f872434cf05482bc4cd31437f6ce6f971c3f422c68818af831c606fa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Et iterum: Christi autem generatio sic erat. Humanae formae igitur hoc Evangelium: propter hoc et per totum Evangelium humiliter sentiens, et mitis homo servatus est. Marcus vero a prophetico spiritu, ex alto adveniente hominibus, initium fecit: Initium, dicens, Evangelii, quemadmodum scriptum est in Esaia propheta; volatilem et pennatam imaginem Evangelii monstrans: propter hoc et compendiosam et praecurrentem annuntiationem fecit: propheticus enim character est hic. Et ipsum autem Verbum Dei, illis quidem qui ante Moysem fuerunt patriarchis, secundum divinitatem et gloriam colloquebatur: his vero qui in Lege, sacerdotalem et ministerialem actum praebebat: post deinde nobis homo factus, munus coelestis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "906b7719e70049224dc700633e70d02975583277a13304bc88fddea6c84f523d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n63.jpg",
            "page_key": "2:50",
            "printed_page": 50,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:68cba8f3b8987822d9c46442d53e479c1dfe8e01af316ccc724b8ce0017ae44a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Spiritus in omnem misit terram, protegens nos alis suis. Qualis igitur dispositio Filii Dei, talis et animalium forma: et qualis animalium forma, talis et character Evangelii. Quadriformia autem animalia, et quadriforme Evangelium, et quadriformis dispositio Domini. Et propter hoc quatuor data sunt testamenta humano generi; unum quidem ante cataclysmum sub Adam; secundum vero, post cataclysmum sub Noe; tertium vero, legislatio sub Moyse; quartum vero, quod renovat hominem, et recapitulat in se omnia, quod est per Evangelium, elevans et pennigerans homines in coeleste regnum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c3e2283980613840290a0f01c7dadf6c5a8cc22bc90a9c0c9af68ab2f05903f5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Neque autem plura numero quam haec sunt, neque rursus pauciora capit esse Evangelia. Quoniam enim quatuor regiones mundi sunt in quo sumus, et quatuor principales spiritus, et deseminata est Ecclesia super omnem terram, columna autem et firmamentum Ecclesiae est Evangelium, et spiritus vitae; consequens est, quatuor habere eam columnas, undique flantes incorruptibilitatem, et vivificantes homines. Ex quibus manifestum est, quoniam qui est omnium artifex Verbum, qui sedet super Cherubim, et continet omnia, declaratus hominibus, dedit nobis quadriforme Evangelium, quod uno spiritu continetur. Quemadmodum et David postulans ejus adventum, ait: Qui sedes super Cherubim, appare. Et enim Cherubim quadriformia; et formae ipsorum imagines sunt dispositionis Filii Dei. Primum enim animal, inquit, simile leoni, efficabile ejus et principale et regale significans: Secundum vero simile vitulo, sacrificalem et sacerdotalem ordinationem significans: Tertium vero animal habens faciem quasi humanam, qui est secundum hominem adventum ejus manifeste describens: Quartum vero simile aquilae volantis, Spiritus in Ecclesiam advolantis gratiam manifestans. Et Evangelia igitur his consonantia, in quibus insidet Christus Jesus. Aliud enim illam quae est a Patre principalem, et efficabilem, et gloriosam generationem ejus enarrat, dicens sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Et, Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Propter hoc et omni fiducia plenum est Evangelium istud; talis est enim persona ejus. Id vero quod est secundum Lucam, quoniam quidem sacerdotalis characteris est, a Zacharia sacerdote sacrificante Deo inchoavit. Jam enim saginatus parabatur vitulus, qui pro inventione minoris filii inciperet mactari. Matthaeus vero eam quae est secundum hominem, generationem ejus enarrat: Liber, dicens, generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Et iterum: Christi autem generatio sic erat. Humanae formae igitur hoc Evangelium: propter hoc et per totum Evangelium humiliter sentiens, et mitis homo servatus est. Marcus vero a prophetico spiritu, ex alto adveniente hominibus, initium fecit: Initium, dicens, Evangelii, quemadmodum scriptum est in Esaia propheta; volatilem et pennatam imaginem Evangelii monstrans: propter hoc et compendiosam et praecurrentem annuntiationem fecit: propheticus enim character est hic. Et ipsum autem Verbum Dei, illis quidem qui ante Moysem fuerunt patriarchis, secundum divinitatem et gloriam colloquebatur: his vero qui in Lege, sacerdotalem et ministerialem actum praebebat: post deinde nobis homo factus, munus coelestis Spiritus in omnem misit terram, protegens nos alis suis. Qualis igitur dispositio Filii Dei, talis et animalium forma: et qualis animalium forma, talis et character Evangelii. Quadriformia autem animalia, et quadriforme Evangelium, et quadriformis dispositio Domini. Et propter hoc quatuor data sunt testamenta humano generi; unum quidem ante cataclysmum sub Adam; secundum vero, post cataclysmum sub Noe; tertium vero, legislatio sub Moyse; quartum vero, quod renovat hominem, et recapitulat in se omnia, quod est per Evangelium, elevans et pennigerans homines in coeleste regnum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b9617fb0af09a81cf799eabb12c783b5e281fb191d77737830c253c9cbe34f61",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 8절이다. 세상의 네 방면, 네 바람, 교회의 네 기둥, 네 생물과 복음의 네 모습을 연결하는 저자의 수적 논증을 보존했다.",
          "principales spiritus는 주된 바람, spiritus vitae는 생명의 영, uno spiritu는 하나의 영으로 옮겼다. 복음과 생명의 영을 교회의 기둥과 토대라고 부르는 문장의 주어와 서술어도 유지했다.",
          "본문의 배열에서 요한복음 서문을 인용하는 복음은 사자, 누가는 송아지, 마태는 사람의 얼굴, 마가는 날아가는 독수리의 특징과 대응한다. 라틴어에서 첫 복음은 한 복음이라고 표현하고, 그리스어 병렬문은 요한의 이름을 직접 적는다.",
          "제사장 사가랴와 작은아들을 찾은 일을 위한 살진 송아지, 마태복음의 계보와 탄생, 온유한 사람의 모습을 저자의 복음서 특징 설명으로 옮겼다.",
          "마가의 시작은 이 대목에서 이사야 예언자에게 기록된 대로라는 형태이다. 라틴어는 복음의 시작, 그리스어 병렬문은 예수 그리스도의 복음의 시작으로 적는다. 앞선 Harvey 11장 6절의 예언자들에게라는 형태도 별도로 보존되어 있다.",
          "그리스어 병렬문의 긴 점열은 ...로 나타내고, 별표와 [Int. Ἰησοῦς], [suppl. καὶ λειτουργικήν]을 구별해 보존했다. 라틴어 actum과 그리스어 τάξιν의 차이는 49-50쪽 각주 6이 검토한다.",
          "네 언약은 라틴어의 아담, 노아, 모세, 복음 순서로 옮겼다. 그리스어 병렬문은 노아의 홍수와 무지개, 아브라함의 할례, 모세, 복음의 순서이며 50쪽 각주 1도 이 차이를 설명한다. 두 전승의 목록을 각각 출처 데이터에 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:46cb9fae8d17c62511302b7c2f759fbf23694edd6ff668f7c2e6a98b16539ea2",
              "sha256:9ab38fe9c251d3cf280219c7bc39ad2ce57edac8f6ca1d1c22d359cae78f5bca",
              "sha256:d27baa9092ad9a1991c2cc77d8e048cf340e878e4ff7b7c4533204a6d109b2be",
              "sha256:94e76b88f872434cf05482bc4cd31437f6ce6f971c3f422c68818af831c606fa",
              "sha256:68cba8f3b8987822d9c46442d53e479c1dfe8e01af316ccc724b8ce0017ae44a"
            ],
            "text": "복음서들은 지금의 수보다 더 많을 수도, 다시 더 적을 수도 없다. 우리가 사는 세상에는 네 방면이 있고, 네 주된 바람이 있으며, 교회는 온 땅에 퍼져 있다. 교회의 기둥과 토대는 복음과 생명의 영이다. 그러므로 교회가 네 기둥을 지녀, 사방으로 썩지 않음을 불어 주고 사람들을 살리는 것은 마땅하다. 이로써 다음 사실이 분명하다. 만물의 장인이신 말씀, 케루빔 위에 앉으시고 모든 것을 품으시는 분께서 사람들에게 나타나, 하나의 영으로 결합된 네 모습을 지닌 복음을 우리에게 주셨다. 다윗도 그분의 오심을 구하며 말한다. “케루빔 위에 앉으신 분이여, 나타나소서.” 케루빔도 네 모습을 지녔으며, 그 모습들은 하나님 아들의 경륜을 나타내는 형상이다. “첫째 생물은 사자와 같다”라고 말한다. 그분의 일을 이루는 힘과 주도권과 왕권을 뜻한다. 둘째는 송아지와 같으며, 희생제사와 제사장직의 질서를 뜻한다. 셋째 생물은 사람 같은 얼굴을 지녔으니, 그분이 사람으로 오심을 분명히 묘사한다. 넷째는 날아가는 독수리와 같으며, 교회로 날아드는 영의 은혜를 드러낸다. 복음서들도 이들과 일치하며, 그 안에 그리스도 예수께서 앉으신다. 한 복음은 아버지에게서의 그분의 나심을 전한다. 그 나심은 으뜸가고 힘을 발휘하며 영광스럽다. 그 복음은 이렇게 말한다. “태초에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다.” 또 “모든 것이 그분을 통해 만들어졌으며, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다.” 이 때문에 이 복음은 온갖 확신으로 가득하다. 그분의 모습이 그러하기 때문이다. 누가에 따른 복음은 제사장적 특징을 지녔기에, 사가랴 제사장이 하나님께 제사를 드리는 일에서 시작했다. 작은아들을 찾은 일을 위해 죽임당할 살진 송아지가 이미 준비되고 있었기 때문이다. 마태는 그분이 사람으로 태어나심을 전하며 말한다. “다윗의 아들, 아브라함의 아들인 예수 그리스도의 계보의 기록.” 또 “그리스도의 탄생은 이러했다.” 그러므로 이 복음은 사람의 모습을 지녔다. 이 때문에 복음 전체에서 겸손한 마음을 지닌 온유한 사람의 모습이 유지된다. 마가는 높은 곳에서 사람들에게 오시는 예언의 영에서 시작했다. “복음의 시작이다. 이사야 예언자에게 기록된 대로이다”라고 말하며, 날아다니고 날개를 지닌 복음의 형상을 드러낸다. 이 때문에 짧고 빠르게 지나가는 선포를 전했다. 이것이 예언의 특징이기 때문이다. 하나님의 말씀 자신도 모세 이전에 살았던 족장들에게는 자신의 신성과 영광에 따라 말씀하셨고, 율법 아래 있는 이들에게는 제사장적이며 봉사하는 행위를 베푸셨다. 그 후에는 우리를 위해 사람이 되시어, 하늘의 영의 선물을 온 땅에 보내시고, 자신의 날개로 우리를 덮으셨다. 하나님 아들의 경륜이 어떠한가에 따라 생물들의 모습도 그러하고, 생물들의 모습이 어떠한가에 따라 복음의 특징도 그러하다. 생물들은 네 모습을 지녔고, 복음도 네 모습을 지녔으며, 주님의 경륜도 네 모습을 지녔다. 이 때문에 인류에게 네 언약이 주어졌다. 첫째는 홍수 이전 아담 때의 언약이고, 둘째는 홍수 이후 노아 때의 언약이며, 셋째는 모세 때 율법을 주신 일이다. 넷째는 인간을 새롭게 하고, 자기 안에 모든 것을 다시 한데 모으는 언약이다. 이는 복음을 통해 이루어지며, 사람들을 하늘나라로 들어 올리고 날개를 달아 준다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c3e2283980613840290a0f01c7dadf6c5a8cc22bc90a9c0c9af68ab2f05903f5"
        ],
        "text": "복음서들은 지금의 수보다 더 많을 수도, 다시 더 적을 수도 없다. 우리가 사는 세상에는 네 방면이 있고, 네 주된 바람이 있으며, 교회는 온 땅에 퍼져 있다. 교회의 기둥과 토대는 복음과 생명의 영이다. 그러므로 교회가 네 기둥을 지녀, 사방으로 썩지 않음을 불어 주고 사람들을 살리는 것은 마땅하다. 이로써 다음 사실이 분명하다. 만물의 장인이신 말씀, 케루빔 위에 앉으시고 모든 것을 품으시는 분께서 사람들에게 나타나, 하나의 영으로 결합된 네 모습을 지닌 복음을 우리에게 주셨다. 다윗도 그분의 오심을 구하며 말한다. “케루빔 위에 앉으신 분이여, 나타나소서.” 케루빔도 네 모습을 지녔으며, 그 모습들은 하나님 아들의 경륜을 나타내는 형상이다. “첫째 생물은 사자와 같다”라고 말한다. 그분의 일을 이루는 힘과 주도권과 왕권을 뜻한다. 둘째는 송아지와 같으며, 희생제사와 제사장직의 질서를 뜻한다. 셋째 생물은 사람 같은 얼굴을 지녔으니, 그분이 사람으로 오심을 분명히 묘사한다. 넷째는 날아가는 독수리와 같으며, 교회로 날아드는 영의 은혜를 드러낸다. 복음서들도 이들과 일치하며, 그 안에 그리스도 예수께서 앉으신다. 한 복음은 아버지에게서의 그분의 나심을 전한다. 그 나심은 으뜸가고 힘을 발휘하며 영광스럽다. 그 복음은 이렇게 말한다. “태초에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다.” 또 “모든 것이 그분을 통해 만들어졌으며, 그분 없이 만들어진 것은 아무것도 없다.” 이 때문에 이 복음은 온갖 확신으로 가득하다. 그분의 모습이 그러하기 때문이다. 누가에 따른 복음은 제사장적 특징을 지녔기에, 사가랴 제사장이 하나님께 제사를 드리는 일에서 시작했다. 작은아들을 찾은 일을 위해 죽임당할 살진 송아지가 이미 준비되고 있었기 때문이다. 마태는 그분이 사람으로 태어나심을 전하며 말한다. “다윗의 아들, 아브라함의 아들인 예수 그리스도의 계보의 기록.” 또 “그리스도의 탄생은 이러했다.” 그러므로 이 복음은 사람의 모습을 지녔다. 이 때문에 복음 전체에서 겸손한 마음을 지닌 온유한 사람의 모습이 유지된다. 마가는 높은 곳에서 사람들에게 오시는 예언의 영에서 시작했다. “복음의 시작이다. 이사야 예언자에게 기록된 대로이다”라고 말하며, 날아다니고 날개를 지닌 복음의 형상을 드러낸다. 이 때문에 짧고 빠르게 지나가는 선포를 전했다. 이것이 예언의 특징이기 때문이다. 하나님의 말씀 자신도 모세 이전에 살았던 족장들에게는 자신의 신성과 영광에 따라 말씀하셨고, 율법 아래 있는 이들에게는 제사장적이며 봉사하는 행위를 베푸셨다. 그 후에는 우리를 위해 사람이 되시어, 하늘의 영의 선물을 온 땅에 보내시고, 자신의 날개로 우리를 덮으셨다. 하나님 아들의 경륜이 어떠한가에 따라 생물들의 모습도 그러하고, 생물들의 모습이 어떠한가에 따라 복음의 특징도 그러하다. 생물들은 네 모습을 지녔고, 복음도 네 모습을 지녔으며, 주님의 경륜도 네 모습을 지녔다. 이 때문에 인류에게 네 언약이 주어졌다. 첫째는 홍수 이전 아담 때의 언약이고, 둘째는 홍수 이후 노아 때의 언약이며, 셋째는 모세 때 율법을 주신 일이다. 넷째는 인간을 새롭게 하고, 자기 안에 모든 것을 다시 한데 모으는 언약이다. 이는 복음을 통해 이루어지며, 사람들을 하늘나라로 들어 올리고 날개를 달아 준다.",
        "translation_revision_id": "sha256:64561f87f7450664cac0dfd48c048f16a6096a0be8d499b3cc1bb3ef84fd9a70",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
      },
      "work_location": "3.h11.s11",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-11"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:927b86a3b6e62e7d890283e2eee0254bbdb7e315388837f25b07e9e7c1a3bba3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1c33473f918d53158f593fdc96928744e6d9764945c515152fb4b24eab6c5adb",
            "sha256:3338e7050c462acbad0c1b142c621b5a981ffcf6c5bce423698a28964e9264de",
            "sha256:3e993a1ecb7a3390d7d55d345f635f5214021f6d53d42ddefc1f57758a8fe3f5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d67a8908ca2aa5c07d35c9c2f6453981ff4b9c4481dc5cab30ba97f4a56a66bc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cadda01e29b4d83b022bc549b61600a77fef65f256340519a0849ac7a45fbd76"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 11장 12절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              50,
              51,
              52
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 9절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3dedc247d99a2cf2af45b82a6015871be5672b12cf7abf323555f24a1ed786e7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:927b86a3b6e62e7d890283e2eee0254bbdb7e315388837f25b07e9e7c1a3bba3",
            "source_revision_id": "sha256:d67a8908ca2aa5c07d35c9c2f6453981ff4b9c4481dc5cab30ba97f4a56a66bc",
            "translation_revision_id": "sha256:cadda01e29b4d83b022bc549b61600a77fef65f256340519a0849ac7a45fbd76"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:49bc0418880cf772a7d5b9a7c64f0d6233824d83d62c6f1160de93d1bab4ea9e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:927b86a3b6e62e7d890283e2eee0254bbdb7e315388837f25b07e9e7c1a3bba3",
            "source_revision_id": "sha256:d67a8908ca2aa5c07d35c9c2f6453981ff4b9c4481dc5cab30ba97f4a56a66bc",
            "translation_revision_id": "sha256:cadda01e29b4d83b022bc549b61600a77fef65f256340519a0849ac7a45fbd76"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3dedc247d99a2cf2af45b82a6015871be5672b12cf7abf323555f24a1ed786e7",
          "sha256:49bc0418880cf772a7d5b9a7c64f0d6233824d83d62c6f1160de93d1bab4ea9e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h11-s12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103311.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              50,
              51,
              52
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "복음의 모습과 수를 바꾸는 이들에 대한 저자의 비판과 두 종류의 동기를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              50,
              51
            ],
            "printed_texts": [
              "speciem Evangelii",
              "personas Evangelii"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_number_and_forms_argument"
          },
          {
            "evidence": "46 note 4 continued on 47; 48-50 apparatus",
            "explanation": "Harvey가 여러 자료를 비교해 인쇄한 그리스어 병렬문이다. 본문에 실린 보완과 생략 표지를 함께 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략을 표시하는 점열은 ...로 표시한다. 대괄호, Int.와 suppl.의 편집 표지 및 별표를 본문과 구별해 보존한다.",
            "printed_pages": [
              50,
              51
            ],
            "printed_reference": "Anastas. Quaest. et Respons. cxliv. e Cod. Cant.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 50,
                "text": "Τούτων δὲ οὕτως ἐχόντων, μάταιοι πάντες καὶ ἀμαθεῖς, προσέτι δὲ καὶ τολμηροὶ, οἱ ἀθετοῦντες τὴν ἰδέαν τοῦ Εὐαγγελίου, καὶ εἴτε πλείονα, εἴτε ἐλάττονα τῶν εἰρημένων"
              },
              {
                "printed_page": 51,
                "text": "παρεισφέροντες Εὐαγγελίων πρόσωπα· οἱ μὲν, ἵνα πλείονα δόξωσι τῆς ἀληθείας ἐξευρηκέναι· οἱ δὲ, ἵνα τὰς οἰκονομίας τοῦ Θεοῦ ἀθετήσωσιν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "partem을 유지하고 각주의 pariter 독법과 구별한다.",
            "printed_page": 51,
            "printed_text": "partem gloriatur se habere Evangelii",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "자신에게 복음의 한 몫이 있다고 자랑한다",
            "type": "retained_share_reading"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-5",
            "explanation": "본문이 이름을 적지 않은 집단의 상태와 거짓 예언자가 되기를 원한다는 문구를 유지한다. 편집자의 집단 식별은 본문과 구별한다.",
            "printed_page": 51,
            "printed_texts": [
              "Alii vero",
              "qui pseudoprophetae quidem esse volunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_unnamed_group_and_polemical_wording"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Corinthians 11:4-5",
            "explanation": "교회에서 예언하는 남자와 여자를 함께 언급한 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 51,
            "printed_text": "viros et mulieres in Ecclesia prophetantes",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_men_and_women_prophesying"
          },
          {
            "explanation": "발렌티노스 계열이 근래에 쓴 문헌에 붙였다고 저자가 보고하는 제목을 진리의 복음으로 옮긴다.",
            "printed_page": 52,
            "printed_text": "veritatis Evangelium",
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_report_of_Gospel_of_Truth_title"
          },
          {
            "explanation": "상대의 문헌을 진리의 복음으로 가정할 때 사도 전승과 모순된다는 저자의 논박을 조건문으로 유지한다.",
            "printed_page": 52,
            "printed_text": "Si enim quod ab eis profertur, veritatis est Evangelium, dissimile est autem hoc illis, quae ab Apostolis nobis tradita sunt",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conditional_reductio"
          },
          {
            "explanation": "복음서의 첫머리들을 검토한 뒤 나머지 사도들과 주님의 말씀을 조사하겠다는 저술 순서를 보존한다.",
            "printed_page": 52,
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_transition_to_other_apostles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 11장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 9절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "906b7719e70049224dc700633e70d02975583277a13304bc88fddea6c84f523d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n63.jpg",
            "page_key": "2:50",
            "printed_page": 50,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1c33473f918d53158f593fdc96928744e6d9764945c515152fb4b24eab6c5adb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "His igitur sic se habentibus, vani omnes, et indocti, et insuper audaces, qui frustrantur speciem Evangelii, et vel plures",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8f8a3d344c36fd619950b46b16c80127d331e1d07f793d1e197e57fbf0b15146",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n64.jpg",
            "page_key": "2:51",
            "printed_page": 51,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3338e7050c462acbad0c1b142c621b5a981ffcf6c5bce423698a28964e9264de",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quam dictae sunt, vel rursus pauciores inferunt personas Evangelii: quidam ut plus videantur quam est veritatis adinvenisse: quidam vero, ut reprobent dispositiones Dei. Etenim Marcion totum rejiciens Evangelium, imo vero seipsum abscindens ab Evangelio, partem gloriatur se habere Evangelii. Alii vero ut donum Spiritus frustrentur, quod in novissimis temporibus secundum placitum Patris effusum est in humanum genus, illam speciem non admittunt, quae est secundum Johannis Evangelium, in qua Paracletum se missurum Dominus promisit; sed simul et Evangelium, et propheticum repellunt Spiritum. Infelices vere, qui pseudoprophetae quidem esse volunt, prophetiae vero gratiam repellunt ab Ecclesia: similia patientes his, qui propter eos qui in hypocrisi veniunt, etiam a fratrum communicatione se abstinent. Datur autem intelligi, quod hujusmodi neque Apostolum Paulum recipiant. In ea enim Epistola quae est ad Corinthios, de propheticis charismatibus diligenter locutus est, et scit viros et mulieres in Ecclesia prophetantes. Per haec igitur omnia peccantes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0e921486e54c121ce888db8c62e3af407a374ec628e55a6c1fe222d7220cca23",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n65.jpg",
            "page_key": "2:52",
            "printed_page": 52,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3e993a1ecb7a3390d7d55d345f635f5214021f6d53d42ddefc1f57758a8fe3f5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in Spiritum Dei, in irremissibile incidunt peccatum. Hi vero qui sunt a Valentino, iterum exsistentes extra omnem timorem, suas conscriptiones proferentes, plura habere gloriantur, quam sint ipsa Evangelia. Siquidem in tantum processerunt audaciae, uti quod ab his non olim conscriptum est, veritatis Evangelium, titulent, in nihilo conveniens Apostolorum Evangeliis, ut nec Evangelium quidem sit apud eos sine blasphemia. Si enim quod ab eis profertur, veritatis est Evangelium, dissimile est autem hoc illis, quae ab Apostolis nobis tradita sunt; qui volunt, possunt discere, quemadmodum ex ipsis Scripturis ostenditur, jam non esse id quod ab Apostolis traditum est veritatis Evangelium. Quoniam autem sola illa vera et firma, et non capit neque plura praeterquam praedicta sunt, neque pauciora esse Evangelia, per tot et tanta ostendimus. Etenim cum omnia composita et apta Deus fecerit, oportebat et speciem Evangelii bene compositam, et bene compaginatam esse. Examinata igitur sententia eorum qui nobis tradiderunt Evangelium, ex ipsis principiis ipsorum, veniamus et ad reliquos Apostolos, et perquiramus sententiam eorum de Deo: post deinde, ipsos Domini sermones audiamus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d67a8908ca2aa5c07d35c9c2f6453981ff4b9c4481dc5cab30ba97f4a56a66bc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "His igitur sic se habentibus, vani omnes, et indocti, et insuper audaces, qui frustrantur speciem Evangelii, et vel plures quam dictae sunt, vel rursus pauciores inferunt personas Evangelii: quidam ut plus videantur quam est veritatis adinvenisse: quidam vero, ut reprobent dispositiones Dei. Etenim Marcion totum rejiciens Evangelium, imo vero seipsum abscindens ab Evangelio, partem gloriatur se habere Evangelii. Alii vero ut donum Spiritus frustrentur, quod in novissimis temporibus secundum placitum Patris effusum est in humanum genus, illam speciem non admittunt, quae est secundum Johannis Evangelium, in qua Paracletum se missurum Dominus promisit; sed simul et Evangelium, et propheticum repellunt Spiritum. Infelices vere, qui pseudoprophetae quidem esse volunt, prophetiae vero gratiam repellunt ab Ecclesia: similia patientes his, qui propter eos qui in hypocrisi veniunt, etiam a fratrum communicatione se abstinent. Datur autem intelligi, quod hujusmodi neque Apostolum Paulum recipiant. In ea enim Epistola quae est ad Corinthios, de propheticis charismatibus diligenter locutus est, et scit viros et mulieres in Ecclesia prophetantes. Per haec igitur omnia peccantes in Spiritum Dei, in irremissibile incidunt peccatum. Hi vero qui sunt a Valentino, iterum exsistentes extra omnem timorem, suas conscriptiones proferentes, plura habere gloriantur, quam sint ipsa Evangelia. Siquidem in tantum processerunt audaciae, uti quod ab his non olim conscriptum est, veritatis Evangelium, titulent, in nihilo conveniens Apostolorum Evangeliis, ut nec Evangelium quidem sit apud eos sine blasphemia. Si enim quod ab eis profertur, veritatis est Evangelium, dissimile est autem hoc illis, quae ab Apostolis nobis tradita sunt; qui volunt, possunt discere, quemadmodum ex ipsis Scripturis ostenditur, jam non esse id quod ab Apostolis traditum est veritatis Evangelium. Quoniam autem sola illa vera et firma, et non capit neque plura praeterquam praedicta sunt, neque pauciora esse Evangelia, per tot et tanta ostendimus. Etenim cum omnia composita et apta Deus fecerit, oportebat et speciem Evangelii bene compositam, et bene compaginatam esse. Examinata igitur sententia eorum qui nobis tradiderunt Evangelium, ex ipsis principiis ipsorum, veniamus et ad reliquos Apostolos, et perquiramus sententiam eorum de Deo: post deinde, ipsos Domini sermones audiamus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9fbe7cc4b29affce7d7ad913c4877f246212afaade126b2a36feeed9eceb515f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 11장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 9절이다. 복음의 수와 모습을 더하거나 줄이는 이들의 동기를 구별하고, 50-51쪽의 짧은 그리스어 병렬문도 보존했다.",
          "partem은 한 몫으로 옮겼다. 51쪽 각주 1이 다른 판본의 pariter와 비교하는 인쇄 독법을 유지했다.",
          "요한복음과 예언의 영을 물리치는 이들은 본문의 Alii에 따라 다른 이들로 옮겼다. 거짓 예언자가 되기를 원한다는 pseudoprophetae esse volunt도 인쇄 문장대로 유지했다. 집단의 이름을 붙이는 각주의 해석은 본문과 구별한다.",
          "바울이 교회에서 예언하는 남자들과 여자들을 알고 있다는 표현을 유지했다. 이런 이들이 바울도 받지 않으리라는 말은 저자가 앞의 주장으로부터 도출하는 추론이다.",
          "『진리의 복음』은 발렌티노스 계열이 근래의 저술에 붙였다고 보고되는 제목이다. 그 문헌을 진리의 복음으로 가정하면 사도들이 전한 것과 모순된다는 조건부 논박을 보존했다.",
          "마지막은 복음서의 첫머리들에서 저자들의 견해를 살핀 뒤 다른 사도들과 주님의 말씀으로 넘어가겠다는 저술 순서이다. 인쇄 52쪽에서 다음 Harvey 12장이 시작한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1c33473f918d53158f593fdc96928744e6d9764945c515152fb4b24eab6c5adb",
              "sha256:3338e7050c462acbad0c1b142c621b5a981ffcf6c5bce423698a28964e9264de",
              "sha256:3e993a1ecb7a3390d7d55d345f635f5214021f6d53d42ddefc1f57758a8fe3f5"
            ],
            "text": "상황이 이와 같으므로, 복음의 모습을 훼손하고, 앞서 말한 것보다 더 많거나 더 적은 복음의 모습들을 제시하는 이들은 모두 헛되고 배우지 못했으며, 게다가 뻔뻔한 자들이다. 어떤 이들은 진리보다 더 많은 것을 발견한 듯 보이려 하고, 다른 이들은 하나님의 경륜을 물리치려 한다. 마르키온은 복음 전체를 거부하며, 실은 자기 자신을 복음에서 잘라내면서도, 자기에게 복음의 한 몫이 있다고 자랑한다. 또 다른 이들은 마지막 때에 아버지의 뜻에 따라 인류에게 쏟아진 영의 선물을 무효로 만들려 하며, 요한복음에 따른 복음의 모습을 받아들이지 않는다. 그 복음에서 주님은 파라클레토스를 보내겠다고 약속하셨다. 그들은 복음과 예언의 영을 함께 물리친다. 참으로 비참한 이들이다. 거짓 예언자가 되기를 원하면서도, 예언의 은혜는 교회에서 몰아낸다. 위선으로 다가오는 이들 때문에 형제들과의 교제마저 피하는 이들과 같은 일을 겪는 것이다. 이런 이들은 사도 바울도 받아들이지 않으리라고 이해할 수 있다. 바울은 고린토인들에게 보낸 편지에서 예언의 은사들에 관해 자세히 말했으며, 교회에서 예언하는 남자들과 여자들을 알고 있기 때문이다. 그들은 이런 모든 일로 하나님의 영께 죄를 지으며, 용서받을 수 없는 죄에 빠진다. 발렌티노스를 따르는 이들도 아무 두려움 없이, 자기들의 저술을 내놓고, 복음서들 자체보다 더 많은 것을 지녔다고 자랑한다. 그들은 그토록 뻔뻔해져서, 자기들이 얼마 전에 쓴 글에 『진리의 복음』이라는 제목을 붙인다. 그 글은 사도들의 복음서들과 어느 점에서도 일치하지 않으니, 그들에게는 복음조차 모독에서 벗어나 있지 않다. 만일 그들이 내놓은 것이 진리의 복음이며, 사도들이 우리에게 전해 준 것들과 다르다면, 원하는 이들은 다음 결론을 알 수 있다. 그 기록들 자체로 드러나듯이, 사도들이 전한 것은 이제 진리의 복음이 아니게 된다는 것이다. 그러나 그 복음서들만이 참되고 확고하며, 앞서 말한 수보다 복음서가 더 많을 수도 더 적을 수도 없다는 것을 우리는 그토록 많은 증거로 밝혔다. 하나님께서 모든 것을 잘 짜이고 알맞게 만드셨으므로, 복음의 모습도 잘 짜이고 서로 어울리도록 되어 있어야 했다. 이처럼 그 문헌들의 첫머리에서, 우리에게 복음을 전해 준 이들의 견해를 검토했으니, 이제 나머지 사도들에게도 나아가 하나님에 관한 그들의 견해를 자세히 살펴보자. 그다음에는 주님의 말씀 자체를 듣자."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d67a8908ca2aa5c07d35c9c2f6453981ff4b9c4481dc5cab30ba97f4a56a66bc"
        ],
        "text": "상황이 이와 같으므로, 복음의 모습을 훼손하고, 앞서 말한 것보다 더 많거나 더 적은 복음의 모습들을 제시하는 이들은 모두 헛되고 배우지 못했으며, 게다가 뻔뻔한 자들이다. 어떤 이들은 진리보다 더 많은 것을 발견한 듯 보이려 하고, 다른 이들은 하나님의 경륜을 물리치려 한다. 마르키온은 복음 전체를 거부하며, 실은 자기 자신을 복음에서 잘라내면서도, 자기에게 복음의 한 몫이 있다고 자랑한다. 또 다른 이들은 마지막 때에 아버지의 뜻에 따라 인류에게 쏟아진 영의 선물을 무효로 만들려 하며, 요한복음에 따른 복음의 모습을 받아들이지 않는다. 그 복음에서 주님은 파라클레토스를 보내겠다고 약속하셨다. 그들은 복음과 예언의 영을 함께 물리친다. 참으로 비참한 이들이다. 거짓 예언자가 되기를 원하면서도, 예언의 은혜는 교회에서 몰아낸다. 위선으로 다가오는 이들 때문에 형제들과의 교제마저 피하는 이들과 같은 일을 겪는 것이다. 이런 이들은 사도 바울도 받아들이지 않으리라고 이해할 수 있다. 바울은 고린토인들에게 보낸 편지에서 예언의 은사들에 관해 자세히 말했으며, 교회에서 예언하는 남자들과 여자들을 알고 있기 때문이다. 그들은 이런 모든 일로 하나님의 영께 죄를 지으며, 용서받을 수 없는 죄에 빠진다. 발렌티노스를 따르는 이들도 아무 두려움 없이, 자기들의 저술을 내놓고, 복음서들 자체보다 더 많은 것을 지녔다고 자랑한다. 그들은 그토록 뻔뻔해져서, 자기들이 얼마 전에 쓴 글에 『진리의 복음』이라는 제목을 붙인다. 그 글은 사도들의 복음서들과 어느 점에서도 일치하지 않으니, 그들에게는 복음조차 모독에서 벗어나 있지 않다. 만일 그들이 내놓은 것이 진리의 복음이며, 사도들이 우리에게 전해 준 것들과 다르다면, 원하는 이들은 다음 결론을 알 수 있다. 그 기록들 자체로 드러나듯이, 사도들이 전한 것은 이제 진리의 복음이 아니게 된다는 것이다. 그러나 그 복음서들만이 참되고 확고하며, 앞서 말한 수보다 복음서가 더 많을 수도 더 적을 수도 없다는 것을 우리는 그토록 많은 증거로 밝혔다. 하나님께서 모든 것을 잘 짜이고 알맞게 만드셨으므로, 복음의 모습도 잘 짜이고 서로 어울리도록 되어 있어야 했다. 이처럼 그 문헌들의 첫머리에서, 우리에게 복음을 전해 준 이들의 견해를 검토했으니, 이제 나머지 사도들에게도 나아가 하나님에 관한 그들의 견해를 자세히 살펴보자. 그다음에는 주님의 말씀 자체를 듣자.",
        "translation_revision_id": "sha256:cadda01e29b4d83b022bc549b61600a77fef65f256340519a0849ac7a45fbd76",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
      },
      "work_location": "3.h11.s12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-11:section-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f5a3b20cd459dda74f321fbef421cae57cf9aab91184e612140c64311add9584",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a1d99ca40b759540ed8671547bf439b4563c05ca2d0479a7c9654ceb805f7dd9",
            "sha256:c8540dc2b2007332f8903b02f4df546af78a2b2038cb288cccebfd07ed048519"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0cfa7a8c9e3d258f400f1e9861293710990781184b6184bee07a384f4f9ad0a2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d5fb6f56caef5cb1d88a5223760a3216fb9b102a3ed2c89b57bf68dcaeed1f45"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              52,
              53
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f84344867667566554b2dbacd894b246e5395684b340038cd5426aa0d6a5478a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f5a3b20cd459dda74f321fbef421cae57cf9aab91184e612140c64311add9584",
            "source_revision_id": "sha256:0cfa7a8c9e3d258f400f1e9861293710990781184b6184bee07a384f4f9ad0a2",
            "translation_revision_id": "sha256:d5fb6f56caef5cb1d88a5223760a3216fb9b102a3ed2c89b57bf68dcaeed1f45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a4e46b0cff64d16895fd2db130e63e5f7421f9ff2ae2a7174b1d7d7ea11cedc8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f5a3b20cd459dda74f321fbef421cae57cf9aab91184e612140c64311add9584",
            "source_revision_id": "sha256:0cfa7a8c9e3d258f400f1e9861293710990781184b6184bee07a384f4f9ad0a2",
            "translation_revision_id": "sha256:d5fb6f56caef5cb1d88a5223760a3216fb9b102a3ed2c89b57bf68dcaeed1f45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f84344867667566554b2dbacd894b246e5395684b340038cd5426aa0d6a5478a",
          "sha256:a4e46b0cff64d16895fd2db130e63e5f7421f9ff2ae2a7174b1d7d7ea11cedc8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              52,
              53
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 1:16-20",
            "explanation": "열두 사도의 수를 채움과 다른 이가 받는 감독직의 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 52,
            "printed_texts": [
              "duodecim Apostolorum numerum",
              "Episcopatum ejus accipiat alter"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_apostolic_number_and_office"
          },
          {
            "adopted_text": "Apostolorum",
            "explanation": "그리스어 병렬문 앞뒤로 나뉜 한 라틴어 단어를 연결한다.",
            "printed_page": 52,
            "printed_parts": [
              "Aposto-",
              "lorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "word_join_around_interposed_parallel"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 2:15-17",
              "Joel 2:28"
            ],
            "explanation": "제삼시와 새 포도주의 언급, 모든 육체에 영을 부어 예언하게 한다는 인용 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 53,
            "printed_text": "Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Pentecost_quotation"
          },
          {
            "adopted_text": "",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "et에서 생긴 것으로 각주가 설명하는 대괄호 ei를 대본에서 제외한다.",
            "printed_page": 53,
            "printed_text": "[ei]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed deletion",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              52
            ],
            "printed_reference": "Grabius, e catena in Act. Ap. apud Coll. Nov. Oxon. Ed. Cramer. p. 11.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 52,
                "text": "τὴν ἀναπλήρωσιν τῶν Ἀποστόλων ἐκ τῶν ὑπὸ Δαβὶδ εἰρημένων ποιούμενος."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              53
            ],
            "printed_reference": "Gr. ex eod. Cod. MS. Cra. p. 31.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 53,
                "text": "Ὁ οὖν διὰ τοῦ προφήτου ἐπαγγειλάμενος Θεὸς πέμψειν τὸ Πνεῦμα αὐτοῦ ἐπὶ τὴν ἀνθρωπότητα, οὗτος καὶ ἔπεμψε· καὶ Θεὸς ὑπὸ Πέτρου καταγγέλλεται τὴν ἰδίαν ἐπαγγελίαν πεπληρωκώς."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0e921486e54c121ce888db8c62e3af407a374ec628e55a6c1fe222d7220cca23",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n65.jpg",
            "page_key": "2:52",
            "printed_page": 52,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a1d99ca40b759540ed8671547bf439b4563c05ca2d0479a7c9654ceb805f7dd9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Petrus igitur Apostolus post resurrectionem Domini, et assumtionem in coelos, volens adimplere duodecim Apostolorum numerum, et allegere pro Juda alterum, qui electus esset a Deo, his qui aderant, dixit: Viri fratres, oportebat impleri Scripturam hanc, quam praedixit Spiritus sanctus ore David de Juda, qui factus est dux his qui apprehenderunt Jesum, quoniam annumeratus fuit inter nos: Fiat habitatio ejus deserta, et non sit qui inhabitet in ea; et, Episcopatum ejus accipiat alter: adimpletionem Apostolorum ex his quae a David dicta sunt, faciens. Rursus cum Spiritus sanctus descendisset in discipulos, uti omnes prophetarent,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ce829bd3a8eaa1607cbb7d1b7f878ad3ea849ba5a4420d630c71b579a4eed457",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n66.jpg",
            "page_key": "2:53",
            "printed_page": 53,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c8540dc2b2007332f8903b02f4df546af78a2b2038cb288cccebfd07ed048519",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et loquerentur linguis, et quidam irriderent eos, quasi a musto ebrios; dixit Petrus, non ebrios quidem illos esse, cum sit hora tertia diei; esse autem hoc, quod dictum est per prophetam: Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt. Deus igitur, qui per prophetam promisit missurum se Spiritum suum in humanum genus, ipse et misit et ipse Deus a Petro annuntiatur, suam promissionem adimplesse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0cfa7a8c9e3d258f400f1e9861293710990781184b6184bee07a384f4f9ad0a2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Petrus igitur Apostolus post resurrectionem Domini, et assumtionem in coelos, volens adimplere duodecim Apostolorum numerum, et allegere pro Juda alterum, qui electus esset a Deo, his qui aderant, dixit: Viri fratres, oportebat impleri Scripturam hanc, quam praedixit Spiritus sanctus ore David de Juda, qui factus est dux his qui apprehenderunt Jesum, quoniam annumeratus fuit inter nos: Fiat habitatio ejus deserta, et non sit qui inhabitet in ea; et, Episcopatum ejus accipiat alter: adimpletionem Apostolorum ex his quae a David dicta sunt, faciens. Rursus cum Spiritus sanctus descendisset in discipulos, uti omnes prophetarent, et loquerentur linguis, et quidam irriderent eos, quasi a musto ebrios; dixit Petrus, non ebrios quidem illos esse, cum sit hora tertia diei; esse autem hoc, quod dictum est per prophetam: Erit in novissimis diebus, dicit Dominus, effundam de Spiritu meo in omnem carnem, et prophetabunt. Deus igitur, qui per prophetam promisit missurum se Spiritum suum in humanum genus, ipse et misit et ipse Deus a Petro annuntiatur, suam promissionem adimplesse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1f6b244bfae8673f0c66cd152500d6548c734294993023041dd862d8f550aeb1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절이다. 열두 사도의 수를 채우는 베드로의 말과 성령의 내려오심을 나누어 옮겼다.",
          "사도행전 1장 인용의 Episcopatum은 감독직으로 옮겼다. 다윗의 말들을 근거로 사도의 수를 채운다는 저자의 설명도 보존했다. 인쇄 52쪽에서 그리스어 병렬문 앞뒤로 갈라진 Apostolorum은 한 단어로 연결했다.",
          "사도행전 2장 인용의 제삼시, 새 포도주, 주께서 말씀하신다는 호칭과 모든 육체에 영을 부어 예언하게 한다는 형태를 유지했다.",
          "53쪽의 [ei]는 각주 1이 et에서 생겼다고 설명하는 대괄호 표기이다. 이 대명사를 제외하고 하나님이 친히 영을 보내셨다는 문장으로 옮겼다. 두 짧은 그리스어 병렬문은 인쇄면과 카테나 참조에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a1d99ca40b759540ed8671547bf439b4563c05ca2d0479a7c9654ceb805f7dd9",
              "sha256:c8540dc2b2007332f8903b02f4df546af78a2b2038cb288cccebfd07ed048519"
            ],
            "text": "그러므로 사도 베드로는 주님께서 부활하시고 하늘로 올려지신 뒤, 열두 사도의 수를 채우고, 하나님께서 택하신 다른 이를 유다 대신 선출하려 하여, 그 자리에 있던 이들에게 말했다. “형제 여러분, 예수를 붙잡은 이들의 길잡이가 된 유다에 관해 성령께서 다윗의 입을 통해 미리 말씀하신 이 성경은 이루어져야 했다. 그는 우리 가운데 한 사람으로 헤아려졌기 때문이다. ‘그의 거처가 황폐해지고, 그곳에 사는 이가 없게 하라.’ 또 ‘그의 감독직을 다른 이가 받게 하라.’” 베드로는 다윗이 한 말들을 근거로 사도의 수를 채웠다. 다시 성령께서 제자들에게 내려오시어, 모두가 예언하고 여러 언어로 말하게 되자, 어떤 이들은 그들을 조롱하며 새 포도주에 취했다고 여겼다. 베드로는 그때가 낮의 제삼시이므로 그들이 취한 것이 아니며, 이것은 예언자를 통해 말씀하신 일이라고 말했다. “주께서 말씀하신다. ‘마지막 날들에 이런 일이 있으리라. 내 영을 모든 육체에 부어 주리니, 그들이 예언할 것이다.’” 예언자를 통해 인류에게 자신의 영을 보내겠다고 약속하신 그 하나님께서 친히 보내신 것이다. 베드로는 바로 그 하나님께서 자신의 약속을 이루셨다고 선포한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0cfa7a8c9e3d258f400f1e9861293710990781184b6184bee07a384f4f9ad0a2"
        ],
        "text": "그러므로 사도 베드로는 주님께서 부활하시고 하늘로 올려지신 뒤, 열두 사도의 수를 채우고, 하나님께서 택하신 다른 이를 유다 대신 선출하려 하여, 그 자리에 있던 이들에게 말했다. “형제 여러분, 예수를 붙잡은 이들의 길잡이가 된 유다에 관해 성령께서 다윗의 입을 통해 미리 말씀하신 이 성경은 이루어져야 했다. 그는 우리 가운데 한 사람으로 헤아려졌기 때문이다. ‘그의 거처가 황폐해지고, 그곳에 사는 이가 없게 하라.’ 또 ‘그의 감독직을 다른 이가 받게 하라.’” 베드로는 다윗이 한 말들을 근거로 사도의 수를 채웠다. 다시 성령께서 제자들에게 내려오시어, 모두가 예언하고 여러 언어로 말하게 되자, 어떤 이들은 그들을 조롱하며 새 포도주에 취했다고 여겼다. 베드로는 그때가 낮의 제삼시이므로 그들이 취한 것이 아니며, 이것은 예언자를 통해 말씀하신 일이라고 말했다. “주께서 말씀하신다. ‘마지막 날들에 이런 일이 있으리라. 내 영을 모든 육체에 부어 주리니, 그들이 예언할 것이다.’” 예언자를 통해 인류에게 자신의 영을 보내겠다고 약속하신 그 하나님께서 친히 보내신 것이다. 베드로는 바로 그 하나님께서 자신의 약속을 이루셨다고 선포한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d5fb6f56caef5cb1d88a5223760a3216fb9b102a3ed2c89b57bf68dcaeed1f45",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "work_location": "3.h12.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fec8385d400879f6dd05895beea37646544e163620d19f7a1b645c78205bc804",
        "part_links": [
          [
            "sha256:462de718e03ebd9c3bdaa531fb3439c46bc9399b052611cbcab06417a201c4c3",
            "sha256:e96ff443dcc5124848840b4f8140d1baf104f68d265fb813af0cd5f3fae4cd4c",
            "sha256:a81146430636201599fb7a098de807c2befd3b33d111dcb4fbbc5721668d94fd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:627dc45a2a0478778e686b3c789c112bc533891b64bad5d0202d3aa39a256102"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:15dcb93ffa817e9bf35aa44d8d88f6c22a17ec879688051e779b0c8e5a5eb772"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              53,
              54,
              55
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9842ca600032cf19d1a13e4ef69e714a7c063e6a1294ddcd3ef8ffe9753c183f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fec8385d400879f6dd05895beea37646544e163620d19f7a1b645c78205bc804",
            "source_revision_id": "sha256:627dc45a2a0478778e686b3c789c112bc533891b64bad5d0202d3aa39a256102",
            "translation_revision_id": "sha256:15dcb93ffa817e9bf35aa44d8d88f6c22a17ec879688051e779b0c8e5a5eb772"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fd18eb645563f41f171a3afd8b970ecf111f8d55ab795c0530857baccb557ec4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fec8385d400879f6dd05895beea37646544e163620d19f7a1b645c78205bc804",
            "source_revision_id": "sha256:627dc45a2a0478778e686b3c789c112bc533891b64bad5d0202d3aa39a256102",
            "translation_revision_id": "sha256:15dcb93ffa817e9bf35aa44d8d88f6c22a17ec879688051e779b0c8e5a5eb772"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9842ca600032cf19d1a13e4ef69e714a7c063e6a1294ddcd3ef8ffe9753c183f",
          "sha256:fd18eb645563f41f171a3afd8b970ecf111f8d55ab795c0530857baccb557ec4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              53,
              54,
              55
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 2:22-38",
            "evidence": "53 notes 2-6; 54 notes 1-3",
            "explanation": "나의 말들, 저승의 고통, 이 선물, 예수의 이름이라는 인쇄 형태를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              53,
              54
            ],
            "printed_texts": [
              "audite sermones meos",
              "solutis doloribus inferorum",
              "neque derelictus est apud inferos",
              "effudit donationem hanc",
              "in nomine Jesu"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Acts_death_realm_and_words"
          },
          {
            "Greek_texts": [
              "Θεὸν καὶ σωτῆρα",
              "τὸν ἀναστήσαντα"
            ],
            "Latin_texts": [
              "Deum Patrem",
              "qui sursum volaverit"
            ],
            "evidence": "54 notes 4-5",
            "explanation": "아버지와 구원자, 위로 날아감과 그리스어 독법의 차이를 각각 보존한다. 한국어는 라틴어 대본을 따른다.",
            "printed_pages": [
              54,
              55
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_greek_Latin_variants"
          },
          {
            "adopted_text": "mortuis",
            "assigned_to_page": 54,
            "printed_pages": [
              54,
              55
            ],
            "printed_parts": [
              "mor-",
              "tuis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              54,
              55
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 49.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 54,
                "text": "... οὐκ ἄλλον Θεὸν ... κατήγγελλον οἱ ἀπόστολοι· οὐδὲ ἄλλον μὲν παθόντα καὶ ἐγερθέντα Χριστὸν, ἄλλον δὲ τὸν ἀναστήσαντα καὶ ἀπαθῆ διαμεμενηκότα· ἀλλ᾽ ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν Θεὸν καὶ σωτῆρα, καὶ Χριστὸν Ἰησοῦν τὸν ἐκ"
              },
              {
                "printed_page": 55,
                "text": "νεκρῶν ἐγερθέντα· καὶ τὴν εἰς αὐτὸν πίστιν ἐκήρυσσον τοῖς μὴ πιστεύουσιν εἰς τὸν υἱὸν τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐκ τῶν προφητῶν συνεβίβαζον αὐτοὺς, ὅτι ὃν ἐπηγγείλατο ὁ Θεὸς πέμψειν Χριστὸν, ἔπεμψε τὸν Ἰησοῦν, ὃν αὐτοὶ ἐσταύρωσαν, καὶ Θεὸς ἤγειρε."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ce829bd3a8eaa1607cbb7d1b7f878ad3ea849ba5a4420d630c71b579a4eed457",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n66.jpg",
            "page_key": "2:53",
            "printed_page": 53,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:462de718e03ebd9c3bdaa531fb3439c46bc9399b052611cbcab06417a201c4c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Viri, enim inquit Petrus, Israelitae, audite sermones meos: Jesum Nazarenum, virum approbatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis, quae fecit per ipsum Deus in medio vestrum, quemadmodum ipsi scitis: hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affigentes interfecistis: quem Deus excitavit, solutis doloribus inferorum, quoniam non erat possibile teneri eum ab eis. David enim dicit in ipsum: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris meis est, ne movear. Propter hoc laetatum est cor meum, et exultavit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Dehinc rursum fiducialiter illis dicit de patriarcha David, quoniam mortuus est et sepultus, et sepulchrum ejus sit apud eos usque in hunc diem. Propheta autem, inquit, cum esset, et sciret quoniam jurejurando ei juravit Deus, de fructu ventris ejus sedere in throno ejus, providens locutus est de resurrectione Christi,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2ed715d6ed628efec014f7a5d5364c615fd175a648abfbd9111df51b246f902e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n67.jpg",
            "page_key": "2:54",
            "printed_page": 54,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e96ff443dcc5124848840b4f8140d1baf104f68d265fb813af0cd5f3fae4cd4c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam neque derelictus est apud inferos, neque caro ejus vidit corruptionem. Hunc Jesum, inquit, excitavit Deus, cujus nos omnes sumus testes: qui dextera Dei exaltatus, repromissionem sancti Spiritus accipiens a Patre, effudit donationem hanc quam vos nunc videtis et auditis. Non enim David ascendit in coelos; dicit autem ipse: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Certissime ergo sciat omnis domus Israel, quoniam et Dominum eum, et Christum, Deus fecit hunc Jesum, quem vos crucifixistis. Cum dixissent igitur turbae; Quid ergo faciemus? Petrus ad eos ait: Poenitentiam agite, et baptisetur unusquisque vestrum in nomine Jesu in remissionem peccatorum, et accipietis donum Spiritus sancti. Sic non alium Deum, nec aliam plenitudinem annuntiabant Apostoli; nec alterum quidem passum et resurgentem Christum, alterum vero qui sursum volaverit, et impassibilis perseveraverit; sed unum et eundem Deum Patrem, et Christum Jesum, qui a mortuis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "80ae63b335deee75df46efcb5d069237e47c4fdf1c2891ca267ed92e9dd01f66",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n68.jpg",
            "page_key": "2:55",
            "printed_page": 55,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a81146430636201599fb7a098de807c2befd3b33d111dcb4fbbc5721668d94fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "resurrexit; et eam quae in eum est, fidem annuntiabant his, qui non credebant in filium Dei, et ex prophetis cohortabantur eos, quoniam eum, quem promisit se Deus missurum Christum, misit Jesum, quem ipsi crucifixerunt, quem Deus excitavit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:627dc45a2a0478778e686b3c789c112bc533891b64bad5d0202d3aa39a256102",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Viri, enim inquit Petrus, Israelitae, audite sermones meos: Jesum Nazarenum, virum approbatum a Deo in vobis virtutibus et prodigiis et signis, quae fecit per ipsum Deus in medio vestrum, quemadmodum ipsi scitis: hunc definito consilio et praescientia Dei traditum per manus iniquorum affigentes interfecistis: quem Deus excitavit, solutis doloribus inferorum, quoniam non erat possibile teneri eum ab eis. David enim dicit in ipsum: Providebam Dominum in conspectu meo semper, quoniam a dextris meis est, ne movear. Propter hoc laetatum est cor meum, et exultavit lingua mea, insuper et caro mea requiescet in spe. Quoniam non derelinques animam meam in inferno, neque dabis sanctum tuum videre corruptionem. Dehinc rursum fiducialiter illis dicit de patriarcha David, quoniam mortuus est et sepultus, et sepulchrum ejus sit apud eos usque in hunc diem. Propheta autem, inquit, cum esset, et sciret quoniam jurejurando ei juravit Deus, de fructu ventris ejus sedere in throno ejus, providens locutus est de resurrectione Christi, quoniam neque derelictus est apud inferos, neque caro ejus vidit corruptionem. Hunc Jesum, inquit, excitavit Deus, cujus nos omnes sumus testes: qui dextera Dei exaltatus, repromissionem sancti Spiritus accipiens a Patre, effudit donationem hanc quam vos nunc videtis et auditis. Non enim David ascendit in coelos; dicit autem ipse: Dixit Dominus Domino meo, Sede ad dexteram meam, quoadusque ponam inimicos tuos suppedaneum pedum tuorum. Certissime ergo sciat omnis domus Israel, quoniam et Dominum eum, et Christum, Deus fecit hunc Jesum, quem vos crucifixistis. Cum dixissent igitur turbae; Quid ergo faciemus? Petrus ad eos ait: Poenitentiam agite, et baptisetur unusquisque vestrum in nomine Jesu in remissionem peccatorum, et accipietis donum Spiritus sancti. Sic non alium Deum, nec aliam plenitudinem annuntiabant Apostoli; nec alterum quidem passum et resurgentem Christum, alterum vero qui sursum volaverit, et impassibilis perseveraverit; sed unum et eundem Deum Patrem, et Christum Jesum, qui a mortuis resurrexit; et eam quae in eum est, fidem annuntiabant his, qui non credebant in filium Dei, et ex prophetis cohortabantur eos, quoniam eum, quem promisit se Deus missurum Christum, misit Jesum, quem ipsi crucifixerunt, quem Deus excitavit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8ba0ddc3a8d4b590415e7fa7b9d03d0365c7c45139edeb3e0d519d0880b21665",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절이다. 베드로의 말 안에 인용된 다윗과 주님의 말씀, 뒤의 저자 해설을 구별했다.",
          "inferorum과 inferno는 앞선 번역과 같이 저승으로 옮겼다. 53쪽 각주 4는 인용의 저승과 죽음의 독법을 비교한다. 54쪽의 그분이 버려지지 않았다는 구절에서는 인쇄대로 혼이라는 말을 따로 덧붙이지 않았다.",
          "이 선물이라는 donationem hanc와 예수의 이름이라는 in nomine Jesu를 보존했다. 하나님께서 예수를 주님과 그리스도로 삼으셨다는 문장의 주체와 대상을 유지했다.",
          "라틴어의 Deum Patrem은 하나님 아버지로 옮겼다. 그리스어 병렬문은 Θεὸν καὶ σωτῆρα로 되어 있으며, 위로 날아감에 해당하는 자리에도 서로 다른 독법이 있다. 54쪽 각주 4-5와 함께 각각 기록했다.",
          "인쇄 54-55쪽에 나뉜 mor-와 tuis는 mortuis로 연결하고 54쪽에 귀속했다. 수난과 부활을 겪는 그리스도와 수난을 겪지 않는 다른 그리스도를 구별하는 견해에 대한 논박을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:462de718e03ebd9c3bdaa531fb3439c46bc9399b052611cbcab06417a201c4c3",
              "sha256:e96ff443dcc5124848840b4f8140d1baf104f68d265fb813af0cd5f3fae4cd4c",
              "sha256:a81146430636201599fb7a098de807c2befd3b33d111dcb4fbbc5721668d94fd"
            ],
            "text": "베드로는 말한다. “이스라엘 사람들이여, 내 말을 들어라. 나사렛 예수는 능력과 이적과 표적으로 하나님께서 너희 가운데서 확증하신 사람이다. 너희 자신도 알듯이, 하나님께서 그를 통해 너희 가운데서 그 일들을 행하셨다. 하나님의 정해진 계획과 미리 아심에 따라 넘겨진 이분을 너희는 불의한 자들의 손을 통해 못 박아 죽였다. 하나님께서는 저승의 고통을 풀어 그를 일으키셨다. 그 고통이 그를 붙들고 있는 것은 불가능했기 때문이다. 다윗은 그분에 관해 말한다. ‘나는 언제나 내 앞에 계신 주님을 바라보았다. 내가 흔들리지 않도록 그분이 내 오른쪽에 계시기 때문이다. 이 때문에 내 마음이 기뻐하고 내 혀가 즐거워했으며, 내 육체도 희망 가운데 쉴 것이다. 당신께서는 내 혼을 저승에 버려두지 않으시고, 당신의 거룩한 이가 썩음을 겪게 하지 않으실 것이기 때문이다.’” 그다음 베드로는 다시 그들에게 담대하게, 족장 다윗이 죽어 묻혔으며, 그의 무덤이 오늘까지 그들 가운데 있다고 말했다. “다윗은 예언자였고, 하나님께서 그에게 맹세하시어, 그의 몸에서 난 이가 그의 왕좌에 앉으리라고 하신 것을 알았다. 그래서 그리스도의 부활을 미리 내다보고 말했다. 그분은 저승에 버려지지 않았고, 그 육체도 썩음을 겪지 않았다. 하나님께서 이 예수를 일으키셨으며, 우리는 모두 그 증인이다. 그분은 하나님의 오른손으로 높여지시고, 아버지에게서 성령의 약속을 받으시어, 너희가 지금 보고 듣는 이 선물을 부어 주셨다. 다윗은 하늘로 올라가지 않았으나, 친히 이렇게 말한다. ‘주께서 내 주께 말씀하셨다. 내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’ 그러므로 이스라엘 온 집은 확실히 알아야 한다. 너희가 십자가에 못 박은 이 예수를 하나님께서 주님이요 그리스도로 삼으셨다.” 무리가 “그러면 우리가 무엇을 해야 하는가?”라고 묻자, 베드로는 그들에게 말했다. “회개하라. 너희 각자는 예수의 이름으로 세례를 받아 죄의 용서를 얻어라. 그러면 성령의 선물을 받을 것이다.” 이처럼 사도들은 다른 하나님이나 다른 충만함을 선포하지 않았다. 수난을 겪고 부활한 그리스도가 한 분이고, 위로 날아 올라가 수난을 겪을 수 없는 채로 머문 그리스도가 다른 분이라고도 선포하지 않았다. 한 분이며 동일하신 하나님 아버지와, 죽은 이들 가운데서 부활하신 그리스도 예수를 선포했다. 하나님의 아들을 믿지 않는 이들에게 그분을 향한 믿음을 알렸고, 예언자들을 근거로 그들에게 권했다. 하나님께서 보내겠다고 약속하신 그리스도, 그분으로 예수를 보내셨다는 것이다. 그들은 그를 십자가에 못 박았고, 하나님께서는 그를 일으키셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:627dc45a2a0478778e686b3c789c112bc533891b64bad5d0202d3aa39a256102"
        ],
        "text": "베드로는 말한다. “이스라엘 사람들이여, 내 말을 들어라. 나사렛 예수는 능력과 이적과 표적으로 하나님께서 너희 가운데서 확증하신 사람이다. 너희 자신도 알듯이, 하나님께서 그를 통해 너희 가운데서 그 일들을 행하셨다. 하나님의 정해진 계획과 미리 아심에 따라 넘겨진 이분을 너희는 불의한 자들의 손을 통해 못 박아 죽였다. 하나님께서는 저승의 고통을 풀어 그를 일으키셨다. 그 고통이 그를 붙들고 있는 것은 불가능했기 때문이다. 다윗은 그분에 관해 말한다. ‘나는 언제나 내 앞에 계신 주님을 바라보았다. 내가 흔들리지 않도록 그분이 내 오른쪽에 계시기 때문이다. 이 때문에 내 마음이 기뻐하고 내 혀가 즐거워했으며, 내 육체도 희망 가운데 쉴 것이다. 당신께서는 내 혼을 저승에 버려두지 않으시고, 당신의 거룩한 이가 썩음을 겪게 하지 않으실 것이기 때문이다.’” 그다음 베드로는 다시 그들에게 담대하게, 족장 다윗이 죽어 묻혔으며, 그의 무덤이 오늘까지 그들 가운데 있다고 말했다. “다윗은 예언자였고, 하나님께서 그에게 맹세하시어, 그의 몸에서 난 이가 그의 왕좌에 앉으리라고 하신 것을 알았다. 그래서 그리스도의 부활을 미리 내다보고 말했다. 그분은 저승에 버려지지 않았고, 그 육체도 썩음을 겪지 않았다. 하나님께서 이 예수를 일으키셨으며, 우리는 모두 그 증인이다. 그분은 하나님의 오른손으로 높여지시고, 아버지에게서 성령의 약속을 받으시어, 너희가 지금 보고 듣는 이 선물을 부어 주셨다. 다윗은 하늘로 올라가지 않았으나, 친히 이렇게 말한다. ‘주께서 내 주께 말씀하셨다. 내가 네 원수들을 네 발의 발판으로 삼을 때까지, 내 오른쪽에 앉아라.’ 그러므로 이스라엘 온 집은 확실히 알아야 한다. 너희가 십자가에 못 박은 이 예수를 하나님께서 주님이요 그리스도로 삼으셨다.” 무리가 “그러면 우리가 무엇을 해야 하는가?”라고 묻자, 베드로는 그들에게 말했다. “회개하라. 너희 각자는 예수의 이름으로 세례를 받아 죄의 용서를 얻어라. 그러면 성령의 선물을 받을 것이다.” 이처럼 사도들은 다른 하나님이나 다른 충만함을 선포하지 않았다. 수난을 겪고 부활한 그리스도가 한 분이고, 위로 날아 올라가 수난을 겪을 수 없는 채로 머문 그리스도가 다른 분이라고도 선포하지 않았다. 한 분이며 동일하신 하나님 아버지와, 죽은 이들 가운데서 부활하신 그리스도 예수를 선포했다. 하나님의 아들을 믿지 않는 이들에게 그분을 향한 믿음을 알렸고, 예언자들을 근거로 그들에게 권했다. 하나님께서 보내겠다고 약속하신 그리스도, 그분으로 예수를 보내셨다는 것이다. 그들은 그를 십자가에 못 박았고, 하나님께서는 그를 일으키셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:15dcb93ffa817e9bf35aa44d8d88f6c22a17ec879688051e779b0c8e5a5eb772",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "work_location": "3.h12.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:55c33fddd6c7518738df00cb286eb8f33bf0a2a89963b88325260bff7ca6615e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5dbe1fde617127f184cfeccbbce5f483e3b63606a03ef96b06feeff2bfde3734",
            "sha256:893cb9d5f226e2cc03c79f92574394ae3f0feda36e22dac16db6d225c92408ff",
            "sha256:00c81cf6bc866753628906dc8a7368ab492de0c6e12903903e0a4201253024a3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b594189d4393b4d28e3c9a4bbf0d170dd4e3ab95950c8aca26d3d3856f59f8e1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c5f185e8b5a07f043cf787f93698868441029c9a0c8839da050ff4c8efd8bebb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              55,
              56,
              57
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:05341323e09f74962e58f3eb80a29734c431217113810b0db5beef756e5cd953",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:55c33fddd6c7518738df00cb286eb8f33bf0a2a89963b88325260bff7ca6615e",
            "source_revision_id": "sha256:b594189d4393b4d28e3c9a4bbf0d170dd4e3ab95950c8aca26d3d3856f59f8e1",
            "translation_revision_id": "sha256:c5f185e8b5a07f043cf787f93698868441029c9a0c8839da050ff4c8efd8bebb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fa0b0ed694d63033b0d0af023b909f1a34b948467d7f9c6881d3e05e397993cc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:55c33fddd6c7518738df00cb286eb8f33bf0a2a89963b88325260bff7ca6615e",
            "source_revision_id": "sha256:b594189d4393b4d28e3c9a4bbf0d170dd4e3ab95950c8aca26d3d3856f59f8e1",
            "translation_revision_id": "sha256:c5f185e8b5a07f043cf787f93698868441029c9a0c8839da050ff4c8efd8bebb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:05341323e09f74962e58f3eb80a29734c431217113810b0db5beef756e5cd953",
          "sha256:fa0b0ed694d63033b0d0af023b909f1a34b948467d7f9c6881d3e05e397993cc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              55,
              56,
              57
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 3:2-8",
            "explanation": "발걸음과 발바닥의 표현, 예수 그리스도 나사렛 사람의 이름과 성전에 들어가는 동작을 유지한다.",
            "printed_page": 55,
            "printed_text": "gressus et plantae",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_mobility_terms_and_Acts_quotation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 3:13-17",
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "재판에 넘김, 놓아주려는 빌라도, 억누름과 악한 행위라는 인쇄 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 55,
            "printed_texts": [
              "in judicium",
              "cum remittere eum vellet",
              "aggravastis",
              "fecistis nequam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Acts_trial_and_violence_words"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 3:19-21",
            "evidence": "notes 3-5",
            "explanation": "쉼을 얻는 때, 준비된 그리스도, 모든 것을 정돈하는 때를 구별한다.",
            "printed_page": 56,
            "printed_texts": [
              "tempora refrigerii",
              "praeparatum vobis Jesum Christum",
              "tempora dispositionis omnium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_refreshment_and_arrangement_terms"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 3:26",
            "evidence": "notes 7-8",
            "explanation": "그 아들을 보내심과 각자가 자기 악행에서 돌아서는 목적의 관계를 유지한다.",
            "printed_page": 56,
            "printed_text": "Vobis primum Deus excitans Filium suum misit benedicentem vos, ut convertat se unusquisque a nequitiis suis",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conversion_purpose_and_Son"
          },
          {
            "explanation": "그리스어 병렬문의 관사와 대괄호 독법을 보존한다.",
            "printed_page": 56,
            "printed_text": "τὸν [τοῦ] Ἰσραὴλ",
            "printed_volume": 2,
            "type": "parallel_bracketed_alternative"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              56
            ],
            "printed_reference": "Grabius ex eadem Cat. fol. 23, Cra. p. 61.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 56,
                "text": "Φανερὸν τὸ κήρυγμα, ὃ Πέτρος σὺν Ἰωάννῃ ἐκήρυξεν αὐτοῖς, τὴν ὑπόσχεσιν, ἣν ἐποιήσατο ὁ Θεὸς τοῖς πατράσι, δι᾽ Ἰησοῦ πεπληρῶσθαι εὐαγγελιζόμενος· ἀλλ᾽ οὐκ ἄλλον Θεὸν καταγγέλλων, ἀλλὰ τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ, τὸν καὶ ἄνθρωπον γενόμενον, καὶ παθόντα, εἰς ἐπίγνωσιν ἄγων τὸν [τοῦ] Ἰσραὴλ, καὶ ἐν Ἰησοῦ τὴν ἀνάστασιν τῶν νεκρῶν κηρύσσων, καὶ σημαίνων, ὅτι ὅσα οἱ προφῆται κατήγγειλαν περὶ τοῦ πάθους τοῦ Χριστοῦ, ταῦτα ἐπλήρωσεν ὁ Θεός."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "80ae63b335deee75df46efcb5d069237e47c4fdf1c2891ca267ed92e9dd01f66",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n68.jpg",
            "page_key": "2:55",
            "printed_page": 55,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5dbe1fde617127f184cfeccbbce5f483e3b63606a03ef96b06feeff2bfde3734",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Rursus cum Petrus simul cum Johanne vidisset eum qui a nativitate claudus erat, ante portam templi, quae dicitur speciosa, sedentem et petentem eleemosynam, dixit ei: Argentum et aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et statim ejus confirmati sunt gressus et plantae, et ambulabat, et introivit cum ipsis in templum, ambulans, et saliens, et glorificans Deum. Multitudine autem universa collecta ad eos propter inopinatum factum, Petrus dixit eis: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, et nos quid intuemini, quasi nostra virtute fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum, glorificavit Filium suum, quem vos quidem tradidistis in judicium, et negastis ante faciem Pilati, cum remittere eum vellet. Vos autem sanctum et justum aggravastis, et petistis virum homicidam donari vobis: ducem autem vitae occidistis, quem Deus excitavit a mortuis, cujus nos testes sumus. Et in fide nominis ejus hunc quem videtis et scitis, confirmavit nomen ejus, et fides quae est per ipsum, dedit ei incolumitatem coram vobis omnibus. Et nunc, fratres, scio quoniam secundum ignorantiam fecistis nequam. Deus autem quae praedixit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a9caef03bd2fd5ba2be0bc6078cf87dd3851453992a828601d10f8df5a9f6052",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n69.jpg",
            "page_key": "2:56",
            "printed_page": 56,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:893cb9d5f226e2cc03c79f92574394ae3f0feda36e22dac16db6d225c92408ff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ore omnium prophetarum pati Christum suum adimplevit. Poenitentiam igitur agite, et convertimini, uti deleantur peccata vestra, et veniant vobis tempora refrigerii a facie Domini, et mittat praeparatum vobis Jesum Christum, quem oportet quidem coelum suscipere usque ad tempora dispositionis omnium quae locutus est Deus per sanctos prophetas suos. Moyses quidem dicit ad patres nostros: Quoniam Prophetam excitabit vobis Dominus Deus vester ex fratribus vestris, quemadmodum me, ipsum audietis in omnibus quaecunque locutus fuerit ad vos. Erit autem omnis anima quaecunque non audierit Prophetam illum, peribit de populo. Et omnes a Samuel et deinceps, quotquot locuti sunt, et annuntiaverunt dies istos. Vos estis filii prophetarum, et testamenti quod Deus disposuit ad patres nostros, dicens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae. Vobis primum Deus excitans Filium suum misit benedicentem vos, ut convertat se unusquisque a nequitiis suis. Manifestam ergo praeconationem Petrus cum Johanne praeconavit eis, repromissionem quam fecit Deus patribus, per Jesum adimpletam evangelisans: non quidem alterum Deum annuntians, sed Filium Dei, qui et homo factus est, et passus, in agnitionem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a60d79b25a52ab8cf3ab61e6158083d37f8be22f715e29385dc4f17e44fdeed5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n70.jpg",
            "page_key": "2:57",
            "printed_page": 57,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:00c81cf6bc866753628906dc8a7368ab492de0c6e12903903e0a4201253024a3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adducens Israel, et in Jesu resurrectionem quae est a mortuis, annuntians, et significans quoniam omnia quae prophetae annuntiaverunt de passione Christi, haec adimplevit Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b594189d4393b4d28e3c9a4bbf0d170dd4e3ab95950c8aca26d3d3856f59f8e1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Rursus cum Petrus simul cum Johanne vidisset eum qui a nativitate claudus erat, ante portam templi, quae dicitur speciosa, sedentem et petentem eleemosynam, dixit ei: Argentum et aurum non est mihi; quod autem habeo, hoc tibi do: In nomine Jesu Christi Nazareni surge et ambula. Et statim ejus confirmati sunt gressus et plantae, et ambulabat, et introivit cum ipsis in templum, ambulans, et saliens, et glorificans Deum. Multitudine autem universa collecta ad eos propter inopinatum factum, Petrus dixit eis: Viri Israelitae, quid miramini in hoc, et nos quid intuemini, quasi nostra virtute fecerimus hunc ambulare? Deus Abraham, Deus Isaac, et Deus Jacob, Deus patrum nostrorum, glorificavit Filium suum, quem vos quidem tradidistis in judicium, et negastis ante faciem Pilati, cum remittere eum vellet. Vos autem sanctum et justum aggravastis, et petistis virum homicidam donari vobis: ducem autem vitae occidistis, quem Deus excitavit a mortuis, cujus nos testes sumus. Et in fide nominis ejus hunc quem videtis et scitis, confirmavit nomen ejus, et fides quae est per ipsum, dedit ei incolumitatem coram vobis omnibus. Et nunc, fratres, scio quoniam secundum ignorantiam fecistis nequam. Deus autem quae praedixit ore omnium prophetarum pati Christum suum adimplevit. Poenitentiam igitur agite, et convertimini, uti deleantur peccata vestra, et veniant vobis tempora refrigerii a facie Domini, et mittat praeparatum vobis Jesum Christum, quem oportet quidem coelum suscipere usque ad tempora dispositionis omnium quae locutus est Deus per sanctos prophetas suos. Moyses quidem dicit ad patres nostros: Quoniam Prophetam excitabit vobis Dominus Deus vester ex fratribus vestris, quemadmodum me, ipsum audietis in omnibus quaecunque locutus fuerit ad vos. Erit autem omnis anima quaecunque non audierit Prophetam illum, peribit de populo. Et omnes a Samuel et deinceps, quotquot locuti sunt, et annuntiaverunt dies istos. Vos estis filii prophetarum, et testamenti quod Deus disposuit ad patres nostros, dicens ad Abraham: Et in semine tuo benedicentur omnes tribus terrae. Vobis primum Deus excitans Filium suum misit benedicentem vos, ut convertat se unusquisque a nequitiis suis. Manifestam ergo praeconationem Petrus cum Johanne praeconavit eis, repromissionem quam fecit Deus patribus, per Jesum adimpletam evangelisans: non quidem alterum Deum annuntians, sed Filium Dei, qui et homo factus est, et passus, in agnitionem adducens Israel, et in Jesu resurrectionem quae est a mortuis, annuntians, et significans quoniam omnia quae prophetae annuntiaverunt de passione Christi, haec adimplevit Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "db69e9b4fd17df7508ce3dfd3dd2f6db21e4dcf21c291feddf057d42198a320f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3절이다. 베드로의 치유 명령, 군중에게 한 말, 그 안의 모세 인용과 저자 해설을 구별했다.",
          "gressus et plantae는 발걸음과 발바닥으로 옮겼다. 예수 그리스도 나사렛 사람의 이름, 걷고 뛰며 성전에 들어가는 동작을 각각 유지했다.",
          "in judicium은 재판에, aggravastis는 억눌렀으며로, fecistis nequam은 악한 일을 했다는 뜻으로 옮겼다. 빌라도가 놓아주려 했다는 vellet도 유지했다. 55쪽 각주 1-4가 이 인용 형태들을 비교한다.",
          "refrigerium은 쉼을 얻음, praeparatum은 준비됨, dispositio는 정돈의 뜻으로 옮겼다. 56쪽 각주 3-5는 그리스어 인용과 라틴어의 관계를 논의한다.",
          "하나님이 아들을 보내 복을 주심과 각자가 악행에서 돌아서는 목적을 구별했다. 마지막은 예수 안에서 죽은 이들 가운데서의 부활을 선포한다는 표현으로 옮겼다. 그리스어 병렬문의 τὸν [τοῦ]도 따로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5dbe1fde617127f184cfeccbbce5f483e3b63606a03ef96b06feeff2bfde3734",
              "sha256:893cb9d5f226e2cc03c79f92574394ae3f0feda36e22dac16db6d225c92408ff",
              "sha256:00c81cf6bc866753628906dc8a7368ab492de0c6e12903903e0a4201253024a3"
            ],
            "text": "다시 베드로가 요한과 함께, 태어날 때부터 걷지 못하던 사람이 아름다운 문이라 불리는 성전 문 앞에 앉아 구걸하는 것을 보고, 그에게 말했다. “내게 은과 금은 없다. 그러나 내가 가진 것을 네게 준다. 나사렛 사람 예수 그리스도의 이름으로 일어나 걸어라.” 곧 그의 발걸음과 발바닥이 굳세어졌고, 그는 걸었다. 그들과 함께 성전에 들어가, 걷고 뛰며 하나님을 찬양했다. 뜻밖의 일로 온 무리가 그들에게 모여들자, 베드로가 말했다. “이스라엘 사람들이여, 왜 이 일을 놀라워하는가? 우리가 우리 힘으로 이 사람을 걷게 한 것처럼, 왜 우리를 바라보는가? 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 우리 조상들의 하나님께서 자신의 아들을 영화롭게 하셨다. 너희는 그를 재판에 넘겼고, 그를 놓아주려던 빌라도 앞에서 그를 부인했다. 너희는 거룩하고 의로운 분을 억눌렀으며, 살인자를 너희에게 내어 달라고 요구했다. 생명의 인도자는 죽였다. 하나님께서 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키셨으며, 우리는 그 증인이다. 그분의 이름을 믿는 믿음으로, 그분의 이름이 너희가 보고 아는 이 사람을 굳세게 했다. 그분을 통한 믿음이 너희 모두 앞에서 이 사람에게 온전한 건강을 주었다. 이제 형제들이여, 너희가 알지 못해 악한 일을 했음을 나는 안다. 하나님께서는 모든 예언자의 입을 통해 자신의 그리스도가 수난을 겪으리라고 미리 말씀하신 것을 이루셨다. 그러므로 회개하고 돌아서라. 너희 죄가 지워지고, 주님의 얼굴에서 너희에게 쉼을 얻는 때가 이르며, 너희를 위해 준비된 예수 그리스도를 보내시게 하려는 것이다. 하나님께서 자신의 거룩한 예언자들을 통해 말씀하신 모든 것을 정돈할 때까지, 하늘은 그분을 받아들여야 한다. 모세는 우리 조상들에게 말한다. ‘너희 주 하나님께서 너희 형제들 가운데서 나와 같은 예언자를 너희에게 일으키실 것이다. 그가 너희에게 말하는 모든 일에서 그의 말을 들어라. 그 예언자의 말을 듣지 않는 사람은 누구나 백성 가운데서 멸망할 것이다.’ 사무엘부터 그 뒤에 말한 모든 이들도 이 날들을 알렸다. 너희는 예언자들의 자녀이며, 하나님께서 우리 조상들에게 정하신 언약의 자녀이다. 그분은 아브라함에게 말씀하셨다. ‘너의 후손 안에서 땅의 모든 종족이 복을 받을 것이다.’ 하나님께서는 자신의 아들을 일으켜 먼저 너희에게 보내시어 복을 주셨다. 너희 각자가 자기 악행에서 돌아서게 하시려는 것이었다.” 그러므로 베드로는 요한과 함께 그들에게 분명한 선포를 했다. 하나님께서 조상들에게 하신 약속이 예수를 통해 이루어졌다는 기쁜 소식을 알렸다. 다른 하나님을 선포한 것이 아니라, 사람이 되고 수난을 겪으신 하나님의 아들을 알리며, 이스라엘을 앎으로 이끌었다. 예수 안에서 죽은 이들 가운데서의 부활을 선포하고, 예언자들이 그리스도의 수난에 관해 알린 모든 것을 하나님께서 이루셨음을 밝혔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b594189d4393b4d28e3c9a4bbf0d170dd4e3ab95950c8aca26d3d3856f59f8e1"
        ],
        "text": "다시 베드로가 요한과 함께, 태어날 때부터 걷지 못하던 사람이 아름다운 문이라 불리는 성전 문 앞에 앉아 구걸하는 것을 보고, 그에게 말했다. “내게 은과 금은 없다. 그러나 내가 가진 것을 네게 준다. 나사렛 사람 예수 그리스도의 이름으로 일어나 걸어라.” 곧 그의 발걸음과 발바닥이 굳세어졌고, 그는 걸었다. 그들과 함께 성전에 들어가, 걷고 뛰며 하나님을 찬양했다. 뜻밖의 일로 온 무리가 그들에게 모여들자, 베드로가 말했다. “이스라엘 사람들이여, 왜 이 일을 놀라워하는가? 우리가 우리 힘으로 이 사람을 걷게 한 것처럼, 왜 우리를 바라보는가? 아브라함의 하나님, 이삭의 하나님, 야곱의 하나님, 우리 조상들의 하나님께서 자신의 아들을 영화롭게 하셨다. 너희는 그를 재판에 넘겼고, 그를 놓아주려던 빌라도 앞에서 그를 부인했다. 너희는 거룩하고 의로운 분을 억눌렀으며, 살인자를 너희에게 내어 달라고 요구했다. 생명의 인도자는 죽였다. 하나님께서 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키셨으며, 우리는 그 증인이다. 그분의 이름을 믿는 믿음으로, 그분의 이름이 너희가 보고 아는 이 사람을 굳세게 했다. 그분을 통한 믿음이 너희 모두 앞에서 이 사람에게 온전한 건강을 주었다. 이제 형제들이여, 너희가 알지 못해 악한 일을 했음을 나는 안다. 하나님께서는 모든 예언자의 입을 통해 자신의 그리스도가 수난을 겪으리라고 미리 말씀하신 것을 이루셨다. 그러므로 회개하고 돌아서라. 너희 죄가 지워지고, 주님의 얼굴에서 너희에게 쉼을 얻는 때가 이르며, 너희를 위해 준비된 예수 그리스도를 보내시게 하려는 것이다. 하나님께서 자신의 거룩한 예언자들을 통해 말씀하신 모든 것을 정돈할 때까지, 하늘은 그분을 받아들여야 한다. 모세는 우리 조상들에게 말한다. ‘너희 주 하나님께서 너희 형제들 가운데서 나와 같은 예언자를 너희에게 일으키실 것이다. 그가 너희에게 말하는 모든 일에서 그의 말을 들어라. 그 예언자의 말을 듣지 않는 사람은 누구나 백성 가운데서 멸망할 것이다.’ 사무엘부터 그 뒤에 말한 모든 이들도 이 날들을 알렸다. 너희는 예언자들의 자녀이며, 하나님께서 우리 조상들에게 정하신 언약의 자녀이다. 그분은 아브라함에게 말씀하셨다. ‘너의 후손 안에서 땅의 모든 종족이 복을 받을 것이다.’ 하나님께서는 자신의 아들을 일으켜 먼저 너희에게 보내시어 복을 주셨다. 너희 각자가 자기 악행에서 돌아서게 하시려는 것이었다.” 그러므로 베드로는 요한과 함께 그들에게 분명한 선포를 했다. 하나님께서 조상들에게 하신 약속이 예수를 통해 이루어졌다는 기쁜 소식을 알렸다. 다른 하나님을 선포한 것이 아니라, 사람이 되고 수난을 겪으신 하나님의 아들을 알리며, 이스라엘을 앎으로 이끌었다. 예수 안에서 죽은 이들 가운데서의 부활을 선포하고, 예언자들이 그리스도의 수난에 관해 알린 모든 것을 하나님께서 이루셨음을 밝혔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c5f185e8b5a07f043cf787f93698868441029c9a0c8839da050ff4c8efd8bebb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "work_location": "3.h12.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6e9ea4369dcfc3a999592c2e165cf20ada4346278476a26f2a473361cc1ade25",
        "part_links": [
          [
            "sha256:90a2a5125715d3b0546c4b92daa18e9ff31343509dc8d74a70bee6b94103609d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:abf22a235e444b3b284fc0bbf51c577793dbbf488f6673aae9140a474081ffea"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6e80202b116a7f18b265d3d4e15a27f143b44914b240c0617c38c5aacf1d0611"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              57
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6ff5a87594510a02c992aa21ddaaee0c77552d50b25b6257ad5a08127a434acd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6e9ea4369dcfc3a999592c2e165cf20ada4346278476a26f2a473361cc1ade25",
            "source_revision_id": "sha256:abf22a235e444b3b284fc0bbf51c577793dbbf488f6673aae9140a474081ffea",
            "translation_revision_id": "sha256:6e80202b116a7f18b265d3d4e15a27f143b44914b240c0617c38c5aacf1d0611"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:111fb064e66b286dc7dd2b4d8c43844911c345cafa13f9a7f9aa6e3b2e412a37",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6e9ea4369dcfc3a999592c2e165cf20ada4346278476a26f2a473361cc1ade25",
            "source_revision_id": "sha256:abf22a235e444b3b284fc0bbf51c577793dbbf488f6673aae9140a474081ffea",
            "translation_revision_id": "sha256:6e80202b116a7f18b265d3d4e15a27f143b44914b240c0617c38c5aacf1d0611"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6ff5a87594510a02c992aa21ddaaee0c77552d50b25b6257ad5a08127a434acd",
          "sha256:111fb064e66b286dc7dd2b4d8c43844911c345cafa13f9a7f9aa6e3b2e412a37"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              57
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 4:8-12",
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "치유와 구원의 용례를 구별하고, 인쇄된 인용 범위를 유지한다. 각주의 추가 문구 제안은 따로 기록한다.",
            "printed_page": 57,
            "printed_texts": [
              "salvatus est",
              "lapis spretus",
              "Et non est aliud nomen sub coelo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_healing_and_cornerstone_quotation"
          },
          {
            "adopted_text": "",
            "explanation": "뒤에 다시 있는 excitavit를 남기고, 대괄호로 표시된 앞의 중복 동사를 제외한다.",
            "printed_page": 57,
            "printed_text": "[excitavit,]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of bracketed duplicate-verb deletion",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              57
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 74.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 57,
                "text": "Οὕτως οἱ ἀπόστολοι οὐ τὸν Θεὸν ἤλλασσον, ἀλλὰ τὸν Χριστὸν κατήγγελλον τῷ λαῷ εἶναι τὸν Ἰησοῦν τὸν ἐσταυρωμένον, ὃν ὁ Θεὸς, ὁ τοὺς προφήτας πέμψας, αὐτὸς Θεὸς ὢν, ἤγειρε, καὶ τὴν σωτηρίαν ἐν αὐτῷ ἔδωκε τοῖς ἀνθρώποις."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a60d79b25a52ab8cf3ab61e6158083d37f8be22f715e29385dc4f17e44fdeed5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n70.jpg",
            "page_key": "2:57",
            "printed_page": 57,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:90a2a5125715d3b0546c4b92daa18e9ff31343509dc8d74a70bee6b94103609d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter quod rursus convocatis principibus sacerdotum, fiducialiter Petrus dixit ad eos: Principes populi et seniores Israelitae, si nos hodie redarguimur a vobis in benefacto hominis infirmi, in quo hic salvatus est; cognitum sit omnibus vobis et omni populo Israel, quoniam in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus excitavit a mortuis, in hoc hic adstat in conspectu vestro sanus. Hic est lapis spretus a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. Et non est aliud nomen sub coelo, quod datum sit hominibus, in quo oporteat salvari nos. Sic Apostoli non Deum mutabant, sed Christum annuntiabant populo esse Jesum qui crucifixus est, quem Deus qui prophetas misit, idem Deus, excitavit, et salutem in eo dedit hominibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:abf22a235e444b3b284fc0bbf51c577793dbbf488f6673aae9140a474081ffea",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter quod rursus convocatis principibus sacerdotum, fiducialiter Petrus dixit ad eos: Principes populi et seniores Israelitae, si nos hodie redarguimur a vobis in benefacto hominis infirmi, in quo hic salvatus est; cognitum sit omnibus vobis et omni populo Israel, quoniam in nomine Jesu Christi Nazareni, quem vos crucifixistis, quem Deus excitavit a mortuis, in hoc hic adstat in conspectu vestro sanus. Hic est lapis spretus a vobis aedificantibus, qui factus est in caput anguli. Et non est aliud nomen sub coelo, quod datum sit hominibus, in quo oporteat salvari nos. Sic Apostoli non Deum mutabant, sed Christum annuntiabant populo esse Jesum qui crucifixus est, quem Deus qui prophetas misit, idem Deus, excitavit, et salutem in eo dedit hominibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7d09563880288b54ee75ccd6fa750cda6602070fd2b0ca566d43b87351a8a582",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 4절이다. salvatus는 치유의 문맥에서 낫게 됨으로, 마지막 salvari는 구원받음으로 옮겼다.",
          "머릿돌과 다른 이름에 관한 인용은 인쇄된 범위대로 옮겼다. 57쪽 각주 4의 문구 보충 제안은 대조 정보로 구별했다.",
          "[excitavit,]는 뒤에 반복된 동사와 함께 대괄호로 제시되어 있다. 앞의 중복 동사를 제외하고, 예언자들을 보낸 바로 그 하나님이 예수를 일으켰다는 문장으로 옮겼다. 그리스어 병렬문도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:90a2a5125715d3b0546c4b92daa18e9ff31343509dc8d74a70bee6b94103609d"
            ],
            "text": "이 때문에 대제사장들이 다시 모였을 때, 베드로는 담대하게 그들에게 말했다. “백성의 지도자들과 이스라엘 장로들이여, 약한 사람에게 베푼 선행, 곧 이 사람이 낫게 된 일로 오늘 우리가 너희에게 심문받는다면, 너희 모두와 이스라엘 온 백성은 알아야 한다. 너희가 십자가에 못 박았고 하나님께서 죽은 이들 가운데서 일으키신 나사렛 사람 예수 그리스도, 그분의 이름으로, 바로 그분을 통해 이 사람이 너희 앞에 건강하게 서 있다. 그분은 건축하는 너희가 업신여긴 돌이지만, 모퉁이의 머릿돌이 되셨다. 우리가 구원받도록 하늘 아래 사람들에게 주어진 다른 이름은 없다.” 이처럼 사도들은 하나님을 바꾸지 않고, 십자가에 못 박히신 예수가 그리스도이심을 백성에게 알렸다. 예언자들을 보내신 그 하나님, 바로 그 하나님께서 예수를 일으키시고, 그분 안에서 사람들에게 구원을 주셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:abf22a235e444b3b284fc0bbf51c577793dbbf488f6673aae9140a474081ffea"
        ],
        "text": "이 때문에 대제사장들이 다시 모였을 때, 베드로는 담대하게 그들에게 말했다. “백성의 지도자들과 이스라엘 장로들이여, 약한 사람에게 베푼 선행, 곧 이 사람이 낫게 된 일로 오늘 우리가 너희에게 심문받는다면, 너희 모두와 이스라엘 온 백성은 알아야 한다. 너희가 십자가에 못 박았고 하나님께서 죽은 이들 가운데서 일으키신 나사렛 사람 예수 그리스도, 그분의 이름으로, 바로 그분을 통해 이 사람이 너희 앞에 건강하게 서 있다. 그분은 건축하는 너희가 업신여긴 돌이지만, 모퉁이의 머릿돌이 되셨다. 우리가 구원받도록 하늘 아래 사람들에게 주어진 다른 이름은 없다.” 이처럼 사도들은 하나님을 바꾸지 않고, 십자가에 못 박히신 예수가 그리스도이심을 백성에게 알렸다. 예언자들을 보내신 그 하나님, 바로 그 하나님께서 예수를 일으키시고, 그분 안에서 사람들에게 구원을 주셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6e80202b116a7f18b265d3d4e15a27f143b44914b240c0617c38c5aacf1d0611",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "work_location": "3.h12.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:480f8bcd04bb098ec2741777be0cde0fc5e946623531a125c1e6c278a910238b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4a354667b81f82c723f89c93699d4b0955b6fb2b88ebb4a5555a75d82f4fe994",
            "sha256:bd801b6795606bc669e4a61b2efcd2bece702b21b18844473da77dfdbf5d865e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b7daa8e6a948ff1f9ad5ab22d8d26b176fbb50cb4953f7f60fff628e91ee22bf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4953a9e685fd2e060df7e4e177cbff1941f3b561348dbf954c7a339e89961fd4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              57,
              58
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "praedestinaverat fieri.",
            "source_start": "Confusi igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:68b55336a4428f9bde8537dca7ce9d795c7d55cf46e8df6731d7f3598581370e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:480f8bcd04bb098ec2741777be0cde0fc5e946623531a125c1e6c278a910238b",
            "source_revision_id": "sha256:b7daa8e6a948ff1f9ad5ab22d8d26b176fbb50cb4953f7f60fff628e91ee22bf",
            "translation_revision_id": "sha256:4953a9e685fd2e060df7e4e177cbff1941f3b561348dbf954c7a339e89961fd4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9ae3c19a04e648c2976a68ebe9a2f41f3d8b9bf50870485fa2c353d2375ec69d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:480f8bcd04bb098ec2741777be0cde0fc5e946623531a125c1e6c278a910238b",
            "source_revision_id": "sha256:b7daa8e6a948ff1f9ad5ab22d8d26b176fbb50cb4953f7f60fff628e91ee22bf",
            "translation_revision_id": "sha256:4953a9e685fd2e060df7e4e177cbff1941f3b561348dbf954c7a339e89961fd4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:68b55336a4428f9bde8537dca7ce9d795c7d55cf46e8df6731d7f3598581370e",
          "sha256:9ae3c19a04e648c2976a68ebe9a2f41f3d8b9bf50870485fa2c353d2375ec69d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              57,
              58
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "praedestinaverat fieri.",
            "source_start": "Confusi igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 4:22-24",
            "explanation": "치유된 이가 마흔 살을 넘었다는 한정과 온 교회가 한마음으로 기도했다는 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 57,
            "printed_texts": [
              "plusquam XL",
              "tota Ecclesia"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_age_qualification_and_assembly"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 4:24-28",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "우리 조상이자 주님의 종인 다윗, 주님의 거룩한 아들 예수라는 호칭을 각각 유지한다.",
            "printed_page": 58,
            "printed_texts": [
              "per Spiritum sanctum ore David patris nostri, pueri tui",
              "adversus sanctum Filium tuum Jesum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_David_and_Jesus_titles"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 4:27-28",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "이 성읍과 주님의 손 및 뜻이 미리 정한 일을 행함이라는 문장을 보존한다.",
            "printed_page": 58,
            "printed_texts": [
              "in hac civitate",
              "manus tua et voluntas tua praedestinaverat fieri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_city_and_predestination_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a60d79b25a52ab8cf3ab61e6158083d37f8be22f715e29385dc4f17e44fdeed5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n70.jpg",
            "page_key": "2:57",
            "printed_page": 57,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4a354667b81f82c723f89c93699d4b0955b6fb2b88ebb4a5555a75d82f4fe994",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Confusi igitur et per curationem, (annorum enim, inquit Scriptura, plusquam XL erat homo in quo factum est signum curationis) et per doctrinam Apostolorum, et prophetarum expositionem, cum remisissent summi sacerdotes Petrum et Johannem, et reversi essent ad reliquos coapostolos et discipulos Domini, id est in Ecclesiam, et enarrassent quae fuerant facta, et quemadmodum fiducialiter egissent in nomine Jesu. Audientes, inquit, tota Ecclesia, unanimes extulerunt vocem ad Deum, et dixerunt: Domine,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7c281d3e4cd340c26390b6dc0a684a2ebf80773673ebe5f1aa720b4293f32001",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n71.jpg",
            "page_key": "2:58",
            "printed_page": 58,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bd801b6795606bc669e4a61b2efcd2bece702b21b18844473da77dfdbf5d865e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tu es Deus qui fecisti coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, qui per Spiritum sanctum ore David patris nostri, pueri tui, dixisti: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Adstiterunt reges terrae, et principes congregati sunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Convenerunt enim vere in hac civitate adversus sanctum Filium tuum Jesum quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus, cum gentibus et populis Israel, facere quaecunque manus tua et voluntas tua praedestinaverat fieri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b7daa8e6a948ff1f9ad5ab22d8d26b176fbb50cb4953f7f60fff628e91ee22bf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Confusi igitur et per curationem, (annorum enim, inquit Scriptura, plusquam XL erat homo in quo factum est signum curationis) et per doctrinam Apostolorum, et prophetarum expositionem, cum remisissent summi sacerdotes Petrum et Johannem, et reversi essent ad reliquos coapostolos et discipulos Domini, id est in Ecclesiam, et enarrassent quae fuerant facta, et quemadmodum fiducialiter egissent in nomine Jesu. Audientes, inquit, tota Ecclesia, unanimes extulerunt vocem ad Deum, et dixerunt: Domine, tu es Deus qui fecisti coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt, qui per Spiritum sanctum ore David patris nostri, pueri tui, dixisti: Quare fremuerunt gentes, et populi meditati sunt inania? Adstiterunt reges terrae, et principes congregati sunt in unum adversus Dominum, et adversus Christum ejus. Convenerunt enim vere in hac civitate adversus sanctum Filium tuum Jesum quem unxisti, Herodes et Pontius Pilatus, cum gentibus et populis Israel, facere quaecunque manus tua et voluntas tua praedestinaverat fieri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ad4f30f2f2d168220f290f553aa6f29c45284c7ab9647088b32bb781c4ab98b7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절 앞부분이다. 비교 전사의 한 문단에 4절과 5절이 함께 들어 있으나, 인쇄본의 번호에 따라 별도 단위로 나누었다.",
          "치유의 표적이 일어난 이가 마흔 살을 넘었다는 plusquam XL의 한정을 유지했다. 대제사장들의 반응과 돌아온 사도들의 보고, 온 교회의 기도를 구별했다.",
          "기도의 다윗은 우리 조상이자 주님의 종으로, 예수는 주님이 기름 부으신 거룩한 아들로 옮겼다. 이 성읍에서 모임, 주님의 손과 뜻이 미리 정한 일이라는 인용 형태도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4a354667b81f82c723f89c93699d4b0955b6fb2b88ebb4a5555a75d82f4fe994",
              "sha256:bd801b6795606bc669e4a61b2efcd2bece702b21b18844473da77dfdbf5d865e"
            ],
            "text": "대제사장들은 그 치유와 사도들의 가르침, 예언자들의 말씀에 대한 풀이로 당혹해했다. (성경은 말한다. 이 치유의 표적이 일어난 사람은 나이가 마흔을 넘었다고 한다.) 그들이 베드로와 요한을 놓아주자, 두 사람은 나머지 동료 사도들과 주님의 제자들, 곧 교회로 돌아와, 무슨 일이 있었으며 예수의 이름으로 얼마나 담대하게 행동했는지를 전했다. 온 교회는 이를 듣고 마음을 같이하여 하나님께 목소리를 높이며, 이렇게 말했다고 한다. “주님, 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만드신 하나님이 주님이십니다. 주님은 성령을 통해, 우리 조상 다윗, 주님의 종의 입으로 말씀하셨습니다. ‘어찌하여 이방 민족들이 소란을 일으키고, 백성들이 헛된 것을 꾀했는가? 땅의 왕들이 일어섰고, 주님과 그분의 그리스도를 거슬러 지도자들이 한데 모였다.’ 참으로 헤롯과 폰티우스 빌라도는 이방 민족들 및 이스라엘 백성들과 함께, 주님께서 기름을 부으신 거룩한 아들 예수를 거슬러 이 성읍에 모였습니다. 주님의 손과 뜻이 일어나도록 미리 정하신 모든 일을 행하려는 것이었습니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b7daa8e6a948ff1f9ad5ab22d8d26b176fbb50cb4953f7f60fff628e91ee22bf"
        ],
        "text": "대제사장들은 그 치유와 사도들의 가르침, 예언자들의 말씀에 대한 풀이로 당혹해했다. (성경은 말한다. 이 치유의 표적이 일어난 사람은 나이가 마흔을 넘었다고 한다.) 그들이 베드로와 요한을 놓아주자, 두 사람은 나머지 동료 사도들과 주님의 제자들, 곧 교회로 돌아와, 무슨 일이 있었으며 예수의 이름으로 얼마나 담대하게 행동했는지를 전했다. 온 교회는 이를 듣고 마음을 같이하여 하나님께 목소리를 높이며, 이렇게 말했다고 한다. “주님, 하늘과 땅과 바다, 그 안에 있는 모든 것을 만드신 하나님이 주님이십니다. 주님은 성령을 통해, 우리 조상 다윗, 주님의 종의 입으로 말씀하셨습니다. ‘어찌하여 이방 민족들이 소란을 일으키고, 백성들이 헛된 것을 꾀했는가? 땅의 왕들이 일어섰고, 주님과 그분의 그리스도를 거슬러 지도자들이 한데 모였다.’ 참으로 헤롯과 폰티우스 빌라도는 이방 민족들 및 이스라엘 백성들과 함께, 주님께서 기름을 부으신 거룩한 아들 예수를 거슬러 이 성읍에 모였습니다. 주님의 손과 뜻이 일어나도록 미리 정하신 모든 일을 행하려는 것이었습니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:4953a9e685fd2e060df7e4e177cbff1941f3b561348dbf954c7a339e89961fd4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "work_location": "3.h12.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c40e750dfc96fd00e306470ee694301de66e74e9739c21f6c53d9c82bd3f92a9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:359a9a4fa38e3b7d6532cf4a1db188d3827cc805374a6e8f238e123f40623daa",
            "sha256:631e8499db6b34901068a495ea5033fef13a82d7943bedb9b33b87a65b67be8c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4d67a69c971b67a412118aa5a2f783df87cc8f6e2342f2a8746abfbc96179dfc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e2d5aad587512eeae1c39be2bd6c4cd27a1faa0ee23d7b0f399e3033957d7b0e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "Filii ejus adventum.",
            "source_start": "Hae voces Ecclesiae",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절의 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3057a54b7baed4fa8156fbad6d6cfd9d51e770e7976b2c3cb9542389f8eb6f61",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c40e750dfc96fd00e306470ee694301de66e74e9739c21f6c53d9c82bd3f92a9",
            "source_revision_id": "sha256:4d67a69c971b67a412118aa5a2f783df87cc8f6e2342f2a8746abfbc96179dfc",
            "translation_revision_id": "sha256:e2d5aad587512eeae1c39be2bd6c4cd27a1faa0ee23d7b0f399e3033957d7b0e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fc971aa3b4dcb232af12fc0b9a978b4f4bc8c4e0cd35b4d5b6bab05cec51d7ac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c40e750dfc96fd00e306470ee694301de66e74e9739c21f6c53d9c82bd3f92a9",
            "source_revision_id": "sha256:4d67a69c971b67a412118aa5a2f783df87cc8f6e2342f2a8746abfbc96179dfc",
            "translation_revision_id": "sha256:e2d5aad587512eeae1c39be2bd6c4cd27a1faa0ee23d7b0f399e3033957d7b0e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3057a54b7baed4fa8156fbad6d6cfd9d51e770e7976b2c3cb9542389f8eb6f61",
          "sha256:fc971aa3b4dcb232af12fc0b9a978b4f4bc8c4e0cd35b4d5b6bab05cec51d7ac"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              58,
              59
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "Filii ejus adventum.",
            "source_start": "Hae voces Ecclesiae",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "모든 교회의 시작, 큰 도성과 새 언약 시민들의 목소리라는 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 58,
            "printed_texts": [
              "ex qua habuit omnis ecclesia initium",
              "civitatis magnae, novi testamenti civium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_Church_origin_and_voices"
          },
          {
            "adopted_text": "Filium Jesum",
            "explanation": "invocaverunt의 목적어인 하나님과 그 아들 예수를 나란히 읽도록 목적격 교정을 채택한다.",
            "printed_page": 58,
            "printed_text": "Filius Jesus [Filium Jesum]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed accusative correction",
            "type": "adopted_editorial_case_correction"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 5:30-32",
            "evidence": "notes 1-3",
            "explanation": "자신의 영광으로 높임과 그분을 믿는 이들이라는 인쇄 독법을 유지한다.",
            "printed_page": 59,
            "printed_texts": [
              "exaltavit gloria sua",
              "credentibus ei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_glory_and_faith_quotation_readings"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 5:42",
            "evidence": "note 4 and italic-to-roman type boundary",
            "explanation": "성전과 집의 표현을 유지한다. 활자상 인용이 Christum Jesum에서 끝나므로 Filium Dei는 저자의 동격 설명으로 구별한다.",
            "printed_page": 59,
            "printed_texts": [
              "in templo, et in domo",
              "Christum Jesum Filium Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_house_and_authorial_apposition"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나에서 보존되었다고 판본이 제시하는 그리스어 병렬문과 인쇄 참조를 기록한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 독법은 보존한다.",
            "printed_pages": [
              58
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 78.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 58,
                "text": "Αὗται φωναὶ τῆς Ἐκκλησίας, ἐξ ἧς πᾶσα ἔσχηκεν ἐκκλησία τὴν ἀρχήν· αὗται φωναὶ τῆς μητροπόλεως τῶν τῆς καινῆς διαθήκης πολιτῶν, αὗται φωναὶ τῶν ἀποστόλων, αὗται φωναὶ τῶν μαθητῶν τοῦ Κυρίου, τῶν ἀληθῶς τελείων, μετὰ τὴν ἀνάληψιν τοῦ Κυρίου διὰ Πνεύματος τελειωθέντων, καὶ ἐπικαλουμένων τὸν Θεὸν, τὸν ποιήσαντα τὸν οὐρανὸν, καὶ τὴν γῆν, καὶ τὴν θάλασσαν, τὸν διὰ τῶν προφητῶν κεκηρυγμένον, καὶ τὸν τούτου παῖδα δὲ, ὃν ἔχρισεν ὁ Θεὸς, καὶ ἄλλον οὐκ εἰδότων. Οὐ γὰρ ἦν τότε Οὐαλεντῖνος ἐκεῖ, οὐδὲ Μαρκίων, οὐδ᾽ οἱ λοιποὶ ἑαυτῶν τε καὶ τῶν πειθομένων αὐτοῖς καταστροφεῖς. Διὸ καὶ ἐπήκουσεν αὐτῶν ὁ ποιητὴς τῶν ἁπάντων Θεός. Ἐσαλεύθη γὰρ, φησὶν, ὁ τόπος, ἐν ᾧ ἦσαν συνηγμένοι, καὶ ἐπλήσθησαν ἅπαντες τοῦ ἁγίου Πνεύματος, καὶ ἐλάλουν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ μετὰ παῤῥησίας παντὶ τῷ θέλοντι πιστεύειν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절의 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7c281d3e4cd340c26390b6dc0a684a2ebf80773673ebe5f1aa720b4293f32001",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n71.jpg",
            "page_key": "2:58",
            "printed_page": 58,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:359a9a4fa38e3b7d6532cf4a1db188d3827cc805374a6e8f238e123f40623daa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hae voces Ecclesiae, ex qua habuit omnis ecclesia initium: hae voces civitatis magnae, novi testamenti civium: hae voces Apostolorum, hae voces discipulorum Domini, eorum qui post assumtionem Domini per Spiritum et perfecti exstiterunt, et invocaverunt Deum qui fecit coelum et terram et mare, qui per prophetas annuntiatus est, et ejus Filium Jesum, quem unxit Deus, et alterum autem nescientes. Non enim erat ibi tunc Valentinus, nec Marcion, nec reliqui sui vel eorum qui assentiunt eis eversores. Propter quod et exaudivit eos factor omnium Deus. Commotus est enim, inquit, locus, in quo erant",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "26b8245a7615d12a96e7c0c509032d460272e5c86b60c6b81360fbe71e0effd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n72.jpg",
            "page_key": "2:59",
            "printed_page": 59,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:631e8499db6b34901068a495ea5033fef13a82d7943bedb9b33b87a65b67be8c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "collecti, et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia, omni volenti credere. Virtute enim magna, inquit, reddebant testimonium Apostoli resurrectionis Domini Jesu, dicentes ad eos: Deus patrum nostrorum excitavit Jesum, quem vos apprehendistis, et interfecistis suspendentes in ligno. Hunc Deus principem et Salvatorem exaltavit gloria sua, dare poenitentiam Israel, et remissionem peccatorum: et nos in eo testes sumus sermonum horum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus credentibus ei. Omni quoque die, inquit, in templo, et in domo non cessabant docentes et evangelisantes Christum Jesum Filium Dei. Haec enim erat salutis agnitio, quae perfectos ad Deum efficit eos, qui cognoscunt Filii ejus adventum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4d67a69c971b67a412118aa5a2f783df87cc8f6e2342f2a8746abfbc96179dfc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hae voces Ecclesiae, ex qua habuit omnis ecclesia initium: hae voces civitatis magnae, novi testamenti civium: hae voces Apostolorum, hae voces discipulorum Domini, eorum qui post assumtionem Domini per Spiritum et perfecti exstiterunt, et invocaverunt Deum qui fecit coelum et terram et mare, qui per prophetas annuntiatus est, et ejus Filium Jesum, quem unxit Deus, et alterum autem nescientes. Non enim erat ibi tunc Valentinus, nec Marcion, nec reliqui sui vel eorum qui assentiunt eis eversores. Propter quod et exaudivit eos factor omnium Deus. Commotus est enim, inquit, locus, in quo erant collecti, et repleti sunt omnes Spiritu sancto, et loquebantur verbum Dei cum fiducia, omni volenti credere. Virtute enim magna, inquit, reddebant testimonium Apostoli resurrectionis Domini Jesu, dicentes ad eos: Deus patrum nostrorum excitavit Jesum, quem vos apprehendistis, et interfecistis suspendentes in ligno. Hunc Deus principem et Salvatorem exaltavit gloria sua, dare poenitentiam Israel, et remissionem peccatorum: et nos in eo testes sumus sermonum horum, et Spiritus sanctus, quem dedit Deus credentibus ei. Omni quoque die, inquit, in templo, et in domo non cessabant docentes et evangelisantes Christum Jesum Filium Dei. Haec enim erat salutis agnitio, quae perfectos ad Deum efficit eos, qui cognoscunt Filii ejus adventum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b9763af561a70277a982ad53f6c829a9001ddfe96645cb4c77f42e0b4e668a9c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절 나머지이다. 모든 교회가 시작된 교회, 큰 도성과 새 언약 시민들의 목소리라는 서술을 보존했다.",
          "Filius Jesus [Filium Jesum]에서는 목적격 교정을 채택했다. invocaverunt의 대상으로 하나님과 그 아들 예수를 나란히 읽어 옮겼다.",
          "사도행전 5장 인용의 gloria sua는 자신의 영광으로, credentibus ei는 그분을 믿는 이들에게로 옮겼다. 59쪽 각주 2는 영광과 오른손의 독법 관계를 논의한다.",
          "성전과 집이라는 in templo et in domo를 유지했다. 59쪽에서 사도행전 인용 활자가 Christum Jesum에서 끝나므로, 뒤의 Filium Dei는 곧 하나님의 아들을 전했다는 저자의 설명으로 나누어 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:359a9a4fa38e3b7d6532cf4a1db188d3827cc805374a6e8f238e123f40623daa",
              "sha256:631e8499db6b34901068a495ea5033fef13a82d7943bedb9b33b87a65b67be8c"
            ],
            "text": "이것은 교회의 목소리, 모든 교회가 시작된 그 교회의 목소리이다. 이것은 큰 도성의 목소리, 새 언약의 시민들의 목소리이다. 이것은 사도들의 목소리이며, 주님의 제자들의 목소리이다. 그들은 주님이 승천하신 뒤 영을 통해 완전하게 된 이들이다. 하늘과 땅과 바다를 만드시고, 예언자들이 선포한 하나님을 불렀으며, 하나님께서 기름을 부으신 그분의 아들 예수도 불렀다. 그들은 다른 이를 알지 못했다. 그때 거기에는 발렌티노스도, 마르키온도 없었고, 자기 자신이나 자기들에게 동의하는 이들을 파멸시키는 나머지 자들도 없었다. 그러므로 만물을 만드신 하나님께서 그들의 말을 들어 주셨다. 이렇게 말한다. “그들이 모여 있던 곳이 흔들렸고, 모두 성령으로 충만하여, 믿기를 원하는 모든 이에게 하나님의 말씀을 담대히 전했다.” 또 큰 능력으로 사도들이 주 예수의 부활을 증언하며, 그들에게 이렇게 말했다고 한다. “우리 조상들의 하나님께서 예수를 일으키셨다. 너희는 그분을 붙잡아 나무에 매달고 죽였다. 하나님께서는 자신의 영광으로 그분을 지도자이자 구원자로 높이셨다. 이스라엘에게 회개를, 죄의 용서를 주시려는 것이었다. 우리는 그분 안에서 이 일들의 증인이며, 하나님께서 그분을 믿는 이들에게 주신 성령도 증인이시다.” “날마다 성전과 집에서 그리스도 예수를 가르치고 복음으로 전하기를 그치지 않았다”라고 한다. 곧 하나님의 아들을 전한 것이다. 이것이 구원의 앎이었다. 하나님 아들의 오심을 아는 이들을 하나님 앞에서 완전하게 하는 앎이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4d67a69c971b67a412118aa5a2f783df87cc8f6e2342f2a8746abfbc96179dfc"
        ],
        "text": "이것은 교회의 목소리, 모든 교회가 시작된 그 교회의 목소리이다. 이것은 큰 도성의 목소리, 새 언약의 시민들의 목소리이다. 이것은 사도들의 목소리이며, 주님의 제자들의 목소리이다. 그들은 주님이 승천하신 뒤 영을 통해 완전하게 된 이들이다. 하늘과 땅과 바다를 만드시고, 예언자들이 선포한 하나님을 불렀으며, 하나님께서 기름을 부으신 그분의 아들 예수도 불렀다. 그들은 다른 이를 알지 못했다. 그때 거기에는 발렌티노스도, 마르키온도 없었고, 자기 자신이나 자기들에게 동의하는 이들을 파멸시키는 나머지 자들도 없었다. 그러므로 만물을 만드신 하나님께서 그들의 말을 들어 주셨다. 이렇게 말한다. “그들이 모여 있던 곳이 흔들렸고, 모두 성령으로 충만하여, 믿기를 원하는 모든 이에게 하나님의 말씀을 담대히 전했다.” 또 큰 능력으로 사도들이 주 예수의 부활을 증언하며, 그들에게 이렇게 말했다고 한다. “우리 조상들의 하나님께서 예수를 일으키셨다. 너희는 그분을 붙잡아 나무에 매달고 죽였다. 하나님께서는 자신의 영광으로 그분을 지도자이자 구원자로 높이셨다. 이스라엘에게 회개를, 죄의 용서를 주시려는 것이었다. 우리는 그분 안에서 이 일들의 증인이며, 하나님께서 그분을 믿는 이들에게 주신 성령도 증인이시다.” “날마다 성전과 집에서 그리스도 예수를 가르치고 복음으로 전하기를 그치지 않았다”라고 한다. 곧 하나님의 아들을 전한 것이다. 이것이 구원의 앎이었다. 하나님 아들의 오심을 아는 이들을 하나님 앞에서 완전하게 하는 앎이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e2d5aad587512eeae1c39be2bd6c4cd27a1faa0ee23d7b0f399e3033957d7b0e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
      },
      "work_location": "3.h12.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c219bde63f0e841837160d2bc48038848de57f9bb2511a69849c353ea87ce889",
        "part_links": [
          [
            "sha256:daf5380ff7b5ed3442d1547c6cf16665935a77aefccdbccbd9035a47cf304dce",
            "sha256:22cc292c9cd6591beaa8331ffefe95b533a6d415d96599ea46fb23b5eea5d724"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fc4a29392b68965c4d94bca2e554a00caed2c8052c8ef971b2ae1a566e87e606"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:aad23a7e1b59f29bb33b37bd2b2ef72686417bb1ac662fe4f2408df92b1f032f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              59,
              60
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 6절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f8cc7b1ffb64e908e5070499f9b19aeec84994c6ae8b488c41ea655540a393d2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c219bde63f0e841837160d2bc48038848de57f9bb2511a69849c353ea87ce889",
            "source_revision_id": "sha256:fc4a29392b68965c4d94bca2e554a00caed2c8052c8ef971b2ae1a566e87e606",
            "translation_revision_id": "sha256:aad23a7e1b59f29bb33b37bd2b2ef72686417bb1ac662fe4f2408df92b1f032f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0051821444ae696980e3337df0e48a275ead827e84435863283d347dd7ace73b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c219bde63f0e841837160d2bc48038848de57f9bb2511a69849c353ea87ce889",
            "source_revision_id": "sha256:fc4a29392b68965c4d94bca2e554a00caed2c8052c8ef971b2ae1a566e87e606",
            "translation_revision_id": "sha256:aad23a7e1b59f29bb33b37bd2b2ef72686417bb1ac662fe4f2408df92b1f032f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f8cc7b1ffb64e908e5070499f9b19aeec84994c6ae8b488c41ea655540a393d2",
          "sha256:0051821444ae696980e3337df0e48a275ead827e84435863283d347dd7ace73b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              59,
              60
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "사도들이 청중의 기존 견해에 맞추어 말했다는 상대의 주장과, 그 가정에서 진리의 규범 및 주님의 오심의 의미가 무너진다는 저자의 논박을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              59,
              60
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "reported_opponents_accommodation_claim"
          },
          {
            "explanation": "수난을 겪지 않는 위의 구원자를 십자가에 못 박은 것이 아니라면 죄가 더 작았으리라는 가정을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              59,
              60
            ],
            "printed_text": "et multo minus erat peccatum, siquidem superiorem Salvatorem ... non affixissent cruci",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_counterfactual_higher_Saviour"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 6절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "26b8245a7615d12a96e7c0c509032d460272e5c86b60c6b81360fbe71e0effd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n72.jpg",
            "page_key": "2:59",
            "printed_page": 59,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:daf5380ff7b5ed3442d1547c6cf16665935a77aefccdbccbd9035a47cf304dce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem impudenter quidam eorum dicunt, apud Judaeos praeconantes Apostoli non poterant alterum eis Deum annuntiare praeter eum, qui creditus fuerat ab ipsis; dicimus ad eos, quoniam si secundum olim insitam opinionem hominibus loquebantur Apostoli, nemo ab his cognovit veritatem, multo autem prius a Domino; etenim ipsum sic locutum dicunt. Nec hi ergo ipsi veritatem sciunt, sed sententia eorum de Deo cum esset talis, exceperant doctrinam, quemadmodum audire poterant. Secundum hunc igitur sermonem apud neminem erit regula veritatis, sed omnes discipuli omnibus imputabunt, quoniam quemadmodum unusquisque sentiebat, et quemadmodum capiebat, sic et sermo ad eum factus est. Superfluus autem et inutilis adventus Domini parebit, si quidem venit permissurus et servaturus uniuscujusque olim insitam de Deo opinionem. Adhuc etiam et multo durius erat, quem hominem viderant Judaei, et cruci affixerant, annuntiari hunc esse Christum Filium Dei, aeternum ipsorum Regem. Non igitur jam secundum pristinam eorum opinionem loquebantur ad eos. Qui enim in faciem interfectores eos esse Domini dicebant, multo magis fiducialiter eum Patrem, qui super Demiurgum est, et ipsi annuntiarent, et non id quod putabat unusquisque; et multo minus erat peccatum, siquidem superiorem Salvatorem, ad quem ascendere eos oporteret, quoniam esset",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9f51d49ad3a402b016506a62beedf685d367d4321211ce183ec2a68c3c016fc5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n73.jpg",
            "page_key": "2:60",
            "printed_page": 60,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:22cc292c9cd6591beaa8331ffefe95b533a6d415d96599ea46fb23b5eea5d724",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "impassibilis, non affixissent cruci. Quemadmodum enim gentibus non secundum sententiam illorum loquebantur, sed cum fiducia dicebant, quoniam dii ipsorum non essent dii, sed idola daemoniorum; simili modo et Judaeis annuntiassent, si alterum majorem et perfectiorem scissent Patrem, non adnutrientes, neque augentes eorum non veram de Deo opinionem. Et Ethnicorum autem solventes errorem, et auferentes eos a suis diis, non utique alterum eis inferebant errorem; sed auferentes eos qui non erant dii, eum qui solus erat Deus et verus Pater, ostenderunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fc4a29392b68965c4d94bca2e554a00caed2c8052c8ef971b2ae1a566e87e606",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem impudenter quidam eorum dicunt, apud Judaeos praeconantes Apostoli non poterant alterum eis Deum annuntiare praeter eum, qui creditus fuerat ab ipsis; dicimus ad eos, quoniam si secundum olim insitam opinionem hominibus loquebantur Apostoli, nemo ab his cognovit veritatem, multo autem prius a Domino; etenim ipsum sic locutum dicunt. Nec hi ergo ipsi veritatem sciunt, sed sententia eorum de Deo cum esset talis, exceperant doctrinam, quemadmodum audire poterant. Secundum hunc igitur sermonem apud neminem erit regula veritatis, sed omnes discipuli omnibus imputabunt, quoniam quemadmodum unusquisque sentiebat, et quemadmodum capiebat, sic et sermo ad eum factus est. Superfluus autem et inutilis adventus Domini parebit, si quidem venit permissurus et servaturus uniuscujusque olim insitam de Deo opinionem. Adhuc etiam et multo durius erat, quem hominem viderant Judaei, et cruci affixerant, annuntiari hunc esse Christum Filium Dei, aeternum ipsorum Regem. Non igitur jam secundum pristinam eorum opinionem loquebantur ad eos. Qui enim in faciem interfectores eos esse Domini dicebant, multo magis fiducialiter eum Patrem, qui super Demiurgum est, et ipsi annuntiarent, et non id quod putabat unusquisque; et multo minus erat peccatum, siquidem superiorem Salvatorem, ad quem ascendere eos oporteret, quoniam esset impassibilis, non affixissent cruci. Quemadmodum enim gentibus non secundum sententiam illorum loquebantur, sed cum fiducia dicebant, quoniam dii ipsorum non essent dii, sed idola daemoniorum; simili modo et Judaeis annuntiassent, si alterum majorem et perfectiorem scissent Patrem, non adnutrientes, neque augentes eorum non veram de Deo opinionem. Et Ethnicorum autem solventes errorem, et auferentes eos a suis diis, non utique alterum eis inferebant errorem; sed auferentes eos qui non erant dii, eum qui solus erat Deus et verus Pater, ostenderunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0810d540cbb034f41518cb5f0a8a70e9a8b5f0955ba52000ef8b6aa66262a244",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 6절이다. 사도들이 청중의 기존 믿음에 맞추어 말했다는 상대의 주장과, 그 가정에서 나오는 결론을 구별했다.",
          "진리의 규범을 아무도 알 수 없고 주님의 오심도 무익해진다는 문장들은 상대의 주장을 시험하는 논박이다. omnes discipuli omnibus는 제자들이 각자의 스승을 탓하는 상황으로 풀어 옮겼다.",
          "수난을 겪지 않는 더 높은 구원자를 십자가에 못 박은 것이 아니라면 죄가 더 작았으리라는 조건을 유지했다. 이 조건은 저자가 상대의 구원자 이해를 받아 논박하는 부분이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:daf5380ff7b5ed3442d1547c6cf16665935a77aefccdbccbd9035a47cf304dce",
              "sha256:22cc292c9cd6591beaa8331ffefe95b533a6d415d96599ea46fb23b5eea5d724"
            ],
            "text": "그들 가운데 어떤 자들은 뻔뻔하게 이렇게 말한다. “사도들은 유대인들에게 선포할 때, 그들이 이미 믿고 있던 분 외에 다른 하나님을 알릴 수 없었다.” 우리는 그들에게 말한다. 만일 사도들이 사람들에게 오래전부터 자리 잡은 견해에 맞추어 말했다면, 아무도 그들에게서 진리를 알게 되지 못했을 것이다. 더욱이 그보다 앞서 주님에게서도 알지 못했을 것이다. 그들은 주님도 그렇게 말씀하셨다고 하기 때문이다. 그렇다면 그들 자신도 진리를 알지 못한다. 하나님에 대한 자기들의 생각이 그러했으므로, 자기들이 들을 수 있는 방식으로 가르침을 받았을 것이다. 그러므로 이 주장에 따르면, 아무에게도 진리의 규범이 없게 될 것이다. 모든 제자가 모든 스승을 탓하며, 각자가 생각하고 받아들일 수 있는 정도에 따라 자기에게 말해 주었다고 할 것이다. 주님이 오셔서 각자에게 오래전부터 자리 잡은 하나님에 대한 견해를 그대로 허용하고 지켜 주려 하셨다면, 주님의 오심도 쓸모없고 무익한 것으로 드러날 것이다. 더구나 훨씬 더 어려운 일이 있었다. 유대인들이 사람으로 보았고 십자가에 못 박은 그분을, 그리스도이자 하나님의 아들, 자기들의 영원한 왕이라고 알리는 일이었다. 그러므로 사도들은 이미 그들의 종래 견해에 맞추어 말하고 있지 않았다. 그들이 보는 앞에서 주님을 죽인 자들이라고 말한 이들이라면, 데미우르고스 위에 있는 그 아버지를 더욱 담대하게 알렸을 것이며, 각자가 생각하던 것을 알리지는 않았을 것이다. 만일 더 높은 구원자가 그들이 올라가야 할 대상이고, 수난을 겪지 않는 존재여서 그분을 십자가에 못 박은 것이 아니었다면, 그 죄도 훨씬 작았을 것이다. 그들이 이방인들에게도 이방인들의 생각에 맞추어 말하지 않고, 담대하게 그들의 신들은 신이 아니며 악령들의 우상이라고 말했듯이, 다른 더 크고 완전한 아버지를 알았다면, 유대인들에게도 같은 방식으로 알렸을 것이다. 하나님에 대한 그들의 그릇된 견해를 키워 주거나 더욱 늘리지 않았을 것이다. 그들은 이방인들의 오류를 풀어 주고, 그들을 그들의 신들에게서 떼어 놓으면서, 또 다른 오류로 이끌지 않았다. 신이 아닌 것들을 치워 버리고, 홀로 하나님이시며 참된 아버지이신 분을 보여 주었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fc4a29392b68965c4d94bca2e554a00caed2c8052c8ef971b2ae1a566e87e606"
        ],
        "text": "그들 가운데 어떤 자들은 뻔뻔하게 이렇게 말한다. “사도들은 유대인들에게 선포할 때, 그들이 이미 믿고 있던 분 외에 다른 하나님을 알릴 수 없었다.” 우리는 그들에게 말한다. 만일 사도들이 사람들에게 오래전부터 자리 잡은 견해에 맞추어 말했다면, 아무도 그들에게서 진리를 알게 되지 못했을 것이다. 더욱이 그보다 앞서 주님에게서도 알지 못했을 것이다. 그들은 주님도 그렇게 말씀하셨다고 하기 때문이다. 그렇다면 그들 자신도 진리를 알지 못한다. 하나님에 대한 자기들의 생각이 그러했으므로, 자기들이 들을 수 있는 방식으로 가르침을 받았을 것이다. 그러므로 이 주장에 따르면, 아무에게도 진리의 규범이 없게 될 것이다. 모든 제자가 모든 스승을 탓하며, 각자가 생각하고 받아들일 수 있는 정도에 따라 자기에게 말해 주었다고 할 것이다. 주님이 오셔서 각자에게 오래전부터 자리 잡은 하나님에 대한 견해를 그대로 허용하고 지켜 주려 하셨다면, 주님의 오심도 쓸모없고 무익한 것으로 드러날 것이다. 더구나 훨씬 더 어려운 일이 있었다. 유대인들이 사람으로 보았고 십자가에 못 박은 그분을, 그리스도이자 하나님의 아들, 자기들의 영원한 왕이라고 알리는 일이었다. 그러므로 사도들은 이미 그들의 종래 견해에 맞추어 말하고 있지 않았다. 그들이 보는 앞에서 주님을 죽인 자들이라고 말한 이들이라면, 데미우르고스 위에 있는 그 아버지를 더욱 담대하게 알렸을 것이며, 각자가 생각하던 것을 알리지는 않았을 것이다. 만일 더 높은 구원자가 그들이 올라가야 할 대상이고, 수난을 겪지 않는 존재여서 그분을 십자가에 못 박은 것이 아니었다면, 그 죄도 훨씬 작았을 것이다. 그들이 이방인들에게도 이방인들의 생각에 맞추어 말하지 않고, 담대하게 그들의 신들은 신이 아니며 악령들의 우상이라고 말했듯이, 다른 더 크고 완전한 아버지를 알았다면, 유대인들에게도 같은 방식으로 알렸을 것이다. 하나님에 대한 그들의 그릇된 견해를 키워 주거나 더욱 늘리지 않았을 것이다. 그들은 이방인들의 오류를 풀어 주고, 그들을 그들의 신들에게서 떼어 놓으면서, 또 다른 오류로 이끌지 않았다. 신이 아닌 것들을 치워 버리고, 홀로 하나님이시며 참된 아버지이신 분을 보여 주었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:aad23a7e1b59f29bb33b37bd2b2ef72686417bb1ac662fe4f2408df92b1f032f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
      },
      "work_location": "3.h12.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:de1b0ff680a6984aae5233961c8ff685c7195b781b3533681b09a6e05fef30a5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:18fef7cf8fa069aed186a7045dbf175af79ed88813162954c965d2bdcb1e0080",
            "sha256:0b31896711e7e951732f62f40ffb34a7768951b62c00f1649680b60d949a25d2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5442482f0f67ce1ad755ee8050959918db4e6b55c5294079c53608e6b342eca8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5c88be5a8587edbc192d925c07bfc3e0d15e0ad179b6b7f649d9c202fcf2e84d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              60,
              61
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "omnem credentem in eum.",
            "source_start": "Ex verbis Petri igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d7f3e57ad4b23339270cf6fd42ce167e874935af51fb2699cb30223538309568",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de1b0ff680a6984aae5233961c8ff685c7195b781b3533681b09a6e05fef30a5",
            "source_revision_id": "sha256:5442482f0f67ce1ad755ee8050959918db4e6b55c5294079c53608e6b342eca8",
            "translation_revision_id": "sha256:5c88be5a8587edbc192d925c07bfc3e0d15e0ad179b6b7f649d9c202fcf2e84d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:955a1e9297713f78f1e4517c834c99ea7f4108acb46dd74a219b87f7d842481b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de1b0ff680a6984aae5233961c8ff685c7195b781b3533681b09a6e05fef30a5",
            "source_revision_id": "sha256:5442482f0f67ce1ad755ee8050959918db4e6b55c5294079c53608e6b342eca8",
            "translation_revision_id": "sha256:5c88be5a8587edbc192d925c07bfc3e0d15e0ad179b6b7f649d9c202fcf2e84d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d7f3e57ad4b23339270cf6fd42ce167e874935af51fb2699cb30223538309568",
          "sha256:955a1e9297713f78f1e4517c834c99ea7f4108acb46dd74a219b87f7d842481b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              60,
              61
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "omnem credentem in eum.",
            "source_start": "Ex verbis Petri igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Acts 10:1-5",
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "구제가 기억할 일로 올라왔다는 본문 요약과 제구시를 보존한다.",
            "printed_page": 60,
            "printed_text": "Eleemosynae tuae ascenderunt in recommemorationem in conspectu Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Cornelius_alms_and_vision"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 10:15",
              "Acts 10:34-35"
            ],
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "율법에서 정결을 구분하신 하나님과 아들의 피로 이방 민족을 깨끗하게 하신 하나님을 연결한다. 고넬료가 섬기던 이는 하나님으로 읽는다.",
            "printed_page": 60,
            "printed_texts": [
              "Quae Deus emundavit, tu ne commune dixeris",
              "quem et Cornelius colebat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_purity_and_Creator_relation"
          },
          {
            "adopted_text": "[Filii]",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "Filii의 약자가 ei에 흡수되었다고 설명하는 판본의 보완을 대괄호로 보존한다. 그리스어에는 τοῦ Υἱοῦ가 있다.",
            "printed_page": 61,
            "printed_text": "[Filii]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_editorial_supplement"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 10:37-43",
            "explanation": "부활 뒤 함께 먹고 마신 미리 정해진 증인들, 산 이와 죽은 이의 심판자에 관한 베드로의 선포를 보존한다.",
            "printed_page": 61,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Peter_witnesses_and_judgement"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나의 그리스어 병렬문과 판본의 참조 위치를 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 교정과 보완 표지를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              60
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 180.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 60,
                "text": "Τοῦ Πέτρου τὴν ἀποκάλυψιν ἰδόντος, ἐν ᾗ ἡ οὐράνιος εἶπεν αὐτῷ φωνή· ἃ ὁ Θεὸς ἐκαθάρισε, σὺ μὴ κοίνου. τοῦθ᾽ ὅτι διὰ τοῦ νόμου μεταξὺ καθαρῶν καὶ ἀκαθάρτων διαστείλας ὁ Θεὸς, οὗτος ἐκαθάρισε τὰ ἔθνη διὰ τοῦ αἵματος τοῦ παιδὸς αὐτοῦ, ὃν καὶ ὁ Κορνήλιος ἐσέβετο..."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나의 그리스어 병렬문과 판본의 참조 위치를 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 교정과 보완 표지를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              61
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 185.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 61,
                "text": "... Τρανῶς σημαίνων, ὅτι ὃν πρότερον Θεὸν ἐφοβεῖτο ὁ Κορνήλιος, τὸν [ὃν] διὰ τοῦ νόμου καὶ τῶν προφητῶν κατηχεῖτο, δι᾽ ὧν [ὃν] καὶ τὰς ἐλεημοσύνας ἐποίει, οὗτος ἐπ᾽ ἀληθείας ἐστὶ Θεός. Ἔλειπε δὲ αὐτῷ ἡ τοῦ Υἱοῦ γνῶσις."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9f51d49ad3a402b016506a62beedf685d367d4321211ce183ec2a68c3c016fc5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n73.jpg",
            "page_key": "2:60",
            "printed_page": 60,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:18fef7cf8fa069aed186a7045dbf175af79ed88813162954c965d2bdcb1e0080",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ex verbis Petri igitur, quae fecit in Caesarea ad Cornelium centurionem, et eos qui cum eo erant gentiles, quibus primo enarratus est sermo Dei, cognoscendum est nobis, quae annuntiabant Apostoli, et qualis fuit praedicatio ipsorum, et quam habuerunt de Deo sententiam. Erat enim, inquit, Cornelius hic religiosus, et timens Deum cum tota domo sua, et faciens eleemosynas multas in populo, et orans Deum semper. Vidit ergo circa horam nonam diei, angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem: Eleemosynae tuae ascenderunt in recommemorationem in conspectu Dei. Propter quod mitte ad Simonem, qui vocatur Petrus. Petrus autem cum vidisset revelationem, in qua respondit ad eum coelestis vox: Quae Deus emundavit, tu ne commune dixeris; hoc ideo, quoniam qui per legem inter munda et immunda distinxit Deus, hic emundavit gentes per sanguinem Filii sui, quem et Cornelius colebat. Ad quem Petrus veniens dixit: In veritate comperi, quoniam non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptabilis ei est. Manifeste significans,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d05f6a8ce3a152a848bc16e6bffade74d05f3071bc504b67c9a5e296e82f7685",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n74.jpg",
            "page_key": "2:61",
            "printed_page": 61,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0b31896711e7e951732f62f40ffb34a7768951b62c00f1649680b60d949a25d2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam quem antea Deum timebat Cornelius, quem per legem et prophetas audierat, propter quem et eleemosynas faciebat, hic in veritate est Deus. Deerat autem ei [Filii] agnitio. Propter quod adjecit: Vos scitis quod factum est verbum per omnem Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptismum quod praedicavit Johannes, Jesum a Nazareth, quemadmodum unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute: ipse circuivit benefaciens et curans omnes qui oppressi erant a diabolo, quoniam Deus erat cum eo. Et nos testes sumus omnium eorum quae fecit et in regione Judaeorum, et in Hierusalem: quem interfecerunt suspendentes in ligno. Hunc Deus excitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri, non omni populo, sed testibus nobis praedestinatis a Deo, qui cum eo et manducavimus, et bibimus post resurrectionem a mortuis. Et praecepit nobis annuntiare populo et testificari, quoniam ipse est praedestinatus a Deo Judex vivorum et mortuorum. Huic omnes prophetae testimonium reddunt, remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnem credentem in eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5442482f0f67ce1ad755ee8050959918db4e6b55c5294079c53608e6b342eca8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ex verbis Petri igitur, quae fecit in Caesarea ad Cornelium centurionem, et eos qui cum eo erant gentiles, quibus primo enarratus est sermo Dei, cognoscendum est nobis, quae annuntiabant Apostoli, et qualis fuit praedicatio ipsorum, et quam habuerunt de Deo sententiam. Erat enim, inquit, Cornelius hic religiosus, et timens Deum cum tota domo sua, et faciens eleemosynas multas in populo, et orans Deum semper. Vidit ergo circa horam nonam diei, angelum Dei introeuntem ad se, et dicentem: Eleemosynae tuae ascenderunt in recommemorationem in conspectu Dei. Propter quod mitte ad Simonem, qui vocatur Petrus. Petrus autem cum vidisset revelationem, in qua respondit ad eum coelestis vox: Quae Deus emundavit, tu ne commune dixeris; hoc ideo, quoniam qui per legem inter munda et immunda distinxit Deus, hic emundavit gentes per sanguinem Filii sui, quem et Cornelius colebat. Ad quem Petrus veniens dixit: In veritate comperi, quoniam non est personarum acceptor Deus, sed in omni gente, qui timet eum et operatur justitiam, acceptabilis ei est. Manifeste significans, quoniam quem antea Deum timebat Cornelius, quem per legem et prophetas audierat, propter quem et eleemosynas faciebat, hic in veritate est Deus. Deerat autem ei [Filii] agnitio. Propter quod adjecit: Vos scitis quod factum est verbum per omnem Judaeam. Incipiens enim a Galilaea post baptismum quod praedicavit Johannes, Jesum a Nazareth, quemadmodum unxit eum Deus Spiritu sancto et virtute: ipse circuivit benefaciens et curans omnes qui oppressi erant a diabolo, quoniam Deus erat cum eo. Et nos testes sumus omnium eorum quae fecit et in regione Judaeorum, et in Hierusalem: quem interfecerunt suspendentes in ligno. Hunc Deus excitavit tertia die, et dedit eum manifestum fieri, non omni populo, sed testibus nobis praedestinatis a Deo, qui cum eo et manducavimus, et bibimus post resurrectionem a mortuis. Et praecepit nobis annuntiare populo et testificari, quoniam ipse est praedestinatus a Deo Judex vivorum et mortuorum. Huic omnes prophetae testimonium reddunt, remissionem peccatorum accipere per nomen ejus omnem credentem in eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d0d92ca851e1b1762d143514ba96bbd0f9be90ae269448a0b610756d818e3b94",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절 앞부분이다. 사도행전의 서술, 천사의 말, 하늘의 음성, 베드로의 설교를 구별했다.",
          "코르넬리우스의 제구시와 천사가 구제를 언급하는 인용 형태를 보존했다. commune는 속되다는 뜻으로 옮겼다. 60쪽 각주 5에 따라 그가 섬기던 분이라는 관계절의 대상을 하나님으로 읽었다.",
          "[Filii]는 판본이 보완한 단어로, 한국어에도 [아들을]이라고 표시했다. 61쪽 각주 1은 Filii의 약자가 ei에 흡수되었을 가능성을 설명하며, 병렬 그리스어에는 τοῦ Υἱοῦ가 있다.",
          "부활 뒤 함께 먹고 마신 증인들, 하나님께서 미리 정하신 심판자, 그 이름을 통한 죄의 용서라는 베드로의 선포를 각각 유지했다. 두 그리스어 병렬문과 대괄호 교정도 원문 자료에 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:18fef7cf8fa069aed186a7045dbf175af79ed88813162954c965d2bdcb1e0080",
              "sha256:0b31896711e7e951732f62f40ffb34a7768951b62c00f1649680b60d949a25d2"
            ],
            "text": "그러므로 카이사레아에서 백인대장 코르넬리우스와 그와 함께 있던 이방인들에게 베드로가 한 말을 통해, 사도들이 무엇을 알렸는지, 그들의 선포가 어떠했는지, 하나님에 대해 어떤 생각을 품었는지 우리는 알아야 한다. 이들은 하나님의 말씀이 처음 전해진 이방인들이었다. 이렇게 말한다. “이 코르넬리우스는 경건한 사람이었으며, 온 집안과 함께 하나님을 경외하고, 백성에게 많은 구제를 베풀며, 언제나 하나님께 기도했다. 낮 제구시 무렵, 하나님의 천사가 자기에게 들어와 말하는 것을 보았다. ‘너의 구제가 하나님 앞에 기억될 일로 올라왔다. 그러니 사람을 보내 베드로라고 불리는 시몬을 부르라.’” 베드로는 계시를 보았고, 그 안에서 하늘의 음성이 그에게 대답했다. “하나님께서 깨끗하게 하신 것을 네가 속되다고 하지 말라.” 이 말씀은 이런 뜻이었다. 율법을 통해 깨끗한 것과 더러운 것을 구별하신 하나님, 곧 코르넬리우스도 섬기던 그 하나님께서 자기 아들의 피를 통해 이방 민족들을 깨끗하게 하셨다는 것이다. 베드로는 그에게 가서 말했다. “나는 참으로 깨달았습니다. 하나님께서는 사람을 겉모습으로 가리지 않으시며, 어느 민족에서든 그분을 경외하고 의를 행하는 사람은 그분께서 받아 주십니다.” 코르넬리우스가 이전부터 경외하던 하나님, 율법과 예언자들을 통해 들어 알게 된 하나님, 그가 구제를 베푼 이유가 된 그분이 참으로 하나님이심을 분명히 밝힌 것이다. 그에게 부족했던 것은 [아들을] 아는 앎이었다. 그러므로 베드로는 덧붙였다. “여러분은 일어난 그 일을 알고 있습니다. 온 유대에서 있었던 일입니다. 요한이 선포한 세례 뒤에, 갈릴래아에서 시작하여, 나사렛 예수를 하나님께서 성령과 능력으로 어떻게 기름 부으셨는지 알고 있습니다. 그분은 두루 다니며 선한 일을 하시고, 악마에게 억눌린 모든 이를 고쳐 주셨습니다. 하나님께서 그분과 함께 계셨기 때문입니다. 유대인들의 땅과 예루살렘에서 그분이 행하신 모든 일의 증인이 우리입니다. 사람들은 그분을 나무에 매달아 죽였습니다. 하나님께서는 이분을 사흘째 되는 날 일으키시고, 모습을 드러내게 하셨습니다. 온 백성에게가 아니라, 하나님께서 미리 정하신 증인인 우리에게 드러내셨습니다. 그분이 죽은 이들 가운데서 부활하신 뒤, 우리는 그분과 함께 먹고 마셨습니다. 그분은 우리에게 명하셨습니다. 하나님께서 미리 정하신 산 이들과 죽은 이들의 심판자가 바로 자신이라고 백성에게 알리고 증언하라고 하셨습니다. 모든 예언자가 이분을 증언합니다. 이분을 믿는 모든 사람은 그분의 이름을 통해 죄의 용서를 받습니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5442482f0f67ce1ad755ee8050959918db4e6b55c5294079c53608e6b342eca8"
        ],
        "text": "그러므로 카이사레아에서 백인대장 코르넬리우스와 그와 함께 있던 이방인들에게 베드로가 한 말을 통해, 사도들이 무엇을 알렸는지, 그들의 선포가 어떠했는지, 하나님에 대해 어떤 생각을 품었는지 우리는 알아야 한다. 이들은 하나님의 말씀이 처음 전해진 이방인들이었다. 이렇게 말한다. “이 코르넬리우스는 경건한 사람이었으며, 온 집안과 함께 하나님을 경외하고, 백성에게 많은 구제를 베풀며, 언제나 하나님께 기도했다. 낮 제구시 무렵, 하나님의 천사가 자기에게 들어와 말하는 것을 보았다. ‘너의 구제가 하나님 앞에 기억될 일로 올라왔다. 그러니 사람을 보내 베드로라고 불리는 시몬을 부르라.’” 베드로는 계시를 보았고, 그 안에서 하늘의 음성이 그에게 대답했다. “하나님께서 깨끗하게 하신 것을 네가 속되다고 하지 말라.” 이 말씀은 이런 뜻이었다. 율법을 통해 깨끗한 것과 더러운 것을 구별하신 하나님, 곧 코르넬리우스도 섬기던 그 하나님께서 자기 아들의 피를 통해 이방 민족들을 깨끗하게 하셨다는 것이다. 베드로는 그에게 가서 말했다. “나는 참으로 깨달았습니다. 하나님께서는 사람을 겉모습으로 가리지 않으시며, 어느 민족에서든 그분을 경외하고 의를 행하는 사람은 그분께서 받아 주십니다.” 코르넬리우스가 이전부터 경외하던 하나님, 율법과 예언자들을 통해 들어 알게 된 하나님, 그가 구제를 베푼 이유가 된 그분이 참으로 하나님이심을 분명히 밝힌 것이다. 그에게 부족했던 것은 [아들을] 아는 앎이었다. 그러므로 베드로는 덧붙였다. “여러분은 일어난 그 일을 알고 있습니다. 온 유대에서 있었던 일입니다. 요한이 선포한 세례 뒤에, 갈릴래아에서 시작하여, 나사렛 예수를 하나님께서 성령과 능력으로 어떻게 기름 부으셨는지 알고 있습니다. 그분은 두루 다니며 선한 일을 하시고, 악마에게 억눌린 모든 이를 고쳐 주셨습니다. 하나님께서 그분과 함께 계셨기 때문입니다. 유대인들의 땅과 예루살렘에서 그분이 행하신 모든 일의 증인이 우리입니다. 사람들은 그분을 나무에 매달아 죽였습니다. 하나님께서는 이분을 사흘째 되는 날 일으키시고, 모습을 드러내게 하셨습니다. 온 백성에게가 아니라, 하나님께서 미리 정하신 증인인 우리에게 드러내셨습니다. 그분이 죽은 이들 가운데서 부활하신 뒤, 우리는 그분과 함께 먹고 마셨습니다. 그분은 우리에게 명하셨습니다. 하나님께서 미리 정하신 산 이들과 죽은 이들의 심판자가 바로 자신이라고 백성에게 알리고 증언하라고 하셨습니다. 모든 예언자가 이분을 증언합니다. 이분을 믿는 모든 사람은 그분의 이름을 통해 죄의 용서를 받습니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:5c88be5a8587edbc192d925c07bfc3e0d15e0ad179b6b7f649d9c202fcf2e84d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
      },
      "work_location": "3.h12.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1a8da6d1b6a7527610f312b0a5b7c6558ba874fcefc5a2ffa0b2c6ea97fadd5b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bbe09530b40d84aed3486008b5e66973b3167ecef0d527f83ccfc44b0167f4fd",
            "sha256:243b3abe7d72caa7fa45a3642bd67a97c0b2f9ef49f8c64034ce53047fcdfb87"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a9eea05abe61eb0707d4f3a4dbb6fbf3ec3189837c2d7e510c1132bcccfa9195"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:76de4e99b1e02794e9fe2bfee4433cacdc8a94ecd394f493a726798ce513fc91"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              61,
              62
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "de Deo et de Filio ejus perseverat sententia.",
            "source_start": "Filium ergo Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절의 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:acb306a4453c6b91ec7fb6ab48f6dc4c9b1557883920c8e295aa3c592e907d44",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a8da6d1b6a7527610f312b0a5b7c6558ba874fcefc5a2ffa0b2c6ea97fadd5b",
            "source_revision_id": "sha256:a9eea05abe61eb0707d4f3a4dbb6fbf3ec3189837c2d7e510c1132bcccfa9195",
            "translation_revision_id": "sha256:76de4e99b1e02794e9fe2bfee4433cacdc8a94ecd394f493a726798ce513fc91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:57d4097e00f4a6a9d8293c386a06afa228796a3b196433be3b0114ffaf4d54fc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a8da6d1b6a7527610f312b0a5b7c6558ba874fcefc5a2ffa0b2c6ea97fadd5b",
            "source_revision_id": "sha256:a9eea05abe61eb0707d4f3a4dbb6fbf3ec3189837c2d7e510c1132bcccfa9195",
            "translation_revision_id": "sha256:76de4e99b1e02794e9fe2bfee4433cacdc8a94ecd394f493a726798ce513fc91"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:acb306a4453c6b91ec7fb6ab48f6dc4c9b1557883920c8e295aa3c592e907d44",
          "sha256:57d4097e00f4a6a9d8293c386a06afa228796a3b196433be3b0114ffaf4d54fc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              61,
              62
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "de Deo et de Filio ejus perseverat sententia.",
            "source_start": "Filium ergo Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "그분 안으로 받는 세례와 마리아에게서 태어난 이의 동일성을 저자가 베드로의 증언에 연결하는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              61,
              62
            ],
            "printed_texts": [
              "in quem et baptizari eos jussit",
              "Et est hic idem ex Maria natus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "authorial_identity_inference_and_baptism"
          },
          {
            "explanation": "사도들이 다시 살아나 상대 집단의 제자가 되어야 한다는 반어를 그들의 가정에서 나오는 결론으로 구별한다.",
            "printed_pages": [
              61,
              62
            ],
            "printed_text": "oportebit eos reviviscentes, horum fieri discipulos",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_ironic_counterargument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절의 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d05f6a8ce3a152a848bc16e6bffade74d05f3071bc504b67c9a5e296e82f7685",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n74.jpg",
            "page_key": "2:61",
            "printed_page": 61,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bbe09530b40d84aed3486008b5e66973b3167ecef0d527f83ccfc44b0167f4fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Filium ergo Dei quem ignorabant homines, annuntiabant Apostoli, et adventum ejus, his qui ante instructi erant de Deo; sed non alterum Deum inferebant. Si enim tale aliquid sciret Petrus, libere gentibus praedicasset, alterum quidem Judaeorum, alterum autem Christianorum esse Deum; qui quidem propter visionem angeli conterriti omnes, quodcunque eis dixisset, credidissent. Ex verbis autem Petri manifestum est, quoniam praecognitum quidem eis Deum custodivit, Filium autem Dei Jesum Christum esse testificatus est ipsis, judicem vivorum et mortuorum, in quem et baptizari eos jussit in remissionem peccatorum: et non tantum hoc, sed et Jesum ipsum esse Filium Dei testificatus est, qui et unctus Spiritu sancto, Jesus Christus dicitur. Et est hic idem ex Maria natus, quemadmodum Petri continet testificatio. An numquid perfectam tunc cognitionem nondum habebat Petrus, quam postea adinvenerunt hi? Imperfectus igitur secundum hos Petrus, imperfecti autem et reliqui Apostoli: et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d9152854b5caf4c77e6c2c3a9da93e6295d23e7969fdeef4832c19f8427326c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n75.jpg",
            "page_key": "2:62",
            "printed_page": 62,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:243b3abe7d72caa7fa45a3642bd67a97c0b2f9ef49f8c64034ce53047fcdfb87",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "oportebit eos reviviscentes, horum fieri discipulos, ut et ipsi perfecti fiant. Sed et hoc quidem ridiculum est. Arguuntur vero isti non quidem Apostolorum, sed suae malae sententiae esse discipuli. Propter hoc autem et variae sententiae sunt uniuscujusque eorum, recipientis errorem quemadmodum capiebat. Ecclesia vero per universum mundum ab Apostolis firmum habens initium, in una et eadem de Deo et de Filio ejus perseverat sententia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a9eea05abe61eb0707d4f3a4dbb6fbf3ec3189837c2d7e510c1132bcccfa9195",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Filium ergo Dei quem ignorabant homines, annuntiabant Apostoli, et adventum ejus, his qui ante instructi erant de Deo; sed non alterum Deum inferebant. Si enim tale aliquid sciret Petrus, libere gentibus praedicasset, alterum quidem Judaeorum, alterum autem Christianorum esse Deum; qui quidem propter visionem angeli conterriti omnes, quodcunque eis dixisset, credidissent. Ex verbis autem Petri manifestum est, quoniam praecognitum quidem eis Deum custodivit, Filium autem Dei Jesum Christum esse testificatus est ipsis, judicem vivorum et mortuorum, in quem et baptizari eos jussit in remissionem peccatorum: et non tantum hoc, sed et Jesum ipsum esse Filium Dei testificatus est, qui et unctus Spiritu sancto, Jesus Christus dicitur. Et est hic idem ex Maria natus, quemadmodum Petri continet testificatio. An numquid perfectam tunc cognitionem nondum habebat Petrus, quam postea adinvenerunt hi? Imperfectus igitur secundum hos Petrus, imperfecti autem et reliqui Apostoli: et oportebit eos reviviscentes, horum fieri discipulos, ut et ipsi perfecti fiant. Sed et hoc quidem ridiculum est. Arguuntur vero isti non quidem Apostolorum, sed suae malae sententiae esse discipuli. Propter hoc autem et variae sententiae sunt uniuscujusque eorum, recipientis errorem quemadmodum capiebat. Ecclesia vero per universum mundum ab Apostolis firmum habens initium, in una et eadem de Deo et de Filio ejus perseverat sententia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b597001c2ba0729055ee4a2b8b26c56b850cd5a28e85f5383c6257ecc93c51c4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 7절 나머지이다. 사도들이 이미 알려진 하나님과 그 아들의 오심을 선포했다는 저자의 설명으로 옮겼다.",
          "in quem baptizari는 그분 안에서 세례받음으로 옮겼다. 마리아에게서 태어난 분과 동일하다는 문장은 저자가 베드로의 증언에서 이끌어 내는 설명이다.",
          "사도들이 다시 살아나 상대 집단의 제자가 되어야 한다는 말은 그들의 주장에서 나오는 결론을 반어적으로 제시한다. 그들의 말대로라면이라는 조건을 앞에 두어 논박의 흐름을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bbe09530b40d84aed3486008b5e66973b3167ecef0d527f83ccfc44b0167f4fd",
              "sha256:243b3abe7d72caa7fa45a3642bd67a97c0b2f9ef49f8c64034ce53047fcdfb87"
            ],
            "text": "그러므로 하나님에 대해 이미 가르침을 받은 이들에게, 사람들이 알지 못하던 하나님의 아들과 그분의 오심을 사도들은 알렸다. 다른 하나님을 끌어들인 것은 아니었다. 만일 베드로가 그런 것을 알았다면, 유대인들의 하나님과 그리스도인들의 하나님이 다르다고 이방인들에게 거리낌 없이 선포했을 것이다. 그들은 모두 천사의 환상으로 두려워하고 있었으므로, 그가 무슨 말을 하든 믿었을 것이다. 베드로의 말을 보면 분명하다. 그는 그들이 이미 알던 하나님을 그대로 지켰으며, 예수 그리스도가 하나님의 아들이라고 그들에게 증언했다. 산 이들과 죽은 이들의 심판자이신 그분을 말한 것이다. 죄의 용서를 받도록 그분 안에서 세례를 받으라고 명했다. 그뿐만 아니라, 예수 자신이 하나님의 아들이라고 증언했다. 그분은 성령으로 기름 부음을 받아 예수 그리스도라 불리신다. 이분이 바로 마리아에게서 태어나신 그분이다. 베드로의 증언에 담긴 내용이 그러하다. 혹시 이 자들이 나중에 발견했다는 그 완전한 앎을 베드로는 그때 아직 갖추지 못했단 말인가? 그들의 말대로라면 베드로는 불완전했고, 나머지 사도들도 불완전했다. 그러니 사도들이 다시 살아나 이 자들의 제자가 되어야 할 것이다. 자기들도 완전해지기 위해서 말이다. 이런 말은 우스꽝스럽다. 이 자들이 사도들의 제자가 아니라 자기들의 악한 생각을 따르는 제자라는 사실이 드러난다. 그래서 그들은 저마다 다른 생각을 품는다. 각자가 받아들일 수 있는 만큼 오류를 받아들였기 때문이다. 온 세계의 교회는 사도들에게서 확고한 기초를 받아, 하나님과 그 아들에 대한 하나의 동일한 생각을 굳게 지킨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a9eea05abe61eb0707d4f3a4dbb6fbf3ec3189837c2d7e510c1132bcccfa9195"
        ],
        "text": "그러므로 하나님에 대해 이미 가르침을 받은 이들에게, 사람들이 알지 못하던 하나님의 아들과 그분의 오심을 사도들은 알렸다. 다른 하나님을 끌어들인 것은 아니었다. 만일 베드로가 그런 것을 알았다면, 유대인들의 하나님과 그리스도인들의 하나님이 다르다고 이방인들에게 거리낌 없이 선포했을 것이다. 그들은 모두 천사의 환상으로 두려워하고 있었으므로, 그가 무슨 말을 하든 믿었을 것이다. 베드로의 말을 보면 분명하다. 그는 그들이 이미 알던 하나님을 그대로 지켰으며, 예수 그리스도가 하나님의 아들이라고 그들에게 증언했다. 산 이들과 죽은 이들의 심판자이신 그분을 말한 것이다. 죄의 용서를 받도록 그분 안에서 세례를 받으라고 명했다. 그뿐만 아니라, 예수 자신이 하나님의 아들이라고 증언했다. 그분은 성령으로 기름 부음을 받아 예수 그리스도라 불리신다. 이분이 바로 마리아에게서 태어나신 그분이다. 베드로의 증언에 담긴 내용이 그러하다. 혹시 이 자들이 나중에 발견했다는 그 완전한 앎을 베드로는 그때 아직 갖추지 못했단 말인가? 그들의 말대로라면 베드로는 불완전했고, 나머지 사도들도 불완전했다. 그러니 사도들이 다시 살아나 이 자들의 제자가 되어야 할 것이다. 자기들도 완전해지기 위해서 말이다. 이런 말은 우스꽝스럽다. 이 자들이 사도들의 제자가 아니라 자기들의 악한 생각을 따르는 제자라는 사실이 드러난다. 그래서 그들은 저마다 다른 생각을 품는다. 각자가 받아들일 수 있는 만큼 오류를 받아들였기 때문이다. 온 세계의 교회는 사도들에게서 확고한 기초를 받아, 하나님과 그 아들에 대한 하나의 동일한 생각을 굳게 지킨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:76de4e99b1e02794e9fe2bfee4433cacdc8a94ecd394f493a726798ce513fc91",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
      },
      "work_location": "3.h12.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c063fc2462a90f8d874282b1e147317f9aa787b84ae436a4fcf473b849786fb1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dcfb2223808ccc94d59c0e4863ef117136d86e298faaff2cd8d13a4a63c79cef"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3115d42dcbad7176dae63cf576cfcaf58a5c8f7c81b3a5d053645dee2e5c8972"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c9bbadbc9d59afbfa6f2d5e0e3d7f0cdfa5b3165ddb53fae88d87e92314a5e64"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              62
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 8절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6168ae4ef88a2f0d3577143fde209ae8eb752f77a36b4d966f86e1e0416887d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c063fc2462a90f8d874282b1e147317f9aa787b84ae436a4fcf473b849786fb1",
            "source_revision_id": "sha256:3115d42dcbad7176dae63cf576cfcaf58a5c8f7c81b3a5d053645dee2e5c8972",
            "translation_revision_id": "sha256:c9bbadbc9d59afbfa6f2d5e0e3d7f0cdfa5b3165ddb53fae88d87e92314a5e64"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c795abda9408ce8d211356859f564b1408b2a90a993275b19cd4631f6d0f21c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c063fc2462a90f8d874282b1e147317f9aa787b84ae436a4fcf473b849786fb1",
            "source_revision_id": "sha256:3115d42dcbad7176dae63cf576cfcaf58a5c8f7c81b3a5d053645dee2e5c8972",
            "translation_revision_id": "sha256:c9bbadbc9d59afbfa6f2d5e0e3d7f0cdfa5b3165ddb53fae88d87e92314a5e64"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6168ae4ef88a2f0d3577143fde209ae8eb752f77a36b4d966f86e1e0416887d8",
          "sha256:c795abda9408ce8d211356859f564b1408b2a90a993275b19cd4631f6d0f21c0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              62
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 8:26-37",
              "Isaiah 53:7-8"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "단둘이 전한 선포, 출생을 말하는 표현과 예수를 하나님의 아들로 고백하는 문장을 인쇄대로 유지한다.",
            "printed_page": 62,
            "printed_texts": [
              "solus soli",
              "Nativitatem autem ejus quis enarrabit",
              "Credo Filium Dei esse Jesum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Philip_eunuch_and_birth_quotation"
          },
          {
            "Greek_text": "Ἰησοῦν Χριστόν",
            "Latin_text": "Jesum",
            "explanation": "신앙 고백의 예수와 예수 그리스도라는 두 전승의 호칭을 구별한다.",
            "printed_page": 62,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_confession_title_difference"
          },
          {
            "adopted_text": "[jam]",
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "Filium에서 빠졌을 가능성을 설명하는 jam을 대괄호로 채택하고, 한국어에 [이미]를 표시한다.",
            "printed_page": 62,
            "printed_text": "[adj. jam]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of bracketed supplement",
            "type": "adopted_editorial_supplement"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나의 그리스어 병렬문과 판본의 참조 위치를 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 교정과 보완 표지를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              62
            ],
            "printed_reference": "Gr. ut sup. Cra. p. 144.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 62,
                "text": "Τοῦτον εἶναι Ἰησοῦν, καὶ πεπληρῶσθαι ἐν αὐτῷ γραφὴν, ὡς αὐτὸς ὁ εὐνοῦχος πεισθεὶς, καὶ παραυτίκα ἀξιῶν βαπτισθῆναι, ἔλεγε· Πιστεύω τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ εἶναι Ἰησοῦν Χριστόν. Ὃς καὶ ἐπέμφθη εἰς τὰ κλίματα Αἰθιοπίας, κηρύξων τοῦτο, ὅπερ ἐπίστευσε, Θεὸν μὲν ἕνα, τὸν διὰ τῶν προφητῶν κεκηρυγμένον· τούτου δὲ τὸν Υἱὸν τὴν κατὰ ἄνθρωπον ἤδη πεποιῆσθαι παρουσίαν, καὶ ὡς πρόβατον εἰς σφαγὴν ἤχθη [l. ἠχθῆναι], καὶ τὰ λοιπὰ, ὅσα οἱ προφῆται λέγουσι περὶ αὐτοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 8절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d9152854b5caf4c77e6c2c3a9da93e6295d23e7969fdeef4832c19f8427326c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n75.jpg",
            "page_key": "2:62",
            "printed_page": 62,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dcfb2223808ccc94d59c0e4863ef117136d86e298faaff2cd8d13a4a63c79cef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Philippus autem rursus spadoni reginae Aethiopum revertenti a Hierosolymis, et legenti Esaiam prophetam, solus soli, quem annuntiavit? Nonne eum de quo dixit propheta: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, quemadmodum agnus ante tondentem se sine voce, sic non aperuit os? Nativitatem autem ejus quis enarrabit? quoniam tolletur a terra vita ejus. Hunc esse Jesum, et impletam esse in eo Scripturam; quemadmodum ipse eunuchus credens, et statim postulans baptisari dicebat: Credo Filium Dei esse Jesum. Qui et missus est in regiones Aethiopiae, praedicaturus hoc quod ipse crediderat, Deum quidem unum per prophetas praedicatum; hujus vero Filium [jam] fecisse secundum hominem adventum, et ut ovem ad victimam ductum, et reliqua, quaecunque prophetae dicunt de eo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3115d42dcbad7176dae63cf576cfcaf58a5c8f7c81b3a5d053645dee2e5c8972",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Philippus autem rursus spadoni reginae Aethiopum revertenti a Hierosolymis, et legenti Esaiam prophetam, solus soli, quem annuntiavit? Nonne eum de quo dixit propheta: Tanquam ovis ad occisionem ductus est, quemadmodum agnus ante tondentem se sine voce, sic non aperuit os? Nativitatem autem ejus quis enarrabit? quoniam tolletur a terra vita ejus. Hunc esse Jesum, et impletam esse in eo Scripturam; quemadmodum ipse eunuchus credens, et statim postulans baptisari dicebat: Credo Filium Dei esse Jesum. Qui et missus est in regiones Aethiopiae, praedicaturus hoc quod ipse crediderat, Deum quidem unum per prophetas praedicatum; hujus vero Filium [jam] fecisse secundum hominem adventum, et ut ovem ad victimam ductum, et reliqua, quaecunque prophetae dicunt de eo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0bd7911ff3a413cdd5ab9611ff995bbb85dabd6b627fe14d3b153e5f65a18f59",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 10절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 8절이다. 필리포스와 내시가 단둘이 나눈 대화 및 이사야 인용을 보존했다. Nativitatem은 나심으로 옮겼다.",
          "내시의 고백은 라틴어 본문의 예수라는 호칭을 따랐다. 병렬 그리스어에는 예수 그리스도라는 호칭이 있으며, 두 형태를 각각 기록했다.",
          "[adj. jam]의 보완 제안을 [jam]으로 채택하여 한국어에 [이미]를 표시했다. 62쪽 각주 2는 이 말이 Filium에서 빠졌을 가능성을 설명한다. 에티오피아에서 전할 내용은 내시가 믿게 된 고백으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dcfb2223808ccc94d59c0e4863ef117136d86e298faaff2cd8d13a4a63c79cef"
            ],
            "text": "또 필리포스는 예루살렘에서 돌아오며 예언자 이사야를 읽던 에티오피아 여왕의 내시와 단둘이 있을 때, 누구를 알렸는가? 예언자가 다음과 같이 말한 분이 아니었는가? “그는 도살될 양처럼 끌려갔고, 털 깎는 이 앞에서 소리 내지 않는 어린양처럼 입을 열지 않았다. 그의 나심을 누가 설명하겠는가? 그의 생명이 땅에서 거두어질 것이기 때문이다.” 이분이 예수이시며, 그분 안에서 성경 말씀이 이루어졌다고 알렸다. 내시 자신도 그렇게 믿고, 곧 세례받기를 청하며 말했다. “예수께서 하나님의 아들이심을 믿습니다.” 그는 에티오피아의 여러 지역으로 보냄을 받았다. 자신이 믿게 된 것을 선포하기 위해서였다. 예언자들을 통해 선포된 하나님은 한 분이시며, 그분의 아들이 [이미] 사람으로 오셨고, 제물로 바쳐질 양처럼 끌려가셨다는 것, 그리고 예언자들이 그분에 대해 말한 나머지 모든 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3115d42dcbad7176dae63cf576cfcaf58a5c8f7c81b3a5d053645dee2e5c8972"
        ],
        "text": "또 필리포스는 예루살렘에서 돌아오며 예언자 이사야를 읽던 에티오피아 여왕의 내시와 단둘이 있을 때, 누구를 알렸는가? 예언자가 다음과 같이 말한 분이 아니었는가? “그는 도살될 양처럼 끌려갔고, 털 깎는 이 앞에서 소리 내지 않는 어린양처럼 입을 열지 않았다. 그의 나심을 누가 설명하겠는가? 그의 생명이 땅에서 거두어질 것이기 때문이다.” 이분이 예수이시며, 그분 안에서 성경 말씀이 이루어졌다고 알렸다. 내시 자신도 그렇게 믿고, 곧 세례받기를 청하며 말했다. “예수께서 하나님의 아들이심을 믿습니다.” 그는 에티오피아의 여러 지역으로 보냄을 받았다. 자신이 믿게 된 것을 선포하기 위해서였다. 예언자들을 통해 선포된 하나님은 한 분이시며, 그분의 아들이 [이미] 사람으로 오셨고, 제물로 바쳐질 양처럼 끌려가셨다는 것, 그리고 예언자들이 그분에 대해 말한 나머지 모든 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c9bbadbc9d59afbfa6f2d5e0e3d7f0cdfa5b3165ddb53fae88d87e92314a5e64",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
      },
      "work_location": "3.h12.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5a4c54fa9fda7111173f208b5d6d4faa01da2b4609512f56390f2a7ec4f757af",
        "part_links": [
          [
            "sha256:624043d744d07b512f2158d39e1e02740541cf2e45cb7918b5c231328f36cef4",
            "sha256:8e66bc0ca731c43fdc9aaf1a0d28a6dece193621ec9a03938bcfd1d14ceb62a2",
            "sha256:aedb5401a13c086581e991b6467db4ddd61dc989d33b7f827bb33cf45165c53d",
            "sha256:d563dc7fdc5458d787cd4c1c030bbeb93989fc894b56ea04f458698b9566474e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bf7db3422bd1b1f9829bf513ee45ccf99d46480a05a73bc2e08240f525e6e17"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1be9c2bf2952391dbe4875f64a19cfab20e2535452f3b290c91bcdde0d549e81"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 11절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s11",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s11",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              62,
              63,
              64,
              65
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "funiculum haereditatis ejus Israel.",
            "source_start": "Paulus quoque et ipse",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8ae4596085139bde3f20c42ee66dcc2f49a30b879386138f398bfa48a2ca9264",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a4c54fa9fda7111173f208b5d6d4faa01da2b4609512f56390f2a7ec4f757af",
            "source_revision_id": "sha256:7bf7db3422bd1b1f9829bf513ee45ccf99d46480a05a73bc2e08240f525e6e17",
            "translation_revision_id": "sha256:1be9c2bf2952391dbe4875f64a19cfab20e2535452f3b290c91bcdde0d549e81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4ace7092c7deebbf015b373f86c168dcd502b8455dd13d90169d5501b19a3cce",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5a4c54fa9fda7111173f208b5d6d4faa01da2b4609512f56390f2a7ec4f757af",
            "source_revision_id": "sha256:7bf7db3422bd1b1f9829bf513ee45ccf99d46480a05a73bc2e08240f525e6e17",
            "translation_revision_id": "sha256:1be9c2bf2952391dbe4875f64a19cfab20e2535452f3b290c91bcdde0d549e81"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ae4596085139bde3f20c42ee66dcc2f49a30b879386138f398bfa48a2ca9264",
          "sha256:4ace7092c7deebbf015b373f86c168dcd502b8455dd13d90169d5501b19a3cce"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s11",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              62,
              63,
              64,
              65
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "funiculum haereditatis ejus Israel.",
            "source_start": "Paulus quoque et ipse",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 9:4",
              "Acts 9:20",
              "Philippians 2:8"
            ],
            "explanation": "제자들의 박해를 주님의 박해에 연결하고, 수난을 겪은 이를 주님·왕·하나님·심판자로 선포하는 저자의 진술을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              62,
              63
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Paul_conversion_and_Christ_titles"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 17:24-31",
            "evidence": "63 note 1",
            "explanation": "인간의 손으로 만짐과 신적인 것을 더듬어 찾는다는 동사의 용례를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              63,
              64
            ],
            "printed_texts": [
              "nec a manibus humanis tractatur",
              "si quo modo tractare possint illud aut invenire"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_touch_verb_in_Areopagus_quote"
          },
          {
            "adopted_text": "",
            "evidence": "note 2",
            "printed_page": 63,
            "printed_text": "[fecerit,]",
            "printed_volume": 2,
            "punctuation_note": "선행 열거 omnia 뒤의 문장 경계 쉼표를 남기고 보충 동사를 제외한다.",
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed interpolation deletion",
            "type": "adopted_editorial_deletion"
          },
          {
            "evidence": "63 notes 3-4; 64 notes 1-5",
            "explanation": "한 피, 거주지의 정함에 따른 때, 너희에 속한 어떤 이들, 예수라는 사람의 이름을 인쇄 형태대로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              63,
              64
            ],
            "printed_texts": [
              "ex uno sanguine",
              "tempora secundum determinationem inhabitationis eorum",
              "quidam secundum vos",
              "in viro Jesu, in quo statuit fidem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Areopagus_quotation_forms"
          },
          {
            "biblical_reference": "Deuteronomy 32:8-9",
            "evidence": "64 note 6 continued on 65",
            "explanation": "하나님의 천사들의 수라는 인용 형태와 믿는 백성의 주님께 대한 소속을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              64,
              65
            ],
            "printed_text": "secundum numerum angelorum Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Deuteronomy_angels_reading"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/book-3-deuteronomy-32-parallels.json",
            "explanation": "클레멘스 1서의 병행 인용을 고정 공개판에 연결하며, Harvey 각주의 관찰과 채택 Lake 본문에서 확인한 θεοῦ를 구별한다.",
            "passages": [
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "location": "29.2",
                "relation": "parallel_Deuteronomy_32_8_9_quotation",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "source_revision_id": "sha256:d26b4b06d23a55d3923c58c8e597d61950cada8097839548ec9e3e4266b92b9f",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/clement-1-corinthians/index.html#p-29-2",
                "work_id": "clement-1-corinthians",
                "work_passage_id": "clement-1-corinthians:lake-1914:29.2"
              }
            ],
            "type": "related_published_passages"
          },
          {
            "explanation": "사도행전 카테나의 그리스어 병렬문과 판본의 참조 위치를 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 대괄호의 교정과 보완 표지를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              62,
              63
            ],
            "printed_reference": "Gr. ibid. Cra. p. 160.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 62,
                "text": "Παῦλος ... μετὰ τὸ ἐκ τοῦ οὐρανοῦ λαλῆσαι αὐτῷ"
              },
              {
                "printed_page": 63,
                "text": "τὸν Κύριον, καὶ ἐπιδεῖξαι ὅτι τὸν ἴδιον δεσπότην ἐδίωκε, διώκων τοὺς μαθητὰς αὐτοῦ, καὶ πέμψαι Ἀνανίαν πρὸς αὐτὸν, καὶ ἀναβλέψαι, καὶ βαπτισθῆναι, ἐν ταῖς συναγωγαῖς, φησὶν, ἐν Δαμασκῷ ἐκήρυσσε μετὰ πάσης παῤῥησίας τὸν Ἰησοῦν, ὅτι οὗτός ἐστιν ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ ὁ Χριστός. Τοῦτέστι τὸ μυστήριον, ὃ λέγει κατὰ ἀποκάλυψιν ἐγνωρίσθαι αὐτῷ, ὅτι ὁ παθὼν ἐπὶ Ποντίου Πιλάτου, οὗτος Κύριος τῶν πάντων, καὶ βασιλεὺς, καὶ Θεὸς, καὶ κριτής ἐστιν..."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d9152854b5caf4c77e6c2c3a9da93e6295d23e7969fdeef4832c19f8427326c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n75.jpg",
            "page_key": "2:62",
            "printed_page": 62,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:624043d744d07b512f2158d39e1e02740541cf2e45cb7918b5c231328f36cef4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Paulus quoque et ipse, posteaquam de coelo locutus est",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0b40f562b1b2c3c8b399727e84bce6b53d50ac7a507442ffebdf68c11cd66408",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n76.jpg",
            "page_key": "2:63",
            "printed_page": 63,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8e66bc0ca731c43fdc9aaf1a0d28a6dece193621ec9a03938bcfd1d14ceb62a2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ad eum Dominus, et ostendit quoniam suum Dominum persequeretur, persequens discipulos ejus, et misit Ananiam ad eum, ut iterum videret et baptisaretur: In synagogis, ait, in Damasco praedicabat cum omni fiducia Jesum, quoniam hic est Christus Filius Dei. Hoc est mysterium quod dicit per revelationem manifestatum sibi, quoniam qui passus est sub Pontio Pilato, hic Dominus est omnium, et Rex, et Deus, et Judex; ab eo qui est omnium Deus, accipiens potestatem, quoniam subjectus factus est usque ad mortem, mortem autem crucis. Et quoniam hoc verum est, Atheniensibus evangelisans in Areopago, ubi Judaeis non assistentibus, licebat ei cum fiducia verum praedicare Deum, dixit eis: Deus qui fecit mundum et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae Dominus exsistens, non in manufactis templis inhabitat, nec a manibus humanis tractatur, tanquam alicujus indigens, cum ipse omnibus dederit vitam et spiritum, et omnia, qui fecit ex uno sanguine omne genus hominum inhabitare super faciem totius terrae, praefiniens",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "62ddafb2edcdb82c4133521978a1efd0aba53348516a9f284c7a9d52086a3d5c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n77.jpg",
            "page_key": "2:64",
            "printed_page": 64,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:aedb5401a13c086581e991b6467db4ddd61dc989d33b7f827bb33cf45165c53d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tempora secundum determinationem inhabitationis eorum, quaerere illud quod est divinum, si quo modo tractare possint illud aut invenire, quamvis etiam non longe sit ab unoquoque nostrum: in ipso enim vivimus, et movemur, et sumus: et quemadmodum quidam secundum vos dixerunt: Hujus enim et genus sumus. Genus igitur cum simus Dei, non oportet nos putare, id quod est divinum simile esse auro vel argento, vel lapidi per artem vel concupiscentiam hominis deformato. Tempora ergo ignorantiae despiciens Deus, nunc praecipit hominibus omnibus ubique poeniteri in ipsum, quoniam constituit diem judicari orbem terrae in justitia, in viro Jesu, in quo statuit fidem, excitans eum a mortuis. Hoc autem in loco non solum factorem mundi Deum eis annuntiat, non assistentibus Judaeis; sed et quoniam unum genus humanum fecit inhabitare super omnem terram; quemadmodum et Moyses ait: Quando divisit Altissimus gentes, quemadmodum dispersit filios Adam, statuit terminos gentium secundum numerum angelorum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "241f4e61bf51e456c3b49886fe01ec36ac22cc39a1cdccce9820faa15422646a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n78.jpg",
            "page_key": "2:65",
            "printed_page": 65,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d563dc7fdc5458d787cd4c1c030bbeb93989fc894b56ea04f458698b9566474e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dei: populum autem qui credit Deo, jam non esse sub angelorum potestate, sed sub Domini. Facta est enim portio Domini populus ejus Jacob, funiculum haereditatis ejus Israel.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7bf7db3422bd1b1f9829bf513ee45ccf99d46480a05a73bc2e08240f525e6e17",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Paulus quoque et ipse, posteaquam de coelo locutus est ad eum Dominus, et ostendit quoniam suum Dominum persequeretur, persequens discipulos ejus, et misit Ananiam ad eum, ut iterum videret et baptisaretur: In synagogis, ait, in Damasco praedicabat cum omni fiducia Jesum, quoniam hic est Christus Filius Dei. Hoc est mysterium quod dicit per revelationem manifestatum sibi, quoniam qui passus est sub Pontio Pilato, hic Dominus est omnium, et Rex, et Deus, et Judex; ab eo qui est omnium Deus, accipiens potestatem, quoniam subjectus factus est usque ad mortem, mortem autem crucis. Et quoniam hoc verum est, Atheniensibus evangelisans in Areopago, ubi Judaeis non assistentibus, licebat ei cum fiducia verum praedicare Deum, dixit eis: Deus qui fecit mundum et omnia quae in eo sunt, hic coeli et terrae Dominus exsistens, non in manufactis templis inhabitat, nec a manibus humanis tractatur, tanquam alicujus indigens, cum ipse omnibus dederit vitam et spiritum, et omnia, qui fecit ex uno sanguine omne genus hominum inhabitare super faciem totius terrae, praefiniens tempora secundum determinationem inhabitationis eorum, quaerere illud quod est divinum, si quo modo tractare possint illud aut invenire, quamvis etiam non longe sit ab unoquoque nostrum: in ipso enim vivimus, et movemur, et sumus: et quemadmodum quidam secundum vos dixerunt: Hujus enim et genus sumus. Genus igitur cum simus Dei, non oportet nos putare, id quod est divinum simile esse auro vel argento, vel lapidi per artem vel concupiscentiam hominis deformato. Tempora ergo ignorantiae despiciens Deus, nunc praecipit hominibus omnibus ubique poeniteri in ipsum, quoniam constituit diem judicari orbem terrae in justitia, in viro Jesu, in quo statuit fidem, excitans eum a mortuis. Hoc autem in loco non solum factorem mundi Deum eis annuntiat, non assistentibus Judaeis; sed et quoniam unum genus humanum fecit inhabitare super omnem terram; quemadmodum et Moyses ait: Quando divisit Altissimus gentes, quemadmodum dispersit filios Adam, statuit terminos gentium secundum numerum angelorum Dei: populum autem qui credit Deo, jam non esse sub angelorum potestate, sed sub Domini. Facta est enim portio Domini populus ejus Jacob, funiculum haereditatis ejus Israel.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d5f862ae79458fafdc58f92449c0aa8f6324b64ba12bf7db62a5a26f01f3840a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 11절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절 앞부분이다. 회심 뒤의 바울, 아레오파고스 설교, 모세 인용과 저자의 설명을 구별했다.",
          "수난을 겪은 예수가 주님·왕·하나님·심판자라는 호칭과 하나님께 권한을 받는 관계를 유지했다. 유대인들이 자리에 없었다는 말은 저자가 설교 상황을 설명하는 부분이다.",
          "사도행전 17장 인용의 tractatur와 tractare는 만짐과 더듬어 느낌으로 옮겼다. 63쪽 각주 1이 이 독법을 논의한다. 같은 쪽 대괄호의 중복 보충 동사 [fecerit,]는 제외했다.",
          "한 피, 거주의 정함에 따른 때, 여러분에게 속한 어떤 이들, 한 사람 예수라는 인용 형태를 유지했다. in quo statuit fidem은 그분 안에 믿음의 확증을 두셨다는 뜻으로 옮겼다.",
          "신명기 32장 인용의 하나님의 천사들의 수를 보존했다. 이미 공개한 클레멘스 1서 29.2의 병행 인용을 고정 주소에 연결했다. Harvey 64쪽 각주의 설명과 Lake 인쇄 58쪽에서 확인한 θεοῦ의 상태는 별도의 대조 기록에 담았다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:624043d744d07b512f2158d39e1e02740541cf2e45cb7918b5c231328f36cef4",
              "sha256:8e66bc0ca731c43fdc9aaf1a0d28a6dece193621ec9a03938bcfd1d14ceb62a2",
              "sha256:aedb5401a13c086581e991b6467db4ddd61dc989d33b7f827bb33cf45165c53d",
              "sha256:d563dc7fdc5458d787cd4c1c030bbeb93989fc894b56ea04f458698b9566474e"
            ],
            "text": "바울 자신도 그러했다. 주님께서 하늘에서 그에게 말씀하시고, 그분의 제자들을 박해하는 것이 자기 주님을 박해하는 것임을 보여 주신 뒤, 다시 보고 세례받도록 아나니아스를 그에게 보내셨다. 이렇게 말한다. “그는 다마스쿠스의 회당들에서 아주 담대하게 예수께서 그리스도이자 하나님의 아들이심을 선포했다.” 계시를 통해 자신에게 드러났다고 말한 그 신비가 이것이다. 폰티우스 빌라도 아래서 수난을 겪으신 분이 만물의 주님이시며, 왕이자 하나님이자 심판자라는 것이다. 만물의 하나님이신 분에게서 권한을 받으셨다. 죽음에 이르기까지 복종하셨기 때문이다. 그것도 십자가의 죽음이었다. 이것이 참되다는 것은 다음 말에서도 드러난다. 아테네 사람들에게 아레오파고스에서 복음을 전할 때, 거기에는 유대인들이 없었으므로, 참 하나님을 담대하게 선포할 수 있었다. 그들에게 말했다. “세상과 그 안의 모든 것을 만드신 하나님, 그분은 하늘과 땅의 주님이시며, 사람 손으로 지은 신전 안에 거하지 않으십니다. 무엇이 부족한 분처럼 사람의 손으로 만질 수 있는 분도 아닙니다. 그분이 친히 모든 이에게 생명과 숨을, 그리고 모든 것을 주셨습니다. 그분은 한 피로 온 인류를 만드시고, 온 땅 위에 살게 하셨습니다. 그들이 거주하도록 정하신 바에 따라 때를 미리 정하시고, 신적인 것을 찾게 하셨습니다. 어떻게든 그것을 더듬어 느끼거나 발견하게 하신 것입니다. 실로 그분은 우리 각자에게서 멀리 계시지 않습니다. 참으로 그분 안에서 우리는 살고 움직이며 존재합니다. 여러분에게 속한 어떤 이들도 말했습니다. ‘우리도 그분의 자손이다.’ 우리가 하나님의 자손이므로, 신적인 것이 사람의 기술이나 욕망으로 빚은 금이나 은이나 돌과 같다고 생각해서는 안 됩니다. 하나님께서는 무지의 때를 지나쳐 주셨으나, 이제 어디서나 모든 사람에게 회개하여 자신에게 돌아오라고 명하십니다. 한 사람 예수를 통해 의롭게 세상을 심판하실 날을 정하셨기 때문입니다. 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키시고, 그분 안에 믿음의 확증을 두셨습니다.” 여기서 바울은 그들에게 세상을 만드신 하나님을 알린다. 유대인들이 그 자리에 없는데도 그러하다. 또 하나님께서 인류를 하나로 만드셨으며, 온 땅에 살게 하셨다고 알린다. 모세도 이렇게 말한다. “지극히 높으신 분이 민족들을 나누시고, 아담의 아들들을 흩으실 때, 하나님의 천사들의 수에 따라 민족들의 경계를 정하셨다.” 하나님을 믿는 백성은 이제 천사들의 권세 아래 있지 않고, 주님의 권세 아래 있다. “야곱, 곧 그분의 백성은 주님의 몫이 되었고, 이스라엘은 그분이 유산으로 받으신 땅이 되었기 때문이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7bf7db3422bd1b1f9829bf513ee45ccf99d46480a05a73bc2e08240f525e6e17"
        ],
        "text": "바울 자신도 그러했다. 주님께서 하늘에서 그에게 말씀하시고, 그분의 제자들을 박해하는 것이 자기 주님을 박해하는 것임을 보여 주신 뒤, 다시 보고 세례받도록 아나니아스를 그에게 보내셨다. 이렇게 말한다. “그는 다마스쿠스의 회당들에서 아주 담대하게 예수께서 그리스도이자 하나님의 아들이심을 선포했다.” 계시를 통해 자신에게 드러났다고 말한 그 신비가 이것이다. 폰티우스 빌라도 아래서 수난을 겪으신 분이 만물의 주님이시며, 왕이자 하나님이자 심판자라는 것이다. 만물의 하나님이신 분에게서 권한을 받으셨다. 죽음에 이르기까지 복종하셨기 때문이다. 그것도 십자가의 죽음이었다. 이것이 참되다는 것은 다음 말에서도 드러난다. 아테네 사람들에게 아레오파고스에서 복음을 전할 때, 거기에는 유대인들이 없었으므로, 참 하나님을 담대하게 선포할 수 있었다. 그들에게 말했다. “세상과 그 안의 모든 것을 만드신 하나님, 그분은 하늘과 땅의 주님이시며, 사람 손으로 지은 신전 안에 거하지 않으십니다. 무엇이 부족한 분처럼 사람의 손으로 만질 수 있는 분도 아닙니다. 그분이 친히 모든 이에게 생명과 숨을, 그리고 모든 것을 주셨습니다. 그분은 한 피로 온 인류를 만드시고, 온 땅 위에 살게 하셨습니다. 그들이 거주하도록 정하신 바에 따라 때를 미리 정하시고, 신적인 것을 찾게 하셨습니다. 어떻게든 그것을 더듬어 느끼거나 발견하게 하신 것입니다. 실로 그분은 우리 각자에게서 멀리 계시지 않습니다. 참으로 그분 안에서 우리는 살고 움직이며 존재합니다. 여러분에게 속한 어떤 이들도 말했습니다. ‘우리도 그분의 자손이다.’ 우리가 하나님의 자손이므로, 신적인 것이 사람의 기술이나 욕망으로 빚은 금이나 은이나 돌과 같다고 생각해서는 안 됩니다. 하나님께서는 무지의 때를 지나쳐 주셨으나, 이제 어디서나 모든 사람에게 회개하여 자신에게 돌아오라고 명하십니다. 한 사람 예수를 통해 의롭게 세상을 심판하실 날을 정하셨기 때문입니다. 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키시고, 그분 안에 믿음의 확증을 두셨습니다.” 여기서 바울은 그들에게 세상을 만드신 하나님을 알린다. 유대인들이 그 자리에 없는데도 그러하다. 또 하나님께서 인류를 하나로 만드셨으며, 온 땅에 살게 하셨다고 알린다. 모세도 이렇게 말한다. “지극히 높으신 분이 민족들을 나누시고, 아담의 아들들을 흩으실 때, 하나님의 천사들의 수에 따라 민족들의 경계를 정하셨다.” 하나님을 믿는 백성은 이제 천사들의 권세 아래 있지 않고, 주님의 권세 아래 있다. “야곱, 곧 그분의 백성은 주님의 몫이 되었고, 이스라엘은 그분이 유산으로 받으신 땅이 되었기 때문이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:1be9c2bf2952391dbe4875f64a19cfab20e2535452f3b290c91bcdde0d549e81",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
      },
      "work_location": "3.h12.s11",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-11"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:69b97c959e30a246836e6af86f7d1de003a7de7bcc631535caff0a1bca4b2f67",
        "part_links": [
          [
            "sha256:515bd2475de8d328bc8c58a0600e687a9f6cd651adc862332f11492b79117d80"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4cf6fd2ea303ec25c32c30638b3e434ce4e6fa6443dd4fd06befdbada87be07a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b2de54269d5fa4339992237d1f87adbdd8c950cebd4c4fcba963ca8ccf5f179b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 12절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              65
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "nisi ex ipsis Scripturis.",
            "source_start": "Et iterum Lystris",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절의 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:72fcf7a3a0459cf1df0d448653c28a258eecb8972b493fca53ac7412dbcad9e6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69b97c959e30a246836e6af86f7d1de003a7de7bcc631535caff0a1bca4b2f67",
            "source_revision_id": "sha256:4cf6fd2ea303ec25c32c30638b3e434ce4e6fa6443dd4fd06befdbada87be07a",
            "translation_revision_id": "sha256:b2de54269d5fa4339992237d1f87adbdd8c950cebd4c4fcba963ca8ccf5f179b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3de11fcbe15431f12082efac77f7cd2bf7880ac7196551f304c8e5b3d3619cd5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69b97c959e30a246836e6af86f7d1de003a7de7bcc631535caff0a1bca4b2f67",
            "source_revision_id": "sha256:4cf6fd2ea303ec25c32c30638b3e434ce4e6fa6443dd4fd06befdbada87be07a",
            "translation_revision_id": "sha256:b2de54269d5fa4339992237d1f87adbdd8c950cebd4c4fcba963ca8ccf5f179b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:72fcf7a3a0459cf1df0d448653c28a258eecb8972b493fca53ac7412dbcad9e6",
          "sha256:3de11fcbe15431f12082efac77f7cd2bf7880ac7196551f304c8e5b3d3619cd5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              65
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "nisi ex ipsis Scripturis.",
            "source_start": "Et iterum Lystris",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "인쇄된 지명을 유지한다. 각주는 Lycaoniae가 맞는 지명이라고 지적한다.",
            "printed_page": 65,
            "printed_text": "Lystris Lyciae",
            "printed_volume": 2,
            "translation_choice": "리키아의 루스드라",
            "type": "retained_printed_geography"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 14:15-17",
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "너희에게 비를 주고 너희 마음을 채운다는 인칭을 보존한다.",
            "printed_page": 65,
            "printed_texts": [
              "vobis pluvias",
              "corda vestra"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_address_in_Lystra_quote"
          },
          {
            "adopted_text": "ostendemus",
            "explanation": "서신들을 적절한 곳에서 설명하겠다는 미래의 저술 계획으로 옮긴다.",
            "printed_page": 65,
            "printed_text": "ostendimus [ostendemus]",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "project adoption of edition bracketed future-tense correction",
            "type": "adopted_editorial_tense_correction"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "성경의 증거를 설명하는 저자가 독자에게 인내하며 들으라고 요청하는 문맥을 보존한다.",
            "printed_page": 65,
            "printed_text": "et non longiloquium putare",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_authorial_request_to_addressee"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절의 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "241f4e61bf51e456c3b49886fe01ec36ac22cc39a1cdccce9820faa15422646a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n78.jpg",
            "page_key": "2:65",
            "printed_page": 65,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:515bd2475de8d328bc8c58a0600e687a9f6cd651adc862332f11492b79117d80",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et iterum Lystris Lyciae cum esset Paulus cum Barnaba, et a nativitate claudum in nomine Domini nostri Jesu Christi ambulare fecisset, et cum turba honorare eos vellet quemadmodum deos, propter admirabile factum, ait eis: Nos similes vobis sumus homines, evangelisantes vobis Deum, uti ab eis vanis simulachris convertamini ad Deum vivum, qui fecit coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt: qui in praeteritis temporibus permisit omnes gentes abire vias suas, quamquam non sine testimonio semetipsum reliquit, benefaciens, de coelo dans vobis pluvias et tempora fructifera, adimplens cibo et hilaritate corda vestra. Quoniam autem his annuntiationibus ejus omnes epistolae consonant, ex ipsis epistolis ostendemus apto in loco, exponentes apostolum. Nobis autem collaborantibus his ostensionibus quae ex Scripturis sunt, et quae multifarie dicta sunt, breviter et compendiose annuntiantibus, et tu cum magnanimitate intende eis, et non longiloquium putare: hoc intelligens quoniam ostensiones quae sunt in Scripturis, non possunt ostendi, nisi ex ipsis Scripturis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4cf6fd2ea303ec25c32c30638b3e434ce4e6fa6443dd4fd06befdbada87be07a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et iterum Lystris Lyciae cum esset Paulus cum Barnaba, et a nativitate claudum in nomine Domini nostri Jesu Christi ambulare fecisset, et cum turba honorare eos vellet quemadmodum deos, propter admirabile factum, ait eis: Nos similes vobis sumus homines, evangelisantes vobis Deum, uti ab eis vanis simulachris convertamini ad Deum vivum, qui fecit coelum, et terram, et mare, et omnia quae in eis sunt: qui in praeteritis temporibus permisit omnes gentes abire vias suas, quamquam non sine testimonio semetipsum reliquit, benefaciens, de coelo dans vobis pluvias et tempora fructifera, adimplens cibo et hilaritate corda vestra. Quoniam autem his annuntiationibus ejus omnes epistolae consonant, ex ipsis epistolis ostendemus apto in loco, exponentes apostolum. Nobis autem collaborantibus his ostensionibus quae ex Scripturis sunt, et quae multifarie dicta sunt, breviter et compendiose annuntiantibus, et tu cum magnanimitate intende eis, et non longiloquium putare: hoc intelligens quoniam ostensiones quae sunt in Scripturis, non possunt ostendi, nisi ex ipsis Scripturis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1b0ea56f241e1f7dd41f268460f40c90b98b8ae7a3d761060e2f6a8dab1859fd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 12절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 9절 나머지이다. Lystris Lyciae는 리키아의 루스드라로 옮겼다. 65쪽 각주 2는 지명을 Lycaoniae로 고쳐야 한다고 지적한다.",
          "사도행전 14장 인용의 vobis와 vestra를 청중에게 말하는 여러분으로 옮겼다. 비와 열매 맺는 때, 음식과 마음의 기쁨을 각각 보존했다.",
          "ostendimus [ostendemus]에서는 미래형 교정을 채택하여 뒤에서 보이겠다는 저술 계획으로 옮겼다. 마지막은 성경의 증거를 설명하는 저자가 독자에게 너그럽게 들어 달라고 요청하는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:515bd2475de8d328bc8c58a0600e687a9f6cd651adc862332f11492b79117d80"
            ],
            "text": "또 바울은 리키아의 루스드라에 바르나바와 함께 있을 때, 태어날 때부터 다리를 저는 사람을 우리 주 예수 그리스도의 이름으로 걷게 했다. 그 놀라운 일 때문에 군중이 그들을 신들처럼 받들려 하자, 그들에게 말했다. “우리도 여러분과 같은 사람입니다. 여러분에게 하나님을 복음으로 전합니다. 이 헛된 형상들에게서 살아 계신 하나님께로 돌아서십시오. 그분은 하늘과 땅과 바다와 그 안의 모든 것을 만드셨습니다. 지나간 시대에는 모든 민족이 제 갈 길로 가도록 허용하셨습니다. 그러나 자신을 증언 없이 두지는 않으셨습니다. 선한 일을 베푸시며, 하늘에서 여러분에게 비와 열매 맺는 때를 주시고, 음식과 기쁨으로 여러분의 마음을 채워 주셨습니다.” 그의 모든 편지가 이러한 선포와 일치한다는 것은, 알맞은 곳에서 사도의 말을 풀이하며, 그 편지들 자체를 통해 보이겠다. 우리가 함께 수고하여 성경에 근거한 이러한 증거들을 다루고, 여러 방식으로 말해진 것을 짧고 간추려 전할 때, 그대도 너그럽게 귀를 기울이며, 말을 길게 늘어놓는다고 생각하지 말기 바란다. 성경 안에 있는 증거는 바로 그 성경을 통해서만 제시할 수 있다는 것을 알아 두라."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4cf6fd2ea303ec25c32c30638b3e434ce4e6fa6443dd4fd06befdbada87be07a"
        ],
        "text": "또 바울은 리키아의 루스드라에 바르나바와 함께 있을 때, 태어날 때부터 다리를 저는 사람을 우리 주 예수 그리스도의 이름으로 걷게 했다. 그 놀라운 일 때문에 군중이 그들을 신들처럼 받들려 하자, 그들에게 말했다. “우리도 여러분과 같은 사람입니다. 여러분에게 하나님을 복음으로 전합니다. 이 헛된 형상들에게서 살아 계신 하나님께로 돌아서십시오. 그분은 하늘과 땅과 바다와 그 안의 모든 것을 만드셨습니다. 지나간 시대에는 모든 민족이 제 갈 길로 가도록 허용하셨습니다. 그러나 자신을 증언 없이 두지는 않으셨습니다. 선한 일을 베푸시며, 하늘에서 여러분에게 비와 열매 맺는 때를 주시고, 음식과 기쁨으로 여러분의 마음을 채워 주셨습니다.” 그의 모든 편지가 이러한 선포와 일치한다는 것은, 알맞은 곳에서 사도의 말을 풀이하며, 그 편지들 자체를 통해 보이겠다. 우리가 함께 수고하여 성경에 근거한 이러한 증거들을 다루고, 여러 방식으로 말해진 것을 짧고 간추려 전할 때, 그대도 너그럽게 귀를 기울이며, 말을 길게 늘어놓는다고 생각하지 말기 바란다. 성경 안에 있는 증거는 바로 그 성경을 통해서만 제시할 수 있다는 것을 알아 두라.",
        "translation_revision_id": "sha256:b2de54269d5fa4339992237d1f87adbdd8c950cebd4c4fcba963ca8ccf5f179b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
      },
      "work_location": "3.h12.s12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e139ae534ef5e7e66972351846f6c35fc698ac4b243e0b8f46d1337ee87affc5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b2a1a6a8155dc11793d0c049eb5feb907790999bd06fb1536b5844f21e5f72b1",
            "sha256:dd028a0a82c89ee830aeca69a56dfeb48369595f6a0a150b5332b893abe32b66"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:919f2fde334aa6d7d285df30745972bfab21c7418046337aeedc2cbd7662c974"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:86dc1118211761d3c7300bff5ae94242da3d4df945798dfbb63ec4935421d809"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 13절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s13",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s13",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              65,
              66
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 13절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 10절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:dd255264cabf5c13f3bea2bd286ff649bb87a5ce2674ab8fa5247a340ba53329",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e139ae534ef5e7e66972351846f6c35fc698ac4b243e0b8f46d1337ee87affc5",
            "source_revision_id": "sha256:919f2fde334aa6d7d285df30745972bfab21c7418046337aeedc2cbd7662c974",
            "translation_revision_id": "sha256:86dc1118211761d3c7300bff5ae94242da3d4df945798dfbb63ec4935421d809"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e81e80d8b2604471a2ae6588931713e1f304d61acd61fffad85c891ebff0243e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e139ae534ef5e7e66972351846f6c35fc698ac4b243e0b8f46d1337ee87affc5",
            "source_revision_id": "sha256:919f2fde334aa6d7d285df30745972bfab21c7418046337aeedc2cbd7662c974",
            "translation_revision_id": "sha256:86dc1118211761d3c7300bff5ae94242da3d4df945798dfbb63ec4935421d809"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dd255264cabf5c13f3bea2bd286ff649bb87a5ce2674ab8fa5247a340ba53329",
          "sha256:e81e80d8b2604471a2ae6588931713e1f304d61acd61fffad85c891ebff0243e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s13",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              65,
              66
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              10
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 13
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "첫 집사, 주님의 순교 발자취를 처음 따름, 그리스도 고백으로 처음 죽임당함이라는 세 진술을 저자의 서술로 보존한다.",
            "printed_page": 65,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Stephen_first_martyr_description"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 7:2-8",
            "explanation": "발 디딜 만큼의 유산, 사백 년의 괴로움, 할례의 언약과 이사악 출생의 인용 형태를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              65,
              66
            ],
            "printed_texts": [
              "nec gressum pedis",
              "annis quadringentis",
              "testamentum circumcisionis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Abraham_covenant_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 13절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 10절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "241f4e61bf51e456c3b49886fe01ec36ac22cc39a1cdccce9820faa15422646a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n78.jpg",
            "page_key": "2:65",
            "printed_page": 65,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b2a1a6a8155dc11793d0c049eb5feb907790999bd06fb1536b5844f21e5f72b1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Stephanus autem iterum qui electus est ab Apostolis primus diaconus, qui et primus ex omnibus hominibus sectatus est vestigia martyrii Domini, propter Christi confessionem primus interfectus, fiducialiter loquens in populo, et docens eos, dicens: Deus gloriae visus est patri nostro Abrahae, et dixit ad eum: Exi de terra tua et de cognatione tua, et veni in terram quam demonstrabo tibi: et transtulit illum in terram hanc, quam nunc et vos inhabitatis, et non dedit ei haereditatem in ea, nec gressum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6d8a07838e700b5fa24cf18cf7053319ccb8133fdfdb049fbc9b5f84406aa7d9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n79.jpg",
            "page_key": "2:66",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dd028a0a82c89ee830aeca69a56dfeb48369595f6a0a150b5332b893abe32b66",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "pedis, sed promisit dare ei in possessionem eam, et semini ejus post eum. Locutus est autem sic Deus ad eum, quoniam erit semen ejus peregrinans in terra aliena, et in servitutem redigentur, et vexabuntur annis quadringentis, et gentem cui servient, judicabo ego, dicit Dominus. Et postea exient et servient mihi in isto loco. Et dedit ei testamentum circumcisionis, et sic generavit Isaac. Et reliqua autem verborum ejus eundem Deum annuntiant, qui fuit cum Joseph, et cum patriarchis, qui et collocutus est Moysi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:919f2fde334aa6d7d285df30745972bfab21c7418046337aeedc2cbd7662c974",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Stephanus autem iterum qui electus est ab Apostolis primus diaconus, qui et primus ex omnibus hominibus sectatus est vestigia martyrii Domini, propter Christi confessionem primus interfectus, fiducialiter loquens in populo, et docens eos, dicens: Deus gloriae visus est patri nostro Abrahae, et dixit ad eum: Exi de terra tua et de cognatione tua, et veni in terram quam demonstrabo tibi: et transtulit illum in terram hanc, quam nunc et vos inhabitatis, et non dedit ei haereditatem in ea, nec gressum pedis, sed promisit dare ei in possessionem eam, et semini ejus post eum. Locutus est autem sic Deus ad eum, quoniam erit semen ejus peregrinans in terra aliena, et in servitutem redigentur, et vexabuntur annis quadringentis, et gentem cui servient, judicabo ego, dicit Dominus. Et postea exient et servient mihi in isto loco. Et dedit ei testamentum circumcisionis, et sic generavit Isaac. Et reliqua autem verborum ejus eundem Deum annuntiant, qui fuit cum Joseph, et cum patriarchis, qui et collocutus est Moysi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "afc527df73f33a4878001e5202927a4eea68f44588d729ccb9da5be26ef32107",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 13절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 10절이다. 스테파노스를 첫 집사이자 주님의 순교 발자취를 처음 따른 이로 설명하는 저자의 진술을 보존했다.",
          "사도행전 7장 인용 안의 아브라함에게 한 명령과 후손에 대한 약속을 구별했다. 발 디딜 만큼의 유산, 사백 년의 괴로움, 할례의 언약과 이사악 출생을 인쇄 형태대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b2a1a6a8155dc11793d0c049eb5feb907790999bd06fb1536b5844f21e5f72b1",
              "sha256:dd028a0a82c89ee830aeca69a56dfeb48369595f6a0a150b5332b893abe32b66"
            ],
            "text": "또 스테파노스는 사도들에게 첫 집사로 뽑혔으며, 모든 사람 가운데 처음으로 주님의 순교의 발자취를 따랐다. 그리스도를 고백한 까닭에 처음 죽임당한 그는, 백성 가운데서 담대하게 말하고, 그들을 가르치며 이렇게 말했다. “영광의 하나님께서 우리 조상 아브라함에게 나타나시고, 그에게 말씀하셨다. ‘너의 땅과 친족을 떠나, 내가 네게 보여 줄 땅으로 오라.’ 그분은 아브라함을 옮기셨다. 지금 너희도 살고 있는 이 땅으로 옮기셨다. 이곳에서 그에게 유산을 주지 않으셨다. 발 디딜 만큼도 주지 않으셨다. 그러나 그와 그 뒤의 후손에게 이 땅을 소유로 주시겠다고 약속하셨다. 하나님께서 그에게 이렇게 말씀하셨다. ‘그의 후손은 남의 땅에서 나그네로 살며, 종살이를 하게 되고, 사백 년 동안 괴로움을 겪을 것이다. 그들이 섬길 민족을 내가 심판할 것이다. 주께서 말씀하신다. 그 뒤에 그들은 나와서, 이곳에서 나를 섬길 것이다.’ 하나님께서는 그에게 할례의 언약을 주셨고, 그렇게 아브라함이 이사악을 낳았다.” 스테파노스가 한 나머지 말도 요셉과 함께 계셨고, 족장들과 함께 계셨으며, 모세와 말씀을 나누신 그 동일한 하나님을 알린다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:919f2fde334aa6d7d285df30745972bfab21c7418046337aeedc2cbd7662c974"
        ],
        "text": "또 스테파노스는 사도들에게 첫 집사로 뽑혔으며, 모든 사람 가운데 처음으로 주님의 순교의 발자취를 따랐다. 그리스도를 고백한 까닭에 처음 죽임당한 그는, 백성 가운데서 담대하게 말하고, 그들을 가르치며 이렇게 말했다. “영광의 하나님께서 우리 조상 아브라함에게 나타나시고, 그에게 말씀하셨다. ‘너의 땅과 친족을 떠나, 내가 네게 보여 줄 땅으로 오라.’ 그분은 아브라함을 옮기셨다. 지금 너희도 살고 있는 이 땅으로 옮기셨다. 이곳에서 그에게 유산을 주지 않으셨다. 발 디딜 만큼도 주지 않으셨다. 그러나 그와 그 뒤의 후손에게 이 땅을 소유로 주시겠다고 약속하셨다. 하나님께서 그에게 이렇게 말씀하셨다. ‘그의 후손은 남의 땅에서 나그네로 살며, 종살이를 하게 되고, 사백 년 동안 괴로움을 겪을 것이다. 그들이 섬길 민족을 내가 심판할 것이다. 주께서 말씀하신다. 그 뒤에 그들은 나와서, 이곳에서 나를 섬길 것이다.’ 하나님께서는 그에게 할례의 언약을 주셨고, 그렇게 아브라함이 이사악을 낳았다.” 스테파노스가 한 나머지 말도 요셉과 함께 계셨고, 족장들과 함께 계셨으며, 모세와 말씀을 나누신 그 동일한 하나님을 알린다.",
        "translation_revision_id": "sha256:86dc1118211761d3c7300bff5ae94242da3d4df945798dfbb63ec4935421d809",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
      },
      "work_location": "3.h12.s13",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-13"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:08f60ea98abad2e1b9b6ccd8e7e1d019bc3d0e89079658da6bc0d28f03531781",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a1e3ede2ab8cc3b53b1ea65d05ebd1e1264d4b40c3048b1cb9840475a7d190bc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:54c413f133295f60d81b6bcba522c34d3800d335394314ae4c222e87a3cd0f1f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ce4e87b827518212485a49d031f32585765db9572a42e09ed6ba1cc63931a562"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 14절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s14",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s14",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              11
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 14절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 11절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8e7488d11d778648f0ea785b434c80d859b3282883dedef0400bac2f16c63b1a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:08f60ea98abad2e1b9b6ccd8e7e1d019bc3d0e89079658da6bc0d28f03531781",
            "source_revision_id": "sha256:54c413f133295f60d81b6bcba522c34d3800d335394314ae4c222e87a3cd0f1f",
            "translation_revision_id": "sha256:ce4e87b827518212485a49d031f32585765db9572a42e09ed6ba1cc63931a562"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:be0fd962d96f129dbf6b452d3bba8815b96e019077c0115ceff490d714707d5e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:08f60ea98abad2e1b9b6ccd8e7e1d019bc3d0e89079658da6bc0d28f03531781",
            "source_revision_id": "sha256:54c413f133295f60d81b6bcba522c34d3800d335394314ae4c222e87a3cd0f1f",
            "translation_revision_id": "sha256:ce4e87b827518212485a49d031f32585765db9572a42e09ed6ba1cc63931a562"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8e7488d11d778648f0ea785b434c80d859b3282883dedef0400bac2f16c63b1a",
          "sha256:be0fd962d96f129dbf6b452d3bba8815b96e019077c0115ceff490d714707d5e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s14",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              11
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 14
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "할례를 이집트인들과 구별되는 표징으로 설명하는 저자의 논리를 유지한다.",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_circumcision_as_sign_argument"
          },
          {
            "explanation": "더 위의 하나님이 있다는 가정을 세우고 각자의 행한 일을 비교하는 논박으로 옮긴다.",
            "printed_page": 66,
            "printed_text": "Si autem et erat super hunc alius Deus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conditional_comparison_of_Gods"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "찾게 될 것이다라는 삼인칭을 유지하며, 사도들의 가르침과 일치하는 대상은 앞서 제시한 저자의 논의로 읽는다.",
            "printed_page": 66,
            "printed_text": "et inveniet consonantes eos Apostolorum doctrinae",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_grammatical_reading"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 Timothy 6:4",
            "explanation": "모세의 율법과 새 언약의 은혜가 각 시대에 알맞게 주어졌다는 결론을 보존한다. 앞선 논쟁에 병듦이라는 표현의 인쇄 여백은 1 Tim. vi. 4이다.",
            "printed_page": 66,
            "printed_text": "utraque apta temporibus, ad utilitatem humani generis",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_temporal_fitness_of_covenants"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 14절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 11절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6d8a07838e700b5fa24cf18cf7053319ccb8133fdfdb049fbc9b5f84406aa7d9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n79.jpg",
            "page_key": "2:66",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a1e3ede2ab8cc3b53b1ea65d05ebd1e1264d4b40c3048b1cb9840475a7d190bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et omnem Apostolorum doctrinam unum et eundem Deum annuntiasse, qui transtulit Abraham, qui promissionem haereditatis ei fecit, qui testamentum circumcisionis apto tempore dedit, qui ex Aegypto vocavit semen ejus, servatum manifeste per circumcisionem, in signo enim dedit eam, ut non similes essent Aegyptiis, hunc factorem omnium, hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi, hunc Deum claritatis, ex ipsis sermonibus et Actibus Apostolorum volentes discere possunt, et contemplari quoniam unus hic Deus, super quem alius non est. Si autem et erat super hunc alius Deus, ex abundanti per comparationem diceremus, hic illo melior est. Melior enim ex operibus apparet, quemadmodum et praediximus: et cum illi nullum Patris sui opus habeant ostendere, hic solus ostenditur Deus. Si quis autem aegrotans circa quaestiones, ea quae ab Apostolis de Deo dicta sunt, allegorisanda existimat, praedictos sermones nostros discutiat, in quibus unum Deum conditorem et factorem omnium ostendimus, et ea quae ab illis dicuntur destruximus et denudavimus, et inveniet consonantes eos Apostolorum doctrinae, et sic habere quemadmodum docebant et persuadebantur, quoniam unus est fabricator omnium Deus: et cum repulerit a sententia sua tantum errorem, et eam quae est adversus Deum blasphemiam, et a semetipso inveniet rationem, cognoscens et eam quae est secundum Moysem legem, et gratiam Novi Testamenti, utraque apta temporibus, ad utilitatem humani generis ab uno et eodem praestita Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:54c413f133295f60d81b6bcba522c34d3800d335394314ae4c222e87a3cd0f1f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et omnem Apostolorum doctrinam unum et eundem Deum annuntiasse, qui transtulit Abraham, qui promissionem haereditatis ei fecit, qui testamentum circumcisionis apto tempore dedit, qui ex Aegypto vocavit semen ejus, servatum manifeste per circumcisionem, in signo enim dedit eam, ut non similes essent Aegyptiis, hunc factorem omnium, hunc Patrem Domini nostri Jesu Christi, hunc Deum claritatis, ex ipsis sermonibus et Actibus Apostolorum volentes discere possunt, et contemplari quoniam unus hic Deus, super quem alius non est. Si autem et erat super hunc alius Deus, ex abundanti per comparationem diceremus, hic illo melior est. Melior enim ex operibus apparet, quemadmodum et praediximus: et cum illi nullum Patris sui opus habeant ostendere, hic solus ostenditur Deus. Si quis autem aegrotans circa quaestiones, ea quae ab Apostolis de Deo dicta sunt, allegorisanda existimat, praedictos sermones nostros discutiat, in quibus unum Deum conditorem et factorem omnium ostendimus, et ea quae ab illis dicuntur destruximus et denudavimus, et inveniet consonantes eos Apostolorum doctrinae, et sic habere quemadmodum docebant et persuadebantur, quoniam unus est fabricator omnium Deus: et cum repulerit a sententia sua tantum errorem, et eam quae est adversus Deum blasphemiam, et a semetipso inveniet rationem, cognoscens et eam quae est secundum Moysem legem, et gratiam Novi Testamenti, utraque apta temporibus, ad utilitatem humani generis ab uno et eodem praestita Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c8a2eb740c42b650ce4a6e6a5a44d828ddd26b0b46614a579fc5c06c0e67ce35",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 14절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 11절이다. 사도들의 가르침, 할례의 표징, 만물을 만드신 하나님을 연결하는 설명으로 옮겼다.",
          "더 위의 하나님이 있다는 가정을 세운 뒤 각자의 행한 일을 비교하는 논박을 구별했다. ex abundanti per comparationem은 비교를 한 걸음 더 밀고 나가는 가정으로 풀었다.",
          "inveniet의 삼인칭을 유지하고, 사도들의 가르침과 일치하는 대상은 저자가 앞서 펼친 논의로 읽었다. 66쪽 각주 3은 다른 사본의 이인칭과 번역상의 가능성을 함께 설명한다.",
          "율법과 새 언약의 은혜가 각각 시대에 알맞게 주어졌다는 결론을 유지했다. 논쟁에 병들었다는 표현의 인쇄 여백은 디모데전서 6:4를 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a1e3ede2ab8cc3b53b1ea65d05ebd1e1264d4b40c3048b1cb9840475a7d190bc"
            ],
            "text": "사도들의 모든 가르침은 하나의 동일한 하나님을 알렸다. 아브라함을 옮기시고, 그에게 유산을 약속하시며, 알맞은 때에 할례의 언약을 주신 분, 그의 후손을 이집트에서 불러내신 분을 알렸다. 그 후손은 할례를 통해 눈에 드러나게 구별되어 보존되었다. 그들이 이집트인들과 같지 않도록, 하나님께서 할례를 표징으로 주셨기 때문이다. 그분이 만물의 창조자이시며, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시고, 영광의 하나님이심을 사도들의 말과 행적 자체에서 원하는 이들은 배울 수 있다. 이 하나님은 한 분이시며, 그 위에 다른 이가 없음을 살펴볼 수 있다. 설령 그분 위에 다른 하나님이 있다 해도, 한 걸음 더 나아가 비교해 보면 이렇게 말할 것이다. 이분이 그보다 더 낫다. 앞서도 말했듯이, 행한 일을 통해 더 나은 이가 드러나기 때문이다. 그들은 자기들 아버지가 한 일을 아무것도 제시할 수 없으므로, 오직 이분이 하나님이심이 드러난다. 만일 누가 논쟁에 병들어, 사도들이 하나님에 대해 한 말을 알레고리로 해석해야 한다고 생각한다면, 우리가 앞서 한 말을 검토해 보라. 우리는 거기에서 만물을 지으시고 만드신 한 하나님을 제시하고, 그들이 주장하는 것들을 무너뜨려 실상을 드러냈다. 그는 우리의 말이 사도들의 가르침과 일치함을 발견할 것이다. 만물의 창조자이신 하나님은 한 분이시라는, 사도들이 가르치고 확신한 바를 그대로 담고 있음을 발견할 것이다. 자기 생각에서 그토록 큰 오류와 하나님을 거스르는 모독을 몰아내면, 그는 스스로도 그 이치를 깨달을 것이다. 모세의 율법과 새 언약의 은혜, 둘 다 각 시대에 알맞게 인류에게 유익이 되도록 하나의 동일한 하나님께서 주셨음을 알게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:54c413f133295f60d81b6bcba522c34d3800d335394314ae4c222e87a3cd0f1f"
        ],
        "text": "사도들의 모든 가르침은 하나의 동일한 하나님을 알렸다. 아브라함을 옮기시고, 그에게 유산을 약속하시며, 알맞은 때에 할례의 언약을 주신 분, 그의 후손을 이집트에서 불러내신 분을 알렸다. 그 후손은 할례를 통해 눈에 드러나게 구별되어 보존되었다. 그들이 이집트인들과 같지 않도록, 하나님께서 할례를 표징으로 주셨기 때문이다. 그분이 만물의 창조자이시며, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시고, 영광의 하나님이심을 사도들의 말과 행적 자체에서 원하는 이들은 배울 수 있다. 이 하나님은 한 분이시며, 그 위에 다른 이가 없음을 살펴볼 수 있다. 설령 그분 위에 다른 하나님이 있다 해도, 한 걸음 더 나아가 비교해 보면 이렇게 말할 것이다. 이분이 그보다 더 낫다. 앞서도 말했듯이, 행한 일을 통해 더 나은 이가 드러나기 때문이다. 그들은 자기들 아버지가 한 일을 아무것도 제시할 수 없으므로, 오직 이분이 하나님이심이 드러난다. 만일 누가 논쟁에 병들어, 사도들이 하나님에 대해 한 말을 알레고리로 해석해야 한다고 생각한다면, 우리가 앞서 한 말을 검토해 보라. 우리는 거기에서 만물을 지으시고 만드신 한 하나님을 제시하고, 그들이 주장하는 것들을 무너뜨려 실상을 드러냈다. 그는 우리의 말이 사도들의 가르침과 일치함을 발견할 것이다. 만물의 창조자이신 하나님은 한 분이시라는, 사도들이 가르치고 확신한 바를 그대로 담고 있음을 발견할 것이다. 자기 생각에서 그토록 큰 오류와 하나님을 거스르는 모독을 몰아내면, 그는 스스로도 그 이치를 깨달을 것이다. 모세의 율법과 새 언약의 은혜, 둘 다 각 시대에 알맞게 인류에게 유익이 되도록 하나의 동일한 하나님께서 주셨음을 알게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ce4e87b827518212485a49d031f32585765db9572a42e09ed6ba1cc63931a562",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
      },
      "work_location": "3.h12.s14",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-14"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:274664ecd078cba32064d62ef60dd96b7bfb1607da2160fbb16f4f1e29d6c4ac",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6936d342c1bc32bb58b06c281ffc8e95a8c2acbd1af6ea94dc3e52f998e2915b",
            "sha256:1370c90afa0b307e5d55cff5c0503b99bb3da11049ade41db80645ca2ce7f566",
            "sha256:c707ca220b00afb94848ac477b022a3b8b8da1a7df0ecf2ea39f225e2445235f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f17f85ecf5eafd69b2597c9e44fda637cdd40ee160e78a000748210ae0fc333"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7d0a3b5e7e31ab734e3373fe17142d080ab302ee059c7eafee43de038f90ec7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 15절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s15",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s15",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66,
              67,
              68
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 15절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 12절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9de75e3e75f4f232dc7f3a10d59ef5cc524b47807f7abc1ff0b33c6a92bc1982",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:274664ecd078cba32064d62ef60dd96b7bfb1607da2160fbb16f4f1e29d6c4ac",
            "source_revision_id": "sha256:4f17f85ecf5eafd69b2597c9e44fda637cdd40ee160e78a000748210ae0fc333",
            "translation_revision_id": "sha256:7d0a3b5e7e31ab734e3373fe17142d080ab302ee059c7eafee43de038f90ec7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:30538fd472772a83e677a37b224d18ccd497fdd8956ddb50e447aa70b7284d4f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:274664ecd078cba32064d62ef60dd96b7bfb1607da2160fbb16f4f1e29d6c4ac",
            "source_revision_id": "sha256:4f17f85ecf5eafd69b2597c9e44fda637cdd40ee160e78a000748210ae0fc333",
            "translation_revision_id": "sha256:7d0a3b5e7e31ab734e3373fe17142d080ab302ee059c7eafee43de038f90ec7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9de75e3e75f4f232dc7f3a10d59ef5cc524b47807f7abc1ff0b33c6a92bc1982",
          "sha256:30538fd472772a83e677a37b224d18ccd497fdd8956ddb50e447aa70b7284d4f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s15",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              66,
              67,
              68
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 15
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "모세의 율법에 대한 반응, 시몬 마고스의 가르침, 사도들보다 더 안다는 주장을 저자가 설명하는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              66,
              67,
              68
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_authorial_opponent_descriptions"
          },
          {
            "explanation": "누가에 따른 복음서와 바울 서신을 줄였다는 저자의 보고와, 별도의 글에서 논박하겠다는 저술 계획을 구별한다.",
            "printed_page": 67,
            "printed_text": "secundum Lucam autem Evangelium et Epistolas Pauli decurtantes",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Marcion_scriptural_scope"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-9-locus-check.json",
            "explanation": "유세비우스 5.8.9의 약속에 대한 보고를 편집자 각주의 교차 참조로 보존한다.",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 8,
              "section": 9,
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "note": 4,
            "printed_Greek_text": "Ἐπήγγελται δὲ ὁ αὐτὸς, ἐκ τῶν Μαρκίωνος συγγραμμάτων ἀντιλέξειν αὐτῷ ἐν ἰδίῳ σπουδάσματι.",
            "printed_page": 67,
            "printed_volume": 2,
            "type": "editorial_Eusebius_crossreference"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "더 참을 만하다는 본문 선택을 유지한다. 각주는 Arundel 사본의 이 독법과 다른 사본들의 반대 독법을 비교하며, 두 집단을 비교하는 논지로 선택 이유를 설명한다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_text": "tolerabiliorem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_editorial_selection_tolerabiliorem"
          },
          {
            "explanation": "언약들의 차이와 통일성 및 조화를 뒤에서 설명하겠다는 저자의 계획을 보존한다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_future_covenant_discussion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 15절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 12절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6d8a07838e700b5fa24cf18cf7053319ccb8133fdfdb049fbc9b5f84406aa7d9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n79.jpg",
            "page_key": "2:66",
            "printed_page": 66,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6936d342c1bc32bb58b06c281ffc8e95a8c2acbd1af6ea94dc3e52f998e2915b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Omnes enim qui sunt malae sententiae, moti ab ea legisdatione, quae secundum Moysem, dissimilem eam et contrariam Evangelii doctrinae arbitrantes, jam non sunt conversi, uti differentiae utriusque Testamenti inquirerent causas. Deserti",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "12797e692af1be5b2bb1418d47b2afc8a9f9f4aa9b096a0018fcc61363e378b4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n80.jpg",
            "page_key": "2:67",
            "printed_page": 67,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1370c90afa0b307e5d55cff5c0503b99bb3da11049ade41db80645ca2ce7f566",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "igitur cum sint a paterna dilectione, et inflati a Satana, conversi in Simonis Magi doctrinam, abstiterunt sententiis suis ab eo qui est Deus, et putaverunt quid semetipsos plus invenisse quam Apostoli, alterum Deum adinvenientes; et Apostolos quidem adhuc quae sunt Judaeorum sentientes, annuntiasse Evangelium, se autem sinceriores et prudentiores Apostolis esse. Unde et Marcion, et qui ab eo sunt, ad intercidendas conversi sunt Scripturas, quasdam quidem in totum non cognoscentes, secundum Lucam autem Evangelium et Epistolas Pauli decurtantes, haec sola legitima esse dicunt, quae ipsi minoraverunt. Nos autem etiam ex his quae adhuc apud eos custodiuntur, arguemus eos, donante Deo, in altera conscriptione. Reliqui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4fa0471764c1e12452d51df9f31445051deb6ac031ad72581ffaa191a2b9592f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n81.jpg",
            "page_key": "2:68",
            "printed_page": 68,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c707ca220b00afb94848ac477b022a3b8b8da1a7df0ecf2ea39f225e2445235f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vero omnes falso scientiae nomine inflati, Scripturas quidem confitentur, interpretationes vero convertunt, quemadmodum ostendimus in primo libro. Et quidem hi qui a Marcione sunt statim blasphemant fabricatorem, dicentes eum malorum fabricatorem, propositum initii sui tolerabiliorem habentes, duos naturaliter dicentes deos, distantes ab invicem, alterum quidem bonum, alterum autem malum: hi autem qui sunt a Valentino, nominibus honestius utentes, et Patrem, et Dominum, et Deum, hunc qui est fabricator, ostendentes, propositum sive sectam blasphemiorem habent, neque ab aliquo ex his quae sunt intra plenitudinem Aeonibus dicentes eum emissum, sed ab ea labe quae extra Pleroma expulsa est. Haec autem omnia contulit eis scripturarum et dispositionis Dei ignorantia. Nos autem et causam differentiae testamentorum, et rursum unitatem et consonantiam ipsorum, in his quae deinceps futura sunt, referemus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4f17f85ecf5eafd69b2597c9e44fda637cdd40ee160e78a000748210ae0fc333",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Omnes enim qui sunt malae sententiae, moti ab ea legisdatione, quae secundum Moysem, dissimilem eam et contrariam Evangelii doctrinae arbitrantes, jam non sunt conversi, uti differentiae utriusque Testamenti inquirerent causas. Deserti igitur cum sint a paterna dilectione, et inflati a Satana, conversi in Simonis Magi doctrinam, abstiterunt sententiis suis ab eo qui est Deus, et putaverunt quid semetipsos plus invenisse quam Apostoli, alterum Deum adinvenientes; et Apostolos quidem adhuc quae sunt Judaeorum sentientes, annuntiasse Evangelium, se autem sinceriores et prudentiores Apostolis esse. Unde et Marcion, et qui ab eo sunt, ad intercidendas conversi sunt Scripturas, quasdam quidem in totum non cognoscentes, secundum Lucam autem Evangelium et Epistolas Pauli decurtantes, haec sola legitima esse dicunt, quae ipsi minoraverunt. Nos autem etiam ex his quae adhuc apud eos custodiuntur, arguemus eos, donante Deo, in altera conscriptione. Reliqui vero omnes falso scientiae nomine inflati, Scripturas quidem confitentur, interpretationes vero convertunt, quemadmodum ostendimus in primo libro. Et quidem hi qui a Marcione sunt statim blasphemant fabricatorem, dicentes eum malorum fabricatorem, propositum initii sui tolerabiliorem habentes, duos naturaliter dicentes deos, distantes ab invicem, alterum quidem bonum, alterum autem malum: hi autem qui sunt a Valentino, nominibus honestius utentes, et Patrem, et Dominum, et Deum, hunc qui est fabricator, ostendentes, propositum sive sectam blasphemiorem habent, neque ab aliquo ex his quae sunt intra plenitudinem Aeonibus dicentes eum emissum, sed ab ea labe quae extra Pleroma expulsa est. Haec autem omnia contulit eis scripturarum et dispositionis Dei ignorantia. Nos autem et causam differentiae testamentorum, et rursum unitatem et consonantiam ipsorum, in his quae deinceps futura sunt, referemus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "06ae9639682232d3a158baf17e6c7848a05722997390d2b3927a7bfef68e7cc2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 15절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 12절이다. 모세의 율법에 대한 반응, 시몬 마고스의 가르침, 사도들보다 더 안다는 주장을 저자의 설명과 상대의 주장으로 나누었다.",
          "누가에 따른 복음서와 바울 서신을 줄였다는 보고를 보존했다. 다른 글에서 논박하겠다는 말은 저술 계획으로 옮겼다. Harvey 67쪽 각주가 든 유세비우스 교회사 5.8.9의 위치를 확인하고 별도 대조 기록에 연결했다.",
          "68쪽 본문의 tolerabiliorem을 더 참을 만하다는 비교로 옮겼다. 각주 1은 Arundel 사본에 근거한 이 독법을 설명한다. propositum initii sui는 그들이 말하는 근원에 관한 주장으로 읽고, 이어지는 발렌티노스 계열과의 비교를 유지했다.",
          "플레로마 안의 아이온과 그 밖으로 쫓겨난 결함을 구별했다. 끝의 언약들 사이의 차이, 통일성과 조화는 저자가 뒤에서 다루겠다고 예고하는 주제이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6936d342c1bc32bb58b06c281ffc8e95a8c2acbd1af6ea94dc3e52f998e2915b",
              "sha256:1370c90afa0b307e5d55cff5c0503b99bb3da11049ade41db80645ca2ce7f566",
              "sha256:c707ca220b00afb94848ac477b022a3b8b8da1a7df0ecf2ea39f225e2445235f"
            ],
            "text": "그릇된 생각을 품은 모든 자는 모세를 통해 주어진 율법에 반감을 품고, 그것이 복음의 가르침과 다르고 반대된다고 여긴다. 두 언약이 서로 다른 이유를 살피는 데에는 마음을 돌리지 않았다. 그들은 아버지의 사랑에서 버려지고, 사탄에게 부풀려져, 시몬 마고스의 가르침으로 돌아섰다. 자기들의 생각 속에서 하나님이신 분에게서 멀어졌다. 다른 하나님을 찾아냈다며, 자기들이 사도들보다 무엇인가 더 발견했다고 여겼다. 사도들은 여전히 유대인들의 생각을 품은 채 복음을 알렸고, 자기들은 사도들보다 순수하고 지혜롭다고 여겼다. 그러므로 마르키온과 그를 따르는 자들도 성경을 잘라 내는 데 몰두했다. 어떤 성경들은 전혀 인정하지 않고, 누가에 따른 복음서와 바울의 편지들은 줄여 버렸다. 자기들이 줄여 놓은 이것들만 정당하다고 말한다. 우리는 하나님께서 허락하시면, 다른 글에서 그들이 아직 간직하는 것들 자체로도 그들을 논박하겠다. 나머지 자들도 모두 거짓된 앎의 이름으로 부풀어, 성경을 인정하면서도 그 해석을 뒤집는다. 우리가 첫째 권에서 보여 준 대로이다. 마르키온을 따르는 자들은 창조자를 악한 것들의 창조자라고 하며, 대놓고 창조자를 모독한다. 그들이 말하는 근원에 대한 주장은 그나마 더 참을 만하다. 본성상 신인 두 존재가 서로 떨어져 있으며, 하나는 선하고, 다른 하나는 악하다고 말하기 때문이다. 발렌티노스를 따르는 자들은 이름을 더 공경하는 듯이 사용하며, 창조자이신 그분을 아버지이자 주님이자 하나님으로 제시한다. 그러면서 더 모독적인 주장이나 학파를 이룬다. 충만 안에 있는 아이온들 가운데 어느 하나에게서 그분이 방출되었다고 하지 않고, 플레로마 밖으로 쫓겨난 그 결함에서 나왔다고 말하기 때문이다. 성경과 하나님의 경륜에 대한 무지가 그들에게 이 모든 일을 가져왔다. 우리는 언약들이 서로 다른 이유와, 다시 그 통일성과 조화를 뒤에 이어질 부분에서 설명하겠다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f17f85ecf5eafd69b2597c9e44fda637cdd40ee160e78a000748210ae0fc333"
        ],
        "text": "그릇된 생각을 품은 모든 자는 모세를 통해 주어진 율법에 반감을 품고, 그것이 복음의 가르침과 다르고 반대된다고 여긴다. 두 언약이 서로 다른 이유를 살피는 데에는 마음을 돌리지 않았다. 그들은 아버지의 사랑에서 버려지고, 사탄에게 부풀려져, 시몬 마고스의 가르침으로 돌아섰다. 자기들의 생각 속에서 하나님이신 분에게서 멀어졌다. 다른 하나님을 찾아냈다며, 자기들이 사도들보다 무엇인가 더 발견했다고 여겼다. 사도들은 여전히 유대인들의 생각을 품은 채 복음을 알렸고, 자기들은 사도들보다 순수하고 지혜롭다고 여겼다. 그러므로 마르키온과 그를 따르는 자들도 성경을 잘라 내는 데 몰두했다. 어떤 성경들은 전혀 인정하지 않고, 누가에 따른 복음서와 바울의 편지들은 줄여 버렸다. 자기들이 줄여 놓은 이것들만 정당하다고 말한다. 우리는 하나님께서 허락하시면, 다른 글에서 그들이 아직 간직하는 것들 자체로도 그들을 논박하겠다. 나머지 자들도 모두 거짓된 앎의 이름으로 부풀어, 성경을 인정하면서도 그 해석을 뒤집는다. 우리가 첫째 권에서 보여 준 대로이다. 마르키온을 따르는 자들은 창조자를 악한 것들의 창조자라고 하며, 대놓고 창조자를 모독한다. 그들이 말하는 근원에 대한 주장은 그나마 더 참을 만하다. 본성상 신인 두 존재가 서로 떨어져 있으며, 하나는 선하고, 다른 하나는 악하다고 말하기 때문이다. 발렌티노스를 따르는 자들은 이름을 더 공경하는 듯이 사용하며, 창조자이신 그분을 아버지이자 주님이자 하나님으로 제시한다. 그러면서 더 모독적인 주장이나 학파를 이룬다. 충만 안에 있는 아이온들 가운데 어느 하나에게서 그분이 방출되었다고 하지 않고, 플레로마 밖으로 쫓겨난 그 결함에서 나왔다고 말하기 때문이다. 성경과 하나님의 경륜에 대한 무지가 그들에게 이 모든 일을 가져왔다. 우리는 언약들이 서로 다른 이유와, 다시 그 통일성과 조화를 뒤에 이어질 부분에서 설명하겠다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7d0a3b5e7e31ab734e3373fe17142d080ab302ee059c7eafee43de038f90ec7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
      },
      "work_location": "3.h12.s15",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-15"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:30e69d844a2f23962e3e79f41e3c5aa0e7808ae17798f96eb0cafb240d3f498f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:01cadce8a6b497bff14f6d0286cb4c1921c0cc95e88139ec0c6a960aede65692",
            "sha256:baa588d3c5ccb1dcb095948eacf02849b10781ce80653525a6022066f59b6a14"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e69fc4e5804ebdea55935d83db5cf99059e4c125cc14231fd06165813e0bf791"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6417d8a3fef8d21c429624d92976a7af5a53ca26488d11afb593f918ef08b8ae"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 16절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s16",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s16",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              68,
              69
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 16절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 13절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:491e0ec5d9b2fb832b3e9950af22b3665833a78a9a6d305eea5937c054b7000b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30e69d844a2f23962e3e79f41e3c5aa0e7808ae17798f96eb0cafb240d3f498f",
            "source_revision_id": "sha256:e69fc4e5804ebdea55935d83db5cf99059e4c125cc14231fd06165813e0bf791",
            "translation_revision_id": "sha256:6417d8a3fef8d21c429624d92976a7af5a53ca26488d11afb593f918ef08b8ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b67bc9e913009870abc25bb5bfa4430efcd8547a481cc765d0936fef290d5071",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:30e69d844a2f23962e3e79f41e3c5aa0e7808ae17798f96eb0cafb240d3f498f",
            "source_revision_id": "sha256:e69fc4e5804ebdea55935d83db5cf99059e4c125cc14231fd06165813e0bf791",
            "translation_revision_id": "sha256:6417d8a3fef8d21c429624d92976a7af5a53ca26488d11afb593f918ef08b8ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:491e0ec5d9b2fb832b3e9950af22b3665833a78a9a6d305eea5937c054b7000b",
          "sha256:b67bc9e913009870abc25bb5bfa4430efcd8547a481cc765d0936fef290d5071"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s16",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              68,
              69
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 16
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "가르침의 완성과 순교의 완성을 연결하는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_texts": [
              "perfecti fuerunt",
              "evocabantur ad perfectum",
              "martyrii magistrum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_perfection_and_martyrdom_argument"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 7:56",
              "Acts 7:60",
              "Hosea 12:10"
            ],
            "explanation": "하나님의 오른편에 서 있는 인자와 예언자들의 손을 통한 비유라는 수동형을 보존한다.",
            "printed_page": 68,
            "printed_texts": [
              "stantem a dexteris Dei",
              "in manibus prophetarum similatus sum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Stephen_and_Hosea_quotations"
          },
          {
            "explanation": "청중의 기존 견해에 맞추었다면 수난을 겪지 않았으리라는 조건과, 유대인과 그리스인에게 전한 선포의 내용을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              68,
              69
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_martyrdom_counterargument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 16절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 13절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4fa0471764c1e12452d51df9f31445051deb6ac031ad72581ffaa191a2b9592f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n81.jpg",
            "page_key": "2:68",
            "printed_page": 68,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:01cadce8a6b497bff14f6d0286cb4c1921c0cc95e88139ec0c6a960aede65692",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem et Apostoli et discentes ipsorum, sic docebant, quemadmodum Ecclesia praedicat, et sic docentes perfecti fuerunt, propter quod et evocabantur ad perfectum: Stephanus haec docens, adhuc cum super terram esset, vidit gloriam Dei, et Jesum ad dexteram, et dixit: Ecce, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dexteris Dei. Et haec dixit, et lapidatus est, et sic perfectam doctrinam adimplevit, per omnia martyrii magistrum imitans, et postulans pro eis qui se interficiebant, et dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Sic erant perfecti, qui unum et eundem Deum, ab initio usque ad finem variis dispositionibus assistentem humano generi, sciebant; quemadmodum ait Osee propheta, Ego visiones implevi, et in manibus prophetarum similatus sum. Qui ergo usque ad mortem tradiderunt animas propter Evangelium Christi, quomodo poterant secundum insitam opinionem hominibus loqui? Quod ipsum si",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6ce5f16ad47d3f9f049bbe9db4968f0e9a9fe12b814a4397ba018d15ea6e5c41",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n82.jpg",
            "page_key": "2:69",
            "printed_page": 69,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:baa588d3c5ccb1dcb095948eacf02849b10781ce80653525a6022066f59b6a14",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fecissent, non paterentur: sed quoniam contraria his qui non assentiebant veritati praedicabant, ideo et passi sunt. Manifestum est ergo, quoniam non derelinquebant veritatem, sed cum omni fiducia Judaeis et Graecis praedicabant; Judaeis quidem, Jesum eum qui ab ipsis crucifixus est esse Filium Dei, judicem vivorum et mortuorum, a Patre accepisse aeternum regnum in Israel, quemadmodum ostendimus; Graecis vero unum Deum qui omnia fecit, et hujus Filium Jesum Christum annuntiantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e69fc4e5804ebdea55935d83db5cf99059e4c125cc14231fd06165813e0bf791",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem et Apostoli et discentes ipsorum, sic docebant, quemadmodum Ecclesia praedicat, et sic docentes perfecti fuerunt, propter quod et evocabantur ad perfectum: Stephanus haec docens, adhuc cum super terram esset, vidit gloriam Dei, et Jesum ad dexteram, et dixit: Ecce, video coelos apertos, et Filium hominis stantem a dexteris Dei. Et haec dixit, et lapidatus est, et sic perfectam doctrinam adimplevit, per omnia martyrii magistrum imitans, et postulans pro eis qui se interficiebant, et dicens: Domine, ne statuas illis hoc peccatum. Sic erant perfecti, qui unum et eundem Deum, ab initio usque ad finem variis dispositionibus assistentem humano generi, sciebant; quemadmodum ait Osee propheta, Ego visiones implevi, et in manibus prophetarum similatus sum. Qui ergo usque ad mortem tradiderunt animas propter Evangelium Christi, quomodo poterant secundum insitam opinionem hominibus loqui? Quod ipsum si fecissent, non paterentur: sed quoniam contraria his qui non assentiebant veritati praedicabant, ideo et passi sunt. Manifestum est ergo, quoniam non derelinquebant veritatem, sed cum omni fiducia Judaeis et Graecis praedicabant; Judaeis quidem, Jesum eum qui ab ipsis crucifixus est esse Filium Dei, judicem vivorum et mortuorum, a Patre accepisse aeternum regnum in Israel, quemadmodum ostendimus; Graecis vero unum Deum qui omnia fecit, et hujus Filium Jesum Christum annuntiantes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0c5a3ed3631e838c0af6ee8befbafde42b8817c86f016600a990719d56d899ce",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 16절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 13절이다. 완전한 가르침과 순교의 완성을 연결하는 흐름으로 옮겼다. martyrii magistrum은 순교의 스승으로 옮겼다.",
          "스테파노스가 본 인자는 하나님의 오른편에 서 있는 분으로 옮겼다. 자신을 죽이는 이들을 위한 기도와 호세아 인용을 구별했다. similatus sum은 예언자들의 손을 통해 비유로 나타났다는 수동형으로 읽었다.",
          "청중의 기존 견해에 맞추었다면 수난을 겪지 않았으리라는 조건을 유지했다. 유대인들에게 전한 예수의 아들 됨과 심판 및 왕권, 그리스인들에게 전한 창조자와 그 아들을 나누어 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:01cadce8a6b497bff14f6d0286cb4c1921c0cc95e88139ec0c6a960aede65692",
              "sha256:baa588d3c5ccb1dcb095948eacf02849b10781ce80653525a6022066f59b6a14"
            ],
            "text": "사도들과 그 제자들도 교회가 선포하는 대로 가르쳤다. 그렇게 가르치며 완전하게 되었고, 그 때문에 완성에 이르도록 부름받았다. 스테파노스는 이것을 가르치면서, 아직 땅 위에 있을 때, 하나님의 영광과 그 오른편에 계신 예수를 보았다. 그가 말했다. “보라, 하늘이 열리고, 인자가 하나님의 오른편에 서 계신 것이 보인다.” 그는 이 말을 한 뒤 돌에 맞았으며, 그렇게 완전한 가르침을 이루었다. 모든 면에서 순교의 스승을 본받아, 자기를 죽이는 이들을 위해 간구하며 말했다. “주님, 이 죄를 그들에게 돌리지 마십시오.” 하나의 동일한 하나님을 아는 이들은 이처럼 완전했다. 그분은 처음부터 끝까지 여러 경륜으로 인류와 함께 계신다. 예언자 호세아의 말과 같다. “나는 환상들을 가득 채웠으며, 예언자들의 손을 통해 비유로 나타났다.” 그리스도의 복음 때문에 죽음에 이르기까지 목숨을 내어 준 이들이, 사람들에게 자리 잡은 견해에 어떻게 맞추어 말할 수 있었겠는가? 그렇게 했다면 수난을 겪지 않았을 것이다. 진리에 동의하지 않는 이들에게 거슬리는 내용을 선포했기에, 수난을 겪은 것이다. 그러므로 분명하다. 그들은 진리를 버리지 않고, 온전히 담대하게 유대인들과 그리스인들에게 선포했다. 유대인들에게는 그들이 십자가에 못 박은 예수가 하나님의 아들이며, 산 이들과 죽은 이들의 심판자라고 알렸다. 아버지께 이스라엘의 영원한 왕권을 받으셨다고 알렸다. 우리가 보여 준 그대로이다. 그리스인들에게는 만물을 만드신 한 하나님과, 그 아들 예수 그리스도를 알렸다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e69fc4e5804ebdea55935d83db5cf99059e4c125cc14231fd06165813e0bf791"
        ],
        "text": "사도들과 그 제자들도 교회가 선포하는 대로 가르쳤다. 그렇게 가르치며 완전하게 되었고, 그 때문에 완성에 이르도록 부름받았다. 스테파노스는 이것을 가르치면서, 아직 땅 위에 있을 때, 하나님의 영광과 그 오른편에 계신 예수를 보았다. 그가 말했다. “보라, 하늘이 열리고, 인자가 하나님의 오른편에 서 계신 것이 보인다.” 그는 이 말을 한 뒤 돌에 맞았으며, 그렇게 완전한 가르침을 이루었다. 모든 면에서 순교의 스승을 본받아, 자기를 죽이는 이들을 위해 간구하며 말했다. “주님, 이 죄를 그들에게 돌리지 마십시오.” 하나의 동일한 하나님을 아는 이들은 이처럼 완전했다. 그분은 처음부터 끝까지 여러 경륜으로 인류와 함께 계신다. 예언자 호세아의 말과 같다. “나는 환상들을 가득 채웠으며, 예언자들의 손을 통해 비유로 나타났다.” 그리스도의 복음 때문에 죽음에 이르기까지 목숨을 내어 준 이들이, 사람들에게 자리 잡은 견해에 어떻게 맞추어 말할 수 있었겠는가? 그렇게 했다면 수난을 겪지 않았을 것이다. 진리에 동의하지 않는 이들에게 거슬리는 내용을 선포했기에, 수난을 겪은 것이다. 그러므로 분명하다. 그들은 진리를 버리지 않고, 온전히 담대하게 유대인들과 그리스인들에게 선포했다. 유대인들에게는 그들이 십자가에 못 박은 예수가 하나님의 아들이며, 산 이들과 죽은 이들의 심판자라고 알렸다. 아버지께 이스라엘의 영원한 왕권을 받으셨다고 알렸다. 우리가 보여 준 그대로이다. 그리스인들에게는 만물을 만드신 한 하나님과, 그 아들 예수 그리스도를 알렸다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6417d8a3fef8d21c429624d92976a7af5a53ca26488d11afb593f918ef08b8ae",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
      },
      "work_location": "3.h12.s16",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-16"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:de173ad9f4ad746a7733969dd96cbd481d627e76f44b772a29847ed12c8e3f63",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6d686e648acbb25df4acbfb078775ad60a6e00bff17d3e53cf81dc6cc43b083f",
            "sha256:a6b406a5e178f0c056a50099acccc3b62ff4e6e5a86e01dc796b467a13f8a534",
            "sha256:22dcd509633ddef57fafa5e85ec4b769fd5b878213555c899f5de879ec448297"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6f0ce99c709f2aab577b68f18146674c1ed1bbb5163302d6e67848bead45e897"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a45d1e2938d39f5c5a6d9ff115a78672bcf74e816b955b56522896249d514c5d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 17절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              69,
              70,
              71
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              14
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 17절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 14절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a5ddf5657e6ab65ab7ef3e16ee9d85d52ebc221535e074f80ae33919a877a621",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de173ad9f4ad746a7733969dd96cbd481d627e76f44b772a29847ed12c8e3f63",
            "source_revision_id": "sha256:6f0ce99c709f2aab577b68f18146674c1ed1bbb5163302d6e67848bead45e897",
            "translation_revision_id": "sha256:a45d1e2938d39f5c5a6d9ff115a78672bcf74e816b955b56522896249d514c5d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d103b1f28a983026757aecd7f3306d338e222247a3b5cb7b180b4ca22291e941",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de173ad9f4ad746a7733969dd96cbd481d627e76f44b772a29847ed12c8e3f63",
            "source_revision_id": "sha256:6f0ce99c709f2aab577b68f18146674c1ed1bbb5163302d6e67848bead45e897",
            "translation_revision_id": "sha256:a45d1e2938d39f5c5a6d9ff115a78672bcf74e816b955b56522896249d514c5d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a5ddf5657e6ab65ab7ef3e16ee9d85d52ebc221535e074f80ae33919a877a621",
          "sha256:d103b1f28a983026757aecd7f3306d338e222247a3b5cb7b180b4ca22291e941"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              69,
              70,
              71
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              14
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 17
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 11:26",
              "Acts 15:1-11"
            ],
            "explanation": "안티오키아의 그리스도인 호칭, 할례 논의, 온 교회의 모임을 저자의 서술대로 옮긴다.",
            "printed_page": 69,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Antioch_and_council_context"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 15:7-20",
              "Amos 9:11-12"
            ],
            "evidence": "69 notes 1-4; 70 notes 1-2",
            "explanation": "너희 가운데라는 인칭, 우리 주라는 호칭, 하나님이 생각하심, 예언자의 말의 일치, 단수의 opus를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              69,
              70
            ],
            "printed_texts": [
              "in vobis",
              "Domini nostri Jesu Christi",
              "Deus excogitavit",
              "Et sic conveniunt",
              "Cognitum a seculo est Deo opus ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_council_speech_wording"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 15:20",
              "Acts 15:29"
            ],
            "evidence": "notes 3-4 and 8",
            "explanation": "야고보의 말과 편지의 세 금지 항목, 두 번 나오는 남에게 행하지 말라는 규칙, 성령 안에서 행함이라는 끝말을 각 인용의 형태대로 유지한다. 판본 각주 4는 목 졸라 죽인 것에 대한 항목의 생략을 설명한다.",
            "printed_page": 70,
            "printed_texts": [
              "a vanitatibus idolorum, et a fornicatione, et a sanguine",
              "et quaecunque nolunt sibi fieri, aliis ne faciant",
              "ab idolothytis, et sanguine, et fornicatione",
              "et quaecunque non vultis fieri vobis, aliis ne faciatis",
              "ambulantes in Spiritu sancto"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_apostolic_decree_quotation_forms"
          },
          {
            "evidence": "notes 5-7",
            "explanation": "사도들과 장로들인 형제들을 발신자로 읽는다. 명하지 않았다는 관계절은 혼란을 일으킨 사람들에게 연결하며, 편지를 보내는 이들의 뜻을 말로 전한다는 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 70,
            "printed_texts": [
              "Apostoli et Presbyteri fratres",
              "quibus non praecepimus",
              "nostram sententiam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_letter_address_and_command"
          },
          {
            "explanation": "성령을 통해 새로 하나님을 믿게 된 이들에게 자유의 새 언약을 준다는 저자의 결론을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              70,
              71
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_freedom_covenant_conclusion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 17절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 14절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6ce5f16ad47d3f9f049bbe9db4968f0e9a9fe12b814a4397ba018d15ea6e5c41",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n82.jpg",
            "page_key": "2:69",
            "printed_page": 69,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6d686e648acbb25df4acbfb078775ad60a6e00bff17d3e53cf81dc6cc43b083f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifestius autem hoc ostenditur ex Apostolorum Epistola, quam neque Judaeis, neque Graecis, sed ipsis qui ex gentibus in Christum credebant, confirmantes fidem ipsorum, miserunt. Cum enim descendissent quidam a Judaea in Antiochiam, in qua et primum omnium discipuli Domini pro fide, quam in Christo habebant, vocati sunt Christiani, et suaderent eis qui crediderant in Dominum circumcidi, et reliqua secundum legis observationem perficere; et ascendissent Paulus et Barnabas Hierosolymam ad alteros Apostolos propter hanc quaestionem, et universa Ecclesia convenisset in unum, Petrus dixit eis: Viri fratres, vos scitis quoniam a diebus antiquis in vobis Deus elegit, ut ex ore meo audirent gentes verbum Evangelii, et crederent: et cordis inspector Deus testimonium perhibuit eis, dans eis Spiritum sanctum, sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et ipsos, emundans per fidem corda illorum. Nunc igitur quid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos valuimus portare? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus nos posse salvari, quomodo et illi. Post quem Jacobus dixit: Viri fratres, Simon retulit, quemadmodum Deus excogitavit accipere ex gentibus populum nomini suo. Et sic conveniunt sermones prophetarum, sicut scriptum est: Post haec revertar, et reaedificabo tabernaculum David quod cecidit, et disturbata ejus aedificabo, et erigam illud, uti requirant reliqui hominum Dominum, et omnes gentes, in quibus invocatum est nomen meum super eos, dicit Dominus, faciens",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bb98befc6638119795513c908daf01c80cb1ac38b7b749d49e42d85fff08a57a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n83.jpg",
            "page_key": "2:70",
            "printed_page": 70,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a6b406a5e178f0c056a50099acccc3b62ff4e6e5a86e01dc796b467a13f8a534",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "haec. Cognitum a seculo est Deo opus ejus: propterea ego secundum me judico, non molestari eos qui ex gentibus convertuntur ad Deum, sed praecipiendum eis, uti abstineant a vanitatibus idolorum, et a fornicatione, et a sanguine: et quaecunque nolunt sibi fieri, aliis ne faciant. Et cum haec dicta essent, et omnes consensissent, scripserunt eis sic: Apostoli et Presbyteri fratres, his qui sunt in Antiochia et Syria et Cilicia fratribus ex gentibus, salutem. Quoniam audivimus, quia ex nobis quidam exeuntes turbaverunt vos sermonibus, destruentes animas vestras, quibus non praecepimus, dicentes, Circumcidimini et servate Legem; placuit nobis convenientibus in unum, electos viros mittere ad vos cum dilectissimis nostris Barnaba et Paulo, hominibus qui tradiderunt animam suam pro nomine Domini nostri Jesu Christi. Misimus igitur Judam et Silam, et ipsos per sermonem annuntiantes nostram sententiam. Placuit enim sancto Spiritui, et nobis, nullum amplius vobis pondus imponere, quam haec quae sunt necessaria, ut abstineatis ab idolothytis, et sanguine, et fornicatione: et quaecunque non vultis fieri vobis, aliis ne faciatis: a quibus custodientes vos ipsos, bene agetis, ambulantes in Spiritu sancto. Manifestum est igitur ex his omnibus, quoniam non alterum Patrem esse docebant, sed libertatis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fa659e3ba7bcf8263ba0581ce1fdbfbdfcd4645e1e924af0dc0516755590ff14",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n84.jpg",
            "page_key": "2:71",
            "printed_page": 71,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:22dcd509633ddef57fafa5e85ec4b769fd5b878213555c899f5de879ec448297",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "novum testamentum dabant his, qui nove in Deum per Spiritum sanctum credebant. Ipsi autem ex eo quod quaererent, an oporteret circumcidi adhuc discipulos necne, manifeste ostenderunt non habuisse se alterius Dei contemplationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6f0ce99c709f2aab577b68f18146674c1ed1bbb5163302d6e67848bead45e897",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifestius autem hoc ostenditur ex Apostolorum Epistola, quam neque Judaeis, neque Graecis, sed ipsis qui ex gentibus in Christum credebant, confirmantes fidem ipsorum, miserunt. Cum enim descendissent quidam a Judaea in Antiochiam, in qua et primum omnium discipuli Domini pro fide, quam in Christo habebant, vocati sunt Christiani, et suaderent eis qui crediderant in Dominum circumcidi, et reliqua secundum legis observationem perficere; et ascendissent Paulus et Barnabas Hierosolymam ad alteros Apostolos propter hanc quaestionem, et universa Ecclesia convenisset in unum, Petrus dixit eis: Viri fratres, vos scitis quoniam a diebus antiquis in vobis Deus elegit, ut ex ore meo audirent gentes verbum Evangelii, et crederent: et cordis inspector Deus testimonium perhibuit eis, dans eis Spiritum sanctum, sicut et nobis, et nihil discrevit inter nos et ipsos, emundans per fidem corda illorum. Nunc igitur quid tentatis Deum, imponere jugum super cervicem discipulorum, quod neque patres nostri, neque nos valuimus portare? Sed per gratiam Domini nostri Jesu Christi credimus nos posse salvari, quomodo et illi. Post quem Jacobus dixit: Viri fratres, Simon retulit, quemadmodum Deus excogitavit accipere ex gentibus populum nomini suo. Et sic conveniunt sermones prophetarum, sicut scriptum est: Post haec revertar, et reaedificabo tabernaculum David quod cecidit, et disturbata ejus aedificabo, et erigam illud, uti requirant reliqui hominum Dominum, et omnes gentes, in quibus invocatum est nomen meum super eos, dicit Dominus, faciens haec. Cognitum a seculo est Deo opus ejus: propterea ego secundum me judico, non molestari eos qui ex gentibus convertuntur ad Deum, sed praecipiendum eis, uti abstineant a vanitatibus idolorum, et a fornicatione, et a sanguine: et quaecunque nolunt sibi fieri, aliis ne faciant. Et cum haec dicta essent, et omnes consensissent, scripserunt eis sic: Apostoli et Presbyteri fratres, his qui sunt in Antiochia et Syria et Cilicia fratribus ex gentibus, salutem. Quoniam audivimus, quia ex nobis quidam exeuntes turbaverunt vos sermonibus, destruentes animas vestras, quibus non praecepimus, dicentes, Circumcidimini et servate Legem; placuit nobis convenientibus in unum, electos viros mittere ad vos cum dilectissimis nostris Barnaba et Paulo, hominibus qui tradiderunt animam suam pro nomine Domini nostri Jesu Christi. Misimus igitur Judam et Silam, et ipsos per sermonem annuntiantes nostram sententiam. Placuit enim sancto Spiritui, et nobis, nullum amplius vobis pondus imponere, quam haec quae sunt necessaria, ut abstineatis ab idolothytis, et sanguine, et fornicatione: et quaecunque non vultis fieri vobis, aliis ne faciatis: a quibus custodientes vos ipsos, bene agetis, ambulantes in Spiritu sancto. Manifestum est igitur ex his omnibus, quoniam non alterum Patrem esse docebant, sed libertatis novum testamentum dabant his, qui nove in Deum per Spiritum sanctum credebant. Ipsi autem ex eo quod quaererent, an oporteret circumcidi adhuc discipulos necne, manifeste ostenderunt non habuisse se alterius Dei contemplationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "15ca42c66ced7ec00b456aa3ce856c628c279d8fbfce42ae5881b23ea229e083",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 17절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 14절이다. 안티오키아의 사건과 그리스도인 호칭, 예루살렘에서의 베드로와 야고보의 말, 사도들의 편지를 구별했다.",
          "베드로의 말에서 여러분 가운데라는 in vobis와 우리 주 예수 그리스도라는 호칭을 보존했다. 야고보의 말 안의 아모스 인용도 따로 표시했다. opus는 그분이 하실 일이라는 단수의 뜻으로 옮겼다.",
          "야고보의 말과 편지에는 각각 세 금지 항목과 자신에게 원하지 않는 일을 남에게 행하지 말라는 말이 들어 있다. 70쪽 각주 3-4는 우상에 관한 두 표현과 목 졸라 죽인 것에 대한 항목의 생략을 논의한다. 한국어는 각 인용에 인쇄된 항목과 순서를 유지했다.",
          "Apostoli et Presbyteri fratres는 사도들과 장로들인 형제들을 발신자로 읽었다. 명한 적이 없다는 관계절은 혼란을 일으킨 사람들에게 연결했다. nostram sententiam은 우리의 뜻으로 옮겼다.",
          "편지 마지막의 ambulantes in Spiritu sancto를 성령 안에서 행하며로 보존했다. 이어지는 자유의 새 언약은 저자가 편지의 의미를 설명하는 부분이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6d686e648acbb25df4acbfb078775ad60a6e00bff17d3e53cf81dc6cc43b083f",
              "sha256:a6b406a5e178f0c056a50099acccc3b62ff4e6e5a86e01dc796b467a13f8a534",
              "sha256:22dcd509633ddef57fafa5e85ec4b769fd5b878213555c899f5de879ec448297"
            ],
            "text": "사도들의 편지에서 이 점은 더욱 분명히 드러난다. 그들은 그 편지를 유대인이나 그리스인들에게 보낸 것이 아니라, 이방인 가운데서 그리스도를 믿게 된 이들에게, 그들의 믿음을 굳게 하려고 보냈다. 어떤 이들이 유대에서 안티오키아로 내려왔다. 그곳에서 주님의 제자들이 처음으로 그리스도에 대한 믿음 때문에 그리스도인이라 불렸다. 주님을 믿게 된 이들에게 그들은 할례를 받고, 율법의 규례에 따라 나머지 일들도 행하라고 설득했다. 이 문제 때문에 바울과 바르나바는 예루살렘의 다른 사도들에게 올라갔다. 온 교회가 한자리에 모였을 때, 베드로가 그들에게 말했다. “형제 여러분, 오래전부터 여러분 가운데서 하나님께서 택하셔서, 이방인들이 내 입을 통해 복음의 말씀을 듣고 믿게 하셨음을 여러분은 압니다. 마음을 살피시는 하나님께서는 우리에게 하신 것처럼 그들에게도 성령을 주셔서 그들을 증언해 주셨습니다. 우리와 그들 사이에 아무 차이도 두지 않으시고, 믿음을 통해 그들의 마음을 깨끗하게 하셨습니다. 우리 조상들도 우리도 감당할 수 없었던 멍에를 제자들의 목에 씌우려고, 이제 왜 하나님을 시험합니까? 우리는 우리 주 예수 그리스도의 은혜를 통해 그들과 마찬가지로 구원받을 수 있다고 믿습니다.” 그 뒤에 야고보가 말했다. “형제 여러분, 시몬이 들려주었습니다. 하나님께서 이방인 가운데서 자기 이름을 위한 백성을 어떻게 얻으려 하셨는지 들려주었습니다. 예언자들의 말도 이처럼 일치합니다. 기록된 대로입니다. ‘이 일들 뒤에 내가 돌아와, 무너진 다윗의 장막을 다시 짓고, 그 허물어진 곳들을 지으며, 그것을 일으켜 세우리라. 남은 사람들과 내 이름으로 불리는 모든 민족이 주님을 찾게 하리라. 이 일들을 행하시는 주께서 말씀하신다.’ 그분이 하실 일은 예로부터 하나님께 알려져 있습니다. 그러므로 나는 이렇게 판단합니다. 이방인 가운데서 하나님께 돌아오는 이들을 괴롭히지 말고, 우상의 헛된 것들과 음행과 피를 멀리하라고 명해야 합니다. 자기에게 일어나기를 원하지 않는 일은 남에게도 행하지 말라고 해야 합니다.” 이렇게 말하고 나서, 모두 동의하자, 그들에게 다음과 같이 편지를 썼다. “사도들과 장로들인 형제들은 안티오키아와 시리아와 킬리키아에 있는 이방인 출신 형제들에게 인사합니다. 우리는 들었습니다. 우리에게서 나간 어떤 이들이 ‘할례를 받고 율법을 지키라’고 하면서, 말로 여러분을 어지럽히고, 여러분의 혼을 뒤흔들었다고 들었습니다. 우리는 그들에게 명한 적이 없습니다. 우리가 한마음으로 모여, 사랑하는 바르나바와 바울과 함께 선택한 사람들을 여러분에게 보내기로 했습니다. 이 두 사람은 목숨을 내어 놓은 이들입니다. 우리 주 예수 그리스도의 이름을 위해서입니다. 그러므로 유다와 실라를 보냈습니다. 이들도 말로 우리의 뜻을 전할 것입니다. 성령과 우리는 다음의 꼭 필요한 것들 외에 더는 여러분에게 짐을 지우지 않기로 했습니다. 우상에게 바친 제물과 피와 음행을 멀리하십시오. 여러분에게 일어나기를 원하지 않는 일은 남에게도 행하지 마십시오. 이것들로부터 자신을 지키면, 성령 안에서 행하며, 잘 지낼 것입니다.” 이 모든 일에서 분명히 드러난다. 그들은 다른 아버지가 있다고 가르치지 않았으며, 성령을 통해 새로 하나님을 믿게 된 이들에게 자유의 새 언약을 주었다. 제자들이 여전히 할례를 받아야 하는지 아닌지를 그들 자신이 논의했다는 사실은, 그들이 다른 하나님을 염두에 두고 있지 않았음을 분명히 드러냈다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6f0ce99c709f2aab577b68f18146674c1ed1bbb5163302d6e67848bead45e897"
        ],
        "text": "사도들의 편지에서 이 점은 더욱 분명히 드러난다. 그들은 그 편지를 유대인이나 그리스인들에게 보낸 것이 아니라, 이방인 가운데서 그리스도를 믿게 된 이들에게, 그들의 믿음을 굳게 하려고 보냈다. 어떤 이들이 유대에서 안티오키아로 내려왔다. 그곳에서 주님의 제자들이 처음으로 그리스도에 대한 믿음 때문에 그리스도인이라 불렸다. 주님을 믿게 된 이들에게 그들은 할례를 받고, 율법의 규례에 따라 나머지 일들도 행하라고 설득했다. 이 문제 때문에 바울과 바르나바는 예루살렘의 다른 사도들에게 올라갔다. 온 교회가 한자리에 모였을 때, 베드로가 그들에게 말했다. “형제 여러분, 오래전부터 여러분 가운데서 하나님께서 택하셔서, 이방인들이 내 입을 통해 복음의 말씀을 듣고 믿게 하셨음을 여러분은 압니다. 마음을 살피시는 하나님께서는 우리에게 하신 것처럼 그들에게도 성령을 주셔서 그들을 증언해 주셨습니다. 우리와 그들 사이에 아무 차이도 두지 않으시고, 믿음을 통해 그들의 마음을 깨끗하게 하셨습니다. 우리 조상들도 우리도 감당할 수 없었던 멍에를 제자들의 목에 씌우려고, 이제 왜 하나님을 시험합니까? 우리는 우리 주 예수 그리스도의 은혜를 통해 그들과 마찬가지로 구원받을 수 있다고 믿습니다.” 그 뒤에 야고보가 말했다. “형제 여러분, 시몬이 들려주었습니다. 하나님께서 이방인 가운데서 자기 이름을 위한 백성을 어떻게 얻으려 하셨는지 들려주었습니다. 예언자들의 말도 이처럼 일치합니다. 기록된 대로입니다. ‘이 일들 뒤에 내가 돌아와, 무너진 다윗의 장막을 다시 짓고, 그 허물어진 곳들을 지으며, 그것을 일으켜 세우리라. 남은 사람들과 내 이름으로 불리는 모든 민족이 주님을 찾게 하리라. 이 일들을 행하시는 주께서 말씀하신다.’ 그분이 하실 일은 예로부터 하나님께 알려져 있습니다. 그러므로 나는 이렇게 판단합니다. 이방인 가운데서 하나님께 돌아오는 이들을 괴롭히지 말고, 우상의 헛된 것들과 음행과 피를 멀리하라고 명해야 합니다. 자기에게 일어나기를 원하지 않는 일은 남에게도 행하지 말라고 해야 합니다.” 이렇게 말하고 나서, 모두 동의하자, 그들에게 다음과 같이 편지를 썼다. “사도들과 장로들인 형제들은 안티오키아와 시리아와 킬리키아에 있는 이방인 출신 형제들에게 인사합니다. 우리는 들었습니다. 우리에게서 나간 어떤 이들이 ‘할례를 받고 율법을 지키라’고 하면서, 말로 여러분을 어지럽히고, 여러분의 혼을 뒤흔들었다고 들었습니다. 우리는 그들에게 명한 적이 없습니다. 우리가 한마음으로 모여, 사랑하는 바르나바와 바울과 함께 선택한 사람들을 여러분에게 보내기로 했습니다. 이 두 사람은 목숨을 내어 놓은 이들입니다. 우리 주 예수 그리스도의 이름을 위해서입니다. 그러므로 유다와 실라를 보냈습니다. 이들도 말로 우리의 뜻을 전할 것입니다. 성령과 우리는 다음의 꼭 필요한 것들 외에 더는 여러분에게 짐을 지우지 않기로 했습니다. 우상에게 바친 제물과 피와 음행을 멀리하십시오. 여러분에게 일어나기를 원하지 않는 일은 남에게도 행하지 마십시오. 이것들로부터 자신을 지키면, 성령 안에서 행하며, 잘 지낼 것입니다.” 이 모든 일에서 분명히 드러난다. 그들은 다른 아버지가 있다고 가르치지 않았으며, 성령을 통해 새로 하나님을 믿게 된 이들에게 자유의 새 언약을 주었다. 제자들이 여전히 할례를 받아야 하는지 아닌지를 그들 자신이 논의했다는 사실은, 그들이 다른 하나님을 염두에 두고 있지 않았음을 분명히 드러냈다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a45d1e2938d39f5c5a6d9ff115a78672bcf74e816b955b56522896249d514c5d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
      },
      "work_location": "3.h12.s17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8ff41334f375a5301361c477b305b9574307a6bf82e0cc5ce70fe6ba883bb85a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5da5246a15a15f50ea1f98a7ae7ff75c23b3655601c9839e5addf9e8c62fbacf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9dc807203a9374c88b2c8af8e249886c5c5a93b99939900162413a72e6c3346c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1496081bfe15b3e16ebe070c65a4e9e874f00e51a51f34a58f5b056be951126d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 18절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s18",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s18",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              71
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 15,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              15
            ],
            "source_end": "eos prohiberet a baptismate.",
            "source_start": "Caeterum non talem timorem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 18
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 18절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절의 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a694c6c8bbef8cdd3303384525ef07f14cbd0524e2a8473378259d48066ef764",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ff41334f375a5301361c477b305b9574307a6bf82e0cc5ce70fe6ba883bb85a",
            "source_revision_id": "sha256:9dc807203a9374c88b2c8af8e249886c5c5a93b99939900162413a72e6c3346c",
            "translation_revision_id": "sha256:1496081bfe15b3e16ebe070c65a4e9e874f00e51a51f34a58f5b056be951126d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7f63933ea56493ea23ae289900ed91397cee8913bd4dc146f46d358674db50ea",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ff41334f375a5301361c477b305b9574307a6bf82e0cc5ce70fe6ba883bb85a",
            "source_revision_id": "sha256:9dc807203a9374c88b2c8af8e249886c5c5a93b99939900162413a72e6c3346c",
            "translation_revision_id": "sha256:1496081bfe15b3e16ebe070c65a4e9e874f00e51a51f34a58f5b056be951126d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a694c6c8bbef8cdd3303384525ef07f14cbd0524e2a8473378259d48066ef764",
          "sha256:7f63933ea56493ea23ae289900ed91397cee8913bd4dc146f46d358674db50ea"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s18",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              71
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 15,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              15
            ],
            "source_end": "eos prohiberet a baptismate.",
            "source_start": "Caeterum non talem timorem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 18
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "환상으로 두려워졌다는 본문을 유지한다. 각주의 constrictus 교정 제안은 별도로 구별한다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_text": "conterritus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Peter_fear_wording"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 10:28-29",
              "Acts 10:47"
            ],
            "explanation": "사람을 속되거나 더럽다고 부르는 일, 성령이 머무르자 예언하는 것을 들었다는 저자의 표현을 보존한다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_texts": [
              "neminem communem aut immundum dicere hominem",
              "prophetantes eos audisset"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Peter_purity_and_baptism_quotations"
          },
          {
            "adopted_text": "contradictione",
            "explanation": "그리스어 병렬문 앞뒤로 나뉜 한 단어를 연결한다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_parts": [
              "contra-",
              "dictione"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_Latin_word_around_parallel"
          },
          {
            "explanation": "라틴어 Sic aeque와 그리스어 Ἴσως γὰρ의 차이를 각각 보존한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 인쇄면의 그리스어 병렬문을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              71
            ],
            "printed_reference": null,
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 71,
                "text": "Διὰ τῶν λόγων τούτων σημαίνων, ὅτι οὐκ ἂν ἐπεπόρευτο πρὸς αὐτοὺς, εἰ μὴ κεκέλευστο. Ἴσως γὰρ οὐδὲ τὸ βάπτισμα οὕτως εὐχερῶς ἔδωκεν αὐτοῖς, εἰ μὴ τοῦ Πνεύματος τοῦ ἁγίου ἐπαναπαύοντος αὐτοῖς, προφητεύοντας αὐτοὺς ἀκηκόει. Καὶ διὰ τοῦτο ἔλεγε· Μήτις τὸ ὕδωρ κωλῦσαι δύναται τοῦ μὴ βαπτισθῆναι τούτους, οἵτινες τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἔλαβον, ὡς καὶ ἡμεῖς; πείθων ἅμα τοὺς συμπαρόντας, καὶ σημαίνων, ὅτι εἰ μὴ τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον ἐπ᾽ αὐτοὺς ἐπαναπέπαυτο, ἦν ὁ κωλύσων αὐτοὺς τοῦ βαπτίσματος."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "no_new_reference_label_on_this_page",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 18절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절의 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fa659e3ba7bcf8263ba0581ce1fdbfbdfcd4645e1e924af0dc0516755590ff14",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n84.jpg",
            "page_key": "2:71",
            "printed_page": 71,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5da5246a15a15f50ea1f98a7ae7ff75c23b3655601c9839e5addf9e8c62fbacf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Caeterum non talem timorem circa primum habuissent Testamentum, ut nec cum ethnicis quidem convesci vellent. Nam et Petrus, quamvis ad catechizandos eos missus esset, et tali visione conterritus fuisset, cum timore tamen multo locutus est ad eos dicens: Ipsi scitis quoniam non est fas viro Judaeo conjungi, aut convenire cum allophylo: mihi autem Deus ostendit, neminem communem aut immundum dicere hominem: quapropter sine contradictione veni; his sermonibus significans, quoniam non abisset ad eos, nisi jussus fuisset. Sic aeque ne baptisma quidem facile dedisset, nisi, Spiritu sancto requiescente super eos, prophetantes eos audisset. Et propter hoc dixit: Num quis aquam vetare potest ad baptizandum hos, qui Spiritum sanctum acceperunt, quemadmodum et nos? Suadens simul his qui secum erant, et significans, quoniam nisi Spiritus sanctus super eos requievisset, exsisteret qui eos prohiberet a baptismate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9dc807203a9374c88b2c8af8e249886c5c5a93b99939900162413a72e6c3346c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Caeterum non talem timorem circa primum habuissent Testamentum, ut nec cum ethnicis quidem convesci vellent. Nam et Petrus, quamvis ad catechizandos eos missus esset, et tali visione conterritus fuisset, cum timore tamen multo locutus est ad eos dicens: Ipsi scitis quoniam non est fas viro Judaeo conjungi, aut convenire cum allophylo: mihi autem Deus ostendit, neminem communem aut immundum dicere hominem: quapropter sine contradictione veni; his sermonibus significans, quoniam non abisset ad eos, nisi jussus fuisset. Sic aeque ne baptisma quidem facile dedisset, nisi, Spiritu sancto requiescente super eos, prophetantes eos audisset. Et propter hoc dixit: Num quis aquam vetare potest ad baptizandum hos, qui Spiritum sanctum acceperunt, quemadmodum et nos? Suadens simul his qui secum erant, et significans, quoniam nisi Spiritus sanctus super eos requievisset, exsisteret qui eos prohiberet a baptismate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ef8ce20ea652d8dcd5e73acf0e87d670407f870915b843c138501dce7638cf0d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 18절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절 앞부분이다. 첫 언약에 대한 두려움과 베드로의 방문, 세례의 이유를 연결하는 설명으로 옮겼다.",
          "conterritus는 환상으로 두려워졌다는 본문대로 옮겼다. 71쪽 각주 1의 constrictus 교정 제안은 판본 정보로 구별했다. 사람을 속되거나 더럽다고 부르는 일과, 사람들이 예언하는 것을 들었다는 표현도 유지했다.",
          "그리스어 병렬문 앞뒤로 나뉜 contradictione를 연결했다. 병렬 그리스어의 Ἴσως γὰρ와 라틴어의 Sic aeque는 각각 보존했으며, 한국어는 라틴어의 마찬가지로라는 연결을 따랐다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5da5246a15a15f50ea1f98a7ae7ff75c23b3655601c9839e5addf9e8c62fbacf"
            ],
            "text": "그렇지 않았다면, 이방인들과 함께 먹으려 하지 않을 만큼 첫 언약에 대해 그런 두려움을 품지도 않았을 것이다. 베드로조차 그들을 가르치도록 보냄받았고, 그러한 환상으로 두려워졌으면서도, 큰 두려움 속에서 그들에게 이렇게 말했다. “여러분도 알다시피, 유대인이 다른 민족 사람과 사귀거나 방문하는 것은 허용되지 않습니다. 어떤 사람도 속되거나 더럽다고 부르지 말라고, 하나님께서 내게 보여 주셨습니다. 그러므로 거절하지 않고 왔습니다.” 명령받지 않았다면 그들에게 가지 않았으리라는 뜻을 이 말로 드러낸 것이다. 마찬가지로, 성령이 그들 위에 머무르시고, 그들이 예언하는 것을 듣지 않았다면, 그렇게 쉽게 세례를 주지도 않았을 것이다. 그러므로 그가 말했다. “우리와 마찬가지로 성령을 받은 이 사람들이 세례받을 물을 누가 막을 수 있겠습니까?” 그는 함께 있던 이들을 설득하면서, 성령이 그들 위에 머무르시지 않았다면, 그들의 세례를 막을 이가 있었으리라는 뜻도 드러냈다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9dc807203a9374c88b2c8af8e249886c5c5a93b99939900162413a72e6c3346c"
        ],
        "text": "그렇지 않았다면, 이방인들과 함께 먹으려 하지 않을 만큼 첫 언약에 대해 그런 두려움을 품지도 않았을 것이다. 베드로조차 그들을 가르치도록 보냄받았고, 그러한 환상으로 두려워졌으면서도, 큰 두려움 속에서 그들에게 이렇게 말했다. “여러분도 알다시피, 유대인이 다른 민족 사람과 사귀거나 방문하는 것은 허용되지 않습니다. 어떤 사람도 속되거나 더럽다고 부르지 말라고, 하나님께서 내게 보여 주셨습니다. 그러므로 거절하지 않고 왔습니다.” 명령받지 않았다면 그들에게 가지 않았으리라는 뜻을 이 말로 드러낸 것이다. 마찬가지로, 성령이 그들 위에 머무르시고, 그들이 예언하는 것을 듣지 않았다면, 그렇게 쉽게 세례를 주지도 않았을 것이다. 그러므로 그가 말했다. “우리와 마찬가지로 성령을 받은 이 사람들이 세례받을 물을 누가 막을 수 있겠습니까?” 그는 함께 있던 이들을 설득하면서, 성령이 그들 위에 머무르시지 않았다면, 그들의 세례를 막을 이가 있었으리라는 뜻도 드러냈다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1496081bfe15b3e16ebe070c65a4e9e874f00e51a51f34a58f5b056be951126d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
      },
      "work_location": "3.h12.s18",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-18"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3eeaa82c78d75ba7e7e07950c33b1e94dcd0f43886229bb0bfe88b7df54446ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7385e7dbeeac7bd553b61d16e69d6f31d58899225cc9642fb901a70c70fc66ac",
            "sha256:4567f7b8be291822695ec209f93179f91267e5f433dfe9f503a72e3f832c84e2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e20e422667f5bb80fe98bc66850ee8c56a6a2d37f66a5e2c725becab428336ab"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:89c9fc230cd20cdd7d3b862d94fb253eb819dc04421ae9353fd975e1cdcffb69"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 12장 19절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s19",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s19",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              71,
              72
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 15,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              15
            ],
            "source_end": "alterum Patrem a Domino didicissent.",
            "source_start": "Hi autem qui circa Jacobum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 19
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 19절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절의 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f823bbac9d3431d0052e0a369e2ee18c211fcdff405d8c1ae16709b154110b02",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3eeaa82c78d75ba7e7e07950c33b1e94dcd0f43886229bb0bfe88b7df54446ce",
            "source_revision_id": "sha256:e20e422667f5bb80fe98bc66850ee8c56a6a2d37f66a5e2c725becab428336ab",
            "translation_revision_id": "sha256:89c9fc230cd20cdd7d3b862d94fb253eb819dc04421ae9353fd975e1cdcffb69"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7429dbee8814a6619dd102d0be0f939e5d247f52c741d9165f0991a20bba7bca",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3eeaa82c78d75ba7e7e07950c33b1e94dcd0f43886229bb0bfe88b7df54446ce",
            "source_revision_id": "sha256:e20e422667f5bb80fe98bc66850ee8c56a6a2d37f66a5e2c725becab428336ab",
            "translation_revision_id": "sha256:89c9fc230cd20cdd7d3b862d94fb253eb819dc04421ae9353fd975e1cdcffb69"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f823bbac9d3431d0052e0a369e2ee18c211fcdff405d8c1ae16709b154110b02",
          "sha256:7429dbee8814a6619dd102d0be0f939e5d247f52c741d9165f0991a20bba7bca"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h12-s19",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103312.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              71,
              72
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 15,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              15
            ],
            "source_end": "alterum Patrem a Domino didicissent.",
            "source_start": "Hi autem qui circa Jacobum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 19
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "야고보와 함께 있는 사도들이 우리를 하나님의 영께 맡겼다는 일인칭을 유지한다.",
            "printed_page": 71,
            "printed_texts": [
              "Hi autem qui circa Jacobum Apostoli",
              "concedentes nos Spiritui Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_first_person_and_James_circle"
          },
          {
            "biblical_reference": "Galatians 2:12-13",
            "explanation": "베드로의 두려움, 야고보에게서 온 사람들, 함께 먹던 자리에서 물러남, 바르나바에 대한 바울의 보고를 구별한다.",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_table_fellowship_report"
          },
          {
            "explanation": "베드로·야고보·요한의 동행과 율법을 경건히 지키는 일을 한 하나님이라는 논지에 연결하는 저자의 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_law_and_apostolic_witness_argument"
          },
          {
            "adopted_location": "3.h12.s19",
            "explanation": "이 쪽의 여백에는 9가 인쇄되어 있다. 본문 71쪽의 19절 시작과 이어지는 문장을 기준으로 위치를 연결한다.",
            "printed_page": 72,
            "printed_text": "LIB. III. xii. 9.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_header_anomaly"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 12장 19절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절의 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fa659e3ba7bcf8263ba0581ce1fdbfbdfcd4645e1e924af0dc0516755590ff14",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n84.jpg",
            "page_key": "2:71",
            "printed_page": 71,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7385e7dbeeac7bd553b61d16e69d6f31d58899225cc9642fb901a70c70fc66ac",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hi autem qui circa Jacobum Apostoli gentibus quidem libere agere permittebant, concedentes nos Spiritui Dei. Ipsi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "08547a10a13f3c7b8c219768312fe309c0c93bb3c5c7df2123883ded443ba801",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n85.jpg",
            "page_key": "2:72",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4567f7b8be291822695ec209f93179f91267e5f433dfe9f503a72e3f832c84e2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vero eundem scientes Deum, perseverabant in pristinis observationibus, ita ut et Petrus quoque timens ne culparetur ab ipsis, ante manducans cum gentibus propter visionem et propter Spiritum qui requieverat super eos, cum tamen advenissent quidam ab Jacobo, separavit se, et non manducavit cum eis; hoc ipsum autem dixit Paulus et Barnabam fecisse. Sic Apostoli, quos universi actus et universae doctrinae Dominus testes fecit, ubique enim simul cum eo assistentes inveniuntur Petrus et Jacobus et Johannes, religiose agebant circa dispositionem legis, quae est secundum Moysem, ab uno et eodem significantes esse Deo. Quod quidem non fecissent secundum quae praediximus, si praeter eum qui legis dispositionem fecit, alterum Patrem a Domino didicissent.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e20e422667f5bb80fe98bc66850ee8c56a6a2d37f66a5e2c725becab428336ab",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hi autem qui circa Jacobum Apostoli gentibus quidem libere agere permittebant, concedentes nos Spiritui Dei. Ipsi vero eundem scientes Deum, perseverabant in pristinis observationibus, ita ut et Petrus quoque timens ne culparetur ab ipsis, ante manducans cum gentibus propter visionem et propter Spiritum qui requieverat super eos, cum tamen advenissent quidam ab Jacobo, separavit se, et non manducavit cum eis; hoc ipsum autem dixit Paulus et Barnabam fecisse. Sic Apostoli, quos universi actus et universae doctrinae Dominus testes fecit, ubique enim simul cum eo assistentes inveniuntur Petrus et Jacobus et Johannes, religiose agebant circa dispositionem legis, quae est secundum Moysem, ab uno et eodem significantes esse Deo. Quod quidem non fecissent secundum quae praediximus, si praeter eum qui legis dispositionem fecit, alterum Patrem a Domino didicissent.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ab40f44c06bc0030a83c68dc0820b567c6924b3ea4896f61283ecef23a8cdd1f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 12장 19절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 15절 나머지이다. 72쪽 여백의 9라는 표기와 구별하여, 71쪽 본문의 19절 시작에 이어지는 구간으로 연결했다.",
          "concedentes nos Spiritui Dei의 nos를 우리로 옮겼다. 야고보와 함께 있는 사도들과 그들이 이방인에게 허용한 자유를 저자의 일인칭 서술대로 보존했다.",
          "베드로가 함께 먹던 자리에서 물러난 이유와 바르나바에 대한 바울의 보고를 구별했다. 베드로·야고보·요한이 주님과 동행했다는 서술은 저자의 마지막 논증에 연결해 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7385e7dbeeac7bd553b61d16e69d6f31d58899225cc9642fb901a70c70fc66ac",
              "sha256:4567f7b8be291822695ec209f93179f91267e5f433dfe9f503a72e3f832c84e2"
            ],
            "text": "야고보와 함께 있던 사도들은 이방인들이 자유롭게 행하도록 허용하고, 우리를 하나님의 영께 맡겼다. 그들 자신은 동일한 하나님을 알았으므로, 종래의 규례들을 계속 지켰다. 그래서 베드로조차 환상 때문에, 또 이방인들 위에 머무르신 영 때문에 이전에는 이방인들과 함께 먹었으나, 야고보에게서 어떤 이들이 오자, 그들에게 책망받을까 두려워 물러났고, 이방인들과 함께 먹지 않았다. 바르나바도 그랬다고 바울은 말했다. 주님께서 모든 행적과 모든 가르침의 증인으로 삼으신 사도들은 이처럼 행동했다. 베드로와 야고보와 요한이 어디서나 주님과 함께 있는 것을 볼 수 있기 때문이다. 그들은 모세를 통해 주어진 율법의 경륜을 경건하게 지켰으며, 그것이 하나의 동일한 하나님에게서 왔음을 드러냈다. 율법의 경륜을 세우신 분 외에 다른 아버지가 있음을 주님께 배웠다면, 앞서 말했듯이, 그들은 그렇게 하지 않았을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e20e422667f5bb80fe98bc66850ee8c56a6a2d37f66a5e2c725becab428336ab"
        ],
        "text": "야고보와 함께 있던 사도들은 이방인들이 자유롭게 행하도록 허용하고, 우리를 하나님의 영께 맡겼다. 그들 자신은 동일한 하나님을 알았으므로, 종래의 규례들을 계속 지켰다. 그래서 베드로조차 환상 때문에, 또 이방인들 위에 머무르신 영 때문에 이전에는 이방인들과 함께 먹었으나, 야고보에게서 어떤 이들이 오자, 그들에게 책망받을까 두려워 물러났고, 이방인들과 함께 먹지 않았다. 바르나바도 그랬다고 바울은 말했다. 주님께서 모든 행적과 모든 가르침의 증인으로 삼으신 사도들은 이처럼 행동했다. 베드로와 야고보와 요한이 어디서나 주님과 함께 있는 것을 볼 수 있기 때문이다. 그들은 모세를 통해 주어진 율법의 경륜을 경건하게 지켰으며, 그것이 하나의 동일한 하나님에게서 왔음을 드러냈다. 율법의 경륜을 세우신 분 외에 다른 아버지가 있음을 주님께 배웠다면, 앞서 말했듯이, 그들은 그렇게 하지 않았을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:89c9fc230cd20cdd7d3b862d94fb253eb819dc04421ae9353fd975e1cdcffb69",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
      },
      "work_location": "3.h12.s19",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-12:section-19"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5e2467592bf486e25f1394bb674a570421f1022a9ab590f2a3f54a334fba8c90",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1b787352d3f9efe2d2b35fd898dd8a348988d3b9c68c9aa835eb04f6fb488148",
            "sha256:2fec4f61282def46351c37096ef15321b81556aac5c3e1066bdc0c89fbe4c275"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:10f2f3810605db52c66d74934fb04396e87e00d22253d2cfc27151daac706795"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fced3da3807019ca5b0d4964fa452ccc6bf0748fb0fa0d4b8c619d7e1dc16131"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 13장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              72,
              73
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5657d046a7711dcabe9bafb4d4c38b075541ff071f11b30c67b37c4a93e153bc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5e2467592bf486e25f1394bb674a570421f1022a9ab590f2a3f54a334fba8c90",
            "source_revision_id": "sha256:10f2f3810605db52c66d74934fb04396e87e00d22253d2cfc27151daac706795",
            "translation_revision_id": "sha256:fced3da3807019ca5b0d4964fa452ccc6bf0748fb0fa0d4b8c619d7e1dc16131"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1789186771987ddea72e5e113474c4ea74d342c9641dadd2c182ca3349772f1d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5e2467592bf486e25f1394bb674a570421f1022a9ab590f2a3f54a334fba8c90",
            "source_revision_id": "sha256:10f2f3810605db52c66d74934fb04396e87e00d22253d2cfc27151daac706795",
            "translation_revision_id": "sha256:fced3da3807019ca5b0d4964fa452ccc6bf0748fb0fa0d4b8c619d7e1dc16131"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5657d046a7711dcabe9bafb4d4c38b075541ff071f11b30c67b37c4a93e153bc",
          "sha256:1789186771987ddea72e5e113474c4ea74d342c9641dadd2c182ca3349772f1d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              72,
              73
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "72 note 3 continued on 73",
            "explanation": "두 곳의 Deum을 하나님으로 옮긴다. 각주는 Dominum의 약자가 잘못 읽혔을 가능성을 설명하지만, 본문에 인쇄된 독법을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              72,
              73
            ],
            "printed_texts": [
              "omnes qui Deum post resurrectionem viderunt",
              "qui Deum viderunt post resurrectionem a mortuis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_post_resurrection_Deum_reading"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Galatians 2:8",
              "Romans 10:15",
              "1 Corinthians 15:11"
            ],
            "explanation": "베드로와 바울에게 일한 같은 하나님, 복음을 전하는 이들의 복수, 나든 그들이든 같은 선포라는 논증을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              72,
              73
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_paul_apostles_and_plural_preaching"
          },
          {
            "adopted_text": "resurrectionem",
            "assigned_page": 72,
            "printed_pages": [
              72,
              73
            ],
            "printed_parts": [
              "resur-",
              "rectionem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "08547a10a13f3c7b8c219768312fe309c0c93bb3c5c7df2123883ded443ba801",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n85.jpg",
            "page_key": "2:72",
            "printed_page": 72,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1b787352d3f9efe2d2b35fd898dd8a348988d3b9c68c9aa835eb04f6fb488148",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Eos autem qui dicunt, solum Paulum veritatem cognovisse, cui per revelationem manifestatum est mysterium, ipse Paulus convincat eos, dicens, unum et ipsum Deum operatum Petro in apostolatum circumcisionis, et sibi in gentes. Ipsius ergo Dei Petrus erat Apostolus, cujus et Paulus; et quem Petrus in circumcisione annuntiabat Deum, et Dei Filium, hunc et Paulus in gentes. Neque enim ut solum Paulum salvaret, venit Dominus noster; nec sic pauper Deus, ut unum solum haberet Apostolum, qui dispositionem Filii sui cognosceret. Et Paulus autem dicens: Quam speciosi pedes evangelisantium bona, evangelisantium pacem, manifestum facit, quoniam non unus, sed plures erant, qui veritatem evangelisabant. Et rursus in ea epistola quae est ad Corinthios, cum praedixisset omnes qui Deum post resurrectionem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7fceae5aa00683cb13a392d98ade509979f5415a4fb6ed6dbe748b71b39c0aae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n86.jpg",
            "page_key": "2:73",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2fec4f61282def46351c37096ef15321b81556aac5c3e1066bdc0c89fbe4c275",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "viderunt, intulit: Sive autem ego, sive illi, sic annuntiamus, et sic credidistis: unam et eandem praedicationem confitens omnium eorum qui Deum viderunt post resurrectionem a mortuis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:10f2f3810605db52c66d74934fb04396e87e00d22253d2cfc27151daac706795",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Eos autem qui dicunt, solum Paulum veritatem cognovisse, cui per revelationem manifestatum est mysterium, ipse Paulus convincat eos, dicens, unum et ipsum Deum operatum Petro in apostolatum circumcisionis, et sibi in gentes. Ipsius ergo Dei Petrus erat Apostolus, cujus et Paulus; et quem Petrus in circumcisione annuntiabat Deum, et Dei Filium, hunc et Paulus in gentes. Neque enim ut solum Paulum salvaret, venit Dominus noster; nec sic pauper Deus, ut unum solum haberet Apostolum, qui dispositionem Filii sui cognosceret. Et Paulus autem dicens: Quam speciosi pedes evangelisantium bona, evangelisantium pacem, manifestum facit, quoniam non unus, sed plures erant, qui veritatem evangelisabant. Et rursus in ea epistola quae est ad Corinthios, cum praedixisset omnes qui Deum post resurrectionem viderunt, intulit: Sive autem ego, sive illi, sic annuntiamus, et sic credidistis: unam et eandem praedicationem confitens omnium eorum qui Deum viderunt post resurrectionem a mortuis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ecf7db38574f4af550ba89ba4b0766fe58d0a808d0574f4c3ae4bd6f125bf611",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 13장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절이다. 바울만 진리를 알았다는 주장에 대해, 베드로와 바울의 사도직 및 여러 사도의 동일한 선포를 근거로 답하는 흐름을 유지했다.",
          "부활 뒤 보았다는 두 문장에는 모두 Deum이 인쇄되어 있어 하나님으로 옮겼다. 72쪽 각주 3과 73쪽의 이어지는 각주는 Dominum의 약자가 잘못 읽혔을 가능성을 설명한다. 채택 본문의 독법과 그 교정 제안을 구별했다.",
          "좋은 소식과 평화를 전하는 이들의 복수를 보존했다. 인쇄 72-73쪽에 나뉜 resurrectionem을 한 단어로 연결하고 시작 쪽인 72쪽에 귀속했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1b787352d3f9efe2d2b35fd898dd8a348988d3b9c68c9aa835eb04f6fb488148",
              "sha256:2fec4f61282def46351c37096ef15321b81556aac5c3e1066bdc0c89fbe4c275"
            ],
            "text": "바울만 진리를 알았고, 그에게 계시로 신비가 드러났다고 말하는 자들을, 바울 자신이 논박하게 하라. 하나의 동일한 하나님께서 일하셨다고 그는 말한다. 베드로에게는 할례자들을 위한 사도직에서, 자신에게는 이방인들을 위해 일하셨다는 것이다. 그러므로 베드로는 바울이 사도로 섬긴 그 하나님의 사도였다. 베드로가 할례자들 가운데서 알린 하나님과 하나님의 아들을, 바울도 이방인들에게 알렸다. 우리 주님께서 바울 한 사람만 구원하시려고 오신 것은 아니었다. 자기 아들의 경륜을 아는 사도를 단 한 사람만 두실 정도로 하나님이 가난하신 것도 아니다. 바울은 또 이렇게 말한다. “좋은 소식을 전하며, 평화를 전하는 이들의 발은 얼마나 아름다운가!” 진리를 복음으로 전한 이가 한 사람이 아니라 여럿이었음을 밝힌 것이다. 또 고린토인들에게 보낸 편지에서, 부활 뒤 하나님을 본 모든 이를 먼저 언급한 뒤, 덧붙였다. “나든 그들이든, 우리는 이렇게 알리며, 여러분은 이렇게 믿었습니다.” 죽은 이들 가운데서의 부활 뒤에 하나님을 본 모든 이의 선포가 하나이며 동일함을 고백한 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:10f2f3810605db52c66d74934fb04396e87e00d22253d2cfc27151daac706795"
        ],
        "text": "바울만 진리를 알았고, 그에게 계시로 신비가 드러났다고 말하는 자들을, 바울 자신이 논박하게 하라. 하나의 동일한 하나님께서 일하셨다고 그는 말한다. 베드로에게는 할례자들을 위한 사도직에서, 자신에게는 이방인들을 위해 일하셨다는 것이다. 그러므로 베드로는 바울이 사도로 섬긴 그 하나님의 사도였다. 베드로가 할례자들 가운데서 알린 하나님과 하나님의 아들을, 바울도 이방인들에게 알렸다. 우리 주님께서 바울 한 사람만 구원하시려고 오신 것은 아니었다. 자기 아들의 경륜을 아는 사도를 단 한 사람만 두실 정도로 하나님이 가난하신 것도 아니다. 바울은 또 이렇게 말한다. “좋은 소식을 전하며, 평화를 전하는 이들의 발은 얼마나 아름다운가!” 진리를 복음으로 전한 이가 한 사람이 아니라 여럿이었음을 밝힌 것이다. 또 고린토인들에게 보낸 편지에서, 부활 뒤 하나님을 본 모든 이를 먼저 언급한 뒤, 덧붙였다. “나든 그들이든, 우리는 이렇게 알리며, 여러분은 이렇게 믿었습니다.” 죽은 이들 가운데서의 부활 뒤에 하나님을 본 모든 이의 선포가 하나이며 동일함을 고백한 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fced3da3807019ca5b0d4964fa452ccc6bf0748fb0fa0d4b8c619d7e1dc16131",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "work_location": "3.h13.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:36a427de17a760c0da3967c7abe3373b7ce6383c10447308737768af67d2818b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a0d9203e7bfab7e85fab4018c5973e86ab4e66668030121bcd8fea3c0f8828c3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:12f28be2afe7b2502a5c26648242252efa38c7b6f91b912212a16e0cdc200bcc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e548afd8a0abf46bccef26e812e5d689286cd033cee4cef7ef23e50317c9888e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 13장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d90ca854ad6b4776545aa42f0e6682a4ba71dd202f4ab6dc6d764920baefd83",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:36a427de17a760c0da3967c7abe3373b7ce6383c10447308737768af67d2818b",
            "source_revision_id": "sha256:12f28be2afe7b2502a5c26648242252efa38c7b6f91b912212a16e0cdc200bcc",
            "translation_revision_id": "sha256:e548afd8a0abf46bccef26e812e5d689286cd033cee4cef7ef23e50317c9888e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:004302ffc209c3714dcfb8dbde4d357e68175fbe04c86444ef367a2504495a5b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:36a427de17a760c0da3967c7abe3373b7ce6383c10447308737768af67d2818b",
            "source_revision_id": "sha256:12f28be2afe7b2502a5c26648242252efa38c7b6f91b912212a16e0cdc200bcc",
            "translation_revision_id": "sha256:e548afd8a0abf46bccef26e812e5d689286cd033cee4cef7ef23e50317c9888e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5d90ca854ad6b4776545aa42f0e6682a4ba71dd202f4ab6dc6d764920baefd83",
          "sha256:004302ffc209c3714dcfb8dbde4d357e68175fbe04c86444ef367a2504495a5b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "John 14:7,9-10",
            "explanation": "필리포스에게 한 대답, 아버지와 아들의 상호 관계, 이제부터 알고 보았다는 순서를 보존한다.",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_quotation_sequence"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 10:6",
              "Matthew 16:17",
              "Galatians 1:1"
            ],
            "explanation": "열두 사도와 일흔 명, 아버지의 계시, 예수 그리스도와 하나님 아버지를 통한 사도직이라는 호칭을 유지한다.",
            "printed_page": 73,
            "printed_texts": [
              "duodecim Apostolos",
              "septuaginta",
              "per Jesum Christum et Deum Patrem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_apostles_and_seventy"
          },
          {
            "evidence": "notes 1-2",
            "explanation": "바울의 사도직을 앞서 언급한 이들과 연결하고 eos와 eis는 그들을 가리키는 복수로 옮긴다. 각주 1의 누락 추정과 문맥 연결 설명은 본문을 보완하지 않고 검토 근거로 구별한다.",
            "printed_page": 73,
            "printed_text": "Sicut ergo Paulus Apostolus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_sicut_and_plural_referents"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7fceae5aa00683cb13a392d98ade509979f5415a4fb6ed6dbe748b71b39c0aae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n86.jpg",
            "page_key": "2:73",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a0d9203e7bfab7e85fab4018c5973e86ab4e66668030121bcd8fea3c0f8828c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Dominus autem Philippo volenti Patrem videre, respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et me non cognovisti, Philippe? qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Ego enim in Patre, et Pater in me, et a modo cognovistis eum, et vidistis. Quibus ergo Dominus testimonium dixit, quoniam et cognoverunt in ipso et viderunt Patrem, Pater autem veritas, hos dicere non cognovisse veritatem, est hominum falsa testantium, et eorum qui alienati sunt a Christi doctrina. Ad quid enim mittebat Dominus duodecim Apostolos ad oves quae perierant domus Israel, si veritatem non cognoverunt? Quomodo autem et septuaginta praedicabant, nisi ipsi prius veritatem praedicationis cognovissent? Aut quomodo Petrus ignorare potuit, cui Dominus testimonium dedit, quoniam caro et sanguis non revelavit ei, sed Pater qui in coelis est? Sicut ergo Paulus Apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et Deum Patrem; Filio quidem adducente eos ad Patrem, Patre vero revelante eis Filium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:12f28be2afe7b2502a5c26648242252efa38c7b6f91b912212a16e0cdc200bcc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Dominus autem Philippo volenti Patrem videre, respondit: Tanto tempore vobiscum sum, et me non cognovisti, Philippe? qui videt me, videt et Patrem. Quomodo tu dicis, Ostende nobis Patrem? Ego enim in Patre, et Pater in me, et a modo cognovistis eum, et vidistis. Quibus ergo Dominus testimonium dixit, quoniam et cognoverunt in ipso et viderunt Patrem, Pater autem veritas, hos dicere non cognovisse veritatem, est hominum falsa testantium, et eorum qui alienati sunt a Christi doctrina. Ad quid enim mittebat Dominus duodecim Apostolos ad oves quae perierant domus Israel, si veritatem non cognoverunt? Quomodo autem et septuaginta praedicabant, nisi ipsi prius veritatem praedicationis cognovissent? Aut quomodo Petrus ignorare potuit, cui Dominus testimonium dedit, quoniam caro et sanguis non revelavit ei, sed Pater qui in coelis est? Sicut ergo Paulus Apostolus non ab hominibus, neque per hominem, sed per Jesum Christum et Deum Patrem; Filio quidem adducente eos ad Patrem, Patre vero revelante eis Filium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8eca8f75b578eecba64dc51eab56e02ad5757e7193c16964d709170c7adc7065",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 13장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절이다. 필리포스에게 한 주님의 대답과, 그것을 근거로 사도들의 앎을 설명하는 저자의 말을 구별했다.",
          "열두 사도, 일흔 명, 베드로의 계시를 각각 보존했다. 마지막 갈라티아서 인용은 예수 그리스도와 하나님 아버지를 통한 바울의 사도직이라는 호칭을 유지했다.",
          "Sicut ergo는 바울의 사도직과 앞서 언급한 이들을 연결하는 문장으로 옮겼다. eos와 eis는 그들을 가리키는 복수이다. 73쪽 각주 1은 문장의 누락을 추정하는 견해와 기존 문맥으로 이어 읽는 견해를 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a0d9203e7bfab7e85fab4018c5973e86ab4e66668030121bcd8fea3c0f8828c3"
            ],
            "text": "주님도 아버지를 보고 싶어 하는 필리포스에게 대답하셨다. “내가 이렇게 오래 너희와 함께 있는데도, 나를 알지 못했느냐, 필리포스야? 나를 보는 이는 아버지도 본다. 그런데 어찌 ‘우리에게 아버지를 보여 주십시오’라고 하느냐? 나는 아버지 안에 있고, 아버지는 내 안에 계신다. 이제부터 너희는 그분을 알았고, 또 보았다.” 주님께서 이들에 대해 증언하셨다. 그분 안에서 그들이 아버지를 알고 보았다는 것이다. 아버지는 진리이시다. 그러므로 이들이 진리를 알지 못했다고 말하는 것은, 거짓으로 증언하는 자들, 그리스도의 가르침에서 멀어진 자들의 말이다. 그들이 진리를 알지 못했다면, 주님께서 열두 사도를 이스라엘 집의 잃어버린 양들에게 왜 보내셨겠는가? 일흔 명도 자신들이 선포할 진리를 먼저 알지 못했다면, 어떻게 선포할 수 있었겠는가? 또 베드로가 어떻게 알지 못했겠는가? 주님께서 그에 대해 증언하셨다. 혈육이 그에게 계시한 것이 아니라, 하늘에 계신 아버지께서 계시하셨다고 하셨다. 바울은 사람들에게서 나오지도, 사람을 통해 나오지도 않고, 예수 그리스도와 하나님 아버지를 통해 사도가 되었다. 그러므로 이들과 마찬가지이다. 아들은 그들을 아버지께로 이끄시고, 아버지는 그들에게 아들을 드러내신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:12f28be2afe7b2502a5c26648242252efa38c7b6f91b912212a16e0cdc200bcc"
        ],
        "text": "주님도 아버지를 보고 싶어 하는 필리포스에게 대답하셨다. “내가 이렇게 오래 너희와 함께 있는데도, 나를 알지 못했느냐, 필리포스야? 나를 보는 이는 아버지도 본다. 그런데 어찌 ‘우리에게 아버지를 보여 주십시오’라고 하느냐? 나는 아버지 안에 있고, 아버지는 내 안에 계신다. 이제부터 너희는 그분을 알았고, 또 보았다.” 주님께서 이들에 대해 증언하셨다. 그분 안에서 그들이 아버지를 알고 보았다는 것이다. 아버지는 진리이시다. 그러므로 이들이 진리를 알지 못했다고 말하는 것은, 거짓으로 증언하는 자들, 그리스도의 가르침에서 멀어진 자들의 말이다. 그들이 진리를 알지 못했다면, 주님께서 열두 사도를 이스라엘 집의 잃어버린 양들에게 왜 보내셨겠는가? 일흔 명도 자신들이 선포할 진리를 먼저 알지 못했다면, 어떻게 선포할 수 있었겠는가? 또 베드로가 어떻게 알지 못했겠는가? 주님께서 그에 대해 증언하셨다. 혈육이 그에게 계시한 것이 아니라, 하늘에 계신 아버지께서 계시하셨다고 하셨다. 바울은 사람들에게서 나오지도, 사람을 통해 나오지도 않고, 예수 그리스도와 하나님 아버지를 통해 사도가 되었다. 그러므로 이들과 마찬가지이다. 아들은 그들을 아버지께로 이끄시고, 아버지는 그들에게 아들을 드러내신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e548afd8a0abf46bccef26e812e5d689286cd033cee4cef7ef23e50317c9888e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "work_location": "3.h13.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ed001ed204827ee2d87778e4cbda6a0331e40ef6db265f94234e4e5b0167d33f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8c18ecf7e8351ea3965a87fd19f6c72a5ec22cc39d74afce8bb387a2f9c46a21",
            "sha256:aa32c3c45170c8db08002c927daf407d8e85a73fd63f423c9a748adf94d1d7d6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2c0d93aa169e55d859df24d98e7a90bbc4e0c499815a45faa3074cba2564fb71"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fad0a9f40f991f0071e980c46c83a5534e9c2584f72ba1f9506dbb941924febd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 13장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73,
              74
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4196c50fb71fa0128890990f7103703df34923ec7113949b88bf845133d01202",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed001ed204827ee2d87778e4cbda6a0331e40ef6db265f94234e4e5b0167d33f",
            "source_revision_id": "sha256:2c0d93aa169e55d859df24d98e7a90bbc4e0c499815a45faa3074cba2564fb71",
            "translation_revision_id": "sha256:fad0a9f40f991f0071e980c46c83a5534e9c2584f72ba1f9506dbb941924febd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a6a66b66a8c4295a6b672abfa321b134e2720efc8ce084bc232147d31c982973",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed001ed204827ee2d87778e4cbda6a0331e40ef6db265f94234e4e5b0167d33f",
            "source_revision_id": "sha256:2c0d93aa169e55d859df24d98e7a90bbc4e0c499815a45faa3074cba2564fb71",
            "translation_revision_id": "sha256:fad0a9f40f991f0071e980c46c83a5534e9c2584f72ba1f9506dbb941924febd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4196c50fb71fa0128890990f7103703df34923ec7113949b88bf845133d01202",
          "sha256:a6a66b66a8c4295a6b672abfa321b134e2720efc8ce084bc232147d31c982973"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h13-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103313.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              73,
              74
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Galatians 2:5",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "잠시 순종했다는 긍정형을 그대로 옮긴다. 판본 각주는 부정어가 있는 독법과 그 의미 차이를 논의한다.",
            "printed_page": 74,
            "printed_text": "Ad horam cessimus subjectioni, uti veritas Evangelii perseveret apud vos",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Galatians_affirmative_submission"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Galatians 2:1-2",
              "Acts 15"
            ],
            "explanation": "십사 년과 사도행전의 시기가 일치한다는 저자의 비교를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              73,
              74
            ],
            "printed_text": "post XIV annos",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_fourteen_years_and_Acts_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 13장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7fceae5aa00683cb13a392d98ade509979f5415a4fb6ed6dbe748b71b39c0aae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n86.jpg",
            "page_key": "2:73",
            "printed_page": 73,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8c18ecf7e8351ea3965a87fd19f6c72a5ec22cc39d74afce8bb387a2f9c46a21",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem his qui ad Apostolos vocaverunt eum de quaestione, acquievit Paulus, et ascendit ad eos cum Barnaba in Hierosolymam, non sine causa, sed ut ab ipsis libertas",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3609f1747cd3fb0c62fc6de4d4e6dedce3cf90b17e080f8a0825c2deb26719a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n87.jpg",
            "page_key": "2:74",
            "printed_page": 74,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:aa32c3c45170c8db08002c927daf407d8e85a73fd63f423c9a748adf94d1d7d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "gentilium confirmaretur, ipse ait in ea quae ad Galatas est epistola: Deinde post XIV annos ascendi in Hierosolymam cum Barnaba, assumens et Titum. Ascendi autem secundum revelationem, et contuli cum eis Evangelium quod praedico inter gentes. Et iterum ait: Ad horam cessimus subjectioni, uti veritas Evangelii perseveret apud vos. Si quis igitur diligenter ex Actibus Apostolorum scrutetur tempus, de quo scriptum est ascendisse Hierosolymam propter praedictam quaestionem, inveniet eos qui praedicti sunt a Paulo annos concurrentes. Sic est consonans et velut eadem tam Pauli annuntiatio, quam et Lucae de Apostolis testificatio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2c0d93aa169e55d859df24d98e7a90bbc4e0c499815a45faa3074cba2564fb71",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem his qui ad Apostolos vocaverunt eum de quaestione, acquievit Paulus, et ascendit ad eos cum Barnaba in Hierosolymam, non sine causa, sed ut ab ipsis libertas gentilium confirmaretur, ipse ait in ea quae ad Galatas est epistola: Deinde post XIV annos ascendi in Hierosolymam cum Barnaba, assumens et Titum. Ascendi autem secundum revelationem, et contuli cum eis Evangelium quod praedico inter gentes. Et iterum ait: Ad horam cessimus subjectioni, uti veritas Evangelii perseveret apud vos. Si quis igitur diligenter ex Actibus Apostolorum scrutetur tempus, de quo scriptum est ascendisse Hierosolymam propter praedictam quaestionem, inveniet eos qui praedicti sunt a Paulo annos concurrentes. Sic est consonans et velut eadem tam Pauli annuntiatio, quam et Lucae de Apostolis testificatio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2185595282a52b7654618109720520fd056c9f6dcfefa92cc915498d2b222186",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 13장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절이다. 예루살렘 방문의 목적과 바울의 회고, 사도행전과 연대를 비교하는 저자의 설명을 구별했다.",
          "갈라티아서 2:5의 Ad horam cessimus subjectioni는 잠시 순종하며 양보했다는 긍정형으로 옮겼다. 74쪽 각주 1은 부정어가 있는 독법과 이 인용의 의미 차이를 설명한다.",
          "갈라티아서 2:1의 십사 년, 바르나바와 디도, 계시에 따른 방문을 인쇄대로 보존했다. 그 연대가 사도행전과 일치한다는 말은 저자의 비교 결과를 보고하는 문장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8c18ecf7e8351ea3965a87fd19f6c72a5ec22cc39d74afce8bb387a2f9c46a21",
              "sha256:aa32c3c45170c8db08002c927daf407d8e85a73fd63f423c9a748adf94d1d7d6"
            ],
            "text": "그 문제로 사도들에게 가도록 자신을 부른 이들의 요청을 바울은 받아들였고, 바르나바와 함께 예루살렘의 사도들에게 올라갔다. 까닭 없이 간 것이 아니었다. 사도들에게서 이방인들의 자유를 확인받기 위해서였다. 그 자신이 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그 뒤 십사 년이 지나, 디도도 데리고, 바르나바와 함께 예루살렘에 올라갔습니다. 계시에 따라 올라가, 내가 이방인들 가운데서 선포하는 복음을 그들과 함께 검토했습니다.” 그는 또 말한다. “우리는 잠시 순종하며 양보했습니다. 복음의 진리가 여러분 가운데 머무르게 하려는 것이었습니다.” 누군가 사도행전에서 그때를 면밀히 살펴보면, 앞서 말한 문제 때문에 예루살렘에 올라갔다고 기록된 시기가, 바울이 앞서 말한 해들과 일치함을 발견할 것이다. 바울의 선포와 사도들에 관한 누가의 증언은 이처럼 조화를 이루며 사실상 같은 내용이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2c0d93aa169e55d859df24d98e7a90bbc4e0c499815a45faa3074cba2564fb71"
        ],
        "text": "그 문제로 사도들에게 가도록 자신을 부른 이들의 요청을 바울은 받아들였고, 바르나바와 함께 예루살렘의 사도들에게 올라갔다. 까닭 없이 간 것이 아니었다. 사도들에게서 이방인들의 자유를 확인받기 위해서였다. 그 자신이 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그 뒤 십사 년이 지나, 디도도 데리고, 바르나바와 함께 예루살렘에 올라갔습니다. 계시에 따라 올라가, 내가 이방인들 가운데서 선포하는 복음을 그들과 함께 검토했습니다.” 그는 또 말한다. “우리는 잠시 순종하며 양보했습니다. 복음의 진리가 여러분 가운데 머무르게 하려는 것이었습니다.” 누군가 사도행전에서 그때를 면밀히 살펴보면, 앞서 말한 문제 때문에 예루살렘에 올라갔다고 기록된 시기가, 바울이 앞서 말한 해들과 일치함을 발견할 것이다. 바울의 선포와 사도들에 관한 누가의 증언은 이처럼 조화를 이루며 사실상 같은 내용이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fad0a9f40f991f0071e980c46c83a5534e9c2584f72ba1f9506dbb941924febd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "work_location": "3.h13.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-13:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c6822154ca522afc25f627f2c92aea893edfe79265782fa28c2a84ba7b306e2e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:985efd2381e382c91c14a89028b3f93b066676f3ee72a968ea945b3c7276e31d",
            "sha256:c419dc31fe469f339ed5ab8f11cb171d11f5130c12d0e018177ca0668ff53f30",
            "sha256:ef85c13bb796a82ad08c598f343bad1e15ce63d1241c54112cc37ca3c1a4a2af"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0d90d01df12f70bc19150236aa1851ae9cc60b477d0877b25bf236675a7170f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:18accd3556871ba9b4c225647a2f18d145cc3bf3678ac3535175e554cfe02a78"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 14장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              74,
              75,
              76
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:093acc1bcfe4872fe3cfa069da44a67c0d131c5dea45ab5f29f5138bc22617c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c6822154ca522afc25f627f2c92aea893edfe79265782fa28c2a84ba7b306e2e",
            "source_revision_id": "sha256:0d90d01df12f70bc19150236aa1851ae9cc60b477d0877b25bf236675a7170f9",
            "translation_revision_id": "sha256:18accd3556871ba9b4c225647a2f18d145cc3bf3678ac3535175e554cfe02a78"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:cb6eebf4fe329a38f87f9fc4bd79e7ee2e5d359871dd05faac27748fc515596f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c6822154ca522afc25f627f2c92aea893edfe79265782fa28c2a84ba7b306e2e",
            "source_revision_id": "sha256:0d90d01df12f70bc19150236aa1851ae9cc60b477d0877b25bf236675a7170f9",
            "translation_revision_id": "sha256:18accd3556871ba9b4c225647a2f18d145cc3bf3678ac3535175e554cfe02a78"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:093acc1bcfe4872fe3cfa069da44a67c0d131c5dea45ab5f29f5138bc22617c8",
          "sha256:cb6eebf4fe329a38f87f9fc4bd79e7ee2e5d359871dd05faac27748fc515596f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              74,
              75,
              76
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 15:39",
              "Acts 16:8-13",
              "Acts 20:5-6"
            ],
            "explanation": "우리라는 인칭, 꿈에서 바울을 부르는 호칭, 주님이라는 주어, 이레 동안 머무름을 인쇄 형태대로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              74,
              75
            ],
            "printed_texts": [
              "nos venimus in Troadem",
              "Veniens in Macedoniam opitulare nobis Paule",
              "provocavit nos Dominus",
              "diebus septem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_first_person_travel_quotations"
          },
          {
            "explanation": "배들의 표장, 바울이 섬의 우두머리를 고쳤다는 표현, 다른 가르침을 전하는 이들보다 누가가 앞선다는 저자의 논증을 유지한다.",
            "printed_page": 75,
            "printed_texts": [
              "parasema navium",
              "Paulo curante principem ipsius insulae",
              "et seniorem eum esse omnibus qui nunc aliud docent"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_travel_details_as_authorial_argument"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "2 Timothy 4:10-11",
              "Colossians 4:14"
            ],
            "evidence": "75 notes 2-6",
            "explanation": "elatus는 거만함의 뜻으로 유지하며, 누가만 함께 있음, 사랑하는 의사라는 호칭, 다른 것을 배우지 않았다는 didicit의 독법을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              75,
              76
            ],
            "printed_texts": [
              "neque mendax, neque elatus",
              "Lucas est mecum solus",
              "Lucas medicus dilectus",
              "nihil aliud ab eo didicit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Luke_praise_and_learning"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3609f1747cd3fb0c62fc6de4d4e6dedce3cf90b17e080f8a0825c2deb26719a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n87.jpg",
            "page_key": "2:74",
            "printed_page": 74,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:985efd2381e382c91c14a89028b3f93b066676f3ee72a968ea945b3c7276e31d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem is Lucas inseparabilis fuit a Paulo, et cooperarius ejus in Evangelio, ipse facit manifestum, non glorians, sed ab ipsa productus veritate. Separatis enim, inquit, a Paulo, et Barnaba et Johanne, qui vocabatur Marcus, et cum navigassent Cyprum, nos venimus in Troadem: et cum vidisset Paulus per",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f2a95ff0749a11cc771fe32b8c52c560d97f5c51d7680311cab13f3b7dbc1c62",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n88.jpg",
            "page_key": "2:75",
            "printed_page": 75,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c419dc31fe469f339ed5ab8f11cb171d11f5130c12d0e018177ca0668ff53f30",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "somnium virum Macedonem, dicentem; Veniens in Macedoniam opitulare nobis Paule; statim, ait, quaesivimus proficisci in Macedoniam, intelligentes quoniam provocavit nos Dominus evangelisare eis. Navigantes igitur a Troade, direximus navigium in Samothracen: et deinceps reliquum omnem ipsorum usque ad Philippos adventum diligenter significat, et quemadmodum primum sermonem locuti sunt: Sedentes enim, inquit, locuti sumus mulieribus quae convenerant; et quinam crediderunt, et quam multi. Et iterum ait: Nos autem navigavimus post dies azymorum a Philippis, et venimus Troadem, ubi et commorati sumus diebus septem. Et reliqua omnia ex ordine cum Paulo refert, omni diligentia demonstrans et loca et civitates et quantitatem dierum, quoadusque Hierosolymam ascenderent: et quae illic contigerint Paulo, quemadmodum vinctus Romam missus est; et nomen centurionis qui suscepit eum, et parasema navium, et quemadmodum naufragium fecerunt, et in qua liberati sunt insula; et quemadmodum humanitatem ibi perceperunt, Paulo curante principem ipsius insulae; et quemadmodum inde Puteolos navigaverunt, et inde Romam pervenerunt, et quanto tempore Romae commorati sunt. Omnibus his cum adesset Lucas, diligenter conscripsit ea, uti neque mendax, neque elatus deprehendi possit, eo quod omnia haec constarent, et seniorem eum esse omnibus qui nunc aliud docent, neque ignorare veritatem. Quoniam non solum prosecutor, sed et cooperarius fuerit Apostolorum, maxime autem Pauli, et ipse autem Paulus manifestavit in epistolis, dicens: Demas me dereliquit, et abiit in Thessalonicam, Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam: Lucas est mecum solus. Unde ostendit quod semper junctus ei et inseparabilis fuerit ab eo. Et iterum in ea epistola quae est ad Colossenses, ait: Salutat vos Lucas medicus dilectus. Si autem Lucas quidem, qui semper cum Paulo praedicavit, et dilectus ab eo est dictus, et cum eo evangelisavit, et creditus est referre nobis Evangelium, nihil aliud ab eo didicit, sicut ex verbis ejus ostensum est, quemadmodum hi qui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "77c2c98de65f8842e617650a3a9ff97dc50654fa6896b15a64e13f4a79d81046",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n89.jpg",
            "page_key": "2:76",
            "printed_page": 76,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ef85c13bb796a82ad08c598f343bad1e15ce63d1241c54112cc37ca3c1a4a2af",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nunquam Paulo adjuncti fuerunt, gloriantur abscondita et inenarrabilia didicisse sacramenta?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0d90d01df12f70bc19150236aa1851ae9cc60b477d0877b25bf236675a7170f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem is Lucas inseparabilis fuit a Paulo, et cooperarius ejus in Evangelio, ipse facit manifestum, non glorians, sed ab ipsa productus veritate. Separatis enim, inquit, a Paulo, et Barnaba et Johanne, qui vocabatur Marcus, et cum navigassent Cyprum, nos venimus in Troadem: et cum vidisset Paulus per somnium virum Macedonem, dicentem; Veniens in Macedoniam opitulare nobis Paule; statim, ait, quaesivimus proficisci in Macedoniam, intelligentes quoniam provocavit nos Dominus evangelisare eis. Navigantes igitur a Troade, direximus navigium in Samothracen: et deinceps reliquum omnem ipsorum usque ad Philippos adventum diligenter significat, et quemadmodum primum sermonem locuti sunt: Sedentes enim, inquit, locuti sumus mulieribus quae convenerant; et quinam crediderunt, et quam multi. Et iterum ait: Nos autem navigavimus post dies azymorum a Philippis, et venimus Troadem, ubi et commorati sumus diebus septem. Et reliqua omnia ex ordine cum Paulo refert, omni diligentia demonstrans et loca et civitates et quantitatem dierum, quoadusque Hierosolymam ascenderent: et quae illic contigerint Paulo, quemadmodum vinctus Romam missus est; et nomen centurionis qui suscepit eum, et parasema navium, et quemadmodum naufragium fecerunt, et in qua liberati sunt insula; et quemadmodum humanitatem ibi perceperunt, Paulo curante principem ipsius insulae; et quemadmodum inde Puteolos navigaverunt, et inde Romam pervenerunt, et quanto tempore Romae commorati sunt. Omnibus his cum adesset Lucas, diligenter conscripsit ea, uti neque mendax, neque elatus deprehendi possit, eo quod omnia haec constarent, et seniorem eum esse omnibus qui nunc aliud docent, neque ignorare veritatem. Quoniam non solum prosecutor, sed et cooperarius fuerit Apostolorum, maxime autem Pauli, et ipse autem Paulus manifestavit in epistolis, dicens: Demas me dereliquit, et abiit in Thessalonicam, Crescens in Galatiam, Titus in Dalmatiam: Lucas est mecum solus. Unde ostendit quod semper junctus ei et inseparabilis fuerit ab eo. Et iterum in ea epistola quae est ad Colossenses, ait: Salutat vos Lucas medicus dilectus. Si autem Lucas quidem, qui semper cum Paulo praedicavit, et dilectus ab eo est dictus, et cum eo evangelisavit, et creditus est referre nobis Evangelium, nihil aliud ab eo didicit, sicut ex verbis ejus ostensum est, quemadmodum hi qui nunquam Paulo adjuncti fuerunt, gloriantur abscondita et inenarrabilia didicisse sacramenta?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "79b3751eab44129e4493f702b4c88dfc6315779add7288e763f5d8c5af9d1d42",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 14장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절이다. 누가 자신이 쓴 동행 기록과 바울 서신을 근거로 누가의 신뢰성을 논하는 저자의 설명을 옮겼다.",
          "트로아스에 왔다는 우리라는 인칭, 마케도니아 사람의 꿈, 바울이여라는 부름과 주님이 우리를 부르셨다는 호칭을 보존했다. 항해의 경로와 트로아스에서 머문 이레도 각각 옮겼다.",
          "parasema는 배들의 표장으로 옮겼다. 바울이 그 섬의 우두머리를 고쳤다는 principem과, 현재 다른 것을 가르치는 이들보다 누가가 앞선 사람이라는 seniorem도 본문대로 보존했다.",
          "elatus는 거만한 사람이라는 뜻으로 옮겼다. 75쪽 각주 2의 그리스어 독법 설명은 별도로 구별했다. 디모데후서의 누가만 함께 있다는 말, 골로새서의 사랑하는 의사라는 호칭, didicit의 배웠다는 동사를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:985efd2381e382c91c14a89028b3f93b066676f3ee72a968ea945b3c7276e31d",
              "sha256:c419dc31fe469f339ed5ab8f11cb171d11f5130c12d0e018177ca0668ff53f30",
              "sha256:ef85c13bb796a82ad08c598f343bad1e15ce63d1241c54112cc37ca3c1a4a2af"
            ],
            "text": "이 누가가 바울과 떨어질 수 없는 동행자였고, 복음 안에서 그의 동역자였음을, 누가 자신이 분명히 밝힌다. 자랑하려는 뜻에서가 아니라, 진리 자체에 이끌려 밝힌다. 그의 말에 따르면, 바르나바와 요한, 곧 마가라고 불리는 이가 바울에게서 떨어져 키프로스로 항해했을 때, “우리는 트로아스에 왔다.” 또 바울은 꿈에서 한 마케도니아 사람이 말하는 것을 보았다. “바울이여, 마케도니아로 와서 우리를 도와주시오.” 누가는 말한다. “우리는 곧 마케도니아로 떠나려 했다. 주님께서 우리를 부르셔서 그들에게 복음을 전하게 하셨음을 깨달았기 때문이다. 그러므로 트로아스에서 배를 타고, 사모트라케로 곧장 나아갔다.” 그 뒤 필리피에 이르기까지의 나머지 여정도 모두 누가는 자세히 기록한다. 어떻게 처음 말씀을 전했는지도 기록한다. 그가 말한다. “우리는 앉아서, 모여 있던 여자들에게 말했다.” 누가 믿었는지, 그 수가 얼마나 되는지도 기록한다. 또 말한다. “무교절이 지난 뒤, 우리는 필리피에서 배를 타고, 트로아스에 와서, 이레 동안 머물렀다.” 예루살렘에 올라갈 때까지, 바울과 함께 한 나머지 모든 일도 차례로 이야기하며, 장소와 도시, 날짜의 수를 아주 자세히 밝힌다. 그곳에서 바울에게 일어난 일, 그가 어떻게 결박된 채 로마로 보내졌는지, 그를 맡은 백인대장의 이름과 배들의 표장, 어떻게 난파했는지, 어느 섬에서 구조되었는지도 밝힌다. 그곳에서 어떤 친절을 받았는지, 바울이 그 섬의 우두머리를 고친 일, 거기서 어떻게 푸테올리로 항해했는지, 다시 로마에 어떻게 이르렀는지, 로마에서 얼마나 머물렀는지도 기록한다. 누가는 이 모든 일에 함께 있었으므로, 그 일을 자세히 썼다. 그를 거짓말쟁이나 거만한 사람으로 여길 수 없도록 썼다. 이 모든 일이 확실하며, 지금 다른 것을 가르치는 모든 이보다 그가 앞선 사람이었고, 진리를 모르는 이도 아니었기 때문이다. 그가 동행자일 뿐 아니라, 사도들의, 특히 바울의 동역자였음은 바울 자신도 편지들에서 밝혔다. 그가 말한다. “데마스는 나를 버리고 테살로니카로 갔으며, 크레스켄스는 갈라티아로, 디도는 달마티아로 갔습니다. 누가만 나와 함께 있습니다.” 그는 이 말로 누가가 언제나 자기와 결합되어 있었으며, 자기에게서 떨어지지 않았음을 드러낸다. 또 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한다. “사랑하는 의사 누가가 여러분에게 인사합니다.” 누가는 언제나 바울과 함께 선포했고, 그에게 사랑받는 이라고 불렸으며, 함께 복음을 전했다. 우리에게 복음을 전할 일도 맡았다. 그의 말에서 드러났듯이, 그가 바울에게서 다른 것을 배우지 않았다면, 바울과 한 번도 함께 있지 않았던 이 자들은 감추어져 있고 말로 설명할 수 없는 신비들을 배웠다고 어떻게 자랑할 수 있는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0d90d01df12f70bc19150236aa1851ae9cc60b477d0877b25bf236675a7170f9"
        ],
        "text": "이 누가가 바울과 떨어질 수 없는 동행자였고, 복음 안에서 그의 동역자였음을, 누가 자신이 분명히 밝힌다. 자랑하려는 뜻에서가 아니라, 진리 자체에 이끌려 밝힌다. 그의 말에 따르면, 바르나바와 요한, 곧 마가라고 불리는 이가 바울에게서 떨어져 키프로스로 항해했을 때, “우리는 트로아스에 왔다.” 또 바울은 꿈에서 한 마케도니아 사람이 말하는 것을 보았다. “바울이여, 마케도니아로 와서 우리를 도와주시오.” 누가는 말한다. “우리는 곧 마케도니아로 떠나려 했다. 주님께서 우리를 부르셔서 그들에게 복음을 전하게 하셨음을 깨달았기 때문이다. 그러므로 트로아스에서 배를 타고, 사모트라케로 곧장 나아갔다.” 그 뒤 필리피에 이르기까지의 나머지 여정도 모두 누가는 자세히 기록한다. 어떻게 처음 말씀을 전했는지도 기록한다. 그가 말한다. “우리는 앉아서, 모여 있던 여자들에게 말했다.” 누가 믿었는지, 그 수가 얼마나 되는지도 기록한다. 또 말한다. “무교절이 지난 뒤, 우리는 필리피에서 배를 타고, 트로아스에 와서, 이레 동안 머물렀다.” 예루살렘에 올라갈 때까지, 바울과 함께 한 나머지 모든 일도 차례로 이야기하며, 장소와 도시, 날짜의 수를 아주 자세히 밝힌다. 그곳에서 바울에게 일어난 일, 그가 어떻게 결박된 채 로마로 보내졌는지, 그를 맡은 백인대장의 이름과 배들의 표장, 어떻게 난파했는지, 어느 섬에서 구조되었는지도 밝힌다. 그곳에서 어떤 친절을 받았는지, 바울이 그 섬의 우두머리를 고친 일, 거기서 어떻게 푸테올리로 항해했는지, 다시 로마에 어떻게 이르렀는지, 로마에서 얼마나 머물렀는지도 기록한다. 누가는 이 모든 일에 함께 있었으므로, 그 일을 자세히 썼다. 그를 거짓말쟁이나 거만한 사람으로 여길 수 없도록 썼다. 이 모든 일이 확실하며, 지금 다른 것을 가르치는 모든 이보다 그가 앞선 사람이었고, 진리를 모르는 이도 아니었기 때문이다. 그가 동행자일 뿐 아니라, 사도들의, 특히 바울의 동역자였음은 바울 자신도 편지들에서 밝혔다. 그가 말한다. “데마스는 나를 버리고 테살로니카로 갔으며, 크레스켄스는 갈라티아로, 디도는 달마티아로 갔습니다. 누가만 나와 함께 있습니다.” 그는 이 말로 누가가 언제나 자기와 결합되어 있었으며, 자기에게서 떨어지지 않았음을 드러낸다. 또 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한다. “사랑하는 의사 누가가 여러분에게 인사합니다.” 누가는 언제나 바울과 함께 선포했고, 그에게 사랑받는 이라고 불렸으며, 함께 복음을 전했다. 우리에게 복음을 전할 일도 맡았다. 그의 말에서 드러났듯이, 그가 바울에게서 다른 것을 배우지 않았다면, 바울과 한 번도 함께 있지 않았던 이 자들은 감추어져 있고 말로 설명할 수 없는 신비들을 배웠다고 어떻게 자랑할 수 있는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:18accd3556871ba9b4c225647a2f18d145cc3bf3678ac3535175e554cfe02a78",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "work_location": "3.h14.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:58a028c55ecec7601f9163ce465a7e1b4ec84d7c7ef54ac80b88fc4c5e697507",
        "part_links": [
          [
            "sha256:04d71861627f5c7766002246df4a682fd37bafb73cc9e750f63adba702bff806"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7db7b777885323483a4e2ef3b11e151f0da207cf2a817ff22241580a3b08dd9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1595870a8519b899b1eb12597920895251f071b1692481479b3d6bc82f5ae8d5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 14장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              76
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:232a7d287251d5a07a18d965340b62f9b7681e2459abe0f2a7bd21411ca9b987",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58a028c55ecec7601f9163ce465a7e1b4ec84d7c7ef54ac80b88fc4c5e697507",
            "source_revision_id": "sha256:d7db7b777885323483a4e2ef3b11e151f0da207cf2a817ff22241580a3b08dd9",
            "translation_revision_id": "sha256:1595870a8519b899b1eb12597920895251f071b1692481479b3d6bc82f5ae8d5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c6cbba5479418cd2454b8e75010ca6210d85ad3e4ba5064e638d76bee697d196",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:58a028c55ecec7601f9163ce465a7e1b4ec84d7c7ef54ac80b88fc4c5e697507",
            "source_revision_id": "sha256:d7db7b777885323483a4e2ef3b11e151f0da207cf2a817ff22241580a3b08dd9",
            "translation_revision_id": "sha256:1595870a8519b899b1eb12597920895251f071b1692481479b3d6bc82f5ae8d5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:232a7d287251d5a07a18d965340b62f9b7681e2459abe0f2a7bd21411ca9b987",
          "sha256:c6cbba5479418cd2454b8e75010ca6210d85ad3e4ba5064e638d76bee697d196"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              76
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "에베소와 인근 도시들에서 온 감독들과 장로들이라는 저자의 서술을 유지한다.",
            "printed_page": 76,
            "printed_text": "episcopis et presbyteris, qui erant ab Epheso et a reliquis proximis civitatibus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Miletus_audience"
          },
          {
            "biblical_reference": "Acts 20:25-30",
            "evidence": "notes 3-5",
            "explanation": "다스리다, 주님의 교회, 자신의 피로 자신을 위해 세우셨다는 형태를 보존한다. 하나님의 뜻을 숨기지 않았다는 반복 인용도 유지한다.",
            "printed_page": 76,
            "printed_texts": [
              "regere ecclesiam Domini",
              "quam sibi constituit per sanguinem suum",
              "Non subtraxi"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Acts_church_readings"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 1:2",
            "explanation": "아무에게도 아끼지 않고 전한 가르침과 처음부터 보고 말씀을 섬긴 이들의 전승을 연결한다.",
            "printed_page": 76,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_transmission_and_Luke_prologue"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "77c2c98de65f8842e617650a3a9ff97dc50654fa6896b15a64e13f4a79d81046",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n89.jpg",
            "page_key": "2:76",
            "printed_page": 76,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:04d71861627f5c7766002246df4a682fd37bafb73cc9e750f63adba702bff806",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem Paulus simpliciter quae sciebat, haec et docuit, non solum eos qui cum eo erant, verum omnes audientes se, ipse facit manifestum. In Mileto enim convocatis episcopis et presbyteris, qui erant ab Epheso et a reliquis proximis civitatibus, quoniam ipse festinaret Hierosolymis Pentecosten agere, multa testificans eis, et dicens quae oporteret ei Hierosolymis evenire, adjecit: Scio quoniam jam non videbitis faciem meam: testificor igitur vobis hac die, quoniam mundus sum a sanguine omnium. Non enim subtraxi uti non annuntiarem vobis omnem sententiam Dei. Attendite igitur et vobis, et omni gregi, in quo vos Spiritus sanctus praeposuit episcopos, regere ecclesiam Domini, quam sibi constituit per sanguinem suum. Deinde significans futuros malos doctores, dixit: Ego scio quoniam advenient post discessum meum lupi graves ad vos, non parcentes gregi. Et ex vobisipsis exsurgent viri loquentes perversa, uti convertant discipulos post se. Non subtraxi, inquit, uti non annuntiarem omnem sententiam Dei vobis. Sic Apostoli simpliciter, et nemini invidentes, quae didicerant ipsi a Domino, haec omnibus tradebant. Sic igitur et Lucas nemini invidens, ea quae ab eis didicerat, tradidit nobis, sicut ipse testificatur dicens: Quemadmodum tradiderunt nobis qui ab initio contemplatores et ministri fuerunt Verbi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d7db7b777885323483a4e2ef3b11e151f0da207cf2a817ff22241580a3b08dd9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem Paulus simpliciter quae sciebat, haec et docuit, non solum eos qui cum eo erant, verum omnes audientes se, ipse facit manifestum. In Mileto enim convocatis episcopis et presbyteris, qui erant ab Epheso et a reliquis proximis civitatibus, quoniam ipse festinaret Hierosolymis Pentecosten agere, multa testificans eis, et dicens quae oporteret ei Hierosolymis evenire, adjecit: Scio quoniam jam non videbitis faciem meam: testificor igitur vobis hac die, quoniam mundus sum a sanguine omnium. Non enim subtraxi uti non annuntiarem vobis omnem sententiam Dei. Attendite igitur et vobis, et omni gregi, in quo vos Spiritus sanctus praeposuit episcopos, regere ecclesiam Domini, quam sibi constituit per sanguinem suum. Deinde significans futuros malos doctores, dixit: Ego scio quoniam advenient post discessum meum lupi graves ad vos, non parcentes gregi. Et ex vobisipsis exsurgent viri loquentes perversa, uti convertant discipulos post se. Non subtraxi, inquit, uti non annuntiarem omnem sententiam Dei vobis. Sic Apostoli simpliciter, et nemini invidentes, quae didicerant ipsi a Domino, haec omnibus tradebant. Sic igitur et Lucas nemini invidens, ea quae ab eis didicerat, tradidit nobis, sicut ipse testificatur dicens: Quemadmodum tradiderunt nobis qui ab initio contemplatores et ministri fuerunt Verbi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ae1a1efbcf48a81cfb03f98c1a711d5d16f2044bbede37ca4353e8aac9c2e8b4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 14장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절이다. 밀레토스에 모인 이들은 에베소와 인근 도시들에서 온 감독들과 장로들로 옮겼다.",
          "사도행전 20장 인용의 regere는 다스리다, ecclesiam Domini는 주님의 교회, sibi constituit per sanguinem suum은 자신의 피로 자신을 위해 세우셨다는 뜻으로 옮겼다. 76쪽 각주 3-5는 이 표현들을 대조한다.",
          "하나님의 모든 뜻을 알렸다는 반복 인용과, 아무에게도 아끼지 않고 배운 것을 전했다는 설명을 유지했다. 누가복음 서문의 직접 보고 말씀을 섬긴 이들에 관한 인용은 마지막에 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:04d71861627f5c7766002246df4a682fd37bafb73cc9e750f63adba702bff806"
            ],
            "text": "바울은 자기가 아는 것을 가르쳤고, 꾸밈없이 가르쳤다. 자기와 함께 있던 이들뿐 아니라, 자기 말을 듣는 모든 이에게 그렇게 했음을 자신이 분명히 밝힌다. 밀레토스에서 에베소와 그 밖의 인근 도시들에서 온 감독들과 장로들을 불러 모았을 때, 그는 서둘러 예루살렘에서 오순절을 지내려 했다. 그들에게 많은 것을 증언하고, 예루살렘에서 자신에게 일어나야 할 일을 이야기한 뒤, 덧붙였다. “여러분이 이제 내 얼굴을 보지 못하리라는 것을 나는 압니다. 그러므로 오늘 여러분에게 증언합니다. 나는 모든 이의 피에 대해 깨끗합니다. 하나님의 모든 뜻을 여러분에게 숨김없이 알렸기 때문입니다. 그러므로 여러분 자신과 온 양 떼를 살피십시오. 성령께서 그 가운데 여러분을 감독으로 세우셨습니다. 주님의 교회를 다스리게 하신 것입니다. 그분이 자신의 피로 자신을 위해 세우신 교회입니다.” 그 뒤 악한 교사들이 나타날 것을 알리며 말했다. “나는 압니다. 내가 떠난 뒤, 사나운 이리들이 여러분에게 와서, 양 떼를 아끼지 않을 것입니다. 여러분 가운데서도 사람들이 일어나, 제자들을 자기 뒤로 끌어들이려고 그릇된 것을 말할 것입니다.” 그는 말한다. “하나님의 모든 뜻을 여러분에게 숨김없이 알렸습니다.” 사도들은 이처럼 꾸밈없이, 아무에게도 아끼지 않고, 자기들이 주님께 배운 것을 모두에게 전했다. 누가도 이처럼 아무에게도 아끼지 않고, 그들에게 배운 것을 우리에게 전했다. 그 자신이 이렇게 증언한다. “처음부터 직접 보고, 말씀을 섬긴 이들이 우리에게 전해 준 대로입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7db7b777885323483a4e2ef3b11e151f0da207cf2a817ff22241580a3b08dd9"
        ],
        "text": "바울은 자기가 아는 것을 가르쳤고, 꾸밈없이 가르쳤다. 자기와 함께 있던 이들뿐 아니라, 자기 말을 듣는 모든 이에게 그렇게 했음을 자신이 분명히 밝힌다. 밀레토스에서 에베소와 그 밖의 인근 도시들에서 온 감독들과 장로들을 불러 모았을 때, 그는 서둘러 예루살렘에서 오순절을 지내려 했다. 그들에게 많은 것을 증언하고, 예루살렘에서 자신에게 일어나야 할 일을 이야기한 뒤, 덧붙였다. “여러분이 이제 내 얼굴을 보지 못하리라는 것을 나는 압니다. 그러므로 오늘 여러분에게 증언합니다. 나는 모든 이의 피에 대해 깨끗합니다. 하나님의 모든 뜻을 여러분에게 숨김없이 알렸기 때문입니다. 그러므로 여러분 자신과 온 양 떼를 살피십시오. 성령께서 그 가운데 여러분을 감독으로 세우셨습니다. 주님의 교회를 다스리게 하신 것입니다. 그분이 자신의 피로 자신을 위해 세우신 교회입니다.” 그 뒤 악한 교사들이 나타날 것을 알리며 말했다. “나는 압니다. 내가 떠난 뒤, 사나운 이리들이 여러분에게 와서, 양 떼를 아끼지 않을 것입니다. 여러분 가운데서도 사람들이 일어나, 제자들을 자기 뒤로 끌어들이려고 그릇된 것을 말할 것입니다.” 그는 말한다. “하나님의 모든 뜻을 여러분에게 숨김없이 알렸습니다.” 사도들은 이처럼 꾸밈없이, 아무에게도 아끼지 않고, 자기들이 주님께 배운 것을 모두에게 전했다. 누가도 이처럼 아무에게도 아끼지 않고, 그들에게 배운 것을 우리에게 전했다. 그 자신이 이렇게 증언한다. “처음부터 직접 보고, 말씀을 섬긴 이들이 우리에게 전해 준 대로입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:1595870a8519b899b1eb12597920895251f071b1692481479b3d6bc82f5ae8d5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "work_location": "3.h14.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0ec75470c0d1188aca498ffb3b9e6a7427be417f20bb624ab7c194350ce26582",
        "part_links": [
          [
            "sha256:404de2f976b13a7be9de6f814fef88a6781739b140087bc81185b930573fd20c",
            "sha256:c236c53c592268b920a517f9b92fd03604529e29cf7abfd770e7e06c9189cea8",
            "sha256:21f965758ad6a1df1992410903950e2bee0fc62a1a3cbcb3d13659b674b5ace9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e0702c1ac8d96cc4e91bea6577a1645ec8cda73561d753c6cee0cb83b83c9318"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7bbe929cb1a62392ca5a28d125c6579383c8c47eaf1f682391979b35a785f30d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 14장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              76,
              77,
              78
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ab18962ef09877b2d6d2302fe597aa7d367bdde6bdc58b87bb4c952c0afe640f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0ec75470c0d1188aca498ffb3b9e6a7427be417f20bb624ab7c194350ce26582",
            "source_revision_id": "sha256:e0702c1ac8d96cc4e91bea6577a1645ec8cda73561d753c6cee0cb83b83c9318",
            "translation_revision_id": "sha256:7bbe929cb1a62392ca5a28d125c6579383c8c47eaf1f682391979b35a785f30d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1c0b5cb5750938f9dbb8a0906b47002c5cd12be97e70b2dc86afe267438c7c64",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0ec75470c0d1188aca498ffb3b9e6a7427be417f20bb624ab7c194350ce26582",
            "source_revision_id": "sha256:e0702c1ac8d96cc4e91bea6577a1645ec8cda73561d753c6cee0cb83b83c9318",
            "translation_revision_id": "sha256:7bbe929cb1a62392ca5a28d125c6579383c8c47eaf1f682391979b35a785f30d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ab18962ef09877b2d6d2302fe597aa7d367bdde6bdc58b87bb4c952c0afe640f",
          "sha256:1c0b5cb5750938f9dbb8a0906b47002c5cd12be97e70b2dc86afe267438c7c64"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              76,
              77,
              78
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "누가를 통해 알게 되었다고 저자가 열거하는 탄생·세례·가르침·치유·비유·부활의 내용을 순서대로 보존한다. 누가에만 있다는 범위 판단도 저자의 서술로 구별한다.",
            "printed_pages": [
              76,
              77,
              78
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Luke_material_inventory"
          },
          {
            "adopted_text": "exclamationem",
            "assigned_page": 76,
            "printed_pages": [
              76,
              77
            ],
            "printed_parts": [
              "exclamatio-",
              "nem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_printed_pages"
          },
          {
            "explanation": "열두 살, 티베리우스 제십오 년, 열여덟 해를 구별한다. 부자들에게 전한 화와 거짓 예언자들에게 행한 조상들의 일이라는 인용을 보존한다.",
            "printed_page": 77,
            "printed_texts": [
              "duodecim annorum",
              "quintodecimo anno Tiberii Caesaris",
              "octodecim annos",
              "Secundum haec enim faciebant et pseudoprophetis patres vestri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_numbers_and_woes"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "괄호 안의 모두가 이용한다는 진술을 보존한다. 각주는 omnes를 다른 복음서 저자들로 설명하며, 본문 번역은 모두라는 범위를 유지한다.",
            "printed_page": 77,
            "printed_text": "(et plurimos actus Domini per hunc didicimus, quibus et omnes utuntur:)",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_parenthesis_and_general_users"
          },
          {
            "evidence": "77 note 6; 78 note 1",
            "explanation": "혼을 요구할 것이라는 복수형, 다리를 저는 이들과 한쪽 눈이 보이지 않는 이들, 혼인 잔치라는 표현을 보존한다. 각주의 caecos 독법과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              77,
              78
            ],
            "printed_texts": [
              "expostulabunt animam tuam a te",
              "claudos et luscos",
              "ad nuptias"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rich_fool_and_banquet_forms"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "77c2c98de65f8842e617650a3a9ff97dc50654fa6896b15a64e13f4a79d81046",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n89.jpg",
            "page_key": "2:76",
            "printed_page": 76,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:404de2f976b13a7be9de6f814fef88a6781739b140087bc81185b930573fd20c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem quis refutet Lucam, quasi non cognoverit veritatem, manifestus erit projiciens Evangelium, cujus dignatur esse discipulus. Plurima enim et magis necessaria Evangelii per hunc cognovimus, sicut Johannis generationem, et de Zacharia historiam, et adventum angeli ad Mariam, et exclamationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d7aabd45b718cd3a007e55c5e993641e904a6bbd0fea85500ff15245c730f72d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n90.jpg",
            "page_key": "2:77",
            "printed_page": 77,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c236c53c592268b920a517f9b92fd03604529e29cf7abfd770e7e06c9189cea8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Elizabeth, et angelorum ad pastores descensum, et ea quae ab illis dicta sunt, et Annae et Simeonis de Christo testimonium, et quod duodecim annorum in Hierusalem relictus sit, et baptismum Johannis, et quot annorum Dominus baptisatus sit, et quia in quintodecimo anno Tiberii Caesaris. Et in magisterio illud quod ad divites dictum est: Vae vobis divites, quoniam percipitis consolationem vestram. Et, vae vobis qui satiati estis, quoniam esurietis: et qui ridetis nunc, quia plorabitis. Et, vae vobis cum benedixerint vos homines omnes. Secundum haec enim faciebant et pseudoprophetis patres vestri. Et omnia hujusmodi per solum Lucam cognovimus, (et plurimos actus Domini per hunc didicimus, quibus et omnes utuntur:) ut et multitudinem piscium, quam concluserunt hi qui cum Petro erant, jubente Domino ut mitterent retia: et illa quae per octodecim annos passa, curata fuerat mulier die sabbatorum: et de hydropico, quem curavit Dominus die sabbatorum, et quemadmodum disputavit quod curavit in hac die: et quemadmodum docuit discipulos primos discubitus non appetere: et quoniam pauperes et debiles vocare oportet, qui non habent retribuere: et qui pulsavit nocte sumere panes, et propter instantiam importunitatis sumit: et quoniam apud Pharisaeum recumbente eo, peccatrix mulier osculabatur pedes ejus et unguento ungebat, et quaecunque propter eam dixit ad Simonem Dominus de duobus debitoribus: et de parabola divitis illius qui reclusit quae ei nata fuerant, cui et dictum est, In hac nocte expostulabunt animam tuam a te: Quae autem praeparasti, cujus erunt? similiter autem et divitis qui vestiebatur purpura, et jocundabatur nitide, et egenum Lazarum: et eam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ee56b296ea6a0bc8484daf43c0a2898408a2b4d623565183a0ad6f0444d296c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n91.jpg",
            "page_key": "2:78",
            "printed_page": 78,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:21f965758ad6a1df1992410903950e2bee0fc62a1a3cbcb3d13659b674b5ace9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quam ad discentes suos dixit responsionem, quando dixerunt ei: Adjice nobis fidem: et eam quae ad Zaccheum publicanum facta est confabulationem: et de Pharisaeo et publicano, qui simul adorabant in templo: et de decem leprosis, quos simul emundavit in via: et quoniam de vicis et plateis claudos et luscos jussit colligi ad nuptias; et parabolam judicis qui Deum non timebat, quem instantia viduae fecit ut vindicaret eam: et de arbore fici quae erat in vinea, quae non faciebat fructum. Et alia multa sunt quae inveniri possunt a solo Luca dicta esse, quibus et Marcion et Valentinus utuntur. Et super haec omnia post resurrectionem in via ad discipulos suos quae locutus est, et quemadmodum cognoverunt eum in fractione panis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e0702c1ac8d96cc4e91bea6577a1645ec8cda73561d753c6cee0cb83b83c9318",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem quis refutet Lucam, quasi non cognoverit veritatem, manifestus erit projiciens Evangelium, cujus dignatur esse discipulus. Plurima enim et magis necessaria Evangelii per hunc cognovimus, sicut Johannis generationem, et de Zacharia historiam, et adventum angeli ad Mariam, et exclamationem Elizabeth, et angelorum ad pastores descensum, et ea quae ab illis dicta sunt, et Annae et Simeonis de Christo testimonium, et quod duodecim annorum in Hierusalem relictus sit, et baptismum Johannis, et quot annorum Dominus baptisatus sit, et quia in quintodecimo anno Tiberii Caesaris. Et in magisterio illud quod ad divites dictum est: Vae vobis divites, quoniam percipitis consolationem vestram. Et, vae vobis qui satiati estis, quoniam esurietis: et qui ridetis nunc, quia plorabitis. Et, vae vobis cum benedixerint vos homines omnes. Secundum haec enim faciebant et pseudoprophetis patres vestri. Et omnia hujusmodi per solum Lucam cognovimus, (et plurimos actus Domini per hunc didicimus, quibus et omnes utuntur:) ut et multitudinem piscium, quam concluserunt hi qui cum Petro erant, jubente Domino ut mitterent retia: et illa quae per octodecim annos passa, curata fuerat mulier die sabbatorum: et de hydropico, quem curavit Dominus die sabbatorum, et quemadmodum disputavit quod curavit in hac die: et quemadmodum docuit discipulos primos discubitus non appetere: et quoniam pauperes et debiles vocare oportet, qui non habent retribuere: et qui pulsavit nocte sumere panes, et propter instantiam importunitatis sumit: et quoniam apud Pharisaeum recumbente eo, peccatrix mulier osculabatur pedes ejus et unguento ungebat, et quaecunque propter eam dixit ad Simonem Dominus de duobus debitoribus: et de parabola divitis illius qui reclusit quae ei nata fuerant, cui et dictum est, In hac nocte expostulabunt animam tuam a te: Quae autem praeparasti, cujus erunt? similiter autem et divitis qui vestiebatur purpura, et jocundabatur nitide, et egenum Lazarum: et eam quam ad discentes suos dixit responsionem, quando dixerunt ei: Adjice nobis fidem: et eam quae ad Zaccheum publicanum facta est confabulationem: et de Pharisaeo et publicano, qui simul adorabant in templo: et de decem leprosis, quos simul emundavit in via: et quoniam de vicis et plateis claudos et luscos jussit colligi ad nuptias; et parabolam judicis qui Deum non timebat, quem instantia viduae fecit ut vindicaret eam: et de arbore fici quae erat in vinea, quae non faciebat fructum. Et alia multa sunt quae inveniri possunt a solo Luca dicta esse, quibus et Marcion et Valentinus utuntur. Et super haec omnia post resurrectionem in via ad discipulos suos quae locutus est, et quemadmodum cognoverunt eum in fractione panis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "375c2283c175b1c351359b9bdfb53ec3dccb896322c6119f5f00c56f545c627d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 14장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절이다. 누가를 통해 알게 되었다는 내용의 목록과 그 범위는 저자가 제시하는 설명으로 옮겼다. 탄생과 세례에서 부활까지 열거 순서를 유지했다.",
          "열두 살과 티베리우스 제십오 년, 열여덟 해를 구별했다. 부자들에게 하는 화의 선언과, 조상들이 거짓 예언자들에게 했다는 인용 형태를 보존했다.",
          "77쪽 괄호 안의 omnes는 모두로 옮겼다. 판본 각주 2는 이를 다른 복음서 저자들로 설명한다. 본문의 괄호와 뒤에 이어지는 행적 목록을 구별했다.",
          "부자의 혼을 요구한다는 expostulabunt는 그들이 요구할 것이라는 복수로 옮겼다. 78쪽 luscos는 한쪽 눈이 보이지 않는 이들로, ad nuptias는 혼인 잔치로 옮겼다. 각주 1의 caecos 독법과 본문의 표현을 구별했다.",
          "76-77쪽의 exclamationem은 한 단어로 연결하고 시작 쪽인 76쪽에 귀속했다. 마르키온과 발렌티노스도 내용을 이용한다는 말과, 부활 뒤 길에서의 대화 및 빵을 떼며 알아본 일을 끝에 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:404de2f976b13a7be9de6f814fef88a6781739b140087bc81185b930573fd20c",
              "sha256:c236c53c592268b920a517f9b92fd03604529e29cf7abfd770e7e06c9189cea8",
              "sha256:21f965758ad6a1df1992410903950e2bee0fc62a1a3cbcb3d13659b674b5ace9"
            ],
            "text": "누군가 누가를 거절하며, 그가 진리를 알지 못했다고 한다면, 스스로 제자라고 자처하는 그 복음을 내던지고 있음이 드러날 것이다. 복음의 아주 많고도 긴요한 내용을 우리는 누가를 통해 알았다. 이를테면 요한의 탄생, 사가랴의 이야기, 천사가 마리아에게 온 일, 엘리사벳의 외침, 천사들이 목자들에게 내려온 일과 그들이 한 말, 안나와 시메온이 그리스도에 대해 한 증언이다. 그분이 열두 살에 예루살렘에 남겨진 일, 요한의 세례, 주님이 몇 살에 세례받으셨는지, 그때가 티베리우스 카이사르 제십오 년이라는 사실도 알았다. 가르치실 때 부자들에게 하신 말씀도 그러하다. “너희 부자들에게 화가 있다. 너희는 너희 위로를 받고 있기 때문이다.” 또 “너희 배부른 이들에게 화가 있다. 너희는 굶주릴 것이기 때문이다. 지금 웃는 너희도 울게 될 것이다.” 또 “모든 사람이 너희를 칭찬할 때 너희에게 화가 있다. 너희 조상들이 거짓 예언자들에게도 그렇게 했기 때문이다.” 이런 일들을 모두 우리는 누가만을 통해 알았다. (주님의 아주 많은 행적도 그를 통해 배웠으며, 모두 그 내용을 이용한다.) 주님께서 그물을 내리라고 명하셨을 때, 베드로와 함께 있던 이들이 많은 물고기를 잡은 일도 그러하다. 열여덟 해 동안 고통받던 여인이 안식일에 고침받은 일, 안식일에 주님께서 고치신 수종병 환자의 일, 그날 치유한 일에 대해 어떻게 논하셨는지도 알았다. 잔치의 윗자리를 탐하지 말라고 제자들을 가르치신 일, 되갚을 능력이 없는 가난하고 몸이 약한 이들을 불러야 한다고 하신 말씀도 그러하다. 빵을 얻으려고 밤에 문을 두드린 사람과, 끈질기게 졸라서 빵을 얻은 일도 있다. 그분이 바리새인의 집에서 식사하실 때, 죄인인 여자가 그분의 발에 입 맞추고, 향유를 발랐던 일, 그 여자 때문에 주님께서 두 빚진 이들에 관해 시몬에게 하신 모든 말씀도 있다. 자기에게 생긴 수확을 쌓아 둔 그 부자의 비유도 그러하다. 그에게는 이렇게 말씀하셨다. “바로 이 밤에 네게서 네 혼을 그들이 요구할 것이다. 네가 준비한 것들은 누구의 것이 되겠느냐?” 마찬가지로 자주색 옷을 입고, 호화롭게 즐기던 부자와 가난한 나사로의 이야기도 있다. 제자들이 그분께 “우리에게 믿음을 더해 주십시오”라고 했을 때, 그분이 제자들에게 주신 대답, 세리 삭개오와 나누신 대화, 성전에서 함께 예배하던 바리새인과 세리의 이야기도 있다. 길에서 그분이 한꺼번에 깨끗하게 하신 열 명의 나병 환자, 골목과 거리에서 다리를 저는 이들과 한쪽 눈이 보이지 않는 이들을 혼인 잔치에 모아 오라고 명하신 일도 있다. 하나님을 두려워하지 않던 재판관의 비유도 그러하다. 과부의 끈질긴 요구가 그로 하여금 그 여자의 억울함을 풀어 주게 했다. 포도원에 있으면서도 열매를 맺지 않는 무화과나무의 이야기도 있다. 오직 누가만 말한 것으로 찾아낼 수 있는 내용은 이 밖에도 많다. 마르키온과 발렌티노스도 그 내용을 이용한다. 이 모든 것에 더하여, 부활 뒤 길에서 그분이 제자들에게 하신 말씀과, 빵을 떼실 때 그들이 어떻게 그분을 알아보았는지도 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e0702c1ac8d96cc4e91bea6577a1645ec8cda73561d753c6cee0cb83b83c9318"
        ],
        "text": "누군가 누가를 거절하며, 그가 진리를 알지 못했다고 한다면, 스스로 제자라고 자처하는 그 복음을 내던지고 있음이 드러날 것이다. 복음의 아주 많고도 긴요한 내용을 우리는 누가를 통해 알았다. 이를테면 요한의 탄생, 사가랴의 이야기, 천사가 마리아에게 온 일, 엘리사벳의 외침, 천사들이 목자들에게 내려온 일과 그들이 한 말, 안나와 시메온이 그리스도에 대해 한 증언이다. 그분이 열두 살에 예루살렘에 남겨진 일, 요한의 세례, 주님이 몇 살에 세례받으셨는지, 그때가 티베리우스 카이사르 제십오 년이라는 사실도 알았다. 가르치실 때 부자들에게 하신 말씀도 그러하다. “너희 부자들에게 화가 있다. 너희는 너희 위로를 받고 있기 때문이다.” 또 “너희 배부른 이들에게 화가 있다. 너희는 굶주릴 것이기 때문이다. 지금 웃는 너희도 울게 될 것이다.” 또 “모든 사람이 너희를 칭찬할 때 너희에게 화가 있다. 너희 조상들이 거짓 예언자들에게도 그렇게 했기 때문이다.” 이런 일들을 모두 우리는 누가만을 통해 알았다. (주님의 아주 많은 행적도 그를 통해 배웠으며, 모두 그 내용을 이용한다.) 주님께서 그물을 내리라고 명하셨을 때, 베드로와 함께 있던 이들이 많은 물고기를 잡은 일도 그러하다. 열여덟 해 동안 고통받던 여인이 안식일에 고침받은 일, 안식일에 주님께서 고치신 수종병 환자의 일, 그날 치유한 일에 대해 어떻게 논하셨는지도 알았다. 잔치의 윗자리를 탐하지 말라고 제자들을 가르치신 일, 되갚을 능력이 없는 가난하고 몸이 약한 이들을 불러야 한다고 하신 말씀도 그러하다. 빵을 얻으려고 밤에 문을 두드린 사람과, 끈질기게 졸라서 빵을 얻은 일도 있다. 그분이 바리새인의 집에서 식사하실 때, 죄인인 여자가 그분의 발에 입 맞추고, 향유를 발랐던 일, 그 여자 때문에 주님께서 두 빚진 이들에 관해 시몬에게 하신 모든 말씀도 있다. 자기에게 생긴 수확을 쌓아 둔 그 부자의 비유도 그러하다. 그에게는 이렇게 말씀하셨다. “바로 이 밤에 네게서 네 혼을 그들이 요구할 것이다. 네가 준비한 것들은 누구의 것이 되겠느냐?” 마찬가지로 자주색 옷을 입고, 호화롭게 즐기던 부자와 가난한 나사로의 이야기도 있다. 제자들이 그분께 “우리에게 믿음을 더해 주십시오”라고 했을 때, 그분이 제자들에게 주신 대답, 세리 삭개오와 나누신 대화, 성전에서 함께 예배하던 바리새인과 세리의 이야기도 있다. 길에서 그분이 한꺼번에 깨끗하게 하신 열 명의 나병 환자, 골목과 거리에서 다리를 저는 이들과 한쪽 눈이 보이지 않는 이들을 혼인 잔치에 모아 오라고 명하신 일도 있다. 하나님을 두려워하지 않던 재판관의 비유도 그러하다. 과부의 끈질긴 요구가 그로 하여금 그 여자의 억울함을 풀어 주게 했다. 포도원에 있으면서도 열매를 맺지 않는 무화과나무의 이야기도 있다. 오직 누가만 말한 것으로 찾아낼 수 있는 내용은 이 밖에도 많다. 마르키온과 발렌티노스도 그 내용을 이용한다. 이 모든 것에 더하여, 부활 뒤 길에서 그분이 제자들에게 하신 말씀과, 빵을 떼실 때 그들이 어떻게 그분을 알아보았는지도 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7bbe929cb1a62392ca5a28d125c6579383c8c47eaf1f682391979b35a785f30d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "work_location": "3.h14.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8e2d1e6ab7049872f377751feb4e43e211a40d7d06ec8442b741e4ea220e2c12",
        "part_links": [
          [
            "sha256:24a34048ffdd817f66cbc8fb9b3075e01b455e4150e97f718af4bf26d7877fab"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7017c8f9a646de9bda80c4f28545d4aa6765da6dc4fccaddf78e9c18a2e254ea"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e97d18014ffce78dbd2ccbe9628144c603685002f73c4c78fc022a883fd80b39"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 14장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              78
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8c85a998dcab8a26c98b68de06287e820cc1afb7cd21a34f48db27e5ba05e363",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8e2d1e6ab7049872f377751feb4e43e211a40d7d06ec8442b741e4ea220e2c12",
            "source_revision_id": "sha256:7017c8f9a646de9bda80c4f28545d4aa6765da6dc4fccaddf78e9c18a2e254ea",
            "translation_revision_id": "sha256:e97d18014ffce78dbd2ccbe9628144c603685002f73c4c78fc022a883fd80b39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:961b01e31d688919f67f1d69eeb0ef1615dcf501a0e7687f06d47486ab6ca895",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8e2d1e6ab7049872f377751feb4e43e211a40d7d06ec8442b741e4ea220e2c12",
            "source_revision_id": "sha256:7017c8f9a646de9bda80c4f28545d4aa6765da6dc4fccaddf78e9c18a2e254ea",
            "translation_revision_id": "sha256:e97d18014ffce78dbd2ccbe9628144c603685002f73c4c78fc022a883fd80b39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8c85a998dcab8a26c98b68de06287e820cc1afb7cd21a34f48db27e5ba05e363",
          "sha256:961b01e31d688919f67f1d69eeb0ef1615dcf501a0e7687f06d47486ab6ca895"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h14-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103314.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              78
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "누가를 받아들이거나 거절할 경우 마르키온과 발렌티노스 계열에 따라오는 결과를 조건부로 옮긴다. 마지막 회개 권고도 저자의 논증 안에 보존한다.",
            "printed_page": 78,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conditional_argument_about_Luke"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 14장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ee56b296ea6a0bc8484daf43c0a2898408a2b4d623565183a0ad6f0444d296c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n91.jpg",
            "page_key": "2:78",
            "printed_page": 78,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:24a34048ffdd817f66cbc8fb9b3075e01b455e4150e97f718af4bf26d7877fab",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Necesse est igitur et reliqua quae ab eo dicta sunt, recipere eos, aut et his renuntiare. Non enim conceditur eis ab his qui sensum habent, quaedam quidem recipere ex his quae a Luca dicta sunt, quasi sint veritatis; quaedam vero refutare, quasi non cognovisset veritatem. Et si quidem refutaverint hi qui a Marcione sunt, non habebunt Evangelium: hoc enim quod est secundum Lucam quemadmodum praediximus, decurtantes, gloriantur se habere Evangelium; hi vero qui a Valentino sunt, cessabunt a plurimo vaniloquio suo: ex hoc enim multas occasiones subtililoquii sui acceperunt, interpretari audentes male, quae ab hoc bene sunt dicta: si autem et reliqua suscipere cogentur, intendentes perfecto Evangelio, et Apostolorum doctrinae, oportet eos poenitentiam agere, ut salvari a periculo possint.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7017c8f9a646de9bda80c4f28545d4aa6765da6dc4fccaddf78e9c18a2e254ea",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Necesse est igitur et reliqua quae ab eo dicta sunt, recipere eos, aut et his renuntiare. Non enim conceditur eis ab his qui sensum habent, quaedam quidem recipere ex his quae a Luca dicta sunt, quasi sint veritatis; quaedam vero refutare, quasi non cognovisset veritatem. Et si quidem refutaverint hi qui a Marcione sunt, non habebunt Evangelium: hoc enim quod est secundum Lucam quemadmodum praediximus, decurtantes, gloriantur se habere Evangelium; hi vero qui a Valentino sunt, cessabunt a plurimo vaniloquio suo: ex hoc enim multas occasiones subtililoquii sui acceperunt, interpretari audentes male, quae ab hoc bene sunt dicta: si autem et reliqua suscipere cogentur, intendentes perfecto Evangelio, et Apostolorum doctrinae, oportet eos poenitentiam agere, ut salvari a periculo possint.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1d6945c4a2e46999bda1fc5ff9dc685e4b4973b17e2034a29fbb689b24c880b1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 14장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 4절이다. 누가의 내용을 받아들이거나 거절하는 두 경우와, 각 경우에 마르키온·발렌티노스 계열이 감당해야 할 결과를 구별했다.",
          "perfecto Evangelio는 온전한 복음으로 옮겼다. 끝의 회개와 위험에서 구원받으라는 권고는 저자가 상대 집단에 제시하는 결론이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:24a34048ffdd817f66cbc8fb9b3075e01b455e4150e97f718af4bf26d7877fab"
            ],
            "text": "그러므로 그들은 누가가 말한 나머지 내용도 받아들이거나, 이 내용까지 포기해야 한다. 누가가 말한 것 가운데 진실이라며 어떤 것은 받아들이고, 누가가 진리를 몰랐다며 다른 것은 거절하는 일을, 분별 있는 이들은 그들에게 허용하지 않는다. 마르키온을 따르는 자들이 이것들을 거절한다면, 그들에게 복음이 없어질 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 누가에 따른 복음서를 줄여 놓고, 자기들에게 복음이 있다고 자랑하기 때문이다. 발렌티노스를 따르는 자들은 자기들의 숱한 헛된 말을 그쳐야 할 것이다. 그들은 이 복음서에서 교묘한 말의 구실을 많이 얻어, 누가가 훌륭하게 말한 것들을 감히 그릇되게 해석했기 때문이다. 만일 나머지 내용도 받아들여야 한다면, 온전한 복음과 사도들의 가르침에 주의를 기울이고, 위험에서 구원받을 수 있도록 회개해야 할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7017c8f9a646de9bda80c4f28545d4aa6765da6dc4fccaddf78e9c18a2e254ea"
        ],
        "text": "그러므로 그들은 누가가 말한 나머지 내용도 받아들이거나, 이 내용까지 포기해야 한다. 누가가 말한 것 가운데 진실이라며 어떤 것은 받아들이고, 누가가 진리를 몰랐다며 다른 것은 거절하는 일을, 분별 있는 이들은 그들에게 허용하지 않는다. 마르키온을 따르는 자들이 이것들을 거절한다면, 그들에게 복음이 없어질 것이다. 앞서 말했듯이, 그들은 누가에 따른 복음서를 줄여 놓고, 자기들에게 복음이 있다고 자랑하기 때문이다. 발렌티노스를 따르는 자들은 자기들의 숱한 헛된 말을 그쳐야 할 것이다. 그들은 이 복음서에서 교묘한 말의 구실을 많이 얻어, 누가가 훌륭하게 말한 것들을 감히 그릇되게 해석했기 때문이다. 만일 나머지 내용도 받아들여야 한다면, 온전한 복음과 사도들의 가르침에 주의를 기울이고, 위험에서 구원받을 수 있도록 회개해야 할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e97d18014ffce78dbd2ccbe9628144c603685002f73c4c78fc022a883fd80b39",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "work_location": "3.h14.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-14:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5da7fd43d68a6d525f7a1d0d5de0d5db70a0138785f3b1938ca1d3619741893d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2962bce7dec8402e9ed20194f265a934fd03c77a52b85eebfd6e46c6885d98c8",
            "sha256:3d68ebf485fa14276c185f5fcf05264f5d857a554847f52087abddf5c9e7a942"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73a477f489d126f8bd5765a5fe94718d1e07c898145e8dc4fa9332536171ff34"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3b7c30697ff9f6c2665ed33a7b2767549f7582de95c3f5856ab949d88a42745b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 15장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              78,
              79
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:774ef2504f61620af26bf802e9168eb3a4f6bcb3776bd04cd65ecafc66c1a1ca",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5da7fd43d68a6d525f7a1d0d5de0d5db70a0138785f3b1938ca1d3619741893d",
            "source_revision_id": "sha256:73a477f489d126f8bd5765a5fe94718d1e07c898145e8dc4fa9332536171ff34",
            "translation_revision_id": "sha256:3b7c30697ff9f6c2665ed33a7b2767549f7582de95c3f5856ab949d88a42745b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9d617f62e110f9d3b6be020e320c9ce6f90e8f993503e9c272e1c0d43657916b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5da7fd43d68a6d525f7a1d0d5de0d5db70a0138785f3b1938ca1d3619741893d",
            "source_revision_id": "sha256:73a477f489d126f8bd5765a5fe94718d1e07c898145e8dc4fa9332536171ff34",
            "translation_revision_id": "sha256:3b7c30697ff9f6c2665ed33a7b2767549f7582de95c3f5856ab949d88a42745b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:774ef2504f61620af26bf802e9168eb3a4f6bcb3776bd04cd65ecafc66c1a1ca",
          "sha256:9d617f62e110f9d3b6be020e320c9ce6f90e8f993503e9c272e1c0d43657916b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              78,
              79
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 22:8",
              "Acts 26:15",
              "Acts 9:15-16"
            ],
            "evidence": "79 notes 1-4",
            "explanation": "예수 그리스도라는 호칭과 이방인·왕들·이스라엘 자손을 보존한다. ex ipso는 각주 4가 설명하는 시간의 뜻으로 그때부터라고 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              78,
              79
            ],
            "printed_texts": [
              "Ego sum Jesus Christus",
              "in gentibus, et regibus, et filiis Israel",
              "ex ipso"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Paul_call_quotations"
          },
          {
            "explanation": "복음에 담긴 많은 내용과 뒤에 이어지는 사도들의 행적 및 가르침에 관한 누가의 증언을 연결하는 저자의 설명을 유지한다.",
            "printed_page": 79,
            "printed_texts": [
              "plurima Evangelia",
              "sequenti testificationi ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Luke_narrative_and_testimony_connection"
          },
          {
            "adopted_text": "locutum:",
            "assigned_page": 78,
            "printed_pages": [
              78,
              79
            ],
            "printed_parts": [
              "locu-",
              "tum:"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ee56b296ea6a0bc8484daf43c0a2898408a2b4d623565183a0ad6f0444d296c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n91.jpg",
            "page_key": "2:78",
            "printed_page": 78,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2962bce7dec8402e9ed20194f265a934fd03c77a52b85eebfd6e46c6885d98c8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Eadem autem dicimus iterum et his, qui Paulum Apostolum non cognoscunt, quoniam aut reliquis verbis Evangelii, quae per solum Lucam in nostram venerunt agnitionem, renuntiare debent, et non uti eis; aut si illa recipiunt omnia, habent necessitatem recipere etiam eam testificationem, quae est de Paulo, dicente ipso, primum quidem Dominum ei de coelo locutum:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2237c3566db9b41e556cff8cf39f9b8c3879d8bcc8127e7dafc83a96120c3021",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n92.jpg",
            "page_key": "2:79",
            "printed_page": 79,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3d68ebf485fa14276c185f5fcf05264f5d857a554847f52087abddf5c9e7a942",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Saule, Saule, quid me persequeris? Ego sum Jesus Christus, quem tu persequeris: deinde Ananiae de eo dicente: Vade, quoniam vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum in gentibus, et regibus, et filiis Israel. Ego enim demonstrabo ei ex ipso, quanta oporteat eum pati propter nomen meum. Qui igitur non recipiunt eum qui sit electus a Deo ad hoc, ut fiducialiter portet nomen ejus, quod sit missus ad quas praediximus gentes, electionem Domini contemnunt, et seipsos segregant ab Apostolorum conventu. Neque enim contendere possunt Paulum non esse Apostolum, quando in hoc sit electus: neque Lucam mendacem esse, possunt ostendere, veritatem nobis cum omni diligentia annuntiantem. Fortassis enim et propter hoc operatus est Deus plurima Evangelia ostendi per Lucam, quibus necesse haberent omnes uti, ut sequenti testificationi ejus, quam habet de actibus et doctrina Apostolorum, omnes sequentes, et regulam veritatis inadulteratam habentes, salvari possint. Igitur testificatio ejus vera, et doctrina Apostolorum manifesta et firma, et nihil subtrahens, neque alia quidem in abscondito, alia vero in manifesto docentium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:73a477f489d126f8bd5765a5fe94718d1e07c898145e8dc4fa9332536171ff34",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Eadem autem dicimus iterum et his, qui Paulum Apostolum non cognoscunt, quoniam aut reliquis verbis Evangelii, quae per solum Lucam in nostram venerunt agnitionem, renuntiare debent, et non uti eis; aut si illa recipiunt omnia, habent necessitatem recipere etiam eam testificationem, quae est de Paulo, dicente ipso, primum quidem Dominum ei de coelo locutum: Saule, Saule, quid me persequeris? Ego sum Jesus Christus, quem tu persequeris: deinde Ananiae de eo dicente: Vade, quoniam vas electionis mihi est iste, ut portet nomen meum in gentibus, et regibus, et filiis Israel. Ego enim demonstrabo ei ex ipso, quanta oporteat eum pati propter nomen meum. Qui igitur non recipiunt eum qui sit electus a Deo ad hoc, ut fiducialiter portet nomen ejus, quod sit missus ad quas praediximus gentes, electionem Domini contemnunt, et seipsos segregant ab Apostolorum conventu. Neque enim contendere possunt Paulum non esse Apostolum, quando in hoc sit electus: neque Lucam mendacem esse, possunt ostendere, veritatem nobis cum omni diligentia annuntiantem. Fortassis enim et propter hoc operatus est Deus plurima Evangelia ostendi per Lucam, quibus necesse haberent omnes uti, ut sequenti testificationi ejus, quam habet de actibus et doctrina Apostolorum, omnes sequentes, et regulam veritatis inadulteratam habentes, salvari possint. Igitur testificatio ejus vera, et doctrina Apostolorum manifesta et firma, et nihil subtrahens, neque alia quidem in abscondito, alia vero in manifesto docentium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "93448ad6a5b747003225741cda232dd2360e81b68cf7e2881447b1864840c305",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 15장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절이다. 누가의 복음서 내용을 받아들이는 이들에게 바울에 관한 증언도 받아들이라고 요청하는 논증으로 옮겼다.",
          "바울에게 말하는 이는 주님이며, 아나니아스에게 바울에 관해 말씀하시는 이도 주님으로 읽었다. 예수 그리스도라는 호칭, 이방인들과 왕들과 이스라엘 자손들 가운데라는 범위를 유지했다. ex ipso는 79쪽 각주 4의 시간 해석을 따라 그때부터로 옮겼다.",
          "plurima Evangelia는 앞장의 누가 본문 목록에 이어 복음의 많은 내용으로 옮겼다. 누가의 뒤이은 증언은 사도들의 행적과 가르침에 연결된다. 78-79쪽의 locutum은 연결하여 78쪽에 귀속했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2962bce7dec8402e9ed20194f265a934fd03c77a52b85eebfd6e46c6885d98c8",
              "sha256:3d68ebf485fa14276c185f5fcf05264f5d857a554847f52087abddf5c9e7a942"
            ],
            "text": "사도 바울을 인정하지 않는 이들에게도 우리는 같은 말을 다시 한다. 오직 누가를 통해 우리에게 알려진 복음의 나머지 말씀들을 포기하고, 사용하지 말아야 한다. 그것들을 모두 받아들인다면, 바울에 관한 그 증언도 받아들여야 한다. 누가 자신이 말하기를, 먼저 주님께서 하늘에서 바울에게 말씀하셨다. “사울아, 사울아, 왜 나를 박해하느냐? 네가 박해하는 예수 그리스도가 나다.” 그 뒤 아나니아스에게 바울에 관해 말씀하셨다. “가라. 이방인들과 왕들과 이스라엘 자손들 가운데 내 이름을 전하도록, 이 사람은 내가 택한 그릇이다. 내 이름 때문에 그가 얼마나 많은 고난을 겪어야 하는지, 그때부터 내가 그에게 보여 주겠다.” 그러므로 하나님께서 이 일을 위해 택하신 이, 그분의 이름을 담대히 전하도록 앞서 말한 민족들에게 보내신 이를 받아들이지 않는 자들은, 주님의 선택을 업신여기며, 스스로 사도들의 모임에서 떨어져 나간다. 바울이 이 일을 위해 선택되었으므로, 그가 사도가 아니라고 주장할 수 없다. 온갖 정성을 다해 우리에게 진리를 전하는 누가가 거짓말쟁이라고 입증할 수도 없다. 어쩌면 바로 이 때문에 하나님께서는 누가를 통해 복음의 많은 내용을 드러내도록 일하셨을 것이다. 모두가 그 내용을 사용할 수밖에 없게 하셔서, 사도들의 행적과 가르침에 관한 누가의 뒤이은 증언을 모두 따르고, 섞임 없는 진리의 규범을 간직하여, 구원받게 하려 하셨을 것이다. 그러므로 누가의 증언은 참되며, 사도들의 가르침은 분명하고 확고하여, 아무것도 감추지 않는다. 그들은 은밀한 곳에서 한 가지를, 드러난 곳에서 다른 것을 가르치지 않았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:73a477f489d126f8bd5765a5fe94718d1e07c898145e8dc4fa9332536171ff34"
        ],
        "text": "사도 바울을 인정하지 않는 이들에게도 우리는 같은 말을 다시 한다. 오직 누가를 통해 우리에게 알려진 복음의 나머지 말씀들을 포기하고, 사용하지 말아야 한다. 그것들을 모두 받아들인다면, 바울에 관한 그 증언도 받아들여야 한다. 누가 자신이 말하기를, 먼저 주님께서 하늘에서 바울에게 말씀하셨다. “사울아, 사울아, 왜 나를 박해하느냐? 네가 박해하는 예수 그리스도가 나다.” 그 뒤 아나니아스에게 바울에 관해 말씀하셨다. “가라. 이방인들과 왕들과 이스라엘 자손들 가운데 내 이름을 전하도록, 이 사람은 내가 택한 그릇이다. 내 이름 때문에 그가 얼마나 많은 고난을 겪어야 하는지, 그때부터 내가 그에게 보여 주겠다.” 그러므로 하나님께서 이 일을 위해 택하신 이, 그분의 이름을 담대히 전하도록 앞서 말한 민족들에게 보내신 이를 받아들이지 않는 자들은, 주님의 선택을 업신여기며, 스스로 사도들의 모임에서 떨어져 나간다. 바울이 이 일을 위해 선택되었으므로, 그가 사도가 아니라고 주장할 수 없다. 온갖 정성을 다해 우리에게 진리를 전하는 누가가 거짓말쟁이라고 입증할 수도 없다. 어쩌면 바로 이 때문에 하나님께서는 누가를 통해 복음의 많은 내용을 드러내도록 일하셨을 것이다. 모두가 그 내용을 사용할 수밖에 없게 하셔서, 사도들의 행적과 가르침에 관한 누가의 뒤이은 증언을 모두 따르고, 섞임 없는 진리의 규범을 간직하여, 구원받게 하려 하셨을 것이다. 그러므로 누가의 증언은 참되며, 사도들의 가르침은 분명하고 확고하여, 아무것도 감추지 않는다. 그들은 은밀한 곳에서 한 가지를, 드러난 곳에서 다른 것을 가르치지 않았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3b7c30697ff9f6c2665ed33a7b2767549f7582de95c3f5856ab949d88a42745b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "work_location": "3.h15.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a3398cd5d94acb4bceec31441fa377a78563e52bf0990347d3a3601f054fdc36",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c0afff103debc66cd214c3d83751573bd0b8186d968532459bfaceedb344c0ba",
            "sha256:04aaecaef581d61a24ab18c348f85e58e9c5d3c49ee6dd1ab77ca32a4b714acc",
            "sha256:e175c352a182fd320bb9446daea3312cee07622cc0100c16741400ff1942ccea"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:039fe81886ca7fc90fa7eea9519d529980a73319358330c6e518f9692ea7c444"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:87281a791f444b4886276e9afac730025a3f2fefa3decb17d2eb32e7b90082ab"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 15장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              79,
              80,
              81
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b56354bc4e21b56ff7db2c3b2a6dbf144464d971c66ec7227545893514af926c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a3398cd5d94acb4bceec31441fa377a78563e52bf0990347d3a3601f054fdc36",
            "source_revision_id": "sha256:039fe81886ca7fc90fa7eea9519d529980a73319358330c6e518f9692ea7c444",
            "translation_revision_id": "sha256:87281a791f444b4886276e9afac730025a3f2fefa3decb17d2eb32e7b90082ab"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:58fc354da562e1b25b0008acd53afef59ac4f6ddd3c74ddb133349c03b5d60b6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a3398cd5d94acb4bceec31441fa377a78563e52bf0990347d3a3601f054fdc36",
            "source_revision_id": "sha256:039fe81886ca7fc90fa7eea9519d529980a73319358330c6e518f9692ea7c444",
            "translation_revision_id": "sha256:87281a791f444b4886276e9afac730025a3f2fefa3decb17d2eb32e7b90082ab"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b56354bc4e21b56ff7db2c3b2a6dbf144464d971c66ec7227545893514af926c",
          "sha256:58fc354da562e1b25b0008acd53afef59ac4f6ddd3c74ddb133349c03b5d60b6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              79,
              80,
              81
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 6-7 continued on 80",
            "explanation": "교회에서 온 이들에게 상대가 붙이는 보통 사람들과 교회 사람들이라는 호칭을 구별한다.",
            "printed_page": 79,
            "printed_text": "communes et Ecclesiasticos",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_opponent_labels"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "배우다는 discere와 모두라는 omnes를 인쇄대로 보존한다. 각주는 분별하다는 discernere 및 완전히라는 omnino의 추정을 비교하며, 그럴듯한 주장에 성경의 진리를 적용하는 문맥으로 풀이한다.",
            "printed_page": 80,
            "printed_text": "Decipiuntur autem omnes, qui quod est in verbis verisimile, se putant posse discere a veritate",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_discere_and_omnes"
          },
          {
            "evidence": "80 notes 4-5 continued on 81",
            "explanation": "어린 양, 그들을 따름과 그들의 구속이라는 표현을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              80,
              81
            ],
            "printed_texts": [
              "quasi parvam ovem",
              "imitationem illorum, et redemtionem illorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_sheep_and_imitation"
          },
          {
            "adopted_text": "inflatus",
            "assigned_page": 80,
            "printed_pages": [
              80,
              81
            ],
            "printed_parts": [
              "in-",
              "flatus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_printed_pages"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "수탉의 우쭐함, 선한 행실을 요구하는 이들과 경멸하며 사는 이들의 구별, 쉼의 장소를 저자의 집단 묘사로 옮긴다. institorium은 각주의 제안에 따라 뽐내는 걸음으로 읽는다.",
            "printed_page": 81,
            "printed_texts": [
              "cum institorio, et supercilio",
              "gallinacei elationem",
              "bonam conversationem",
              "refrigerii locum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_boasting_and_conduct_description"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2237c3566db9b41e556cff8cf39f9b8c3879d8bcc8127e7dafc83a96120c3021",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n92.jpg",
            "page_key": "2:79",
            "printed_page": 79,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c0afff103debc66cd214c3d83751573bd0b8186d968532459bfaceedb344c0ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc enim fictorum et prave seducentium et hypocritarum est molimen, quemadmodum faciunt hi qui a Valentino sunt. Hi enim ad multitudinem propter eos qui sunt ab Ecclesia, quos communes et Ecclesiasticos ipsi dicunt, inferunt sermones, per",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "19e712621145d960ca5e3d7f2d4ac4ba86f444a6eb36cc171dce67d4ecc46705",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n93.jpg",
            "page_key": "2:80",
            "printed_page": 80,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:04aaecaef581d61a24ab18c348f85e58e9c5d3c49ee6dd1ab77ca32a4b714acc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quos capiunt simpliciores, et illiciunt eos, simulantes nostrum tractatum, ut saepius audiant; qui et jam quaeruntur de nobis, quod cum similia nobiscum sentiant, sine causa abstineamus nos a communicatione eorum, et cum eadem dicant, et eandem habeant doctrinam, vocemus illos haereticos: et cum dejecerint aliquos a fide per quaestiones, quae fiunt ab eis, et non contradicentes auditores suos fecerint, his separatim inenarrabile plenitudinis suae enarrant mysterium. Decipiuntur autem omnes, qui quod est in verbis verisimile, se putant posse discere a veritate. Suasorius enim et verisimilis est, et exquirens fucos error: sine fuco autem est veritas, et propter hoc pueris credita est. Et si aliquis quidem ex his qui audiunt eos, quaerat solutiones, vel contradicat eis, hunc quasi non capientem veritatem, et non habentem de superioribus a matre sua semen affirmantes, in totum nihil dicunt ei, mediarum partium dicentes esse illum, hoc est psychicorum. Si autem aliquis quasi parvam ovem, deditum semetipsum ipsis praebeat, imitationem illorum, et redemtionem illorum consecutus, est inflatus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d5112458da746846c127123b64a9eccf269a5013a0ffe7ee684b5cc3b3074b2d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n94.jpg",
            "page_key": "2:81",
            "printed_page": 81,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e175c352a182fd320bb9446daea3312cee07622cc0100c16741400ff1942ccea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "iste talis, neque in coelo, neque in terra putat se esse, sed intra Pleroma introisse, et complexum jam angelum suum, cum institorio, et supercilio incedit, gallinacei elationem habens. Sunt autem apud eos, qui dicunt oportere bonam conversationem assequi eum hominem, qui sit desuper veniens: propter hoc et fingunt quodam supercilio gravitatem. Plurimi autem et contemtores facti, quasi jam perfecti, sine reverentia, et in contemtu viventes, semetipsos spiritales vocant, et se nosse jam dicunt eum qui sit intra Pleroma ipsorum refrigerii locum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:039fe81886ca7fc90fa7eea9519d529980a73319358330c6e518f9692ea7c444",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc enim fictorum et prave seducentium et hypocritarum est molimen, quemadmodum faciunt hi qui a Valentino sunt. Hi enim ad multitudinem propter eos qui sunt ab Ecclesia, quos communes et Ecclesiasticos ipsi dicunt, inferunt sermones, per quos capiunt simpliciores, et illiciunt eos, simulantes nostrum tractatum, ut saepius audiant; qui et jam quaeruntur de nobis, quod cum similia nobiscum sentiant, sine causa abstineamus nos a communicatione eorum, et cum eadem dicant, et eandem habeant doctrinam, vocemus illos haereticos: et cum dejecerint aliquos a fide per quaestiones, quae fiunt ab eis, et non contradicentes auditores suos fecerint, his separatim inenarrabile plenitudinis suae enarrant mysterium. Decipiuntur autem omnes, qui quod est in verbis verisimile, se putant posse discere a veritate. Suasorius enim et verisimilis est, et exquirens fucos error: sine fuco autem est veritas, et propter hoc pueris credita est. Et si aliquis quidem ex his qui audiunt eos, quaerat solutiones, vel contradicat eis, hunc quasi non capientem veritatem, et non habentem de superioribus a matre sua semen affirmantes, in totum nihil dicunt ei, mediarum partium dicentes esse illum, hoc est psychicorum. Si autem aliquis quasi parvam ovem, deditum semetipsum ipsis praebeat, imitationem illorum, et redemtionem illorum consecutus, est inflatus iste talis, neque in coelo, neque in terra putat se esse, sed intra Pleroma introisse, et complexum jam angelum suum, cum institorio, et supercilio incedit, gallinacei elationem habens. Sunt autem apud eos, qui dicunt oportere bonam conversationem assequi eum hominem, qui sit desuper veniens: propter hoc et fingunt quodam supercilio gravitatem. Plurimi autem et contemtores facti, quasi jam perfecti, sine reverentia, et in contemtu viventes, semetipsos spiritales vocant, et se nosse jam dicunt eum qui sit intra Pleroma ipsorum refrigerii locum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "667b011f1c4e209358b4b4ad80937490b65928798f7352b5fead9f79786bc024",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 15장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절이다. 상대 집단이 교회 사람들에게 붙인 호칭과 불평, 가르치는 방식에 대한 저자의 묘사를 구별했다.",
          "communes et Ecclesiasticos는 보통 사람들, 교회 사람들이라는 두 호칭으로 옮겼다. 79-80쪽 각주 6-7은 communes와 καθολικούς의 관계 및 et의 복원을 설명한다.",
          "80쪽의 discere는 배우다, omnes는 모두로 유지했다. 판본 각주 3은 discernere와 omnino의 추정을 비교하면서, 그럴듯한 주장을 인용된 성경의 진리에서 배울 수 있다고 여기는 상황으로 풀이한다.",
          "어린 양의 비유와 imitationem 및 redemtionem은 그들을 따르는 일과 그들의 구속으로 옮겼다. institorio는 81쪽 각주 1의 제안에 따라 뽐내는 걸음으로 읽었다. 80-81쪽의 inflatus는 한 단어로 연결했다.",
          "선한 행실을 요구하며 근엄함을 꾸미는 이들과 경멸하며 사는 대다수를 구별했다. 플레로마 안의 쉼의 장소에 관한 마지막 말은 그들이 주장하는 내용이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c0afff103debc66cd214c3d83751573bd0b8186d968532459bfaceedb344c0ba",
              "sha256:04aaecaef581d61a24ab18c348f85e58e9c5d3c49ee6dd1ab77ca32a4b714acc",
              "sha256:e175c352a182fd320bb9446daea3312cee07622cc0100c16741400ff1942ccea"
            ],
            "text": "그런 일은 거짓을 꾸미는 자들, 악하게 미혹하는 자들, 위선자들의 술책이다. 발렌티노스를 따르는 자들이 그렇게 한다. 그들은 많은 사람 앞에서, 교회에서 온 이들을 겨냥하여 말을 꺼낸다. 그들이 보통 사람들, 교회 사람들이라고 부르는 이들이다. 그 말로 순박한 이들을 사로잡고 유혹하며, 자기 말을 더 자주 듣게 하려고 우리의 설명을 흉내 낸다. 이제는 우리에게 불평까지 한다. 우리와 비슷하게 생각하는데, 우리가 까닭 없이 그들과의 교제를 피한다는 것이다. 그들이 같은 말을 하고 같은 가르침을 지니는데도, 우리가 그들을 이단자라고 부른다는 것이다. 자기들이 제기하는 질문들로 어떤 이들을 믿음에서 떨어뜨리고, 반박하지 않는 청중으로 만들고 나면, 그들에게 따로 자기들의 충만에 관한 말할 수 없는 신비를 이야기한다. 말로 그럴듯하게 들리는 것을 진리에서 배울 수 있다고 생각하는 이들은 모두 속고 있다. 오류는 사람을 설득하며 그럴듯해 보이고, 꾸밈을 찾기 때문이다. 진리에는 꾸밈이 없으며, 그 때문에 어린아이들에게 맡겨졌다. 그들의 말을 듣는 이 가운데 누군가 답변을 요구하거나 반박하면, 그가 진리를 받아들이지 못하며, 위의 영역에서 자기 어머니에게서 받은 씨를 갖고 있지 않다고 단정한다. 그에게 아무 말도 해 주지 않고, 그는 중간 영역에 속한 자, 곧 혼적인 자라고 말한다. 반대로 누군가 어린 양처럼 자기 자신을 그들에게 내맡기고, 그들을 따르는 일과 그들의 구속을 얻으면, 그 사람은 부풀어 오른다. 자신이 하늘에도 땅에도 있지 않으며, 플레로마 안에 들어갔고, 이미 자기 천사를 껴안았다고 여긴다. 수탉처럼 우쭐하여, 뽐내는 걸음과 거만한 태도로 다닌다. 그들 가운데에는 위에서 온 사람은 선한 행실을 추구해야 한다고 말하는 이들도 있다. 그래서 거만한 태도로 근엄함을 꾸며 낸다. 대다수는 남을 업신여기는 자들이 되어, 이미 완전해진 사람인 양, 경외심 없이 경멸하며 살아간다. 자기를 영적인 사람이라 부르며, 플레로마 안에 있는 자기들의 쉼의 장소를 이미 안다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:039fe81886ca7fc90fa7eea9519d529980a73319358330c6e518f9692ea7c444"
        ],
        "text": "그런 일은 거짓을 꾸미는 자들, 악하게 미혹하는 자들, 위선자들의 술책이다. 발렌티노스를 따르는 자들이 그렇게 한다. 그들은 많은 사람 앞에서, 교회에서 온 이들을 겨냥하여 말을 꺼낸다. 그들이 보통 사람들, 교회 사람들이라고 부르는 이들이다. 그 말로 순박한 이들을 사로잡고 유혹하며, 자기 말을 더 자주 듣게 하려고 우리의 설명을 흉내 낸다. 이제는 우리에게 불평까지 한다. 우리와 비슷하게 생각하는데, 우리가 까닭 없이 그들과의 교제를 피한다는 것이다. 그들이 같은 말을 하고 같은 가르침을 지니는데도, 우리가 그들을 이단자라고 부른다는 것이다. 자기들이 제기하는 질문들로 어떤 이들을 믿음에서 떨어뜨리고, 반박하지 않는 청중으로 만들고 나면, 그들에게 따로 자기들의 충만에 관한 말할 수 없는 신비를 이야기한다. 말로 그럴듯하게 들리는 것을 진리에서 배울 수 있다고 생각하는 이들은 모두 속고 있다. 오류는 사람을 설득하며 그럴듯해 보이고, 꾸밈을 찾기 때문이다. 진리에는 꾸밈이 없으며, 그 때문에 어린아이들에게 맡겨졌다. 그들의 말을 듣는 이 가운데 누군가 답변을 요구하거나 반박하면, 그가 진리를 받아들이지 못하며, 위의 영역에서 자기 어머니에게서 받은 씨를 갖고 있지 않다고 단정한다. 그에게 아무 말도 해 주지 않고, 그는 중간 영역에 속한 자, 곧 혼적인 자라고 말한다. 반대로 누군가 어린 양처럼 자기 자신을 그들에게 내맡기고, 그들을 따르는 일과 그들의 구속을 얻으면, 그 사람은 부풀어 오른다. 자신이 하늘에도 땅에도 있지 않으며, 플레로마 안에 들어갔고, 이미 자기 천사를 껴안았다고 여긴다. 수탉처럼 우쭐하여, 뽐내는 걸음과 거만한 태도로 다닌다. 그들 가운데에는 위에서 온 사람은 선한 행실을 추구해야 한다고 말하는 이들도 있다. 그래서 거만한 태도로 근엄함을 꾸며 낸다. 대다수는 남을 업신여기는 자들이 되어, 이미 완전해진 사람인 양, 경외심 없이 경멸하며 살아간다. 자기를 영적인 사람이라 부르며, 플레로마 안에 있는 자기들의 쉼의 장소를 이미 안다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:87281a791f444b4886276e9afac730025a3f2fefa3decb17d2eb32e7b90082ab",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "work_location": "3.h15.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1162909512e9e4f596d0bf08921c523e7a101a2f792f890109511ea0bab9600e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:58f3b3242efb016c62f0dcaa94caa72da82f1f8c5b06635064e41d8a2cd814ba"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b1b28c76c2edf9dd8523397667520877edb5d5a3c4414fbb268b44cfcf4ce12b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:492db16cddb2fce5e88a9216466b3223961c97155a0dfc7dd75469c3d2e916ea"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 15장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              81
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e11fd8bc8fb75149ed30ea0605a10a3e0ce7aa20758cf58ac24512c1b80e196e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1162909512e9e4f596d0bf08921c523e7a101a2f792f890109511ea0bab9600e",
            "source_revision_id": "sha256:b1b28c76c2edf9dd8523397667520877edb5d5a3c4414fbb268b44cfcf4ce12b",
            "translation_revision_id": "sha256:492db16cddb2fce5e88a9216466b3223961c97155a0dfc7dd75469c3d2e916ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3bc332706e9d33453e7c477e1c13bb33e95e4a71130e75d52d7fafb9fe8e039d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1162909512e9e4f596d0bf08921c523e7a101a2f792f890109511ea0bab9600e",
            "source_revision_id": "sha256:b1b28c76c2edf9dd8523397667520877edb5d5a3c4414fbb268b44cfcf4ce12b",
            "translation_revision_id": "sha256:492db16cddb2fce5e88a9216466b3223961c97155a0dfc7dd75469c3d2e916ea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e11fd8bc8fb75149ed30ea0605a10a3e0ce7aa20758cf58ac24512c1b80e196e",
          "sha256:3bc332706e9d33453e7c477e1c13bb33e95e4a71130e75d52d7fafb9fe8e039d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h15-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103315.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              81
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "진리의 선포자와 자유의 사도, 한 하나님 아버지와 그 말씀, 모세 및 율법과 조상들의 부름을 잇는 저자의 결론을 보존한다.",
            "printed_page": 81,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_apostles_and_disciples_conclusion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 15장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d5112458da746846c127123b64a9eccf269a5013a0ffe7ee684b5cc3b3074b2d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n94.jpg",
            "page_key": "2:81",
            "printed_page": 81,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:58f3b3242efb016c62f0dcaa94caa72da82f1f8c5b06635064e41d8a2cd814ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nos autem revertamur ad eundem tractatum. Cum enim declaratum sit manifeste, quoniam neminem alium Deum vocaverunt vel Dominum nominaverunt, qui veritatis fuerunt praedicatores et Apostoli libertatis, nisi solum verum Deum Patrem et Verbum ejus, qui in omnibus principatum habet, manifeste erit ostensum, factorem coeli et terrae, et qui locutus sit cum Moyse, et legis dispositionem ei dederit, qui convocaverit patres, Dominum Deum confiteri eos, et alterum neminem nosse. Manifesta igitur et Apostolorum et discentium eorum ex verbis ipsorum de Deo facta est sententia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b1b28c76c2edf9dd8523397667520877edb5d5a3c4414fbb268b44cfcf4ce12b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nos autem revertamur ad eundem tractatum. Cum enim declaratum sit manifeste, quoniam neminem alium Deum vocaverunt vel Dominum nominaverunt, qui veritatis fuerunt praedicatores et Apostoli libertatis, nisi solum verum Deum Patrem et Verbum ejus, qui in omnibus principatum habet, manifeste erit ostensum, factorem coeli et terrae, et qui locutus sit cum Moyse, et legis dispositionem ei dederit, qui convocaverit patres, Dominum Deum confiteri eos, et alterum neminem nosse. Manifesta igitur et Apostolorum et discentium eorum ex verbis ipsorum de Deo facta est sententia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b624ec51ab3ff2018d748fe8334bbac150c50817f286746c9c2d73d665b1a058",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 15장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 3절이다. 진리의 선포자와 자유의 사도라는 호칭, 한 하나님 아버지와 그 말씀, 모세와 율법 및 조상들의 부름을 연결하는 결론으로 옮겼다.",
          "qui in omnibus principatum habet는 만물에서 으뜸이신 말씀에 연결했다. 마지막은 사도들과 그 제자들의 하나님에 대한 생각이 그들 자신의 말에서 확인된다는 저자의 설명이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:58f3b3242efb016c62f0dcaa94caa72da82f1f8c5b06635064e41d8a2cd814ba"
            ],
            "text": "이제 우리는 앞선 논의로 돌아가자. 진리의 선포자이며 자유의 사도였던 이들은, 홀로 참되신 하나님 아버지와 만물에서 으뜸이신 그분의 말씀 외에, 다른 누구도 하나님이라고 부르거나 주님이라고 이름하지 않았다. 이 점이 분명히 밝혀졌으므로, 하늘과 땅을 만드시고, 모세와 말씀을 나누셨으며, 그에게 율법의 경륜을 주시고, 조상들을 부르신 그분을 그들이 주 하나님으로 고백했으며, 다른 누구도 알지 못했다는 점도 분명히 드러날 것이다. 그러므로 사도들과 그 제자들이 하나님에 대해 품었던 생각은 그들 자신의 말에서 분명해졌다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b1b28c76c2edf9dd8523397667520877edb5d5a3c4414fbb268b44cfcf4ce12b"
        ],
        "text": "이제 우리는 앞선 논의로 돌아가자. 진리의 선포자이며 자유의 사도였던 이들은, 홀로 참되신 하나님 아버지와 만물에서 으뜸이신 그분의 말씀 외에, 다른 누구도 하나님이라고 부르거나 주님이라고 이름하지 않았다. 이 점이 분명히 밝혀졌으므로, 하늘과 땅을 만드시고, 모세와 말씀을 나누셨으며, 그에게 율법의 경륜을 주시고, 조상들을 부르신 그분을 그들이 주 하나님으로 고백했으며, 다른 누구도 알지 못했다는 점도 분명히 드러날 것이다. 그러므로 사도들과 그 제자들이 하나님에 대해 품었던 생각은 그들 자신의 말에서 분명해졌다.",
        "translation_revision_id": "sha256:492db16cddb2fce5e88a9216466b3223961c97155a0dfc7dd75469c3d2e916ea",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "work_location": "3.h15.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-15:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:da5cc919bb7c366d50ca6cec7b198e364ed54f06e4f019ecdf95587ccb573742",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8c0e544cc5be570d48422af03f1b3b8c59079aca0be859a0a27f3bfdf42ad14a",
            "sha256:c78af20969f1abeebf933469ac0bd146d102db26789540015e285720027110c9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55c61b7a0d450189e6db62e55a1aafdf296cbd4942f7b7a01fe6b50bdcea7fdf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:87e9012106d785abc6634de61fc128dea76004d345f410291bf6d6f190aa85b2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 16장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h16",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h16",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              81,
              82
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 16장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a4be31cfb81bab54753f82308bed6cba1d0c29c73e78b92dd26b6dece5a16333",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:da5cc919bb7c366d50ca6cec7b198e364ed54f06e4f019ecdf95587ccb573742",
            "source_revision_id": "sha256:55c61b7a0d450189e6db62e55a1aafdf296cbd4942f7b7a01fe6b50bdcea7fdf",
            "translation_revision_id": "sha256:87e9012106d785abc6634de61fc128dea76004d345f410291bf6d6f190aa85b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:de151de95270aab5c8d69378e6eb4de2e96530b70f06f44b73f0006f751a2bc1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:da5cc919bb7c366d50ca6cec7b198e364ed54f06e4f019ecdf95587ccb573742",
            "source_revision_id": "sha256:55c61b7a0d450189e6db62e55a1aafdf296cbd4942f7b7a01fe6b50bdcea7fdf",
            "translation_revision_id": "sha256:87e9012106d785abc6634de61fc128dea76004d345f410291bf6d6f190aa85b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a4be31cfb81bab54753f82308bed6cba1d0c29c73e78b92dd26b6dece5a16333",
          "sha256:de151de95270aab5c8d69378e6eb4de2e96530b70f06f44b73f0006f751a2bc1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h16",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              81,
              82
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 16장에는 절 번호가 없어 한 단위로 보존한다. ANF/New Advent의 통상 16장 1절이다.",
            "printed_pages": [
              81,
              82
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "예수와 그리스도의 부자 관계, 외관상의 수난, 마리아를 통과한 경륜의 예수에 관한 서로 다른 상대의 주장을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              81,
              82
            ],
            "printed_texts": [
              "filium Jesum, patrem vero Christum",
              "putative eum passum",
              "per Mariam transierit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_distinct_reported_christologies"
          },
          {
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "구원자에게 붙이는 그리스도라는 호칭과 그리스도 및 충만을 받아들이는 그릇이라는 서술을 유지한다. 각주 1의 Totum 추정은 본문 호칭과 구별한다.",
            "printed_page": 82,
            "printed_texts": [
              "quem et Christum dici",
              "receptaculum Christi et universae plenitudinis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Saviour_titles_and_receptacle"
          },
          {
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "플레로마로 돌아가는 주체를 그리스도를 지닌 구원자로 읽고, 본문의 목적격을 유지한다. 각주는 탈격으로 고치는 Grabe의 제안과 사본의 목적격을 비교한다.",
            "printed_page": 82,
            "printed_text": "recurrentem in Pleroma Salvatorem qui Christum portabat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_accusative_return_clause"
          },
          {
            "evidence": "notes 8-9",
            "explanation": "사탄에게 보내진 이들이 그렇게 가르칠 것이라는 저자의 비판으로 옮긴다. 인쇄 본문의 분사와 각주의 부정사 교정 제안을 구별한다.",
            "printed_page": 82,
            "printed_text": "submissi a Satana",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_sent_by_Satan_phrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 16장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d5112458da746846c127123b64a9eccf269a5013a0ffe7ee684b5cc3b3074b2d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n94.jpg",
            "page_key": "2:81",
            "printed_page": 81,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8c0e544cc5be570d48422af03f1b3b8c59079aca0be859a0a27f3bfdf42ad14a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem sunt qui dicunt, Jesum quidem receptaculum Christi fuisse, in quem desuper quasi columbam descendisse Christum, et cum indicasset innominabilem Patrem incomprehensibiliter et invisibiliter intrasse in Pleroma: non enim solum ab hominibus, sed ne ab his quidem, quae in coelo sunt, potestatibus et virtutibus apprehensum eum, et esse quidem filium Jesum, patrem vero Christum, et Christi patrem, Deum: alii vero putative",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "875cd093b58cb067b8bf48940bf08c58fafa9540f753e697261ead3f531a88bf",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n95.jpg",
            "page_key": "2:82",
            "printed_page": 82,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c78af20969f1abeebf933469ac0bd146d102db26789540015e285720027110c9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum passum, naturaliter impassibilem exsistentem: qui autem a Valentino sunt, Jesum quidem qui sit ex dispositione, ipsum esse qui per Mariam transierit, in quem illum de superiori Salvatorem descendisse, quem et Christum dici, quoniam omnium qui emisissent eum, haberet vocabula: participasse autem cum eo qui esset ex dispositione de sua virtute et de suo nomine, ut mors per hunc evacuaretur, cognosceretur autem Pater per eum Salvatorem quidem qui desuper descendisset, quem et ipsum receptaculum Christi et universae plenitudinis esse dicunt, lingua quidem unum Christum Jesum confitentes, divisi vero sententia; (etenim haec est ipsorum regula, quemadmodum praediximus, ut alterum quidem Christum fuisse dicant, qui ab Unigenito ad correctionem plenitudinis praemissus; alterum vero Salvatorem esse ad glorificationem Patris missum; alterum vero ex dispositione, quem et passum dicunt, recurrentem in Pleroma Salvatorem qui Christum portabat); necesse habemus, universam Apostolorum de Domino nostro Jesu Christo sententiam adhibere, et ostendere eos non solum nihil tale sensisse de eo, verum amplius et significasse per Spiritum sanctum, qui inciperent talia docere, submissi a Satana, uti quorundam fidem everterent, et abstraherent eos a vita.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:55c61b7a0d450189e6db62e55a1aafdf296cbd4942f7b7a01fe6b50bdcea7fdf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem sunt qui dicunt, Jesum quidem receptaculum Christi fuisse, in quem desuper quasi columbam descendisse Christum, et cum indicasset innominabilem Patrem incomprehensibiliter et invisibiliter intrasse in Pleroma: non enim solum ab hominibus, sed ne ab his quidem, quae in coelo sunt, potestatibus et virtutibus apprehensum eum, et esse quidem filium Jesum, patrem vero Christum, et Christi patrem, Deum: alii vero putative eum passum, naturaliter impassibilem exsistentem: qui autem a Valentino sunt, Jesum quidem qui sit ex dispositione, ipsum esse qui per Mariam transierit, in quem illum de superiori Salvatorem descendisse, quem et Christum dici, quoniam omnium qui emisissent eum, haberet vocabula: participasse autem cum eo qui esset ex dispositione de sua virtute et de suo nomine, ut mors per hunc evacuaretur, cognosceretur autem Pater per eum Salvatorem quidem qui desuper descendisset, quem et ipsum receptaculum Christi et universae plenitudinis esse dicunt, lingua quidem unum Christum Jesum confitentes, divisi vero sententia; (etenim haec est ipsorum regula, quemadmodum praediximus, ut alterum quidem Christum fuisse dicant, qui ab Unigenito ad correctionem plenitudinis praemissus; alterum vero Salvatorem esse ad glorificationem Patris missum; alterum vero ex dispositione, quem et passum dicunt, recurrentem in Pleroma Salvatorem qui Christum portabat); necesse habemus, universam Apostolorum de Domino nostro Jesu Christo sententiam adhibere, et ostendere eos non solum nihil tale sensisse de eo, verum amplius et significasse per Spiritum sanctum, qui inciperent talia docere, submissi a Satana, uti quorundam fidem everterent, et abstraherent eos a vita.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a762e09d86e3f3c8f5dcd8a474d3aa6886c39f8ad5bfa93d49350c92c4ca9669",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 16장은 절 번호 없는 하나의 본문이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절이다. 상대 집단들의 서로 다른 주장을 차례로 보고하는 구조를 유지했다.",
          "예수를 아들, 그리스도를 아버지, 하나님을 그리스도의 아버지라 부르는 관계와, 겉으로만 수난을 겪었다는 견해를 구별했다. 발렌티노스 계열의 예수는 마리아를 통과했다고 서술되어 있다.",
          "위에서 내려온 구원자를 그리스도라고 부르는 호칭을 인쇄대로 유지했다. 82쪽 각주 1의 Totum 추정은 판본 정보로 구별했다. 받아들이는 그릇이라는 receptaculum은 예수와 구원자에 각각 적용되는 대로 옮겼다.",
          "괄호 안에서는 모노게네스에게서 보내진 그리스도, 아버지를 영광스럽게 하는 구원자, 수난을 겪는 경륜의 존재를 나누었다. 플레로마로 돌아가는 주체는 그리스도를 지닌 구원자로 읽었다. 각주 7이 비교하는 목적격과 탈격 가운데 인쇄 본문의 목적격을 보존했다.",
          "끝의 submissi a Satana는 사탄에게 보내진 이들이라는 저자의 비판으로 옮겼다. 사도들의 가르침을 제시하겠다는 계획과 앞으로 나타날 교사들을 미리 가리켰다는 진술을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8c0e544cc5be570d48422af03f1b3b8c59079aca0be859a0a27f3bfdf42ad14a",
              "sha256:c78af20969f1abeebf933469ac0bd146d102db26789540015e285720027110c9"
            ],
            "text": "어떤 자들은 이렇게 말한다. 예수는 그리스도를 받아들이는 그릇이었으며, 위에서 비둘기처럼 그리스도가 내려와 그 안에 들어갔다고 한다. 이름할 수 없는 아버지를 알린 뒤에는, 이해할 수도 볼 수도 없는 방식으로 플레로마 안에 들어갔다고 한다. 사람들뿐 아니라, 하늘에 있는 권세들과 능력들도 그를 알아보지 못했다는 것이다. 예수가 아들이며, 그리스도는 아버지이고, 그리스도의 아버지는 하나님이라고도 한다. 다른 이들은 그가 본성상 수난을 겪을 수 없는 존재이므로, 겉으로만 수난을 겪었다고 말한다. 발렌티노스를 따르는 자들은, 경륜에 속한 예수가 마리아를 통과한 바로 그이며, 위에서 구원자가 내려와 그 안에 들어갔다고 말한다. 자기를 방출한 모든 이의 이름을 지녔기 때문에, 이 구원자를 그리스도라고도 부른다고 한다. 경륜에 속한 그에게 자기의 능력과 이름을 나누어 주었다는 것이다. 그를 통해 죽음이 무력해지고, 위에서 내려온 그 구원자를 통해 아버지가 알려지게 하려 했다고 한다. 그들은 이 구원자 자신도 그리스도와 충만 전체를 받아들이는 그릇이라고 말한다. 입으로는 한 그리스도 예수를 고백하면서도, 생각으로는 나누고 있다. (앞서 말했듯이 그들의 규범은 이러하다. 충만을 바로잡도록 모노게네스에게서 먼저 보내진 그리스도가 하나 있고, 아버지를 영광스럽게 하도록 보내진 구원자가 따로 있으며, 경륜에 속한 이가 또 따로 있다고 한다. 그들은 이 마지막 존재가 수난을 겪었다고 하며, 그리스도를 지니고 있던 구원자는 플레로마로 돌아갔다고 말한다.) 그러므로 우리는 우리 주 예수 그리스도에 관한 사도들의 모든 생각을 제시해야 한다. 사도들이 그분에 대해 그런 생각을 전혀 하지 않았을 뿐 아니라, 성령을 통해 그렇게 가르치기 시작할 이들을 미리 가리켰음도 밝혀야 한다. 사탄에게 보내진 그들은, 어떤 이들의 믿음을 무너뜨리고, 그들을 생명에서 떼어 놓으려 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55c61b7a0d450189e6db62e55a1aafdf296cbd4942f7b7a01fe6b50bdcea7fdf"
        ],
        "text": "어떤 자들은 이렇게 말한다. 예수는 그리스도를 받아들이는 그릇이었으며, 위에서 비둘기처럼 그리스도가 내려와 그 안에 들어갔다고 한다. 이름할 수 없는 아버지를 알린 뒤에는, 이해할 수도 볼 수도 없는 방식으로 플레로마 안에 들어갔다고 한다. 사람들뿐 아니라, 하늘에 있는 권세들과 능력들도 그를 알아보지 못했다는 것이다. 예수가 아들이며, 그리스도는 아버지이고, 그리스도의 아버지는 하나님이라고도 한다. 다른 이들은 그가 본성상 수난을 겪을 수 없는 존재이므로, 겉으로만 수난을 겪었다고 말한다. 발렌티노스를 따르는 자들은, 경륜에 속한 예수가 마리아를 통과한 바로 그이며, 위에서 구원자가 내려와 그 안에 들어갔다고 말한다. 자기를 방출한 모든 이의 이름을 지녔기 때문에, 이 구원자를 그리스도라고도 부른다고 한다. 경륜에 속한 그에게 자기의 능력과 이름을 나누어 주었다는 것이다. 그를 통해 죽음이 무력해지고, 위에서 내려온 그 구원자를 통해 아버지가 알려지게 하려 했다고 한다. 그들은 이 구원자 자신도 그리스도와 충만 전체를 받아들이는 그릇이라고 말한다. 입으로는 한 그리스도 예수를 고백하면서도, 생각으로는 나누고 있다. (앞서 말했듯이 그들의 규범은 이러하다. 충만을 바로잡도록 모노게네스에게서 먼저 보내진 그리스도가 하나 있고, 아버지를 영광스럽게 하도록 보내진 구원자가 따로 있으며, 경륜에 속한 이가 또 따로 있다고 한다. 그들은 이 마지막 존재가 수난을 겪었다고 하며, 그리스도를 지니고 있던 구원자는 플레로마로 돌아갔다고 말한다.) 그러므로 우리는 우리 주 예수 그리스도에 관한 사도들의 모든 생각을 제시해야 한다. 사도들이 그분에 대해 그런 생각을 전혀 하지 않았을 뿐 아니라, 성령을 통해 그렇게 가르치기 시작할 이들을 미리 가리켰음도 밝혀야 한다. 사탄에게 보내진 그들은, 어떤 이들의 믿음을 무너뜨리고, 그들을 생명에서 떼어 놓으려 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:87e9012106d785abc6634de61fc128dea76004d345f410291bf6d6f190aa85b2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
      },
      "work_location": "3.h16",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-16"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:72ae9b58f1b0369c71d32ee3353f8b8798fde860493776e3b80c3c32f48b0e32",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e959e9f97e0853893a3aa2699fb5ed3ccb488d00347b564d410f6cf0c5c4a2cb",
            "sha256:ce939bec7e2f1504b77fe802ce1abed1857579df72ce4aa5ee08e4834fdae7a6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3cf0914452e2d0af0e3b852a24da133c0f8306868adbf02b7d2778344760dca8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:07a754799bd5b5c3b1f4f28c93ce5b5c513e8692495f0a1e3356d3d2efcd2f8a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              82,
              83
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9b5202aab4a462ca62de4548047eae434ede955e7dacd27636c133c09c15a4df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:72ae9b58f1b0369c71d32ee3353f8b8798fde860493776e3b80c3c32f48b0e32",
            "source_revision_id": "sha256:3cf0914452e2d0af0e3b852a24da133c0f8306868adbf02b7d2778344760dca8",
            "translation_revision_id": "sha256:07a754799bd5b5c3b1f4f28c93ce5b5c513e8692495f0a1e3356d3d2efcd2f8a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d166653c739f32e91e03b3692be8c890df81a7d0eed276122b46193c5ad946c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:72ae9b58f1b0369c71d32ee3353f8b8798fde860493776e3b80c3c32f48b0e32",
            "source_revision_id": "sha256:3cf0914452e2d0af0e3b852a24da133c0f8306868adbf02b7d2778344760dca8",
            "translation_revision_id": "sha256:07a754799bd5b5c3b1f4f28c93ce5b5c513e8692495f0a1e3356d3d2efcd2f8a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9b5202aab4a462ca62de4548047eae434ede955e7dacd27636c133c09c15a4df",
          "sha256:5d166653c739f32e91e03b3692be8c890df81a7d0eed276122b46193c5ad946c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              82,
              83
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 1:1",
              "Matthew 1:18-23",
              "Isaiah 7:14"
            ],
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "그리스도의 탄생이라는 반복 인용과, 예수의 탄생이라고 말할 수도 있었다는 저자의 가정을 구별한다. 어머니의 약혼, 성령으로 잉태함과 임마누엘의 풀이를 인쇄대로 보존한다.",
            "printed_page": 83,
            "printed_text": "Christi autem generatio sic erat",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Matthew_Christ_birth_argument"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 1:13-14",
            "evidence": "note 5 continued on 84",
            "explanation": "육신의 뜻·남자의 뜻·하나님의 뜻과 말씀이 육신이 되었다는 결합 인용을 보존한다. 각주는 요한복음 1:13의 단수 독법과 관련해 논의한다.",
            "printed_page": 83,
            "printed_text": "non enim ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex voluntate Dei, Verbum caro factum est",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_incarnation_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "875cd093b58cb067b8bf48940bf08c58fafa9540f753e697261ead3f531a88bf",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n95.jpg",
            "page_key": "2:82",
            "printed_page": 82,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e959e9f97e0853893a3aa2699fb5ed3ccb488d00347b564d410f6cf0c5c4a2cb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quoniam Johannes unum et eundem novit Verbum Dei, et hunc esse Unigenitum, et hunc incarnatum esse pro salute nostra, Jesum Christum Dominum nostrum, sufficienter ex ipsius Johannis sermone demonstravimus. Sed et Matthaeus unum et eundem Jesum Christum cognoscens, eam, quae est",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "716e4c432fb508ca5de5d57c3ed3db1db511767c7d63980954d5d2989652c110",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n96.jpg",
            "page_key": "2:83",
            "printed_page": 83,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ce939bec7e2f1504b77fe802ce1abed1857579df72ce4aa5ee08e4834fdae7a6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "secundum hominem, generationem ejus ex Virgine exponens, sicut promisit Deus David ex fructu ventris ejus excitaturum se aeternum Regem, multo prius Abrahae eandem faciens promissionem, ait: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Dehinc ut liberaret mentem nostram a suspicione quae est circa Joseph, ait: Christi autem generatio sic erat. Cum esset desponsata mater ejus Joseph, priusquam convenirent, inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Dehinc cum Joseph cogitaret dimittere Mariam, quoniam praegnans erat, assistentem ei Angelum Dei, et dicentem: Ne timueris assumere Mariam conjugem tuam: quod enim habet in utero, de Spiritu sancto est. Pariet autem Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic enim salvabit populum suum a peccatis suis. Hoc autem factum est, ut impleretur quod dictum est a Domino per prophetam: Ecce, virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est, Nobiscum Deus; manifeste significans, et eam promissionem quae fuerat ad patres adimpletam, ex virgine natum Filium Dei, et hunc ipsum esse Salvatorem Christum, quem prophetae praedicaverunt: non, sicut ipsi dicunt, Jesum quidem ipsum esse qui ex Maria sit natus, Christum vero qui desuper descendit. Caeterum potuerat dicere Matthaeus, Jesu vero generatio sic erat; sed praevidens Spiritus sanctus depravatores, et praemuniens contra fraudulentiam eorum, per Matthaeum ait: Christi autem generatio sic erat; et quoniam hic est Emmanuel, ne forte tantum eum hominem putaremus; non enim ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex voluntate Dei, Verbum caro factum est, neque alium quidem Jesum, alterum autem Christum suspicaremur fuisse, sed unum et eundem sciremus esse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3cf0914452e2d0af0e3b852a24da133c0f8306868adbf02b7d2778344760dca8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quoniam Johannes unum et eundem novit Verbum Dei, et hunc esse Unigenitum, et hunc incarnatum esse pro salute nostra, Jesum Christum Dominum nostrum, sufficienter ex ipsius Johannis sermone demonstravimus. Sed et Matthaeus unum et eundem Jesum Christum cognoscens, eam, quae est secundum hominem, generationem ejus ex Virgine exponens, sicut promisit Deus David ex fructu ventris ejus excitaturum se aeternum Regem, multo prius Abrahae eandem faciens promissionem, ait: Liber generationis Jesu Christi, filii David, filii Abraham. Dehinc ut liberaret mentem nostram a suspicione quae est circa Joseph, ait: Christi autem generatio sic erat. Cum esset desponsata mater ejus Joseph, priusquam convenirent, inventa est in utero habens de Spiritu sancto. Dehinc cum Joseph cogitaret dimittere Mariam, quoniam praegnans erat, assistentem ei Angelum Dei, et dicentem: Ne timueris assumere Mariam conjugem tuam: quod enim habet in utero, de Spiritu sancto est. Pariet autem Filium, et vocabis nomen ejus Jesum: hic enim salvabit populum suum a peccatis suis. Hoc autem factum est, ut impleretur quod dictum est a Domino per prophetam: Ecce, virgo accipiet in utero, et pariet filium, et vocabunt nomen ejus Emmanuel, quod est, Nobiscum Deus; manifeste significans, et eam promissionem quae fuerat ad patres adimpletam, ex virgine natum Filium Dei, et hunc ipsum esse Salvatorem Christum, quem prophetae praedicaverunt: non, sicut ipsi dicunt, Jesum quidem ipsum esse qui ex Maria sit natus, Christum vero qui desuper descendit. Caeterum potuerat dicere Matthaeus, Jesu vero generatio sic erat; sed praevidens Spiritus sanctus depravatores, et praemuniens contra fraudulentiam eorum, per Matthaeum ait: Christi autem generatio sic erat; et quoniam hic est Emmanuel, ne forte tantum eum hominem putaremus; non enim ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex voluntate Dei, Verbum caro factum est, neque alium quidem Jesum, alterum autem Christum suspicaremur fuisse, sed unum et eundem sciremus esse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6804cae3a393235a6f88bf14ff7247d04362469b7495298f8aa87dec7441568d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절이다. 요한과 마태의 증언, 마태 안의 천사 및 예언자 인용을 구별했다.",
          "Christi autem generatio는 그리스도의 탄생으로 반복하여 옮겼다. 예수의 탄생이라고 말할 수도 있었다는 문장과 대비하는 것이 저자의 논증이다. 83쪽 각주 1이 이 호칭의 독법을 설명한다.",
          "임마누엘은 우리와 함께 계시는 하나님으로 풀었다. 요한복음 1:13-14를 결합한 인용에서는 육신의 뜻, 남자의 뜻, 하나님의 뜻을 구별하고, 말씀이 육신이 되었다는 단수 서술을 유지했다. 83-84쪽 각주 5가 단수 독법을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e959e9f97e0853893a3aa2699fb5ed3ccb488d00347b564d410f6cf0c5c4a2cb",
              "sha256:ce939bec7e2f1504b77fe802ce1abed1857579df72ce4aa5ee08e4834fdae7a6"
            ],
            "text": "요한은 하나의 동일한 하나님의 말씀을 알았으며, 이분이 외아들이시고, 우리의 구원을 위해 육신이 되신, 우리 주 예수 그리스도이심을 알았다. 요한 자신의 말에서 우리는 이 점을 충분히 입증했다. 마태도 하나의 동일한 예수 그리스도를 알고, 그분이 동정녀에게서 사람으로 나신 일을 설명한다. 하나님께서 다윗에게 약속하셨듯이, 그의 후손에게서 영원한 왕을 일으키시리라는 탄생이다. 하나님께서는 훨씬 이전에 아브라함에게도 같은 약속을 하셨다. 마태는 말한다. “다윗의 아들, 아브라함의 아들인 예수 그리스도의 계보이다.” 그 뒤 우리의 생각에서 요셉에 관한 의심을 없애려고 말한다. “그리스도의 탄생은 이러했다. 그분의 어머니가 요셉과 약혼했을 때, 두 사람이 함께하기 전에, 성령으로 아이를 배었음이 드러났다.” 마리아가 임신했으므로, 요셉이 그녀를 떠나보내려 생각할 때, 하나님의 천사가 그 곁에 서서 말했다고 한다. “네 아내 마리아를 맞아들이기를 두려워하지 말라. 그녀가 배 속에 품은 것은 성령에게서 비롯되었다. 그녀가 아들을 낳을 것이니, 너는 그의 이름을 예수라 불러라. 그가 자기 백성을 그들의 죄에서 구원할 것이다.” 이 일이 일어난 것은 다음 말씀이 이루어지려는 것이었다. 주님께서 예언자를 통해 하신 말씀이다. “보라, 동정녀가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이며, 사람들이 그의 이름을 임마누엘이라 부를 것이다.” 곧 우리와 함께 계시는 하나님이라는 뜻이다. 조상들에게 하신 약속이 이루어졌고, 하나님의 아들이 동정녀에게서 태어나셨으며, 예언자들이 선포한 구원자 그리스도가 바로 이분이심을 분명히 밝힌다. 이 자들은 마리아에게서 태어난 이는 예수이고, 그리스도는 위에서 내려온 이라고 하지만, 그렇지 않다. 마태는 “예수의 탄생은 이러했다”라고 말할 수도 있었다. 그러나 성령께서는 왜곡하는 자들을 미리 보시고, 그들의 속임수를 미리 막으려고, 마태를 통해 말씀하셨다. “그리스도의 탄생은 이러했다.” 또 이분이 임마누엘이라고 하셨다. 우리가 그분을 그저 사람이라고 생각하지 않게 하려는 것이었다. 육신의 뜻이나, 남자의 뜻에서가 아니라, 하나님의 뜻으로 “말씀이 육신이 되셨다.” 예수와 그리스도가 서로 다른 이라고 짐작하지 않고, 하나의 동일한 분이심을 알게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3cf0914452e2d0af0e3b852a24da133c0f8306868adbf02b7d2778344760dca8"
        ],
        "text": "요한은 하나의 동일한 하나님의 말씀을 알았으며, 이분이 외아들이시고, 우리의 구원을 위해 육신이 되신, 우리 주 예수 그리스도이심을 알았다. 요한 자신의 말에서 우리는 이 점을 충분히 입증했다. 마태도 하나의 동일한 예수 그리스도를 알고, 그분이 동정녀에게서 사람으로 나신 일을 설명한다. 하나님께서 다윗에게 약속하셨듯이, 그의 후손에게서 영원한 왕을 일으키시리라는 탄생이다. 하나님께서는 훨씬 이전에 아브라함에게도 같은 약속을 하셨다. 마태는 말한다. “다윗의 아들, 아브라함의 아들인 예수 그리스도의 계보이다.” 그 뒤 우리의 생각에서 요셉에 관한 의심을 없애려고 말한다. “그리스도의 탄생은 이러했다. 그분의 어머니가 요셉과 약혼했을 때, 두 사람이 함께하기 전에, 성령으로 아이를 배었음이 드러났다.” 마리아가 임신했으므로, 요셉이 그녀를 떠나보내려 생각할 때, 하나님의 천사가 그 곁에 서서 말했다고 한다. “네 아내 마리아를 맞아들이기를 두려워하지 말라. 그녀가 배 속에 품은 것은 성령에게서 비롯되었다. 그녀가 아들을 낳을 것이니, 너는 그의 이름을 예수라 불러라. 그가 자기 백성을 그들의 죄에서 구원할 것이다.” 이 일이 일어난 것은 다음 말씀이 이루어지려는 것이었다. 주님께서 예언자를 통해 하신 말씀이다. “보라, 동정녀가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이며, 사람들이 그의 이름을 임마누엘이라 부를 것이다.” 곧 우리와 함께 계시는 하나님이라는 뜻이다. 조상들에게 하신 약속이 이루어졌고, 하나님의 아들이 동정녀에게서 태어나셨으며, 예언자들이 선포한 구원자 그리스도가 바로 이분이심을 분명히 밝힌다. 이 자들은 마리아에게서 태어난 이는 예수이고, 그리스도는 위에서 내려온 이라고 하지만, 그렇지 않다. 마태는 “예수의 탄생은 이러했다”라고 말할 수도 있었다. 그러나 성령께서는 왜곡하는 자들을 미리 보시고, 그들의 속임수를 미리 막으려고, 마태를 통해 말씀하셨다. “그리스도의 탄생은 이러했다.” 또 이분이 임마누엘이라고 하셨다. 우리가 그분을 그저 사람이라고 생각하지 않게 하려는 것이었다. 육신의 뜻이나, 남자의 뜻에서가 아니라, 하나님의 뜻으로 “말씀이 육신이 되셨다.” 예수와 그리스도가 서로 다른 이라고 짐작하지 않고, 하나의 동일한 분이심을 알게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:07a754799bd5b5c3b1f4f28c93ce5b5c513e8692495f0a1e3356d3d2efcd2f8a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "work_location": "3.h17.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1cb460624d1158f88095e8ce1e40d330aff42bd11a7738918faafe77b932d3f1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4140c8e85dca87125c51bd9304513b4302701093269739e0a55e82c33255d034"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:df3536b0558c276bb5884a1981cb8d427b39c0415a4ebfda06752fb338725f9f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f3a4af3e17a611be8d1c8234a3333500d1aefb113100dd42520ce71eb26060ee"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "complectente Filium Dei.",
            "source_start": "Hoc ipsum interpretatus est Paulus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6778a2088b7ea73ded3009d8928f69ed03b81416de2e7a5638898a95019993a6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb460624d1158f88095e8ce1e40d330aff42bd11a7738918faafe77b932d3f1",
            "source_revision_id": "sha256:df3536b0558c276bb5884a1981cb8d427b39c0415a4ebfda06752fb338725f9f",
            "translation_revision_id": "sha256:f3a4af3e17a611be8d1c8234a3333500d1aefb113100dd42520ce71eb26060ee"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:13dcacca3bf57ff7055ca3de423829c7b78c387a5eb5656a2986679c4537378f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb460624d1158f88095e8ce1e40d330aff42bd11a7738918faafe77b932d3f1",
            "source_revision_id": "sha256:df3536b0558c276bb5884a1981cb8d427b39c0415a4ebfda06752fb338725f9f",
            "translation_revision_id": "sha256:f3a4af3e17a611be8d1c8234a3333500d1aefb113100dd42520ce71eb26060ee"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6778a2088b7ea73ded3009d8928f69ed03b81416de2e7a5638898a95019993a6",
          "sha256:13dcacca3bf57ff7055ca3de423829c7b78c387a5eb5656a2986679c4537378f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "complectente Filium Dei.",
            "source_start": "Hoc ipsum interpretatus est Paulus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Romans 1:1-4",
            "evidence": "notes 1 and 3",
            "explanation": "미리 정해짐의 두 용례와 거룩하게 하는 영, 우리 주 예수 그리스도의 죽은 이들 가운데서의 부활이라는 인용 형태를 보존한다.",
            "printed_page": 84,
            "printed_texts": [
              "praedestinatus in Evangelium Dei",
              "praedestinatus est Filius Dei",
              "per Spiritum sanctificationis",
              "ex resurrectione mortuorum Jesu Christi Domini nostri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_opening_quotation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 9:5",
              "Galatians 4:4-5"
            ],
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "그리스도를 만물 위의 하나님으로 잇는 인용과, 여자에게서 나고 율법 아래 있게 된 아들의 서술을 보존한다.",
            "printed_page": 84,
            "printed_texts": [
              "qui est Deus super omnes benedictus in saecula",
              "factum ex muliere, factum sub lege"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_and_Galatians_Christ_identity"
          },
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "죽은 이들의 맏이와 모든 피조물 가운데 맏이, 사람이 하나님의 아들을 품고 받아들이고 껴안는 세 동작을 구별한다.",
            "printed_page": 84,
            "printed_texts": [
              "primogenitus mortuorum",
              "primogenitus in omni conditione",
              "portante homine et capiente et complectente Filium Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_firstborn_and_human_reception"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aec754ba0d0cc8b908802573173f0bc54e93dec78ce561e892e730c6b6ec8258",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n97.jpg",
            "page_key": "2:84",
            "printed_page": 84,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4140c8e85dca87125c51bd9304513b4302701093269739e0a55e82c33255d034",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc ipsum interpretatus est Paulus, scribens ad Romanos: Paulus Apostolus Jesu Christi, praedestinatus in Evangelium Dei, quod promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute per Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Jesu Christi Domini nostri. Et iterum ad Romanos scribens de Israel, dicit: Quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est Deus super omnes benedictus in saecula. Et iterum in epistola quae est ad Galatas, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem percipiamus: manifeste significans unum quidem Deum, qui per prophetas promissionem de Filio fecerit; unum autem Jesum Christum Dominum nostrum, qui de semine David secundum eam generationem quae est ex Maria; hunc destinatum Filium Dei Jesum Christum in virtute, secundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum, ut sit primogenitus mortuorum, quemadmodum primogenitus in omni conditione; Filius Dei, Hominis Filius factus, ut per eum adoptionem percipiamus, portante homine et capiente et complectente Filium Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:df3536b0558c276bb5884a1981cb8d427b39c0415a4ebfda06752fb338725f9f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc ipsum interpretatus est Paulus, scribens ad Romanos: Paulus Apostolus Jesu Christi, praedestinatus in Evangelium Dei, quod promisit per prophetas suos in Scripturis sanctis de Filio suo, qui factus est ei ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute per Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum Jesu Christi Domini nostri. Et iterum ad Romanos scribens de Israel, dicit: Quorum patres, et ex quibus Christus secundum carnem, qui est Deus super omnes benedictus in saecula. Et iterum in epistola quae est ad Galatas, ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum ex muliere, factum sub lege, ut eos qui sub lege erant redimeret, ut adoptionem percipiamus: manifeste significans unum quidem Deum, qui per prophetas promissionem de Filio fecerit; unum autem Jesum Christum Dominum nostrum, qui de semine David secundum eam generationem quae est ex Maria; hunc destinatum Filium Dei Jesum Christum in virtute, secundum Spiritum sanctificationis ex resurrectione mortuorum, ut sit primogenitus mortuorum, quemadmodum primogenitus in omni conditione; Filius Dei, Hominis Filius factus, ut per eum adoptionem percipiamus, portante homine et capiente et complectente Filium Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "842b42e88cc73650354e0c3d553c0b2c86559be8e136925714bc3f1cd9b88aa3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분이다. 로마서 서두와 9:5, 갈라티아서 4:4-5의 인용 및 저자의 해설을 나누었다.",
          "praedestinatus의 두 용례는 미리 정해짐으로, Spiritus sanctificationis는 거룩하게 하는 영으로 옮겼다. 우리 주 예수 그리스도의 죽은 이들 가운데서의 부활이라는 인쇄된 인용 형태도 유지했다.",
          "로마서 9:5는 그리스도에게 이어지는 하나님 호칭과 만물 위에 계심 및 영원한 찬송을 보존했다. 갈라티아서의 factum은 여자에게서 남과 율법 아래 있게 됨을 각각 나타내도록 옮겼다.",
          "죽은 이들의 맏이와 모든 피조물 가운데 맏이를 구별했다. 마지막은 사람이 하나님의 아들을 품고 받아들이고 껴안는 세 동작을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4140c8e85dca87125c51bd9304513b4302701093269739e0a55e82c33255d034"
            ],
            "text": "바울도 로마인들에게 쓰면서, 바로 이 점을 풀이했다. “예수 그리스도의 사도이며, 하나님의 복음을 위해 미리 정해진 바울입니다. 하나님께서는 자신의 아들에 관해, 자기 예언자들을 통해 거룩한 성경 안에서 이 복음을 약속하셨습니다. 그 아들은 육신으로는 다윗의 후손에게서 그분을 위해 나셨으며, 우리 주 예수 그리스도의 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영을 통해 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해지셨습니다.” 또 로마인들에게 이스라엘에 관해 쓰면서 말한다. “조상들이 그들에게 속하고, 육신으로는 그들에게서 그리스도가 나셨습니다. 그분은 만물 위에 계신 하나님이시며, 영원히 찬송받으실 분입니다.” 또 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “때가 가득 찼을 때, 하나님께서 자기 아들을 보내셨습니다. 여자에게서 나고, 율법 아래 있게 되셨습니다. 율법 아래 있는 이들을 속량하시고, 우리가 양자 됨을 받게 하시려는 것이었습니다.” 예언자들을 통해 아들에 관해 약속하신 한 하나님과, 한 분이신 우리 주 예수 그리스도를 분명히 밝힌 것이다. 마리아에게서 나신 그 탄생에 따라, 그분은 다윗의 후손이시다. 예수 그리스도는 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영에 따라, 능력 가운데 하나님의 아들로 정해지셨다. 모든 피조물 가운데 맏이이신 것처럼, 죽은 이들의 맏이가 되시려는 것이었다. 하나님의 아들이 인자가 되신 것은, 그분을 통해 우리가 양자 됨을 받게 하려는 것이었다. 사람은 하나님의 아들을 품고 받아들이고 껴안는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:df3536b0558c276bb5884a1981cb8d427b39c0415a4ebfda06752fb338725f9f"
        ],
        "text": "바울도 로마인들에게 쓰면서, 바로 이 점을 풀이했다. “예수 그리스도의 사도이며, 하나님의 복음을 위해 미리 정해진 바울입니다. 하나님께서는 자신의 아들에 관해, 자기 예언자들을 통해 거룩한 성경 안에서 이 복음을 약속하셨습니다. 그 아들은 육신으로는 다윗의 후손에게서 그분을 위해 나셨으며, 우리 주 예수 그리스도의 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영을 통해 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해지셨습니다.” 또 로마인들에게 이스라엘에 관해 쓰면서 말한다. “조상들이 그들에게 속하고, 육신으로는 그들에게서 그리스도가 나셨습니다. 그분은 만물 위에 계신 하나님이시며, 영원히 찬송받으실 분입니다.” 또 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “때가 가득 찼을 때, 하나님께서 자기 아들을 보내셨습니다. 여자에게서 나고, 율법 아래 있게 되셨습니다. 율법 아래 있는 이들을 속량하시고, 우리가 양자 됨을 받게 하시려는 것이었습니다.” 예언자들을 통해 아들에 관해 약속하신 한 하나님과, 한 분이신 우리 주 예수 그리스도를 분명히 밝힌 것이다. 마리아에게서 나신 그 탄생에 따라, 그분은 다윗의 후손이시다. 예수 그리스도는 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영에 따라, 능력 가운데 하나님의 아들로 정해지셨다. 모든 피조물 가운데 맏이이신 것처럼, 죽은 이들의 맏이가 되시려는 것이었다. 하나님의 아들이 인자가 되신 것은, 그분을 통해 우리가 양자 됨을 받게 하려는 것이었다. 사람은 하나님의 아들을 품고 받아들이고 껴안는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f3a4af3e17a611be8d1c8234a3333500d1aefb113100dd42520ce71eb26060ee",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "work_location": "3.h17.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:07d18300401d704e983a9011e35496d9e5370b7256bf8133e5fcb68db52a2f97",
        "part_links": [
          [
            "sha256:91d526a9ff02ba90fa6749168b9d54be3992597451cb4936d963b65bc621e966",
            "sha256:aa26300a5a23f5f62b9104c7661577c83ff6745a1c7a548084b014adffd69b69"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b2db86ae7c32e2ada561a0e7485d82b23024681dca86864d96dcdecc4c51a3bf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:585d5208dfbc1bbb46e55a97f1dcf5c7922361798ecc100fa7e15f983efa7ea3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "sedentem ad dextram Patris altissimi.",
            "source_start": "Propter hoc et Marcus ait",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "eorum qui in dormitionem ierunt.",
            "source_start": "Et Simeon autem ille",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4절 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5f6ff5ff723e5bc48687609b69c78e72b8e8061114be3cbf5bce9a181cdc1eb7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07d18300401d704e983a9011e35496d9e5370b7256bf8133e5fcb68db52a2f97",
            "source_revision_id": "sha256:b2db86ae7c32e2ada561a0e7485d82b23024681dca86864d96dcdecc4c51a3bf",
            "translation_revision_id": "sha256:585d5208dfbc1bbb46e55a97f1dcf5c7922361798ecc100fa7e15f983efa7ea3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:11021bb23f0a01dd88215e79b63be7b8ab59da6fa67a44b6fcf54a8358e49a8a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:07d18300401d704e983a9011e35496d9e5370b7256bf8133e5fcb68db52a2f97",
            "source_revision_id": "sha256:b2db86ae7c32e2ada561a0e7485d82b23024681dca86864d96dcdecc4c51a3bf",
            "translation_revision_id": "sha256:585d5208dfbc1bbb46e55a97f1dcf5c7922361798ecc100fa7e15f983efa7ea3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5f6ff5ff723e5bc48687609b69c78e72b8e8061114be3cbf5bce9a181cdc1eb7",
          "sha256:11021bb23f0a01dd88215e79b63be7b8ab59da6fa67a44b6fcf54a8358e49a8a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "sedentem ad dextram Patris altissimi.",
            "source_start": "Propter hoc et Marcus ait",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              84,
              85
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "eorum qui in dormitionem ierunt.",
            "source_start": "Et Simeon autem ille",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Mark 1:1-2",
              "Isaiah 9:6",
              "Jeremiah 23:5",
              "Luke 1:69",
              "Psalm 78:5-7"
            ],
            "evidence": "84 notes 5-7",
            "explanation": "예언자들에게 기록되었다는 마가 인용과 아버지의 큰 뜻을 전하는 사자, 돋아나는 의로운 이와 구원의 뿔을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              84,
              85
            ],
            "printed_texts": [
              "in prophetis",
              "magni consilii Patris nuntius",
              "Orientem et justum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mark_and_prophetic_titles"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 2:29-32",
            "evidence": "notes 1-2",
            "explanation": "동정녀의 맏아들을 손에 안음, 모든 이의 빛, 잠든 이들의 평화와 쉼이라는 저자의 설명을 유지한다.",
            "printed_page": 85,
            "printed_texts": [
              "lumen omnium",
              "pacem et refrigerium eorum qui in dormitionem ierunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Simeon_confession"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4절 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aec754ba0d0cc8b908802573173f0bc54e93dec78ce561e892e730c6b6ec8258",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n97.jpg",
            "page_key": "2:84",
            "printed_page": 84,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:91d526a9ff02ba90fa6749168b9d54be3992597451cb4936d963b65bc621e966",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc et Marcus ait: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, quemadmodum scriptum est in prophetis: unum et eundem sciens Filium Dei Jesum Christum, qui a prophetis annuntiatus est, qui ex fructu ventris David Emmanuel, magni consilii Patris nuntius, per quem oriri fecit Deus domui David",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4b550fcc2b5d8e36aac844a8e6c0ce26cd3fae1851a678b4330d355e0ae4530e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n98.jpg",
            "page_key": "2:85",
            "printed_page": 85,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:aa26300a5a23f5f62b9104c7661577c83ff6745a1c7a548084b014adffd69b69",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Orientem et justum, et erexit ei cornu salutis, et suscitavit testimonium in Jacob, quemadmodum David causas generationis ejus disserens ait, et legem posuit in Israel, ut cognoscat generatio altera, filii qui nascentur ex his, et ipsi exsurgentes enarrabunt filiis suis, ut ponant in Deum spem suam, et praecepta ejus exquirant. Et rursus angelus evangelisans Mariae, ait: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit ei Dominus thronum David patris sui; eum qui sit Filius Altissimi, hunc eundem et David filium confitens. Cujus et David dispositionem adventus per Spiritum cognoscens, per quam dominans est omnium vivorum et mortuorum, Dominum eum confessus est, sedentem ad dextram Patris altissimi. Et Simeon autem ille, qui responsum acceperat a Spiritu sancto, non visurum eum mortem, nisi prius videret Christum Jesum, hunc manibus accipiens Virginis primogenitum, benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum Domine, secundum verbum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum: quod praeparasti ante faciem omnium populorum, lumen in revelationem gentium, et gloriam populi tui Israel; infantem quem in manibus portabat Jesum, natum ex Maria, ipsum confitens esse Christum Filium Dei, lumen omnium, et gloriam ipsius Israel, et pacem et refrigerium eorum qui in dormitionem ierunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b2db86ae7c32e2ada561a0e7485d82b23024681dca86864d96dcdecc4c51a3bf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc et Marcus ait: Initium Evangelii Jesu Christi Filii Dei, quemadmodum scriptum est in prophetis: unum et eundem sciens Filium Dei Jesum Christum, qui a prophetis annuntiatus est, qui ex fructu ventris David Emmanuel, magni consilii Patris nuntius, per quem oriri fecit Deus domui David Orientem et justum, et erexit ei cornu salutis, et suscitavit testimonium in Jacob, quemadmodum David causas generationis ejus disserens ait, et legem posuit in Israel, ut cognoscat generatio altera, filii qui nascentur ex his, et ipsi exsurgentes enarrabunt filiis suis, ut ponant in Deum spem suam, et praecepta ejus exquirant. Et rursus angelus evangelisans Mariae, ait: Hic erit magnus, et Filius Altissimi vocabitur, et dabit ei Dominus thronum David patris sui; eum qui sit Filius Altissimi, hunc eundem et David filium confitens. Cujus et David dispositionem adventus per Spiritum cognoscens, per quam dominans est omnium vivorum et mortuorum, Dominum eum confessus est, sedentem ad dextram Patris altissimi. Et Simeon autem ille, qui responsum acceperat a Spiritu sancto, non visurum eum mortem, nisi prius videret Christum Jesum, hunc manibus accipiens Virginis primogenitum, benedixit Deum, et dixit: Nunc dimittis servum tuum Domine, secundum verbum tuum in pace: quia viderunt oculi mei salutare tuum: quod praeparasti ante faciem omnium populorum, lumen in revelationem gentium, et gloriam populi tui Israel; infantem quem in manibus portabat Jesum, natum ex Maria, ipsum confitens esse Christum Filium Dei, lumen omnium, et gloriam ipsius Israel, et pacem et refrigerium eorum qui in dormitionem ierunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1e1ff475255504210e49fd7429e20815c5ae7517f25413069e1aa016e59eee49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4절 앞부분이다. 마가 인용에서 시작하여 시메온의 고백에 대한 저자 설명까지 포함한다.",
          "마가의 서두는 예언자들에게 기록되었다는 인용대로 옮겼다. magni consilii Patris nuntius는 아버지의 큰 뜻을 전하는 사자, Orientem et justum은 돋아나는 이, 곧 의로운 이로 읽었다. 다윗의 집과 구원의 뿔, 시편의 세대별 전승을 이어지는 문맥으로 유지했다.",
          "시메온은 동정녀의 맏아들을 손에 안은 이로 옮겼다. lumen omnium은 모든 이의 빛으로, 잠든 이들의 pax와 refrigerium은 평화와 쉼으로 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:91d526a9ff02ba90fa6749168b9d54be3992597451cb4936d963b65bc621e966",
              "sha256:aa26300a5a23f5f62b9104c7661577c83ff6745a1c7a548084b014adffd69b69"
            ],
            "text": "그러므로 마가도 말한다. “하나님의 아들 예수 그리스도의 복음의 시작이다. 예언자들에게 기록된 대로이다.” 하나의 동일한 하나님의 아들 예수 그리스도를 알았던 것이다. 그분은 예언자들이 알렸고, 다윗의 후손에게서 나신 임마누엘, 아버지의 큰 뜻을 전하는 사자이시다. 그분을 통해 하나님께서는 다윗의 집에 돋아나는 이, 곧 의로운 이를 일으키셨고, 그에게 구원의 뿔을 세우셨으며, “야곱 안에 증언을 세우셨다.” 다윗이 그분의 탄생 이유를 설명하며 한 말과 같다. “이스라엘 안에 율법을 두셨다. 다음 세대, 곧 그들에게서 태어날 아들들이 알게 하려는 것이었다. 그 아들들도 일어나 자기 아들들에게 전하리니, 하나님께 희망을 두고, 그분의 계명을 찾게 하려는 것이었다.” 천사도 마리아에게 기쁜 소식을 전하며 말했다. “이 아이는 큰 이가 될 것이고, 지극히 높으신 분의 아들이라 불릴 것이며, 주님께서 그 조상 다윗의 왕좌를 그에게 주실 것이다.” 지극히 높으신 분의 아들이 다윗의 아들과 동일한 분이심을 고백한 것이다. 다윗도 성령을 통해 그분이 오시는 경륜을 알고 있었다. 그 경륜을 통해 그분은 산 이들과 죽은 이들 모두를 다스리신다. 지극히 높으신 아버지의 오른편에 앉아 계신 그분을 다윗은 주님으로 고백했다. 또 그 시메온은 그리스도 예수를 먼저 보기 전에는 죽음을 보지 않으리라는 응답을 성령에게서 받았다. 동정녀의 맏아들이신 그분을 손에 받아 안고, 하나님을 찬송하며 말했다. “주님, 주님의 말씀대로, 이제 주님의 종을 평안히 보내 주십니다. 제 눈이 주님의 구원을 보았기 때문입니다. 주님께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 이방인들에게 계시하는 빛, 주님의 백성 이스라엘의 영광입니다.” 마리아에게서 나셨으며, 자기가 손에 안고 있는 아기 예수가 그리스도이자 하나님의 아들이심을 고백한 것이다. 모든 이의 빛이며, 이스라엘의 영광이고, 잠든 이들의 평화와 쉼이심을 고백했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b2db86ae7c32e2ada561a0e7485d82b23024681dca86864d96dcdecc4c51a3bf"
        ],
        "text": "그러므로 마가도 말한다. “하나님의 아들 예수 그리스도의 복음의 시작이다. 예언자들에게 기록된 대로이다.” 하나의 동일한 하나님의 아들 예수 그리스도를 알았던 것이다. 그분은 예언자들이 알렸고, 다윗의 후손에게서 나신 임마누엘, 아버지의 큰 뜻을 전하는 사자이시다. 그분을 통해 하나님께서는 다윗의 집에 돋아나는 이, 곧 의로운 이를 일으키셨고, 그에게 구원의 뿔을 세우셨으며, “야곱 안에 증언을 세우셨다.” 다윗이 그분의 탄생 이유를 설명하며 한 말과 같다. “이스라엘 안에 율법을 두셨다. 다음 세대, 곧 그들에게서 태어날 아들들이 알게 하려는 것이었다. 그 아들들도 일어나 자기 아들들에게 전하리니, 하나님께 희망을 두고, 그분의 계명을 찾게 하려는 것이었다.” 천사도 마리아에게 기쁜 소식을 전하며 말했다. “이 아이는 큰 이가 될 것이고, 지극히 높으신 분의 아들이라 불릴 것이며, 주님께서 그 조상 다윗의 왕좌를 그에게 주실 것이다.” 지극히 높으신 분의 아들이 다윗의 아들과 동일한 분이심을 고백한 것이다. 다윗도 성령을 통해 그분이 오시는 경륜을 알고 있었다. 그 경륜을 통해 그분은 산 이들과 죽은 이들 모두를 다스리신다. 지극히 높으신 아버지의 오른편에 앉아 계신 그분을 다윗은 주님으로 고백했다. 또 그 시메온은 그리스도 예수를 먼저 보기 전에는 죽음을 보지 않으리라는 응답을 성령에게서 받았다. 동정녀의 맏아들이신 그분을 손에 받아 안고, 하나님을 찬송하며 말했다. “주님, 주님의 말씀대로, 이제 주님의 종을 평안히 보내 주십니다. 제 눈이 주님의 구원을 보았기 때문입니다. 주님께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 이방인들에게 계시하는 빛, 주님의 백성 이스라엘의 영광입니다.” 마리아에게서 나셨으며, 자기가 손에 안고 있는 아기 예수가 그리스도이자 하나님의 아들이심을 고백한 것이다. 모든 이의 빛이며, 이스라엘의 영광이고, 잠든 이들의 평화와 쉼이심을 고백했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:585d5208dfbc1bbb46e55a97f1dcf5c7922361798ecc100fa7e15f983efa7ea3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "work_location": "3.h17.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5482af5af9a0fffbd2fa529bb7f1b4c10f206366f1c41c658cbc4892ae7bf823",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4e651b62c9624ecc50d5948b68ea14e1bedb0d2701b6fe42821cb0e90744a3e5",
            "sha256:ef338a5b5097c17beeb426444e3a4238d6f364d225e2253c187b8621c945b7d6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccacd8071c30c114bf926ceb125c95ac35eebc1bd4f458fec3dc0ccad5cefb49"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b20db3706b74beb8adeeacb1b67db3c5f7694314788ac0651595663fd6a47a82"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              85,
              86
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "interfectos secundum Scripturas.",
            "source_start": "Jam enim exspoliabat homines",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 4절 나머지에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d28e9c561fdbd01623af2afb47c1096ee42e2ef04ef5ac2d566fd837c9bd0113",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5482af5af9a0fffbd2fa529bb7f1b4c10f206366f1c41c658cbc4892ae7bf823",
            "source_revision_id": "sha256:ccacd8071c30c114bf926ceb125c95ac35eebc1bd4f458fec3dc0ccad5cefb49",
            "translation_revision_id": "sha256:b20db3706b74beb8adeeacb1b67db3c5f7694314788ac0651595663fd6a47a82"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:200d546d48780249b6800e1dfb9e8c32ca0fc7352c5ba45e000fce9ba91517bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5482af5af9a0fffbd2fa529bb7f1b4c10f206366f1c41c658cbc4892ae7bf823",
            "source_revision_id": "sha256:ccacd8071c30c114bf926ceb125c95ac35eebc1bd4f458fec3dc0ccad5cefb49",
            "translation_revision_id": "sha256:b20db3706b74beb8adeeacb1b67db3c5f7694314788ac0651595663fd6a47a82"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d28e9c561fdbd01623af2afb47c1096ee42e2ef04ef5ac2d566fd837c9bd0113",
          "sha256:200d546d48780249b6800e1dfb9e8c32ca0fc7352c5ba45e000fce9ba91517bf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              85,
              86
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "interfectos secundum Scripturas.",
            "source_start": "Jam enim exspoliabat homines",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 8:3",
            "explanation": "사람들의 무지를 벗기고 그분을 아는 이들을 나누는 일을 이사야의 이름 풀이에 연결하는 저자의 해석을 보존한다.",
            "printed_page": 85,
            "printed_texts": [
              "exspoliabat homines",
              "dispartitionem faciens eorum qui cognoscebant eum",
              "Velociter spolia, Celeriter dispartire"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_spoil_and_divide_metaphor"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 8:4",
              "Exodus 17:16"
            ],
            "evidence": "85 note 3; 86 note 2",
            "explanation": "마기들의 다른 길과 아시리아의 길, 숨긴 손으로 아말렉과 싸움이라는 인용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              85,
              86
            ],
            "printed_texts": [
              "non jam per Assyriorum revertentes viam",
              "absconsa manu expugnabat Dominus Amalech"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Magi_Assyrians_and_hidden_hand"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 2:16",
            "explanation": "다윗 집의 아이들을 왕국으로 먼저 보냄과 순교에 관한 저자의 해석으로 구별하여 옮긴다.",
            "printed_page": 86,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_children_and_kingdom_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 4절 나머지에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4b550fcc2b5d8e36aac844a8e6c0ce26cd3fae1851a678b4330d355e0ae4530e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n98.jpg",
            "page_key": "2:85",
            "printed_page": 85,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4e651b62c9624ecc50d5948b68ea14e1bedb0d2701b6fe42821cb0e90744a3e5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jam enim exspoliabat homines, auferens ignorantiam ipsorum, suam autem agnitionem eis donans, et dispartitionem faciens eorum qui cognoscebant eum, quemadmodum Esaias: Voca, inquit, nomen ejus Velociter spolia, Celeriter dispartire. Haec sunt autem opera Christi. Ipse igitur erat Christus, quem portans Simeon benedicebat Altissimum; quem pastores cum vidissent, glorificabant Deum, quem Johannes, cum adhuc in ventre matris suae esset, et ille in vulva Mariae, Dominum cognoscens, exsultans salutabat; quem Magi videntes, et adorantes, et afferentes munera, quae praediximus, et substernentes semetipsos aeterno Regi, per alteram abierunt viam, non jam per Assyriorum revertentes viam. Priusquam enim cognoscet puer vocare patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci, et spolia Samariae, contra",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ccaa05152c3c162978955281d853077eb171bd6118c2484606a8dcfb51b89c0a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n99.jpg",
            "page_key": "2:86",
            "printed_page": 86,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ef338a5b5097c17beeb426444e3a4238d6f364d225e2253c187b8621c945b7d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Regem Assyriorum; occulte quidem, sed potenter omnia manifestans, quoniam absconsa manu expugnabat Dominus Amalech. Propter hoc et pueros eripiebat, qui erant in domo David, bene sortiti illo tempore nasci, ut eos praemitteret in suum regnum; ipse infans cum esset, infantes hominum martyres parans, propter Christum, qui in Bethleem natus est Judae in civitate David, interfectos secundum Scripturas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ccacd8071c30c114bf926ceb125c95ac35eebc1bd4f458fec3dc0ccad5cefb49",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Jam enim exspoliabat homines, auferens ignorantiam ipsorum, suam autem agnitionem eis donans, et dispartitionem faciens eorum qui cognoscebant eum, quemadmodum Esaias: Voca, inquit, nomen ejus Velociter spolia, Celeriter dispartire. Haec sunt autem opera Christi. Ipse igitur erat Christus, quem portans Simeon benedicebat Altissimum; quem pastores cum vidissent, glorificabant Deum, quem Johannes, cum adhuc in ventre matris suae esset, et ille in vulva Mariae, Dominum cognoscens, exsultans salutabat; quem Magi videntes, et adorantes, et afferentes munera, quae praediximus, et substernentes semetipsos aeterno Regi, per alteram abierunt viam, non jam per Assyriorum revertentes viam. Priusquam enim cognoscet puer vocare patrem aut matrem, accipiet virtutem Damasci, et spolia Samariae, contra Regem Assyriorum; occulte quidem, sed potenter omnia manifestans, quoniam absconsa manu expugnabat Dominus Amalech. Propter hoc et pueros eripiebat, qui erant in domo David, bene sortiti illo tempore nasci, ut eos praemitteret in suum regnum; ipse infans cum esset, infantes hominum martyres parans, propter Christum, qui in Bethleem natus est Judae in civitate David, interfectos secundum Scripturas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b6a5f84c11efe2cce6343fa7492f20ff798996d8bb88dc485a4001b6c87a063c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 4절 나머지이다. 사람들의 무지를 걷어 내는 일을 빼앗음에, 그분을 아는 이들을 나눔에 연결한 저자의 이사야 해석을 보존했다.",
          "이사야 8장의 이름 풀이와 아시리아 왕에 맞서는 인용을 구별했다. 마기들이 돌아가지 않은 아시리아인들의 길, 숨긴 손으로 아말렉과 싸운다는 출애굽기 인용 형태도 유지했다.",
          "다윗 집의 아이들이 그리스도 때문에 죽임당하고 그분의 왕국으로 먼저 보내졌다는 서술은 저자의 순교 해석으로 옮겼다. 아이들과 주님이 모두 아기였다는 표현도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4e651b62c9624ecc50d5948b68ea14e1bedb0d2701b6fe42821cb0e90744a3e5",
              "sha256:ef338a5b5097c17beeb426444e3a4238d6f364d225e2253c187b8621c945b7d6"
            ],
            "text": "그분은 이미 사람들에게서 빼앗고 계셨다. 그들의 무지를 걷어 내고, 자신을 아는 앎을 주셨으며, 그분을 알아보는 이들을 나누셨다. 이사야가 말한 것과 같다. “그의 이름을 ‘빨리 약탈하라, 서둘러 나누어라’라고 불러라.” 이것들이 그리스도의 일이다. 시메온이 그분을 안고 지극히 높으신 분을 찬송했으니, 바로 이분이 그리스도였다. 목자들도 그분을 보고 하나님께 영광을 돌렸다. 요한은 아직 자기 어머니의 배 속에 있었고, 그분도 마리아의 태 안에 계셨을 때, 그분이 주님이심을 알고, 기뻐 뛰며 인사했다. 마기들은 그분을 보고 경배하며, 앞서 말한 선물들을 바치고, 영원한 왕 앞에 몸을 엎드렸다. 그들은 다른 길로 떠나, 더는 아시리아인들의 길로 돌아가지 않았다. “아이가 아버지나 어머니를 부를 줄 알기 전에, 아시리아 왕을 대적하여 다마스쿠스의 힘과 사마리아의 전리품을 얻을 것이다.” 은밀하지만 강력하게 모든 것을 드러내신 것이다. 주님께서 숨긴 손으로 아말렉과 싸우셨기 때문이다. 그러므로 그분은 아이들도 구해 내셨다. 다윗의 집에 속한 아이들, 그때 태어나는 좋은 몫을 받은 아이들이었다. 자기 왕국으로 그들을 먼저 보내시려는 것이었다. 그분 자신이 아기였을 때, 사람의 아기들을 순교자로 준비하셨다. 유대의 베들레헴, 곧 다윗의 성읍에서 태어나신 그리스도 때문에, 성경에 기록된 대로 죽임당한 아이들이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccacd8071c30c114bf926ceb125c95ac35eebc1bd4f458fec3dc0ccad5cefb49"
        ],
        "text": "그분은 이미 사람들에게서 빼앗고 계셨다. 그들의 무지를 걷어 내고, 자신을 아는 앎을 주셨으며, 그분을 알아보는 이들을 나누셨다. 이사야가 말한 것과 같다. “그의 이름을 ‘빨리 약탈하라, 서둘러 나누어라’라고 불러라.” 이것들이 그리스도의 일이다. 시메온이 그분을 안고 지극히 높으신 분을 찬송했으니, 바로 이분이 그리스도였다. 목자들도 그분을 보고 하나님께 영광을 돌렸다. 요한은 아직 자기 어머니의 배 속에 있었고, 그분도 마리아의 태 안에 계셨을 때, 그분이 주님이심을 알고, 기뻐 뛰며 인사했다. 마기들은 그분을 보고 경배하며, 앞서 말한 선물들을 바치고, 영원한 왕 앞에 몸을 엎드렸다. 그들은 다른 길로 떠나, 더는 아시리아인들의 길로 돌아가지 않았다. “아이가 아버지나 어머니를 부를 줄 알기 전에, 아시리아 왕을 대적하여 다마스쿠스의 힘과 사마리아의 전리품을 얻을 것이다.” 은밀하지만 강력하게 모든 것을 드러내신 것이다. 주님께서 숨긴 손으로 아말렉과 싸우셨기 때문이다. 그러므로 그분은 아이들도 구해 내셨다. 다윗의 집에 속한 아이들, 그때 태어나는 좋은 몫을 받은 아이들이었다. 자기 왕국으로 그들을 먼저 보내시려는 것이었다. 그분 자신이 아기였을 때, 사람의 아기들을 순교자로 준비하셨다. 유대의 베들레헴, 곧 다윗의 성읍에서 태어나신 그리스도 때문에, 성경에 기록된 대로 죽임당한 아이들이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b20db3706b74beb8adeeacb1b67db3c5f7694314788ac0651595663fd6a47a82",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "work_location": "3.h17.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:48ea3d5acf0d9cd4f72d9142d520e0bbbe0f3e6f980726dc56021286d8b044eb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:228d184999a2c708a9caa9267f83d0a05357a23a1199082f516520042699a0a8",
            "sha256:4f288894e1f72586d7cea5246a015c193a1b57dee9d86fbd666bf0be1df0ec4e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:76d136dea36df908c270bc8ba571b8108fd3cad8d4e94b586724685832823162"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:97b0fbdee17712194a06576532771713fb2cb873343ff45df43ec3822b74a520"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              86,
              87
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d5ddadc1d1f8bdef4852154c1dd588d0425c1b3346f0f3ba9450cd0841ea9a34",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:48ea3d5acf0d9cd4f72d9142d520e0bbbe0f3e6f980726dc56021286d8b044eb",
            "source_revision_id": "sha256:76d136dea36df908c270bc8ba571b8108fd3cad8d4e94b586724685832823162",
            "translation_revision_id": "sha256:97b0fbdee17712194a06576532771713fb2cb873343ff45df43ec3822b74a520"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0e2ac24b3e40b4a8bb3ea62e05a2e49917def0ff5daa466031af6d7f92a0d271",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:48ea3d5acf0d9cd4f72d9142d520e0bbbe0f3e6f980726dc56021286d8b044eb",
            "source_revision_id": "sha256:76d136dea36df908c270bc8ba571b8108fd3cad8d4e94b586724685832823162",
            "translation_revision_id": "sha256:97b0fbdee17712194a06576532771713fb2cb873343ff45df43ec3822b74a520"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d5ddadc1d1f8bdef4852154c1dd588d0425c1b3346f0f3ba9450cd0841ea9a34",
          "sha256:0e2ac24b3e40b4a8bb3ea62e05a2e49917def0ff5daa466031af6d7f92a0d271"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              86,
              87
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Luke 24:46-47",
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "판본이 의문을 표시한 두 구절을 대괄호와 함께 보존하고 한국어에서도 해당 범위를 표시한다.",
            "printed_page": 86,
            "printed_texts": [
              "[et sic oportebat]",
              "[poenitentiam in]"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_doubtful_bracketed_quotation_phrases"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Mark 8:31",
              "Luke 9:22",
              "John 20:31"
            ],
            "evidence": "notes 5-6",
            "explanation": "십자가형, 그리스도라는 호칭과 영원한 생명이라는 수식을 인쇄 형태대로 유지한다.",
            "printed_page": 86,
            "printed_texts": [
              "crucifigi",
              "Christus Filius Dei",
              "vitam aeternam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_passion_and_eternal_life_quotations"
          },
          {
            "biblical_reference": "1 John 2:18-22",
            "explanation": "negat와 non이 함께 있는 본문을 유지한다. 예수는 그리스도가 아니라고 부인하는 자라는 뜻으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              86,
              87
            ],
            "printed_text": "qui negat quoniam Jesus non est Christus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_John_epistle_negation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ccaa05152c3c162978955281d853077eb171bd6118c2484606a8dcfb51b89c0a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n99.jpg",
            "page_key": "2:86",
            "printed_page": 86,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:228d184999a2c708a9caa9267f83d0a05357a23a1199082f516520042699a0a8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter quod et Dominus discipulis post resurrectionem dicebat: O insensati, et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. Nonne haec oportebat pati Christum, et introire in claritatem suam? Et iterum ait eis: Hi sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quoniam oportet impleri omnia scripta in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit eorum sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit ad eos: Quoniam sic scriptum est, [et sic oportebat] Christum pati, et resurgere a mortuis, et praedicari in nomine ejus [poenitentiam in] remissionem peccatorum in omnes gentes. Hic autem est, qui ex Maria natus est. Oportet enim, inquit, Filium hominis multa pati, et reprobari, et crucifigi, et die tertio resurgere. Non ergo alterum Filium Hominis novit Evangelium, nisi hunc qui ex Maria, qui et passus est, sed neque Christum avolantem ante passionem ab Jesu; sed hunc qui natus est, Jesum Christum novit Dei Filium, et eundem hunc passum resurrexisse, quemadmodum Johannes Domini discipulus confirmat, dicens: Haec autem scripta sunt, ut credatis quoniam Jesus est Christus Filius Dei, et ut credentes vitam aeternam habeatis in nomine ejus; providens has blasphemas regulas, quae dividunt Dominum, quantum ex ipsis attinet, ex altera et altera substantia dicentes eum factum. Propter quod et in epistola sua sic testificatus est nobis: Filioli, novissima hora est, et quemadmodum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "342eb0a6879eb662d89d2ed8a9fe44361555d511e4f85deb4bb1af275a2856a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n100.jpg",
            "page_key": "2:87",
            "printed_page": 87,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4f288894e1f72586d7cea5246a015c193a1b57dee9d86fbd666bf0be1df0ec4e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "audistis quoniam Antichristus venit, nunc Antichristi multi facti sunt: unde cognoscimus quoniam novissima hora est. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifestarentur quoniam non sunt ex nobis. Cognoscite ergo quoniam omne mendacium extraneum est, et non est de veritate. Quis est mendax, nisi qui negat quoniam Jesus non est Christus? hic est Antichristus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:76d136dea36df908c270bc8ba571b8108fd3cad8d4e94b586724685832823162",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter quod et Dominus discipulis post resurrectionem dicebat: O insensati, et tardi corde ad credendum in omnibus quae locuti sunt prophetae. Nonne haec oportebat pati Christum, et introire in claritatem suam? Et iterum ait eis: Hi sunt sermones quos locutus sum ad vos, cum adhuc essem vobiscum, quoniam oportet impleri omnia scripta in lege Moysi, et Prophetis, et Psalmis de me. Tunc adaperuit eorum sensum, ut intelligerent Scripturas, et dixit ad eos: Quoniam sic scriptum est, [et sic oportebat] Christum pati, et resurgere a mortuis, et praedicari in nomine ejus [poenitentiam in] remissionem peccatorum in omnes gentes. Hic autem est, qui ex Maria natus est. Oportet enim, inquit, Filium hominis multa pati, et reprobari, et crucifigi, et die tertio resurgere. Non ergo alterum Filium Hominis novit Evangelium, nisi hunc qui ex Maria, qui et passus est, sed neque Christum avolantem ante passionem ab Jesu; sed hunc qui natus est, Jesum Christum novit Dei Filium, et eundem hunc passum resurrexisse, quemadmodum Johannes Domini discipulus confirmat, dicens: Haec autem scripta sunt, ut credatis quoniam Jesus est Christus Filius Dei, et ut credentes vitam aeternam habeatis in nomine ejus; providens has blasphemas regulas, quae dividunt Dominum, quantum ex ipsis attinet, ex altera et altera substantia dicentes eum factum. Propter quod et in epistola sua sic testificatus est nobis: Filioli, novissima hora est, et quemadmodum audistis quoniam Antichristus venit, nunc Antichristi multi facti sunt: unde cognoscimus quoniam novissima hora est. Ex nobis exierunt, sed non erant ex nobis: si enim fuissent ex nobis, permansissent utique nobiscum: sed ut manifestarentur quoniam non sunt ex nobis. Cognoscite ergo quoniam omne mendacium extraneum est, et non est de veritate. Quis est mendax, nisi qui negat quoniam Jesus non est Christus? hic est Antichristus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "feeb1fc3f6a2f062e95e8f08ff3f447885fab5d2dde4dc524e826ae1a3192b53",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 5절이다. 부활 뒤의 말씀, 요한복음의 기록 목적, 요한 서신의 적그리스도 진술을 나누었다.",
          "86쪽의 [et sic oportebat]와 [poenitentiam in]은 의문을 표시한 대괄호와 함께 보존했다. 한국어에는 [또 그렇게 되어야 했다.]와 죄의 용서[에 이르는 회개]로 해당 범위를 표시했다. 각주 4가 이 구절들의 복원과 사본 상태를 설명한다.",
          "인자의 십자가형과 사흘째 부활, 요한복음 20:31의 그리스도 호칭과 영원한 생명을 인쇄대로 옮겼다. 요한의 서신 인용에서는 자신들이 떠난 일과 속하지 않았다는 판단을 구별했다.",
          "negat quoniam Jesus non est Christus는 negat와 non을 모두 갖춘 인쇄문을 유지했다. 한국어는 부인하는 내용이 예수는 그리스도가 아니라는 주장임을 드러내도록 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:228d184999a2c708a9caa9267f83d0a05357a23a1199082f516520042699a0a8",
              "sha256:4f288894e1f72586d7cea5246a015c193a1b57dee9d86fbd666bf0be1df0ec4e"
            ],
            "text": "그러므로 주님도 부활 뒤 제자들에게 말씀하셨다. “생각 없는 자들아, 예언자들이 말한 모든 것을 믿는 데 마음이 더딘 자들아. 그리스도는 이런 수난을 겪고, 자기 영광에 들어가야 하지 않았느냐?” 또 그들에게 말씀하셨다. “내가 아직 너희와 함께 있을 때, 너희에게 말한 것이 이것이다. 모세의 율법과 예언자들과 시편에 나에 관해 기록된 모든 것이 이루어져야 한다.” 성경을 깨닫도록, 그때 그들의 지각을 열어 주시고, 말씀하셨다. “그리스도께서 수난을 겪고, 죽은 이들 가운데서 부활하시며, 그분의 이름으로 모든 민족에게 죄의 용서[에 이르는 회개]가 선포되리라고 이렇게 기록되어 있다. [또 그렇게 되어야 했다.]” 이분이 마리아에게서 태어나신 분이다. 그분은 말씀하신다. “인자는 반드시 많은 수난을 겪고, 버림받으며, 십자가에 못 박히고, 사흘째 되는 날 부활해야 한다.” 마리아에게서 나셨고, 수난을 겪으신 이분 외에, 복음은 다른 인자를 알지 못한다. 수난 전에 예수에게서 날아가 버리는 그리스도도 알지 못한다. 태어나신 바로 그분을 하나님의 아들 예수 그리스도로 알고, 그 동일한 분이 수난을 겪고 부활하셨음을 안다. 주님의 제자 요한도 이를 확증하며 말한다. “이것들을 기록한 것은, 예수께서 그리스도이자 하나님의 아들이심을 여러분이 믿고, 믿어서 그분의 이름 안에서 영원한 생명을 얻게 하려는 것입니다.” 그분이 서로 다른 실체들로 이루어졌다고 말하며, 자기들이 할 수 있는 대로 주님을 나누는 이 모독적인 규범들을 미리 본 것이다. 그러므로 자신의 편지에서도 우리에게 이렇게 증언했다. “자녀들아, 마지막 때입니다. 여러분이 적그리스도가 온다고 들은 것처럼, 지금 많은 적그리스도가 생겨났습니다. 이로써 우리는 마지막 때임을 압니다. 그들은 우리에게서 나갔지만, 우리에게 속한 이들이 아니었습니다. 우리에게 속했다면, 우리와 함께 머물렀을 것입니다. 그들이 우리에게 속하지 않았음이 드러나게 된 것입니다. 그러므로 알아 두십시오. 모든 거짓은 외부에서 비롯되며, 진리에서 나오지 않습니다. 예수는 그리스도가 아니라고 부인하는 이 외에, 누가 거짓말쟁이입니까? 이 사람이 적그리스도입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:76d136dea36df908c270bc8ba571b8108fd3cad8d4e94b586724685832823162"
        ],
        "text": "그러므로 주님도 부활 뒤 제자들에게 말씀하셨다. “생각 없는 자들아, 예언자들이 말한 모든 것을 믿는 데 마음이 더딘 자들아. 그리스도는 이런 수난을 겪고, 자기 영광에 들어가야 하지 않았느냐?” 또 그들에게 말씀하셨다. “내가 아직 너희와 함께 있을 때, 너희에게 말한 것이 이것이다. 모세의 율법과 예언자들과 시편에 나에 관해 기록된 모든 것이 이루어져야 한다.” 성경을 깨닫도록, 그때 그들의 지각을 열어 주시고, 말씀하셨다. “그리스도께서 수난을 겪고, 죽은 이들 가운데서 부활하시며, 그분의 이름으로 모든 민족에게 죄의 용서[에 이르는 회개]가 선포되리라고 이렇게 기록되어 있다. [또 그렇게 되어야 했다.]” 이분이 마리아에게서 태어나신 분이다. 그분은 말씀하신다. “인자는 반드시 많은 수난을 겪고, 버림받으며, 십자가에 못 박히고, 사흘째 되는 날 부활해야 한다.” 마리아에게서 나셨고, 수난을 겪으신 이분 외에, 복음은 다른 인자를 알지 못한다. 수난 전에 예수에게서 날아가 버리는 그리스도도 알지 못한다. 태어나신 바로 그분을 하나님의 아들 예수 그리스도로 알고, 그 동일한 분이 수난을 겪고 부활하셨음을 안다. 주님의 제자 요한도 이를 확증하며 말한다. “이것들을 기록한 것은, 예수께서 그리스도이자 하나님의 아들이심을 여러분이 믿고, 믿어서 그분의 이름 안에서 영원한 생명을 얻게 하려는 것입니다.” 그분이 서로 다른 실체들로 이루어졌다고 말하며, 자기들이 할 수 있는 대로 주님을 나누는 이 모독적인 규범들을 미리 본 것이다. 그러므로 자신의 편지에서도 우리에게 이렇게 증언했다. “자녀들아, 마지막 때입니다. 여러분이 적그리스도가 온다고 들은 것처럼, 지금 많은 적그리스도가 생겨났습니다. 이로써 우리는 마지막 때임을 압니다. 그들은 우리에게서 나갔지만, 우리에게 속한 이들이 아니었습니다. 우리에게 속했다면, 우리와 함께 머물렀을 것입니다. 그들이 우리에게 속하지 않았음이 드러나게 된 것입니다. 그러므로 알아 두십시오. 모든 거짓은 외부에서 비롯되며, 진리에서 나오지 않습니다. 예수는 그리스도가 아니라고 부인하는 이 외에, 누가 거짓말쟁이입니까? 이 사람이 적그리스도입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:97b0fbdee17712194a06576532771713fb2cb873343ff45df43ec3822b74a520",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
      },
      "work_location": "3.h17.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8ae119181639c068bf9cadbfad4757f81ec7892e805bff3407869130e56400d6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:17716c8bc9c71fa96a1ad571105ea91d893b481d74e76dd578e61cd18d98128c",
            "sha256:452c1a8d62f986708c3942f19c8e64f634a6586bb174954d916f699a3447e734"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:480ad0cd916b4b5cdceca2acf3ea112a0539553fe31c5ee2aa80acd15db58bc0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6804804a43c8c86d543aac5aaa5752edd580164412f0c6f5b2f1449c4528f824"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              87,
              88
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:33845d7ea5a48236a352d9c91f1b05debb61a4b1d23b0c90ec976abe19c9d7e6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ae119181639c068bf9cadbfad4757f81ec7892e805bff3407869130e56400d6",
            "source_revision_id": "sha256:480ad0cd916b4b5cdceca2acf3ea112a0539553fe31c5ee2aa80acd15db58bc0",
            "translation_revision_id": "sha256:6804804a43c8c86d543aac5aaa5752edd580164412f0c6f5b2f1449c4528f824"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:77886f75020a7b29de5368aa9a24d54e63880c9f89aa5094c80e621716591781",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ae119181639c068bf9cadbfad4757f81ec7892e805bff3407869130e56400d6",
            "source_revision_id": "sha256:480ad0cd916b4b5cdceca2acf3ea112a0539553fe31c5ee2aa80acd15db58bc0",
            "translation_revision_id": "sha256:6804804a43c8c86d543aac5aaa5752edd580164412f0c6f5b2f1449c4528f824"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:33845d7ea5a48236a352d9c91f1b05debb61a4b1d23b0c90ec976abe19c9d7e6",
          "sha256:77886f75020a7b29de5368aa9a24d54e63880c9f89aa5094c80e621716591781"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              87,
              88
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "태어나고 수난을 겪은 이에게 본문이 붙인 그리스도라는 호칭을 유지한다. 라틴어 대본의 본문 범위를 유지하고, 데미우르고스 및 요셉과 연결되는 설명들을 저자의 열거대로 구별한다.",
            "printed_page": 87,
            "printed_texts": [
              "natum hunc esse Christum",
              "alterum eorum Demiurgi autem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_distinct_opponent_claims"
          },
          {
            "evidence": "87 notes 4-5",
            "explanation": "자신이 빚은 것과 결합되고 섞임, 만물에 포함되는 사람, 모든 것을 자신 안에 하나로 모음을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              87,
              88
            ],
            "printed_texts": [
              "unitus et consparsus suo plasmati",
              "In omnibus autem est et homo plasmatio Dei",
              "universa in semetipsum recapitulans"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_unity_blending_and_recapitulation"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/book-3-ignatius-polycarp-parallel.json",
            "explanation": "이그나티우스가 폴리카르포스에게 보낸 편지 3.2의 병행 표현을 고정 공개판에 연결한다.",
            "passages": [
              {
                "independence_assessment": "not_assessed",
                "location": "3.2",
                "relation": "parallel_invisible_visible_and_impassible_passible_description",
                "release_id": "alpha-0.7",
                "source_revision_id": "sha256:f972488170890dd37ab453ae598b6052a3cefed57884443505364e4e029d37c4",
                "url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.7/ignatius-polycarp/index.html#p-3-2",
                "work_id": "ignatius-polycarp",
                "work_passage_id": "ignatius-polycarp:lake-1914:3.2"
              }
            ],
            "type": "related_published_passages"
          },
          {
            "explanation": "비교 전사에서 한 문단에 이어져 있던 6절과 7절을 인쇄된 절 번호로 나누었다.",
            "printed_page": 88,
            "printed_volume": 2,
            "type": "split_combined_comparison_paragraph"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "342eb0a6879eb662d89d2ed8a9fe44361555d511e4f85deb4bb1af275a2856a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n100.jpg",
            "page_key": "2:87",
            "printed_page": 87,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:17716c8bc9c71fa96a1ad571105ea91d893b481d74e76dd578e61cd18d98128c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia autem omnes qui praedicti sunt, etsi lingua quidem confitentur unum Jesum Christum, semetipsos derident, aliud quidem sentientes aliud vero dicentes; etenim argumenta illorum varia, quemadmodum ostendimus, alterum quidem passum, et natum hunc esse Christum annuntiant, et esse alterum eorum Demiurgi autem, qui sit ex dispositione, vel eum qui sit ex Joseph, quem et passibilem argumentantur, alterum vero eorum ab invisibilibus et inenarrabilibus descendisse, quem et invisibilem et incomprehensibilem, et impassibilem esse confirmant, errantes a veritate, eo quod absistat sententia eorum ab eo qui est vere Deus, nescientes quoniam hujus Verbum unigenitus, qui semper humano generi adest, unitus et consparsus suo plasmati secundum placitum Patris, et caro factus, ipse est Jesus Christus Dominus noster, qui et passus est pro nobis, et surrexit propter nos, et rursus venturus est in gloria Patris, ad resuscitandam universam carnem, et ad ostensionem salutis, et regulam justi judicii ostendere omnibus qui sub ipso facti sunt. Unus igitur Deus Pater, quemadmodum ostendimus, et unus Christus Jesus Dominus noster, veniens per universam dispositionem, et omnia in semetipsum recapitulans. In omnibus autem est et homo plasmatio Dei: et hominem ergo in semetipsum recapitulans est, invisibilis visibilis factus, et incomprehensibilis factus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d7fc522b2776296ca9266530db96e2d92f520b839062eda0d37cd136e23ec620",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n101.jpg",
            "page_key": "2:88",
            "printed_page": 88,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:452c1a8d62f986708c3942f19c8e64f634a6586bb174954d916f699a3447e734",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "comprehensibilis, et impassibilis passibilis, et Verbum homo, universa in semetipsum recapitulans: uti sicut in supercoelestibus et spiritalibus et invisibilibus princeps est Verbum Dei; sic et in visibilibus, et corporalibus principatum habeat, in semetipsum primatum assumens, et apponens semetipsum caput Ecclesiae, universa attrahat ad semetipsum apto in tempore.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:480ad0cd916b4b5cdceca2acf3ea112a0539553fe31c5ee2aa80acd15db58bc0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quia autem omnes qui praedicti sunt, etsi lingua quidem confitentur unum Jesum Christum, semetipsos derident, aliud quidem sentientes aliud vero dicentes; etenim argumenta illorum varia, quemadmodum ostendimus, alterum quidem passum, et natum hunc esse Christum annuntiant, et esse alterum eorum Demiurgi autem, qui sit ex dispositione, vel eum qui sit ex Joseph, quem et passibilem argumentantur, alterum vero eorum ab invisibilibus et inenarrabilibus descendisse, quem et invisibilem et incomprehensibilem, et impassibilem esse confirmant, errantes a veritate, eo quod absistat sententia eorum ab eo qui est vere Deus, nescientes quoniam hujus Verbum unigenitus, qui semper humano generi adest, unitus et consparsus suo plasmati secundum placitum Patris, et caro factus, ipse est Jesus Christus Dominus noster, qui et passus est pro nobis, et surrexit propter nos, et rursus venturus est in gloria Patris, ad resuscitandam universam carnem, et ad ostensionem salutis, et regulam justi judicii ostendere omnibus qui sub ipso facti sunt. Unus igitur Deus Pater, quemadmodum ostendimus, et unus Christus Jesus Dominus noster, veniens per universam dispositionem, et omnia in semetipsum recapitulans. In omnibus autem est et homo plasmatio Dei: et hominem ergo in semetipsum recapitulans est, invisibilis visibilis factus, et incomprehensibilis factus comprehensibilis, et impassibilis passibilis, et Verbum homo, universa in semetipsum recapitulans: uti sicut in supercoelestibus et spiritalibus et invisibilibus princeps est Verbum Dei; sic et in visibilibus, et corporalibus principatum habeat, in semetipsum primatum assumens, et apponens semetipsum caput Ecclesiae, universa attrahat ad semetipsum apto in tempore.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c0139976d2b55653c0f41bfe0f34f5d4658f9f681baed5a908987e8a9a7ebb59",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 6절이다. 태어나고 수난을 겪은 이에게 라틴어 본문이 붙인 그리스도라는 호칭을 보존했다. 데미우르고스 및 요셉과 연결되는 설명들도 저자의 열거대로 옮겼다.",
          "unitus et consparsus는 결합되고 섞임으로 옮겼다. 87쪽 각주 5는 consparsus를 긴밀한 결합의 뜻으로 풀이한다. recapitulans는 제1권의 용례와 같이 자신 안에 하나로 모음으로 옮겼다.",
          "In omnibus autem est et homo는 하나로 모이는 만물 안에 하나님께서 빚으신 사람도 포함된다는 뜻으로 옮겼다. 보이지 않음과 보임, 수난을 겪지 않음과 겪을 수 있음의 대조는 같은 분의 성육신을 설명한다.",
          "Harvey 87-88쪽 각주 7의 병행 표현을 이그나티우스의 폴리카르포스에게 보낸 편지 3.2에 연결했다. Lake 270쪽과 공개 고정판을 확인했으며, Harvey 각주의 확장 전승 보충 제안은 중간 전승 본문과 구별했다. 비교 전사의 한 문단에 붙어 있던 7절도 인쇄 번호로 나누었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:17716c8bc9c71fa96a1ad571105ea91d893b481d74e76dd578e61cd18d98128c",
              "sha256:452c1a8d62f986708c3942f19c8e64f634a6586bb174954d916f699a3447e734"
            ],
            "text": "앞서 말한 이들은 모두 입으로는 한 예수 그리스도를 고백하지만, 스스로를 우스갯거리로 만든다. 생각하는 것과 말하는 것이 다르기 때문이다. 우리가 보여 주었듯이, 그들의 주장은 다양하다. 어떤 이는 수난을 겪고 태어났으며, 그가 그리스도라고 알린다. 그들이 말하는 다른 이는 데미우르고스에게 속한 이, 곧 경륜에 속한 이이거나, 요셉에게서 난 이이며, 그가 수난을 겪을 수 있다고 주장한다. 보이지도 않고 말할 수도 없는 것들에서 또 다른 이가 내려왔다며, 그는 보이지도, 이해할 수도 없고, 수난도 겪을 수 없다고 단언한다. 그들의 생각이 참으로 하나님이신 분에게서 벗어났으므로, 진리에서 길을 잃은 것이다. 그분의 말씀인 외아들, 언제나 인류와 함께 계시는 분이 아버지의 뜻에 따라, 자신이 빚으신 것과 결합되고 섞이셨으며, 육신이 되셨고, 이분이 우리 주 예수 그리스도이심을 그들은 알지 못한다. 그분은 우리를 위해 수난을 겪고, 우리를 위해 부활하셨으며, 아버지의 영광 가운데 다시 오실 것이다. 모든 육신을 다시 일으키고, 구원을 드러내며, 그분 아래 만들어진 모든 이에게 의로운 심판의 규범을 보여 주시기 위해서이다. 우리가 보여 주었듯이, 하나님 아버지는 한 분이시며, 우리 주 그리스도 예수도 한 분이시다. 그분은 경륜 전체를 통해 오시고, 모든 것을 자신 안에 하나로 모으신다. 그 모든 것 안에는 하나님께서 빚으신 사람도 포함된다. 그러므로 사람도 자신 안에 하나로 모으신다. 보이지 않던 분이 보이는 분이 되셨고, 이해할 수 없던 분이 이해할 수 있는 분이 되셨으며, 수난을 겪지 않는 분이 수난을 겪을 수 있는 분이 되셨다. 말씀이 사람이 되어, 모든 것을 자신 안에 하나로 모으셨다. 하나님의 말씀이 하늘 위의 것들, 영적인 것들과 보이지 않는 것들 가운데 으뜸이신 것처럼, 보이는 것들과 몸을 지닌 것들 가운데서도 으뜸이 되시려는 것이었다. 그분은 첫자리를 자신에게 취하시고, 자신을 교회의 머리로 세우셔서, 알맞은 때에 모든 것을 자신에게 이끄신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:480ad0cd916b4b5cdceca2acf3ea112a0539553fe31c5ee2aa80acd15db58bc0"
        ],
        "text": "앞서 말한 이들은 모두 입으로는 한 예수 그리스도를 고백하지만, 스스로를 우스갯거리로 만든다. 생각하는 것과 말하는 것이 다르기 때문이다. 우리가 보여 주었듯이, 그들의 주장은 다양하다. 어떤 이는 수난을 겪고 태어났으며, 그가 그리스도라고 알린다. 그들이 말하는 다른 이는 데미우르고스에게 속한 이, 곧 경륜에 속한 이이거나, 요셉에게서 난 이이며, 그가 수난을 겪을 수 있다고 주장한다. 보이지도 않고 말할 수도 없는 것들에서 또 다른 이가 내려왔다며, 그는 보이지도, 이해할 수도 없고, 수난도 겪을 수 없다고 단언한다. 그들의 생각이 참으로 하나님이신 분에게서 벗어났으므로, 진리에서 길을 잃은 것이다. 그분의 말씀인 외아들, 언제나 인류와 함께 계시는 분이 아버지의 뜻에 따라, 자신이 빚으신 것과 결합되고 섞이셨으며, 육신이 되셨고, 이분이 우리 주 예수 그리스도이심을 그들은 알지 못한다. 그분은 우리를 위해 수난을 겪고, 우리를 위해 부활하셨으며, 아버지의 영광 가운데 다시 오실 것이다. 모든 육신을 다시 일으키고, 구원을 드러내며, 그분 아래 만들어진 모든 이에게 의로운 심판의 규범을 보여 주시기 위해서이다. 우리가 보여 주었듯이, 하나님 아버지는 한 분이시며, 우리 주 그리스도 예수도 한 분이시다. 그분은 경륜 전체를 통해 오시고, 모든 것을 자신 안에 하나로 모으신다. 그 모든 것 안에는 하나님께서 빚으신 사람도 포함된다. 그러므로 사람도 자신 안에 하나로 모으신다. 보이지 않던 분이 보이는 분이 되셨고, 이해할 수 없던 분이 이해할 수 있는 분이 되셨으며, 수난을 겪지 않는 분이 수난을 겪을 수 있는 분이 되셨다. 말씀이 사람이 되어, 모든 것을 자신 안에 하나로 모으셨다. 하나님의 말씀이 하늘 위의 것들, 영적인 것들과 보이지 않는 것들 가운데 으뜸이신 것처럼, 보이는 것들과 몸을 지닌 것들 가운데서도 으뜸이 되시려는 것이었다. 그분은 첫자리를 자신에게 취하시고, 자신을 교회의 머리로 세우셔서, 알맞은 때에 모든 것을 자신에게 이끄신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6804804a43c8c86d543aac5aaa5752edd580164412f0c6f5b2f1449c4528f824",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
      },
      "work_location": "3.h17.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9fc7854e3b404dbc1f54fa8fddfc09e9dc92ffe98511a94d1eba3d7f54c173b7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4dd11b554709447cfaa0340eca6d54ac355d494aa52e9129c463a7f6b65329ba",
            "sha256:3716606125dafcee92fada320c02dbc0be14bb0656974a6d693a90efacbf3eb5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0e6885d7037070257c836f2a505732ee37d60013f387ec8f3ffd1be567975e46"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:82bf7cfbb3cf749d3cb47457d5d6b50fd01bc02dd209f033e224e8bd44d65654"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              88,
              89
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e277dcff228f2abdf4a5647ab8d14bc9d476ee610bfb1f8c17b39346bf8a7cfd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9fc7854e3b404dbc1f54fa8fddfc09e9dc92ffe98511a94d1eba3d7f54c173b7",
            "source_revision_id": "sha256:0e6885d7037070257c836f2a505732ee37d60013f387ec8f3ffd1be567975e46",
            "translation_revision_id": "sha256:82bf7cfbb3cf749d3cb47457d5d6b50fd01bc02dd209f033e224e8bd44d65654"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:63a4f0717ad4061b64ed33d08f99d45131bbf7a7516b5a0d2fe2f25200c2b5f5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9fc7854e3b404dbc1f54fa8fddfc09e9dc92ffe98511a94d1eba3d7f54c173b7",
            "source_revision_id": "sha256:0e6885d7037070257c836f2a505732ee37d60013f387ec8f3ffd1be567975e46",
            "translation_revision_id": "sha256:82bf7cfbb3cf749d3cb47457d5d6b50fd01bc02dd209f033e224e8bd44d65654"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e277dcff228f2abdf4a5647ab8d14bc9d476ee610bfb1f8c17b39346bf8a7cfd",
          "sha256:63a4f0717ad4061b64ed33d08f99d45131bbf7a7516b5a0d2fe2f25200c2b5f5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              88,
              89
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/keble-1872-comparison.json",
            "evidence": "note 2; Keble 1872 printed p. 269",
            "explanation": "단번에 마련되는 잔으로 옮긴다. 앞선 가나의 포도주 문맥과 Keble의 단번에 마련된다는 해석을 비교했으며, Harvey 각주의 집약 또는 총괄이라는 해석도 검토 항목으로 기록한다.",
            "printed_page": 88,
            "printed_text": "compendii poculo",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_compendium_cup_interpretation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 2:4",
              "John 7:30",
              "Habakkuk 3:2",
              "Galatians 4:4"
            ],
            "explanation": "아버지가 미리 아신 때, 해들이 가까워짐, 진노 속에서 흔들리는 혼과 자비를 기억함이라는 인용 형태를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              88,
              89
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_time_and_Habakkuk_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d7fc522b2776296ca9266530db96e2d92f520b839062eda0d37cd136e23ec620",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n101.jpg",
            "page_key": "2:88",
            "printed_page": 88,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4dd11b554709447cfaa0340eca6d54ac355d494aa52e9129c463a7f6b65329ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nihil enim incomtum atque intempestivum apud eum, quomodo nec incongruens est apud Patrem. Praecognita sunt enim haec omnia a Patre, perficiuntur autem a Filio, sicut congruum et consequens est, apto tempore. Propter hoc properante Maria ad admirabile vini signum, et ante tempus volente participare compendii poculo, Dominus repellens ejus intempestivam festinationem, dixit: Quid mihi et tibi est mulier? nondum venit hora mea; exspectans eam horam quae est a Patre praecognita. Propter hoc cum saepe vellent eum homines apprehendere, Nemo, inquit, immisit manus ei: nondum enim venerat hora apprehensionis, nec tempus passionis, quod praecognitum fuerat a Patre, quemadmodum et Abacuc propheta ait: In eo cum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5c9cdefa11d1b05fc99b888e6f8fd312b2b247af51314bd6edd4f394f3591de1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n102.jpg",
            "page_key": "2:89",
            "printed_page": 89,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3716606125dafcee92fada320c02dbc0be14bb0656974a6d693a90efacbf3eb5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "appropinquarint anni cognosceris, in adventu temporis ostenderis, in eo quod turbetur anima mea in ira, misericordiae tuae memoraberis. Sed et Paulus ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus filium suum. Per quod manifestum est, quoniam omnia quae praecognita erant a Patre, ordine et tempore et hora praecognita et apta perfecit Dominus noster, unus quidem et idem exsistens, dives autem et multus. Diviti enim et multae voluntati Patris deservit, cum sit ipse Salvator eorum qui salvantur, et Dominus eorum qui sunt sub dominio, et Deus eorum quae constituta sunt, et unigenitus Patris, et Christus qui praedicatus est, et Verbum Dei incarnatus, cum advenisset plenitudo temporis, in quo Filium Hominis fieri oportebat Filium Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0e6885d7037070257c836f2a505732ee37d60013f387ec8f3ffd1be567975e46",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nihil enim incomtum atque intempestivum apud eum, quomodo nec incongruens est apud Patrem. Praecognita sunt enim haec omnia a Patre, perficiuntur autem a Filio, sicut congruum et consequens est, apto tempore. Propter hoc properante Maria ad admirabile vini signum, et ante tempus volente participare compendii poculo, Dominus repellens ejus intempestivam festinationem, dixit: Quid mihi et tibi est mulier? nondum venit hora mea; exspectans eam horam quae est a Patre praecognita. Propter hoc cum saepe vellent eum homines apprehendere, Nemo, inquit, immisit manus ei: nondum enim venerat hora apprehensionis, nec tempus passionis, quod praecognitum fuerat a Patre, quemadmodum et Abacuc propheta ait: In eo cum appropinquarint anni cognosceris, in adventu temporis ostenderis, in eo quod turbetur anima mea in ira, misericordiae tuae memoraberis. Sed et Paulus ait: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus filium suum. Per quod manifestum est, quoniam omnia quae praecognita erant a Patre, ordine et tempore et hora praecognita et apta perfecit Dominus noster, unus quidem et idem exsistens, dives autem et multus. Diviti enim et multae voluntati Patris deservit, cum sit ipse Salvator eorum qui salvantur, et Dominus eorum qui sunt sub dominio, et Deus eorum quae constituta sunt, et unigenitus Patris, et Christus qui praedicatus est, et Verbum Dei incarnatus, cum advenisset plenitudo temporis, in quo Filium Hominis fieri oportebat Filium Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a860b4a3cf310bc9658518c5b56c81888b36970661e38fce33691da19824c2c3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 7절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 7절이다. 아버지가 미리 아신 때와 아들이 일을 이루는 순서를 연결해 옮겼다.",
          "compendii poculo는 단번에 마련되는 잔으로 읽었다. 가나의 포도주를 다룬 앞선 문맥과 Keble 269쪽의 해석을 비교했다. Harvey 88쪽 각주 2는 그리스도의 수난을 집약하는 잔이라는 해석을 제안하며, 이 차이는 검토 항목으로 남겼다.",
          "하박국 인용의 해들이 가까워짐, 때가 옴, 진노 속에서 흔들리는 혼, 자비를 기억함을 각각 유지했다. 마지막의 풍성하고 다양함은 한 분이 여러 관계에서 구원자·주님·하나님·아들·그리스도·말씀으로 일하시는 열거와 함께 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4dd11b554709447cfaa0340eca6d54ac355d494aa52e9129c463a7f6b65329ba",
              "sha256:3716606125dafcee92fada320c02dbc0be14bb0656974a6d693a90efacbf3eb5"
            ],
            "text": "그분께는 질서 없거나 때에 맞지 않는 일이 아무것도 없다. 아버지께 어울리지 않는 것이 아무것도 없는 것과 같다. 이 모든 것을 아버지께서 미리 아셨으며, 알맞은 때에, 어울리는 순서대로 아들께서 이루시기 때문이다. 그래서 마리아가 포도주의 놀라운 표적을 서두르며, 때가 되기 전에 단번에 마련되는 잔에 참여하기를 원했을 때, 주님께서는 그녀의 때 이른 재촉을 물리치며 말씀하셨다. “여인이여, 이 일이 나와 당신에게 무슨 상관이 있습니까? 내 때가 아직 오지 않았습니다.” 아버지께서 미리 아신 그때를 기다리신 것이다. 그래서 사람들이 그분을 붙잡으려 할 때가 여러 번 있었으나, “아무도 그분께 손을 대지 않았다”라고 한다. 붙잡히실 때가 아직 오지 않았고, 아버지께서 미리 아신 수난의 때도 오지 않았기 때문이다. 예언자 하박국도 말한다. “해들이 가까워지면 주님은 알려지실 것이고, 때가 오면 드러나실 것입니다. 내 혼이 진노 속에 흔들릴 때, 주님은 자신의 자비를 기억하실 것입니다.” 바울도 말한다. “때가 가득 찼을 때, 하나님께서 자기 아들을 보내셨습니다.” 이로써 분명해진다. 아버지께서 미리 아신 모든 것을, 우리 주님께서 미리 아신 알맞은 순서와 시기와 시간에 이루셨다. 그분은 하나의 동일한 분이시며, 풍성하고 다양하시다. 아버지의 풍성하고 다양한 뜻을 섬기시기 때문이다. 그분은 구원받는 이들의 구원자, 다스림 아래 있는 이들의 주님, 지어진 것들의 하나님이시며, 아버지의 외아들, 선포된 그리스도, 육신이 되신 하나님의 말씀이시다. 때가 가득 찼을 때였다. 그때 하나님의 아들이 인자가 되셔야 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0e6885d7037070257c836f2a505732ee37d60013f387ec8f3ffd1be567975e46"
        ],
        "text": "그분께는 질서 없거나 때에 맞지 않는 일이 아무것도 없다. 아버지께 어울리지 않는 것이 아무것도 없는 것과 같다. 이 모든 것을 아버지께서 미리 아셨으며, 알맞은 때에, 어울리는 순서대로 아들께서 이루시기 때문이다. 그래서 마리아가 포도주의 놀라운 표적을 서두르며, 때가 되기 전에 단번에 마련되는 잔에 참여하기를 원했을 때, 주님께서는 그녀의 때 이른 재촉을 물리치며 말씀하셨다. “여인이여, 이 일이 나와 당신에게 무슨 상관이 있습니까? 내 때가 아직 오지 않았습니다.” 아버지께서 미리 아신 그때를 기다리신 것이다. 그래서 사람들이 그분을 붙잡으려 할 때가 여러 번 있었으나, “아무도 그분께 손을 대지 않았다”라고 한다. 붙잡히실 때가 아직 오지 않았고, 아버지께서 미리 아신 수난의 때도 오지 않았기 때문이다. 예언자 하박국도 말한다. “해들이 가까워지면 주님은 알려지실 것이고, 때가 오면 드러나실 것입니다. 내 혼이 진노 속에 흔들릴 때, 주님은 자신의 자비를 기억하실 것입니다.” 바울도 말한다. “때가 가득 찼을 때, 하나님께서 자기 아들을 보내셨습니다.” 이로써 분명해진다. 아버지께서 미리 아신 모든 것을, 우리 주님께서 미리 아신 알맞은 순서와 시기와 시간에 이루셨다. 그분은 하나의 동일한 분이시며, 풍성하고 다양하시다. 아버지의 풍성하고 다양한 뜻을 섬기시기 때문이다. 그분은 구원받는 이들의 구원자, 다스림 아래 있는 이들의 주님, 지어진 것들의 하나님이시며, 아버지의 외아들, 선포된 그리스도, 육신이 되신 하나님의 말씀이시다. 때가 가득 찼을 때였다. 그때 하나님의 아들이 인자가 되셔야 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:82bf7cfbb3cf749d3cb47457d5d6b50fd01bc02dd209f033e224e8bd44d65654",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
      },
      "work_location": "3.h17.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1ee284b1f62c2f8bf1e382dfe1885eb1b2bf5da9b1b34ca0691d4380b4d93507",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7b4ba7c457f850cfa130cd1d2fb1128937d6c0dab6ec24f0ab10def4398f1aa3",
            "sha256:0e4a58c1f731defe20183d764603a8f8780181d9808beb67b97a92c0cabb25f7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:74c67f47b761d296ce63ac289ec4d7810c0ed5f2f7791d4b3d59196cd02d3061"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:546b4ceb45b1ba7843140f7d1d2eafa4727bc3637dd45facbc370bd6ef9d26c5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              89,
              90
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 8절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e9ef2ea2d67d2bec1d64d35585e91b7de5f9e17a147ccd951ab64ef44f518316",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1ee284b1f62c2f8bf1e382dfe1885eb1b2bf5da9b1b34ca0691d4380b4d93507",
            "source_revision_id": "sha256:74c67f47b761d296ce63ac289ec4d7810c0ed5f2f7791d4b3d59196cd02d3061",
            "translation_revision_id": "sha256:546b4ceb45b1ba7843140f7d1d2eafa4727bc3637dd45facbc370bd6ef9d26c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:6ad5dd6d472b87699c19a178beaf799ee5e26bf4880989820271bed9089efb0a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1ee284b1f62c2f8bf1e382dfe1885eb1b2bf5da9b1b34ca0691d4380b4d93507",
            "source_revision_id": "sha256:74c67f47b761d296ce63ac289ec4d7810c0ed5f2f7791d4b3d59196cd02d3061",
            "translation_revision_id": "sha256:546b4ceb45b1ba7843140f7d1d2eafa4727bc3637dd45facbc370bd6ef9d26c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e9ef2ea2d67d2bec1d64d35585e91b7de5f9e17a147ccd951ab64ef44f518316",
          "sha256:6ad5dd6d472b87699c19a178beaf799ee5e26bf4880989820271bed9089efb0a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              89,
              90
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "2 John 7-8",
              "1 John 4:1-3",
              "1 John 5:1"
            ],
            "evidence": "89 notes 4-5; 90 notes 1-4",
            "explanation": "그들을 살피라, 세상에서 나옴, 예수 그리스도를 갈라놓는 영이라는 표현을 보존한다. 앞서 말한 편지라는 저자의 호칭과 각각의 인용 위치는 구별한다.",
            "printed_pages": [
              89,
              90
            ],
            "printed_texts": [
              "Videte eos",
              "Multi pseudoprophetae exierunt de saeculo",
              "qui solvit Jesum Christum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Johannine_epistle_quotation_forms"
          },
          {
            "adopted_text": "pseudoprophetae",
            "assigned_page": 89,
            "printed_pages": [
              89,
              90
            ],
            "printed_parts": [
              "pseudo-",
              "prophetae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_printed_pages"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/keble-1872-comparison.json",
            "explanation": "하늘의 문이 열림과 같은 육신으로 다시 오심의 문맥에서 육신으로 올라가심으로 옮긴다. Keble 270쪽의 Assumption in the flesh도 해석 대조에 사용했다.",
            "parallel_Greek_text": "διὰ τὴν ἔνσαρκον ἀνάληψιν αὐτοῦ",
            "printed_page": 90,
            "printed_text": "propter carnalem ejus assumtionem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_bodily_assumption_interpretation"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 그리스어 병렬문을 따로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              90
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. II. Ἀσύγχυτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 90,
                "text": "Διὸ πάλιν ἐν τῇ ἐπιστολῇ φησί· Πᾶς ὁ πιστεύων ὅτι Ἰησοῦς Χριστὸς, ἐκ τοῦ Θεοῦ γεγέννηται, ἕνα καὶ τὸν αὐτὸν εἰδὼς Ἰησοῦν Χριστὸν, ᾧ ἠνοίχθησαν αἱ πύλαι τοῦ οὐρανοῦ διὰ τὴν ἔνσαρκον ἀνάληψιν αὐτοῦ· ὃς καὶ ἐν τῇ αὐτῇ σαρκὶ ἐν ᾗ καὶ ἔπαθεν, ἐλεύσεται, τὴν δόξαν ἀποκαλύπτων τοῦ πατρός."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 8절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5c9cdefa11d1b05fc99b888e6f8fd312b2b247af51314bd6edd4f394f3591de1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n102.jpg",
            "page_key": "2:89",
            "printed_page": 89,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7b4ba7c457f850cfa130cd1d2fb1128937d6c0dab6ec24f0ab10def4398f1aa3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur omnes extra dispositionem sunt, qui sub obtentu agnitionis alterum quidem Jesum intelligunt, alterum autem Christum, et alterum Unigenitum, ab hoc autem rursum est Verbum, et alterum Salvatorem, quem etiam eorum qui in deminoratione facti sunt Aeones emissionem esse dicunt hi qui sunt erroris discipuli: qui a foris quidem oves, per eam enim quam habent extrinsecus loquelam similes nobis apparent, eadem nobiscum loquentes, intrinsecus vero lupi. Sententia enim eorum homicidialis, Deos quidem plures confingens, et patres multos simulans; comminuens autem et per multa dividens Filium Dei: quos et Dominus nobis cavere praedixit, et discipulus ejus Johannes in praedicta epistola fugere eos praecepit, dicens; Multi seductores exierunt in hunc mundum, qui non confitentur Jesum Christum in carne venisse. Hic est seductor et Antichristus. Videte eos, ne perdatis quod operati estis. Et rursus in epistola ait: Multi pseudoprophetae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d46e0d587c9b168d806d356af515e2173fdd1e87504a49da01f3e34c6434019b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n103.jpg",
            "page_key": "2:90",
            "printed_page": 90,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0e4a58c1f731defe20183d764603a8f8780181d9808beb67b97a92c0cabb25f7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "exierunt de saeculo. In hoc cognoscite Spiritum Dei. Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est. Et omnis spiritus qui solvit Jesum Christum, non est ex Deo, sed ex Antichristo est. Haec autem similia sunt illi, quod in Evangelio dictum est, quoniam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Propter quod rursus in epistola clamat: Omnis qui credit quia Jesus est Christus, ex Deo natus est; unum et eundem sciens Jesum Christum, cui apertae sunt portae coeli propter carnalem ejus assumtionem: qui etiam in eadem carne in qua passus est veniet, gloriam revelans Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:74c67f47b761d296ce63ac289ec4d7810c0ed5f2f7791d4b3d59196cd02d3061",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Igitur omnes extra dispositionem sunt, qui sub obtentu agnitionis alterum quidem Jesum intelligunt, alterum autem Christum, et alterum Unigenitum, ab hoc autem rursum est Verbum, et alterum Salvatorem, quem etiam eorum qui in deminoratione facti sunt Aeones emissionem esse dicunt hi qui sunt erroris discipuli: qui a foris quidem oves, per eam enim quam habent extrinsecus loquelam similes nobis apparent, eadem nobiscum loquentes, intrinsecus vero lupi. Sententia enim eorum homicidialis, Deos quidem plures confingens, et patres multos simulans; comminuens autem et per multa dividens Filium Dei: quos et Dominus nobis cavere praedixit, et discipulus ejus Johannes in praedicta epistola fugere eos praecepit, dicens; Multi seductores exierunt in hunc mundum, qui non confitentur Jesum Christum in carne venisse. Hic est seductor et Antichristus. Videte eos, ne perdatis quod operati estis. Et rursus in epistola ait: Multi pseudoprophetae exierunt de saeculo. In hoc cognoscite Spiritum Dei. Omnis spiritus qui confitetur Jesum Christum in carne venisse, ex Deo est. Et omnis spiritus qui solvit Jesum Christum, non est ex Deo, sed ex Antichristo est. Haec autem similia sunt illi, quod in Evangelio dictum est, quoniam Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Propter quod rursus in epistola clamat: Omnis qui credit quia Jesus est Christus, ex Deo natus est; unum et eundem sciens Jesum Christum, cui apertae sunt portae coeli propter carnalem ejus assumtionem: qui etiam in eadem carne in qua passus est veniet, gloriam revelans Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5edc4711df17aa2ba63797bff13d9b2d59cfacb8cd117e9a2bf905e00eb824e1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 8절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 8절이다. 분리된 여러 존재를 상정하는 견해, 겉의 양과 속의 이리라는 비유, 요한 서신 인용을 구별했다.",
          "요한이서 인용의 Videte eos는 그들을 살피라로 옮겼다. 앞서 말한 편지라는 저자의 호칭은 그대로 두고, 인용 위치는 요한이서 7-8절로 연결했다. 89쪽 각주 4가 편지의 지시 관계를 논의한다.",
          "요한일서 인용의 de saeculo는 세상에서 나옴, qui solvit Jesum Christum은 예수 그리스도를 갈라놓는 영으로 옮겼다. 90쪽 각주 1-4는 이 인용 형태를 대조한다. 쪽 경계의 pseudoprophetae는 연결했다.",
          "carnalem ejus assumtionem은 하늘의 문이 열림과 같은 육신으로 다시 오심의 문맥에서 육신으로 올라가심으로 읽었다. 인쇄된 그리스어 병렬문의 ἔνσαρκον ἀνάληψιν과 Keble 270쪽도 비교했다. 테오도레토스 대화편을 가리키는 인쇄 참조는 병렬문과 함께 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7b4ba7c457f850cfa130cd1d2fb1128937d6c0dab6ec24f0ab10def4398f1aa3",
              "sha256:0e4a58c1f731defe20183d764603a8f8780181d9808beb67b97a92c0cabb25f7"
            ],
            "text": "앎을 내세우면서, 예수와 그리스도와 모노게네스를 서로 다른 이로 이해하고, 이 모노게네스에게서 다시 말씀이 나왔다고 하며, 구원자도 따로 있다고 하는 이들은 모두 경륜 밖에 있다. 오류의 제자인 이들은, 결함 속에 있게 된 아이온들이 그 구원자를 방출했다고 말한다. 그들은 겉으로는 양이다. 겉에 드러나는 말로는, 우리와 같은 말을 하며, 우리와 비슷하게 보이기 때문이다. 그러나 속으로는 이리이다. 그들의 생각은 사람을 죽이는 것이다. 여러 신을 꾸며 내고, 많은 아버지를 만들어 내며, 하나님의 아들을 잘게 쪼개어 여럿으로 나누기 때문이다. 주님도 이들을 조심하라고 우리에게 미리 말씀하셨다. 그분의 제자 요한도 앞서 말한 편지에서 그들을 피하라고 명하며 말한다. “많은 미혹하는 자들이 이 세상에 나왔습니다. 예수 그리스도께서 육신으로 오셨음을 고백하지 않는 이들입니다. 이런 이가 미혹하는 자이며 적그리스도입니다. 여러분이 이루어 놓은 것을 잃지 않도록, 그들을 살피십시오.” 또 편지에서 말한다. “많은 거짓 예언자가 세상에서 나왔습니다. 이것으로 하나님의 영을 알아보십시오. 예수 그리스도께서 육신으로 오셨음을 고백하는 모든 영은 하나님에게서 나옵니다. 예수 그리스도를 갈라놓는 모든 영은 하나님에게서 나오지 않고, 적그리스도에게서 나옵니다.” 복음에서 “말씀이 육신이 되셨고, 우리 가운데 거하셨다”라고 한 말씀과 같은 뜻이다. 그러므로 그는 편지에서 다시 외친다. “예수께서 그리스도이심을 믿는 모든 이는 하나님에게서 났습니다.” 예수 그리스도를 하나의 동일한 분으로 알았던 것이다. 그분이 육신으로 올라가셨으므로, 그분께 하늘의 문들이 열렸다. 그분은 또 수난을 겪으신 바로 그 육신으로 아버지의 영광을 드러내며 오실 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:74c67f47b761d296ce63ac289ec4d7810c0ed5f2f7791d4b3d59196cd02d3061"
        ],
        "text": "앎을 내세우면서, 예수와 그리스도와 모노게네스를 서로 다른 이로 이해하고, 이 모노게네스에게서 다시 말씀이 나왔다고 하며, 구원자도 따로 있다고 하는 이들은 모두 경륜 밖에 있다. 오류의 제자인 이들은, 결함 속에 있게 된 아이온들이 그 구원자를 방출했다고 말한다. 그들은 겉으로는 양이다. 겉에 드러나는 말로는, 우리와 같은 말을 하며, 우리와 비슷하게 보이기 때문이다. 그러나 속으로는 이리이다. 그들의 생각은 사람을 죽이는 것이다. 여러 신을 꾸며 내고, 많은 아버지를 만들어 내며, 하나님의 아들을 잘게 쪼개어 여럿으로 나누기 때문이다. 주님도 이들을 조심하라고 우리에게 미리 말씀하셨다. 그분의 제자 요한도 앞서 말한 편지에서 그들을 피하라고 명하며 말한다. “많은 미혹하는 자들이 이 세상에 나왔습니다. 예수 그리스도께서 육신으로 오셨음을 고백하지 않는 이들입니다. 이런 이가 미혹하는 자이며 적그리스도입니다. 여러분이 이루어 놓은 것을 잃지 않도록, 그들을 살피십시오.” 또 편지에서 말한다. “많은 거짓 예언자가 세상에서 나왔습니다. 이것으로 하나님의 영을 알아보십시오. 예수 그리스도께서 육신으로 오셨음을 고백하는 모든 영은 하나님에게서 나옵니다. 예수 그리스도를 갈라놓는 모든 영은 하나님에게서 나오지 않고, 적그리스도에게서 나옵니다.” 복음에서 “말씀이 육신이 되셨고, 우리 가운데 거하셨다”라고 한 말씀과 같은 뜻이다. 그러므로 그는 편지에서 다시 외친다. “예수께서 그리스도이심을 믿는 모든 이는 하나님에게서 났습니다.” 예수 그리스도를 하나의 동일한 분으로 알았던 것이다. 그분이 육신으로 올라가셨으므로, 그분께 하늘의 문들이 열렸다. 그분은 또 수난을 겪으신 바로 그 육신으로 아버지의 영광을 드러내며 오실 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:546b4ceb45b1ba7843140f7d1d2eafa4727bc3637dd45facbc370bd6ef9d26c5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
      },
      "work_location": "3.h17.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c77f6d076fd94848ddc43d86bb2f6cdb6afae2fa8d0f9e0e12076cc324a59546",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8244fd3c564c469bd1ee7d307d4912df6a187c9bea74d5c90d3e720f2fd962eb",
            "sha256:00377d03fe5c58cd48ce741a5417fa74f72c1444c6e2d524fe00edeb5479fc22"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:628f2cd2498558cd440b35333a639c7ac30817c9036ac8eb7ca0b5f34550f8cf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f4d7ec9581f8fa92d0b903e14a791c6003e742eb2ccd859ca665336edf2fe986"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 17장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              90,
              91
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 9절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:be882c50f42a88cf74e1dd77a7ed84856bb9b3d7d6092319b110c805c15a579c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c77f6d076fd94848ddc43d86bb2f6cdb6afae2fa8d0f9e0e12076cc324a59546",
            "source_revision_id": "sha256:628f2cd2498558cd440b35333a639c7ac30817c9036ac8eb7ca0b5f34550f8cf",
            "translation_revision_id": "sha256:f4d7ec9581f8fa92d0b903e14a791c6003e742eb2ccd859ca665336edf2fe986"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1f24ac586ade09c4008bbedc5b21a99191750db44d5bb28ccf70718a810302af",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c77f6d076fd94848ddc43d86bb2f6cdb6afae2fa8d0f9e0e12076cc324a59546",
            "source_revision_id": "sha256:628f2cd2498558cd440b35333a639c7ac30817c9036ac8eb7ca0b5f34550f8cf",
            "translation_revision_id": "sha256:f4d7ec9581f8fa92d0b903e14a791c6003e742eb2ccd859ca665336edf2fe986"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:be882c50f42a88cf74e1dd77a7ed84856bb9b3d7d6092319b110c805c15a579c",
          "sha256:1f24ac586ade09c4008bbedc5b21a99191750db44d5bb28ccf70718a810302af"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h17-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103316.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              90,
              91
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 5:17",
              "Romans 6:3-4",
              "Romans 5:6,8-10"
            ],
            "evidence": "90 note 5; 91 notes 1-2",
            "explanation": "생명을 향한 은혜와 의, 왜 그리스도께서 죽으셨는가라는 질문, 부활과 새 삶을 잇는 인용 범위를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              90,
              91
            ],
            "printed_texts": [
              "in vitam",
              "Ut quid enim Christus",
              "sic et nos in novitate vitae ambulemus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_quotation_variants"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 8:34",
              "Romans 6:9",
              "Romans 8:11",
              "1 Peter 2:23",
              "Luke 23:34"
            ],
            "evidence": "notes 3-10 continued on 92",
            "explanation": "simul autem은 인용을 잇는 저자의 말로 구별하고, 거의 외치다시피 한다는 뒤쪽은 저자가 바울의 뜻을 풀어 제시하는 단락으로 옮긴다. 때림에 맞서 때리지 않음과 십자가에 못 박은 자들의 용서를 구하는 말도 보존한다.",
            "printed_page": 91,
            "printed_texts": [
              "simul autem",
              "Unum quod non exclamat",
              "qui cum vapularet, non repercutiebat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_quotation_boundaries_and_paraphrase"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 17장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 9절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d46e0d587c9b168d806d356af515e2173fdd1e87504a49da01f3e34c6434019b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n103.jpg",
            "page_key": "2:90",
            "printed_page": 90,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8244fd3c564c469bd1ee7d307d4912df6a187c9bea74d5c90d3e720f2fd962eb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Paulus autem his consentiens, Romanos alloquens, ait: Multo magis hi qui abundantiam gratiae et justitiae accipiunt in vitam, regnabunt per unum Jesum Christum. Nescit ergo eum qui evolavit Christum a Jesu; neque eum novit Salvatorem qui sursum est, quem impassibilem dicunt. Si enim alter quidem passus est, alter autem impassibilis mansit; et alter quidem natus est, alter vero in eum qui natus est, descendit, et rursus reliquit eum; non unus, sed duo monstrantur. Quoniam autem unum eum, et qui natus est et qui passus est, Christum Jesum novit Apostolus, in eadem epistola iterum dicit: An ignoratis quoniam quotquot baptisati sumus in Christo Jesu, in morte ejus baptisati sumus? ut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f5e2661ab937fc8bc35e06cd195219084cb097eb0d31038c9f5650d3c35de1bb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n104.jpg",
            "page_key": "2:91",
            "printed_page": 91,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:00377d03fe5c58cd48ce741a5417fa74f72c1444c6e2d524fe00edeb5479fc22",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quemadmodum resurrexit Christus a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus. Rursus autem significans Christum passum, et ipsum esse Filium Dei, qui pro nobis mortuus est et sanguine suo redemit nos in praefinito tempore, ait: Ut quid enim Christus, cum adhuc essemus infirmi, secundum tempus pro impiis mortuus est? Commendat autem suam dilectionem Deus in nobis, quoniam cum adhuc essemus peccatores, pro nobis Christus mortuus est: multo magis justificati nunc in sanguine ejus, salvi erimus per ipsum ab ira. Si enim cum essemus inimici, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ejus. Hunc eundem qui apprehensus et passus est, et effudit sanguinem suum pro nobis, hunc Christum, hunc Filium Dei manifestissime annuntians, qui etiam surrexit et assumtus est in coelos, quemadmodum ipse ait, simul autem, Christus mortuus est, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei; et iterum, Scientes quoniam Christus resurgens a mortuis, jam non moritur. Praevidens enim et ipse per Spiritum subdivisiones malorum magistrorum, et omnem ipsorum occasionem dissensionis volens abscindere, ait quae praedicta sunt: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra. Unum quod non exclamat ad eos qui volunt audire, Quoniam nolite errare; unus et idem est Christus Jesus Filius Dei, qui per passionem reconciliavit nos Deo, et resurrexit a mortuis, qui est in dextera Patris, et perfectus in omnibus: qui cum vapularet, non repercutiebat; qui cum pateretur, non est minatus; et cum tyrannidem pateretur, rogabat Patrem ut ignosceret his qui se crucifixerant. Ipse enim vere salvavit: ipse est enim Verbum Dei, ipse unigenitus a Patre, Christus Jesus Dominus noster.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:628f2cd2498558cd440b35333a639c7ac30817c9036ac8eb7ca0b5f34550f8cf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Paulus autem his consentiens, Romanos alloquens, ait: Multo magis hi qui abundantiam gratiae et justitiae accipiunt in vitam, regnabunt per unum Jesum Christum. Nescit ergo eum qui evolavit Christum a Jesu; neque eum novit Salvatorem qui sursum est, quem impassibilem dicunt. Si enim alter quidem passus est, alter autem impassibilis mansit; et alter quidem natus est, alter vero in eum qui natus est, descendit, et rursus reliquit eum; non unus, sed duo monstrantur. Quoniam autem unum eum, et qui natus est et qui passus est, Christum Jesum novit Apostolus, in eadem epistola iterum dicit: An ignoratis quoniam quotquot baptisati sumus in Christo Jesu, in morte ejus baptisati sumus? ut quemadmodum resurrexit Christus a mortuis, sic et nos in novitate vitae ambulemus. Rursus autem significans Christum passum, et ipsum esse Filium Dei, qui pro nobis mortuus est et sanguine suo redemit nos in praefinito tempore, ait: Ut quid enim Christus, cum adhuc essemus infirmi, secundum tempus pro impiis mortuus est? Commendat autem suam dilectionem Deus in nobis, quoniam cum adhuc essemus peccatores, pro nobis Christus mortuus est: multo magis justificati nunc in sanguine ejus, salvi erimus per ipsum ab ira. Si enim cum essemus inimici, reconciliati sumus Deo per mortem Filii ejus, multo magis reconciliati, salvi erimus in vita ejus. Hunc eundem qui apprehensus et passus est, et effudit sanguinem suum pro nobis, hunc Christum, hunc Filium Dei manifestissime annuntians, qui etiam surrexit et assumtus est in coelos, quemadmodum ipse ait, simul autem, Christus mortuus est, imo qui et resurrexit, qui est in dextera Dei; et iterum, Scientes quoniam Christus resurgens a mortuis, jam non moritur. Praevidens enim et ipse per Spiritum subdivisiones malorum magistrorum, et omnem ipsorum occasionem dissensionis volens abscindere, ait quae praedicta sunt: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra. Unum quod non exclamat ad eos qui volunt audire, Quoniam nolite errare; unus et idem est Christus Jesus Filius Dei, qui per passionem reconciliavit nos Deo, et resurrexit a mortuis, qui est in dextera Patris, et perfectus in omnibus: qui cum vapularet, non repercutiebat; qui cum pateretur, non est minatus; et cum tyrannidem pateretur, rogabat Patrem ut ignosceret his qui se crucifixerant. Ipse enim vere salvavit: ipse est enim Verbum Dei, ipse unigenitus a Patre, Christus Jesus Dominus noster.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8d0641c30f7c5fe902f643a4f664cbc816c54695a8267be6b3bc8822ebe1db28",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 17장 9절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 9절이다. 로마서 인용들을 통해 태어나고 수난을 겪고 부활한 그리스도의 동일성을 설명하는 흐름을 유지했다.",
          "로마서 5:17의 in vitam은 생명에 이르도록으로 옮겼다. 5:6의 Ut quid는 왜 그리스도께서 죽으셨는가라는 질문으로 유지했다. 91쪽 각주 2는 이 의문 표현과 다른 독법을 비교한다.",
          "로마서 6:3-4와 8:11은 인쇄된 인용 범위대로 옮겼다. 로마서 8:34 앞의 simul autem은 저자가 인용을 잇는 말로 읽었다. 91쪽 각주 3이 그 문장 경계를 설명한다.",
          "Unum quod non exclamat은 거의 이렇게 외치는 셈이라는 뜻으로 옮겼다. 뒤의 긴 단락은 바울의 뜻을 저자가 풀어 제시하는 말이며, 맞서 때리지 않음과 위협하지 않음, 십자가에 못 박은 이들의 용서를 청함을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8244fd3c564c469bd1ee7d307d4912df6a187c9bea74d5c90d3e720f2fd962eb",
              "sha256:00377d03fe5c58cd48ce741a5417fa74f72c1444c6e2d524fe00edeb5479fc22"
            ],
            "text": "바울도 이에 동의하며 로마인들에게 말한다. “생명에 이르도록 은혜와 의를 풍성히 받는 이들은 한 분 예수 그리스도를 통해 더욱더 왕 노릇 할 것입니다.” 그러므로 그는 예수에게서 날아가 버린 그리스도를 알지 못한다. 이 자들이 수난을 겪지 않는다고 하는, 위에 있는 구원자도 알지 못한다. 만일 한쪽은 수난을 겪고, 다른 쪽은 수난을 겪지 않은 채 남았으며, 한쪽은 태어나고, 그 태어난 이에게 다른 쪽이 내려왔다가, 다시 그를 떠났다면, 하나가 아니라 둘이 드러나는 것이다. 사도는 태어나고 수난을 겪으신 그분, 그리스도 예수를 한 분으로 알았으므로, 같은 편지에서 다시 말한다. “그리스도 예수 안에서 세례받은 우리는 모두 그분의 죽음 안에서 세례받았다는 것을 알지 못합니까? 그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하신 것처럼, 우리도 새로운 삶 가운데 걷게 하려는 것이었습니다.” 그는 또 그리스도께서 수난을 겪으셨으며, 그분이 하나님의 아들이심을 밝힌다. 우리를 위해 죽으시고, 미리 정해진 때에 자기 피로 우리를 속량하신 분이시다. 그는 말한다. “우리가 아직 연약할 때, 정해진 때에, 불경한 이들을 위해 그리스도께서 왜 죽으셨겠습니까? 우리가 아직 죄인일 때, 그리스도께서 우리를 위해 죽으심으로, 하나님께서는 우리를 향한 자기 사랑을 드러내십니다. 이제 그분의 피 안에서 의롭게 된 우리는, 더욱더 그분을 통해 진노에서 구원받을 것입니다. 우리가 원수였을 때, 하나님 아들의 죽음을 통해 하나님과 화해했다면, 화해한 지금은 더욱더 그분의 생명 안에서 구원받을 것입니다.” 붙잡히고 수난을 겪으셨으며, 우리를 위해 자기 피를 흘리신 그분, 이분이 그리스도이며 하나님의 아들이심을 아주 분명히 알리는 것이다. 그분은 또 부활하여 하늘로 올라가셨다. 그 자신이 말한 것과도 같다. “그리스도께서 죽으셨고, 더욱이 부활하셨으며, 하나님의 오른편에 계십니다.” 또 말한다. “그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하셔서, 다시는 죽지 않으심을 압니다.” 바울 자신도 성령을 통해 악한 교사들이 나눌 것을 미리 보고, 그들이 분열을 일으킬 모든 구실을 잘라 버리려 하여, 앞서 인용한 말을 했다. “예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하신다면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 듣고자 하는 이들에게 그는 거의 이렇게 외치는 셈이다. “길을 잃지 마십시오. 하나님의 아들 그리스도 예수는 하나의 동일한 분입니다. 수난을 통해 우리를 하나님과 화해시키고, 죽은 이들 가운데서 부활하신 분, 아버지의 오른편에 계시며, 모든 면에서 완전하신 분입니다. 맞으실 때 맞서 때리지 않으셨고, 수난을 겪으실 때 위협하지 않으셨으며, 폭압을 겪으실 때, 자기를 십자가에 못 박은 이들을 용서해 달라고 아버지께 청하셨습니다. 그분이 참으로 구원하셨습니다. 그분이 하나님의 말씀이시며, 아버지에게서 난 외아들, 우리 주 그리스도 예수이시기 때문입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:628f2cd2498558cd440b35333a639c7ac30817c9036ac8eb7ca0b5f34550f8cf"
        ],
        "text": "바울도 이에 동의하며 로마인들에게 말한다. “생명에 이르도록 은혜와 의를 풍성히 받는 이들은 한 분 예수 그리스도를 통해 더욱더 왕 노릇 할 것입니다.” 그러므로 그는 예수에게서 날아가 버린 그리스도를 알지 못한다. 이 자들이 수난을 겪지 않는다고 하는, 위에 있는 구원자도 알지 못한다. 만일 한쪽은 수난을 겪고, 다른 쪽은 수난을 겪지 않은 채 남았으며, 한쪽은 태어나고, 그 태어난 이에게 다른 쪽이 내려왔다가, 다시 그를 떠났다면, 하나가 아니라 둘이 드러나는 것이다. 사도는 태어나고 수난을 겪으신 그분, 그리스도 예수를 한 분으로 알았으므로, 같은 편지에서 다시 말한다. “그리스도 예수 안에서 세례받은 우리는 모두 그분의 죽음 안에서 세례받았다는 것을 알지 못합니까? 그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하신 것처럼, 우리도 새로운 삶 가운데 걷게 하려는 것이었습니다.” 그는 또 그리스도께서 수난을 겪으셨으며, 그분이 하나님의 아들이심을 밝힌다. 우리를 위해 죽으시고, 미리 정해진 때에 자기 피로 우리를 속량하신 분이시다. 그는 말한다. “우리가 아직 연약할 때, 정해진 때에, 불경한 이들을 위해 그리스도께서 왜 죽으셨겠습니까? 우리가 아직 죄인일 때, 그리스도께서 우리를 위해 죽으심으로, 하나님께서는 우리를 향한 자기 사랑을 드러내십니다. 이제 그분의 피 안에서 의롭게 된 우리는, 더욱더 그분을 통해 진노에서 구원받을 것입니다. 우리가 원수였을 때, 하나님 아들의 죽음을 통해 하나님과 화해했다면, 화해한 지금은 더욱더 그분의 생명 안에서 구원받을 것입니다.” 붙잡히고 수난을 겪으셨으며, 우리를 위해 자기 피를 흘리신 그분, 이분이 그리스도이며 하나님의 아들이심을 아주 분명히 알리는 것이다. 그분은 또 부활하여 하늘로 올라가셨다. 그 자신이 말한 것과도 같다. “그리스도께서 죽으셨고, 더욱이 부활하셨으며, 하나님의 오른편에 계십니다.” 또 말한다. “그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하셔서, 다시는 죽지 않으심을 압니다.” 바울 자신도 성령을 통해 악한 교사들이 나눌 것을 미리 보고, 그들이 분열을 일으킬 모든 구실을 잘라 버리려 하여, 앞서 인용한 말을 했다. “예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하신다면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 듣고자 하는 이들에게 그는 거의 이렇게 외치는 셈이다. “길을 잃지 마십시오. 하나님의 아들 그리스도 예수는 하나의 동일한 분입니다. 수난을 통해 우리를 하나님과 화해시키고, 죽은 이들 가운데서 부활하신 분, 아버지의 오른편에 계시며, 모든 면에서 완전하신 분입니다. 맞으실 때 맞서 때리지 않으셨고, 수난을 겪으실 때 위협하지 않으셨으며, 폭압을 겪으실 때, 자기를 십자가에 못 박은 이들을 용서해 달라고 아버지께 청하셨습니다. 그분이 참으로 구원하셨습니다. 그분이 하나님의 말씀이시며, 아버지에게서 난 외아들, 우리 주 그리스도 예수이시기 때문입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:f4d7ec9581f8fa92d0b903e14a791c6003e742eb2ccd859ca665336edf2fe986",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
      },
      "work_location": "3.h17.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-17:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:af3086a1b2b1139db6b319a1e869d932006f0deabea125a5b44f211f6245e7d4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a3692cb08a5fe2db712b06bff585b62beff864bd9cd126e98337f0cf79d84703",
            "sha256:b8d283d5ee8a81895756c41bcd5b585410b394e0e921947f0f6ab46deb7e9464"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b11203e657388f7df9036836104775b745fed1788131e99815e66c21aed0500a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:17f625f8f74c28cb97ac0452a3bd16c7650496b2727d95bd9f298ac6ee23f56e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 18장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              92,
              93
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 1-2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d8b2830c3c85aa5aac7a3a8d762fb4b095b3bdda0d577d1181d10e375dfbc34f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:af3086a1b2b1139db6b319a1e869d932006f0deabea125a5b44f211f6245e7d4",
            "source_revision_id": "sha256:b11203e657388f7df9036836104775b745fed1788131e99815e66c21aed0500a",
            "translation_revision_id": "sha256:17f625f8f74c28cb97ac0452a3bd16c7650496b2727d95bd9f298ac6ee23f56e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f11a05bc02a5caa52579c4aec4c89952530225c838c4a9228894c154efa68ccd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:af3086a1b2b1139db6b319a1e869d932006f0deabea125a5b44f211f6245e7d4",
            "source_revision_id": "sha256:b11203e657388f7df9036836104775b745fed1788131e99815e66c21aed0500a",
            "translation_revision_id": "sha256:17f625f8f74c28cb97ac0452a3bd16c7650496b2727d95bd9f298ac6ee23f56e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d8b2830c3c85aa5aac7a3a8d762fb4b095b3bdda0d577d1181d10e375dfbc34f",
          "sha256:f11a05bc02a5caa52579c4aec4c89952530225c838c4a9228894c154efa68ccd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              92,
              93
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 11:2",
              "Isaiah 61:1",
              "Matthew 10:20",
              "Matthew 28:19",
              "Joel 2:29"
            ],
            "explanation": "모든 민족을 가르치라는 세례 명령과, 인자와 함께 사람들 가운데 거하는 데 익숙해지는 영에 관한 저자의 표현을 유지한다.",
            "printed_page": 92,
            "printed_texts": [
              "docete omnes gentes",
              "cum ipso assuescens habitare in genere humano"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Spirit_descent_and_teaching"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/book-3-psalm-loci-check.json",
            "located_reference": "Psalm 51:12",
            "printed_page": 92,
            "printed_reference": "Ps. l. 13.",
            "printed_text": "Et Spiritu principali confirma me.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "Psalm_reference_difference"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Acts 2",
              "John 16:7"
            ],
            "explanation": "여러 언어의 한 찬송, 민족들의 첫 열매, 밀과 물 및 빵의 비유, 씻음과 영을 통한 몸과 혼의 일치를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              92,
              93
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Pentecost_and_unity"
          },
          {
            "biblical_reference": "John 4:7-14",
            "evidence": "notes 1-3",
            "explanation": "여인의 혼인에 대한 평가와 생수의 약속을 저자의 해석으로 옮긴다. 여성 관계대명사 quam의 대상을 앞선 생수로 읽고, 아버지에게서 받은 선물과 온 땅에 보내는 성령을 연결한다.",
            "printed_page": 93,
            "printed_texts": [
              "Samaritanae illi praevaricatrici",
              "in multis nuptiis",
              "quam Dominus accipiens munus a Patre"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Samaritan_woman_and_water_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 1-2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d77de9ea581f2d73f1f8f8608e11cbc482a5fe25962aabd49577cef64041ed2a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n105.jpg",
            "page_key": "2:92",
            "printed_page": 92,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a3692cb08a5fe2db712b06bff585b62beff864bd9cd126e98337f0cf79d84703",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim potuerunt dicere Apostoli, Christum descendisse in Jesum; aut illum superiorem Salvatorem, in eum qui sit dispositionis; aut illum qui est ab invisibilibus, in eum qui est Demiurgi: sed nihil quidem tale neque scierunt, neque dixerunt; si enim scissent, et dixissent utique: quod autem erat, hoc et dixerunt, Spiritum Dei sicut columbam descendisse in eum; hunc Spiritum, de quo ab Esaia dictum est, Et requiescet super eum Spiritus Dei, sicut praediximus. Et iterum: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me. Iste Spiritus, de quo ait Dominus: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Et iterum potestatem regenerationis in Deum dans discipulis, dicebat eis: Euntes docete omnes gentes, baptisantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Hunc enim promisit per prophetas effundere in novissimis temporibus super servos et ancillas, ut prophetent: unde et in Filium Dei, Filium Hominis factum, descendit, cum ipso assuescens habitare in genere humano, et requiescere in hominibus, et habitare in plasmate Dei, voluntatem Patris operans in ipsis, et renovans eos a vetustate in novitatem Christi. Hunc Spiritum petiit David humano generi, dicens: Et Spiritu principali confirma me. Quem et descendisse Lucas ait post ascensum Domini super discipulos in Pentecoste, habentem potestatem omnium gentium ad introitum vitae, et ad apertionem novi Testamenti: unde et omnibus linguis conspirantes hymnum dicebant Deo, Spiritu ad unitatem redigente distantes tribus, et primitias omnium gentium offerente Patri. Unde et Dominus pollicitus est mittere se Paracletum, qui nos aptaret Deo. Sicut enim de arido tritico massa una fieri non potest sine humore, neque unus panis: ita nec nos multi unum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "65ebd62c132f3ec67726c6d0bce92d8a3bd7ef42b3931997d08e5f51fc82bc5d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n106.jpg",
            "page_key": "2:93",
            "printed_page": 93,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b8d283d5ee8a81895756c41bcd5b585410b394e0e921947f0f6ab46deb7e9464",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fieri in Christo Jesu poteramus, sine aqua quae de coelo est. Et sicut arida terra, si non percipiat humorem, non fructificat: sic et nos, lignum aridum exsistentes primum, nunquam fructificaremus vitam, sine superna voluntaria pluvia. Corpora enim nostra per lavacrum illam, quae est ad incorruptionem, unitatem acceperunt, animae autem per Spiritum. Unde et utraque necessaria, cum utraque proficiunt in vitam Dei, miserante Domino nostro Samaritanae illi praevaricatrici, quae in uno viro non mansit, sed fornicata est in multis nuptiis, et ostendente ei, et pollicente aquam vivam, ut ulterius non sitiret, neque occuparetur ad humectationem aquae laboriose, habens in se potum salientem in vitam aeternam, quam Dominus accipiens munus a Patre, ipse quoque his donavit qui ex ipso participantur, in universam terram mittens Spiritum sanctum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b11203e657388f7df9036836104775b745fed1788131e99815e66c21aed0500a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Etenim potuerunt dicere Apostoli, Christum descendisse in Jesum; aut illum superiorem Salvatorem, in eum qui sit dispositionis; aut illum qui est ab invisibilibus, in eum qui est Demiurgi: sed nihil quidem tale neque scierunt, neque dixerunt; si enim scissent, et dixissent utique: quod autem erat, hoc et dixerunt, Spiritum Dei sicut columbam descendisse in eum; hunc Spiritum, de quo ab Esaia dictum est, Et requiescet super eum Spiritus Dei, sicut praediximus. Et iterum: Spiritus Domini super me, propter quod unxit me. Iste Spiritus, de quo ait Dominus: Non enim vos estis qui loquimini, sed Spiritus Patris vestri qui loquitur in vobis. Et iterum potestatem regenerationis in Deum dans discipulis, dicebat eis: Euntes docete omnes gentes, baptisantes eos in nomine Patris, et Filii, et Spiritus sancti. Hunc enim promisit per prophetas effundere in novissimis temporibus super servos et ancillas, ut prophetent: unde et in Filium Dei, Filium Hominis factum, descendit, cum ipso assuescens habitare in genere humano, et requiescere in hominibus, et habitare in plasmate Dei, voluntatem Patris operans in ipsis, et renovans eos a vetustate in novitatem Christi. Hunc Spiritum petiit David humano generi, dicens: Et Spiritu principali confirma me. Quem et descendisse Lucas ait post ascensum Domini super discipulos in Pentecoste, habentem potestatem omnium gentium ad introitum vitae, et ad apertionem novi Testamenti: unde et omnibus linguis conspirantes hymnum dicebant Deo, Spiritu ad unitatem redigente distantes tribus, et primitias omnium gentium offerente Patri. Unde et Dominus pollicitus est mittere se Paracletum, qui nos aptaret Deo. Sicut enim de arido tritico massa una fieri non potest sine humore, neque unus panis: ita nec nos multi unum fieri in Christo Jesu poteramus, sine aqua quae de coelo est. Et sicut arida terra, si non percipiat humorem, non fructificat: sic et nos, lignum aridum exsistentes primum, nunquam fructificaremus vitam, sine superna voluntaria pluvia. Corpora enim nostra per lavacrum illam, quae est ad incorruptionem, unitatem acceperunt, animae autem per Spiritum. Unde et utraque necessaria, cum utraque proficiunt in vitam Dei, miserante Domino nostro Samaritanae illi praevaricatrici, quae in uno viro non mansit, sed fornicata est in multis nuptiis, et ostendente ei, et pollicente aquam vivam, ut ulterius non sitiret, neque occuparetur ad humectationem aquae laboriose, habens in se potum salientem in vitam aeternam, quam Dominus accipiens munus a Patre, ipse quoque his donavit qui ex ipso participantur, in universam terram mittens Spiritum sanctum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d52dce44f4e9caa906246fb5231a8644806e057dfaacea65074559914b5da99c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 18장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 1-2절이다. 예수에게 내려오신 영, 세례 명령, 오순절과 사마리아 여인의 생수를 하나의 논증으로 이어 옮겼다.",
          "docete는 가르치다로, regeneratio in Deum은 하나님을 향해 새로 태어남으로 옮겼다. 영이 인자와 함께 사람들 가운데 거하는 데 익숙해졌다는 assuescens도 저자의 표현대로 유지했다.",
          "Spiritu principali는 다스리는 영으로 옮겼다. 92쪽의 인쇄 여백은 Ps. l. 13.이며, 같은 구절의 KJV 위치는 시편 51:12로 확인해 별도 기록에 연결했다.",
          "여러 언어로 부르는 한 찬송과 민족들의 첫 열매, 마른 밀과 물 및 한 빵의 비유를 구별했다. 몸은 씻음으로, 혼은 영으로 썩지 않음에 이르는 일치를 받는다는 구분을 보존했다.",
          "사마리아 여인의 여러 혼인에 대한 평가는 저자의 서술로 옮겼다. quam은 앞선 생수를 가리키는 여성 관계대명사로 읽었다. 아버지에게서 받은 생수의 선물을 나누어 주고 성령을 온 땅에 보낸다는 연결을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a3692cb08a5fe2db712b06bff585b62beff864bd9cd126e98337f0cf79d84703",
              "sha256:b8d283d5ee8a81895756c41bcd5b585410b394e0e921947f0f6ab46deb7e9464"
            ],
            "text": "사도들은 그리스도가 예수 안으로 내려왔다거나, 그 위의 구원자가 경륜에 속한 이 안으로 내려왔다거나, 보이지 않는 것들에게서 온 이가 데미우르고스에게 속한 이 안으로 내려왔다고 말할 수도 있었다. 그러나 그런 것을 알지도, 말하지도 않았다. 알았다면 분명히 말했을 것이다. 그들은 실제로 있었던 일을 말했다. 하나님의 영이 비둘기처럼 그분 안으로 내려오셨다는 것이다. 앞서 말했듯이, 이사야를 통해 “그분 위에 하나님의 영이 머무르실 것이다”라고 한 바로 그 영이시다. 또 “주님의 영이 내 위에 계신다. 내게 기름을 부으셨기 때문이다”라고 했다. 주님께서 말씀하신 영도 이분이시다. “말하는 이는 너희가 아니라, 너희 아버지의 영이시다. 그 영이 너희 안에서 말씀하신다.” 또 제자들에게 하나님을 향해 새로 태어나게 하는 권능을 주시며, 말씀하셨다. “가서 모든 민족을 가르치고, 아버지와 아들과 성령의 이름으로 그들에게 세례를 베풀라.” 하나님께서는 예언자들을 통해, 마지막 때에 남종들과 여종들 위에 이 영을 부어 주셔서, 그들이 예언하리라고 약속하셨다. 인자가 되신 하나님의 아들 안으로 이 영이 내려오신 것이다. 그 아들과 함께, 인류 가운데 거하고, 사람들 안에 머무르며, 하나님께서 빚으신 것 안에 거하는 데 익숙해지셨다. 그들 안에서 아버지의 뜻을 이루시고, 오래됨에서 그리스도의 새로움으로 그들을 새롭게 하셨다. 다윗은 인류를 위해 이 영을 구하며 말했다. “다스리는 영으로 저를 굳게 하소서.” 누가는 말한다. 주님께서 올라가신 뒤, 오순절에 이 영이 제자들 위에 내려오셨다. 모든 민족이 생명에 들어가고, 새 언약이 열리도록 하는 권능을 지니신 영이시다. 그리하여 그들은 모든 언어로 한마음이 되어 하나님께 찬송했다. 영께서 멀리 떨어진 지파들을 하나로 모으시고, 모든 민족의 첫 열매를 아버지께 드리셨다. 그러므로 주님도 우리를 하나님께 맞게 하실 보혜사를 보내겠다고 약속하셨다. 마른 밀로는 물기 없이 한 덩이의 반죽을 만들 수 없고, 한 빵도 만들 수 없다. 이처럼 여럿인 우리도 하늘에서 오는 물 없이는 그리스도 예수 안에서 하나가 될 수 없었다. 마른 땅이 물기를 받지 못하면 열매를 맺지 못하듯이, 처음에는 마른 나무였던 우리도 위에서 기꺼이 주시는 비 없이는 생명의 열매를 결코 맺을 수 없었다. 우리의 몸은 씻음을 통해 썩지 않음에 이르는 그 일치를 받았고, 혼은 영을 통해 받았다. 그러므로 둘 다 필요하다. 둘 다 하나님의 생명으로 나아가게 하기 때문이다. 우리 주님께서는 그 불충실한 사마리아 여인을 가엾이 여기셨다. 그녀는 한 남편 곁에 머무르지 않고, 여러 혼인으로 음행한 이였다. 살아 있는 물을 그녀에게 보여 주고 약속하셔서, 더는 목마르지 않고, 수고하여 물기를 얻는 일에 매이지 않게 하셨다. 영원한 생명으로 솟아오르는 마실 물을 자기 안에 지니게 하신 것이다. 주님께서는 이 물을 아버지에게서 선물로 받아, 자신에게 참여하는 이들에게 친히 주셨다. 온 땅에 성령을 보내신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b11203e657388f7df9036836104775b745fed1788131e99815e66c21aed0500a"
        ],
        "text": "사도들은 그리스도가 예수 안으로 내려왔다거나, 그 위의 구원자가 경륜에 속한 이 안으로 내려왔다거나, 보이지 않는 것들에게서 온 이가 데미우르고스에게 속한 이 안으로 내려왔다고 말할 수도 있었다. 그러나 그런 것을 알지도, 말하지도 않았다. 알았다면 분명히 말했을 것이다. 그들은 실제로 있었던 일을 말했다. 하나님의 영이 비둘기처럼 그분 안으로 내려오셨다는 것이다. 앞서 말했듯이, 이사야를 통해 “그분 위에 하나님의 영이 머무르실 것이다”라고 한 바로 그 영이시다. 또 “주님의 영이 내 위에 계신다. 내게 기름을 부으셨기 때문이다”라고 했다. 주님께서 말씀하신 영도 이분이시다. “말하는 이는 너희가 아니라, 너희 아버지의 영이시다. 그 영이 너희 안에서 말씀하신다.” 또 제자들에게 하나님을 향해 새로 태어나게 하는 권능을 주시며, 말씀하셨다. “가서 모든 민족을 가르치고, 아버지와 아들과 성령의 이름으로 그들에게 세례를 베풀라.” 하나님께서는 예언자들을 통해, 마지막 때에 남종들과 여종들 위에 이 영을 부어 주셔서, 그들이 예언하리라고 약속하셨다. 인자가 되신 하나님의 아들 안으로 이 영이 내려오신 것이다. 그 아들과 함께, 인류 가운데 거하고, 사람들 안에 머무르며, 하나님께서 빚으신 것 안에 거하는 데 익숙해지셨다. 그들 안에서 아버지의 뜻을 이루시고, 오래됨에서 그리스도의 새로움으로 그들을 새롭게 하셨다. 다윗은 인류를 위해 이 영을 구하며 말했다. “다스리는 영으로 저를 굳게 하소서.” 누가는 말한다. 주님께서 올라가신 뒤, 오순절에 이 영이 제자들 위에 내려오셨다. 모든 민족이 생명에 들어가고, 새 언약이 열리도록 하는 권능을 지니신 영이시다. 그리하여 그들은 모든 언어로 한마음이 되어 하나님께 찬송했다. 영께서 멀리 떨어진 지파들을 하나로 모으시고, 모든 민족의 첫 열매를 아버지께 드리셨다. 그러므로 주님도 우리를 하나님께 맞게 하실 보혜사를 보내겠다고 약속하셨다. 마른 밀로는 물기 없이 한 덩이의 반죽을 만들 수 없고, 한 빵도 만들 수 없다. 이처럼 여럿인 우리도 하늘에서 오는 물 없이는 그리스도 예수 안에서 하나가 될 수 없었다. 마른 땅이 물기를 받지 못하면 열매를 맺지 못하듯이, 처음에는 마른 나무였던 우리도 위에서 기꺼이 주시는 비 없이는 생명의 열매를 결코 맺을 수 없었다. 우리의 몸은 씻음을 통해 썩지 않음에 이르는 그 일치를 받았고, 혼은 영을 통해 받았다. 그러므로 둘 다 필요하다. 둘 다 하나님의 생명으로 나아가게 하기 때문이다. 우리 주님께서는 그 불충실한 사마리아 여인을 가엾이 여기셨다. 그녀는 한 남편 곁에 머무르지 않고, 여러 혼인으로 음행한 이였다. 살아 있는 물을 그녀에게 보여 주고 약속하셔서, 더는 목마르지 않고, 수고하여 물기를 얻는 일에 매이지 않게 하셨다. 영원한 생명으로 솟아오르는 마실 물을 자기 안에 지니게 하신 것이다. 주님께서는 이 물을 아버지에게서 선물로 받아, 자신에게 참여하는 이들에게 친히 주셨다. 온 땅에 성령을 보내신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:17f625f8f74c28cb97ac0452a3bd16c7650496b2727d95bd9f298ac6ee23f56e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "work_location": "3.h18.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cd27cf28655429d173131a823619859ff36619fe0e875d51759486cd908a83db",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8cf851dde18a1d25eafb2cc59908f32a4807f63f22b09f622b77b80251f5fafa"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:43ea21116a526c6288d71e041b131e34ba9058233f42425dd91925897ab93814"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:510ea3c0d3dd11d099373e4b44f777d9d7a050c1165f6d4fa275c525fc0c4224"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 18장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              93
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:bd6127fb82b3c97101c1a160606857a1c336b9b627b9364a8fe3ebb9436a1a4f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cd27cf28655429d173131a823619859ff36619fe0e875d51759486cd908a83db",
            "source_revision_id": "sha256:43ea21116a526c6288d71e041b131e34ba9058233f42425dd91925897ab93814",
            "translation_revision_id": "sha256:510ea3c0d3dd11d099373e4b44f777d9d7a050c1165f6d4fa275c525fc0c4224"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f7447b87a1f9db85cc37b46bf6fd062e7ad56aff8da2b92e246f45395f883a3a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cd27cf28655429d173131a823619859ff36619fe0e875d51759486cd908a83db",
            "source_revision_id": "sha256:43ea21116a526c6288d71e041b131e34ba9058233f42425dd91925897ab93814",
            "translation_revision_id": "sha256:510ea3c0d3dd11d099373e4b44f777d9d7a050c1165f6d4fa275c525fc0c4224"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bd6127fb82b3c97101c1a160606857a1c336b9b627b9364a8fe3ebb9436a1a4f",
          "sha256:f7447b87a1f9db85cc37b46bf6fd062e7ad56aff8da2b92e246f45395f883a3a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              93
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Judges 6:37-40",
              "Isaiah 5:6"
            ],
            "explanation": "양털을 백성의 모형으로 보고 그 위의 마름과 온 땅의 이슬을 성령에 연결하는 저자의 해석을 구별한다.",
            "printed_page": 93,
            "printed_texts": [
              "quod erat typus populi",
              "non jam habituros eos a Deo Spiritum sanctum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Gideon_dew_typology"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 11:2-3",
              "Luke 10:18",
              "1 John 2:1"
            ],
            "explanation": "지식과 경건의 영 및 하나님 경외의 영을 구별하고, 고발자에 맞서는 보혜사의 관계를 보존한다.",
            "printed_page": 93,
            "printed_texts": [
              "spiritus scientiae et pietatis",
              "spiritus timoris Dei",
              "accusatorem",
              "Paracletum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Spirit_titles_and_Advocate"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 10:35",
              "Matthew 25:16"
            ],
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "강도 만난 사람을 성령께 맡김, 왕의 두 데나리온과 아버지·아들의 형상 및 명문, 뒤의 한 데나리온을 늘려 돌려드림이라는 저자의 해석을 보존한다.",
            "printed_page": 93,
            "printed_texts": [
              "suum hominem",
              "duo denaria regalia",
              "creditum nobis denarium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_good_Samaritan_and_coins_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "65ebd62c132f3ec67726c6d0bce92d8a3bd7ef42b3931997d08e5f51fc82bc5d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n106.jpg",
            "page_key": "2:93",
            "printed_page": 93,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8cf851dde18a1d25eafb2cc59908f32a4807f63f22b09f622b77b80251f5fafa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hanc muneris gratiam praevidens Gedeon ille Israelita, quem elegit Deus, ut salvaret populum Israel de potentatu alienigenarum, demutavit petitionem, et super vellus lanae, in quo tantum primum ros fuerat, quod erat typus populi, ariditatem futuram prophetans; hoc est, non jam habituros eos a Deo Spiritum sanctum, sicut Esaias ait: Et nubibus mandabo ne pluant super eam; in omni autem terra fieri ros, quod est Spiritus Dei, qui descendit in Dominum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et virtutis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Dei: quem ipsum iterum dedit Ecclesiae, in omnem terram mittens de coelis Paracletum, ubi et diabolum tamquam fulgur projectum ait Dominus. Quapropter necessarius nobis est ros Dei, ut non comburamur, neque infructuosi efficiamur, et ubi accusatorem habemus, illic habeamus et Paracletum; commendante Domino Spiritui sancto suum hominem, qui inciderat in latrones, cui ipse misertus est, et ligavit vulnera ejus, dans duo denaria regalia, ut per Spiritum imaginem et inscriptionem Patris et Filii accipientes, fructificemus creditum nobis denarium, multiplicatum Domino annumerantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:43ea21116a526c6288d71e041b131e34ba9058233f42425dd91925897ab93814",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hanc muneris gratiam praevidens Gedeon ille Israelita, quem elegit Deus, ut salvaret populum Israel de potentatu alienigenarum, demutavit petitionem, et super vellus lanae, in quo tantum primum ros fuerat, quod erat typus populi, ariditatem futuram prophetans; hoc est, non jam habituros eos a Deo Spiritum sanctum, sicut Esaias ait: Et nubibus mandabo ne pluant super eam; in omni autem terra fieri ros, quod est Spiritus Dei, qui descendit in Dominum, spiritus sapientiae et intellectus, spiritus consilii et virtutis, spiritus scientiae et pietatis, spiritus timoris Dei: quem ipsum iterum dedit Ecclesiae, in omnem terram mittens de coelis Paracletum, ubi et diabolum tamquam fulgur projectum ait Dominus. Quapropter necessarius nobis est ros Dei, ut non comburamur, neque infructuosi efficiamur, et ubi accusatorem habemus, illic habeamus et Paracletum; commendante Domino Spiritui sancto suum hominem, qui inciderat in latrones, cui ipse misertus est, et ligavit vulnera ejus, dans duo denaria regalia, ut per Spiritum imaginem et inscriptionem Patris et Filii accipientes, fructificemus creditum nobis denarium, multiplicatum Domino annumerantes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b989e332ea9f79df8435a21d10b884f30726d7ec012f1c876c11e05f9009e396",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 18장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 3절이다. 기드온의 청이 바뀐 일을 양털과 온 땅의 이슬을 대조하는 저자의 예언적 해석으로 옮겼다.",
          "양털을 백성의 모형으로 보고, 그 위의 마름과 온 땅에 내리는 이슬을 성령에 연결하는 해석을 보존했다. 이사야의 비와 영에 관한 인용은 각각 구별했다.",
          "지식과 경건의 영, 하나님을 경외하는 영을 나누어 옮겼다. Paracletus는 보혜사로 통일하고, 고발자가 있는 곳에서 사람을 돕는 역할을 함께 읽었다.",
          "강도 만난 자기 사람을 성령께 맡기는 설명에서, 왕의 데나리온 두 닢과 아버지·아들의 형상 및 명문을 보존했다. 뒤의 denarium은 단수이므로 한 닢으로 옮겼다. 맡긴 것을 늘려 주님께 돌려드림은 저자가 두 비유를 연결한 해석이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8cf851dde18a1d25eafb2cc59908f32a4807f63f22b09f622b77b80251f5fafa"
            ],
            "text": "그 이스라엘 사람 기드온은 이 선물의 은혜를 미리 보고, 자기의 청을 바꾸었다. 다른 민족들의 권세에서 이스라엘 백성을 구원하도록 하나님께서 택하신 사람이었다. 처음에는 그 위에만 이슬이 내렸던 양털 위에 장차 마름이 있으리라고 예언했다. 그 양털은 백성의 모형이었다. 곧 그들이 더는 하나님에게서 성령을 받지 못하리라는 뜻이다. 이사야의 말과 같다. “구름들에게 명하여 그 위에 비를 내리지 못하게 하겠다.” 그러나 온 땅에는 이슬이 내린다. 이 이슬이 주님 안으로 내려오신 하나님의 영, 지혜와 깨달음의 영, 계획과 능력의 영, 지식과 경건의 영, 하나님을 경외하는 영이시다. 주님은 이 영을 다시 교회에 주셨다. 하늘에서 보혜사를 온 땅에 보내신 것이다. 주님께서는 악마도 그 하늘에서 번개처럼 내던져졌다고 말씀하셨다. 그러므로 우리에게 하나님의 이슬이 필요하다. 불에 타 버리지 않고, 열매 없는 이들이 되지 않으며, 고발자가 있는 그곳에 보혜사도 계시게 하려는 것이다. 주님께서는 강도를 만났던 자기 사람을 성령께 맡기셨다. 주님이 친히 그를 가엾이 여겨, 그 상처를 싸매시고, 왕의 데나리온 두 닢을 주셨다. 영을 통해 아버지와 아들의 형상과 명문을 받아, 우리에게 맡겨진 데나리온 한 닢으로 열매를 맺고, 불린 것을 주님께 세어 드리도록 하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:43ea21116a526c6288d71e041b131e34ba9058233f42425dd91925897ab93814"
        ],
        "text": "그 이스라엘 사람 기드온은 이 선물의 은혜를 미리 보고, 자기의 청을 바꾸었다. 다른 민족들의 권세에서 이스라엘 백성을 구원하도록 하나님께서 택하신 사람이었다. 처음에는 그 위에만 이슬이 내렸던 양털 위에 장차 마름이 있으리라고 예언했다. 그 양털은 백성의 모형이었다. 곧 그들이 더는 하나님에게서 성령을 받지 못하리라는 뜻이다. 이사야의 말과 같다. “구름들에게 명하여 그 위에 비를 내리지 못하게 하겠다.” 그러나 온 땅에는 이슬이 내린다. 이 이슬이 주님 안으로 내려오신 하나님의 영, 지혜와 깨달음의 영, 계획과 능력의 영, 지식과 경건의 영, 하나님을 경외하는 영이시다. 주님은 이 영을 다시 교회에 주셨다. 하늘에서 보혜사를 온 땅에 보내신 것이다. 주님께서는 악마도 그 하늘에서 번개처럼 내던져졌다고 말씀하셨다. 그러므로 우리에게 하나님의 이슬이 필요하다. 불에 타 버리지 않고, 열매 없는 이들이 되지 않으며, 고발자가 있는 그곳에 보혜사도 계시게 하려는 것이다. 주님께서는 강도를 만났던 자기 사람을 성령께 맡기셨다. 주님이 친히 그를 가엾이 여겨, 그 상처를 싸매시고, 왕의 데나리온 두 닢을 주셨다. 영을 통해 아버지와 아들의 형상과 명문을 받아, 우리에게 맡겨진 데나리온 한 닢으로 열매를 맺고, 불린 것을 주님께 세어 드리도록 하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:510ea3c0d3dd11d099373e4b44f777d9d7a050c1165f6d4fa275c525fc0c4224",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "work_location": "3.h18.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:52744738e5973a48bdb621c1d9b387f153a3fbd573aeae48ae48df6a51de5fad",
        "part_links": [
          [
            "sha256:725632a8ba37c5541508b9621b3a6650dde21b11d6aa144a7867694a73dc35ec",
            "sha256:569e955fe20dedbc4fc14b115c6876eaab9d403615c2fdcea82c0c5a349b48cf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:63021162a5ab0581ff9b989f1298fbb479c74ee49e4b85ad51bf778863ff5661"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:816ef46abf74a1e0d33025c1c1eac662903a2f994610ea9e7dc24c320b9b9d93"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 18장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              94,
              95
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0111f148ff7643d62d371c681566f2c2b8b5ee2881a9c798e2ce68d984c2d205",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52744738e5973a48bdb621c1d9b387f153a3fbd573aeae48ae48df6a51de5fad",
            "source_revision_id": "sha256:63021162a5ab0581ff9b989f1298fbb479c74ee49e4b85ad51bf778863ff5661",
            "translation_revision_id": "sha256:816ef46abf74a1e0d33025c1c1eac662903a2f994610ea9e7dc24c320b9b9d93"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1a29d204ea64fc488cfb644ecb46a2d99cb11fd4ef6b4e3dd8f203f718f41e3b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:52744738e5973a48bdb621c1d9b387f153a3fbd573aeae48ae48df6a51de5fad",
            "source_revision_id": "sha256:63021162a5ab0581ff9b989f1298fbb479c74ee49e4b85ad51bf778863ff5661",
            "translation_revision_id": "sha256:816ef46abf74a1e0d33025c1c1eac662903a2f994610ea9e7dc24c320b9b9d93"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0111f148ff7643d62d371c681566f2c2b8b5ee2881a9c798e2ce68d984c2d205",
          "sha256:1a29d204ea64fc488cfb644ecb46a2d99cb11fd4ef6b4e3dd8f203f718f41e3b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h18-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103317.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              94,
              95
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "앞서 말한 경륜 위에 내림이라는 라틴어를 보존하며, 그리스어의 미리 정해진 경륜을 통함과 구별한다.",
            "parallel_Greek_text": "διὰ τὴν προωρισμένην οἰκονομίαν",
            "printed_page": 94,
            "printed_text": "super praedictam dispositionem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Latin_descent_preposition"
          },
          {
            "explanation": "그리스어에는 예수라는 호칭과 καὶ δοκήσεις가 인쇄되어 있다. 각주 1-2의 그리스도 호칭 추가 및 형용사 교정 제안을 본문과 구별한다.",
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 [adde, δι᾽ ἄνθρωπον] 보충 표지를 보존한다.",
            "printed_pages": [
              94
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Ἄτρεπτος. Ed. Schultz, IV. 54.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 94,
                "text": "Τοῦ πνεύματος οὖν κατελθόντος διὰ τὴν προωρισμένην οἰκονομίαν, καὶ τοῦ Υἱοῦ τοῦ Θεοῦ μονογενοῦς, ὃς καὶ λόγος ἐστὶ τοῦ Πατρὸς, ἐλθόντος τοῦ πληρώματος τοῦ χρόνου, σαρκωθέντος ἐν ἀνθρώπῳ [adde, δι᾽ ἄνθρωπον], καὶ πᾶσαν τὴν κατὰ ἄνθρωπον οἰκονομίαν ἐκπληρώσαντος, τοῦ Κυρίου ἡμῶν Ἰησοῦ, ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ ὄντος, ὡς αὐτὸς ὁ Κύριος μαρτυρεῖ, καὶ οἱ ἀπόστολοι ὁμολογοῦσι καὶ οἱ προφῆται κηρύττουσι· ψευδεῖς ἀπεδείχθησαν πᾶσαι αἱ διδασκαλίαι τῶν τὰς ὀγδοάδας, καὶ τετράδας, καὶ δοκήσεις παρεξευρηκότων."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "notes 4-5",
            "explanation": "상대가 성령을 배제하며 여러 존재를 구별한다는 저자의 설명을 보존한다. affectionis는 그들의 성향으로 읽고, 각주의 infectionis 교정 제안과 구별한다.",
            "printed_page": 94,
            "printed_texts": [
              "Spiritum quidem interimunt",
              "assidere Demiurgo, evacuantem eum virtute",
              "dissimile affectionis eorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_reported_divisions_and_affectionis"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "자기보다 앞선 이의 말이라는 저자의 소개와 마지막 격언을 유지한다. 각주 3은 난외 주석이라는 추정과 앞서 소개한 인물의 말이라는 해석을 비교한다.",
            "printed_page": 95,
            "printed_texts": [
              "quidam dixit superior nobis",
              "In Dei lacte gypsum male miscetur"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_milk_and_gypsum_saying"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 18장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "10d4c19f085215d7040d222c39473e40e1c6d0f04fd5d7c700edae9088c44108",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n107.jpg",
            "page_key": "2:94",
            "printed_page": 94,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:725632a8ba37c5541508b9621b3a6650dde21b11d6aa144a7867694a73dc35ec",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Spiritu itaque descendente super praedictam dispositionem, et Filio Dei unigenito, qui et Verbum est Patris, veniente plenitudine temporis, incarnato in homine propter hominem, et omnem secundum hominem dispositionem implente Jesu Christo Domino nostro, uno et eodem exsistente, sicut et ipse Dominus testatur, et Apostoli confitentur, et prophetae annuntiant, mendaces ostensae sunt universae doctrinae eorum, qui octonationes et quaternationes putativas adinvenerunt, et subdivisiones excogitaverunt: qui Spiritum quidem interimunt, alium autem Christum, et alium Jesum intelligunt, et non unum Christum, sed plures fuisse docent: et si unitos eos dixerint, iterum ostendunt eum quidem participasse passionem, hunc autem impassibilem perseverasse; et hunc quidem ascendisse in Pleroma, hunc autem in medietate remansisse; et hunc quidem in invisibilibus et innominabilibus epulari et oblectari, hunc autem assidere Demiurgo, evacuantem eum virtute. Unde et oportebit et te, et omnes qui intendunt huic Scripturae, et solliciti sunt pro sua salute, non, quum audiunt forinsecus eorum sermones, sponte succumbere; similia enim loquentes fidelibus, sicut praediximus, non solum dissimilia sapiunt, sed et contraria, et per omnia plena blasphemiis, per quae interficiunt eos, qui per similitudinem verborum dissimile affectionis eorum in se attrahunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a9d420a766541d6a5a1933d93ab4383d45bbbd05fbdcf890d7cac45247aeb540",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n108.jpg",
            "page_key": "2:95",
            "printed_page": 95,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:569e955fe20dedbc4fc14b115c6876eaab9d403615c2fdcea82c0c5a349b48cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "venenum: sicut quis aquae mixtum gypsum dans pro lacte, seducat per similitudinem coloris, sicut quidam dixit superior nobis, de omnibus qui quolibet modo depravant quae sunt Dei, et adulterant veritatem; In Dei lacte gypsum male miscetur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:63021162a5ab0581ff9b989f1298fbb479c74ee49e4b85ad51bf778863ff5661",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Spiritu itaque descendente super praedictam dispositionem, et Filio Dei unigenito, qui et Verbum est Patris, veniente plenitudine temporis, incarnato in homine propter hominem, et omnem secundum hominem dispositionem implente Jesu Christo Domino nostro, uno et eodem exsistente, sicut et ipse Dominus testatur, et Apostoli confitentur, et prophetae annuntiant, mendaces ostensae sunt universae doctrinae eorum, qui octonationes et quaternationes putativas adinvenerunt, et subdivisiones excogitaverunt: qui Spiritum quidem interimunt, alium autem Christum, et alium Jesum intelligunt, et non unum Christum, sed plures fuisse docent: et si unitos eos dixerint, iterum ostendunt eum quidem participasse passionem, hunc autem impassibilem perseverasse; et hunc quidem ascendisse in Pleroma, hunc autem in medietate remansisse; et hunc quidem in invisibilibus et innominabilibus epulari et oblectari, hunc autem assidere Demiurgo, evacuantem eum virtute. Unde et oportebit et te, et omnes qui intendunt huic Scripturae, et solliciti sunt pro sua salute, non, quum audiunt forinsecus eorum sermones, sponte succumbere; similia enim loquentes fidelibus, sicut praediximus, non solum dissimilia sapiunt, sed et contraria, et per omnia plena blasphemiis, per quae interficiunt eos, qui per similitudinem verborum dissimile affectionis eorum in se attrahunt venenum: sicut quis aquae mixtum gypsum dans pro lacte, seducat per similitudinem coloris, sicut quidam dixit superior nobis, de omnibus qui quolibet modo depravant quae sunt Dei, et adulterant veritatem; In Dei lacte gypsum male miscetur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fb2d573db94a207dc7e888343695cea18f1a11752486c4b44c8e46cbf148548a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 18장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 4절이다. super praedictam dispositionem은 앞서 말한 경륜 위에로 옮겼다. 94쪽의 그리스어 병렬문은 미리 정해진 경륜을 통함이라는 표현이며, 두 형태를 각각 보존했다.",
          "그리스어의 [adde, δι᾽ ἄνθρωπον] 보충 표지와 예수라는 호칭, καὶ δοκήσεις를 유지했다. 판본 각주 1-2의 그리스도 호칭 추가와 형용사 교정 제안은 본문과 구별했다.",
          "여러 존재를 나누는 상대의 설명과 그들을 경계하라는 독자에 대한 요청을 구별했다. 데미우르고스 곁에 앉아 그의 능력을 비운다는 목적어 관계를 유지했다.",
          "affectionis eorum은 그들의 성향으로 옮겼으며, eorum은 가르치는 자들을 가리키는 것으로 읽었다. 각주 5가 비교하는 infectionis 교정 제안과 인쇄된 표현을 구별했다. 우유와 석고의 비유는 말의 겉모습과 그 안의 해로운 가르침을 연결한다.",
          "마지막 격언은 자기보다 앞선 어떤 이의 말로 소개되어 있다. 이 소개와 격언을 함께 보존했다. 95쪽 각주 3은 격언이 난외 주석이라는 견해와 저자가 소개한 인물의 말이라는 견해를 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:725632a8ba37c5541508b9621b3a6650dde21b11d6aa144a7867694a73dc35ec",
              "sha256:569e955fe20dedbc4fc14b115c6876eaab9d403615c2fdcea82c0c5a349b48cf"
            ],
            "text": "그러므로 앞서 말한 경륜 위에 영이 내려오셨고, 아버지의 말씀이기도 한 하나님의 외아들은, 때가 가득 찼을 때, 사람을 위해 사람 안에서 육신이 되셨다. 우리 주 예수 그리스도께서는 사람에 관한 경륜 전체를 이루셨으며, 하나의 동일한 분이시다. 주님 자신이 증언하시고, 사도들이 고백하며, 예언자들이 알리는 그대로이다. 꾸며 낸 여덟 묶음과 네 묶음을 고안하고, 여러 갈래의 분할을 생각해 낸 자들의 모든 가르침은 거짓으로 드러났다. 그들은 성령을 없애 버리고, 그리스도와 예수를 서로 다른 이로 이해하며, 그리스도가 한 분이 아니라 여럿이었다고 가르친다. 이들이 결합되어 있다고 말하더라도, 한쪽은 수난에 참여했고, 다른 쪽은 수난을 겪지 않은 채 남았다고 다시 설명한다. 한쪽은 플레로마에 올라갔고, 다른 쪽은 중간 영역에 남았으며, 한쪽은 보이지도 않고 이름할 수도 없는 곳에서 잔치를 즐기고 기뻐하지만, 다른 쪽은 데미우르고스 곁에 앉아 그의 능력을 비워 버린다고 한다. 그러므로 그대도, 이 글에 주의를 기울이며 자기 구원을 염려하는 모든 이도, 밖에서 그들의 말을 들을 때, 선뜻 넘어가서는 안 된다. 앞서 말했듯이, 그들은 믿는 이들과 비슷하게 말하면서도, 생각은 다를 뿐 아니라, 서로 반대되고, 모든 면에서 모독으로 가득하다. 말이 비슷하다는 이유로, 그들의 성향에서 나오는 이질적인 독을 자기 안으로 들이키는 이들을, 그러한 생각으로 죽이는 것이다. 누군가 물에 섞은 석고를 우유인 양 주고, 색깔이 비슷하다는 이유로 속이는 것과 같다. 어떤 방식으로든 하나님의 것들을 왜곡하고, 진리에 불순물을 섞는 모든 이에 관해, 우리보다 앞선 어떤 이가 말한 것과 같다. “하나님의 젖에 석고를 섞는 일은 악하다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:63021162a5ab0581ff9b989f1298fbb479c74ee49e4b85ad51bf778863ff5661"
        ],
        "text": "그러므로 앞서 말한 경륜 위에 영이 내려오셨고, 아버지의 말씀이기도 한 하나님의 외아들은, 때가 가득 찼을 때, 사람을 위해 사람 안에서 육신이 되셨다. 우리 주 예수 그리스도께서는 사람에 관한 경륜 전체를 이루셨으며, 하나의 동일한 분이시다. 주님 자신이 증언하시고, 사도들이 고백하며, 예언자들이 알리는 그대로이다. 꾸며 낸 여덟 묶음과 네 묶음을 고안하고, 여러 갈래의 분할을 생각해 낸 자들의 모든 가르침은 거짓으로 드러났다. 그들은 성령을 없애 버리고, 그리스도와 예수를 서로 다른 이로 이해하며, 그리스도가 한 분이 아니라 여럿이었다고 가르친다. 이들이 결합되어 있다고 말하더라도, 한쪽은 수난에 참여했고, 다른 쪽은 수난을 겪지 않은 채 남았다고 다시 설명한다. 한쪽은 플레로마에 올라갔고, 다른 쪽은 중간 영역에 남았으며, 한쪽은 보이지도 않고 이름할 수도 없는 곳에서 잔치를 즐기고 기뻐하지만, 다른 쪽은 데미우르고스 곁에 앉아 그의 능력을 비워 버린다고 한다. 그러므로 그대도, 이 글에 주의를 기울이며 자기 구원을 염려하는 모든 이도, 밖에서 그들의 말을 들을 때, 선뜻 넘어가서는 안 된다. 앞서 말했듯이, 그들은 믿는 이들과 비슷하게 말하면서도, 생각은 다를 뿐 아니라, 서로 반대되고, 모든 면에서 모독으로 가득하다. 말이 비슷하다는 이유로, 그들의 성향에서 나오는 이질적인 독을 자기 안으로 들이키는 이들을, 그러한 생각으로 죽이는 것이다. 누군가 물에 섞은 석고를 우유인 양 주고, 색깔이 비슷하다는 이유로 속이는 것과 같다. 어떤 방식으로든 하나님의 것들을 왜곡하고, 진리에 불순물을 섞는 모든 이에 관해, 우리보다 앞선 어떤 이가 말한 것과 같다. “하나님의 젖에 석고를 섞는 일은 악하다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:816ef46abf74a1e0d33025c1c1eac662903a2f994610ea9e7dc24c320b9b9d93",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
      },
      "work_location": "3.h18.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-18:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:90a2e15fedbf01b42693a908ebfa77e534a1a5d4ed47ed7a9400b07ace02804a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:50e20c9607a8fc268aeed75ebb6817acace92cc479bc6fd5d4f5b4ab6ed00746"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5d4da81ff988379d7c21a25f45158fd37a3ed4576c5217841b67f77a91c45a5c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:49ff8c24261a638b29454afe9d08b1466c1222e84a154888e01aa1fc04b5c912"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5246ac51b65483533a863379c7c7444dc0fdb165bef6841b89ec83c47f71746e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:90a2e15fedbf01b42693a908ebfa77e534a1a5d4ed47ed7a9400b07ace02804a",
            "source_revision_id": "sha256:5d4da81ff988379d7c21a25f45158fd37a3ed4576c5217841b67f77a91c45a5c",
            "translation_revision_id": "sha256:49ff8c24261a638b29454afe9d08b1466c1222e84a154888e01aa1fc04b5c912"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:eb81d36b9b0b4ba3b3448fdee089b81b3c85cd811d22a0aa2ee7e90a0332b9a1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:90a2e15fedbf01b42693a908ebfa77e534a1a5d4ed47ed7a9400b07ace02804a",
            "source_revision_id": "sha256:5d4da81ff988379d7c21a25f45158fd37a3ed4576c5217841b67f77a91c45a5c",
            "translation_revision_id": "sha256:49ff8c24261a638b29454afe9d08b1466c1222e84a154888e01aa1fc04b5c912"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5246ac51b65483533a863379c7c7444dc0fdb165bef6841b89ec83c47f71746e",
          "sha256:eb81d36b9b0b4ba3b3448fdee089b81b3c85cd811d22a0aa2ee7e90a0332b9a1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "인류의 긴 내력을 자신 안에 하나로 모음과 구원을 집약해 베풂, 아담 안에서 잃었던 형상과 닮음의 회복을 구별한다.",
            "printed_page": 95,
            "printed_texts": [
              "longam hominum expositionem in seipso recapitulavit",
              "in compendio nobis salutem praestans",
              "secundum imaginem et similitudinem esse Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_recapitulation_and_Adam"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a9d420a766541d6a5a1933d93ab4383d45bbbd05fbdcf890d7cac45247aeb540",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n108.jpg",
            "page_key": "2:95",
            "printed_page": 95,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:50e20c9607a8fc268aeed75ebb6817acace92cc479bc6fd5d4f5b4ab6ed00746",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ostenso manifeste, quod in principio Verbum exsistens apud Deum, per quem omnia facta sunt, qui et semper aderat generi humano, hunc in novissimis temporibus secundum praefinitum tempus a Patre, unitum suo plasmati, passibilem hominem factum, exclusa est omnis contradictio dicentium: Si ergo tunc natus est, non erat ergo ante Christus. Ostendimus enim, quia non tunc coepit Filius Dei, exsistens semper apud Patrem; sed quando incarnatus est, et homo factus, longam hominum expositionem in seipso recapitulavit, in compendio nobis salutem praestans, ut quod perdideramus in Adam, id est, secundum imaginem et similitudinem esse Dei, hoc in Christo Jesu reciperemus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5d4da81ff988379d7c21a25f45158fd37a3ed4576c5217841b67f77a91c45a5c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ostenso manifeste, quod in principio Verbum exsistens apud Deum, per quem omnia facta sunt, qui et semper aderat generi humano, hunc in novissimis temporibus secundum praefinitum tempus a Patre, unitum suo plasmati, passibilem hominem factum, exclusa est omnis contradictio dicentium: Si ergo tunc natus est, non erat ergo ante Christus. Ostendimus enim, quia non tunc coepit Filius Dei, exsistens semper apud Patrem; sed quando incarnatus est, et homo factus, longam hominum expositionem in seipso recapitulavit, in compendio nobis salutem praestans, ut quod perdideramus in Adam, id est, secundum imaginem et similitudinem esse Dei, hoc in Christo Jesu reciperemus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3271aa081da07c3465b50e906d9b52173318a885445606e16eec462048c7e960",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 1절이다. 태초부터 계신 말씀과 마지막 때의 성육신, 아담 안에서 잃었던 형상과 닮음을 회복하는 목적을 구별했다.",
          "longam hominum expositionem은 인류의 긴 내력으로, recapitulavit은 자신 안에 하나로 모음으로 옮겼다. in compendio는 구원을 집약하여 베푸는 뜻으로 읽었다. 95쪽 각주 4는 이 표현을 그리스어 συντόμως와 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:50e20c9607a8fc268aeed75ebb6817acace92cc479bc6fd5d4f5b4ab6ed00746"
            ],
            "text": "태초에 하나님과 함께 계신 말씀, 그분을 통해 모든 것이 만들어졌고, 언제나 인류와 함께 계셨던 그분이, 마지막 때에 아버지께서 미리 정하신 시간에 따라, 자신이 빚으신 것과 결합하여, 수난을 겪을 수 있는 사람이 되셨음이 분명히 드러났다. “그렇다면 그때 태어났으니, 그리스도는 그 이전에 없었다”라고 말하는 이들의 모든 반론은 배제된다. 우리가 보여 주었듯이, 하나님의 아들은 그때 비로소 시작되신 분이 아니며, 언제나 아버지와 함께 계셨다. 그분은 육신이 되어 사람이 되셨을 때, 인류의 긴 내력을 자신 안에 하나로 모으셨다. 우리에게 구원을 집약하여 베푸셔서, 우리가 아담 안에서 잃어버렸던 것, 곧 하나님의 형상과 닮음을 따라 존재하는 것을, 그리스도 예수 안에서 되찾게 하시려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5d4da81ff988379d7c21a25f45158fd37a3ed4576c5217841b67f77a91c45a5c"
        ],
        "text": "태초에 하나님과 함께 계신 말씀, 그분을 통해 모든 것이 만들어졌고, 언제나 인류와 함께 계셨던 그분이, 마지막 때에 아버지께서 미리 정하신 시간에 따라, 자신이 빚으신 것과 결합하여, 수난을 겪을 수 있는 사람이 되셨음이 분명히 드러났다. “그렇다면 그때 태어났으니, 그리스도는 그 이전에 없었다”라고 말하는 이들의 모든 반론은 배제된다. 우리가 보여 주었듯이, 하나님의 아들은 그때 비로소 시작되신 분이 아니며, 언제나 아버지와 함께 계셨다. 그분은 육신이 되어 사람이 되셨을 때, 인류의 긴 내력을 자신 안에 하나로 모으셨다. 우리에게 구원을 집약하여 베푸셔서, 우리가 아담 안에서 잃어버렸던 것, 곧 하나님의 형상과 닮음을 따라 존재하는 것을, 그리스도 예수 안에서 되찾게 하시려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:49ff8c24261a638b29454afe9d08b1466c1222e84a154888e01aa1fc04b5c912",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "work_location": "3.h19.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:196156ab6076e9e1b63f4ce75f9350a2cbae65d88c1d46786d7dd5e0655218c6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:224e67edb4fe08a8a03f19f6e37a40bc76012941c083f17d17a471cea796dee6",
            "sha256:d70590970480eb6d3762de1065d8bb6719236e12687b04cd598dadafa20e9842"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:01d9fa47e1529a0723541763471ba3a7b237e8b915f0f3ea27544abe43d7a6a6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bfc5282587b81f4151312c354f42c2e5f4c43d12a0a1e02565de36d165a2d507"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95,
              96
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95,
              96
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "tertia die secundum Scripturas.",
            "source_start": "Quis est autem qui communicavit nobis de escis?",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 2절과 3절 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:443a502276164db0436c447809016a5d06aa58a8f5387967539523c21c18194d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:196156ab6076e9e1b63f4ce75f9350a2cbae65d88c1d46786d7dd5e0655218c6",
            "source_revision_id": "sha256:01d9fa47e1529a0723541763471ba3a7b237e8b915f0f3ea27544abe43d7a6a6",
            "translation_revision_id": "sha256:bfc5282587b81f4151312c354f42c2e5f4c43d12a0a1e02565de36d165a2d507"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:b5e261020ed2c977724560301a0f16dfffec97231e39c793ef10b8793421862c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:196156ab6076e9e1b63f4ce75f9350a2cbae65d88c1d46786d7dd5e0655218c6",
            "source_revision_id": "sha256:01d9fa47e1529a0723541763471ba3a7b237e8b915f0f3ea27544abe43d7a6a6",
            "translation_revision_id": "sha256:bfc5282587b81f4151312c354f42c2e5f4c43d12a0a1e02565de36d165a2d507"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:443a502276164db0436c447809016a5d06aa58a8f5387967539523c21c18194d",
          "sha256:b5e261020ed2c977724560301a0f16dfffec97231e39c793ef10b8793421862c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95,
              96
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              95,
              96
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "tertia die secundum Scripturas.",
            "source_start": "Quis est autem qui communicavit nobis de escis?",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 10:6-7,9",
              "Romans 14:9"
            ],
            "evidence": "95 note 6; 96 notes 1-3",
            "explanation": "다시 말하는 주체를 바울로 읽고, 죽은 이들 가운데서 풀어냄, 삶·죽음·부활의 순서를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              95,
              96
            ],
            "printed_texts": [
              "liberare",
              "Christus et vixit, et mortuus est, et resurrexit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_descent_and_confession"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 1:23",
              "1 Corinthians 10:16",
              "Isaiah 7:14-15",
              "Jeremiah 17:9",
              "1 Corinthians 15:3-4"
            ],
            "evidence": "notes 4-6",
            "explanation": "십자가에 못 박힌 그리스도 예수라는 호칭, 호로스와 한계의 풀이, 버터와 꿀을 먹는 임마누엘을 보존한다.",
            "printed_page": 96,
            "printed_texts": [
              "Christum Jesum crucifixum",
              "superextensus Horo, id est fini",
              "butyrum et mel"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_communion_and_food_question"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 2절과 3절 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a9d420a766541d6a5a1933d93ab4383d45bbbd05fbdcf890d7cac45247aeb540",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n108.jpg",
            "page_key": "2:95",
            "printed_page": 95,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:224e67edb4fe08a8a03f19f6e37a40bc76012941c083f17d17a471cea796dee6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quia enim non erat possibile, eum hominem qui semel victus fuerat et elisus per inobedientiam, replasmare, et obtinere bravium victoriae, iterum autem impossibile erat ut salutem perciperet qui sub peccato ceciderat, utraque operatus est Filius, Verbum Dei exsistens, a Patre descendens, et incarnatus, et usque ad mortem descendens, et dispensationem consummans salutis nostrae, cui credere nos indubitate adhortans, iterum dicit: Ne dixeris in corde tuo, Quis ascendit in coelum? hoc est Christum deducere. Aut, Quis descendit in abyssum? hoc est Christum a",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9d07e7aa70ecd6f1678c98e4d2d722b1875b250edbf794a4aee29f5c6ede697d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n109.jpg",
            "page_key": "2:96",
            "printed_page": 96,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d70590970480eb6d3762de1065d8bb6719236e12687b04cd598dadafa20e9842",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mortuis liberare; deinde infert: Quoniam si confitearis in ore tuo Dominum Jesum, et credideris in corde tuo, quoniam Deus illum excitavit a mortuis, salvus eris. Et rationem reddidit propter quam causam haec fecit Verbum Dei, dicens: In hoc enim Christus et vixit, et mortuus est, et resurrexit, ut vivorum et mortuorum dominetur. Et iterum ad Corinthios scribens ait: Nos autem annuntiamus Christum Jesum crucifixum. Et infert: Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio sanguinis est Christi? Quis est autem qui communicavit nobis de escis? Utrum is qui ab illis affingitur sursum Christus, superextensus Horo, id est fini, et formavit eorum matrem: an vero qui ex virgine est Emmanuel, qui butyrum et mel manducavit, de quo ait propheta: Et homo est, et quis cognoscet eum? Hic idem a Paulo annuntiabatur: Tradidi enim, inquit, vobis in primis, quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quoniam sepultus est, et resurrexit tertia die secundum Scripturas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:01d9fa47e1529a0723541763471ba3a7b237e8b915f0f3ea27544abe43d7a6a6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quia enim non erat possibile, eum hominem qui semel victus fuerat et elisus per inobedientiam, replasmare, et obtinere bravium victoriae, iterum autem impossibile erat ut salutem perciperet qui sub peccato ceciderat, utraque operatus est Filius, Verbum Dei exsistens, a Patre descendens, et incarnatus, et usque ad mortem descendens, et dispensationem consummans salutis nostrae, cui credere nos indubitate adhortans, iterum dicit: Ne dixeris in corde tuo, Quis ascendit in coelum? hoc est Christum deducere. Aut, Quis descendit in abyssum? hoc est Christum a mortuis liberare; deinde infert: Quoniam si confitearis in ore tuo Dominum Jesum, et credideris in corde tuo, quoniam Deus illum excitavit a mortuis, salvus eris. Et rationem reddidit propter quam causam haec fecit Verbum Dei, dicens: In hoc enim Christus et vixit, et mortuus est, et resurrexit, ut vivorum et mortuorum dominetur. Et iterum ad Corinthios scribens ait: Nos autem annuntiamus Christum Jesum crucifixum. Et infert: Calix benedictionis quem benedicimus, nonne communicatio sanguinis est Christi? Quis est autem qui communicavit nobis de escis? Utrum is qui ab illis affingitur sursum Christus, superextensus Horo, id est fini, et formavit eorum matrem: an vero qui ex virgine est Emmanuel, qui butyrum et mel manducavit, de quo ait propheta: Et homo est, et quis cognoscet eum? Hic idem a Paulo annuntiabatur: Tradidi enim, inquit, vobis in primis, quoniam Christus mortuus est pro peccatis nostris secundum Scripturas, et quoniam sepultus est, et resurrexit tertia die secundum Scripturas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7e3258f2d9157e1c364893d89ccfbe083698d81921e3bd5d32f36db70390bf2c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 2절과 3절 앞부분이다. 다시 빚음과 승리의 상, 죄 아래 있는 이의 구원을 아들이 이루는 일로 옮겼다.",
          "로마서 인용을 다시 말하는 주체는 95쪽 각주 6에 따라 바울로 읽었다. liberare는 죽은 이들 가운데서 풀어냄으로, 로마서 14:9는 삶·죽음·부활의 순서대로 옮겼다.",
          "고린도전서 인용의 예수라는 호칭과 축복의 잔에 관한 질문을 유지했다. 호로스에 붙은 id est fini는 곧 한계라는 라틴어 번역자의 풀이로 보존했다. 버터와 꿀, 사람을 알아보는 예언자의 질문은 임마누엘에 관한 대목에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:224e67edb4fe08a8a03f19f6e37a40bc76012941c083f17d17a471cea796dee6",
              "sha256:d70590970480eb6d3762de1065d8bb6719236e12687b04cd598dadafa20e9842"
            ],
            "text": "한번 패배하고, 불순종으로 짓눌린 그 사람이 자신을 다시 빚어, 승리의 상을 얻는 것은 불가능했다. 죄 아래 쓰러진 이가 구원을 받는 것도 불가능했다. 아들은 이 둘을 모두 이루셨다. 하나님의 말씀으로서, 아버지에게서 내려와, 육신이 되셨으며, 죽음에 이르기까지 내려가셔서, 우리 구원의 경륜을 완성하셨다. 바울은 우리가 그분을 의심 없이 믿도록 권하며, 다시 말한다. “‘누가 하늘에 올라갔는가?’라고 네 마음속에 말하지 말라. 그것은 그리스도를 끌어내리는 일이다. 또 ‘누가 심연에 내려갔는가?’라고 말하지 말라. 그것은 그리스도를 죽은 이들 가운데서 풀어내는 일이다.” 그 뒤에 덧붙인다. “네 입으로 주 예수를 고백하고, 하나님께서 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키셨음을 네 마음으로 믿으면, 구원받을 것이다.” 하나님의 말씀이 무슨 까닭에 이 일들을 하셨는지, 그는 이유를 설명하며 말한다. “산 이들과 죽은 이들을 다스리시려고, 그리스도께서 사시고, 죽으시고, 부활하셨습니다.” 또 고린토인들에게 쓰면서 말한다. “십자가에 못 박히신 그리스도 예수를 우리는 알립니다.” 이어서 말한다. “우리가 축복하는 축복의 잔은 그리스도의 피에 참여함이 아닙니까?” 먹는 일에서 우리와 함께하신 분은 누구인가? 이 자들이 꾸며 내는 위의 그리스도인가? 호로스, 곧 한계 위에 펼쳐져, 그들의 어머니에게 형태를 주었다는 그인가? 아니면 동정녀에게서 나신 임마누엘, 버터와 꿀을 드신 분인가? 예언자는 그분에 대해 말한다. “그는 사람이다. 누가 그를 알아보겠는가?” 바울이 알린 분도 바로 이분이었다. 그는 말한다. “나는 여러분에게 무엇보다 먼저 전했습니다. 성경대로 우리의 죄를 위해 그리스도께서 죽으셨고, 묻히셨으며, 성경대로 사흘째 되는 날 부활하셨다는 것입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:01d9fa47e1529a0723541763471ba3a7b237e8b915f0f3ea27544abe43d7a6a6"
        ],
        "text": "한번 패배하고, 불순종으로 짓눌린 그 사람이 자신을 다시 빚어, 승리의 상을 얻는 것은 불가능했다. 죄 아래 쓰러진 이가 구원을 받는 것도 불가능했다. 아들은 이 둘을 모두 이루셨다. 하나님의 말씀으로서, 아버지에게서 내려와, 육신이 되셨으며, 죽음에 이르기까지 내려가셔서, 우리 구원의 경륜을 완성하셨다. 바울은 우리가 그분을 의심 없이 믿도록 권하며, 다시 말한다. “‘누가 하늘에 올라갔는가?’라고 네 마음속에 말하지 말라. 그것은 그리스도를 끌어내리는 일이다. 또 ‘누가 심연에 내려갔는가?’라고 말하지 말라. 그것은 그리스도를 죽은 이들 가운데서 풀어내는 일이다.” 그 뒤에 덧붙인다. “네 입으로 주 예수를 고백하고, 하나님께서 그분을 죽은 이들 가운데서 일으키셨음을 네 마음으로 믿으면, 구원받을 것이다.” 하나님의 말씀이 무슨 까닭에 이 일들을 하셨는지, 그는 이유를 설명하며 말한다. “산 이들과 죽은 이들을 다스리시려고, 그리스도께서 사시고, 죽으시고, 부활하셨습니다.” 또 고린토인들에게 쓰면서 말한다. “십자가에 못 박히신 그리스도 예수를 우리는 알립니다.” 이어서 말한다. “우리가 축복하는 축복의 잔은 그리스도의 피에 참여함이 아닙니까?” 먹는 일에서 우리와 함께하신 분은 누구인가? 이 자들이 꾸며 내는 위의 그리스도인가? 호로스, 곧 한계 위에 펼쳐져, 그들의 어머니에게 형태를 주었다는 그인가? 아니면 동정녀에게서 나신 임마누엘, 버터와 꿀을 드신 분인가? 예언자는 그분에 대해 말한다. “그는 사람이다. 누가 그를 알아보겠는가?” 바울이 알린 분도 바로 이분이었다. 그는 말한다. “나는 여러분에게 무엇보다 먼저 전했습니다. 성경대로 우리의 죄를 위해 그리스도께서 죽으셨고, 묻히셨으며, 성경대로 사흘째 되는 날 부활하셨다는 것입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:bfc5282587b81f4151312c354f42c2e5f4c43d12a0a1e02565de36d165a2d507",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "work_location": "3.h19.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f727a1bc8a90eec99e9b9a59901545810c7aa6314e580f63ad79b612cd375a16",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7232f88268fca0e396b258c4b4e635e7c6330129789ba6cdf7e94d1955ea16d7",
            "sha256:91fd7db83af27608938fa83c1e8d6d266902d121a34e26d82496cf573a75ec45"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6e065c0a383d5b0f7734f01ccd51e047d994e0b42e9a6aeff06c688e3ad84c89"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3839e9f4a16be9ea46ae164e374218cbbd4b55b74e6311c853f7d17f2c3e8c8d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              96,
              97
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "unctionem, qui est Spiritus.",
            "source_start": "Manifestum est igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 3절 나머지에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5a4043b177c7c567897f9c35cb9002d8410e180664184d9067d683644d8f254e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f727a1bc8a90eec99e9b9a59901545810c7aa6314e580f63ad79b612cd375a16",
            "source_revision_id": "sha256:6e065c0a383d5b0f7734f01ccd51e047d994e0b42e9a6aeff06c688e3ad84c89",
            "translation_revision_id": "sha256:3839e9f4a16be9ea46ae164e374218cbbd4b55b74e6311c853f7d17f2c3e8c8d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4a03895454706dc88b770e589cc2fb33c456b650c2c82eeca36884efcad530a2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f727a1bc8a90eec99e9b9a59901545810c7aa6314e580f63ad79b612cd375a16",
            "source_revision_id": "sha256:6e065c0a383d5b0f7734f01ccd51e047d994e0b42e9a6aeff06c688e3ad84c89",
            "translation_revision_id": "sha256:3839e9f4a16be9ea46ae164e374218cbbd4b55b74e6311c853f7d17f2c3e8c8d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5a4043b177c7c567897f9c35cb9002d8410e180664184d9067d683644d8f254e",
          "sha256:4a03895454706dc88b770e589cc2fb33c456b650c2c82eeca36884efcad530a2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              96,
              97
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "unctionem, qui est Spiritus.",
            "source_start": "Manifestum est igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 15:12,21",
              "Romans 14:15",
              "Ephesians 2:13",
              "Galatians 3:13",
              "1 Corinthians 8:11"
            ],
            "explanation": "수난·사람 됨·죽음을 말할 때의 그리스도 호칭과, 그리스도 예수 자신이 수난을 겪었다는 저자의 논증을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              96,
              97
            ],
            "printed_texts": [
              "mortificatione ejus",
              "Jesus Christus cum esset"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Christ_titles_across_Paul_quotations"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 61:1",
            "explanation": "기름을 부으신 아버지, 기름 부음 받은 아들, 기름 부음인 영을 구별한다. 인용의 하나님이라는 호칭을 유지한다.",
            "printed_page": 97,
            "printed_texts": [
              "qui unxit",
              "qui unctus est",
              "unctio",
              "Spiritus Dei super me"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_anointing_agent_recipient_and_Spirit"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 병렬문을 라틴어 번역 대본과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              96,
              97
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. III. Ἀπαθής.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 96,
                "text": "Φανερὸν οὖν, ὅτι Παῦλος ἄλλον Χριστὸν οὐκ οἶδεν, ἀλλ᾽ ἢ τοῦτον τὸν καὶ παθόντα, καὶ ταφέντα, καὶ ἀναστάντα, καὶ γεννηθέντα, ὃν καὶ ἄνθρωπον λέγει. Εἰπὼν γὰρ, εἰ δὲ Χριστὸς κηρύσσεται, ὅτι ἐκ νεκρῶν ἐγήγερται,"
              },
              {
                "printed_page": 97,
                "text": "ἐπιφέρει, τὴν αἰτίαν ἀποδιδοὺς τῆς σαρκώσεως αὐτοῦ· ἐπειδὴ γὰρ δι᾽ ἀνθρώπου ὁ θάνατος, καὶ δι᾽ ἀνθρώπου ἀνάστασις ἐκ νεκρῶν. Καὶ πανταχοῦ ἐπὶ τοῦ πάθους τοῦ Κυρίου ἡμῶν, καὶ τῆς ἀνθρωπότητος αὐτοῦ, καὶ τῆς νεκρώσεως, τῷ τοῦ Χριστοῦ κέχρηται ὀνόματι, ὡς ἐπὶ τοῦ, Μὴ τῷ βρώματί σου ἐκεῖνον ἀπόλλυε, ὑπὲρ οὗ Χριστὸς ἀπέθανε· καὶ πάλιν, Νυνὶ δὲ ἐν Χριστῷ, οἱ ποτὲ ὑμεῖς ὄντες μακρὰν, ἐγενήθητε ἐγγὺς, ἐν τῷ αἵματι τοῦ Χριστοῦ· καὶ πάλιν, Χριστὸς ἡμᾶς ἐξηγόρασεν ἐκ τῆς κατάρας τοῦ νόμου, γενόμενος ὑπὲρ ἡμῶν κατάρα· γέγραπται γὰρ, ἐπικατάρατος πᾶς ὁ κρεμάμενος ἐπὶ ξύλου."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 3절 나머지에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9d07e7aa70ecd6f1678c98e4d2d722b1875b250edbf794a4aee29f5c6ede697d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n109.jpg",
            "page_key": "2:96",
            "printed_page": 96,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7232f88268fca0e396b258c4b4e635e7c6330129789ba6cdf7e94d1955ea16d7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifestum est igitur, quoniam Paulus alterum Christum nescit, nisi hunc solum, qui et passus est, et sepultus est, et resurrexit, qui et natus est, quem et hominem dixit. Cum enim dixisset: Si autem Christus annuntiatur quoniam a mortuis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b903e25ab71c0e2271965013aef4261e4273b87b06aaf6b152f15bf7be319081",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n110.jpg",
            "page_key": "2:97",
            "printed_page": 97,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:91fd7db83af27608938fa83c1e8d6d266902d121a34e26d82496cf573a75ec45",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "resurrexit, intulit, rationem reddens incarnationis ejus: Quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Et ubique in passione Domini nostri, et humanitate, et mortificatione ejus, Christi usus est nomine, quemadmodum in illo: Noli esca tua perdere illum, pro quo Christus mortuus est. Et iterum: Nunc autem in Christo vos qui aliquando fuistis longe, facti estis proximi in sanguine Christi. Et iterum: Christus nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum: quoniam scriptum est, Maledictus omnis qui pendet in ligno. Et iterum: Et periet infirmus in tua scientia frater, propter quem Christus mortuus est; significans, quoniam non Christus impassibilis descendit in Jesum, sed ipse, Jesus Christus cum esset, passus est pro nobis, qui decubuit et resurrexit, qui descendit et ascendit, Filius Dei, filius hominis factus: quemadmodum et ipsum nomen significat. In Christi enim nomine subauditur qui unxit, et ipse qui unctus est, et ipsa unctio in qua unctus est. Et unxit quidem Pater, unctus est vero Filius, in Spiritu, qui est unctio; quemadmodum per Esaiam ait sermo: Spiritus Dei super me, propter quod unxit me; significans et unguentem Patrem, et unctum Filium, et unctionem, qui est Spiritus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6e065c0a383d5b0f7734f01ccd51e047d994e0b42e9a6aeff06c688e3ad84c89",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifestum est igitur, quoniam Paulus alterum Christum nescit, nisi hunc solum, qui et passus est, et sepultus est, et resurrexit, qui et natus est, quem et hominem dixit. Cum enim dixisset: Si autem Christus annuntiatur quoniam a mortuis resurrexit, intulit, rationem reddens incarnationis ejus: Quoniam per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum. Et ubique in passione Domini nostri, et humanitate, et mortificatione ejus, Christi usus est nomine, quemadmodum in illo: Noli esca tua perdere illum, pro quo Christus mortuus est. Et iterum: Nunc autem in Christo vos qui aliquando fuistis longe, facti estis proximi in sanguine Christi. Et iterum: Christus nos redemit de maledicto Legis, factus pro nobis maledictum: quoniam scriptum est, Maledictus omnis qui pendet in ligno. Et iterum: Et periet infirmus in tua scientia frater, propter quem Christus mortuus est; significans, quoniam non Christus impassibilis descendit in Jesum, sed ipse, Jesus Christus cum esset, passus est pro nobis, qui decubuit et resurrexit, qui descendit et ascendit, Filius Dei, filius hominis factus: quemadmodum et ipsum nomen significat. In Christi enim nomine subauditur qui unxit, et ipse qui unctus est, et ipsa unctio in qua unctus est. Et unxit quidem Pater, unctus est vero Filius, in Spiritu, qui est unctio; quemadmodum per Esaiam ait sermo: Spiritus Dei super me, propter quod unxit me; significans et unguentem Patrem, et unctum Filium, et unctionem, qui est Spiritus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "01d533a5808c3674534fba0a388cb25c6b18b9c4290eb4ba471d222e0daca047",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 3절 나머지이다. 수난과 사람 됨, 죽음을 말할 때 바울이 사용하는 그리스도라는 이름을 중심으로 인용들을 연결했다.",
          "음식 때문에 형제를 멸망시키는 일, 그리스도의 피로 가까워짐, 율법의 저주와 나무에 달림, 약한 형제에 관한 인용을 각각 구별했다. 96-97쪽의 테오도레토스 그리스어 병렬문도 따로 보존했다.",
          "그리스도라는 이름에 함축된 기름을 부으신 분, 기름 부음 받은 분, 기름 부음 자체를 나누어 옮겼다. 이사야 인용의 Spiritus Dei는 하나님의 영으로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7232f88268fca0e396b258c4b4e635e7c6330129789ba6cdf7e94d1955ea16d7",
              "sha256:91fd7db83af27608938fa83c1e8d6d266902d121a34e26d82496cf573a75ec45"
            ],
            "text": "그러므로 분명하다. 바울은 수난을 겪고, 묻히고 부활하셨으며, 또 태어나신 그분, 자신이 사람이라고 부른 그분 외에, 다른 그리스도를 알지 못한다. “그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하셨다고 선포된다면”이라고 말한 뒤, 그분이 육신이 되신 이유를 설명하며 덧붙였다. “사람을 통해 죽음이 왔고, 사람을 통해 죽은 이들의 부활도 왔습니다.” 우리 주님의 수난과 사람 되심과 죽음을 말할 때마다, 그는 그리스도라는 이름을 사용했다. 다음과 같은 말에서이다. “그리스도께서 그를 위해 죽으셨으니, 네 음식으로 그를 멸망시키지 말라.” 또 말한다. “한때 멀리 있던 여러분이, 이제 그리스도 안에서 그리스도의 피로 가까워졌습니다.” 또 말한다. “그리스도께서 우리를 위해 저주가 되셔서, 우리를 율법의 저주에서 속량하셨습니다. ‘나무에 달린 이는 모두 저주받은 자이다’라고 기록되어 있기 때문입니다.” 또 말한다. “네 지식으로 말미암아 약한 형제가 멸망할 것입니다. 그리스도께서 그를 위해 죽으셨습니다.” 수난을 겪지 않는 그리스도가 예수 안으로 내려온 것이 아니라, 그분 자신이 예수 그리스도이셨으며, 우리를 위해 수난을 겪으셨음을 밝힌 것이다. 그분은 누우셨다가 부활하시고, 내려오셨다가 올라가신 분, 인자가 되신 하나님의 아들이시다. 그 이름 자체도 이를 뜻한다. 그리스도라는 이름에는 기름을 부으신 분과, 기름 부음 받은 분, 그분에게 부어진 기름 부음 자체가 함축되어 있다. 기름을 부으신 이는 아버지이며, 기름 부음 받은 이는 아들이다. 영 안에서 기름 부음을 받으셨으며, 그 영이 기름 부음이시다. 말씀이 이사야를 통해 하신 말과 같다. “하나님의 영이 내 위에 계신다. 내게 기름을 부으셨기 때문이다.” 기름을 부으시는 아버지와, 기름 부음 받은 아들, 기름 부음이신 영을 나타내는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6e065c0a383d5b0f7734f01ccd51e047d994e0b42e9a6aeff06c688e3ad84c89"
        ],
        "text": "그러므로 분명하다. 바울은 수난을 겪고, 묻히고 부활하셨으며, 또 태어나신 그분, 자신이 사람이라고 부른 그분 외에, 다른 그리스도를 알지 못한다. “그리스도께서 죽은 이들 가운데서 부활하셨다고 선포된다면”이라고 말한 뒤, 그분이 육신이 되신 이유를 설명하며 덧붙였다. “사람을 통해 죽음이 왔고, 사람을 통해 죽은 이들의 부활도 왔습니다.” 우리 주님의 수난과 사람 되심과 죽음을 말할 때마다, 그는 그리스도라는 이름을 사용했다. 다음과 같은 말에서이다. “그리스도께서 그를 위해 죽으셨으니, 네 음식으로 그를 멸망시키지 말라.” 또 말한다. “한때 멀리 있던 여러분이, 이제 그리스도 안에서 그리스도의 피로 가까워졌습니다.” 또 말한다. “그리스도께서 우리를 위해 저주가 되셔서, 우리를 율법의 저주에서 속량하셨습니다. ‘나무에 달린 이는 모두 저주받은 자이다’라고 기록되어 있기 때문입니다.” 또 말한다. “네 지식으로 말미암아 약한 형제가 멸망할 것입니다. 그리스도께서 그를 위해 죽으셨습니다.” 수난을 겪지 않는 그리스도가 예수 안으로 내려온 것이 아니라, 그분 자신이 예수 그리스도이셨으며, 우리를 위해 수난을 겪으셨음을 밝힌 것이다. 그분은 누우셨다가 부활하시고, 내려오셨다가 올라가신 분, 인자가 되신 하나님의 아들이시다. 그 이름 자체도 이를 뜻한다. 그리스도라는 이름에는 기름을 부으신 분과, 기름 부음 받은 분, 그분에게 부어진 기름 부음 자체가 함축되어 있다. 기름을 부으신 이는 아버지이며, 기름 부음 받은 이는 아들이다. 영 안에서 기름 부음을 받으셨으며, 그 영이 기름 부음이시다. 말씀이 이사야를 통해 하신 말과 같다. “하나님의 영이 내 위에 계신다. 내게 기름을 부으셨기 때문이다.” 기름을 부으시는 아버지와, 기름 부음 받은 아들, 기름 부음이신 영을 나타내는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3839e9f4a16be9ea46ae164e374218cbbd4b55b74e6311c853f7d17f2c3e8c8d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
      },
      "work_location": "3.h19.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:38e007d501a6846ad3d12b7c754218fcf97dc019373534091754fec899800269",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ce11c3537a37daca7c4626ed1bc778c07cd9ff7ecd979ab5988e33e292f40d3e",
            "sha256:8364327ea28d948e15d3e117373d9a3de1bba99cb66f06bf76b089da7fd620bd",
            "sha256:42739f5db1c7acfd1429911d0cc92795e977cb7eea88fc3f448ce66a8d554876"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cc33ad57b454d699a7f6c8ba1720ea5cedd257d11171598b66c06d863c54d0ab"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f86f32d31c2cc9c92138fcd38057da06a1df8ec95a6c3688fc45f0dd6dac190c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              97,
              98,
              99
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              97,
              98,
              99
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "inhonoraverunt eorum martyrium.",
            "source_start": "Si autem ipse non erat passurus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 4절과 5절 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:71ee2ae05fcdb46585122d221658ae6380bb7fe9423540a178b69e366451c33f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38e007d501a6846ad3d12b7c754218fcf97dc019373534091754fec899800269",
            "source_revision_id": "sha256:cc33ad57b454d699a7f6c8ba1720ea5cedd257d11171598b66c06d863c54d0ab",
            "translation_revision_id": "sha256:f86f32d31c2cc9c92138fcd38057da06a1df8ec95a6c3688fc45f0dd6dac190c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1145047381267c6c201899fad332f37135d3095bd10f3b3bf069f04781400b15",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38e007d501a6846ad3d12b7c754218fcf97dc019373534091754fec899800269",
            "source_revision_id": "sha256:cc33ad57b454d699a7f6c8ba1720ea5cedd257d11171598b66c06d863c54d0ab",
            "translation_revision_id": "sha256:f86f32d31c2cc9c92138fcd38057da06a1df8ec95a6c3688fc45f0dd6dac190c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:71ee2ae05fcdb46585122d221658ae6380bb7fe9423540a178b69e366451c33f",
          "sha256:1145047381267c6c201899fad332f37135d3095bd10f3b3bf069f04781400b15"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              97,
              98,
              99
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              97,
              98,
              99
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "inhonoraverunt eorum martyrium.",
            "source_start": "Si autem ipse non erat passurus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 16:13-25",
              "Matthew 23:34",
              "Matthew 10:17-18,28,32",
              "Mark 8:38"
            ],
            "evidence": "98 notes 1-4 and 7-8; 99 notes 1-4",
            "explanation": "제사장들, 버림받음과 십자가형, 교사들의 호칭 및 부끄럽게 하는 동사를 인쇄대로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              97,
              98,
              99
            ],
            "printed_texts": [
              "sacerdotibus",
              "et reprobari, et crucifigi",
              "doctores",
              "et confusurum qui confunderentur confessionem ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_passion_and_confession_quotations"
          },
          {
            "explanation": "상대가 설명하는 위의 십자가와 그리스도 및 제자들의 수난을 구별하는 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 98,
            "printed_texts": [
              "agnitione superioris crucis",
              "non altera de cruce"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_two_crosses_argument"
          },
          {
            "evidence": "notes 6-7",
            "explanation": "수난을 겪는 분의 증인이 됨과 그들을 순교자들 가운데 헤아림으로 옮긴다. concedimus는 각주 7의 connumeramus 풀이를 따라 읽는다.",
            "printed_page": 99,
            "printed_texts": [
              "passibilis martyres facti",
              "quos et concedimus ipsis martyribus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_martyr_witness_and_concedimus_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 4절과 5절 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b903e25ab71c0e2271965013aef4261e4273b87b06aaf6b152f15bf7be319081",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n110.jpg",
            "page_key": "2:97",
            "printed_page": 97,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ce11c3537a37daca7c4626ed1bc778c07cd9ff7ecd979ab5988e33e292f40d3e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ipse autem Dominus manifestum facit eum qui est passus. Cum enim interrogasset discipulos: Quem me homines dicunt esse Filium Hominis? et Petrus cum respondisset: Tu es",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a8ec0fdc044a101618171706887e7ce91ff6a2f54e2ec87351626d5b69047183",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n111.jpg",
            "page_key": "2:98",
            "printed_page": 98,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8364327ea28d948e15d3e117373d9a3de1bba99cb66f06bf76b089da7fd620bd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Christus Filius Dei vivi; et cum laudatus esset ab eo, quoniam caro et sanguis non revelavit ei, sed Pater qui est in coelis, manifestum fecit, quoniam Filius Hominis hic est Christus Filius Dei vivi: Ex eo enim, inquit, coepit demonstrare discentibus, quoniam oportet illum Hierosolymam ire, et multa pati a sacerdotibus, et reprobari, et crucifigi, et tertia die resurgere. Ipse qui agnitus est a Petro Christus, qui eum beatum dixit, quoniam Pater ei revelavit Filium Dei vivi, dixit, semetipsum oportere multa pati et crucifigi: et tunc Petro increpavit, secundum opinionem hominum putanti eum esse Christum, et passionem ejus aversanti, et dixit discipulis: Si quis vult post me venire, neget se, et tollat crucem suam, et sequatur me. Qui enim voluerit animam suam salvare, perdet illam: et qui eam perdiderit propter me, salvabit eam. Haec enim Christus manifeste dicebat, ipse exsistens Salvator eorum, qui propter suam confessionem in mortem traderentur, et perderent animas suas. Si autem ipse non erat passurus, sed avolaret a Jesu, quid et adhortabatur discipulos tollere crucem, et sequi se, quam ipse non tollebat secundum ipsos, sed relinquebat dispositionem passionis? Quoniam enim non de agnitione superioris crucis dicit hoc, quemadmodum quidam audent exponere; sed de passione, quam oportebat illum pati, et ipsi discipuli ejus futurum erat ut paterentur, intulit: Quicunque enim salvaverit animam suam, perdet eam: et qui perdiderit, inveniet eam; et quoniam passuri erant discipuli ejus propter eum, dicebat Judaeis: Ecce, ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et doctores, et ex his interficietis, et crucifigetis; et discipulis dicebat, Ante duces et reges stabitis propter me, et ex vobis flagellabunt, et interficient, et persequentur a civitate in civitatem; sciebat igitur et eos qui persecutionem passuri essent, sciebat et eos qui flagellari et occidi haberent propter eum: et non altera de cruce, sed de passione,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f6e6b2a143cb78b48f0cd237d67fdac654f66323168758136e300fabf9d718e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n112.jpg",
            "page_key": "2:99",
            "printed_page": 99,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:42739f5db1c7acfd1429911d0cc92795e977cb7eea88fc3f448ce66a8d554876",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quam passurus esset ipse prior, post deinde discipuli ejus. Erat ergo sermo ejus adhortans etiam illos: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: timete autem magis eum, qui habet potestatem et corpus et animam mittere in gehennam; et servare eas quae essent ad eum confessiones. Etenim ipse confessurum se promittebat coram Patre eos qui confiterentur nomen suum coram hominibus; negaturum autem eos qui negarent eum, et confusurum qui confunderentur confessionem ejus. Et cum haec ita se habeant, ad tantam temeritatem progressi sunt quidam, ut etiam martyres spernant, et vituperent eos qui propter Domini confessionem occiduntur, et sustinent omnia a Domino praedicta, et secundum hoc conantur vestigia assequi passionis Domini, passibilis martyres facti; quos et concedimus ipsis martyribus. Cum enim inquiretur sanguis eorum, et gloriam consequentur, tunc a Christo confundentur omnes qui inhonoraverunt eorum martyrium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cc33ad57b454d699a7f6c8ba1720ea5cedd257d11171598b66c06d863c54d0ab",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ipse autem Dominus manifestum facit eum qui est passus. Cum enim interrogasset discipulos: Quem me homines dicunt esse Filium Hominis? et Petrus cum respondisset: Tu es Christus Filius Dei vivi; et cum laudatus esset ab eo, quoniam caro et sanguis non revelavit ei, sed Pater qui est in coelis, manifestum fecit, quoniam Filius Hominis hic est Christus Filius Dei vivi: Ex eo enim, inquit, coepit demonstrare discentibus, quoniam oportet illum Hierosolymam ire, et multa pati a sacerdotibus, et reprobari, et crucifigi, et tertia die resurgere. Ipse qui agnitus est a Petro Christus, qui eum beatum dixit, quoniam Pater ei revelavit Filium Dei vivi, dixit, semetipsum oportere multa pati et crucifigi: et tunc Petro increpavit, secundum opinionem hominum putanti eum esse Christum, et passionem ejus aversanti, et dixit discipulis: Si quis vult post me venire, neget se, et tollat crucem suam, et sequatur me. Qui enim voluerit animam suam salvare, perdet illam: et qui eam perdiderit propter me, salvabit eam. Haec enim Christus manifeste dicebat, ipse exsistens Salvator eorum, qui propter suam confessionem in mortem traderentur, et perderent animas suas. Si autem ipse non erat passurus, sed avolaret a Jesu, quid et adhortabatur discipulos tollere crucem, et sequi se, quam ipse non tollebat secundum ipsos, sed relinquebat dispositionem passionis? Quoniam enim non de agnitione superioris crucis dicit hoc, quemadmodum quidam audent exponere; sed de passione, quam oportebat illum pati, et ipsi discipuli ejus futurum erat ut paterentur, intulit: Quicunque enim salvaverit animam suam, perdet eam: et qui perdiderit, inveniet eam; et quoniam passuri erant discipuli ejus propter eum, dicebat Judaeis: Ecce, ego mitto ad vos prophetas, et sapientes, et doctores, et ex his interficietis, et crucifigetis; et discipulis dicebat, Ante duces et reges stabitis propter me, et ex vobis flagellabunt, et interficient, et persequentur a civitate in civitatem; sciebat igitur et eos qui persecutionem passuri essent, sciebat et eos qui flagellari et occidi haberent propter eum: et non altera de cruce, sed de passione, quam passurus esset ipse prior, post deinde discipuli ejus. Erat ergo sermo ejus adhortans etiam illos: Nolite timere eos qui occidunt corpus, animam autem non possunt occidere: timete autem magis eum, qui habet potestatem et corpus et animam mittere in gehennam; et servare eas quae essent ad eum confessiones. Etenim ipse confessurum se promittebat coram Patre eos qui confiterentur nomen suum coram hominibus; negaturum autem eos qui negarent eum, et confusurum qui confunderentur confessionem ejus. Et cum haec ita se habeant, ad tantam temeritatem progressi sunt quidam, ut etiam martyres spernant, et vituperent eos qui propter Domini confessionem occiduntur, et sustinent omnia a Domino praedicta, et secundum hoc conantur vestigia assequi passionis Domini, passibilis martyres facti; quos et concedimus ipsis martyribus. Cum enim inquiretur sanguis eorum, et gloriam consequentur, tunc a Christo confundentur omnes qui inhonoraverunt eorum martyrium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f3cd44d6248a82e88ba77e184d74e252fa4ce328cce0ef458ff2430ae05b5f37",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 4절과 5절 앞부분이다. 베드로의 고백에서 제자들의 수난과 순교자의 증언까지 이어지는 단위이다.",
          "수난 예고의 제사장들, 버림받음과 십자가형을 유지했다. 첫 목숨 인용은 구할 것이다로, 뒤의 반복 인용은 찾을 것이다로 옮겨 두 동사를 구별했다.",
          "위의 십자가라는 상대의 해석과 실제 수난의 십자가를 구별했다. 예언자들과 지혜로운 이들 다음의 doctores는 교사들로 옮겼다. 98쪽 각주 7은 제자들의 박해에 관한 문장을 주님의 말씀을 적용하는 표현으로 설명한다.",
          "고백을 지키라는 권고와, 그분을 고백하기를 부끄러워하는 이들을 부끄럽게 하겠다는 confusurum의 목적어 관계를 유지했다. passibilis martyres는 수난을 겪으신 분의 증인으로 옮겼다.",
          "concedimus ipsis martyribus는 99쪽 각주 7의 connumeramus 풀이에 따라 순교자들 가운데 헤아린다는 뜻으로 읽었다. 마지막은 순교자들의 피에 대한 책임과 그들이 얻을 영광을 언급하는 저자의 설명이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ce11c3537a37daca7c4626ed1bc778c07cd9ff7ecd979ab5988e33e292f40d3e",
              "sha256:8364327ea28d948e15d3e117373d9a3de1bba99cb66f06bf76b089da7fd620bd",
              "sha256:42739f5db1c7acfd1429911d0cc92795e977cb7eea88fc3f448ce66a8d554876"
            ],
            "text": "주님 자신도 수난을 겪은 이가 누구인지 분명히 밝히신다. 그분은 제자들에게 물으셨다. “사람들은 나, 인자를 누구라고 하느냐?” 베드로가 대답했다. “주님은 그리스도이시며, 살아 계신 하나님의 아들이십니다.” 혈육이 그에게 계시한 것이 아니라, 하늘에 계신 아버지께서 계시하셨다고 하시며, 주님은 그를 칭찬하셨다. 인자가 바로 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 분명히 밝히신 것이다. 이렇게 말한다. “그때부터 자신이 예루살렘으로 가서, 제사장들에게 많은 고난을 겪고, 버림받으며, 십자가에 못 박히고, 사흘째 되는 날 부활해야 함을 제자들에게 알리기 시작하셨다.” 베드로에게 그리스도로 인정받으신 그분, 아버지께서 살아 계신 하나님의 아들을 그에게 계시하셨으므로, 그가 복되다고 말씀하신 바로 그분이, 자신이 많은 수난을 겪고 십자가에 못 박혀야 한다고 말씀하셨다. 베드로가 사람들의 견해에 따라 그분을 그리스도로 여기며, 그분의 수난을 받아들이려 하지 않자, 그때 그를 꾸짖으셨다. 제자들에게는 말씀하셨다. “누구든 내 뒤를 따라오려거든, 자기를 부인하고, 자기 십자가를 지고, 나를 따르라. 자기 목숨을 구하려는 이는 그 목숨을 잃을 것이고, 나 때문에 목숨을 잃는 이는 그 목숨을 구할 것이다.” 그리스도는 이 말씀을 분명히 하셨다. 그분을 고백하기 때문에 죽음에 넘겨지고, 목숨을 잃을 이들의 구원자가 그분 자신이셨기 때문이다. 그분이 수난을 겪을 분이 아니고, 예수에게서 날아가실 분이었다면, 제자들에게 십자가를 지고 자신을 따르라고 왜 권하셨겠는가? 이 자들의 말대로라면, 그분 자신은 그 십자가를 지지 않고, 수난의 경륜을 떠나 버리셨을 텐데 말이다. 어떤 이들이 감히 풀이하듯이, 위의 십자가를 아는 일에 대해 하신 말씀이 아니었다. 그분 자신이 겪어야 하며, 그 제자들도 앞으로 겪을 수난에 관한 말씀이었다. 그분은 덧붙이셨다. “자기 목숨을 구하는 이는 그 목숨을 잃을 것이며, 목숨을 잃는 이는 그 목숨을 찾을 것이다.” 제자들이 그분 때문에 수난을 겪을 것이기에, 유대인들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 예언자들과 지혜로운 이들과 교사들을 보낸다. 너희는 그들 가운데 일부를 죽이고 십자가에 못 박을 것이다.” 제자들에게는 말씀하셨다. “너희는 나 때문에 통치자들과 왕들 앞에 설 것이다. 사람들은 너희 가운데 일부를 채찍질하고 죽이며, 이 성읍에서 저 성읍으로 박해할 것이다.” 그러므로 주님은 박해받을 이들도 아셨고, 그분 때문에 채찍질당하고 죽임당할 이들도 아셨다. 다른 십자가에 관해 말씀하신 것이 아니라, 자신이 먼저 겪고, 그 뒤 제자들이 겪을 수난에 관해 말씀하셨다. 그러므로 그 말씀은 제자들에게도 권하는 말씀이었다. “몸을 죽이지만 혼은 죽일 수 없는 이들을 두려워하지 말라. 몸과 혼을 게헨나에 보내는 권한을 지닌 분을 더욱 두려워하라.” 또 그분에 대한 고백을 지키라고 권하셨다. 사람들 앞에서 자기 이름을 고백하는 이들을, 아버지 앞에서 자신도 고백하겠다고 약속하셨다. 자신을 부인하는 이들은 부인하시고, 그분을 고백하기를 부끄러워하는 이들은 부끄럽게 하시겠다고 약속하셨다. 사정이 이러함에도, 어떤 자들은 그토록 대담해져서, 순교자들까지 업신여긴다. 주님을 고백한 까닭에 죽임당하고, 주님께서 예고하신 모든 일을 견디며, 그렇게 주님 수난의 발자취를 따르려 애쓰는 이들을 비난한다. 그들은 수난을 겪으신 분의 증인이 되었고, 우리도 그들을 순교자들 가운데 헤아린다. 그들의 피에 대한 책임을 물으시고, 그들이 영광을 얻을 때, 그들의 순교를 모욕했던 모든 자는 그리스도께 수치를 당할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cc33ad57b454d699a7f6c8ba1720ea5cedd257d11171598b66c06d863c54d0ab"
        ],
        "text": "주님 자신도 수난을 겪은 이가 누구인지 분명히 밝히신다. 그분은 제자들에게 물으셨다. “사람들은 나, 인자를 누구라고 하느냐?” 베드로가 대답했다. “주님은 그리스도이시며, 살아 계신 하나님의 아들이십니다.” 혈육이 그에게 계시한 것이 아니라, 하늘에 계신 아버지께서 계시하셨다고 하시며, 주님은 그를 칭찬하셨다. 인자가 바로 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 분명히 밝히신 것이다. 이렇게 말한다. “그때부터 자신이 예루살렘으로 가서, 제사장들에게 많은 고난을 겪고, 버림받으며, 십자가에 못 박히고, 사흘째 되는 날 부활해야 함을 제자들에게 알리기 시작하셨다.” 베드로에게 그리스도로 인정받으신 그분, 아버지께서 살아 계신 하나님의 아들을 그에게 계시하셨으므로, 그가 복되다고 말씀하신 바로 그분이, 자신이 많은 수난을 겪고 십자가에 못 박혀야 한다고 말씀하셨다. 베드로가 사람들의 견해에 따라 그분을 그리스도로 여기며, 그분의 수난을 받아들이려 하지 않자, 그때 그를 꾸짖으셨다. 제자들에게는 말씀하셨다. “누구든 내 뒤를 따라오려거든, 자기를 부인하고, 자기 십자가를 지고, 나를 따르라. 자기 목숨을 구하려는 이는 그 목숨을 잃을 것이고, 나 때문에 목숨을 잃는 이는 그 목숨을 구할 것이다.” 그리스도는 이 말씀을 분명히 하셨다. 그분을 고백하기 때문에 죽음에 넘겨지고, 목숨을 잃을 이들의 구원자가 그분 자신이셨기 때문이다. 그분이 수난을 겪을 분이 아니고, 예수에게서 날아가실 분이었다면, 제자들에게 십자가를 지고 자신을 따르라고 왜 권하셨겠는가? 이 자들의 말대로라면, 그분 자신은 그 십자가를 지지 않고, 수난의 경륜을 떠나 버리셨을 텐데 말이다. 어떤 이들이 감히 풀이하듯이, 위의 십자가를 아는 일에 대해 하신 말씀이 아니었다. 그분 자신이 겪어야 하며, 그 제자들도 앞으로 겪을 수난에 관한 말씀이었다. 그분은 덧붙이셨다. “자기 목숨을 구하는 이는 그 목숨을 잃을 것이며, 목숨을 잃는 이는 그 목숨을 찾을 것이다.” 제자들이 그분 때문에 수난을 겪을 것이기에, 유대인들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 예언자들과 지혜로운 이들과 교사들을 보낸다. 너희는 그들 가운데 일부를 죽이고 십자가에 못 박을 것이다.” 제자들에게는 말씀하셨다. “너희는 나 때문에 통치자들과 왕들 앞에 설 것이다. 사람들은 너희 가운데 일부를 채찍질하고 죽이며, 이 성읍에서 저 성읍으로 박해할 것이다.” 그러므로 주님은 박해받을 이들도 아셨고, 그분 때문에 채찍질당하고 죽임당할 이들도 아셨다. 다른 십자가에 관해 말씀하신 것이 아니라, 자신이 먼저 겪고, 그 뒤 제자들이 겪을 수난에 관해 말씀하셨다. 그러므로 그 말씀은 제자들에게도 권하는 말씀이었다. “몸을 죽이지만 혼은 죽일 수 없는 이들을 두려워하지 말라. 몸과 혼을 게헨나에 보내는 권한을 지닌 분을 더욱 두려워하라.” 또 그분에 대한 고백을 지키라고 권하셨다. 사람들 앞에서 자기 이름을 고백하는 이들을, 아버지 앞에서 자신도 고백하겠다고 약속하셨다. 자신을 부인하는 이들은 부인하시고, 그분을 고백하기를 부끄러워하는 이들은 부끄럽게 하시겠다고 약속하셨다. 사정이 이러함에도, 어떤 자들은 그토록 대담해져서, 순교자들까지 업신여긴다. 주님을 고백한 까닭에 죽임당하고, 주님께서 예고하신 모든 일을 견디며, 그렇게 주님 수난의 발자취를 따르려 애쓰는 이들을 비난한다. 그들은 수난을 겪으신 분의 증인이 되었고, 우리도 그들을 순교자들 가운데 헤아린다. 그들의 피에 대한 책임을 물으시고, 그들이 영광을 얻을 때, 그들의 순교를 모욕했던 모든 자는 그리스도께 수치를 당할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f86f32d31c2cc9c92138fcd38057da06a1df8ec95a6c3688fc45f0dd6dac190c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
      },
      "work_location": "3.h19.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3f0f3009496532a9c6cd66da57c9af1ef9db89b9076c6de57270e54c92cb3a0c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:79ad97bff667bd3f6c727a0411847c76986fd53b91eeb4a0bc33437e4d51eb37",
            "sha256:bd59aaa1bb0fb35f5f818173e8051aab058f6e2c90ebbcdd992e1b6416a1668f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8a6fa0a2a01b56d0912f3e748b6f580c32ac2b644182318e2c5eb830e60631e2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1aa989f20cd68341065b1ad026e179b96f0bc497ee7c62ff1b2b3796ce85c388"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              99,
              100
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "neque opprobrium passus est.",
            "source_start": "Et ex hoc autem quod Dominus in cruce dixerit",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              99,
              100
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 5절 나머지와 6절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a4d95b57016fe504dd518791a1125cd08e3f059f13a77e1dfb971d8dac9f2c7a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f0f3009496532a9c6cd66da57c9af1ef9db89b9076c6de57270e54c92cb3a0c",
            "source_revision_id": "sha256:8a6fa0a2a01b56d0912f3e748b6f580c32ac2b644182318e2c5eb830e60631e2",
            "translation_revision_id": "sha256:1aa989f20cd68341065b1ad026e179b96f0bc497ee7c62ff1b2b3796ce85c388"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:cf103e04f31d55d596684a4717f824bd4b6c1f194cf0ba32bfd05887b9c5e9f6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f0f3009496532a9c6cd66da57c9af1ef9db89b9076c6de57270e54c92cb3a0c",
            "source_revision_id": "sha256:8a6fa0a2a01b56d0912f3e748b6f580c32ac2b644182318e2c5eb830e60631e2",
            "translation_revision_id": "sha256:1aa989f20cd68341065b1ad026e179b96f0bc497ee7c62ff1b2b3796ce85c388"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a4d95b57016fe504dd518791a1125cd08e3f059f13a77e1dfb971d8dac9f2c7a",
          "sha256:cf103e04f31d55d596684a4717f824bd4b6c1f194cf0ba32bfd05887b9c5e9f6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              99,
              100
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "neque opprobrium passus est.",
            "source_start": "Et ex hoc autem quod Dominus in cruce dixerit",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              99,
              100
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 23:34",
              "Matthew 5:44"
            ],
            "explanation": "십자가에서의 용서와 너희를 미워하는 이들을 위해 기도하라는 말씀을 저자의 설명에 연결한다.",
            "printed_page": 99,
            "printed_texts": [
              "Pater dimitte eis",
              "orate pro eis qui vos oderunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_forgiveness_and_enemy_prayer"
          },
          {
            "explanation": "둘을 가정한 비교와 외관상의 수난을 가정한 결론을 구별하고, 우리가 스승보다 높아진다는 말은 그 가정의 결과로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              99,
              100
            ],
            "printed_texts": [
              "Si quis autem quasi duorum exsistentium",
              "Si enim non vere passus est",
              "Erimus autem et super magistrum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_counterfactual_apparent_suffering_argument"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 12:29",
            "evidence": "notes 1-3",
            "explanation": "조상들을 위해 싸움, 순종으로 불순종을 풀어냄, 강한 자를 묶고 약한 이들을 풀어 줌을 보존한다.",
            "printed_page": 100,
            "printed_texts": [
              "pro patribus certans",
              "per obedientiam, inobedientiam persolvens",
              "alligavit enim fortem, et solvit infirmos"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_obedience_and_ancestors"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 5절 나머지와 6절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f6e6b2a143cb78b48f0cd237d67fdac654f66323168758136e300fabf9d718e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n112.jpg",
            "page_key": "2:99",
            "printed_page": 99,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:79ad97bff667bd3f6c727a0411847c76986fd53b91eeb4a0bc33437e4d51eb37",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ex hoc autem quod Dominus in cruce dixerit: Pater dimitte eis, non enim sciunt quid faciunt, longanimitas, et patientia, et misericordia, et bonitas Christi ostenditur, ut et ipse pateretur, et ipse excusaret eos qui se male tractassent. Verbum enim Dei quod nobis dixit: Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos oderunt, ipse hoc fecit in cruce, in tantum diligens humanum genus, ut etiam pro his qui se interficerent, postularet. Si quis autem quasi duorum exsistentium, judicium de his faciat, invenietur multo melior, et patientior, et vere bonus, qui in vulneribus ipsis, et plagis, et reliquis quae in eum commiserunt, beneficus est, nec memor est in se commissae malitiae, eo qui avolavit, nec ullam injuriam, neque opprobrium passus est. Hoc autem idem et illis occurrit, qui dicunt eum putative passum. Si enim non vere passus est, nulla gratia ei, cum nulla fuerit passio: et nos, cum incipiemus vere pati, seducens videbitur, adhortans nos",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a99aa2e8f9e6daabce5a31dda34b15739bc6091bab98b30363c6d280261e1ad5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n113.jpg",
            "page_key": "2:100",
            "printed_page": 100,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bd59aaa1bb0fb35f5f818173e8051aab058f6e2c90ebbcdd992e1b6416a1668f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vapulare, et alteram praebere maxillam, si ipse illud non prior in veritate passus est: et quemadmodum illos seduxit, ut videretur eis ipse hoc quod non erat, et nos seducit, adhortans perferre ea, quae ipse non pertulit. Erimus autem et super magistrum, dum patimur et sustinemus quae neque passus est neque sustinuit magister. Sed quoniam solus vere magister Dominus noster, et bonus vere Filius Dei et patiens, Verbum Dei Patris Filius Hominis factus. Luctatus est enim, et vicit: erat enim homo pro patribus certans, et per obedientiam, inobedientiam persolvens: alligavit enim fortem, et solvit infirmos, et salutem donavit plasmati suo, destruens peccatum. Est enim piissimus et misericors Dominus, et amans humanum genus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8a6fa0a2a01b56d0912f3e748b6f580c32ac2b644182318e2c5eb830e60631e2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ex hoc autem quod Dominus in cruce dixerit: Pater dimitte eis, non enim sciunt quid faciunt, longanimitas, et patientia, et misericordia, et bonitas Christi ostenditur, ut et ipse pateretur, et ipse excusaret eos qui se male tractassent. Verbum enim Dei quod nobis dixit: Diligite inimicos vestros, et orate pro eis qui vos oderunt, ipse hoc fecit in cruce, in tantum diligens humanum genus, ut etiam pro his qui se interficerent, postularet. Si quis autem quasi duorum exsistentium, judicium de his faciat, invenietur multo melior, et patientior, et vere bonus, qui in vulneribus ipsis, et plagis, et reliquis quae in eum commiserunt, beneficus est, nec memor est in se commissae malitiae, eo qui avolavit, nec ullam injuriam, neque opprobrium passus est. Hoc autem idem et illis occurrit, qui dicunt eum putative passum. Si enim non vere passus est, nulla gratia ei, cum nulla fuerit passio: et nos, cum incipiemus vere pati, seducens videbitur, adhortans nos vapulare, et alteram praebere maxillam, si ipse illud non prior in veritate passus est: et quemadmodum illos seduxit, ut videretur eis ipse hoc quod non erat, et nos seducit, adhortans perferre ea, quae ipse non pertulit. Erimus autem et super magistrum, dum patimur et sustinemus quae neque passus est neque sustinuit magister. Sed quoniam solus vere magister Dominus noster, et bonus vere Filius Dei et patiens, Verbum Dei Patris Filius Hominis factus. Luctatus est enim, et vicit: erat enim homo pro patribus certans, et per obedientiam, inobedientiam persolvens: alligavit enim fortem, et solvit infirmos, et salutem donavit plasmati suo, destruens peccatum. Est enim piissimus et misericors Dominus, et amans humanum genus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "686a0ab33899ce17c5e919d026b56435713731890710c4d07b054b512683c585",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 5절 나머지와 6절이다. 십자가에서 용서를 구한 말씀과 원수를 위해 기도하라는 명령을 연결했다.",
          "그리스도가 둘이라는 가정과 수난이 외관에 그쳤다는 가정을 각각 세운 뒤, 그 결과를 비교하는 논박으로 옮겼다. 우리가 스승보다 높아진다는 말도 그 가정에서 나오는 결론이다.",
          "pro patribus는 조상들을 위해서로, 순종으로 불순종을 푼다는 persolvens는 풀어내다로 옮겼다. 강한 자를 묶음과 약한 이들을 풀어 줌, 빚으신 것에 구원을 주는 동작을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:79ad97bff667bd3f6c727a0411847c76986fd53b91eeb4a0bc33437e4d51eb37",
              "sha256:bd59aaa1bb0fb35f5f818173e8051aab058f6e2c90ebbcdd992e1b6416a1668f"
            ],
            "text": "주님께서는 십자가에서 말씀하셨다. “아버지, 이들을 용서해 주십시오. 자기들이 무엇을 하는지 알지 못합니다.” 이 말씀에서도 그리스도의 오래 참음과 인내, 자비와 선하심이 드러난다. 그분이 친히 수난을 겪으셨고, 자기를 학대한 이들을 친히 변호하셨다. 우리에게 말씀하신 하나님의 말씀, “너희 원수들을 사랑하고, 너희를 미워하는 이들을 위해 기도하라”라고 하신 분이, 친히 십자가에서 그대로 행하셨다. 인류를 그토록 사랑하셔서, 자기를 죽이는 이들을 위해서까지 간구하셨다. 누군가 둘이 존재한다고 가정하고 이들을 판단한다면, 상처와 매질, 그들이 자기에게 저지른 나머지 일들 가운데서도 선을 베풀고, 자기에게 저지른 악을 마음에 두지 않은 분이, 날아가 버려, 어떤 위해나 모욕도 겪지 않은 이보다 훨씬 더 낫고, 더 인내하며, 참으로 선한 분임을 알게 될 것이다. 그분이 겉으로만 수난을 겪었다고 말하는 자들에게도 같은 논증이 적용된다. 실제로 수난을 겪지 않았다면, 고통도 없었을 것이므로, 그분께 감사할 이유가 없다. 우리가 실제로 고난을 겪기 시작할 때, 그분 자신이 먼저 그 일을 참으로 겪지 않았다면, 우리에게 맞고 다른 뺨도 내밀라고 권하시는 분은 우리를 미혹하는 이로 보일 것이다. 자신이 아닌 것을 그들에게 보이셔서 그들을 속인 것처럼, 자신이 견디지 않은 일들을 견디라고 권하여, 우리도 속이는 셈이다. 스승이 겪거나 견디지 않은 일을 우리가 겪고 견디므로, 우리가 스승보다 높아지기까지 할 것이다. 그러나 우리 주님 홀로 참된 스승이시며, 하나님의 아들은 참으로 선하고 인내하신다. 하나님 아버지의 말씀이 인자가 되셨다. 그분은 싸워서 이기셨다. 조상들을 위해 싸우는 사람이셨으며, 순종으로 불순종을 풀어내셨다. 강한 자를 묶고, 약한 이들을 풀어 주셨으며, 죄를 없애시고, 자신이 빚으신 것에 구원을 주셨다. 그분은 더없이 자애롭고 자비로우신 주님이며, 인류를 사랑하시는 분이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8a6fa0a2a01b56d0912f3e748b6f580c32ac2b644182318e2c5eb830e60631e2"
        ],
        "text": "주님께서는 십자가에서 말씀하셨다. “아버지, 이들을 용서해 주십시오. 자기들이 무엇을 하는지 알지 못합니다.” 이 말씀에서도 그리스도의 오래 참음과 인내, 자비와 선하심이 드러난다. 그분이 친히 수난을 겪으셨고, 자기를 학대한 이들을 친히 변호하셨다. 우리에게 말씀하신 하나님의 말씀, “너희 원수들을 사랑하고, 너희를 미워하는 이들을 위해 기도하라”라고 하신 분이, 친히 십자가에서 그대로 행하셨다. 인류를 그토록 사랑하셔서, 자기를 죽이는 이들을 위해서까지 간구하셨다. 누군가 둘이 존재한다고 가정하고 이들을 판단한다면, 상처와 매질, 그들이 자기에게 저지른 나머지 일들 가운데서도 선을 베풀고, 자기에게 저지른 악을 마음에 두지 않은 분이, 날아가 버려, 어떤 위해나 모욕도 겪지 않은 이보다 훨씬 더 낫고, 더 인내하며, 참으로 선한 분임을 알게 될 것이다. 그분이 겉으로만 수난을 겪었다고 말하는 자들에게도 같은 논증이 적용된다. 실제로 수난을 겪지 않았다면, 고통도 없었을 것이므로, 그분께 감사할 이유가 없다. 우리가 실제로 고난을 겪기 시작할 때, 그분 자신이 먼저 그 일을 참으로 겪지 않았다면, 우리에게 맞고 다른 뺨도 내밀라고 권하시는 분은 우리를 미혹하는 이로 보일 것이다. 자신이 아닌 것을 그들에게 보이셔서 그들을 속인 것처럼, 자신이 견디지 않은 일들을 견디라고 권하여, 우리도 속이는 셈이다. 스승이 겪거나 견디지 않은 일을 우리가 겪고 견디므로, 우리가 스승보다 높아지기까지 할 것이다. 그러나 우리 주님 홀로 참된 스승이시며, 하나님의 아들은 참으로 선하고 인내하신다. 하나님 아버지의 말씀이 인자가 되셨다. 그분은 싸워서 이기셨다. 조상들을 위해 싸우는 사람이셨으며, 순종으로 불순종을 풀어내셨다. 강한 자를 묶고, 약한 이들을 풀어 주셨으며, 죄를 없애시고, 자신이 빚으신 것에 구원을 주셨다. 그분은 더없이 자애롭고 자비로우신 주님이며, 인류를 사랑하시는 분이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1aa989f20cd68341065b1ad026e179b96f0bc497ee7c62ff1b2b3796ce85c388",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
      },
      "work_location": "3.h19.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bc88b6b2f8f43fdd4db266221460af554faf367b2a98778513c7506159b5dc0d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:db5c0c6691a6924315eeb083af8558eef2cc5cfd8ea24f78ed512955393ce421",
            "sha256:7d9ad2655ac9ec64fefc452caaffa87b0286450f8996a0fe3ff3fa05303dae2e",
            "sha256:4bc7b5d935e5fb28488180d08ee4840e1fbaed520d03c7b8932914f1505fe11b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:29752bc3c4b6a82a8b5bc076d51ad3d728164e83782f0abaf840850e0672057e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ea1f8cdd7cf1622cd17e4f67f9a0987195c1df1ea4267fa256a50f31832872fb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 19장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              100,
              101,
              102
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 7절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:86419ebc8ce05ecb6c3e14d4a99ed9486bc537aad71e8a18c623dcd0cefd45fc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bc88b6b2f8f43fdd4db266221460af554faf367b2a98778513c7506159b5dc0d",
            "source_revision_id": "sha256:29752bc3c4b6a82a8b5bc076d51ad3d728164e83782f0abaf840850e0672057e",
            "translation_revision_id": "sha256:ea1f8cdd7cf1622cd17e4f67f9a0987195c1df1ea4267fa256a50f31832872fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:55665425c9a60d8bb2315324a37cc4b4cba6d404bda0bdf0543496e21e7a5961",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bc88b6b2f8f43fdd4db266221460af554faf367b2a98778513c7506159b5dc0d",
            "source_revision_id": "sha256:29752bc3c4b6a82a8b5bc076d51ad3d728164e83782f0abaf840850e0672057e",
            "translation_revision_id": "sha256:ea1f8cdd7cf1622cd17e4f67f9a0987195c1df1ea4267fa256a50f31832872fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:86419ebc8ce05ecb6c3e14d4a99ed9486bc537aad71e8a18c623dcd0cefd45fc",
          "sha256:55665425c9a60d8bb2315324a37cc4b4cba6d404bda0bdf0543496e21e7a5961"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h19-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103318.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              100,
              101,
              102
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "101 note 1",
            "explanation": "라틴어의 하나님이 사람을 받아들이고 사람이 자신을 하나님께 드리는 관계를 번역 대본으로 삼는다. 그리스어는 하나님께 사람을 내보이고 사람들에게 하나님을 알리는 관계이다.",
            "parallel_Greek_text": "καὶ Θεῷ μὲν παραστῆσαι τὸν ἄνθρωπον, ἀνθρώποις δὲ γνωρίσαι τὸν Θεόν",
            "printed_pages": [
              100,
              101
            ],
            "printed_text": "ut et Deus assumeret hominem, et homo se dederet Deo",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Latin_mediation_and_Greek_difference"
          },
          {
            "evidence": "100 note 6; 101 note 2",
            "explanation": "하나님과 결합됨이라는 판본 채택 독법과 모든 나이를 거침이라는 저자의 주장을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              100,
              101
            ],
            "printed_texts": [
              "conjunctus fuisset Deo",
              "per omnem venit aetatem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conjunctus_and_all_ages"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 5:14",
              "Romans 7:14"
            ],
            "explanation": "죄를 죄짓는 자·강도·살인자로 드러내는 인격화로 읽는다. 율법이 죄를 드러냄과 죄를 없애는 일의 구별을 유지한다.",
            "printed_page": 101,
            "printed_texts": [
              "testificans de peccato, quoniam peccator est",
              "latronem et non regem eum detegens",
              "homicidam eum ostendit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_personified_sin_and_law"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 5:19",
              "Deuteronomy 32:4"
            ],
            "evidence": "101 note 5 continued on 102; 102 notes 1-2",
            "explanation": "가공되지 않은 땅을 가리키는 rudi 교정, 처음 동정녀에게서 나신 이와 하나님의 참된 일이라는 인용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              101,
              102
            ],
            "printed_texts": [
              "de terra rudi",
              "qui primus ex virgine natus est",
              "Deus, vera opera ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Adam_virgin_and_true_works"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 병렬문을 라틴어 번역 대본과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              100,
              101
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. II. Ἀσύγχυτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 100,
                "text": "... ἥνωσεν οὖν, καθὼς προέφαμεν, τὸν ἄνθρωπον τῷ Θεῷ. Εἰ γὰρ μὴ ἄνθρωπος ἐνίκησεν τὴν ἀντίπαλον τοῦ ἀνθρώπου, οὐκ ἂν δικαίως ἐνικήθη ὁ ἐχθρός. Πάλιν τε, εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἐδωρήσατο τὴν σωτηρίαν, οὐκ ἂν βεβαίως ἔσχομεν αὐτήν. Καὶ εἰ μὴ συνηνώθη ὁ ἄνθρωπος τῷ Θεῷ, οὐκ ἂν ἠδυνήθη μετασχεῖν τῆς ἀφθαρσίας. Ἔδει γὰρ τὸν μεσίτην Θεοῦ τε καὶ ἀνθρώπων, διὰ τῆς ἰδίας πρὸς ἑκατέρους"
              },
              {
                "printed_page": 101,
                "text": "οἰκειότητος, εἰς φιλίαν καὶ ὁμόνοιαν τοὺς ἀμφοτέρους συναγαγεῖν· καὶ Θεῷ μὲν παραστῆσαι τὸν ἄνθρωπον, ἀνθρώποις δὲ γνωρίσαι τὸν Θεόν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 생략 점열은 ...로 표시한다. 병렬문을 라틴어 번역 대본과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              101,
              102
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Ἄτρεπτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 101,
                "text": "Ὥσπερ γὰρ διὰ τῆς παρακοῆς τοῦ ἑνὸς ἀνθρώπου, τοῦ πρώτως ἐκ γῆς ἀνεργάστου πεπλασμένου, ἁμαρτωλοὶ κατεστάθησαν"
              },
              {
                "printed_page": 102,
                "text": "οἱ πολλοὶ, καὶ ἀπέβαλον τὴν ζωήν· οὕτως ἔδει καὶ δι᾽ ὑπακοῆς ἑνὸς ἀνθρώπου, τοῦ πρώτως ἐκ παρθένου γεγεννημένου, δικαιωθῆναι πολλοὺς καὶ ἀπολαβεῖν τὴν σωτηρίαν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "adopted_text": "ἑκατέρους",
            "assigned_page": 100,
            "printed_pages": [
              100,
              101
            ],
            "printed_parts": [
              "ἑκατέ-",
              "ρους"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_Greek_word_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 19장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 7절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a99aa2e8f9e6daabce5a31dda34b15739bc6091bab98b30363c6d280261e1ad5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n113.jpg",
            "page_key": "2:100",
            "printed_page": 100,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:db5c0c6691a6924315eeb083af8558eef2cc5cfd8ea24f78ed512955393ce421",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haerere itaque fecit et adunivit, quemadmodum praediximus, hominem Deo. Si enim homo non vicisset inimicum hominis, non juste victus esset inimicus. Rursus autem nisi Deus donasset salutem, non firmiter haberemus eam. Et nisi homo conjunctus fuisset Deo, non potuisset particeps fieri incorruptibilitatis. Oportuerat enim Mediatorem Dei et hominum, per suam ad utrosque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bcd5de45bc3a53cd7f87b4e8f3d779ff01c326a981c5fd4905eb40a2d4da5182",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n114.jpg",
            "page_key": "2:101",
            "printed_page": 101,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7d9ad2655ac9ec64fefc452caaffa87b0286450f8996a0fe3ff3fa05303dae2e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "domesticitatem, in amicitiam et concordiam utrosque reducere, et facere, ut et Deus assumeret hominem, et homo se dederet Deo. Qua enim ratione filiorum adoptionis ejus participes esse possemus, nisi per Filium eam quae est ad ipsum recepissemus ab eo communionem, nisi verbum ejus communicasset nobis caro factum? Quapropter et per omnem venit aetatem, omnibus restituens eam quae est ad Deum communionem. Igitur qui dicunt eum putative manifestatum, neque in carne natum, neque vere hominem factum, adhuc sub veteri sunt damnatione, advocationem praebentes peccato, non devicta secundum eos morte, quae regnavit ab Adam usque ad Moysem, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem transgressionis Adae. Veniens autem lex, quae data est per Moysem, et testificans de peccato, quoniam peccator est, regnum quidem ejus abstulit, latronem et non regem eum detegens, et homicidam eum ostendit: oneravit autem hominem qui habebat peccatum in se, reum mortis ostendens eum. Spiritalis enim cum lex esset, manifestavit tantummodo peccatum, non autem interemit: non enim Spiritui dominabatur peccatum, sed homini. Oportebat enim eum qui inciperet occidere peccatum, et mortis reum redimere hominem, id ipsum fieri quod erat ille, id est hominem: qui a peccato quidem in servitium tractus fuerat, a morte vero tenebatur, ut peccatum ab homine interficeretur, et homo exiret a morte. Quemadmodum enim per inobedientiam unius hominis, qui primus de terra rudi plasmatus est, peccatores",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a1df434e47450d6b32b4c4d87322980f4df1fbfb4d837e640ab32d54fa31c5b4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n115.jpg",
            "page_key": "2:102",
            "printed_page": 102,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4bc7b5d935e5fb28488180d08ee4840e1fbaed520d03c7b8932914f1505fe11b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "facti sunt multi, et amiserunt vitam; ita oportuit et per obedientiam unius hominis, qui primus ex virgine natus est, justificari multos, et percipere salutem. Sic igitur Verbum Dei homo factus est, quemadmodum et Moyses ait: Deus, vera opera ejus. Si autem non factus caro parebat quasi caro, non erat verum opus ejus. Quod autem parebat, hoc et erat; Deus, hominis antiquam plasmationem in se recapitulans, ut occideret quidem peccatum, evacuaret autem mortem, et vivificaret hominem: et propter hoc vera opera ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:29752bc3c4b6a82a8b5bc076d51ad3d728164e83782f0abaf840850e0672057e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haerere itaque fecit et adunivit, quemadmodum praediximus, hominem Deo. Si enim homo non vicisset inimicum hominis, non juste victus esset inimicus. Rursus autem nisi Deus donasset salutem, non firmiter haberemus eam. Et nisi homo conjunctus fuisset Deo, non potuisset particeps fieri incorruptibilitatis. Oportuerat enim Mediatorem Dei et hominum, per suam ad utrosque domesticitatem, in amicitiam et concordiam utrosque reducere, et facere, ut et Deus assumeret hominem, et homo se dederet Deo. Qua enim ratione filiorum adoptionis ejus participes esse possemus, nisi per Filium eam quae est ad ipsum recepissemus ab eo communionem, nisi verbum ejus communicasset nobis caro factum? Quapropter et per omnem venit aetatem, omnibus restituens eam quae est ad Deum communionem. Igitur qui dicunt eum putative manifestatum, neque in carne natum, neque vere hominem factum, adhuc sub veteri sunt damnatione, advocationem praebentes peccato, non devicta secundum eos morte, quae regnavit ab Adam usque ad Moysem, etiam in eos qui non peccaverunt in similitudinem transgressionis Adae. Veniens autem lex, quae data est per Moysem, et testificans de peccato, quoniam peccator est, regnum quidem ejus abstulit, latronem et non regem eum detegens, et homicidam eum ostendit: oneravit autem hominem qui habebat peccatum in se, reum mortis ostendens eum. Spiritalis enim cum lex esset, manifestavit tantummodo peccatum, non autem interemit: non enim Spiritui dominabatur peccatum, sed homini. Oportebat enim eum qui inciperet occidere peccatum, et mortis reum redimere hominem, id ipsum fieri quod erat ille, id est hominem: qui a peccato quidem in servitium tractus fuerat, a morte vero tenebatur, ut peccatum ab homine interficeretur, et homo exiret a morte. Quemadmodum enim per inobedientiam unius hominis, qui primus de terra rudi plasmatus est, peccatores facti sunt multi, et amiserunt vitam; ita oportuit et per obedientiam unius hominis, qui primus ex virgine natus est, justificari multos, et percipere salutem. Sic igitur Verbum Dei homo factus est, quemadmodum et Moyses ait: Deus, vera opera ejus. Si autem non factus caro parebat quasi caro, non erat verum opus ejus. Quod autem parebat, hoc et erat; Deus, hominis antiquam plasmationem in se recapitulans, ut occideret quidem peccatum, evacuaret autem mortem, et vivificaret hominem: et propter hoc vera opera ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5aafc26daf6ce139bd4b2602def2cb26ff586e0dda6f3e1ecf6728bc1f0e9f5e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 19장 6절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 7절이다. 하나님과 사람의 결합, 중보자의 역할, 율법과 죄, 아담과 그리스도의 순종을 순서대로 옮겼다.",
          "100쪽 conjunctus는 하나님과 결합됨으로 유지했다. 100-101쪽 그리스어 병렬문의 쪽 경계에서 나뉜 ἑκατέρους는 연결했다. 라틴어의 중보자는 하나님이 사람을 받아들이고 사람이 자신을 하나님께 드리게 한다. 그리스어는 하나님께 사람을 내보이고 사람들에게 하나님을 알린다. 이 차이는 101쪽 각주 1과 함께 기록했다.",
          "모든 나이를 거쳐 오셨다는 per omnem aetatem을 유지했다. 죄에 관한 peccator와 뒤의 eum은 죄를 죄짓는 자·강도·살인자로 인격화하는 표현으로 읽었다. 율법이 죄를 드러내는 일과 죄를 없애는 일을 구별했다.",
          "de terra rudi는 가공되지 않은 땅으로 옮겼다. 101-102쪽 각주 5는 rudi가 사람을 가리키는 rudis를 고친 것이라고 설명한다. 동정녀에게서 처음 나심과 로마서 5:19의 순종 대비도 보존했다.",
          "하나님의 일들이 참되다는 신명기 32:4 인용과, 나타나신 그대로 육신이 되셨다는 결론을 유지했다. 101-102쪽의 두 번째 그리스어 병렬문은 아담과 그리스도의 비교 범위로 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:db5c0c6691a6924315eeb083af8558eef2cc5cfd8ea24f78ed512955393ce421",
              "sha256:7d9ad2655ac9ec64fefc452caaffa87b0286450f8996a0fe3ff3fa05303dae2e",
              "sha256:4bc7b5d935e5fb28488180d08ee4840e1fbaed520d03c7b8932914f1505fe11b"
            ],
            "text": "앞서 말했듯이, 그분은 그렇게 사람을 하나님께 붙어 있게 하시고 하나로 만드셨다. 사람이 사람의 원수를 이기지 않았다면, 그 원수는 정당하게 패배한 것이 아니었을 것이다. 또 하나님께서 구원을 주시지 않았다면, 우리는 그것을 확고히 지니지 못했을 것이다. 사람이 하나님과 결합되지 않았다면, 썩지 않음에 참여할 수도 없었을 것이다. 하나님과 사람 사이의 중보자는 양쪽 모두와 맺은 자신의 친밀한 관계를 통해, 그 둘을 우정과 화합으로 되돌리셔야 했다. 하나님께서 사람을 받아들이시고, 사람이 자신을 하나님께 드리도록 하셔야 했다. 아들을 통해, 하나님과의 사귐을 그분에게서 받지 않았다면, 그분의 말씀이 육신이 되어 우리와 함께 나누지 않았다면, 우리가 어떻게 그분의 양자 됨에 참여할 수 있었겠는가? 그분은 모든 나이를 거쳐 오셨고, 모든 이에게 하나님과의 사귐을 회복시켜 주셨다. 그분이 겉으로만 나타나셨다고, 육신으로 태어나지도, 참으로 사람이 되지도 않으셨다고 말하는 자들은, 여전히 옛 정죄 아래 있으며, 죄를 옹호한다. 그들의 말대로라면, 죽음이 패배하지 않았기 때문이다. 그 죽음은 아담부터 모세까지 다스렸으며, 아담의 범법과 같은 방식으로 죄짓지 않은 이들 위에서도 다스렸다. 모세를 통해 주어진 율법이 와서, 죄에 대해, 그것이 죄짓는 자라고 증언했다. 그것의 왕권을 거두고, 왕이 아니라 강도임을 드러내며, 살인자임을 보여 주었다. 자기 안에 죄를 지닌 사람에게는 짐을 지워, 그가 죽음에 처할 죄인임을 드러냈다. 율법은 영적인 것이므로, 죄를 드러냈을 뿐, 없애지는 않았다. 죄는 영을 다스린 것이 아니라 사람을 다스렸기 때문이다. 죄를 죽이고, 죽음에 처할 죄인을 속량하실 분은, 그와 똑같은 존재, 곧 사람이 되셔야 했다. 그 사람은 죄에 끌려 종살이하게 되었고, 죽음에 붙잡혀 있었다. 죄가 사람을 통해 죽임당하고, 사람이 죽음에서 나오게 하시려는 것이었다. 처음 가공되지 않은 땅에서 빚어진 한 사람의 불순종을 통해, 많은 이가 죄인이 되어, 생명을 잃었다. 처음 동정녀에게서 태어나신 한 사람의 순종을 통해서도 많은 이가 의롭게 되고, 구원을 받아야 했다. 이처럼 하나님의 말씀이 사람이 되셨다. 모세의 말과 같다. “하나님, 그분의 일들은 참되다.” 육신이 되시지 않은 채 육신인 듯 보이셨다면, 그분의 일은 참되지 않았을 것이다. 그러나 보이신 그대로 계셨다. 그분은 하나님이시며, 사람을 처음 빚으신 일을 자신 안에 하나로 모으셔서, 죄를 죽이고, 죽음을 무력하게 하며, 사람을 살리려 하셨다. 그러므로 그분의 일들은 참되다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:29752bc3c4b6a82a8b5bc076d51ad3d728164e83782f0abaf840850e0672057e"
        ],
        "text": "앞서 말했듯이, 그분은 그렇게 사람을 하나님께 붙어 있게 하시고 하나로 만드셨다. 사람이 사람의 원수를 이기지 않았다면, 그 원수는 정당하게 패배한 것이 아니었을 것이다. 또 하나님께서 구원을 주시지 않았다면, 우리는 그것을 확고히 지니지 못했을 것이다. 사람이 하나님과 결합되지 않았다면, 썩지 않음에 참여할 수도 없었을 것이다. 하나님과 사람 사이의 중보자는 양쪽 모두와 맺은 자신의 친밀한 관계를 통해, 그 둘을 우정과 화합으로 되돌리셔야 했다. 하나님께서 사람을 받아들이시고, 사람이 자신을 하나님께 드리도록 하셔야 했다. 아들을 통해, 하나님과의 사귐을 그분에게서 받지 않았다면, 그분의 말씀이 육신이 되어 우리와 함께 나누지 않았다면, 우리가 어떻게 그분의 양자 됨에 참여할 수 있었겠는가? 그분은 모든 나이를 거쳐 오셨고, 모든 이에게 하나님과의 사귐을 회복시켜 주셨다. 그분이 겉으로만 나타나셨다고, 육신으로 태어나지도, 참으로 사람이 되지도 않으셨다고 말하는 자들은, 여전히 옛 정죄 아래 있으며, 죄를 옹호한다. 그들의 말대로라면, 죽음이 패배하지 않았기 때문이다. 그 죽음은 아담부터 모세까지 다스렸으며, 아담의 범법과 같은 방식으로 죄짓지 않은 이들 위에서도 다스렸다. 모세를 통해 주어진 율법이 와서, 죄에 대해, 그것이 죄짓는 자라고 증언했다. 그것의 왕권을 거두고, 왕이 아니라 강도임을 드러내며, 살인자임을 보여 주었다. 자기 안에 죄를 지닌 사람에게는 짐을 지워, 그가 죽음에 처할 죄인임을 드러냈다. 율법은 영적인 것이므로, 죄를 드러냈을 뿐, 없애지는 않았다. 죄는 영을 다스린 것이 아니라 사람을 다스렸기 때문이다. 죄를 죽이고, 죽음에 처할 죄인을 속량하실 분은, 그와 똑같은 존재, 곧 사람이 되셔야 했다. 그 사람은 죄에 끌려 종살이하게 되었고, 죽음에 붙잡혀 있었다. 죄가 사람을 통해 죽임당하고, 사람이 죽음에서 나오게 하시려는 것이었다. 처음 가공되지 않은 땅에서 빚어진 한 사람의 불순종을 통해, 많은 이가 죄인이 되어, 생명을 잃었다. 처음 동정녀에게서 태어나신 한 사람의 순종을 통해서도 많은 이가 의롭게 되고, 구원을 받아야 했다. 이처럼 하나님의 말씀이 사람이 되셨다. 모세의 말과 같다. “하나님, 그분의 일들은 참되다.” 육신이 되시지 않은 채 육신인 듯 보이셨다면, 그분의 일은 참되지 않았을 것이다. 그러나 보이신 그대로 계셨다. 그분은 하나님이시며, 사람을 처음 빚으신 일을 자신 안에 하나로 모으셔서, 죄를 죽이고, 죽음을 무력하게 하며, 사람을 살리려 하셨다. 그러므로 그분의 일들은 참되다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ea1f8cdd7cf1622cd17e4f67f9a0987195c1df1ea4267fa256a50f31832872fb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
      },
      "work_location": "3.h19.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-19:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0a90f5fcd6a04bd7ccc89abb72c84bfca13c8a9e344637003e01d9167c8b5e94",
        "part_links": [
          [
            "sha256:002368b0dd63e7a09bb5cb6353d61c509e4e44212041e4e3ff36a79031c39e9e",
            "sha256:607684874cca48572eb16bb85d18e8d8d58f3988d4168064d2a9b75b8dfbb4bc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9ba9f5fbe22a1ed75a5ecdc9f60dacbb94412f9213822b31634d2c6e205013af"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c7e69fefe208860c504e44c1b7c9b1df12ef69f8f4eaabe09df3ea121e461395"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 20장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              102,
              103
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d69a0b1c1ed2182b86b802585e0ba2e58b5da6f27f499cb22733fb03b7f9b7ac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a90f5fcd6a04bd7ccc89abb72c84bfca13c8a9e344637003e01d9167c8b5e94",
            "source_revision_id": "sha256:9ba9f5fbe22a1ed75a5ecdc9f60dacbb94412f9213822b31634d2c6e205013af",
            "translation_revision_id": "sha256:c7e69fefe208860c504e44c1b7c9b1df12ef69f8f4eaabe09df3ea121e461395"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:70aa1d45bd24b7e28fedceda776551c9bb6a1195b4effb77435a468d90f83be8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a90f5fcd6a04bd7ccc89abb72c84bfca13c8a9e344637003e01d9167c8b5e94",
            "source_revision_id": "sha256:9ba9f5fbe22a1ed75a5ecdc9f60dacbb94412f9213822b31634d2c6e205013af",
            "translation_revision_id": "sha256:c7e69fefe208860c504e44c1b7c9b1df12ef69f8f4eaabe09df3ea121e461395"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d69a0b1c1ed2182b86b802585e0ba2e58b5da6f27f499cb22733fb03b7f9b7ac",
          "sha256:70aa1d45bd24b7e28fedceda776551c9bb6a1195b4effb77435a468d90f83be8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              102,
              103
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 8:36",
              "Psalm 82:6-7"
            ],
            "evidence": "102 notes 5-6",
            "explanation": "하나님 아버지의 말씀과 섞임이라는 라틴어 독법과 신들·지극히 높으신 분의 아들들의 순서를 보존한다. 그리스어 병렬문의 순서는 별도로 유지한다.",
            "printed_pages": [
              102,
              103
            ],
            "printed_texts": [
              "commixti Verbo Dei Patris",
              "Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Psalm_order_and_communion_language"
          },
          {
            "evidence": "notes 1 and 4-5",
            "explanation": "라틴어 점열은 ...로, 한국어 결락 표시는 [...]로 유지한다. 각주 4의 ut homo 누락 추정과 그리스어의 말씀을 받아들임, 라틴어의 섞임을 구별한다.",
            "parallel_Greek_text": "... ἵνα ὁ ἄνθρωπος τὸν λόγον χωρήσας",
            "printed_page": 103,
            "printed_text": "Filius Hominis factus est, ... commixtus Verbo Dei",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Latin_lacuna_and_Greek_difference"
          },
          {
            "Greek_text": "εἰς Θεόν",
            "Latin_text": "ad Dominum",
            "explanation": "라틴어의 주님께 올라감과 그리스어의 하나님께 올라감을 각각 보존한다.",
            "printed_page": 103,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_ascent_title_difference"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철과 점열을 정리하고 결락 표시는 ...로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              103
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Tom. IV. p. 53. Ed. Schultz.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 103,
                "text": "Ἐγὼ εἶπα, υἱοὶ ὑψίστου ἐστὲ πάντες καὶ Θεοί· ὑμεῖς δὲ ὡς ἄνθρωποι ἀποθνήσκετε. Ταῦτα λέγει πρὸς τοὺς μὴ δεξαμένους τὴν δωρεὰν τῆς υἱοθεσίας, ἀλλ᾽ ἀτιμάζοντας τὴν σάρκωσιν τῆς καθαρᾶς γεννήσεως τοῦ Λόγου τοῦ Θεοῦ, καὶ ἀποστεροῦντας τὸν ἄνθρωπον τῆς εἰς Θεὸν ἀνόδου, καὶ ἀχαριστοῦντας τῷ ὑπὲρ αὐτῶν σαρκωθέντι Λόγῳ τοῦ Θεοῦ. Εἰς τοῦτο γὰρ ὁ λόγος ἄνθρωπος, ... ἵνα ὁ ἄνθρωπος τὸν λόγον χωρήσας, καὶ τὴν υἱοθεσίαν λαβὼν, υἱὸς γένηται Θεοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a1df434e47450d6b32b4c4d87322980f4df1fbfb4d837e640ab32d54fa31c5b4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n115.jpg",
            "page_key": "2:102",
            "printed_page": 102,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:002368b0dd63e7a09bb5cb6353d61c509e4e44212041e4e3ff36a79031c39e9e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Rursus autem qui nude tantum hominem eum dicunt ex Joseph generatum, perseverantes in servitute pristinae inobedientiae moriuntur, nondum commixti Verbo Dei Patris, neque per Filium percipientes libertatem, quemadmodum ipse ait: Si Filius vos manumiserit, vere liberi eritis. Ignorantes autem eum qui ex Virgine est Emmanuel, privantur munere ejus, quod est vita aeterna: non recipientes autem Verbum incorruptionis, perseverant in carne mortali, et sunt debitores mortis, antidotum vitae non accipientes. Ad quos Verbum ait, suum munus gratiae narrans: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes: vos autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "77d696a0d0108462b8417a14d5020d142e257e5a9546e8d45360752d12cf1777",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n116.jpg",
            "page_key": "2:103",
            "printed_page": 103,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:607684874cca48572eb16bb85d18e8d8d58f3988d4168064d2a9b75b8dfbb4bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sicut homines moriemini. Ad eos indubitate dicit, qui non percipiunt munus adoptionis, sed contemnunt incarnationem purae generationis Verbi Dei, fraudantes hominem ab ea ascensione quae est ad Dominum, et ingrati exsistentes Verbo Dei, qui incarnatus est propter ipsos. Propter hoc enim Verbum Dei homo; et qui Filius Dei est, Filius Hominis factus est, ... commixtus Verbo Dei, et adoptionem percipiens fiat filius Dei. Non enim poteramus aliter incorruptelam et immortalitatem percipere, nisi adunati fuissemus incorruptelae et immortalitati. Quemadmodum autem adunari possemus incorruptelae et immortalitati, nisi prius incorruptela et immortalitas facta fuisset id quod et nos, ut absorberetur quod erat corruptibile ab incorruptela, et quod erat mortale ab immortalitate, ut filiorum adoptionem perciperemus?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9ba9f5fbe22a1ed75a5ecdc9f60dacbb94412f9213822b31634d2c6e205013af",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Rursus autem qui nude tantum hominem eum dicunt ex Joseph generatum, perseverantes in servitute pristinae inobedientiae moriuntur, nondum commixti Verbo Dei Patris, neque per Filium percipientes libertatem, quemadmodum ipse ait: Si Filius vos manumiserit, vere liberi eritis. Ignorantes autem eum qui ex Virgine est Emmanuel, privantur munere ejus, quod est vita aeterna: non recipientes autem Verbum incorruptionis, perseverant in carne mortali, et sunt debitores mortis, antidotum vitae non accipientes. Ad quos Verbum ait, suum munus gratiae narrans: Ego dixi, Dii estis, et filii Altissimi omnes: vos autem sicut homines moriemini. Ad eos indubitate dicit, qui non percipiunt munus adoptionis, sed contemnunt incarnationem purae generationis Verbi Dei, fraudantes hominem ab ea ascensione quae est ad Dominum, et ingrati exsistentes Verbo Dei, qui incarnatus est propter ipsos. Propter hoc enim Verbum Dei homo; et qui Filius Dei est, Filius Hominis factus est, ... commixtus Verbo Dei, et adoptionem percipiens fiat filius Dei. Non enim poteramus aliter incorruptelam et immortalitatem percipere, nisi adunati fuissemus incorruptelae et immortalitati. Quemadmodum autem adunari possemus incorruptelae et immortalitati, nisi prius incorruptela et immortalitas facta fuisset id quod et nos, ut absorberetur quod erat corruptibile ab incorruptela, et quod erat mortale ab immortalitate, ut filiorum adoptionem perciperemus?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b2b4d8f237ef4cb490d751cb61e8aa53b80b73b8b9d5958ca4c251f5c5feee93",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 1절이다. 요셉에게서 난 사람이라는 상대의 주장, 자유와 생명의 선물, 양자 됨을 차례로 옮겼다.",
          "commixti와 commixtus는 섞임으로 옮겨 라틴어의 독법을 유지했다. 102-103쪽 각주와 병렬 그리스어는 결합 및 말씀을 받아들임이라는 다른 표현을 제시한다. antidotum vitae는 생명의 해독제로 옮겼다.",
          "시편 인용에서 라틴어는 신들 다음에 지극히 높으신 분의 아들들을 놓고, 그리스어는 반대 순서로 말한다. 주님께 올라감이라는 라틴어와 하나님께 올라감이라는 그리스어도 각각 보존했다.",
          "103쪽 라틴어의 점열을 한국어에 [...]로 표시했다. 각주 4는 이 위치에서 ut homo가 빠졌을 가능성을 설명하며, 병렬 그리스어에는 목적절과 사람이라는 주어가 있다. 번역은 결락 표시를 유지한 채 뒤의 양자 됨을 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:002368b0dd63e7a09bb5cb6353d61c509e4e44212041e4e3ff36a79031c39e9e",
              "sha256:607684874cca48572eb16bb85d18e8d8d58f3988d4168064d2a9b75b8dfbb4bc"
            ],
            "text": "그분을 그저 사람이라고, 요셉에게서 태어났다고 말하는 자들은, 옛 불순종의 종살이에 머문 채 죽어 간다. 아직 하나님 아버지의 말씀과 섞이지 않았고, 아들을 통해 자유를 받지도 못했기 때문이다. 그분이 말씀하셨듯이, “아들이 너희를 해방하면, 너희는 참으로 자유로울 것이다.” 동정녀에게서 나신 임마누엘을 알지 못하여, 그분의 선물을 빼앗긴다. 그 선물은 영원한 생명이다. 썩지 않음의 말씀을 받아들이지 않아, 죽을 육신에 머무르며, 죽음에 빚진 자들이 된다. 생명의 해독제를 받지 않는 것이다. 말씀은 자신의 은혜의 선물을 설명하며, 그들에게 말씀하신다. “내가 말했다. 너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 분의 아들들이다. 그러나 너희는 사람들처럼 죽을 것이다.” 분명히 이들에게 하시는 말씀이다. 양자 됨의 선물을 받지 않고, 하나님의 말씀이 순결하게 나셔서 육신이 되신 일을 업신여기는 이들, 주님께 올라가는 일을 사람에게서 빼앗고, 자기들을 위해 육신이 되신 하나님의 말씀께 감사하지 않는 이들이다. 이 때문에 하나님의 말씀이 사람이 되셨고, 하나님의 아들이신 분이 인자가 되셨다. [...] 하나님의 말씀과 섞이고, 양자 됨을 받아, 하나님의 아들이 되게 하려는 것이었다. 썩지 않음과 죽지 않음에 결합되지 않았다면, 썩지 않음과 죽지 않음을 우리는 달리 얻을 수 없었다. 썩지 않음과 죽지 않음이 먼저 우리와 같은 것이 되지 않았다면, 썩지 않음과 죽지 않음에 우리가 어떻게 결합될 수 있었겠는가? 썩을 것은 썩지 않음에, 죽을 것은 죽지 않음에 삼켜져, 우리가 아들로 받아들여지게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9ba9f5fbe22a1ed75a5ecdc9f60dacbb94412f9213822b31634d2c6e205013af"
        ],
        "text": "그분을 그저 사람이라고, 요셉에게서 태어났다고 말하는 자들은, 옛 불순종의 종살이에 머문 채 죽어 간다. 아직 하나님 아버지의 말씀과 섞이지 않았고, 아들을 통해 자유를 받지도 못했기 때문이다. 그분이 말씀하셨듯이, “아들이 너희를 해방하면, 너희는 참으로 자유로울 것이다.” 동정녀에게서 나신 임마누엘을 알지 못하여, 그분의 선물을 빼앗긴다. 그 선물은 영원한 생명이다. 썩지 않음의 말씀을 받아들이지 않아, 죽을 육신에 머무르며, 죽음에 빚진 자들이 된다. 생명의 해독제를 받지 않는 것이다. 말씀은 자신의 은혜의 선물을 설명하며, 그들에게 말씀하신다. “내가 말했다. 너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 분의 아들들이다. 그러나 너희는 사람들처럼 죽을 것이다.” 분명히 이들에게 하시는 말씀이다. 양자 됨의 선물을 받지 않고, 하나님의 말씀이 순결하게 나셔서 육신이 되신 일을 업신여기는 이들, 주님께 올라가는 일을 사람에게서 빼앗고, 자기들을 위해 육신이 되신 하나님의 말씀께 감사하지 않는 이들이다. 이 때문에 하나님의 말씀이 사람이 되셨고, 하나님의 아들이신 분이 인자가 되셨다. [...] 하나님의 말씀과 섞이고, 양자 됨을 받아, 하나님의 아들이 되게 하려는 것이었다. 썩지 않음과 죽지 않음에 결합되지 않았다면, 썩지 않음과 죽지 않음을 우리는 달리 얻을 수 없었다. 썩지 않음과 죽지 않음이 먼저 우리와 같은 것이 되지 않았다면, 썩지 않음과 죽지 않음에 우리가 어떻게 결합될 수 있었겠는가? 썩을 것은 썩지 않음에, 죽을 것은 죽지 않음에 삼켜져, 우리가 아들로 받아들여지게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c7e69fefe208860c504e44c1b7c9b1df12ef69f8f4eaabe09df3ea121e461395",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "work_location": "3.h20.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a987c2be0cf399b3cb306500b42853cc45231e002d39a44b54768809d74d88ee",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fa605d4e31bea0c3da4dbef63ea36efd1b7672766f2a9b3a4c09fbf2f74ef5be",
            "sha256:25d5d85b3e1bca884af2cdd43021961326aa51f5232f4bb7f4753522206a46da"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b445dddc20e883254c0e417fa6b6e733f3d852c41b09d2f3aa2ee148a45c3c17"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e75a9b52316936810e48c016ef069d58ba5b72c573d1824358a12f1cc4d64b0b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 20장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              103,
              104
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c41bf9db42a50908f25e43fe947e6ba64e0f0af33040aecfbc07918329280a57",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a987c2be0cf399b3cb306500b42853cc45231e002d39a44b54768809d74d88ee",
            "source_revision_id": "sha256:b445dddc20e883254c0e417fa6b6e733f3d852c41b09d2f3aa2ee148a45c3c17",
            "translation_revision_id": "sha256:e75a9b52316936810e48c016ef069d58ba5b72c573d1824358a12f1cc4d64b0b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f74a02d415122dc7ee8b5e4032c73d8512e8beb25333e26365d37b7b8d1d56e3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a987c2be0cf399b3cb306500b42853cc45231e002d39a44b54768809d74d88ee",
            "source_revision_id": "sha256:b445dddc20e883254c0e417fa6b6e733f3d852c41b09d2f3aa2ee148a45c3c17",
            "translation_revision_id": "sha256:e75a9b52316936810e48c016ef069d58ba5b72c573d1824358a12f1cc4d64b0b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c41bf9db42a50908f25e43fe947e6ba64e0f0af33040aecfbc07918329280a57",
          "sha256:f74a02d415122dc7ee8b5e4032c73d8512e8beb25333e26365d37b7b8d1d56e3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              103,
              104
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 53:8",
              "Jeremiah 17:9",
              "Matthew 16:16-17",
              "John 1:13"
            ],
            "evidence": "104 notes 1-3",
            "explanation": "그분과 같은 뜻에서라는 secundum eum, 외아들 호칭, 아버지에게서의 나심과 동정녀에게서의 탄생을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              103,
              104
            ],
            "printed_texts": [
              "secundum eum",
              "Unigenitus",
              "ex Altissimo Patre genituram",
              "ex Virgine generatione"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_two_births_and_Scripture_testimonies"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 53:2",
              "Zechariah 9:9",
              "Psalm 69:21",
              "Isaiah 9:6",
              "Daniel 7:13"
            ],
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "볼품없음과 수난 가능성, 놀라운 분·조언자·아름다운 모습·강한 하나님이라는 호칭을 저자의 성경 해석대로 보존한다.",
            "printed_page": 104,
            "printed_texts": [
              "homo indecorus et passibilis",
              "Mirabilis, Consiliarius, et Decorus specie, et Deus fortis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_humiliation_and_exaltation_titles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "77d696a0d0108462b8417a14d5020d142e257e5a9546e8d45360752d12cf1777",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n116.jpg",
            "page_key": "2:103",
            "printed_page": 103,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fa605d4e31bea0c3da4dbef63ea36efd1b7672766f2a9b3a4c09fbf2f74ef5be",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc Generationem ejus quis enarrabit? quoniam homo est, et quis agnoscet eum? Cognoscit autem illum is, cui Pater qui est in coelis revelavit, ut intelligat quoniam is qui non ex voluntate carnis neque ex voluntate viri natus est Filius Hominis, hic est Christus Filius Dei vivi. Quoniam enim nemo in totum ex",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f0f241dc0f1bf8be29598ce439c560827d43140c4ff6a38fcd0156daf1a38ec7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n117.jpg",
            "page_key": "2:104",
            "printed_page": 104,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:25d5d85b3e1bca884af2cdd43021961326aa51f5232f4bb7f4753522206a46da",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "filiis Adae, Deus appellatur secundum eum, aut Dominus nominatur, ex Scripturis demonstravimus. Quoniam autem est ipse proprie praeter omnes qui fuerunt tunc homines, Deus, et Dominus, et Rex aeternus, et Unigenitus, et Verbum incarnatum praedicatum et a prophetis omnibus, et Apostolis, et ab ipso Spiritu, adest videre omnibus qui vel modicum de veritate attigerint. Haec autem non testificarentur Scripturae de eo, si, similiter ut omnes, homo tantum fuisset. Sed quoniam praeclaram praeter omnes habuit in se eam quae est ab Altissimo Patre genituram, praeclara autem functus est et ea quae est ex Virgine generatione, utraque Scripturae divinae de eo testificantur: et quoniam homo indecorus et passibilis, et super pullum asinae sedens, aceto et felle potatur, et spernebatur in populo, et usque ad mortem descendit; et quoniam Dominus sanctus, et Mirabilis, Consiliarius, et Decorus specie, et Deus fortis, super nubes veniens universorum Judex, omnia de eo Scripturae prophetabant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b445dddc20e883254c0e417fa6b6e733f3d852c41b09d2f3aa2ee148a45c3c17",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc Generationem ejus quis enarrabit? quoniam homo est, et quis agnoscet eum? Cognoscit autem illum is, cui Pater qui est in coelis revelavit, ut intelligat quoniam is qui non ex voluntate carnis neque ex voluntate viri natus est Filius Hominis, hic est Christus Filius Dei vivi. Quoniam enim nemo in totum ex filiis Adae, Deus appellatur secundum eum, aut Dominus nominatur, ex Scripturis demonstravimus. Quoniam autem est ipse proprie praeter omnes qui fuerunt tunc homines, Deus, et Dominus, et Rex aeternus, et Unigenitus, et Verbum incarnatum praedicatum et a prophetis omnibus, et Apostolis, et ab ipso Spiritu, adest videre omnibus qui vel modicum de veritate attigerint. Haec autem non testificarentur Scripturae de eo, si, similiter ut omnes, homo tantum fuisset. Sed quoniam praeclaram praeter omnes habuit in se eam quae est ab Altissimo Patre genituram, praeclara autem functus est et ea quae est ex Virgine generatione, utraque Scripturae divinae de eo testificantur: et quoniam homo indecorus et passibilis, et super pullum asinae sedens, aceto et felle potatur, et spernebatur in populo, et usque ad mortem descendit; et quoniam Dominus sanctus, et Mirabilis, Consiliarius, et Decorus specie, et Deus fortis, super nubes veniens universorum Judex, omnia de eo Scripturae prophetabant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "42c90041416c751555ae330043ca438776a3e3ac57cb67386d74574af2385a43",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 2절이다. 나심을 묻는 이사야 인용과 사람을 알아봄에 관한 예레미야 인용, 아버지가 계시하신 인자의 고백을 구별했다.",
          "secundum eum은 그분과 같은 뜻에서로 옮겼다. 104쪽 각주 1은 이 라틴어의 바탕이 되는 그리스어 표현과 그 자체로라는 뜻을 논의한다. 외아들 호칭도 유지했다.",
          "아버지에게서의 나심과 동정녀에게서의 탄생이라는 두 서술을 구별했다. 볼품없음과 수난 가능성, 아름다운 모습과 강한 하나님이라는 호칭은 각각 성경의 증언으로 제시되는 대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fa605d4e31bea0c3da4dbef63ea36efd1b7672766f2a9b3a4c09fbf2f74ef5be",
              "sha256:25d5d85b3e1bca884af2cdd43021961326aa51f5232f4bb7f4753522206a46da"
            ],
            "text": "그러므로 “그의 나심을 누가 설명하겠는가?”라고 한다. “그는 사람이다. 누가 그를 알아보겠는가?” 하늘에 계신 아버지께서 계시해 주신 이는 그분을 안다. 육신의 뜻으로나, 남자의 뜻으로 나지 않으신 그 인자가, 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 깨닫는 것이다. 아담의 아들들 가운데 아무도 그분과 같은 뜻에서 하나님이라 불리거나 주님이라 이름되지 않음을, 우리는 성경으로 입증했다. 진리를 조금이라도 접한 이들은 모두 알 수 있다. 그때까지 존재한 모든 사람을 넘어, 그분은 본래 하나님이요 주님이요 영원한 왕이며, 외아들이요 육신이 되신 말씀이시다. 모든 예언자와 사도들, 그리고 영 자신이 선포한 분이시다. 그분이 다른 모든 이처럼 그저 사람이셨다면, 성경이 그분에 대해 이렇게 증언하지 않았을 것이다. 지극히 높으신 아버지에게서 나심을 모든 이를 뛰어넘는 영광스러움으로 지니셨고, 동정녀에게서의 탄생도 영광스럽게 겪으셨기에, 거룩한 성경은 그분에 대해 둘 다 증언한다. 그분이 볼품없고 수난을 겪을 수 있는 사람이시며, 암나귀의 새끼 위에 앉으시고, 식초와 쓸개즙을 마시게 되셨으며, 백성 가운데서 멸시받고, 죽음에 이르기까지 내려가셨다는 것이다. 또 그분이 거룩한 주님, 놀라운 분, 조언자, 아름다운 모습을 지닌 분, 강한 하나님, 구름 위로 오시는 만물의 심판자이심을, 성경은 그분에 대해 모두 예언했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b445dddc20e883254c0e417fa6b6e733f3d852c41b09d2f3aa2ee148a45c3c17"
        ],
        "text": "그러므로 “그의 나심을 누가 설명하겠는가?”라고 한다. “그는 사람이다. 누가 그를 알아보겠는가?” 하늘에 계신 아버지께서 계시해 주신 이는 그분을 안다. 육신의 뜻으로나, 남자의 뜻으로 나지 않으신 그 인자가, 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 깨닫는 것이다. 아담의 아들들 가운데 아무도 그분과 같은 뜻에서 하나님이라 불리거나 주님이라 이름되지 않음을, 우리는 성경으로 입증했다. 진리를 조금이라도 접한 이들은 모두 알 수 있다. 그때까지 존재한 모든 사람을 넘어, 그분은 본래 하나님이요 주님이요 영원한 왕이며, 외아들이요 육신이 되신 말씀이시다. 모든 예언자와 사도들, 그리고 영 자신이 선포한 분이시다. 그분이 다른 모든 이처럼 그저 사람이셨다면, 성경이 그분에 대해 이렇게 증언하지 않았을 것이다. 지극히 높으신 아버지에게서 나심을 모든 이를 뛰어넘는 영광스러움으로 지니셨고, 동정녀에게서의 탄생도 영광스럽게 겪으셨기에, 거룩한 성경은 그분에 대해 둘 다 증언한다. 그분이 볼품없고 수난을 겪을 수 있는 사람이시며, 암나귀의 새끼 위에 앉으시고, 식초와 쓸개즙을 마시게 되셨으며, 백성 가운데서 멸시받고, 죽음에 이르기까지 내려가셨다는 것이다. 또 그분이 거룩한 주님, 놀라운 분, 조언자, 아름다운 모습을 지닌 분, 강한 하나님, 구름 위로 오시는 만물의 심판자이심을, 성경은 그분에 대해 모두 예언했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e75a9b52316936810e48c016ef069d58ba5b72c573d1824358a12f1cc4d64b0b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "work_location": "3.h20.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:833e33f0dd5c657226d5fcdf24542a8eee7be37cd67cd785be02e834082018d5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1e04d12cb42ede1eee435ec0042d8457b289a9928785e9854d3a02b550026520",
            "sha256:7a0bbb8270ed6551e63bf0a96561e075e6c7611c7d82851c34c4e838b0bbfc80"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:380b61ae18f872a5ab2d15b2553aee14bd598f5066884cdfbebb3e3967c7e327"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7df85323e070323b9e95add92fa119894167637777291a562b064c4d26a6c33b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 20장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              104,
              105
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d9dc4042c326f87c04442dcdc18c4e387145a5962ab41814b4455e2732e90ca8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:833e33f0dd5c657226d5fcdf24542a8eee7be37cd67cd785be02e834082018d5",
            "source_revision_id": "sha256:380b61ae18f872a5ab2d15b2553aee14bd598f5066884cdfbebb3e3967c7e327",
            "translation_revision_id": "sha256:7df85323e070323b9e95add92fa119894167637777291a562b064c4d26a6c33b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d8695d0c0f1a9ba3c39c83322745df00c397d1e1307fc9d74171e65e9c4029b7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:833e33f0dd5c657226d5fcdf24542a8eee7be37cd67cd785be02e834082018d5",
            "source_revision_id": "sha256:380b61ae18f872a5ab2d15b2553aee14bd598f5066884cdfbebb3e3967c7e327",
            "translation_revision_id": "sha256:7df85323e070323b9e95add92fa119894167637777291a562b064c4d26a6c33b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d9dc4042c326f87c04442dcdc18c4e387145a5962ab41814b4455e2732e90ca8",
          "sha256:d8695d0c0f1a9ba3c39c83322745df00c397d1e1307fc9d74171e65e9c4029b7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h20-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103319.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              104,
              105
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 5-6",
            "explanation": "말씀의 쉼과 사람의 흡수라는 라틴어 표현, 라틴어와 그리스어의 서로 다른 결락 위치를 유지한다. 그리스어에는 사람과 함께함 및 선을 베풂이라는 표현이 있다.",
            "parallel_Greek_text": "συγγινομένου δὲ τῷ ἀνθρώπῳ",
            "printed_page": 104,
            "printed_texts": [
              "requiescente quidem Verbo",
              "absorpto autem homine",
              "sustinet, ... et resurgit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rest_and_absorption_with_lacuna"
          },
          {
            "evidence": "notes 7-8",
            "explanation": "마리아도 사람이었다는 진술과 인자가 되었다는 반복을 보존한다.",
            "printed_page": 104,
            "printed_texts": [
              "quae et ipsa erat homo",
              "factus est Filius hominis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mary_human_descent_and_repetition"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 7:11-14",
              "Ephesians 4:9,16",
              "Luke 15:4",
              "John 14:2"
            ],
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "땅 아래와 높은 곳의 표징, 잃어버린 양, 생명 안에 있는 모든 사람의 몸과 지체, 아버지 곁의 여러 거처를 연결하는 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 105,
            "printed_texts": [
              "quae sunt deorsum terrae",
              "reliquum corpus omnis hominis qui invenitur in vita",
              "Multae enim mansiones apud Patrem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_sign_and_body_members"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철과 점열을 정리하고 결락 표시는 ...로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              104
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. III. Ἀπαθής. Ed. Schultz. IV. 232.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 104,
                "text": "Ὥσπερ γὰρ ἦν ἄνθρωπος ἵνα πειρασθῇ, οὕτω καὶ λόγος ἵνα δοξασθῇ· ἡσυχάζοντος μὲν τοῦ Λόγου ἐν τῷ πειράζεσθαι, ... καὶ σταυροῦσθαι, καὶ ἀποθνήσκειν· συγγινομένου δὲ τῷ ἀνθρώπῳ ἐν τῷ νικᾶν, καὶ ὑπομένειν, καὶ χρηστεύεσθαι, καὶ ἀνίστασθαι, καὶ ἀναλαμβάνεσθαι."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 20장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f0f241dc0f1bf8be29598ce439c560827d43140c4ff6a38fcd0156daf1a38ec7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n117.jpg",
            "page_key": "2:104",
            "printed_page": 104,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1e04d12cb42ede1eee435ec0042d8457b289a9928785e9854d3a02b550026520",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sicut enim homo erat, ut tentaretur: sic et Verbum, ut glorificaretur: requiescente quidem Verbo, ut posset tentari, et inhonorari, et crucifigi, et mori; absorpto autem homine in eo quod vincit, et sustinet, ... et resurgit, et assumitur. Hic igitur Filius Dei Dominus noster, exsistens Verbum Patris, et Filius Hominis, quoniam ex Maria, quae ex hominibus habebat genus, quae et ipsa erat homo, habuit secundum hominem generationem, factus est Filius hominis. Propter hoc et ipse Dominus dedit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2c9884954dec57d00f4b4f850262b0ac9cc64a53faafed20752d4d266e14bad2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n118.jpg",
            "page_key": "2:105",
            "printed_page": 105,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7a0bbb8270ed6551e63bf0a96561e075e6c7611c7d82851c34c4e838b0bbfc80",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nobis signum in profundum, in altitudinem sursum, quod non postulavit homo, quia nec speravit virginem praegnantem fieri, posse quae erat virgo et parere filium, et hunc partum Deum esse nobiscum, et descendere in ea quae sunt deorsum terrae, quaerentem ovem quae perierat, quod quidem erat proprium ipsius plasma, et ascendere in altitudinem, offerentem et commendantem Patri eum hominem qui fuerat inventus, primitias resurrectionis hominis in semetipso faciens: ut quemadmodum caput resurrexit a mortuis, sic et reliquum corpus omnis hominis qui invenitur in vita, impleto tempore condemnationis ejus, quae erat propter inobedientiam, resurgat, per compagines et conjunctiones coalescens et confirmatum augmento Dei, unoquoque membrorum habente propriam et aptam in corpore positionem. Multae enim mansiones apud Patrem, quoniam et multa membra in corpore.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:380b61ae18f872a5ab2d15b2553aee14bd598f5066884cdfbebb3e3967c7e327",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sicut enim homo erat, ut tentaretur: sic et Verbum, ut glorificaretur: requiescente quidem Verbo, ut posset tentari, et inhonorari, et crucifigi, et mori; absorpto autem homine in eo quod vincit, et sustinet, ... et resurgit, et assumitur. Hic igitur Filius Dei Dominus noster, exsistens Verbum Patris, et Filius Hominis, quoniam ex Maria, quae ex hominibus habebat genus, quae et ipsa erat homo, habuit secundum hominem generationem, factus est Filius hominis. Propter hoc et ipse Dominus dedit nobis signum in profundum, in altitudinem sursum, quod non postulavit homo, quia nec speravit virginem praegnantem fieri, posse quae erat virgo et parere filium, et hunc partum Deum esse nobiscum, et descendere in ea quae sunt deorsum terrae, quaerentem ovem quae perierat, quod quidem erat proprium ipsius plasma, et ascendere in altitudinem, offerentem et commendantem Patri eum hominem qui fuerat inventus, primitias resurrectionis hominis in semetipso faciens: ut quemadmodum caput resurrexit a mortuis, sic et reliquum corpus omnis hominis qui invenitur in vita, impleto tempore condemnationis ejus, quae erat propter inobedientiam, resurgat, per compagines et conjunctiones coalescens et confirmatum augmento Dei, unoquoque membrorum habente propriam et aptam in corpore positionem. Multae enim mansiones apud Patrem, quoniam et multa membra in corpore.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b66e12789ef1fbfbfda80735737e611d7e68458381a99bce539c93dc5992c8fb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 20장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 19장 3절이다. 사람이기에 시험받음과 말씀이기에 영광받음이라는 평행을 유지했다.",
          "라틴어 requiescente Verbo와 absorpto homine는 말씀의 쉼과 사람의 흡수로 옮겼다. 그리스어 병렬문은 사람이 승리하고 견디는 일에 말씀이 함께함을 말한다. 104쪽 각주 6은 라틴어의 흡수를 신성의 광대함 안에서의 흡수로 풀이한다.",
          "라틴어에서 견딤 뒤에 놓인 점열은 [...]로 표시했다. 그리스어의 결락은 시험받음 뒤에 있으며, 뒤에는 선을 베풂이라는 동사가 있다. 각주 5는 그리스어의 모욕당함 동사가 빠졌을 가능성을 설명한다.",
          "마리아 자신도 사람이었다는 서술과 인자가 되었다는 반복을 보존했다. 표징의 깊은 곳과 높은 곳, 잃어버린 양, 부활한 머리와 나머지 몸, 지체의 자리와 아버지 곁의 거처를 이어 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1e04d12cb42ede1eee435ec0042d8457b289a9928785e9854d3a02b550026520",
              "sha256:7a0bbb8270ed6551e63bf0a96561e075e6c7611c7d82851c34c4e838b0bbfc80"
            ],
            "text": "그분은 사람이셨으므로 시험받으셨고, 또 말씀이셨으므로 영광받으셨다. 말씀은 쉬셨다. 시험받고, 모욕당하며, 십자가에 못 박히고, 죽을 수 있도록 쉬셨다. 이기고 견디며, [...] 부활하고 올려지시는 일에서는 사람이 흡수되었다. 그러므로 이 하나님의 아들, 우리 주님은 아버지의 말씀이며, 인자이시다. 인류에게서 혈통을 받았고, 자신도 사람이었던 마리아에게서, 사람으로 태어나셨으므로, 인자가 되셨다. 그러므로 주님 자신이 깊은 곳에, 위로 높은 곳에, 우리에게 표징을 주셨다. 사람이 청하지 않은 표징이었다. 동정녀가 아이를 배고, 동정녀인 채로 아들을 낳을 수 있으며, 또 이렇게 태어난 이가 우리와 함께 계시는 하나님이 되리라고 사람은 기대조차 하지 않았기 때문이다. 그분은 땅 아래의 곳들로 내려가, 잃어버린 양을 찾으실 분이셨다. 그 양은 그분 자신이 빚으신 것이었다. 그분은 높은 곳으로 올라가, 다시 찾은 그 사람을 아버지께 드리고 맡기시며, 자신 안에서 사람의 부활의 첫 열매를 이루실 분이셨다. 머리가 죽은 이들 가운데서 부활한 것처럼, 나머지 몸, 곧 생명 안에 있는 모든 사람의 몸도 불순종 때문에 내려진 정죄의 기간이 찼을 때, 부활하게 하려는 것이었다. 그 몸은 관절과 연결 부위를 통해 결합하고, 하나님께서 자라게 하심으로 튼튼해져, 각 지체가 몸 안에서 제게 알맞은 자리를 지닌다. 아버지 곁에 거처가 많은 것은, 몸에 지체가 많기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:380b61ae18f872a5ab2d15b2553aee14bd598f5066884cdfbebb3e3967c7e327"
        ],
        "text": "그분은 사람이셨으므로 시험받으셨고, 또 말씀이셨으므로 영광받으셨다. 말씀은 쉬셨다. 시험받고, 모욕당하며, 십자가에 못 박히고, 죽을 수 있도록 쉬셨다. 이기고 견디며, [...] 부활하고 올려지시는 일에서는 사람이 흡수되었다. 그러므로 이 하나님의 아들, 우리 주님은 아버지의 말씀이며, 인자이시다. 인류에게서 혈통을 받았고, 자신도 사람이었던 마리아에게서, 사람으로 태어나셨으므로, 인자가 되셨다. 그러므로 주님 자신이 깊은 곳에, 위로 높은 곳에, 우리에게 표징을 주셨다. 사람이 청하지 않은 표징이었다. 동정녀가 아이를 배고, 동정녀인 채로 아들을 낳을 수 있으며, 또 이렇게 태어난 이가 우리와 함께 계시는 하나님이 되리라고 사람은 기대조차 하지 않았기 때문이다. 그분은 땅 아래의 곳들로 내려가, 잃어버린 양을 찾으실 분이셨다. 그 양은 그분 자신이 빚으신 것이었다. 그분은 높은 곳으로 올라가, 다시 찾은 그 사람을 아버지께 드리고 맡기시며, 자신 안에서 사람의 부활의 첫 열매를 이루실 분이셨다. 머리가 죽은 이들 가운데서 부활한 것처럼, 나머지 몸, 곧 생명 안에 있는 모든 사람의 몸도 불순종 때문에 내려진 정죄의 기간이 찼을 때, 부활하게 하려는 것이었다. 그 몸은 관절과 연결 부위를 통해 결합하고, 하나님께서 자라게 하심으로 튼튼해져, 각 지체가 몸 안에서 제게 알맞은 자리를 지닌다. 아버지 곁에 거처가 많은 것은, 몸에 지체가 많기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7df85323e070323b9e95add92fa119894167637777291a562b064c4d26a6c33b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
      },
      "work_location": "3.h20.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-20:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:819d481a58298d809ee52c27a3cdb185ba99a623f29edd9aed025ff9dc945934",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f20fbf7c9d0c0bb094f7f0a3ca6e40db877917ca6eb9463959fc060849579efe",
            "sha256:7ab2cbab6bbf55d9565d9e09d63067383979f708d0140170f469225e6f0c7e03"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53eb02520474c7b4328bd0fbdf61f592ac138af4ef5b1db7b7be1aa664d756be"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c95b1069145abc5e557ba1f4c3e8227b60fc58c6a601de7fe0a65dfe9b3c720e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 21장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              105,
              106
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:afd05f83beaddfb16cd43519f3a68843dbcf9aa18608a5e7e4a0fdd023f4f159",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:819d481a58298d809ee52c27a3cdb185ba99a623f29edd9aed025ff9dc945934",
            "source_revision_id": "sha256:53eb02520474c7b4328bd0fbdf61f592ac138af4ef5b1db7b7be1aa664d756be",
            "translation_revision_id": "sha256:c95b1069145abc5e557ba1f4c3e8227b60fc58c6a601de7fe0a65dfe9b3c720e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4c44d04546ae256d66c5c75ddecad91fb6396150e4a63af755475414fda1a84f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:819d481a58298d809ee52c27a3cdb185ba99a623f29edd9aed025ff9dc945934",
            "source_revision_id": "sha256:53eb02520474c7b4328bd0fbdf61f592ac138af4ef5b1db7b7be1aa664d756be",
            "translation_revision_id": "sha256:c95b1069145abc5e557ba1f4c3e8227b60fc58c6a601de7fe0a65dfe9b3c720e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:afd05f83beaddfb16cd43519f3a68843dbcf9aa18608a5e7e4a0fdd023f4f159",
          "sha256:4c44d04546ae256d66c5c75ddecad91fb6396150e4a63af755475414fda1a84f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              105,
              106
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "2 Corinthians 12:9",
              "Jonah 3:8-9",
              "Jonah 1:9",
              "Jonah 2:2",
              "1 Corinthians 1:29"
            ],
            "evidence": "105 notes 5-6; 106 notes 1-3",
            "explanation": "바다짐승과 범법의 시작을 연결하는 저자의 해석, 주님의 종이라는 요나의 호칭, 저승의 배 속과 주님 앞이라는 인용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              105,
              106
            ],
            "printed_texts": [
              "a magno ceto, qui fuit auctor praevaricationis",
              "Servus Domini ego sum",
              "de ventre inferni",
              "in conspectu Domini"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Jonah_typology_and_salvation"
          },
          {
            "explanation": "썩지 않음을 타고난 소유로 여기고 하나님과 동등하다고 판단하는 사람의 생각을 마지막 문장의 주체로 읽는다.",
            "printed_page": 106,
            "printed_text": "comparans et aequalem se judicans Deo",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_pride_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2c9884954dec57d00f4b4f850262b0ac9cc64a53faafed20752d4d266e14bad2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n118.jpg",
            "page_key": "2:105",
            "printed_page": 105,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f20fbf7c9d0c0bb094f7f0a3ca6e40db877917ca6eb9463959fc060849579efe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Magnanimus igitur fuit Deus deficiente homine, eam quae per Verbum esset victoriam reddendam ei praevidens. Cum enim perficiebatur virtus in infirmitate, benignitatem Dei et magnificentissimam ostendebat virtutem. Sicut enim patienter sustinuit absorberi Jonam a ceto, non ut absorberetur et in totum periret, sed ut evomitus magis subjiceretur Deo, et plus glorificaret eum qui insperabilem salutem ei donasset, et firmam poenitentiam faceret Ninivitis, ut converterentur ad Dominum qui eos liberaret a morte, conterritos ab eo signo quod factum erat circa Jonam, quemadmodum Scriptura de his dicit: Et reversi sunt unusquisque a via sua mala, et injustitia, quae erat in manibus eorum, dicentes: Quis scit si poenitebit Deus, et avertat iram suam a nobis, et non peribimus? Sic et ab initio fuit patiens Deus hominem absorbi a magno ceto, qui fuit auctor praevaricationis, non ut absorptus in totum periret, sed praestruens et praeparans adinventionem salutis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bcab2590ebde1c2c3dd60702a411b682d8f022bc09ecfa7f18ed4f9c8c78fd12",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n119.jpg",
            "page_key": "2:106",
            "printed_page": 106,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7ab2cbab6bbf55d9565d9e09d63067383979f708d0140170f469225e6f0c7e03",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quae facta est a Verbo per signum Jonae, his qui eandem cum Jona de Domino sententiam habuerunt, et confessi fuerunt, et dixerunt, Servus Domini ego sum, et Dominum Deum coeli ego colo, qui fecit mare et aridam: ut insperabilem homo a Deo percipiens salutem, resurgat a mortuis, et clarificet Deum, et eam quae a Jona prophetata est dicat vocem: Clamavi ad Dominum Deum meum in tribulatione mea, et exaudivit me de ventre inferni; et semper permaneat glorificans Deum, et sine intermissione gratias referens pro ea salute quam consecutus est ab eo: ut non glorietur in conspectu Domini omnis caro, nec unquam de Deo contrarium sensum accipiat homo, propriam naturaliter arbitrans eam quae circa se esset incorruptelam, et non tenens veritatem, inani supercilio jactaretur, quasi naturaliter similis esset Deo. Ingratum enim magis eum hoc ei qui eum fecerat perficiens, et dilectionem quam habebat Deus in hominem obfuscabat, et excaecabat sensum suum ad non sentiendum quod sit de Deo dignum, comparans et aequalem se judicans Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:53eb02520474c7b4328bd0fbdf61f592ac138af4ef5b1db7b7be1aa664d756be",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Magnanimus igitur fuit Deus deficiente homine, eam quae per Verbum esset victoriam reddendam ei praevidens. Cum enim perficiebatur virtus in infirmitate, benignitatem Dei et magnificentissimam ostendebat virtutem. Sicut enim patienter sustinuit absorberi Jonam a ceto, non ut absorberetur et in totum periret, sed ut evomitus magis subjiceretur Deo, et plus glorificaret eum qui insperabilem salutem ei donasset, et firmam poenitentiam faceret Ninivitis, ut converterentur ad Dominum qui eos liberaret a morte, conterritos ab eo signo quod factum erat circa Jonam, quemadmodum Scriptura de his dicit: Et reversi sunt unusquisque a via sua mala, et injustitia, quae erat in manibus eorum, dicentes: Quis scit si poenitebit Deus, et avertat iram suam a nobis, et non peribimus? Sic et ab initio fuit patiens Deus hominem absorbi a magno ceto, qui fuit auctor praevaricationis, non ut absorptus in totum periret, sed praestruens et praeparans adinventionem salutis, quae facta est a Verbo per signum Jonae, his qui eandem cum Jona de Domino sententiam habuerunt, et confessi fuerunt, et dixerunt, Servus Domini ego sum, et Dominum Deum coeli ego colo, qui fecit mare et aridam: ut insperabilem homo a Deo percipiens salutem, resurgat a mortuis, et clarificet Deum, et eam quae a Jona prophetata est dicat vocem: Clamavi ad Dominum Deum meum in tribulatione mea, et exaudivit me de ventre inferni; et semper permaneat glorificans Deum, et sine intermissione gratias referens pro ea salute quam consecutus est ab eo: ut non glorietur in conspectu Domini omnis caro, nec unquam de Deo contrarium sensum accipiat homo, propriam naturaliter arbitrans eam quae circa se esset incorruptelam, et non tenens veritatem, inani supercilio jactaretur, quasi naturaliter similis esset Deo. Ingratum enim magis eum hoc ei qui eum fecerat perficiens, et dilectionem quam habebat Deus in hominem obfuscabat, et excaecabat sensum suum ad non sentiendum quod sit de Deo dignum, comparans et aequalem se judicans Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "15d8cdc77fcddb8ac23b30fc4a06e30ed441cff478a729d22443a3c868a776d9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 1절이다. 요나의 구원과 인류의 구원을 연결하여 하나님의 오래 참음을 설명하는 저자의 해석으로 옮겼다.",
          "cetus는 바다짐승으로 옮겼다. 처음에는 요나를 삼킨 존재, 다음에는 범법을 일으킨 큰 바다짐승으로 서술된다. 요나에게 일어난 표징과 니느웨 사람들의 회개를 구별했다.",
          "요나의 고백은 나는 주님의 종이라는 Servus Domini를 유지했다. 저승의 배 속과 주님 앞이라는 인용의 호칭도 보존했다. 106쪽 각주 2가 주님의 종이라는 독법을 설명한다.",
          "썩지 않음을 타고난 자기 소유로 여기는 견해와, 자신을 하나님과 동등하다고 판단하는 사람의 생각을 마지막 문장의 주체로 읽었다. 하나님께 감사하고 그분에게서 받은 구원을 인정하는 목적과 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f20fbf7c9d0c0bb094f7f0a3ca6e40db877917ca6eb9463959fc060849579efe",
              "sha256:7ab2cbab6bbf55d9565d9e09d63067383979f708d0140170f469225e6f0c7e03"
            ],
            "text": "사람이 실패했을 때, 하나님께서는 너그럽게 참으셨다. 말씀을 통해 그에게 승리가 돌려질 것을 미리 보셨기 때문이다. 연약함 속에서 능력이 완성될 때, 하나님의 인자하심과 지극히 큰 능력이 드러났다. 요나가 바다짐승에게 삼켜지도록 그분은 참고 허용하셨다. 삼켜져 완전히 멸망하게 하시려는 것이 아니라, 토해져 나온 뒤 하나님께 더욱 복종하고, 기대할 수 없던 구원을 베푸신 분께 더욱 영광을 돌리게 하시려는 것이었다. 또 니느웨 사람들을 확고한 회개로 이끌어, 그들을 죽음에서 풀어 주실 주님께 돌아오게 하시려는 것이었다. 그들은 요나에게 일어난 표징에 두려워하게 되었다. 성경이 그들에 대해 말한 것과 같다. “그들은 저마다 자기의 악한 길과, 자기 손에 있던 불의에서 돌아서며, 말했다. ‘하나님께서 뜻을 돌이키시고, 우리에게서 진노를 거두셔서, 우리가 멸망하지 않게 될지, 누가 알겠는가?’” 이처럼 처음부터 하나님께서는 범법을 일으킨 큰 바다짐승에게 사람이 삼켜지도록 허용하며 참으셨다. 삼켜진 채로 완전히 멸망하게 하시려는 것이 아니라, 구원의 길을 미리 마련하고 준비하신 것이다. 요나의 표징을 통해 말씀이 이루신 구원의 길이다. 요나와 같은 생각을 주님에 대해 품고, 이렇게 고백하며 말한 이들을 위한 것이었다. “나는 주님의 종이며, 바다와 마른 땅을 만드신 하늘의 주 하나님을 섬깁니다.” 사람이 하나님에게서 기대하지 못한 구원을 받아, 죽은 이들 가운데서 부활하고, 하나님께 영광을 돌리며, 요나가 예언한 그 말을 하게 하시려는 것이었다. “나는 괴로움 속에서 나의 주 하나님께 부르짖었고, 저승의 배 속에 있는 내 말을 그분이 들어 주셨다.” 사람이 언제나 하나님께 영광을 돌리고, 그분에게서 받은 그 구원에 대해 쉬지 않고 감사하게 하시려는 것이었다. 어떤 육신도 주님 앞에서 자랑하지 않고, 사람이 하나님에 대해 그릇된 생각을 결코 품지 않게 하시려는 것이었다. 자기에게 주어진 썩지 않음을 본래 자기 것이라고 여기고, 진리를 붙들지 않으며, 타고난 본성으로 하나님과 같은 존재인 양 헛된 거만함을 뽐내지 않게 하시려는 것이었다. 그런 생각은 자기를 만드신 분께 더욱 감사하지 않는 사람이 되게 하고, 하나님께서 사람에게 품으신 사랑을 가리며, 자기 생각을 눈멀게 한다. 자신을 하나님과 견주며 동등하다고 판단하여, 하나님께 마땅한 것을 생각하지 못하게 하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53eb02520474c7b4328bd0fbdf61f592ac138af4ef5b1db7b7be1aa664d756be"
        ],
        "text": "사람이 실패했을 때, 하나님께서는 너그럽게 참으셨다. 말씀을 통해 그에게 승리가 돌려질 것을 미리 보셨기 때문이다. 연약함 속에서 능력이 완성될 때, 하나님의 인자하심과 지극히 큰 능력이 드러났다. 요나가 바다짐승에게 삼켜지도록 그분은 참고 허용하셨다. 삼켜져 완전히 멸망하게 하시려는 것이 아니라, 토해져 나온 뒤 하나님께 더욱 복종하고, 기대할 수 없던 구원을 베푸신 분께 더욱 영광을 돌리게 하시려는 것이었다. 또 니느웨 사람들을 확고한 회개로 이끌어, 그들을 죽음에서 풀어 주실 주님께 돌아오게 하시려는 것이었다. 그들은 요나에게 일어난 표징에 두려워하게 되었다. 성경이 그들에 대해 말한 것과 같다. “그들은 저마다 자기의 악한 길과, 자기 손에 있던 불의에서 돌아서며, 말했다. ‘하나님께서 뜻을 돌이키시고, 우리에게서 진노를 거두셔서, 우리가 멸망하지 않게 될지, 누가 알겠는가?’” 이처럼 처음부터 하나님께서는 범법을 일으킨 큰 바다짐승에게 사람이 삼켜지도록 허용하며 참으셨다. 삼켜진 채로 완전히 멸망하게 하시려는 것이 아니라, 구원의 길을 미리 마련하고 준비하신 것이다. 요나의 표징을 통해 말씀이 이루신 구원의 길이다. 요나와 같은 생각을 주님에 대해 품고, 이렇게 고백하며 말한 이들을 위한 것이었다. “나는 주님의 종이며, 바다와 마른 땅을 만드신 하늘의 주 하나님을 섬깁니다.” 사람이 하나님에게서 기대하지 못한 구원을 받아, 죽은 이들 가운데서 부활하고, 하나님께 영광을 돌리며, 요나가 예언한 그 말을 하게 하시려는 것이었다. “나는 괴로움 속에서 나의 주 하나님께 부르짖었고, 저승의 배 속에 있는 내 말을 그분이 들어 주셨다.” 사람이 언제나 하나님께 영광을 돌리고, 그분에게서 받은 그 구원에 대해 쉬지 않고 감사하게 하시려는 것이었다. 어떤 육신도 주님 앞에서 자랑하지 않고, 사람이 하나님에 대해 그릇된 생각을 결코 품지 않게 하시려는 것이었다. 자기에게 주어진 썩지 않음을 본래 자기 것이라고 여기고, 진리를 붙들지 않으며, 타고난 본성으로 하나님과 같은 존재인 양 헛된 거만함을 뽐내지 않게 하시려는 것이었다. 그런 생각은 자기를 만드신 분께 더욱 감사하지 않는 사람이 되게 하고, 하나님께서 사람에게 품으신 사랑을 가리며, 자기 생각을 눈멀게 한다. 자신을 하나님과 견주며 동등하다고 판단하여, 하나님께 마땅한 것을 생각하지 못하게 하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c95b1069145abc5e557ba1f4c3e8227b60fc58c6a601de7fe0a65dfe9b3c720e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "work_location": "3.h21.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7f459ca27df16b39f6c03003f03f77965dd54979ac206d409b7644996305c61c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3101eeca235e7f7664a342a90f7ea3eda3d3f72789d282916c7f9f7e63739d16",
            "sha256:45022d2f5febb02fb9c392d0ce091e7c1ecd0e873db0bd77c1db7c46384b1019",
            "sha256:919fba21b5668f71671f1e2bdfb968f3d3c7a15c29b81c72245f44b0e6c938e0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a0aa15d1be99de9b3b1155db2bf745a072aa81d8c165f6979ff049366ae0803c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:edfd6d0a4eaa9053c18d68ee95a0a7d77c391b88520cf1cd4ff71d863183f5d8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 21장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              106,
              107,
              108
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 2-3절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:175bf80a083b82d61efb2466776b8da67be416aff0b7400966705586f27e5ef8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f459ca27df16b39f6c03003f03f77965dd54979ac206d409b7644996305c61c",
            "source_revision_id": "sha256:a0aa15d1be99de9b3b1155db2bf745a072aa81d8c165f6979ff049366ae0803c",
            "translation_revision_id": "sha256:edfd6d0a4eaa9053c18d68ee95a0a7d77c391b88520cf1cd4ff71d863183f5d8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f41e1125ec978d3db733ba4552e29ce6b1d21951784a2b1c488a1a7ab14485ab",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f459ca27df16b39f6c03003f03f77965dd54979ac206d409b7644996305c61c",
            "source_revision_id": "sha256:a0aa15d1be99de9b3b1155db2bf745a072aa81d8c165f6979ff049366ae0803c",
            "translation_revision_id": "sha256:edfd6d0a4eaa9053c18d68ee95a0a7d77c391b88520cf1cd4ff71d863183f5d8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:175bf80a083b82d61efb2466776b8da67be416aff0b7400966705586f27e5ef8",
          "sha256:f41e1125ec978d3db733ba4552e29ce6b1d21951784a2b1c488a1a7ab14485ab"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h21-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              106,
              107,
              108
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "operationes의 복수형과 인쇄된 문장 나누기를 유지한다. 사람의 영광은 하나님, 하나님의 영광은 그분의 일들이라는 병렬로 읽고, 뒤의 사람은 지혜와 능력의 그릇으로 구별한다.",
            "printed_page": 106,
            "printed_text": "Gloria enim hominis, Deus, operationes vero Dei; et omnis sapientiae ejus et virtutis receptaculum, homo",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_glory_parallel_and_plural_operationes"
          },
          {
            "biblical_reference": "Romans 11:32",
            "evidence": "106 note 8 continued on 107",
            "explanation": "모든 것이라는 omnia와 불신앙이라는 incredulitas를 보존하고, 저자가 이 인용을 하나님께 불순종했던 사람에게 적용하는 설명을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              106,
              107
            ],
            "printed_text": "Conclusit autem Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_unbelief_and_all"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "첫 gloriam은 지어진 것들과 지으신 분에 관한 참된 견해로, 뒤의 gloriam은 더 큰 영광으로 읽는다. provectus는 나아가는 사람에게 연결하고 accipiens는 받으며 닮아 가는 문맥으로 옮긴다.",
            "printed_page": 107,
            "printed_texts": [
              "veram gloriam de his quae facta sunt",
              "majorem ab eo gloriam percipiet provectus, accipiens dum consimilis fiat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_gloriam_and_growth_interpretation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Romans 8:3",
            "evidence": "notes 4-6",
            "explanation": "사람이 하나님을 받아들임과 하나님이 사람 안에 거함에 익숙해지도록 하는 주체를 말씀으로 읽는다. 임마누엘을 구원의 표징으로 잇는 문장 경계는 인쇄 형태를 따른다.",
            "printed_page": 107,
            "printed_texts": [
              "assuesceret hominem percipere Deum",
              "assuesceret Deum habitare in homine"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_human_and_divine_accustoming"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 7:18,24-25",
              "Isaiah 35:3-4"
            ],
            "evidence": "107 note 8; 108 notes 1-2",
            "explanation": "내 육신에 선이 거하지 않음, 우리 주 예수 그리스도의 은혜, 우리 하나님과 보응에 관한 인용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              107,
              108
            ],
            "printed_texts": [
              "non habitat in carne mea bonum",
              "Gratia Jesu Christi Domini nostri",
              "Deus noster judicium retribuit, et retributurus est"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Romans_grace_and_Isaiah_quote"
          },
          {
            "adopted_location": "3.h21.s2",
            "explanation": "107쪽의 본문에는 새 3절 번호가 없으며, 108쪽까지 2절의 문장이 이어진다. 여백 표기와 본문 단위를 구별한다.",
            "printed_page": 108,
            "printed_text": "LIB. III. xxi. 3.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_running_header_not_section_boundary"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 2-3절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bcab2590ebde1c2c3dd60702a411b682d8f022bc09ecfa7f18ed4f9c8c78fd12",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n119.jpg",
            "page_key": "2:106",
            "printed_page": 106,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3101eeca235e7f7664a342a90f7ea3eda3d3f72789d282916c7f9f7e63739d16",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec ergo fuit magnanimitas Dei, ut per omnia pertransiens homo, et morum agnitionem percipiens, dehinc veniens ad resurrectionem quae est a mortuis, et experimento discens unde liberatus est, semper gratus exsistat Domino, munus incorruptelae consecutus ab eo, ut plus diligeret eum, cui enim plus dimittitur plus diligit, cognoscat autem semetipsum, quoniam mortalis et infirmus est; intelligat autem et Deum, quoniam in tantum immortalis et potens est, uti et mortali immortalitatem, et temporali aeternitatem donet: intelligat autem et reliquas virtutes Dei omnes in semetipsum ostensas, per quas edoctus sentiat de Deo, quantus est Deus. Gloria enim hominis, Deus, operationes vero Dei; et omnis sapientiae ejus et virtutis receptaculum, homo. Quemadmodum medicus in his qui aegrotant, probatur; sic et Deus in hominibus manifestatur. Quapropter et Paulus ait: Conclusit autem Deus omnia in incredulitate, ut omnium",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f597faa4c44bd23fe7befe4d2826415eb4be2a0cd6ea4698ce0c4528893c5a6d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n120.jpg",
            "page_key": "2:107",
            "printed_page": 107,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:45022d2f5febb02fb9c392d0ce091e7c1ecd0e873db0bd77c1db7c46384b1019",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "misereatur; non de spiritalibus Aeonibus dicens hoc, sed de homine qui fuit inobediens Deo, et projectus de immortalitate, dehinc misericordiam consecutus est, per Filium Dei eam quae est per ipsum percipiens adoptionem. Hic enim tenens sine inflatione et jactantia veram gloriam de his quae facta sunt, et de eo qui fecit, qui est potentissimus omnium Deus, quique omnibus ut sint praestitit; et manens in dilectione ejus, et subjectione, et gratiarum actione, majorem ab eo gloriam percipiet provectus, accipiens dum consimilis fiat ejus qui pro eo mortuus est; quoniam et ipse in similitudine carnis peccati factus est, uti condemnaret peccatum, et jam quasi condemnatum projiceret illud extra carnem; provocaret autem in similitudinem suam hominem, imitatorem eum assignans Deo, et in paternam imponens regulam ad videndum Deum, et capere Patrem donans; Verbum Dei quod habitavit in homine, et Filius Hominis factus est, ut assuesceret hominem percipere Deum, et assuesceret Deum habitare in homine, secundum placitum Patris: propter hoc ergo signum salutis nostrae eum qui ex Virgine Emmanuel est, ipse Dominus, quoniam ipse Dominus erat qui salvabat eos, quia per semetipsos non habebant salvari: et propter hoc Paulus infirmitatem hominis annuntians, ait: Scio enim quoniam non habitat in carne mea bonum; significans,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1cef1f46954981d4988e03c06d2e6201b9ce9813ed3b9d3b4ee93e9d4fc18013",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n121.jpg",
            "page_key": "2:108",
            "printed_page": 108,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:919fba21b5668f71671f1e2bdfb968f3d3c7a15c29b81c72245f44b0e6c938e0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam non a nobis, sed a Deo est bonum salutis nostrae. Et iterum: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Deinde infert liberatorem; Gratia Jesu Christi Domini nostri. Hoc autem et Esaias: Confortamini, inquit, manus resolutae et genua debilia: adhortamini, pusillanimes sensu, confortamini, ne timeatis: ecce, Deus noster judicium retribuit, et retributurus est: ipse veniet, et salvabit nos. Hoc, quoniam non a nobis, sed a Dei adjumento habuimus salvari.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a0aa15d1be99de9b3b1155db2bf745a072aa81d8c165f6979ff049366ae0803c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec ergo fuit magnanimitas Dei, ut per omnia pertransiens homo, et morum agnitionem percipiens, dehinc veniens ad resurrectionem quae est a mortuis, et experimento discens unde liberatus est, semper gratus exsistat Domino, munus incorruptelae consecutus ab eo, ut plus diligeret eum, cui enim plus dimittitur plus diligit, cognoscat autem semetipsum, quoniam mortalis et infirmus est; intelligat autem et Deum, quoniam in tantum immortalis et potens est, uti et mortali immortalitatem, et temporali aeternitatem donet: intelligat autem et reliquas virtutes Dei omnes in semetipsum ostensas, per quas edoctus sentiat de Deo, quantus est Deus. Gloria enim hominis, Deus, operationes vero Dei; et omnis sapientiae ejus et virtutis receptaculum, homo. Quemadmodum medicus in his qui aegrotant, probatur; sic et Deus in hominibus manifestatur. Quapropter et Paulus ait: Conclusit autem Deus omnia in incredulitate, ut omnium misereatur; non de spiritalibus Aeonibus dicens hoc, sed de homine qui fuit inobediens Deo, et projectus de immortalitate, dehinc misericordiam consecutus est, per Filium Dei eam quae est per ipsum percipiens adoptionem. Hic enim tenens sine inflatione et jactantia veram gloriam de his quae facta sunt, et de eo qui fecit, qui est potentissimus omnium Deus, quique omnibus ut sint praestitit; et manens in dilectione ejus, et subjectione, et gratiarum actione, majorem ab eo gloriam percipiet provectus, accipiens dum consimilis fiat ejus qui pro eo mortuus est; quoniam et ipse in similitudine carnis peccati factus est, uti condemnaret peccatum, et jam quasi condemnatum projiceret illud extra carnem; provocaret autem in similitudinem suam hominem, imitatorem eum assignans Deo, et in paternam imponens regulam ad videndum Deum, et capere Patrem donans; Verbum Dei quod habitavit in homine, et Filius Hominis factus est, ut assuesceret hominem percipere Deum, et assuesceret Deum habitare in homine, secundum placitum Patris: propter hoc ergo signum salutis nostrae eum qui ex Virgine Emmanuel est, ipse Dominus, quoniam ipse Dominus erat qui salvabat eos, quia per semetipsos non habebant salvari: et propter hoc Paulus infirmitatem hominis annuntians, ait: Scio enim quoniam non habitat in carne mea bonum; significans, quoniam non a nobis, sed a Deo est bonum salutis nostrae. Et iterum: Miser ego homo, quis me liberabit de corpore mortis hujus? Deinde infert liberatorem; Gratia Jesu Christi Domini nostri. Hoc autem et Esaias: Confortamini, inquit, manus resolutae et genua debilia: adhortamini, pusillanimes sensu, confortamini, ne timeatis: ecce, Deus noster judicium retribuit, et retributurus est: ipse veniet, et salvabit nos. Hoc, quoniam non a nobis, sed a Dei adjumento habuimus salvari.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "60ec17f52c895f2ae9aacf3d8761a449f3ecb3f9f05facf0de87f90aa8e383e0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 20장 2-3절이다. 108쪽 여백에는 3이 인쇄되어 있으나, 107쪽 본문에는 새 절 번호가 없어 이어지는 2절로 보존했다.",
          "106쪽 operationes는 복수형과 인쇄 구두점을 유지했다. 사람의 영광은 하나님이며, 하나님의 영광은 그분의 일들이라는 병렬로 읽었다. 그 뒤 사람은 모든 지혜와 능력을 담는 그릇으로 옮겼다. 각주 7은 operationis 교정 제안과 구두점 조정으로 읽는 방식을 비교한다.",
          "로마서 11:32의 omnia는 모든 것, incredulitate는 불신앙으로 옮겼다. 이어지는 저자의 설명은 그 인용을 하나님께 불순종했다가 자비를 받은 사람에게 적용한다.",
          "첫 veram gloriam은 피조물과 창조자에 관한 참된 견해로, 뒤의 majorem gloriam은 더 큰 영광으로 옮겼다. 107쪽 각주 3은 provectus와 accipiens의 문법적 해석들을 비교한다. 사람의 성장과 자신을 위해 죽은 이를 닮아 감을 연결했다.",
          "사람이 하나님을 받아들임과 하나님이 사람 안에 거함에 익숙해지도록 하는 주체는 말씀으로 읽었다. 임마누엘이 구원의 표징이라는 다음 서술도 판본의 문장 경계를 따라 연결했다.",
          "로마서 7:25 인용의 Gratia Jesu Christi Domini nostri는 우리 주 예수 그리스도의 은혜로 옮겼다. 108쪽 각주 1은 감사와 은혜의 독법 차이를 설명한다. 이사야 인용의 우리 하나님과 우리를 구원하심도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3101eeca235e7f7664a342a90f7ea3eda3d3f72789d282916c7f9f7e63739d16",
              "sha256:45022d2f5febb02fb9c392d0ce091e7c1ecd0e873db0bd77c1db7c46384b1019",
              "sha256:919fba21b5668f71671f1e2bdfb968f3d3c7a15c29b81c72245f44b0e6c938e0"
            ],
            "text": "하나님께서 너그럽게 참으신 뜻은 이러했다. 사람이 모든 일을 거치고, 행실을 분별하게 된 뒤, 죽은 이들 가운데서의 부활에 이르러, 무엇에서 풀려났는지를 경험으로 배우고, 언제나 주님께 감사하게 하시려는 것이었다. 그분에게서 썩지 않음의 선물을 받아, 그분을 더욱 사랑하게 하시려는 것이었다. 더 많이 용서받은 이는 더 많이 사랑하기 때문이다. 또 자기 자신을 알아, 죽을 존재이며 연약하다는 것을 깨닫고, 하나님도 알게 하시려는 것이었다. 죽을 존재에게 죽지 않음을, 시간 안의 존재에게 영원을 주실 만큼, 하나님은 죽지 않으시고 능력이 크신 분이시다. 자기에게 드러난 하나님의 다른 모든 능력도 깨달아, 그 능력들로 가르침받으며, 하나님이 얼마나 크신 분인지 알게 하시려는 것이었다. 사람의 영광은 하나님이며, 하나님의 영광은 그분의 일들이다. 사람은 그분의 모든 지혜와 능력을 담는 그릇이다. 의사가 병든 이들에게서 진가를 드러내듯이, 하나님도 사람들 안에서 드러나신다. 그러므로 바울도 말한다. “하나님께서는 모두에게 자비를 베푸시려고, 모든 것을 불신앙에 가두셨습니다.” 영적인 아이온들에 대해 한 말이 아니라, 하나님께 불순종했던 사람에 대해 한 말이다. 죽지 않음에서 쫓겨났다가, 그 뒤 자비를 얻고, 하나님의 아들을 통해 그분이 주시는 양자 됨을 받은 사람이다. 지어진 것들과 그것들을 지으신 분에 대해, 교만하거나 자랑하지 않고, 참된 견해를 간직하는 이, 곧 만물의 지극히 능하신 하나님, 모든 것에 존재를 주신 분에 대해 그렇게 생각하는 이는, 그분의 사랑과 복종과 감사 안에 머무르며, 더 나아가 그분에게서 더 큰 영광을 받을 것이다. 자기를 위해 죽으신 분을 닮아 갈 때까지 받게 될 것이다. 그분 자신도 죄의 육신과 같은 모습이 되셨다. 죄를 정죄하시고, 정죄된 죄를 육신 밖으로 내쫓으시려는 것이었다. 또 사람을 자신과 닮은 모습으로 부르시며, 하나님을 본받는 이로 세우시고, 하나님을 보도록 아버지의 규범 아래 두시며, 아버지를 받아들일 수 있게 하시려는 것이었다. 하나님의 말씀은 사람 안에 거하셨고, 인자가 되셨다. 아버지의 뜻에 따라, 사람이 하나님을 받아들이는 데 익숙해지고, 하나님이 사람 안에 거하시는 데 익숙해지도록 하시려는 것이었다. 그러므로 우리 구원의 표징, 동정녀에게서 나신 임마누엘이 주님 자신이시다. 사람들이 스스로 구원받을 수 없었으므로, 그들을 구원하신 이는 주님 자신이었다. 그래서 바울도 사람의 연약함을 알리며 말한다. “내 육신에 선이 거하지 않는다는 것을 압니다.” 우리 구원의 선이 우리에게서 오지 않고, 하나님에게서 온다는 뜻을 밝힌 것이다. 또 말한다. “나는 비참한 사람입니다. 이 죽음의 몸에서 누가 나를 풀어 주겠습니까?” 그 뒤에 풀어 주시는 이를 제시한다. “우리 주 예수 그리스도의 은혜입니다.” 이사야도 이를 말한다. “늘어진 손들과 연약한 무릎들이여, 굳세어져라. 마음이 약한 이들아, 용기를 내어라. 굳세어지고 두려워하지 말라. 보라, 우리 하나님께서 심판으로 보응하셨고, 보응하실 것이다. 그분 자신이 오셔서 우리를 구원하실 것이다”라고 한다. 이는 우리가 스스로가 아니라 하나님의 도움으로 구원받게 되었다는 뜻이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a0aa15d1be99de9b3b1155db2bf745a072aa81d8c165f6979ff049366ae0803c"
        ],
        "text": "하나님께서 너그럽게 참으신 뜻은 이러했다. 사람이 모든 일을 거치고, 행실을 분별하게 된 뒤, 죽은 이들 가운데서의 부활에 이르러, 무엇에서 풀려났는지를 경험으로 배우고, 언제나 주님께 감사하게 하시려는 것이었다. 그분에게서 썩지 않음의 선물을 받아, 그분을 더욱 사랑하게 하시려는 것이었다. 더 많이 용서받은 이는 더 많이 사랑하기 때문이다. 또 자기 자신을 알아, 죽을 존재이며 연약하다는 것을 깨닫고, 하나님도 알게 하시려는 것이었다. 죽을 존재에게 죽지 않음을, 시간 안의 존재에게 영원을 주실 만큼, 하나님은 죽지 않으시고 능력이 크신 분이시다. 자기에게 드러난 하나님의 다른 모든 능력도 깨달아, 그 능력들로 가르침받으며, 하나님이 얼마나 크신 분인지 알게 하시려는 것이었다. 사람의 영광은 하나님이며, 하나님의 영광은 그분의 일들이다. 사람은 그분의 모든 지혜와 능력을 담는 그릇이다. 의사가 병든 이들에게서 진가를 드러내듯이, 하나님도 사람들 안에서 드러나신다. 그러므로 바울도 말한다. “하나님께서는 모두에게 자비를 베푸시려고, 모든 것을 불신앙에 가두셨습니다.” 영적인 아이온들에 대해 한 말이 아니라, 하나님께 불순종했던 사람에 대해 한 말이다. 죽지 않음에서 쫓겨났다가, 그 뒤 자비를 얻고, 하나님의 아들을 통해 그분이 주시는 양자 됨을 받은 사람이다. 지어진 것들과 그것들을 지으신 분에 대해, 교만하거나 자랑하지 않고, 참된 견해를 간직하는 이, 곧 만물의 지극히 능하신 하나님, 모든 것에 존재를 주신 분에 대해 그렇게 생각하는 이는, 그분의 사랑과 복종과 감사 안에 머무르며, 더 나아가 그분에게서 더 큰 영광을 받을 것이다. 자기를 위해 죽으신 분을 닮아 갈 때까지 받게 될 것이다. 그분 자신도 죄의 육신과 같은 모습이 되셨다. 죄를 정죄하시고, 정죄된 죄를 육신 밖으로 내쫓으시려는 것이었다. 또 사람을 자신과 닮은 모습으로 부르시며, 하나님을 본받는 이로 세우시고, 하나님을 보도록 아버지의 규범 아래 두시며, 아버지를 받아들일 수 있게 하시려는 것이었다. 하나님의 말씀은 사람 안에 거하셨고, 인자가 되셨다. 아버지의 뜻에 따라, 사람이 하나님을 받아들이는 데 익숙해지고, 하나님이 사람 안에 거하시는 데 익숙해지도록 하시려는 것이었다. 그러므로 우리 구원의 표징, 동정녀에게서 나신 임마누엘이 주님 자신이시다. 사람들이 스스로 구원받을 수 없었으므로, 그들을 구원하신 이는 주님 자신이었다. 그래서 바울도 사람의 연약함을 알리며 말한다. “내 육신에 선이 거하지 않는다는 것을 압니다.” 우리 구원의 선이 우리에게서 오지 않고, 하나님에게서 온다는 뜻을 밝힌 것이다. 또 말한다. “나는 비참한 사람입니다. 이 죽음의 몸에서 누가 나를 풀어 주겠습니까?” 그 뒤에 풀어 주시는 이를 제시한다. “우리 주 예수 그리스도의 은혜입니다.” 이사야도 이를 말한다. “늘어진 손들과 연약한 무릎들이여, 굳세어져라. 마음이 약한 이들아, 용기를 내어라. 굳세어지고 두려워하지 말라. 보라, 우리 하나님께서 심판으로 보응하셨고, 보응하실 것이다. 그분 자신이 오셔서 우리를 구원하실 것이다”라고 한다. 이는 우리가 스스로가 아니라 하나님의 도움으로 구원받게 되었다는 뜻이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:edfd6d0a4eaa9053c18d68ee95a0a7d77c391b88520cf1cd4ff71d863183f5d8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "work_location": "3.h21.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-21:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ddb94ffde4d6d50c5ebc4d31bd8cea3cfd7341b065e886b566e6bb4670391011",
        "part_links": [
          [
            "sha256:65272cc359d6a286dd91c0e3d4674d96ccd3410942cfca99a62adfc84261c2cd",
            "sha256:7043cfc49a9ddb7f0805e5e2906799b69c457336bafac7d3ca028788034c2fd2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9ddf21e3258198d5d2c25027422ae05228258d142688409f595e34a0ee1ae877"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d1f2ccf5281beef9c0a887523824e5d5937ea62223334e1ffafd554e50e71e79"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 22장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h22",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h22",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              108,
              109
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 22장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 20장 4절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7683dbd464b2291e003587c678df4965c1ee779d2d08cb048d35e5d382673e1b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ddb94ffde4d6d50c5ebc4d31bd8cea3cfd7341b065e886b566e6bb4670391011",
            "source_revision_id": "sha256:9ddf21e3258198d5d2c25027422ae05228258d142688409f595e34a0ee1ae877",
            "translation_revision_id": "sha256:d1f2ccf5281beef9c0a887523824e5d5937ea62223334e1ffafd554e50e71e79"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:daa6a1ec97fcc272faab0cff447907975b86d9c2f91b43d60fce06b294916a21",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ddb94ffde4d6d50c5ebc4d31bd8cea3cfd7341b065e886b566e6bb4670391011",
            "source_revision_id": "sha256:9ddf21e3258198d5d2c25027422ae05228258d142688409f595e34a0ee1ae877",
            "translation_revision_id": "sha256:d1f2ccf5281beef9c0a887523824e5d5937ea62223334e1ffafd554e50e71e79"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7683dbd464b2291e003587c678df4965c1ee779d2d08cb048d35e5d382673e1b",
          "sha256:daa6a1ec97fcc272faab0cff447907975b86d9c2f91b43d60fce06b294916a21"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h22",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103320.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              108,
              109
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 22장은 절 번호 없이 한 단위로 보존한다. 통상 20장 4절이다.",
            "printed_pages": [
              108,
              109
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "이사야[예레미야]와 아모스[미가]라는 인쇄 이름 및 편집 교정을 함께 보존한다.",
            "printed_pages": [
              108,
              109
            ],
            "printed_texts": [
              "Esaias [Hieremias]",
              "Amos [Micheas]"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophet_name_with_editorial_correction"
          },
          {
            "editorial_comparison_reference": "Justin, Dialogue with Trypho 72",
            "evidence": "108 notes 6-7 continued on 109",
            "explanation": "죽은 이들에게 구원을 전하는 인용은 판본이 유스티노스의 대화편 72장과 비교하는 본문이다. 인쇄된 예언자 호칭과 문구를 보존하며, 성경의 특정 장절은 부여하지 않는다.",
            "printed_pages": [
              108,
              109
            ],
            "printed_text": "Et commemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum qui dormierant in terra sepultionis",
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "type": "prophetic_quotation_without_assigned_biblical_verse"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 63:9",
              "Isaiah 33:20",
              "Micah 7:19",
              "Amos 1:2",
              "Joel 3:16",
              "Habakkuk 3:3,5"
            ],
            "evidence": "108 note 5; 109 note 1",
            "explanation": "senior는 장로로, Africus는 남서쪽으로 읽고 Effrem은 에프렘으로 유지한다. 앞서 나아가는 말씀과 들판을 걷는 발이라는 인용도 보존한다. 각주가 제시하는 사절 해석과 지명 비교는 별도로 구별한다.",
            "printed_pages": [
              108,
              109
            ],
            "printed_texts": [
              "Neque senior, neque angelus",
              "Deus ab Africo veniet, et Sanctus de monte Effrem",
              "Ante faciem ejus praeibit Verbum",
              "progredientur in campis pedes ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_senior_and_Habakkuk_geography"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 22장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 20장 4절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1cef1f46954981d4988e03c06d2e6201b9ce9813ed3b9d3b4ee93e9d4fc18013",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n121.jpg",
            "page_key": "2:108",
            "printed_page": 108,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:65272cc359d6a286dd91c0e3d4674d96ccd3410942cfca99a62adfc84261c2cd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Rursus, quoniam neque homo tantum erit, qui salvabit nos, neque sine carne, sine carne enim angeli sunt, praedicavit enim, dicens: Neque senior, neque angelus, sed ipse Dominus salvabit eos, quoniam diligit eos, et parcet eis, ipse liberabit eos. Et quoniam hic ipse homo verus visibilis incipiet esse, quum sit Verbum salutare, rursus Esaias ait: Ecce, Sion civitas, salutare nostrum oculi tui videbunt. Et quoniam non solum homo erat, qui moriebatur pro nobis, Esaias [Hieremias] ait: Et commemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum qui dormierant in terra sepultionis: et descendit ad eos evangelisare salutem quae est ab eo, ut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0c8e5247b7db34464e52f5eaead13e43211cbcc92f39ce2442167685b2923543",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n122.jpg",
            "page_key": "2:109",
            "printed_page": 109,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7043cfc49a9ddb7f0805e5e2906799b69c457336bafac7d3ca028788034c2fd2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "salvaret eos. Hoc autem idem et Amos [Micheas] propheta ait: Ipse convertetur, et miserebitur nostri: dissolvet injustitias nostras, et projiciet in altitudinem maris peccata nostra. Et rursus significans locum adventus ejus, ait: Dominus ex Sion locutus est, et ex Hierusalem dedit vocem suam. Et quoniam ex ea parte, quae est secundum Africum haereditatis Judae, veniet Filius Dei, qui Deus est, et qui erat ex Bethleem, ubi natus est Dominus, in omnem terram emittet laudationem ejus, sicut ait Habacuc propheta: Deus ab Africo veniet, et Sanctus de monte Effrem. Cooperuit coelum virtus ejus, et laudatione ejus plena est terra. Ante faciem ejus praeibit Verbum, et progredientur in campis pedes ejus. Manifeste significans, quoniam Deus, et quoniam in Bethleem adventus ejus, et ex monte Effrem, qui est secundum Africum haereditatis, et quoniam homo. Progredientur enim, inquit, in campis pedes ejus: hoc autem signum proprium hominis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9ddf21e3258198d5d2c25027422ae05228258d142688409f595e34a0ee1ae877",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Rursus, quoniam neque homo tantum erit, qui salvabit nos, neque sine carne, sine carne enim angeli sunt, praedicavit enim, dicens: Neque senior, neque angelus, sed ipse Dominus salvabit eos, quoniam diligit eos, et parcet eis, ipse liberabit eos. Et quoniam hic ipse homo verus visibilis incipiet esse, quum sit Verbum salutare, rursus Esaias ait: Ecce, Sion civitas, salutare nostrum oculi tui videbunt. Et quoniam non solum homo erat, qui moriebatur pro nobis, Esaias [Hieremias] ait: Et commemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum qui dormierant in terra sepultionis: et descendit ad eos evangelisare salutem quae est ab eo, ut salvaret eos. Hoc autem idem et Amos [Micheas] propheta ait: Ipse convertetur, et miserebitur nostri: dissolvet injustitias nostras, et projiciet in altitudinem maris peccata nostra. Et rursus significans locum adventus ejus, ait: Dominus ex Sion locutus est, et ex Hierusalem dedit vocem suam. Et quoniam ex ea parte, quae est secundum Africum haereditatis Judae, veniet Filius Dei, qui Deus est, et qui erat ex Bethleem, ubi natus est Dominus, in omnem terram emittet laudationem ejus, sicut ait Habacuc propheta: Deus ab Africo veniet, et Sanctus de monte Effrem. Cooperuit coelum virtus ejus, et laudatione ejus plena est terra. Ante faciem ejus praeibit Verbum, et progredientur in campis pedes ejus. Manifeste significans, quoniam Deus, et quoniam in Bethleem adventus ejus, et ex monte Effrem, qui est secundum Africum haereditatis, et quoniam homo. Progredientur enim, inquit, in campis pedes ejus: hoc autem signum proprium hominis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2601327682b46aea09a869c5d7ff61743e670f4f2658299df431ae11194a3f61",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 22장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 20장 4절이다. 구원하실 분의 사람 됨과 하나님 되심을 예언자 인용으로 설명하는 구간이다.",
          "senior는 장로로 옮겼다. 108쪽 각주 5는 그리스어 πρέσβυς를 사절이나 중보자로 읽는 견해를 제시한다. 구원을 베푸는 말씀과 눈에 보이는 참사람이라는 서술도 보존했다.",
          "이사야[예레미야]와 아모스[미가]는 인쇄된 이름 및 편집 교정을 함께 표시했다. 죽은 이들에게 내려가 구원을 전하는 인용은 판본이 유스티노스의 트뤼폰과의 대화 72장과 비교하는 본문으로 기록했다. 그 인용의 성경 장절 연결은 미지정 상태이다.",
          "Africus는 남서쪽으로, Effrem은 에프렘으로 옮겼다. 109쪽 각주 1은 다른 성경 판본의 방향과 지명을 비교한다. 한국어는 인쇄 대본의 방향과 지명을 유지했다.",
          "하박국 인용의 앞서 나아가는 말씀과 들판을 걸어가는 발을 보존했다. 발의 동작을 사람 됨의 표지로 설명하는 부분은 저자의 해석으로 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:65272cc359d6a286dd91c0e3d4674d96ccd3410942cfca99a62adfc84261c2cd",
              "sha256:7043cfc49a9ddb7f0805e5e2906799b69c457336bafac7d3ca028788034c2fd2"
            ],
            "text": "또 우리를 구원하실 분이 그저 사람만은 아니시며, 육신 없는 분도 아니시라는 사실을, 예언자는 이렇게 선포했다. 육신이 없는 존재는 천사들이다. “장로도 천사도 아니라, 주님 자신이 그들을 구원하실 것이다. 그들을 사랑하시며, 가엾이 여기실 것이므로, 친히 그들을 풀어 주실 것이다.” 구원을 베푸는 말씀이신 그분이 참되고 눈에 보이는 사람이 되실 것이라고, 이사야는 다시 말한다. “보라, 시온 성읍아, 너의 눈이 우리의 구원을 볼 것이다.” 우리를 위해 죽으신 분이 그저 사람만은 아니셨음을, 이사야[예레미야]는 말한다. “이스라엘의 거룩하신 주님께서 매장의 땅에서 잠든 자신의 죽은 이들을 기억하셨다. 그들을 구원하시려고, 그들에게 내려가, 자신에게서 오는 구원을 기쁜 소식으로 전하셨다.” 예언자 아모스[미가]도 같은 말을 한다. “그분이 돌이키셔서, 우리를 가엾이 여기실 것이다. 우리의 불의들을 풀어 없애고, 우리의 죄들을 바다 깊은 곳에 던지실 것이다.” 또 그분이 오실 장소를 가리키며 말한다. “주님께서 시온에서 말씀하시고, 예루살렘에서 자신의 음성을 내셨다.” 유다의 유산에서 남서쪽에 있는 그 지역으로부터 하나님의 아들이 오실 것이며, 그분은 하나님이시고, 베들레헴에서 나오셨다. 그곳에서 주님께서 태어나셨으며, 온 땅에 그분의 찬양을 보내실 것이다. 예언자 하박국이 말한 것과 같다. “하나님께서 남서쪽에서 오시고, 거룩하신 분께서 에프렘 산에서 오실 것이다. 그분의 능력이 하늘을 덮었고, 그분의 찬양으로 땅이 가득하다. 그분 앞에 말씀이 먼저 나아갈 것이며, 그분의 발이 들판을 걸어갈 것이다.” 그분이 하나님이시며, 그분의 오심이 베들레헴에서, 유산의 남서쪽에 있는 에프렘 산으로부터 이루어지고, 그분이 사람이심을 분명히 밝힌 것이다. “그분의 발이 들판을 걸어갈 것이다”라고 말했으니, 이것은 사람에게 고유한 표지이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9ddf21e3258198d5d2c25027422ae05228258d142688409f595e34a0ee1ae877"
        ],
        "text": "또 우리를 구원하실 분이 그저 사람만은 아니시며, 육신 없는 분도 아니시라는 사실을, 예언자는 이렇게 선포했다. 육신이 없는 존재는 천사들이다. “장로도 천사도 아니라, 주님 자신이 그들을 구원하실 것이다. 그들을 사랑하시며, 가엾이 여기실 것이므로, 친히 그들을 풀어 주실 것이다.” 구원을 베푸는 말씀이신 그분이 참되고 눈에 보이는 사람이 되실 것이라고, 이사야는 다시 말한다. “보라, 시온 성읍아, 너의 눈이 우리의 구원을 볼 것이다.” 우리를 위해 죽으신 분이 그저 사람만은 아니셨음을, 이사야[예레미야]는 말한다. “이스라엘의 거룩하신 주님께서 매장의 땅에서 잠든 자신의 죽은 이들을 기억하셨다. 그들을 구원하시려고, 그들에게 내려가, 자신에게서 오는 구원을 기쁜 소식으로 전하셨다.” 예언자 아모스[미가]도 같은 말을 한다. “그분이 돌이키셔서, 우리를 가엾이 여기실 것이다. 우리의 불의들을 풀어 없애고, 우리의 죄들을 바다 깊은 곳에 던지실 것이다.” 또 그분이 오실 장소를 가리키며 말한다. “주님께서 시온에서 말씀하시고, 예루살렘에서 자신의 음성을 내셨다.” 유다의 유산에서 남서쪽에 있는 그 지역으로부터 하나님의 아들이 오실 것이며, 그분은 하나님이시고, 베들레헴에서 나오셨다. 그곳에서 주님께서 태어나셨으며, 온 땅에 그분의 찬양을 보내실 것이다. 예언자 하박국이 말한 것과 같다. “하나님께서 남서쪽에서 오시고, 거룩하신 분께서 에프렘 산에서 오실 것이다. 그분의 능력이 하늘을 덮었고, 그분의 찬양으로 땅이 가득하다. 그분 앞에 말씀이 먼저 나아갈 것이며, 그분의 발이 들판을 걸어갈 것이다.” 그분이 하나님이시며, 그분의 오심이 베들레헴에서, 유산의 남서쪽에 있는 에프렘 산으로부터 이루어지고, 그분이 사람이심을 분명히 밝힌 것이다. “그분의 발이 들판을 걸어갈 것이다”라고 말했으니, 이것은 사람에게 고유한 표지이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d1f2ccf5281beef9c0a887523824e5d5937ea62223334e1ffafd554e50e71e79",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
      },
      "work_location": "3.h22",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-22"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e16238cb6688bee4703d801ea61c4e47cfb3b83f7c8540c4cede35ed62381c70",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5aec96a7d46735d9f431b2b96c0463a4a3b300faa1d8a4c25c92fd3bb9f5d3be",
            "sha256:ac0dd5f52c767b7cd6383ed14dceca779027bb8c54174985d49c2f8b36f8b8a8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55555fd998c62b0177c101a850b2c2435449212855d19e881890c1966983bb08"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4f64532ea7a65c057f39cd0e1f1e1815a0a47bea0f69dece709bd298a6ddd855"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 23장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h23",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h23",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              110,
              111
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 23장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 1절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8b93b6884f86f18df822e076ee5e9b3ceead6574782a2763030d4dd79db53d4d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e16238cb6688bee4703d801ea61c4e47cfb3b83f7c8540c4cede35ed62381c70",
            "source_revision_id": "sha256:55555fd998c62b0177c101a850b2c2435449212855d19e881890c1966983bb08",
            "translation_revision_id": "sha256:4f64532ea7a65c057f39cd0e1f1e1815a0a47bea0f69dece709bd298a6ddd855"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5e982b87cb6e8b4856109d77ffbdc9fc96003cc83347f89cc2b84b8aa0fc2319",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e16238cb6688bee4703d801ea61c4e47cfb3b83f7c8540c4cede35ed62381c70",
            "source_revision_id": "sha256:55555fd998c62b0177c101a850b2c2435449212855d19e881890c1966983bb08",
            "translation_revision_id": "sha256:4f64532ea7a65c057f39cd0e1f1e1815a0a47bea0f69dece709bd298a6ddd855"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b93b6884f86f18df822e076ee5e9b3ceead6574782a2763030d4dd79db53d4d",
          "sha256:5e982b87cb6e8b4856109d77ffbdc9fc96003cc83347f89cc2b84b8aa0fc2319"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h23",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              110,
              111
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 23장은 본문 절 번호 없이 한 단위로 보존한다. 비교 입력의 [1]은 인쇄 본문에 없는 위치 표지이다.",
            "printed_pages": [
              110,
              111
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 7:14",
            "explanation": "테오도티온과 아퀼라의 번역 및 에비온파에 관한 내용은 저자가 전하는 보고로 옮긴다. 동정녀와 젊은 여자의 역어 차이를 구별한다.",
            "printed_page": 110,
            "printed_texts": [
              "Theodotion Ephesius",
              "Aquila Ponticus",
              "utrique Judaei proselyti",
              "Ecce adolescentula in ventre habebit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_virgin_and_young_woman_report"
          },
          {
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "판본이 채택한 과거형을 우리를 구원하셨다로 옮긴다. 각주의 사본·다른 판본의 salvabit와 구별한다.",
            "printed_page": 110,
            "printed_text": "salvavit nos",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Latin_salvavit"
          },
          {
            "explanation": "그리스도교인의 등장과 성경 사용을 미리 알았다고 가정하는 저자의 논박과, 성경 및 은혜에 대한 그의 판단을 구별하여 옮긴다.",
            "printed_page": 111,
            "printed_text": "Qui quidem si cognovissent nos futuros",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_counterfactual_polemical_claim"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-10-15-loci-check.json",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 8,
              "sections": [
                10
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 Harvey 인쇄면의 그리스어 독법을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              110
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 8. Niceph. iv. 14.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 110,
                "text": "Ὁ Θεὸς οὖν ἄνθρωπος ἐγένετο· καὶ αὐτὸς ὁ Κύριος ἔσωσεν ἡμᾶς, δοὺς τὸ τῆς παρθένου σημεῖον. Ἀλλ᾽ οὐχ ὡς ἔνιοί φασι τῶν νῦν μεθερμηνεύειν τολμώντων τὴν γραφὴν· ἰδοὺ ἡ νεᾶνις ἐν γαστρὶ ἕξει, καὶ τέξεται υἱὸν, ὡς Θεοδοτίων ἡρμήνευσεν ὁ Ἐφέσιος, καὶ Ἀκύλας ὁ Ποντικὸς, ἀμφότεροι Ἰουδαῖοι προσήλυτοι· οἷς κατακολουθήσαντες οἱ Ἐβιωναῖοι, ἐξ Ἰωσὴφ αὐτὸν γεγεννῆσθαι φάσκουσι."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "Eusebius_location_checked_Nicephorus_reference_preserved",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 23장의 절 번호 없는 전체 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 1절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7407a2290e69d79e42516be338eae2019762ecad729a2b79f040813d8b0a779e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n123.jpg",
            "page_key": "2:110",
            "printed_page": 110,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5aec96a7d46735d9f431b2b96c0463a4a3b300faa1d8a4c25c92fd3bb9f5d3be",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deus igitur homo factus est, et ipse Dominus salvavit nos, ipse dans Virginis signum. Non ergo vera est quorundam interpretatio, qui ita audent interpretari Scripturam: Ecce adolescentula in ventre habebit, et pariet filium; quemadmodum Theodotion Ephesius est interpretatus, et Aquila Ponticus, utrique Judaei proselyti; quos sectati Ebionei, ex Joseph eum generatum dicunt: tantam dispositionem Dei dissolventes, quantum ad ipsos est; frustrantes prophetarum testimonium, quod operatus est Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2cb62397f8a70934636a1dd88485070d8f0d724eb015c9f6de02de02bee3b8e4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n124.jpg",
            "page_key": "2:111",
            "printed_page": 111,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ac0dd5f52c767b7cd6383ed14dceca779027bb8c54174985d49c2f8b36f8b8a8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Prophetatum est quidem, priusquam in Babylonem fieret populi transmigratio, id est, antequam Medi et Persae acciperent principatum: interpretatum vero in Graeco ab ipsis Judaeis multum ante tempora adventus Domini nostri, ut nulla relinquatur suspicio, ne forte morem nobis gerentes Judaei, haec ita sint interpretati. Qui quidem si cognovissent nos futuros, et usuros his testimoniis quae sunt ex Scripturis, nunquam dubitassent ipsi suas comburere Scripturas, quae et reliquas omnes gentes manifestant participare vitae, et eos qui gloriantur domum se esse Jacob et populum Israel exhaereditatos ostendunt a gratia Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:55555fd998c62b0177c101a850b2c2435449212855d19e881890c1966983bb08",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Deus igitur homo factus est, et ipse Dominus salvavit nos, ipse dans Virginis signum. Non ergo vera est quorundam interpretatio, qui ita audent interpretari Scripturam: Ecce adolescentula in ventre habebit, et pariet filium; quemadmodum Theodotion Ephesius est interpretatus, et Aquila Ponticus, utrique Judaei proselyti; quos sectati Ebionei, ex Joseph eum generatum dicunt: tantam dispositionem Dei dissolventes, quantum ad ipsos est; frustrantes prophetarum testimonium, quod operatus est Deus. Prophetatum est quidem, priusquam in Babylonem fieret populi transmigratio, id est, antequam Medi et Persae acciperent principatum: interpretatum vero in Graeco ab ipsis Judaeis multum ante tempora adventus Domini nostri, ut nulla relinquatur suspicio, ne forte morem nobis gerentes Judaei, haec ita sint interpretati. Qui quidem si cognovissent nos futuros, et usuros his testimoniis quae sunt ex Scripturis, nunquam dubitassent ipsi suas comburere Scripturas, quae et reliquas omnes gentes manifestant participare vitae, et eos qui gloriantur domum se esse Jacob et populum Israel exhaereditatos ostendunt a gratia Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de75278f4256b98994d172356d69c0cf67f85bde779302107231b9d4acb13713",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 23장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 21장 1절이다. 이사야 7:14를 둘러싼 동정녀와 젊은 여자의 역어 차이를 다룬다.",
          "에베소의 테오도티온, 폰토스의 아퀼라, 두 사람의 개종과 에비온파에 관한 내용은 이레네우스가 전하는 보고로 옮겼다. 110쪽 salvavit는 과거형으로 유지했다. 각주 5는 다른 판본과 사본의 미래형을 기록한다.",
          "그리스어 병렬문은 유세비우스 교회사 5.8.10에 연결했다. 유세비우스의 이 인용은 에비온파가 요셉에게서 태어났다고 주장한다는 말까지이며, 뒤에 이어지는 라틴어의 번역 시기 논증은 그 범위와 구별했다.",
          "미래의 그리스도교인과 성경 사용을 미리 알았다는 가정문은 조건문으로 유지했다. 성경과 은혜에 관한 마지막 판단도 저자가 자신의 논박 안에서 제시하는 내용으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5aec96a7d46735d9f431b2b96c0463a4a3b300faa1d8a4c25c92fd3bb9f5d3be",
              "sha256:ac0dd5f52c767b7cd6383ed14dceca779027bb8c54174985d49c2f8b36f8b8a8"
            ],
            "text": "그러므로 하나님께서 사람이 되셨고, 주님 자신이 우리를 구원하셨으며, 친히 동정녀의 표징을 주셨다. 성경을 감히 다음과 같이 번역하는 이들의 해석은 참되지 않다. “보라, 젊은 여자가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이다.” 에베소의 테오도티온과 폰토스의 아퀼라가 그렇게 번역했다. 두 사람은 모두 유대교로 개종한 이들이었다. 이들을 따른 에비온파는 그분이 요셉에게서 태어났다고 말한다. 자기들이 할 수 있는 만큼, 이토록 큰 하나님의 경륜을 무너뜨리고, 하나님께서 이루신 예언자들의 증언을 무력하게 하는 것이다. 백성이 바빌론으로 옮겨지기 전에, 곧 메디아인들과 페르시아인들이 지배권을 얻기 전에, 이 예언이 주어졌다. 우리 주님이 오시기 훨씬 전에, 유대인들 자신이 이를 그리스어로 번역했다. 유대인들이 우리의 뜻에 맞추려고 이렇게 번역했을지도 모른다는 의심이 남지 않게 하려는 것이었다. 우리가 장차 생겨날 것과, 성경에 있는 이 증언들을 사용할 것을 그들이 알았다면, 자기들의 성경을 불태우는 데 조금도 주저하지 않았을 것이다. 다른 모든 민족이 생명에 참여한다고 성경이 밝히며, 자기가 야곱의 집이자 이스라엘 백성이라고 자랑하는 이들이 하나님의 은혜에서 상속권을 잃었다고 보여 주기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55555fd998c62b0177c101a850b2c2435449212855d19e881890c1966983bb08"
        ],
        "text": "그러므로 하나님께서 사람이 되셨고, 주님 자신이 우리를 구원하셨으며, 친히 동정녀의 표징을 주셨다. 성경을 감히 다음과 같이 번역하는 이들의 해석은 참되지 않다. “보라, 젊은 여자가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이다.” 에베소의 테오도티온과 폰토스의 아퀼라가 그렇게 번역했다. 두 사람은 모두 유대교로 개종한 이들이었다. 이들을 따른 에비온파는 그분이 요셉에게서 태어났다고 말한다. 자기들이 할 수 있는 만큼, 이토록 큰 하나님의 경륜을 무너뜨리고, 하나님께서 이루신 예언자들의 증언을 무력하게 하는 것이다. 백성이 바빌론으로 옮겨지기 전에, 곧 메디아인들과 페르시아인들이 지배권을 얻기 전에, 이 예언이 주어졌다. 우리 주님이 오시기 훨씬 전에, 유대인들 자신이 이를 그리스어로 번역했다. 유대인들이 우리의 뜻에 맞추려고 이렇게 번역했을지도 모른다는 의심이 남지 않게 하려는 것이었다. 우리가 장차 생겨날 것과, 성경에 있는 이 증언들을 사용할 것을 그들이 알았다면, 자기들의 성경을 불태우는 데 조금도 주저하지 않았을 것이다. 다른 모든 민족이 생명에 참여한다고 성경이 밝히며, 자기가 야곱의 집이자 이스라엘 백성이라고 자랑하는 이들이 하나님의 은혜에서 상속권을 잃었다고 보여 주기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4f64532ea7a65c057f39cd0e1f1e1815a0a47bea0f69dece709bd298a6ddd855",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
      },
      "work_location": "3.h23",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-23"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ba168cc9fc3d1e932c55b5a1f841206b8de0bf4e1ad6f26fd69ba901a1ff9a6c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6ec0349836bf41ff95ca30e1f7795d8013e8126551fc470079333a0288662efc",
            "sha256:e0e65c1d85ae839a8bac1683f2d03f66492434603f30d80f34173d84037c3ec6",
            "sha256:d4636b8fa53e181dab7c84857c7edd2358a506955a78b662dddf155fd775dc28",
            "sha256:7afcabc14eee8fa032a4e5fd2ae0df44d74a2f7b7cc3bba6a5e653771f93ba34"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b11f3a19bcf238e4a1492a55dc7d0fb230104de7700555fe9237ccd16441e800"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:08eb4c05ddc2294ab5f2d9e5942bc3a513b978fe9b4bb269a78b84bbd18f100e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 24장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              111,
              112,
              113,
              114
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 2절 전체이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e8dae02446863438f35e7cedab8aade8810399483f114b2ffe0498bd457d7217",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba168cc9fc3d1e932c55b5a1f841206b8de0bf4e1ad6f26fd69ba901a1ff9a6c",
            "source_revision_id": "sha256:b11f3a19bcf238e4a1492a55dc7d0fb230104de7700555fe9237ccd16441e800",
            "translation_revision_id": "sha256:08eb4c05ddc2294ab5f2d9e5942bc3a513b978fe9b4bb269a78b84bbd18f100e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fef480e5c737eb51a288dc1c5d8ccee65bc5dcdd88cea57a29ce527cd1f09bb1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba168cc9fc3d1e932c55b5a1f841206b8de0bf4e1ad6f26fd69ba901a1ff9a6c",
            "source_revision_id": "sha256:b11f3a19bcf238e4a1492a55dc7d0fb230104de7700555fe9237ccd16441e800",
            "translation_revision_id": "sha256:08eb4c05ddc2294ab5f2d9e5942bc3a513b978fe9b4bb269a78b84bbd18f100e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e8dae02446863438f35e7cedab8aade8810399483f114b2ffe0498bd457d7217",
          "sha256:fef480e5c737eb51a288dc1c5d8ccee65bc5dcdd88cea57a29ce527cd1f09bb1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              111,
              112,
              113,
              114
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "111 note 2 continued on 112; 113 notes 1-3",
            "explanation": "라고스의 아들 프톨레마이오스와 일흔 장로, 서로 떨어져 번역함 및 모든 책의 일치라는 전승을 저자의 서술대로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              111,
              112,
              113,
              114
            ],
            "printed_texts": [
              "Ptolemaeus Lagi filius",
              "septuaginta seniores",
              "et hoc in omnibus libris fecit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Seventy_translation_tradition"
          },
          {
            "Greek_text": "ποιήσαντος τοῦ Θεοῦ ὅπερ ἐβούλετο",
            "Latin_text": "facturos hoc quod ipse voluisset",
            "evidence": "note 4",
            "explanation": "라틴어는 장로들이 왕이 원하는 일을 행하도록 보냄을 받는다고 말한다. 그리스어는 하나님이 원하신 일을 행하셨다는 구문으로 인쇄되어 있다.",
            "printed_page": 113,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_translation_task_agent_difference"
          },
          {
            "Greek_direction": "τῶν Ἰουδαίων ἀνελθόντων",
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "칠십 년과 에스라의 성경 회복을 저자의 전승 보고로 보존한다. 라틴어의 내려옴과 그리스어의 올라감을 구별한다.",
            "printed_page": 114,
            "printed_texts": [
              "post septuaginta annos",
              "Judaeis descendentibus in regionem suam",
              "inspiravit Hesdrae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Ezra_restoration_and_direction"
          },
          {
            "Greek_adopted_text": "ἠτήσατο",
            "Greek_printed_parts": [
              "ἠτή-",
              "σατο"
            ],
            "Latin_adopted_text": "Hierosolymitis",
            "Latin_printed_parts": [
              "Hie-",
              "rosolymitis"
            ],
            "assigned_page": 112,
            "printed_pages": [
              112,
              113
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_words_across_printed_pages"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-10-15-loci-check.json",
            "language": "grc",
            "located_reference": {
              "book": 5,
              "chapter": 8,
              "sections": [
                11,
                12,
                13,
                14,
                15
              ],
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 Harvey 인쇄면의 그리스어 독법을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              111,
              112,
              113,
              114
            ],
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 8. Niceph. iv. 14.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 111,
                "text": "Πρὸ γὰρ τοῦ Ῥωμαίους κρατῦναι τὴν ἀρχὴν αὐτῶν, ἔτι τῶν Μακεδόνων τὴν Ἀσίαν κατεχόντων, Πτολεμαῖος"
              },
              {
                "printed_page": 112,
                "text": "ὁ Λάγου, φιλοτιμούμενος τὴν ὑπ᾽ αὐτοῦ κατεσκευασμένην βιβλιοθήκην ἐν Ἀλεξανδρείᾳ κοσμῆσαι τοῖς πάντων ἀνθρώπων συγγράμμασιν, ὅσα γε σπουδαῖα ὑπῆρχεν, ἠτήσατο"
              },
              {
                "printed_page": 113,
                "text": "παρὰ τῶν Ἱεροσολυμιτῶν εἰς τὴν Ἑλληνικὴν διάλεκτον σχεῖν αὐτῶν μεταβεβλημένας τὰς γραφάς. Οἱ δὲ, ὑπήκουον γὰρ ἔτι τοῖς Μακεδόσι τότε, τοὺς παρ᾽ αὐτοῖς ἐμπειροτάτους τῶν γραφῶν καὶ ἀμφοτέρων τῶν διαλέκτων ἑβδομήκοντα πρεσβυτέρους ἔπεμψαν Πτολεμαίῳ, ποιήσαντος τοῦ Θεοῦ ὅπερ ἐβούλετο. Ὁ δὲ ἰδίᾳ πεῖραν αὐτῶν λαβεῖν θελήσας, εὐλαβηθείς τε μήτι ἄρα συνθέμενοι ἀποκρύψωσι τὴν ἐν ταῖς γραφαῖς διὰ τῆς ἑρμηνείας ἀλήθειαν, χωρίσας αὐτοὺς ἀπ᾽ ἀλλήλων, ἐκέλευσε τοὺς πάντας τὴν αὐτὴν ἑρμηνείαν γράφειν· καὶ τοῦτ᾽ ἐπὶ πάντων τῶν βιβλίων ἐποίει. Συνελθόντων δὲ αὐτῶν ἐπὶ τὸ αὐτὸ παρὰ τῷ Πτολεμαίῳ, καὶ συναντιβαλλόντων ἑκάστου τὴν ἑαυτοῦ ἑρμηνείαν, ὁ μὲν"
              },
              {
                "printed_page": 114,
                "text": "Θεὸς ἐδοξάσθη, αἱ δὲ γραφαὶ ὄντως θεῖαι ἐγνώσθησαν, τῶν πάντων τὰ αὐτὰ ταῖς αὐταῖς λέξεσι καὶ τοῖς αὐτοῖς ὀνόμασιν ἀναγορευσάντων ἀπ᾽ ἀρχῆς μέχρι τέλους, ὥστε καὶ τὰ παρόντα ἔθνη γνῶναι, ὅτι κατ᾽ ἐπίπνοιαν τοῦ Θεοῦ εἰσιν ἡρμηνευμέναι αἱ γραφαί. Καὶ οὐδέν γε θαυμαστὸν, τὸν Θεὸν τοῦτο ἐνηργηκέναι, ὃς γε καὶ ἐν τῇ ἐπὶ Ναβουχοδονόσορ αἰχμαλωσίᾳ τοῦ λαοῦ διαφθαρεισῶν τῶν γραφῶν, καὶ μετὰ ἑβδομήκοντα ἔτη τῶν Ἰουδαίων ἀνελθόντων εἰς τὴν χώραν αὐτῶν, ἔπειτα ἐν τοῖς χρόνοις Ἀρταξέρξου τοῦ Περσῶν βασιλέως, ἐνέπνευσεν Ἔσδρᾳ τῷ ἱερεῖ ἐκ τῆς φυλῆς Λευῒ, τοὺς τῶν προγεγονότων προφητῶν πάντας ἀνατάξασθαι λόγους, καὶ ἀποκαταστῆσαι τῷ λαῷ τὴν διὰ Μωσέως νομοθεσίαν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "Eusebius_location_checked_Nicephorus_reference_preserved",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 2절 전체이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2cb62397f8a70934636a1dd88485070d8f0d724eb015c9f6de02de02bee3b8e4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n124.jpg",
            "page_key": "2:111",
            "printed_page": 111,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6ec0349836bf41ff95ca30e1f7795d8013e8126551fc470079333a0288662efc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Prius enim quam Romani possiderent regnum suum, adhuc Macedonibus Asiam possidentibus, Ptolemaeus Lagi filius,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "dd35a76ff3a87a513fbdf02843fd0b69b835e01f7d4185236931971d181dab21",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n125.jpg",
            "page_key": "2:112",
            "printed_page": 112,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e0e65c1d85ae839a8bac1683f2d03f66492434603f30d80f34173d84037c3ec6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cupiens eam bibliothecam, quae a se fabricata esset in Alexandria, omnium hominum dignis conscriptionibus ornare, petiit ab Hierosolymitis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d1a4b93aa9191a64f5e54cb08bac1ce7c8c53a9b4bf0a510bbba71115ef65063",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n126.jpg",
            "page_key": "2:113",
            "printed_page": 113,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d4636b8fa53e181dab7c84857c7edd2358a506955a78b662dddf155fd775dc28",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in Graecum sermonem interpretatas habere Scripturas eorum. Illi vero, obediebant enim tunc adhuc Macedonibus, eos quos habebant perfectiores Scripturarum intellectores, et utriusque loquelae, septuaginta seniores miserunt Ptolemaeo facturos hoc quod ipse voluisset. Ille autem experimentum eorum sumere volens, et metuens ne forte consentientes, eam veritatem quae esset in Scripturis, absconderent per interpretationem, separans eos ab invicem, jussit omnes eandem interpretari Scripturam: et hoc in omnibus libris fecit. Convenientibus autem ipsis in unum apud Ptolemaeum, et comparantibus suas interpretationes, Deus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d1e4f756d73ae9463993bd35651206e9c163ea8a98c36f721f05f63bdba63302",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n127.jpg",
            "page_key": "2:114",
            "printed_page": 114,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7afcabc14eee8fa032a4e5fd2ae0df44d74a2f7b7cc3bba6a5e653771f93ba34",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "glorificatus est, et Scripturae vere divinae creditae sunt, omnibus eadem, et eisdem verbis, et eisdem nominibus, recitantibus ab initio usque ad finem; uti et praesentes gentes cognoscerent, quoniam per aspirationem Dei interpretatae sunt Scripturae. Et non esse mirabile Deum hoc in eis operatum, quando in ea captivitate populi quae facta est a Nabuchodonosor corruptis Scripturis, et post septuaginta annos Judaeis descendentibus in regionem suam, post deinde temporibus Artaxerxis Persarum regis, inspiravit Hesdrae, sacerdoti tribus Levi, praeteritorum prophetarum omnes rememorare sermones, et restituere populo eam legem quae data est per Moysem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b11f3a19bcf238e4a1492a55dc7d0fb230104de7700555fe9237ccd16441e800",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Prius enim quam Romani possiderent regnum suum, adhuc Macedonibus Asiam possidentibus, Ptolemaeus Lagi filius, cupiens eam bibliothecam, quae a se fabricata esset in Alexandria, omnium hominum dignis conscriptionibus ornare, petiit ab Hierosolymitis in Graecum sermonem interpretatas habere Scripturas eorum. Illi vero, obediebant enim tunc adhuc Macedonibus, eos quos habebant perfectiores Scripturarum intellectores, et utriusque loquelae, septuaginta seniores miserunt Ptolemaeo facturos hoc quod ipse voluisset. Ille autem experimentum eorum sumere volens, et metuens ne forte consentientes, eam veritatem quae esset in Scripturis, absconderent per interpretationem, separans eos ab invicem, jussit omnes eandem interpretari Scripturam: et hoc in omnibus libris fecit. Convenientibus autem ipsis in unum apud Ptolemaeum, et comparantibus suas interpretationes, Deus glorificatus est, et Scripturae vere divinae creditae sunt, omnibus eadem, et eisdem verbis, et eisdem nominibus, recitantibus ab initio usque ad finem; uti et praesentes gentes cognoscerent, quoniam per aspirationem Dei interpretatae sunt Scripturae. Et non esse mirabile Deum hoc in eis operatum, quando in ea captivitate populi quae facta est a Nabuchodonosor corruptis Scripturis, et post septuaginta annos Judaeis descendentibus in regionem suam, post deinde temporibus Artaxerxis Persarum regis, inspiravit Hesdrae, sacerdoti tribus Levi, praeteritorum prophetarum omnes rememorare sermones, et restituere populo eam legem quae data est per Moysem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b1f0be24a5546dce5fbf588d79a7060a81c6d463cbfb8a06b8b73ff24643bd49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 2절이다. 성경의 그리스어 번역과 에스라의 회복에 관해 저자가 전하는 전승을 옮겼다.",
          "라고스의 아들 프톨레마이오스, 일흔 장로, 서로 떨어져 번역함, 모든 책에서 말과 이름이 일치했다는 내용을 인쇄대로 유지했다. 111-114쪽 각주의 다른 전승과 역사적 해석은 본문 보고와 구별했다.",
          "라틴어 facturos는 장로들이 왕이 원하는 일을 행하도록 보냈다는 뜻으로 읽었다. 113쪽 그리스어는 하나님이 원하신 일을 행하셨다는 구문이다. 각주 4와 함께 두 행위 주체를 구별해 기록했다.",
          "칠십 년 뒤 유대인들이 자기 땅으로 내려왔다는 descendentibus를 유지했다. 그리스어는 올라왔다는 표현이다. 에스라가 예언자들의 말을 기억하고 율법을 회복했다는 뒤의 진술도 전승 보고로 옮겼다.",
          "그리스어 병렬문의 범위는 유세비우스 교회사 5.8.11-15에 연결했다. 112-113쪽에서 갈라진 Hierosolymitis와 ἠτήσατο는 각각 연결하여 시작 쪽에 귀속했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6ec0349836bf41ff95ca30e1f7795d8013e8126551fc470079333a0288662efc",
              "sha256:e0e65c1d85ae839a8bac1683f2d03f66492434603f30d80f34173d84037c3ec6",
              "sha256:d4636b8fa53e181dab7c84857c7edd2358a506955a78b662dddf155fd775dc28",
              "sha256:7afcabc14eee8fa032a4e5fd2ae0df44d74a2f7b7cc3bba6a5e653771f93ba34"
            ],
            "text": "로마인들이 자기 왕국을 차지하기 전, 아직 마케도니아인들이 아시아를 지배하던 때였다. 라고스의 아들 프톨레마이오스는, 자기가 알렉산드리아에 세운 도서관을, 모든 사람의 가치 있는 저술들로 꾸미려 했다. 예루살렘 사람들에게 그들의 성경을 그리스어로 번역하여 받게 해 달라고 요청했다. 그들은 그때도 아직 마케도니아인들에게 복종하고 있었으므로, 성경과 두 언어에 가장 정통한 이들, 일흔 장로를 프톨레마이오스에게 보냈다. 그가 원한 일을 행하도록 보낸 것이다. 왕은 그들을 시험해 보려 했고, 그들이 서로 뜻을 맞추어, 성경에 있는 진리를 번역을 통해 감출까 두려워했다. 그래서 그들을 서로 떼어 놓고, 모두 같은 성경을 번역하라고 명했다. 모든 책에 대해 그렇게 했다. 그들이 프톨레마이오스 앞에 함께 모여, 자기들의 번역을 서로 비교하자, 하나님께서 영광을 받으셨고, 사람들은 성경이 참으로 하나님께 속한 글이라고 믿었다. 모두가 같은 내용을, 같은 말과 같은 이름으로, 처음부터 끝까지 낭독했기 때문이다. 하나님의 영감으로 성경이 번역되었음을, 그 자리에 있던 이방인들도 알게 되었다. 하나님께서 그들 가운데 이 일을 행하셨다는 것은 놀라운 일이 아니다. 느부갓네살에 의해 백성이 포로로 잡혀갔을 때, 성경이 훼손되었고, 칠십 년 뒤, 유대인들이 자기 땅으로 내려온 다음, 페르시아 왕 아르타크세르크세스 시대에, 레위 지파의 제사장인 에스라에게 하나님께서 영감을 주셨다. 이전 예언자들의 모든 말씀을 되살려 기억하고, 모세를 통해 주어진 율법을 백성에게 회복시켜 주게 하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b11f3a19bcf238e4a1492a55dc7d0fb230104de7700555fe9237ccd16441e800"
        ],
        "text": "로마인들이 자기 왕국을 차지하기 전, 아직 마케도니아인들이 아시아를 지배하던 때였다. 라고스의 아들 프톨레마이오스는, 자기가 알렉산드리아에 세운 도서관을, 모든 사람의 가치 있는 저술들로 꾸미려 했다. 예루살렘 사람들에게 그들의 성경을 그리스어로 번역하여 받게 해 달라고 요청했다. 그들은 그때도 아직 마케도니아인들에게 복종하고 있었으므로, 성경과 두 언어에 가장 정통한 이들, 일흔 장로를 프톨레마이오스에게 보냈다. 그가 원한 일을 행하도록 보낸 것이다. 왕은 그들을 시험해 보려 했고, 그들이 서로 뜻을 맞추어, 성경에 있는 진리를 번역을 통해 감출까 두려워했다. 그래서 그들을 서로 떼어 놓고, 모두 같은 성경을 번역하라고 명했다. 모든 책에 대해 그렇게 했다. 그들이 프톨레마이오스 앞에 함께 모여, 자기들의 번역을 서로 비교하자, 하나님께서 영광을 받으셨고, 사람들은 성경이 참으로 하나님께 속한 글이라고 믿었다. 모두가 같은 내용을, 같은 말과 같은 이름으로, 처음부터 끝까지 낭독했기 때문이다. 하나님의 영감으로 성경이 번역되었음을, 그 자리에 있던 이방인들도 알게 되었다. 하나님께서 그들 가운데 이 일을 행하셨다는 것은 놀라운 일이 아니다. 느부갓네살에 의해 백성이 포로로 잡혀갔을 때, 성경이 훼손되었고, 칠십 년 뒤, 유대인들이 자기 땅으로 내려온 다음, 페르시아 왕 아르타크세르크세스 시대에, 레위 지파의 제사장인 에스라에게 하나님께서 영감을 주셨다. 이전 예언자들의 모든 말씀을 되살려 기억하고, 모세를 통해 주어진 율법을 백성에게 회복시켜 주게 하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:08eb4c05ddc2294ab5f2d9e5942bc3a513b978fe9b4bb269a78b84bbd18f100e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "work_location": "3.h24.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ec2c875e1bf28e79c82f63ebbb57b36b75b367f72a0d09e5361dd28281e8a169",
        "part_links": [
          [
            "sha256:64a9d7f232dfadd644885c061a3ffec2b5baadc4c99c4f32809830474cd4f48a",
            "sha256:ff95d7c93aff87b22da9c9dfbeb768aca0a6ca2861cc013e784f95407ab60f2f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:caff88e185c96f64c2a3d69908f22f840541b9b3119e05be5fe6a4a97815dcf6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:819943d0b1f6dfc593455b7bfa1c7e9070768c827c1c58c338127c675794cf12"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 24장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              114,
              115
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "incomplete_until_following_unit": "3.h25.s1",
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in fidem adventus Filii Dei concludantur.",
            "source_start": "Cum tanta igitur veritate",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 앞부분이다. 통상 절은 Harvey 25장 1절의 앞부분까지 이어진다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:821fb74566c1f8061e2f917d945c0e7e8d7548d85b14ffb12785c1df27b60b31",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ec2c875e1bf28e79c82f63ebbb57b36b75b367f72a0d09e5361dd28281e8a169",
            "source_revision_id": "sha256:caff88e185c96f64c2a3d69908f22f840541b9b3119e05be5fe6a4a97815dcf6",
            "translation_revision_id": "sha256:819943d0b1f6dfc593455b7bfa1c7e9070768c827c1c58c338127c675794cf12"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:deb5321c08910501edfdae2091b4b96d70d0906146f5c54172a14fb14bfa3794",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ec2c875e1bf28e79c82f63ebbb57b36b75b367f72a0d09e5361dd28281e8a169",
            "source_revision_id": "sha256:caff88e185c96f64c2a3d69908f22f840541b9b3119e05be5fe6a4a97815dcf6",
            "translation_revision_id": "sha256:819943d0b1f6dfc593455b7bfa1c7e9070768c827c1c58c338127c675794cf12"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:821fb74566c1f8061e2f917d945c0e7e8d7548d85b14ffb12785c1df27b60b31",
          "sha256:deb5321c08910501edfdae2091b4b96d70d0906146f5c54172a14fb14bfa3794"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h24-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              114,
              115
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "incomplete_until_following_unit": "3.h25.s1",
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in fidem adventus Filii Dei concludantur.",
            "source_start": "Cum tanta igitur veritate",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "이집트에서 성경이 보존됨과 야곱의 집 및 예수의 보존을 연결하는 저자의 논증을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              114,
              115
            ],
            "printed_texts": [
              "simplices Scripturas in Aegypto",
              "in qua adolevit et domus Jacob",
              "in qua et Dominus noster servatus est"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Egypt_preservation_argument"
          },
          {
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "아우구스투스 통치 사십일 년 무렵이라는 날짜와 괄호를 인쇄대로 보존한다. 각주는 이 괄호가 주석처럼 보인다는 견해를 제시한다.",
            "printed_page": 115,
            "printed_text": "circa primum et quadragesimum annum Augusti imperii",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Augustus_year_and_parenthesis"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 앞부분이다. 통상 절은 Harvey 25장 1절의 앞부분까지 이어진다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d1e4f756d73ae9463993bd35651206e9c163ea8a98c36f721f05f63bdba63302",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n127.jpg",
            "page_key": "2:114",
            "printed_page": 114,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:64a9d7f232dfadd644885c061a3ffec2b5baadc4c99c4f32809830474cd4f48a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum tanta igitur veritate et gratia Dei interpretatae sint Scripturae, ex quibus praeparavit et reformavit Deus fidem nostram quae in Filium ejus est, et servavit nobis simplices Scripturas in Aegypto, in qua adolevit et domus Jacob effugiens famem, quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6c5b7fb1f09aa3d2e8115866e26be59d909868311b011ad504de3fe873b2a110",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n128.jpg",
            "page_key": "2:115",
            "printed_page": 115,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ff95d7c93aff87b22da9c9dfbeb768aca0a6ca2861cc013e784f95407ab60f2f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fuit in Chanaan, in qua et Dominus noster servatus est, effugiens eam persecutionem quae erat ab Herode; et haec earum Scripturarum interpretatio, priusquam Dominus noster descenderet, facta sit, et, antequam Christiani ostenderentur, interpretata sit; (natus est enim Dominus noster circa primum et quadragesimum annum Augusti imperii, multo autem vetustior fuit Ptolemaeus, sub quo interpretatae sunt Scripturae) vere impudorati et audaces ostenduntur, qui nunc volunt aliter interpretationes facere, quando ex ipsis Scripturis arguantur a nobis, et in fidem adventus Filii Dei concludantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:caff88e185c96f64c2a3d69908f22f840541b9b3119e05be5fe6a4a97815dcf6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum tanta igitur veritate et gratia Dei interpretatae sint Scripturae, ex quibus praeparavit et reformavit Deus fidem nostram quae in Filium ejus est, et servavit nobis simplices Scripturas in Aegypto, in qua adolevit et domus Jacob effugiens famem, quae fuit in Chanaan, in qua et Dominus noster servatus est, effugiens eam persecutionem quae erat ab Herode; et haec earum Scripturarum interpretatio, priusquam Dominus noster descenderet, facta sit, et, antequam Christiani ostenderentur, interpretata sit; (natus est enim Dominus noster circa primum et quadragesimum annum Augusti imperii, multo autem vetustior fuit Ptolemaeus, sub quo interpretatae sunt Scripturae) vere impudorati et audaces ostenduntur, qui nunc volunt aliter interpretationes facere, quando ex ipsis Scripturis arguantur a nobis, et in fidem adventus Filii Dei concludantur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9eb3b4fd3c5cbaddc55e73e62fe275e926def81231dd618c0422b955ffd8bf13",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 앞부분이다. 통상 절은 Harvey 25장 1절의 앞부분까지 이어진다. 이집트에서 성경이 보존된 일과 야곱의 집 및 주님의 보존을 연결하는 저자의 논증을 유지했다.",
          "아우구스투스 통치 사십일 년 무렵이라는 날짜와 괄호를 보존했다. 115쪽 각주 1은 이 괄호가 주석처럼 보인다는 견해를 제시한다. 본문의 숫자를 현대 연대 판단으로 바꾸어 읽는 일과 구별했다.",
          "마지막은 기존 성경으로 논박받는 이들이 다르게 번역하려 한다는 저자의 비판이다. 하나님 아들의 오심을 믿어야 한다는 결론에 몰린다는 concludantur를 그 논증의 결과로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:64a9d7f232dfadd644885c061a3ffec2b5baadc4c99c4f32809830474cd4f48a",
              "sha256:ff95d7c93aff87b22da9c9dfbeb768aca0a6ca2861cc013e784f95407ab60f2f"
            ],
            "text": "성경은 이처럼 큰 진실함과 하나님의 은혜로 번역되었다. 하나님께서는 그 성경을 통해 자기 아들을 향한 우리의 믿음을 마련하고 새롭게 하셨으며, 이집트에서 순수한 성경을 우리를 위해 보존하셨다. 가나안의 기근을 피해 온 야곱의 집도 그곳에서 자라났다. 헤로데의 박해를 피해 오신 우리 주님도 그곳에서 보존되셨다. 이 성경 번역은 우리 주님이 내려오시기 전에 이루어졌고, 그리스도인들이 나타나기 전에 번역되었다. (우리 주님은 아우구스투스 통치 사십일 년 무렵에 태어나셨으며, 성경이 번역되던 때의 왕인 프톨레마이오스는 훨씬 이전 사람이었다.) 이제 와서 다르게 번역하려는 이들은 참으로 뻔뻔하고 대담한 자들임이 드러난다. 그 성경 자체를 통해 우리에게 논박받고, 하나님 아들의 오심을 믿어야 한다는 결론을 피할 수 없기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:caff88e185c96f64c2a3d69908f22f840541b9b3119e05be5fe6a4a97815dcf6"
        ],
        "text": "성경은 이처럼 큰 진실함과 하나님의 은혜로 번역되었다. 하나님께서는 그 성경을 통해 자기 아들을 향한 우리의 믿음을 마련하고 새롭게 하셨으며, 이집트에서 순수한 성경을 우리를 위해 보존하셨다. 가나안의 기근을 피해 온 야곱의 집도 그곳에서 자라났다. 헤로데의 박해를 피해 오신 우리 주님도 그곳에서 보존되셨다. 이 성경 번역은 우리 주님이 내려오시기 전에 이루어졌고, 그리스도인들이 나타나기 전에 번역되었다. (우리 주님은 아우구스투스 통치 사십일 년 무렵에 태어나셨으며, 성경이 번역되던 때의 왕인 프톨레마이오스는 훨씬 이전 사람이었다.) 이제 와서 다르게 번역하려는 이들은 참으로 뻔뻔하고 대담한 자들임이 드러난다. 그 성경 자체를 통해 우리에게 논박받고, 하나님 아들의 오심을 믿어야 한다는 결론을 피할 수 없기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:819943d0b1f6dfc593455b7bfa1c7e9070768c827c1c58c338127c675794cf12",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "work_location": "3.h24.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-24:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e97d0a8174b6266f58655588b702325cf46607b0326d6a56a46b6db7ace0b994",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6d686027be59d9fcec533680ee1c562cb6a1a06fc6313fad00a2cc9eb06a0516",
            "sha256:672ae4478d457a32503a01aa596153555e20e87693da7e7730705165113ef1ee"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0c104a4d010718034250eaa2be44710b82fa652adb38e0987d4527665a0f851f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:60d35a1e04379ac30ca87c2173463ea2b1f9901d0e0441335f4f053c5bae8d2d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 25장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quemadmodum Seniorum interpretatio continet.",
            "source_start": "Firma est autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "Ecce virgo in utero concipiet.",
            "source_start": "Unus enim et idem Spiritus Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 25장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 나머지와 4절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ac473692e047bddebf76de1a1fdbd15b2ab27f4491a28d7627e7cc1f6b49e808",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e97d0a8174b6266f58655588b702325cf46607b0326d6a56a46b6db7ace0b994",
            "source_revision_id": "sha256:0c104a4d010718034250eaa2be44710b82fa652adb38e0987d4527665a0f851f",
            "translation_revision_id": "sha256:60d35a1e04379ac30ca87c2173463ea2b1f9901d0e0441335f4f053c5bae8d2d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5b02fa1762727338bcb2d5f6cd6257e120f190df097a612e18847864cf4ac068",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e97d0a8174b6266f58655588b702325cf46607b0326d6a56a46b6db7ace0b994",
            "source_revision_id": "sha256:0c104a4d010718034250eaa2be44710b82fa652adb38e0987d4527665a0f851f",
            "translation_revision_id": "sha256:60d35a1e04379ac30ca87c2173463ea2b1f9901d0e0441335f4f053c5bae8d2d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ac473692e047bddebf76de1a1fdbd15b2ab27f4491a28d7627e7cc1f6b49e808",
          "sha256:5b02fa1762727338bcb2d5f6cd6257e120f190df097a612e18847864cf4ac068"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quemadmodum Seniorum interpretatio continet.",
            "source_start": "Firma est autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              115,
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "Ecce virgo in utero concipiet.",
            "source_start": "Unus enim et idem Spiritus Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "사도들과 따르는 이들의 이름, 번역과 사도 전승의 일치를 저자의 논증으로 옮긴다.",
            "printed_page": 115,
            "printed_texts": [
              "his omnibus vetustiores",
              "Petrus, et Johannes, et Matthaeus, et Paulus",
              "assectatores"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_apostles_translation_and_tradition"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 1:18,23",
              "Luke 1:35"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "네게서 태어날 거룩한 이라는 인용과, 이사야 예언자를 이름하는 천사의 말이라는 저자의 연결을 유지한다.",
            "printed_page": 116,
            "printed_texts": [
              "quod nascetur ex te sanctum",
              "ab Esaia Propheta"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_virgin_birth_quotations"
          },
          {
            "explanation": "Firma est부터 Seniorum interpretatio continet까지는 통상 21장 3절의 나머지이며, Unus enim부터 통상 4절이 시작된다.",
            "previous_location": "3.h24.s2",
            "type": "conventional_section_boundary_continued_from_previous_unit"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 25장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 나머지와 4절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6c5b7fb1f09aa3d2e8115866e26be59d909868311b011ad504de3fe873b2a110",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n128.jpg",
            "page_key": "2:115",
            "printed_page": 115,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6d686027be59d9fcec533680ee1c562cb6a1a06fc6313fad00a2cc9eb06a0516",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Firma est autem, et non ficta, et sola vera, quae secundum nos est fides, manifestam ostensionem habens ex his Scripturis, quae interpretatae sunt illo modo quo praediximus; et Ecclesiae annuntiatio sine interpolatione. Etenim Apostoli, cum sint his omnibus vetustiores, consonant praedictae interpretationi, et interpretatio consonat Apostolorum traditioni. Etenim Petrus, et Johannes, et Matthaeus, et Paulus, et reliqui deinceps, et horum assectatores, prophetica omnia ita annuntiaverunt, quemadmodum Seniorum interpretatio continet. Unus enim et idem Spiritus Dei, qui in prophetis quidem praeconavit quis et qualis esset adventus Domini, in Senioribus autem interpretatus est bene quae bene prophetata fuerant; ipse et in Apostolis annuntiavit, plenitudinem temporum adoptionis venisse, et proximasse regnum coelorum, et inhabitare intra homines credentes in eum qui ex Virgine natus est Emmanuel. Quemadmodum ipsi testificantur,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "969750303584b61b28dff267fdc35ecc0f68b7c5ba88659f13956332048a91c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n129.jpg",
            "page_key": "2:116",
            "printed_page": 116,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:672ae4478d457a32503a01aa596153555e20e87693da7e7730705165113ef1ee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quoniam priusquam convenisset Joseph cum Maria, manente igitur ea in virginitate, inventa est in utero habens de Spiritu sancto; et quoniam dixit ei Gabriel Angelus: Spiritus sanctus adveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit te: quapropter quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei; et quoniam Angelus in somnis dixit ad Joseph: Hoc autem factum est, ut adimpleretur quod dictum est ab Esaia Propheta: Ecce virgo in utero concipiet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0c104a4d010718034250eaa2be44710b82fa652adb38e0987d4527665a0f851f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Firma est autem, et non ficta, et sola vera, quae secundum nos est fides, manifestam ostensionem habens ex his Scripturis, quae interpretatae sunt illo modo quo praediximus; et Ecclesiae annuntiatio sine interpolatione. Etenim Apostoli, cum sint his omnibus vetustiores, consonant praedictae interpretationi, et interpretatio consonat Apostolorum traditioni. Etenim Petrus, et Johannes, et Matthaeus, et Paulus, et reliqui deinceps, et horum assectatores, prophetica omnia ita annuntiaverunt, quemadmodum Seniorum interpretatio continet. Unus enim et idem Spiritus Dei, qui in prophetis quidem praeconavit quis et qualis esset adventus Domini, in Senioribus autem interpretatus est bene quae bene prophetata fuerant; ipse et in Apostolis annuntiavit, plenitudinem temporum adoptionis venisse, et proximasse regnum coelorum, et inhabitare intra homines credentes in eum qui ex Virgine natus est Emmanuel. Quemadmodum ipsi testificantur, quoniam priusquam convenisset Joseph cum Maria, manente igitur ea in virginitate, inventa est in utero habens de Spiritu sancto; et quoniam dixit ei Gabriel Angelus: Spiritus sanctus adveniet in te, et virtus Altissimi obumbrabit te: quapropter quod nascetur ex te sanctum, vocabitur Filius Dei; et quoniam Angelus in somnis dixit ad Joseph: Hoc autem factum est, ut adimpleretur quod dictum est ab Esaia Propheta: Ecce virgo in utero concipiet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6c9bc2f6d24a13e3ac1ef11c81a92a5b86d13fdfd59b8c183072f0481824b617",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 25장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 3절 나머지와 4절 앞부분이다. 이전 24장 2절에서 시작한 통상 3절은 장로들의 번역에 담긴 내용이라는 문장까지 이어진다.",
          "사도들과 그들을 따르는 이들이 번역 및 전승과 일치한다는 논증을 보존했다. 하나의 동일한 영이 예언자와 장로들과 사도들 안에서 일한다는 세 관계도 구별했다.",
          "누가복음 인용의 네게서 태어날 거룩한 이라는 표현을 유지했다. 마태의 성취 인용은 저자가 꿈속 천사의 말에 연결하는 문맥대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6d686027be59d9fcec533680ee1c562cb6a1a06fc6313fad00a2cc9eb06a0516",
              "sha256:672ae4478d457a32503a01aa596153555e20e87693da7e7730705165113ef1ee"
            ],
            "text": "우리가 지닌 믿음은 확고하고, 꾸며 낸 것이 아니며, 홀로 참되다. 앞서 말한 방식으로 번역된 이 성경들에서 분명한 증거를 얻기 때문이다. 교회의 선포에도 덧붙여 왜곡한 것이 없다. 사도들은 이들 모두보다 앞선 이들이며, 앞서 말한 번역과 일치한다. 번역도 사도들의 전승과 일치한다. 베드로와 요한과 마태와 바울, 그 뒤의 나머지 사도들과 그들을 따르던 이들은, 장로들의 번역에 담긴 대로 모든 예언의 내용을 알렸다. 하나의 동일한 하나님의 영께서, 예언자들 안에서는 주님의 오심이 무엇이며 어떠할지를 선포하셨고, 장로들 안에서는 올바로 예언된 것들을 올바로 번역하셨다. 그 영께서 사도들 안에서도 양자 됨의 때가 가득 찼으며, 하늘나라가 가까워졌고, 동정녀에게서 나신 임마누엘을 믿는 사람들 안에 거하심을 알리셨다. 그들 자신이 증언한 대로이다. 요셉이 마리아와 함께하기 전에, 곧 그녀가 동정인 채로, 성령으로 아이를 배었음이 드러났다. 천사 가브리엘도 그녀에게 말했다. “성령이 네게 오시고, 지극히 높으신 분의 능력이 너를 덮으실 것이다. 그러므로 네게서 태어날 거룩한 이는 하나님의 아들이라 불릴 것이다.” 천사는 꿈에 요셉에게도 말했다. “이 일이 일어난 것은 다음 말씀이 이루어지려는 것이었다. 이사야 예언자가 한 말씀이다. ‘보라, 동정녀가 아이를 밸 것이다.’”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0c104a4d010718034250eaa2be44710b82fa652adb38e0987d4527665a0f851f"
        ],
        "text": "우리가 지닌 믿음은 확고하고, 꾸며 낸 것이 아니며, 홀로 참되다. 앞서 말한 방식으로 번역된 이 성경들에서 분명한 증거를 얻기 때문이다. 교회의 선포에도 덧붙여 왜곡한 것이 없다. 사도들은 이들 모두보다 앞선 이들이며, 앞서 말한 번역과 일치한다. 번역도 사도들의 전승과 일치한다. 베드로와 요한과 마태와 바울, 그 뒤의 나머지 사도들과 그들을 따르던 이들은, 장로들의 번역에 담긴 대로 모든 예언의 내용을 알렸다. 하나의 동일한 하나님의 영께서, 예언자들 안에서는 주님의 오심이 무엇이며 어떠할지를 선포하셨고, 장로들 안에서는 올바로 예언된 것들을 올바로 번역하셨다. 그 영께서 사도들 안에서도 양자 됨의 때가 가득 찼으며, 하늘나라가 가까워졌고, 동정녀에게서 나신 임마누엘을 믿는 사람들 안에 거하심을 알리셨다. 그들 자신이 증언한 대로이다. 요셉이 마리아와 함께하기 전에, 곧 그녀가 동정인 채로, 성령으로 아이를 배었음이 드러났다. 천사 가브리엘도 그녀에게 말했다. “성령이 네게 오시고, 지극히 높으신 분의 능력이 너를 덮으실 것이다. 그러므로 네게서 태어날 거룩한 이는 하나님의 아들이라 불릴 것이다.” 천사는 꿈에 요셉에게도 말했다. “이 일이 일어난 것은 다음 말씀이 이루어지려는 것이었다. 이사야 예언자가 한 말씀이다. ‘보라, 동정녀가 아이를 밸 것이다.’”",
        "translation_revision_id": "sha256:60d35a1e04379ac30ca87c2173463ea2b1f9901d0e0441335f4f053c5bae8d2d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "work_location": "3.h25.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6f3edb80617459d2515cc60b95a8b51db24440a0212f23565a56ad1e5a151784",
        "part_links": [
          [
            "sha256:53c8a653ecf5e1211589d543d16b9a81feb2f4e15882cb0696ce7728f9ebecdb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91664b19f26a65dfc7d0c59e46cdfa8cb0c7e02214250f165bb1429ed304e2f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:20306881d47de335189ea0615b8a07930c79931619fc92ab736bbb7ee39672fc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 25장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "sine carne eum Deum suspicaremur.",
            "source_start": "Seniores autem sic interpretati",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 4절 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fa567aa1caf4cfe292d4025f1d19e4e9d341d0dbd2e6c121759b2b966e7f75a0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f3edb80617459d2515cc60b95a8b51db24440a0212f23565a56ad1e5a151784",
            "source_revision_id": "sha256:91664b19f26a65dfc7d0c59e46cdfa8cb0c7e02214250f165bb1429ed304e2f9",
            "translation_revision_id": "sha256:20306881d47de335189ea0615b8a07930c79931619fc92ab736bbb7ee39672fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:094fb0f1d7d9e72317889f9de22081640d172d806f695ac3fee63bfb32e11955",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f3edb80617459d2515cc60b95a8b51db24440a0212f23565a56ad1e5a151784",
            "source_revision_id": "sha256:91664b19f26a65dfc7d0c59e46cdfa8cb0c7e02214250f165bb1429ed304e2f9",
            "translation_revision_id": "sha256:20306881d47de335189ea0615b8a07930c79931619fc92ab736bbb7ee39672fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fa567aa1caf4cfe292d4025f1d19e4e9d341d0dbd2e6c121759b2b966e7f75a0",
          "sha256:094fb0f1d7d9e72317889f9de22081640d172d806f695ac3fee63bfb32e11955"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h25-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              116
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "sine carne eum Deum suspicaremur.",
            "source_start": "Seniores autem sic interpretati",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Isaiah 7:10-17",
            "evidence": "notes 3-4",
            "explanation": "Dominus의 주격과 너희가 부를 것이라는 복수, 좋은 것으로 바꿈 및 악에 동의하지 않음이라는 인용을 유지한다.",
            "printed_page": 116,
            "printed_texts": [
              "Dominus praestat agonem",
              "vocabitis",
              "commutabit bonum",
              "non consentiet nequitiae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Isaiah_quotation_forms"
          },
          {
            "explanation": "동정녀에게서의 탄생과 하나님이라는 실체, 버터와 꿀 및 아기라는 인간의 표지를 구별한다.",
            "printed_page": 116,
            "printed_texts": [
              "generationem ejus quae est ex Virgine",
              "substantiam, quoniam Deus",
              "Butyrum et mel manducabit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_birth_substance_and_infancy_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 4절 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "969750303584b61b28dff267fdc35ecc0f68b7c5ba88659f13956332048a91c5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n129.jpg",
            "page_key": "2:116",
            "printed_page": 116,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:53c8a653ecf5e1211589d543d16b9a81feb2f4e15882cb0696ce7728f9ebecdb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Seniores autem sic interpretati sunt dixisse Esaiam; Et adjecit Dominus loqui ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum deorsum, aut in altitudinem sursum. Et dixit Achaz: Non petam, et non tentabo Dominum. Et dixit: Non pusillum vobis agonem praebere hominibus, et quemadmodum Dominus praestat agonem? Propter hoc Dominus ipse dabit vobis signum. Ecce, Virgo in ventre accipiet, et pariet filium, et vocabitis nomen ejus Emmanuel. Butyrum et mel manducabit: priusquam cognoscat aut eligat mala, commutabit bonum: quoniam priusquam cognoscat infans bonum vel malum, non consentiet nequitiae, uti eligat bonum. Diligenter igitur significavit Spiritus sanctus per ea quae dicta sunt generationem ejus quae est ex Virgine, et substantiam, quoniam Deus: (Emmanuel enim nomen hoc significat), et manifestat, quoniam homo, in eo quod dicit: Butyrum et mel manducabit; et in eo quod infantem nominat eum, et, priusquam cognoscat bonum et malum: haec enim omnia signa sunt hominis infantis. Quod autem non consentiet nequitiae, ut eligat bonum, proprium hoc est Dei, uti non per hoc quod manducabit butyrum et mel nude solummodo eum hominem intelligeremus, neque rursus per nomen Emmanuel, sine carne eum Deum suspicaremur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:91664b19f26a65dfc7d0c59e46cdfa8cb0c7e02214250f165bb1429ed304e2f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Seniores autem sic interpretati sunt dixisse Esaiam; Et adjecit Dominus loqui ad Achaz: Pete tibi signum a Domino Deo tuo in profundum deorsum, aut in altitudinem sursum. Et dixit Achaz: Non petam, et non tentabo Dominum. Et dixit: Non pusillum vobis agonem praebere hominibus, et quemadmodum Dominus praestat agonem? Propter hoc Dominus ipse dabit vobis signum. Ecce, Virgo in ventre accipiet, et pariet filium, et vocabitis nomen ejus Emmanuel. Butyrum et mel manducabit: priusquam cognoscat aut eligat mala, commutabit bonum: quoniam priusquam cognoscat infans bonum vel malum, non consentiet nequitiae, uti eligat bonum. Diligenter igitur significavit Spiritus sanctus per ea quae dicta sunt generationem ejus quae est ex Virgine, et substantiam, quoniam Deus: (Emmanuel enim nomen hoc significat), et manifestat, quoniam homo, in eo quod dicit: Butyrum et mel manducabit; et in eo quod infantem nominat eum, et, priusquam cognoscat bonum et malum: haec enim omnia signa sunt hominis infantis. Quod autem non consentiet nequitiae, ut eligat bonum, proprium hoc est Dei, uti non per hoc quod manducabit butyrum et mel nude solummodo eum hominem intelligeremus, neque rursus per nomen Emmanuel, sine carne eum Deum suspicaremur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0ae440433120ce4d0531ef5d9966c3e1154d3591026dc4647e1a8b6a6d85d1cb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 4절 나머지이다. 아하즈와 주님의 대화, 임마누엘 인용과 성령의 의미 설명을 구별했다.",
          "Dominus praestat agonem은 주격인 주님을 행위 주체로 옮겼다. vocabitis는 너희가 부를 것이라는 복수로, commutabit bonum은 좋은 것으로 바꿈으로 유지했다. 116쪽 각주 4는 부르는 동사의 인칭을 대조한다.",
          "동정녀에게서의 탄생, 하나님이라는 substantia, 버터와 꿀 및 아기의 표지는 저자가 구별하여 제시하는 대로 옮겼다. 악에 동의하지 않음과 선을 택함도 각각 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:53c8a653ecf5e1211589d543d16b9a81feb2f4e15882cb0696ce7728f9ebecdb"
            ],
            "text": "장로들은 이사야가 한 말을 이렇게 번역했다. “주님께서 아하즈에게 다시 말씀하셨다. ‘주 너의 하나님께 아래로 깊은 곳에서든, 위로 높은 곳에서든, 너를 위한 표징을 구하여라.’ 아하즈가 말했다. ‘구하지 않겠습니다. 주님을 시험하지도 않겠습니다.’ 그러자 그가 말했다. ‘너희가 사람들을 괴롭게 하는 것은 작은 일이 아니다. 그런데 주님은 어떻게 괴로움을 주시는가? 그러므로 주님 자신이 너희에게 표징을 주실 것이다. 보라, 동정녀가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이며, 너희는 그의 이름을 임마누엘이라 부를 것이다. 그는 버터와 꿀을 먹을 것이며, 악한 것을 알거나 선택하기 전에, 좋은 것으로 바꿀 것이다. 아기가 선과 악을 알기 전에, 선을 택하도록 악에 동의하지 않을 것이다.’” 성령께서는 이 말씀들을 통해 그분이 동정녀에게서 나심과, 그 실체가 하나님이심을 세심하게 나타내셨다. (임마누엘이라는 이름이 이를 뜻하기 때문이다.) “버터와 꿀을 먹을 것이다”라고 말씀하심으로, 사람이심도 드러내셨다. 그분을 아기라고 부르며, “선과 악을 알기 전에”라고 한 것도 그러하다. 이것들은 모두 사람인 아기의 표지이다. “선을 택하도록 악에 동의하지 않을 것이다”라는 것은, 하나님께 고유한 일이다. 버터와 꿀을 먹는다는 말 때문에 그분을 그저 사람으로만 이해하거나, 반대로 임마누엘이라는 이름 때문에 그분을 육신 없는 하나님으로 여기는 일을 막으려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91664b19f26a65dfc7d0c59e46cdfa8cb0c7e02214250f165bb1429ed304e2f9"
        ],
        "text": "장로들은 이사야가 한 말을 이렇게 번역했다. “주님께서 아하즈에게 다시 말씀하셨다. ‘주 너의 하나님께 아래로 깊은 곳에서든, 위로 높은 곳에서든, 너를 위한 표징을 구하여라.’ 아하즈가 말했다. ‘구하지 않겠습니다. 주님을 시험하지도 않겠습니다.’ 그러자 그가 말했다. ‘너희가 사람들을 괴롭게 하는 것은 작은 일이 아니다. 그런데 주님은 어떻게 괴로움을 주시는가? 그러므로 주님 자신이 너희에게 표징을 주실 것이다. 보라, 동정녀가 아이를 배고, 아들을 낳을 것이며, 너희는 그의 이름을 임마누엘이라 부를 것이다. 그는 버터와 꿀을 먹을 것이며, 악한 것을 알거나 선택하기 전에, 좋은 것으로 바꿀 것이다. 아기가 선과 악을 알기 전에, 선을 택하도록 악에 동의하지 않을 것이다.’” 성령께서는 이 말씀들을 통해 그분이 동정녀에게서 나심과, 그 실체가 하나님이심을 세심하게 나타내셨다. (임마누엘이라는 이름이 이를 뜻하기 때문이다.) “버터와 꿀을 먹을 것이다”라고 말씀하심으로, 사람이심도 드러내셨다. 그분을 아기라고 부르며, “선과 악을 알기 전에”라고 한 것도 그러하다. 이것들은 모두 사람인 아기의 표지이다. “선을 택하도록 악에 동의하지 않을 것이다”라는 것은, 하나님께 고유한 일이다. 버터와 꿀을 먹는다는 말 때문에 그분을 그저 사람으로만 이해하거나, 반대로 임마누엘이라는 이름 때문에 그분을 육신 없는 하나님으로 여기는 일을 막으려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:20306881d47de335189ea0615b8a07930c79931619fc92ab736bbb7ee39672fc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "work_location": "3.h25.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-25:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:73cb5ffb7b60b5de7ab1757966d7227eed20926ddac7f02bd3fbbdfc58e38d45",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dbeac260df6131d5e1c06feec026c60f2a3786598eb75e3254c44ddd6c20626e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:836f6b17277b553333fa1b4af4e10c8c77b39919120f5c5da185dde6aa1fa7ea"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f93754f764424acf1eee49460d86961ea96d1626202cd874d02aafacbd134b86"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 26장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              117
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e64771d99cd5f47667def7b950eae8a5e08a31b127b02b8d6db783046e277781",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:73cb5ffb7b60b5de7ab1757966d7227eed20926ddac7f02bd3fbbdfc58e38d45",
            "source_revision_id": "sha256:836f6b17277b553333fa1b4af4e10c8c77b39919120f5c5da185dde6aa1fa7ea",
            "translation_revision_id": "sha256:f93754f764424acf1eee49460d86961ea96d1626202cd874d02aafacbd134b86"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4bebcab8f2780dfe038e4d4634a56db262c377a45947d9f77a25a1a97c989288",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:73cb5ffb7b60b5de7ab1757966d7227eed20926ddac7f02bd3fbbdfc58e38d45",
            "source_revision_id": "sha256:836f6b17277b553333fa1b4af4e10c8c77b39919120f5c5da185dde6aa1fa7ea",
            "translation_revision_id": "sha256:f93754f764424acf1eee49460d86961ea96d1626202cd874d02aafacbd134b86"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e64771d99cd5f47667def7b950eae8a5e08a31b127b02b8d6db783046e277781",
          "sha256:4bebcab8f2780dfe038e4d4634a56db262c377a45947d9f77a25a1a97c989288"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              117
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 7:13",
              "Psalm 132:11",
              "Luke 1:42",
              "John 1:13"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "배의 열매와 허리 및 콩팥의 열매를 구별해, 저자가 동정녀의 잉태에 연결하는 신체어 논증을 보존한다.",
            "printed_page": 117,
            "printed_texts": [
              "fructu ventris",
              "fructu lumborum",
              "fructu renum",
              "Circumscripsit igitur genitalia viri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_belly_loins_and_reins_argument"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "왕이신 그리스도의 뿔로 옮기고, 각주의 Regem 교정 제안은 인쇄된 Regis와 구별한다.",
            "printed_page": 117,
            "printed_text": "cornu Christi Regis",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Christ_king_genitive"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 인쇄된 그리스어 병렬문을 별도로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              117
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Ἄτρεπτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 117,
                "text": "Καὶ ἐν τῷ εἰπεῖν, Ἀκούσατε δὴ οἶκος Δαβὶδ, σημαίνοντος ἦν, ὅτι ὃν ἐπηγγείλατο τῷ Δαβὶδ ὁ Θεὸς, ἐκ καρποῦ τῆς κοιλίας αὐτοῦ αἰώνιον ἀναστήσειν βασιλέα, οὗτός ἐστιν ἐκ τῆς ἀπὸ Δαβὶδ παρθένου γενόμενος."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c714474da5b729aba676ab58f2b9e8e0b8377cbd73f7835be81456c34deda0de",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n130.jpg",
            "page_key": "2:117",
            "printed_page": 117,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dbeac260df6131d5e1c06feec026c60f2a3786598eb75e3254c44ddd6c20626e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et in eo quod dicit, Audite domus David, significantis erat, quoniam quem promisit Deus David, de fructu ventris ejus aeternum suscitaturum se Regem, hic est qui ex Virgine, quae fuit de genere David, generatus est. Propter hoc enim et de fructu ventris ejus Regem promisit, quod erat proprium virginis praegnantis; et non de fructu lumborum ejus, nec de fructu renum ejus, quod est proprium viri generantis, et mulieris ex viro conceptionem facientis. Circumscripsit igitur genitalia viri in promissione Scriptura: imo vero nec commemoratur, quoniam non ex voluntate viri erat, qui nascebatur. Statuit autem et confirmavit fructum ventris, ut generationem ejus qui erat futurus ex virgine, pronuntiaret, quemadmodum Elizabeth impleta Spiritu sancto testificata est, dicens ad Mariam: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui; significante Spiritu sancto audire volentibus, repromissionem quam repromisit Deus, de fructu ventris ejus suscitare Regem, impletam esse in Virginis, hoc est in Mariae, partu. Qui igitur transmutant id quod apud Esaiam, Ecce, adolescentula in ventre concipiet, et Joseph filium eum volunt esse, illud transmutent quod est repromissionis, quod apud David positum est, ubi promisit illi Deus, de fructu ventris ejus suscitare cornu Christi Regis. Sed non intellexerunt: caeterum etiam hoc quoque ausi fuissent demutare.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:836f6b17277b553333fa1b4af4e10c8c77b39919120f5c5da185dde6aa1fa7ea",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et in eo quod dicit, Audite domus David, significantis erat, quoniam quem promisit Deus David, de fructu ventris ejus aeternum suscitaturum se Regem, hic est qui ex Virgine, quae fuit de genere David, generatus est. Propter hoc enim et de fructu ventris ejus Regem promisit, quod erat proprium virginis praegnantis; et non de fructu lumborum ejus, nec de fructu renum ejus, quod est proprium viri generantis, et mulieris ex viro conceptionem facientis. Circumscripsit igitur genitalia viri in promissione Scriptura: imo vero nec commemoratur, quoniam non ex voluntate viri erat, qui nascebatur. Statuit autem et confirmavit fructum ventris, ut generationem ejus qui erat futurus ex virgine, pronuntiaret, quemadmodum Elizabeth impleta Spiritu sancto testificata est, dicens ad Mariam: Benedicta tu inter mulieres, et benedictus fructus ventris tui; significante Spiritu sancto audire volentibus, repromissionem quam repromisit Deus, de fructu ventris ejus suscitare Regem, impletam esse in Virginis, hoc est in Mariae, partu. Qui igitur transmutant id quod apud Esaiam, Ecce, adolescentula in ventre concipiet, et Joseph filium eum volunt esse, illud transmutent quod est repromissionis, quod apud David positum est, ubi promisit illi Deus, de fructu ventris ejus suscitare cornu Christi Regis. Sed non intellexerunt: caeterum etiam hoc quoque ausi fuissent demutare.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f94eef8ae4e862cf9221c7507b548d2f121a1f23444d1695a86073f9f9537e2f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 5절이다. 이사야의 다윗 집 호칭과 시편의 약속, 엘리사벳의 말을 연결하는 논증으로 옮겼다.",
          "venter는 배로 통일하여 다윗과 마리아에게 적용되는 같은 낱말을 드러냈다. 배의 열매와 허리 및 콩팥의 열매, 남자의 생식기를 구별하는 표현은 저자가 동정녀의 잉태를 설명하는 신체어 논증이다.",
          "cornu Christi Regis는 왕이신 그리스도의 뿔로 옮겼다. 117쪽 각주 2의 Regem 교정 제안은 본문의 Regis와 구별했다. 같은 쪽의 테오도레토스 그리스어 병렬문도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dbeac260df6131d5e1c06feec026c60f2a3786598eb75e3254c44ddd6c20626e"
            ],
            "text": "“들어라, 다윗의 집아”라고 말한 것은 다음 사실을 가리킨다. 하나님께서 다윗에게, 그의 배의 열매에서 영원한 왕을 일으키겠다고 약속하셨다. 다윗의 혈통인 동정녀에게서 태어나신 분이 바로 그 왕이시라는 것이다. 그래서 그의 배의 열매에서 왕이 나리라고 약속하셨다. 이는 아이를 밴 동정녀에게 고유한 표현이었다. 그의 허리의 열매나, 그의 콩팥의 열매라고 하지 않았다. 아이를 낳게 하는 남자와, 남자에게서 아이를 갖는 여자에게 고유한 표현이기 때문이다. 그러므로 성경은 그 약속에서 남자의 생식기를 제외했다. 아예 언급하지도 않았다. 태어나실 분이 남자의 뜻에서 비롯되지 않았기 때문이다. 배의 열매라는 말을 확고히 정하여, 동정녀에게서 나실 분의 탄생을 선포했다. 성령으로 충만한 엘리사벳도 증언하며, 마리아에게 말했다. “당신은 여자들 가운데 복되며, 당신 배의 열매도 복됩니다.” 들으려는 이들에게 성령이 가리키신 것은, 그의 배의 열매에서 왕을 일으키겠다는 하나님의 약속이 동정녀의, 곧 마리아의 출산에서 이루어졌다는 사실이다. 그러므로 이사야의 말씀을 바꾸어, “보라, 젊은 여자가 아이를 밸 것이다”라고 하고, 그분을 요셉의 아들로 여기는 자들은, 다윗에게 주어진 그 약속도 바꾸어 보라. 거기서 하나님께서는 그의 배의 열매에서 왕이신 그리스도의 뿔을 일으키겠다고 약속하셨다. 그러나 그들은 이해하지 못했다. 그렇지 않았다면 감히 이것까지 바꾸었을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:836f6b17277b553333fa1b4af4e10c8c77b39919120f5c5da185dde6aa1fa7ea"
        ],
        "text": "“들어라, 다윗의 집아”라고 말한 것은 다음 사실을 가리킨다. 하나님께서 다윗에게, 그의 배의 열매에서 영원한 왕을 일으키겠다고 약속하셨다. 다윗의 혈통인 동정녀에게서 태어나신 분이 바로 그 왕이시라는 것이다. 그래서 그의 배의 열매에서 왕이 나리라고 약속하셨다. 이는 아이를 밴 동정녀에게 고유한 표현이었다. 그의 허리의 열매나, 그의 콩팥의 열매라고 하지 않았다. 아이를 낳게 하는 남자와, 남자에게서 아이를 갖는 여자에게 고유한 표현이기 때문이다. 그러므로 성경은 그 약속에서 남자의 생식기를 제외했다. 아예 언급하지도 않았다. 태어나실 분이 남자의 뜻에서 비롯되지 않았기 때문이다. 배의 열매라는 말을 확고히 정하여, 동정녀에게서 나실 분의 탄생을 선포했다. 성령으로 충만한 엘리사벳도 증언하며, 마리아에게 말했다. “당신은 여자들 가운데 복되며, 당신 배의 열매도 복됩니다.” 들으려는 이들에게 성령이 가리키신 것은, 그의 배의 열매에서 왕을 일으키겠다는 하나님의 약속이 동정녀의, 곧 마리아의 출산에서 이루어졌다는 사실이다. 그러므로 이사야의 말씀을 바꾸어, “보라, 젊은 여자가 아이를 밸 것이다”라고 하고, 그분을 요셉의 아들로 여기는 자들은, 다윗에게 주어진 그 약속도 바꾸어 보라. 거기서 하나님께서는 그의 배의 열매에서 왕이신 그리스도의 뿔을 일으키겠다고 약속하셨다. 그러나 그들은 이해하지 못했다. 그렇지 않았다면 감히 이것까지 바꾸었을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f93754f764424acf1eee49460d86961ea96d1626202cd874d02aafacbd134b86",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "work_location": "3.h26.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cf15fae9b69427e559d851d0aee21693735d31e6760e8cb282930d945e31e127",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a9f53da4e1d57b568cc13ed0b9cbeb5f28f7bed3f4a38e0ea906c43ad260d550",
            "sha256:62d54550064767fc1a5b93ecc36641c2f6dc1c5adc64ec8b1eddf54b5d3d4c21"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1e33a9974677c914926c2d5d9f0ab7eb0ec1643bd8802a5ff1a1dfb1427c8098"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4100c60705e8cc5530aac206fb405608190e3f09f44a7d37eaa6a6aeabfded21"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 26장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              117,
              118
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c1564ea4de2e48e8ac48e617f796ac6d8fabcf1ca6f9e0981ec35ec218ab9490",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cf15fae9b69427e559d851d0aee21693735d31e6760e8cb282930d945e31e127",
            "source_revision_id": "sha256:1e33a9974677c914926c2d5d9f0ab7eb0ec1643bd8802a5ff1a1dfb1427c8098",
            "translation_revision_id": "sha256:4100c60705e8cc5530aac206fb405608190e3f09f44a7d37eaa6a6aeabfded21"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:54ea4128dcc37da617ab3115db3d2c76e8a8ffdffbce7470b9b5f2ff74fd3706",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cf15fae9b69427e559d851d0aee21693735d31e6760e8cb282930d945e31e127",
            "source_revision_id": "sha256:1e33a9974677c914926c2d5d9f0ab7eb0ec1643bd8802a5ff1a1dfb1427c8098",
            "translation_revision_id": "sha256:4100c60705e8cc5530aac206fb405608190e3f09f44a7d37eaa6a6aeabfded21"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c1564ea4de2e48e8ac48e617f796ac6d8fabcf1ca6f9e0981ec35ec218ab9490",
          "sha256:54ea4128dcc37da617ab3115db3d2c76e8a8ffdffbce7470b9b5f2ff74fd3706"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h26-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              117,
              118
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 7:11,14",
              "Ephesians 4:10"
            ],
            "explanation": "내려감과 올라감, 예상하지 못한 구원과 동정녀의 출산, 반복된 하나님 호칭을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              117,
              118
            ],
            "printed_texts": [
              "inopinatum generationis",
              "Deus Dominus omnium Deus ipse"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_unexpected_birth_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c714474da5b729aba676ab58f2b9e8e0b8377cbd73f7835be81456c34deda0de",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n130.jpg",
            "page_key": "2:117",
            "printed_page": 117,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a9f53da4e1d57b568cc13ed0b9cbeb5f28f7bed3f4a38e0ea906c43ad260d550",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod autem dixerit Esaias, In profundum deorsum, vel in altitudinem sursum, significantis fuit, quoniam qui descendebat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ff96c5cf0db67f9e60a45941b0319eaf089cc21de8e61485c81b7c38b942bd7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n131.jpg",
            "page_key": "2:118",
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:62d54550064767fc1a5b93ecc36641c2f6dc1c5adc64ec8b1eddf54b5d3d4c21",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipse erat et qui ascendebat. In eo autem quod dixerit: Ipse Dominus dabit signum, id quod erat inopinatum generationis ejus significavit, quod nec factum esset aliter, nisi Deus Dominus omnium Deus ipse dedisset signum in domo David. Quid enim magnum, aut quod signum fieret in eo quod adolescentula concipiens ex viro peperisset, quod evenit omnibus quae pariunt mulieribus? Sed quoniam inopinata salus hominibus inciperet fieri, Deo adjuvante, inopinatus et partus Virginis fiebat, Deo dante signum hoc, sed non homine operante illud.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1e33a9974677c914926c2d5d9f0ab7eb0ec1643bd8802a5ff1a1dfb1427c8098",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quod autem dixerit Esaias, In profundum deorsum, vel in altitudinem sursum, significantis fuit, quoniam qui descendebat ipse erat et qui ascendebat. In eo autem quod dixerit: Ipse Dominus dabit signum, id quod erat inopinatum generationis ejus significavit, quod nec factum esset aliter, nisi Deus Dominus omnium Deus ipse dedisset signum in domo David. Quid enim magnum, aut quod signum fieret in eo quod adolescentula concipiens ex viro peperisset, quod evenit omnibus quae pariunt mulieribus? Sed quoniam inopinata salus hominibus inciperet fieri, Deo adjuvante, inopinatus et partus Virginis fiebat, Deo dante signum hoc, sed non homine operante illud.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1cabff8d0093fb927f0642004528e7f5c97468c438bec7759382920beccac72c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 6절이다. 아래로 깊은 곳과 위로 높은 곳을 그분의 내려오심과 올라가심에 연결했다.",
          "예상하지 못한 탄생과 구원이라는 inopinatus의 반복을 유지했다. 하나님, 곧 만물의 주님이신 하나님 자신이라는 호칭도 인쇄된 반복에 따라 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a9f53da4e1d57b568cc13ed0b9cbeb5f28f7bed3f4a38e0ea906c43ad260d550",
              "sha256:62d54550064767fc1a5b93ecc36641c2f6dc1c5adc64ec8b1eddf54b5d3d4c21"
            ],
            "text": "이사야가 “아래로 깊은 곳에서든, 위로 높은 곳에서든”이라고 말한 것은, 내려오신 분이 바로 올라가신 분임을 가리킨다. “주님 자신이 표징을 주실 것이다”라고 말한 것은, 그분의 탄생이 예상하지 못한 일이었음을 드러낸다. 하나님, 곧 만물의 주님이신 하나님 자신이 다윗의 집에 표징을 주시지 않았다면, 그런 일은 달리 일어나지 못했을 것이다. 젊은 여자가 남자에게서 아이를 배어 낳는 일, 출산하는 모든 여자에게 일어나는 일에, 무슨 큰일이나 표징이 있겠는가? 사람들에게 예상하지 못한 구원이 일어나려 했으므로, 하나님의 도움으로, 동정녀에게서의 예상하지 못한 출산도 이루어졌다. 하나님께서 이 표징을 주셨고, 사람이 그것을 이루어 낸 것은 아니었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1e33a9974677c914926c2d5d9f0ab7eb0ec1643bd8802a5ff1a1dfb1427c8098"
        ],
        "text": "이사야가 “아래로 깊은 곳에서든, 위로 높은 곳에서든”이라고 말한 것은, 내려오신 분이 바로 올라가신 분임을 가리킨다. “주님 자신이 표징을 주실 것이다”라고 말한 것은, 그분의 탄생이 예상하지 못한 일이었음을 드러낸다. 하나님, 곧 만물의 주님이신 하나님 자신이 다윗의 집에 표징을 주시지 않았다면, 그런 일은 달리 일어나지 못했을 것이다. 젊은 여자가 남자에게서 아이를 배어 낳는 일, 출산하는 모든 여자에게 일어나는 일에, 무슨 큰일이나 표징이 있겠는가? 사람들에게 예상하지 못한 구원이 일어나려 했으므로, 하나님의 도움으로, 동정녀에게서의 예상하지 못한 출산도 이루어졌다. 하나님께서 이 표징을 주셨고, 사람이 그것을 이루어 낸 것은 아니었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4100c60705e8cc5530aac206fb405608190e3f09f44a7d37eaa6a6aeabfded21",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "work_location": "3.h26.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-26:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2ca8d6b9befa5a37a753be040115992931534af54d240e2392387baf41e09ab7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dc37f713644efcc265ed6e5d6a35c7368ba4de148738a40f000a7ba044faf96d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40661efb9e0c24246586054980939538c8ab8e2e4a7ff87f3514ecc8ff800873"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:589681df0dbd5da5e48ec868eb3e7a6bdeda3c6264475409572114da6f59d653"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 27장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h27",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h27",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              118
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 27장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 7절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:43c10916a599aaee68973d0e37217ef77897037e1d917f16da9c6351589923e2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ca8d6b9befa5a37a753be040115992931534af54d240e2392387baf41e09ab7",
            "source_revision_id": "sha256:40661efb9e0c24246586054980939538c8ab8e2e4a7ff87f3514ecc8ff800873",
            "translation_revision_id": "sha256:589681df0dbd5da5e48ec868eb3e7a6bdeda3c6264475409572114da6f59d653"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5850c0bd54d99add506b221d81f51b8d040dd77f197e3b62b6f315846e00de9d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2ca8d6b9befa5a37a753be040115992931534af54d240e2392387baf41e09ab7",
            "source_revision_id": "sha256:40661efb9e0c24246586054980939538c8ab8e2e4a7ff87f3514ecc8ff800873",
            "translation_revision_id": "sha256:589681df0dbd5da5e48ec868eb3e7a6bdeda3c6264475409572114da6f59d653"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:43c10916a599aaee68973d0e37217ef77897037e1d917f16da9c6351589923e2",
          "sha256:5850c0bd54d99add506b221d81f51b8d040dd77f197e3b62b6f315846e00de9d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h27",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              118
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 27장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Daniel 2:34",
              "Isaiah 28:16",
              "John 1:13"
            ],
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "손 없이 잘린 돌을 요셉과 마리아의 역할에 연결하는 저자의 해석과 돌의 수식을 보존한다. 유한 동사가 생략된 첫 문장은 다니엘의 예견에 연결해 옮긴다.",
            "printed_page": 118,
            "printed_texts": [
              "lapidem sine manibus abscissum advenisse",
              "sola Maria cooperante dispositioni",
              "lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honorificum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_stone_and_Mary_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 27장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 7절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ff96c5cf0db67f9e60a45941b0319eaf089cc21de8e61485c81b7c38b942bd7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n131.jpg",
            "page_key": "2:118",
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dc37f713644efcc265ed6e5d6a35c7368ba4de148738a40f000a7ba044faf96d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc autem et Daniel praevidens ejus adventum, lapidem sine manibus abscissum advenisse in hunc mundum. Hoc est enim quod sine manibus significabat, quod non operantibus humanis manibus, hoc est, virorum illorum qui solent lapides caedere, in hunc mundum ejus adventus erat, id est, non operante in eum Joseph, sed sola Maria cooperante dispositioni. Hic enim lapis a terra, et ex virtute et arte constat Dei. Propter hoc autem et Esaias ait: Sic dicit Dominus: Ecce, ego mitto in fundamenta Sion lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honorificum: uti non ex voluntate viri, sed ex voluntate Dei, adventum ejus qui secundum hominem est intelligamus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:40661efb9e0c24246586054980939538c8ab8e2e4a7ff87f3514ecc8ff800873",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc autem et Daniel praevidens ejus adventum, lapidem sine manibus abscissum advenisse in hunc mundum. Hoc est enim quod sine manibus significabat, quod non operantibus humanis manibus, hoc est, virorum illorum qui solent lapides caedere, in hunc mundum ejus adventus erat, id est, non operante in eum Joseph, sed sola Maria cooperante dispositioni. Hic enim lapis a terra, et ex virtute et arte constat Dei. Propter hoc autem et Esaias ait: Sic dicit Dominus: Ecce, ego mitto in fundamenta Sion lapidem pretiosum, electum, summum, angularem, honorificum: uti non ex voluntate viri, sed ex voluntate Dei, adventum ejus qui secundum hominem est intelligamus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bbb3ac6fb1a507edf38a32aae20fdcddc48a79a65ba2b95cec7cedde7c30be45",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 27장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 21장 7절이다. 다니엘의 손을 대지 않고 잘린 돌을 요셉과 마리아의 역할에 연결하는 저자의 해석을 보존했다.",
          "첫 문장은 유한 동사가 생략된 라틴어를 다니엘의 예견에 연결해 옮겼다. 118쪽 각주 2는 ait venisse라는 교정을 제안한다. 이사야의 돌에 붙은 귀함·선택·으뜸·모퉁이·존귀함의 수식도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dc37f713644efcc265ed6e5d6a35c7368ba4de148738a40f000a7ba044faf96d"
            ],
            "text": "그러므로 다니엘도 그분의 오심을 미리 보았다. 손을 대지 않고 잘라 낸 돌이 이 세상에 온다는 것이었다. 손을 대지 않았다는 말은 이런 뜻이었다. 그분의 오심은 사람의 손이 일하여, 곧 돌을 잘라 내는 일을 하는 남자들이 일하여, 이 세상에 이루어진 것이 아니었다. 곧 요셉이 그분에게 관여하지 않고, 마리아만 그 경륜에 협력했다는 것이다. 이 돌은 땅에서 나왔으며, 하나님의 능력과 솜씨로 이루어져 있다. 그래서 이사야도 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. ‘보라, 내가 시온의 기초에 귀하고, 선택되고, 으뜸가고, 존귀한 모퉁잇돌을 놓는다.’” 그분이 사람으로 오심이 남자의 뜻에서가 아니라, 하나님의 뜻에서 비롯되었음을 우리가 깨닫게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40661efb9e0c24246586054980939538c8ab8e2e4a7ff87f3514ecc8ff800873"
        ],
        "text": "그러므로 다니엘도 그분의 오심을 미리 보았다. 손을 대지 않고 잘라 낸 돌이 이 세상에 온다는 것이었다. 손을 대지 않았다는 말은 이런 뜻이었다. 그분의 오심은 사람의 손이 일하여, 곧 돌을 잘라 내는 일을 하는 남자들이 일하여, 이 세상에 이루어진 것이 아니었다. 곧 요셉이 그분에게 관여하지 않고, 마리아만 그 경륜에 협력했다는 것이다. 이 돌은 땅에서 나왔으며, 하나님의 능력과 솜씨로 이루어져 있다. 그래서 이사야도 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. ‘보라, 내가 시온의 기초에 귀하고, 선택되고, 으뜸가고, 존귀한 모퉁잇돌을 놓는다.’” 그분이 사람으로 오심이 남자의 뜻에서가 아니라, 하나님의 뜻에서 비롯되었음을 우리가 깨닫게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:589681df0dbd5da5e48ec868eb3e7a6bdeda3c6264475409572114da6f59d653",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
      },
      "work_location": "3.h27",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-27"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8c34c099d2ed34d47850bba63d3aec23581bdcba15cc8b0567192d39259da0f7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9e7158b2146f418a118393d1d69a744db4a0e1e374ebd123a267685b13889ec6",
            "sha256:6bc63bc28bc2d78345e52b13b947dcce006b2b43a0ef0737d126a5a7c00b5ad9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:56b743429b5f7ea8103b25ea325df77d5c55332d86417145a6f3fffa7852b393"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:30fbf0f2455b3d69e1dfea7a66f0315845f37bc825bfbe0b00902a40d9d2f75f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 28장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h28",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h28",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              118,
              119
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 28장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 8절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:679371897e974c53ac85c9a0e1e36d59be44be32fee130847b54bcb806601663",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8c34c099d2ed34d47850bba63d3aec23581bdcba15cc8b0567192d39259da0f7",
            "source_revision_id": "sha256:56b743429b5f7ea8103b25ea325df77d5c55332d86417145a6f3fffa7852b393",
            "translation_revision_id": "sha256:30fbf0f2455b3d69e1dfea7a66f0315845f37bc825bfbe0b00902a40d9d2f75f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8f96e9301e17eecbfad62b906931a0343afdf3d85cc09e939165cccd5c23f93a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8c34c099d2ed34d47850bba63d3aec23581bdcba15cc8b0567192d39259da0f7",
            "source_revision_id": "sha256:56b743429b5f7ea8103b25ea325df77d5c55332d86417145a6f3fffa7852b393",
            "translation_revision_id": "sha256:30fbf0f2455b3d69e1dfea7a66f0315845f37bc825bfbe0b00902a40d9d2f75f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:679371897e974c53ac85c9a0e1e36d59be44be32fee130847b54bcb806601663",
          "sha256:8f96e9301e17eecbfad62b906931a0343afdf3d85cc09e939165cccd5c23f93a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h28",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              118,
              119
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 28장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              118,
              119
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Exodus 7:9",
              "Exodus 8:19",
              "Matthew 12:41-42",
              "Matthew 16:17"
            ],
            "explanation": "지팡이가 육신이 됨, 하나님의 손가락, 솔로몬·요나·다윗과의 비교를 저자의 예형 해석으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              118,
              119
            ],
            "printed_texts": [
              "ut ea incarnata",
              "digitus est Dei qui salutem operatur populo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rod_becoming_flesh_typology"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 28장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 8절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ff96c5cf0db67f9e60a45941b0319eaf089cc21de8e61485c81b7c38b942bd7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n131.jpg",
            "page_key": "2:118",
            "printed_page": 118,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9e7158b2146f418a118393d1d69a744db4a0e1e374ebd123a267685b13889ec6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc autem et Moyses ostendens typum, projecit virgam in terram, ut ea incarnata, omnem Aegyptiorum praevaricationem, quae insurgebat adversus Dei dispositionem, argueret et absorberet: et ut ipsi Aegyptii testificarentur, quoniam digitus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "364978d2e81c9c37fe967ac3c49a592aa1c70679bd1dcd9e0ce91a9c20e72cdc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n132.jpg",
            "page_key": "2:119",
            "printed_page": 119,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6bc63bc28bc2d78345e52b13b947dcce006b2b43a0ef0737d126a5a7c00b5ad9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est Dei qui salutem operatur populo, et non Joseph filius. Si enim Joseph filius esset, quemadmodum plus poterat quam Solomon, aut plus quam Jonas habere, aut plus esse David, cum esset ex eadem seminatione generatus, et proles exsistens ipsorum? Ut quid autem et beatum dicebat Petrum, quod eum cognosceret esse Filium Dei vivi?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:56b743429b5f7ea8103b25ea325df77d5c55332d86417145a6f3fffa7852b393",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc autem et Moyses ostendens typum, projecit virgam in terram, ut ea incarnata, omnem Aegyptiorum praevaricationem, quae insurgebat adversus Dei dispositionem, argueret et absorberet: et ut ipsi Aegyptii testificarentur, quoniam digitus est Dei qui salutem operatur populo, et non Joseph filius. Si enim Joseph filius esset, quemadmodum plus poterat quam Solomon, aut plus quam Jonas habere, aut plus esse David, cum esset ex eadem seminatione generatus, et proles exsistens ipsorum? Ut quid autem et beatum dicebat Petrum, quod eum cognosceret esse Filium Dei vivi?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "17272f8482d82a953f7606005707970a9dbf95ac398e1bd266b2862cb7194b48",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 28장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 21장 8절이다. 지팡이가 육신이 되어 반역을 삼키는 일을 성육신의 모형으로 설명하는 저자의 해석을 옮겼다.",
          "하나님의 손가락이 백성의 구원을 이룬다는 진술, 솔로몬·요나·다윗과의 비교, 베드로의 고백과 복됨을 각각 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9e7158b2146f418a118393d1d69a744db4a0e1e374ebd123a267685b13889ec6",
              "sha256:6bc63bc28bc2d78345e52b13b947dcce006b2b43a0ef0737d126a5a7c00b5ad9"
            ],
            "text": "그래서 모세도 모형을 보여 주며, 지팡이를 땅에 던졌다. 그 지팡이가 육신이 되어, 하나님의 경륜에 맞서 일어난 이집트인들의 모든 반역을 꾸짖고 삼켜 버리게 하려는 것이었다. 이집트인들 자신도 백성을 위해 구원을 이루는 것은 요셉의 아들이 아니라, 하나님의 손가락임을 증언하게 하려는 것이었다. 요셉의 아들이었다면, 같은 씨에서 태어나, 그들의 후손인 그분이, 어떻게 솔로몬보다 더 큰 능력을 지니고, 요나보다 더 큰 것을 지니며, 다윗보다 큰 분이실 수 있었겠는가? 자기를 살아 계신 하나님의 아들로 알아보았다고, 어째서 베드로를 복되다고 하셨겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:56b743429b5f7ea8103b25ea325df77d5c55332d86417145a6f3fffa7852b393"
        ],
        "text": "그래서 모세도 모형을 보여 주며, 지팡이를 땅에 던졌다. 그 지팡이가 육신이 되어, 하나님의 경륜에 맞서 일어난 이집트인들의 모든 반역을 꾸짖고 삼켜 버리게 하려는 것이었다. 이집트인들 자신도 백성을 위해 구원을 이루는 것은 요셉의 아들이 아니라, 하나님의 손가락임을 증언하게 하려는 것이었다. 요셉의 아들이었다면, 같은 씨에서 태어나, 그들의 후손인 그분이, 어떻게 솔로몬보다 더 큰 능력을 지니고, 요나보다 더 큰 것을 지니며, 다윗보다 큰 분이실 수 있었겠는가? 자기를 살아 계신 하나님의 아들로 알아보았다고, 어째서 베드로를 복되다고 하셨겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:30fbf0f2455b3d69e1dfea7a66f0315845f37bc825bfbe0b00902a40d9d2f75f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
      },
      "work_location": "3.h28",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-28"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5027b6d26ab5a3baf2e83f2a750376166760958df0f2099f164ac03cc2263d42",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c444633a940c95bf67aab286ddcb197c2090b7d2795a2aa80a0055d50e107586"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:24b28464e72f9043b285b29670edf2a1e8e49ff337ac9ce9616598e84a6ac2d0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0ba75046e1264efc28ad413b322d3592d43e35ca57c918f6165a05c81916a1e6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 29장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h29",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h29",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              119
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "qui recapitulatur omnia in se.",
            "source_start": "Super haec autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 29장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:dd2c83a047bfff6016bf204f7214dc4b997e3de8e01978d0f7ae33815393693f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5027b6d26ab5a3baf2e83f2a750376166760958df0f2099f164ac03cc2263d42",
            "source_revision_id": "sha256:24b28464e72f9043b285b29670edf2a1e8e49ff337ac9ce9616598e84a6ac2d0",
            "translation_revision_id": "sha256:0ba75046e1264efc28ad413b322d3592d43e35ca57c918f6165a05c81916a1e6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2f2b83028dde630d2925a8877d3f88329db04fe80c2c0bb4393dffc5b8e2ec6b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5027b6d26ab5a3baf2e83f2a750376166760958df0f2099f164ac03cc2263d42",
            "source_revision_id": "sha256:24b28464e72f9043b285b29670edf2a1e8e49ff337ac9ce9616598e84a6ac2d0",
            "translation_revision_id": "sha256:0ba75046e1264efc28ad413b322d3592d43e35ca57c918f6165a05c81916a1e6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dd2c83a047bfff6016bf204f7214dc4b997e3de8e01978d0f7ae33815393693f",
          "sha256:2f2b83028dde630d2925a8877d3f88329db04fe80c2c0bb4393dffc5b8e2ec6b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h29",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              119
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "qui recapitulatur omnia in se.",
            "source_start": "Super haec autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 29장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_page": 119,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 1:12-16",
              "Jeremiah 22:24-25,28-30",
              "Jeremiah 36:30-31"
            ],
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "요셉의 계보상 아들 됨, 그를 넘김과 네 목숨이라는 인칭 전환, 내쳐진 사람 및 시체라는 인용 형태를 유지한다.",
            "printed_page": 119,
            "printed_texts": [
              "Joseph enim Joacim et Jechoniae filius",
              "quaerentium animam tuam",
              "abdicatum hominem",
              "mortificatum ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_genealogical_and_Jeremiah_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 29장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "364978d2e81c9c37fe967ac3c49a592aa1c70679bd1dcd9e0ce91a9c20e72cdc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n132.jpg",
            "page_key": "2:119",
            "printed_page": 119,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c444633a940c95bf67aab286ddcb197c2090b7d2795a2aa80a0055d50e107586",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super haec autem nec rex esse posset, si quidem Joseph filius fuisset; nec haeres, secundum Hieremiam. Joseph enim Joacim et Jechoniae filius ostenditur, quemadmodum et Matthaeus generationem ejus exponit. Jechonias autem, et qui ab eo omnes, abdicati sunt a regno, Hieremia dicente sic: Vivo ego, dicit Dominus, si factus fuerit Jechonias filius Joacim, rex Juda, signaculum in manu dextera mea, inde abstraham eum, et tradam eum in manu quaerentium animam tuam. Et iterum: Inhonoratus est Jechonias, quemadmodum vas quod non est opus, quoniam projectus est in terram, quam non sciebat. Terra audi sermonem Domini: scribe virum hunc abdicatum hominem, quoniam non augebit de semine ejus sedens super thronum David, princeps in Juda. Et iterum Deus ait super Joacim patrem ejus: Propter hoc sic dicit Dominus super Joacim patrem ejus, regem Judae: Non enim erit ex eo sedens super thronum David; et mortificatum ejus erit projectum in aestu diei, et in glacie noctis, et respiciam super eum, et super filios ejus, et inferam super eos, et super inhabitantes Hierusalem, super terram Juda, omnia mala, quae locutus sum super eos. Qui ergo eum dicunt ex Joseph generatum, et in eo habere spem, abdicatos se faciunt a regno, sub maledictione et increpatione decidentes, quae erga Jechoniam et in semen ejus. Propter hoc enim dicta sunt haec de Jechonia, Spiritu praesciente ea quae a malis doctoribus dicuntur; uti discant, quoniam ex semine ejus, id est ex Joseph, non erit natus, sed secundum repromissionem Dei de ventre David suscitatur Rex aeternus, qui recapitulatur omnia in se.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:24b28464e72f9043b285b29670edf2a1e8e49ff337ac9ce9616598e84a6ac2d0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Super haec autem nec rex esse posset, si quidem Joseph filius fuisset; nec haeres, secundum Hieremiam. Joseph enim Joacim et Jechoniae filius ostenditur, quemadmodum et Matthaeus generationem ejus exponit. Jechonias autem, et qui ab eo omnes, abdicati sunt a regno, Hieremia dicente sic: Vivo ego, dicit Dominus, si factus fuerit Jechonias filius Joacim, rex Juda, signaculum in manu dextera mea, inde abstraham eum, et tradam eum in manu quaerentium animam tuam. Et iterum: Inhonoratus est Jechonias, quemadmodum vas quod non est opus, quoniam projectus est in terram, quam non sciebat. Terra audi sermonem Domini: scribe virum hunc abdicatum hominem, quoniam non augebit de semine ejus sedens super thronum David, princeps in Juda. Et iterum Deus ait super Joacim patrem ejus: Propter hoc sic dicit Dominus super Joacim patrem ejus, regem Judae: Non enim erit ex eo sedens super thronum David; et mortificatum ejus erit projectum in aestu diei, et in glacie noctis, et respiciam super eum, et super filios ejus, et inferam super eos, et super inhabitantes Hierusalem, super terram Juda, omnia mala, quae locutus sum super eos. Qui ergo eum dicunt ex Joseph generatum, et in eo habere spem, abdicatos se faciunt a regno, sub maledictione et increpatione decidentes, quae erga Jechoniam et in semen ejus. Propter hoc enim dicta sunt haec de Jechonia, Spiritu praesciente ea quae a malis doctoribus dicuntur; uti discant, quoniam ex semine ejus, id est ex Joseph, non erit natus, sed secundum repromissionem Dei de ventre David suscitatur Rex aeternus, qui recapitulatur omnia in se.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2f484b05c8edb030d8763a6445a12ac0cdce10046b3f5ccbc45f6d6b943c2edb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 29장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 앞부분이다. 요셉의 계보와 예레미야 인용을 왕권의 약속에 연결하는 저자의 논증으로 옮겼다.",
          "여호야김과 여고냐의 filius는 계보상의 후손으로 읽었다. 인용 안의 그를 넘기겠다는 표현과 네 목숨이라는 이인칭 전환은 그대로 유지했다. 119쪽 각주 2는 라틴어의 tuam과 그리스어의 ejus에 해당하는 독법 차이를 설명한다.",
          "abdicatum hominem은 내쳐진 사람, mortificatum ejus는 그의 시체로 옮겼다. 땅을 부르는 단수 호칭과 낮의 더위 및 밤의 서리도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c444633a940c95bf67aab286ddcb197c2090b7d2795a2aa80a0055d50e107586"
            ],
            "text": "그뿐만 아니라, 요셉의 아들이었다면, 왕이 될 수도 없었고, 예레미야에 따르면 상속자도 될 수 없었다. 마태도 그의 계보를 설명하듯이, 요셉은 여호야김과 여고냐의 후손으로 나타난다. 여고냐와 그에게서 난 모든 이는 왕국에서 쫓겨났다. 예레미야가 이렇게 말하기 때문이다. “내가 살아 있음을 두고 말한다. 주께서 말씀하신다. 유다 왕, 여호야김의 아들 여고냐가 내 오른손의 인장이 되었다 해도, 나는 그를 거기서 떼어 내고, 네 목숨을 노리는 이들의 손에 그를 넘기겠다.” 또 말한다. “여고냐는 쓸모없는 그릇처럼 업신여김을 받았다. 알지 못하던 땅으로 내던져졌기 때문이다. 땅아, 주님의 말씀을 들어라. 이 사람을 내쳐진 사람으로 기록하여라. 그의 후손 가운데 다윗의 왕좌에 앉아, 유다를 다스릴 이가 번성하지 못할 것이기 때문이다.” 하나님께서는 그의 아버지 여호야김에 대해서도 말씀하신다. “그러므로 주님께서 그의 아버지인 유다 왕 여호야김에 관해 이렇게 말씀하신다. 그에게서 나서 다윗의 왕좌에 앉을 이는 없을 것이다. 그의 시체는 내던져져, 낮의 더위와 밤의 서리를 맞을 것이다. 나는 그와 그의 아들들을 살펴, 그들에게 말한 모든 재앙을 그들과 예루살렘 주민들, 유다 땅 위에 내리겠다.” 그러므로 그분이 요셉에게서 태어났다고 하며, 그분에게 희망을 둔다고 말하는 자들은, 자기 자신을 왕국에서 쫓겨나게 만든다. 여고냐와 그의 후손에게 내려진 저주와 질책 아래 떨어지는 것이다. 영께서 악한 교사들이 할 말을 미리 아셨으므로, 여고냐에 대해 이 말씀들이 주어졌다. 그의 씨에서, 곧 요셉에게서 그분이 태어나시지 않고, 하나님의 약속에 따라 다윗의 배에서 영원한 왕이 일으켜짐을 그들이 배우게 하려는 것이었다. 그 왕은 모든 것을 자신 안에 하나로 모으시는 분이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:24b28464e72f9043b285b29670edf2a1e8e49ff337ac9ce9616598e84a6ac2d0"
        ],
        "text": "그뿐만 아니라, 요셉의 아들이었다면, 왕이 될 수도 없었고, 예레미야에 따르면 상속자도 될 수 없었다. 마태도 그의 계보를 설명하듯이, 요셉은 여호야김과 여고냐의 후손으로 나타난다. 여고냐와 그에게서 난 모든 이는 왕국에서 쫓겨났다. 예레미야가 이렇게 말하기 때문이다. “내가 살아 있음을 두고 말한다. 주께서 말씀하신다. 유다 왕, 여호야김의 아들 여고냐가 내 오른손의 인장이 되었다 해도, 나는 그를 거기서 떼어 내고, 네 목숨을 노리는 이들의 손에 그를 넘기겠다.” 또 말한다. “여고냐는 쓸모없는 그릇처럼 업신여김을 받았다. 알지 못하던 땅으로 내던져졌기 때문이다. 땅아, 주님의 말씀을 들어라. 이 사람을 내쳐진 사람으로 기록하여라. 그의 후손 가운데 다윗의 왕좌에 앉아, 유다를 다스릴 이가 번성하지 못할 것이기 때문이다.” 하나님께서는 그의 아버지 여호야김에 대해서도 말씀하신다. “그러므로 주님께서 그의 아버지인 유다 왕 여호야김에 관해 이렇게 말씀하신다. 그에게서 나서 다윗의 왕좌에 앉을 이는 없을 것이다. 그의 시체는 내던져져, 낮의 더위와 밤의 서리를 맞을 것이다. 나는 그와 그의 아들들을 살펴, 그들에게 말한 모든 재앙을 그들과 예루살렘 주민들, 유다 땅 위에 내리겠다.” 그러므로 그분이 요셉에게서 태어났다고 하며, 그분에게 희망을 둔다고 말하는 자들은, 자기 자신을 왕국에서 쫓겨나게 만든다. 여고냐와 그의 후손에게 내려진 저주와 질책 아래 떨어지는 것이다. 영께서 악한 교사들이 할 말을 미리 아셨으므로, 여고냐에 대해 이 말씀들이 주어졌다. 그의 씨에서, 곧 요셉에게서 그분이 태어나시지 않고, 하나님의 약속에 따라 다윗의 배에서 영원한 왕이 일으켜짐을 그들이 배우게 하려는 것이었다. 그 왕은 모든 것을 자신 안에 하나로 모으시는 분이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0ba75046e1264efc28ad413b322d3592d43e35ca57c918f6165a05c81916a1e6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
      },
      "work_location": "3.h29",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-29"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:833fb9249c980c470afb1b52bf556a4a5b834d91b7ddb4797f94ea81b92bc64e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fa2c4cfca231f3394b83cdb0c6c147ccbede8063d8e0705cdf48399da8be2cf5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d390d01f8982f2a3cd04924d6ec91b82f5bad9316e986f36b75c0ad889ba24b2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e201403937a42e21a81603116e8fd9912c141931f84257d41f43972681333246"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 30장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h30",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h30",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "Et antiquam plasmationem in se recapitulatus est.",
            "source_start": "Et antiquam plasmationem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "generationem Adae recapitulationis.",
            "source_start": "Quia quemadmodum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 30장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 나머지와 10절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:88432b8485226ecaec5f6d393b6a506e1351a34c34226d618d2968144f416113",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:833fb9249c980c470afb1b52bf556a4a5b834d91b7ddb4797f94ea81b92bc64e",
            "source_revision_id": "sha256:d390d01f8982f2a3cd04924d6ec91b82f5bad9316e986f36b75c0ad889ba24b2",
            "translation_revision_id": "sha256:e201403937a42e21a81603116e8fd9912c141931f84257d41f43972681333246"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ace35386060e73986040e6dd8798ae9e2e5f16f94d2016c96865c2bd8fee3161",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:833fb9249c980c470afb1b52bf556a4a5b834d91b7ddb4797f94ea81b92bc64e",
            "source_revision_id": "sha256:d390d01f8982f2a3cd04924d6ec91b82f5bad9316e986f36b75c0ad889ba24b2",
            "translation_revision_id": "sha256:e201403937a42e21a81603116e8fd9912c141931f84257d41f43972681333246"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:88432b8485226ecaec5f6d393b6a506e1351a34c34226d618d2968144f416113",
          "sha256:ace35386060e73986040e6dd8798ae9e2e5f16f94d2016c96865c2bd8fee3161"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h30",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 9,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              9
            ],
            "source_end": "Et antiquam plasmationem in se recapitulatus est.",
            "source_start": "Et antiquam plasmationem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "generationem Adae recapitulationis.",
            "source_start": "Quia quemadmodum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 30장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_page": 120,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 5:19",
              "Genesis 2:5,7",
              "John 1:3"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "가공되지 않고 아직 처녀인 땅과 동정녀 마리아, 하나님의 손을 말씀으로 푸는 해석을 구별해 옮긴다.",
            "printed_page": 120,
            "printed_texts": [
              "de rudi terra, et de adhuc virgine",
              "manu Dei, id est, Verbo Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_virgin_soil_and_Adam_recapitulation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 30장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 나머지와 10절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "25d06379585ba50e2a5596eb69add73de947f429ca0e4f1b975495cb0b45efc1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n133.jpg",
            "page_key": "2:120",
            "printed_page": 120,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fa2c4cfca231f3394b83cdb0c6c147ccbede8063d8e0705cdf48399da8be2cf5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et antiquam plasmationem in se recapitulatus est. Quia quemadmodum per inobedientiam unius hominis introitum peccatum habuit, et per peccatum mors obtinuit; sic et per obedientiam unius hominis justitia introducta vitam fructificet his, qui olim mortui erant, hominibus. Et quemadmodum protoplastus ille Adam de rudi terra, et de adhuc virgine, (nondum enim pluerat Deus, et homo non erat operatus terram) habuit substantiam, et plasmatus est manu Dei, id est, Verbo Dei, omnia enim per ipsum facta sunt, et sumsit Dominus limum a terra, et plasmavit hominem: ita recapitulans in se Adam ipse Verbum exsistens, ex Maria quae adhuc erat Virgo, recte accipiebat generationem Adae recapitulationis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d390d01f8982f2a3cd04924d6ec91b82f5bad9316e986f36b75c0ad889ba24b2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et antiquam plasmationem in se recapitulatus est. Quia quemadmodum per inobedientiam unius hominis introitum peccatum habuit, et per peccatum mors obtinuit; sic et per obedientiam unius hominis justitia introducta vitam fructificet his, qui olim mortui erant, hominibus. Et quemadmodum protoplastus ille Adam de rudi terra, et de adhuc virgine, (nondum enim pluerat Deus, et homo non erat operatus terram) habuit substantiam, et plasmatus est manu Dei, id est, Verbo Dei, omnia enim per ipsum facta sunt, et sumsit Dominus limum a terra, et plasmavit hominem: ita recapitulans in se Adam ipse Verbum exsistens, ex Maria quae adhuc erat Virgo, recte accipiebat generationem Adae recapitulationis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "134a9f8090133c87fd8322e851eae931ad66d14234e35045c5342dad4bc220a6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 30장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 21장 9절 마지막 문장과 10절 앞부분이다. 다음 31장 1절에서 통상 10절이 이어진다.",
          "recapitulatio 계열은 자신 안에 하나로 모음으로 유지했다. 가공되지 않고 아직 처녀인 땅과 동정녀 마리아를 대응시키며, 하나님의 손을 말씀으로 풀이하는 저자의 해석을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fa2c4cfca231f3394b83cdb0c6c147ccbede8063d8e0705cdf48399da8be2cf5"
            ],
            "text": "그분은 처음 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으셨다. 한 사람의 불순종을 통해 죄가 들어왔고, 죄를 통해 죽음이 지배하게 된 것처럼, 한 사람의 순종을 통해 들어온 의는, 오래전 죽었던 사람들에게 생명의 열매를 맺게 한다. 처음 빚어진 그 아담이 가공되지 않은 땅, 아직 처녀인 땅에서 그 실체를 얻었던 것과 같다. (아직 하나님께서 비를 내리지 않으셨고, 사람이 땅을 일구지도 않았기 때문이다.) 그는 하나님의 손으로, 곧 하나님의 말씀으로 빚어졌다. 모든 것이 그분을 통해 만들어졌기 때문이다. 주님께서 땅에서 흙을 취하여, 사람을 빚으셨다. 이처럼 아담을 자신 안에 하나로 모으시는 분, 말씀 자신은, 아직 동정녀였던 마리아에게서, 아담을 하나로 모으는 탄생을 마땅히 받으셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d390d01f8982f2a3cd04924d6ec91b82f5bad9316e986f36b75c0ad889ba24b2"
        ],
        "text": "그분은 처음 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으셨다. 한 사람의 불순종을 통해 죄가 들어왔고, 죄를 통해 죽음이 지배하게 된 것처럼, 한 사람의 순종을 통해 들어온 의는, 오래전 죽었던 사람들에게 생명의 열매를 맺게 한다. 처음 빚어진 그 아담이 가공되지 않은 땅, 아직 처녀인 땅에서 그 실체를 얻었던 것과 같다. (아직 하나님께서 비를 내리지 않으셨고, 사람이 땅을 일구지도 않았기 때문이다.) 그는 하나님의 손으로, 곧 하나님의 말씀으로 빚어졌다. 모든 것이 그분을 통해 만들어졌기 때문이다. 주님께서 땅에서 흙을 취하여, 사람을 빚으셨다. 이처럼 아담을 자신 안에 하나로 모으시는 분, 말씀 자신은, 아직 동정녀였던 마리아에게서, 아담을 하나로 모으는 탄생을 마땅히 받으셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e201403937a42e21a81603116e8fd9912c141931f84257d41f43972681333246",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
      },
      "work_location": "3.h30",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-30"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bdff88b1181b44b4526280ca01754f98a84bd29204e8282bc4842d5c6626f4ef",
        "part_links": [
          [
            "sha256:462fba2dfe4de9bca50c52892bb4b18d00a7a6e21040d6c21a5ae3541614fdc3",
            "sha256:cc6f40edca08cfd8e6bd6bc7a950f006434316622168793b133762e8f1ac3065"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e44009b3b7af82d32dc736aa3453a18a82c2d2fa2ebb0d735f3f4ddbc589a953"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7aa687518909bc4b36b767d04ded9b6036adb40ed0612c57d6ba15018fd14974"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 31장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120,
              121
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "servata similitudine.",
            "source_start": "Si igitur primus Adam",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120,
              121
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Jesu Christi Domini nostri.",
            "source_start": "Errant igitur qui dicunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 31장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 10절 나머지와 22장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ef5706d1c2b2d91df4965658e6287c8a7c413057960a50e08d4d0820d640cbf0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bdff88b1181b44b4526280ca01754f98a84bd29204e8282bc4842d5c6626f4ef",
            "source_revision_id": "sha256:e44009b3b7af82d32dc736aa3453a18a82c2d2fa2ebb0d735f3f4ddbc589a953",
            "translation_revision_id": "sha256:7aa687518909bc4b36b767d04ded9b6036adb40ed0612c57d6ba15018fd14974"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7dab461ee5887177227425f3b4e515d40472b6955a4d5bd28349449cb49510db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bdff88b1181b44b4526280ca01754f98a84bd29204e8282bc4842d5c6626f4ef",
            "source_revision_id": "sha256:e44009b3b7af82d32dc736aa3453a18a82c2d2fa2ebb0d735f3f4ddbc589a953",
            "translation_revision_id": "sha256:7aa687518909bc4b36b767d04ded9b6036adb40ed0612c57d6ba15018fd14974"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ef5706d1c2b2d91df4965658e6287c8a7c413057960a50e08d4d0820d640cbf0",
          "sha256:7dab461ee5887177227425f3b4e515d40472b6955a4d5bd28349449cb49510db"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103321.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120,
              121
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "servata similitudine.",
            "source_start": "Si igitur primus Adam",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              120,
              121
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Jesu Christi Domini nostri.",
            "source_start": "Errant igitur qui dicunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "비교 입력의 … (31)과 22 (…) 첫 문단을 인쇄 31장 1절의 연속 본문으로 결합했다. 통상 21장 10절 나머지와 22장 1절 전체이다.",
            "printed_pages": [
              120,
              121
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "continuous_Harvey_unit_across_comparison_heading"
          },
          {
            "explanation": "아담을 빚은 말씀과 마리아에게서 받은 육신, 땅에서 받은 몸과 하나님에게서 영을 받는 혼의 서술을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              120,
              121
            ],
            "printed_texts": [
              "et Verbo Dei plasmatus est",
              "substantiam carnis",
              "corpus sumus de terra acceptum, et anima accipiens a Deo spiritum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Adam_and_Mary_formation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Galatians 4:4",
              "Romans 1:3-4",
              "Matthew 5:5"
            ],
            "explanation": "여자에게서 나신 아들, 육신으로 다윗의 후손, 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해짐이라는 인용을 보존한다.",
            "printed_page": 121,
            "printed_text": "praedestinatus est Filius Dei in virtute",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Paul_predestination_quotation"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 인쇄된 그리스어 병렬문을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              120,
              121
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Ἄτρεπτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 120,
                "text": "Εἰ τοίνυν ὁ πρῶτος Ἀδὰμ ἔσχε πατέρα ἄνθρωπον, καὶ ἐκ σπέρματος ἐγεννήθη, εἰκὸς ἦν καὶ τὸν δεύτερον Ἀδὰμ λέγειν ἐξ Ἰωσὴφ γεγεννῆσθαι. Εἰ δὲ ἐκεῖνος ἐκ γῆς ἐλήφθη, πλάστης δὲ αὐτοῦ ὁ Θεὸς, ἔδει καὶ τὸν ἀνακεφαλαιούμενον εἰς αὐτὸν, ὑπὸ τοῦ Θεοῦ πεπλασμένον ἄνθρωπον,"
              },
              {
                "printed_page": 121,
                "text": "τὴν αὐτὴν ἐκείνῳ τῆς γεννήσεως ἔχειν ὁμοιότητα. Εἰς τί οὖν πάλιν οὐκ ἔλαβε χοῦν ὁ Θεὸς, ἀλλ᾽ ἐκ Μαρίας ἐνήργησε τὴν πλάσιν γενέσθαι; Ἵνα μὴ ἄλλη πλάσις γένηται, μηδὲ ἄλλο τὸ σωζόμενον ᾖ, ἀλλ᾽ αὐτὸς ἐκεῖνος ἀνακεφαλαιωθῇ, τηρουμένης τῆς ὁμοιότητος. Ἄρα οὖν πίπτουσι καὶ οἱ λέγοντες, αὐτὸν μηδὲν εἰληφέναι ἐκ τῆς παρθένου, ἵν᾽ ἐκβάλωσι τὴν τῆς σαρκὸς κληρονομίαν, καὶ ἀποβάλλωνται τὴν ὁμοιότητα."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "adopted_text": "ἄνθρωπον,",
            "assigned_page": 120,
            "printed_pages": [
              120,
              121
            ],
            "printed_parts": [
              "ἄνθρω-",
              "πον,"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_Greek_word_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 31장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 10절 나머지와 22장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "25d06379585ba50e2a5596eb69add73de947f429ca0e4f1b975495cb0b45efc1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n133.jpg",
            "page_key": "2:120",
            "printed_page": 120,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:462fba2dfe4de9bca50c52892bb4b18d00a7a6e21040d6c21a5ae3541614fdc3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si igitur primus Adam habuit patrem hominem, et ex semine viri natus est; merito dicerent, et secundum Adam ex Joseph esse generatum. Si autem ille de terra quidem sumtus est, et Verbo Dei plasmatus est, oportebat id ipsum Verbum recapitulationem Adae in semetipsum faciens, ejusdem generationis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "579cc424efc52ee681b3b2310163e88927de228e07e0aca28cf5eacb34e991b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n134.jpg",
            "page_key": "2:121",
            "printed_page": 121,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cc6f40edca08cfd8e6bd6bc7a950f006434316622168793b133762e8f1ac3065",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "habere similitudinem. Quare igitur non iterum sumsit limum Deus, sed ex Maria operatus est plasmationem fieri? Ut non alia plasmatio fieret, neque alia esset plasmatio quae salvaretur, sed eadem ipsa recapitularetur, servata similitudine. Errant igitur qui dicunt, eum nihil ex Virgine accepisse, ut abjiciant carnis haereditatem, abjiciant autem et similitudinem. Si enim ille quidem de terra, et manu et artificio Dei, plasmationem et substantiam habuit, hic autem non manu et artificio Dei; jam non servavit similitudinem hominis, qui factus est secundum imaginem ipsius et similitudinem, et inconstans artificium videbitur, non habens circa quod ostendat sapientiam suam. Hoc autem dicere est, et putative apparuisse eum, et tanquam hominem, cum non esset homo: et factum eum hominem, nihil assumentem de homine. Si enim non accepit ab homine substantiam carnis, neque homo factus est, neque Filius Hominis: et si hoc non factus est quod nos eramus, non magnum faciebat quod passus est et sustinuit. Nos autem quoniam corpus sumus de terra acceptum, et anima accipiens a Deo spiritum, omnis quicunque confitebitur. Hoc itaque factum est Verbum Dei, suum plasma in semetipsum recapitulans: et propter hoc Filium Hominis se confitetur, et beatificat mites, quoniam ipsi haereditabunt terram. Et Apostolus autem Paulus in epistola quae est ad Galatas, manifeste ait: Misit Deus Filium suum, factum de muliere. Et rursus in ea quae est ad Romanos: De Filio autem, inquit, ejus, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute, secundum Spiritum sanctificationis, ex resurrectione mortuorum, Jesu Christi Domini nostri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e44009b3b7af82d32dc736aa3453a18a82c2d2fa2ebb0d735f3f4ddbc589a953",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si igitur primus Adam habuit patrem hominem, et ex semine viri natus est; merito dicerent, et secundum Adam ex Joseph esse generatum. Si autem ille de terra quidem sumtus est, et Verbo Dei plasmatus est, oportebat id ipsum Verbum recapitulationem Adae in semetipsum faciens, ejusdem generationis habere similitudinem. Quare igitur non iterum sumsit limum Deus, sed ex Maria operatus est plasmationem fieri? Ut non alia plasmatio fieret, neque alia esset plasmatio quae salvaretur, sed eadem ipsa recapitularetur, servata similitudine. Errant igitur qui dicunt, eum nihil ex Virgine accepisse, ut abjiciant carnis haereditatem, abjiciant autem et similitudinem. Si enim ille quidem de terra, et manu et artificio Dei, plasmationem et substantiam habuit, hic autem non manu et artificio Dei; jam non servavit similitudinem hominis, qui factus est secundum imaginem ipsius et similitudinem, et inconstans artificium videbitur, non habens circa quod ostendat sapientiam suam. Hoc autem dicere est, et putative apparuisse eum, et tanquam hominem, cum non esset homo: et factum eum hominem, nihil assumentem de homine. Si enim non accepit ab homine substantiam carnis, neque homo factus est, neque Filius Hominis: et si hoc non factus est quod nos eramus, non magnum faciebat quod passus est et sustinuit. Nos autem quoniam corpus sumus de terra acceptum, et anima accipiens a Deo spiritum, omnis quicunque confitebitur. Hoc itaque factum est Verbum Dei, suum plasma in semetipsum recapitulans: et propter hoc Filium Hominis se confitetur, et beatificat mites, quoniam ipsi haereditabunt terram. Et Apostolus autem Paulus in epistola quae est ad Galatas, manifeste ait: Misit Deus Filium suum, factum de muliere. Et rursus in ea quae est ad Romanos: De Filio autem, inquit, ejus, qui factus est ex semine David secundum carnem, qui praedestinatus est Filius Dei in virtute, secundum Spiritum sanctificationis, ex resurrectione mortuorum, Jesu Christi Domini nostri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "49201a22b7a3c80a1c1a801f2d5eaf387fcccd97cbdc9262bbcb3bf4d9311917",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 31장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 21장 10절 나머지와 22장 1절 전체이다. 비교 입력의 서로 다른 표제 아래 놓인 두 문단을 인쇄 본문의 연속된 한 절로 연결했다.",
          "아담과 그리스도의 닮은 탄생, 동일한 피조물의 구원, 마리아에게서 받은 육신의 실체를 구별했다. 땅에서 받은 몸과 하나님에게서 영을 받는 혼이라는 서술도 유지했다.",
          "120-121쪽 그리스어 병렬문은 육신의 유산과 닮음을 버린다는 말까지이다. 쪽 경계의 ἄνθρωπον은 연결했다. 라틴어는 그 뒤 바울의 두 인용까지 이어진다.",
          "로마서 인용의 praedestinatus는 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해짐으로 옮겼다. 거룩하게 하는 영과 죽은 이들의 부활에 관한 표현도 인쇄대로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:462fba2dfe4de9bca50c52892bb4b18d00a7a6e21040d6c21a5ae3541614fdc3",
              "sha256:cc6f40edca08cfd8e6bd6bc7a950f006434316622168793b133762e8f1ac3065"
            ],
            "text": "첫 아담에게 사람인 아버지가 있었고, 남자의 씨에서 태어났다면, 둘째 아담도 요셉에게서 태어났다고 마땅히 말할 수 있었을 것이다. 그러나 그가 땅에서 취해졌고, 하나님의 말씀으로 빚어졌다면, 아담을 자신 안에 하나로 모으시는 바로 그 말씀도 그와 닮은 탄생을 지니셔야 했다. 그러면 하나님께서는 왜 다시 흙을 취하지 않고, 마리아에게서 빚어지게 하셨는가? 다른 피조물이 생겨나거나, 구원받을 피조물이 달라지는 일이 없이, 그 닮음을 지킨 채, 동일한 피조물을 하나로 모으려 하셨기 때문이다. 그분이 동정녀에게서 아무것도 받지 않으셨다고 말하는 이들은 잘못 생각한다. 육신의 유산을 내버리려 하면서, 그 닮음도 내버리기 때문이다. 앞의 사람이 땅에서, 하나님의 손과 솜씨로 형체와 실체를 얻었는데, 뒤의 분은 하나님의 손과 솜씨로 빚어지지 않았다면, 그분의 형상과 닮음에 따라 만들어진 사람의 닮음은 더는 지켜지지 않는다. 그 솜씨도 일관성 없는 것으로 보이며, 자기의 지혜를 드러낼 대상도 없게 된다. 이는 곧 이런 말이다. 사람이 아니면서도 사람인 것처럼 겉으로 나타났다는 말, 사람에게서 아무것도 취하지 않고도 사람이 되었다는 말이다. 사람에게서 육신의 실체를 받지 않으셨다면, 사람도 인자도 되지 않으신 것이다. 우리가 지닌 존재가 되지 않으셨다면, 수난을 겪고 견디신 일도 대단한 일이 아니게 된다. 우리가 땅에서 받은 몸이며, 하나님에게서 영을 받는 혼이라는 것은 누구나 인정할 것이다. 자신이 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으시며, 하나님의 말씀은 바로 이런 존재가 되셨다. 그래서 자신을 인자로 고백하시고, 땅을 상속받을 것이므로 온유한 이들을 복되다고 하신다. 사도 바울도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 분명히 말한다. “여자에게서 나신 자기 아들을 하나님께서 보내셨습니다.” 또 로마인들에게 보낸 편지에서는 말한다. “그분의 아들에 관한 것입니다. 육신으로는 다윗의 후손에게서 나셨고, 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영에 따라, 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해지신, 우리 주 예수 그리스도에 관한 것입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e44009b3b7af82d32dc736aa3453a18a82c2d2fa2ebb0d735f3f4ddbc589a953"
        ],
        "text": "첫 아담에게 사람인 아버지가 있었고, 남자의 씨에서 태어났다면, 둘째 아담도 요셉에게서 태어났다고 마땅히 말할 수 있었을 것이다. 그러나 그가 땅에서 취해졌고, 하나님의 말씀으로 빚어졌다면, 아담을 자신 안에 하나로 모으시는 바로 그 말씀도 그와 닮은 탄생을 지니셔야 했다. 그러면 하나님께서는 왜 다시 흙을 취하지 않고, 마리아에게서 빚어지게 하셨는가? 다른 피조물이 생겨나거나, 구원받을 피조물이 달라지는 일이 없이, 그 닮음을 지킨 채, 동일한 피조물을 하나로 모으려 하셨기 때문이다. 그분이 동정녀에게서 아무것도 받지 않으셨다고 말하는 이들은 잘못 생각한다. 육신의 유산을 내버리려 하면서, 그 닮음도 내버리기 때문이다. 앞의 사람이 땅에서, 하나님의 손과 솜씨로 형체와 실체를 얻었는데, 뒤의 분은 하나님의 손과 솜씨로 빚어지지 않았다면, 그분의 형상과 닮음에 따라 만들어진 사람의 닮음은 더는 지켜지지 않는다. 그 솜씨도 일관성 없는 것으로 보이며, 자기의 지혜를 드러낼 대상도 없게 된다. 이는 곧 이런 말이다. 사람이 아니면서도 사람인 것처럼 겉으로 나타났다는 말, 사람에게서 아무것도 취하지 않고도 사람이 되었다는 말이다. 사람에게서 육신의 실체를 받지 않으셨다면, 사람도 인자도 되지 않으신 것이다. 우리가 지닌 존재가 되지 않으셨다면, 수난을 겪고 견디신 일도 대단한 일이 아니게 된다. 우리가 땅에서 받은 몸이며, 하나님에게서 영을 받는 혼이라는 것은 누구나 인정할 것이다. 자신이 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으시며, 하나님의 말씀은 바로 이런 존재가 되셨다. 그래서 자신을 인자로 고백하시고, 땅을 상속받을 것이므로 온유한 이들을 복되다고 하신다. 사도 바울도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 분명히 말한다. “여자에게서 나신 자기 아들을 하나님께서 보내셨습니다.” 또 로마인들에게 보낸 편지에서는 말한다. “그분의 아들에 관한 것입니다. 육신으로는 다윗의 후손에게서 나셨고, 죽은 이들 가운데서의 부활로, 거룩하게 하는 영에 따라, 능력 가운데 하나님의 아들로 미리 정해지신, 우리 주 예수 그리스도에 관한 것입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:7aa687518909bc4b36b767d04ded9b6036adb40ed0612c57d6ba15018fd14974",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "work_location": "3.h31.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e94912c952a8ad2c9767a9d5c6706b8e84f0e7dcda969f40ff64e4f9f86607d1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2d59e652f62c0cdbe0b6d7e713a85831535478b04bc2934f799f70b2b3817976"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9f4eaed6d8b444ff00f3f3a71198cc22eca94242e613aa56ccd04efbc5237a7c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:25e027de9e0d9d49befcd18b4a8de6b0f2b75b52d8ab196d843f579b9326fa40"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 31장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              122
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 31장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f5592c0ee61c0c0fdcd4319171d227af7a3c7e01b1ffed5c1b2f5c716c593dfb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e94912c952a8ad2c9767a9d5c6706b8e84f0e7dcda969f40ff64e4f9f86607d1",
            "source_revision_id": "sha256:9f4eaed6d8b444ff00f3f3a71198cc22eca94242e613aa56ccd04efbc5237a7c",
            "translation_revision_id": "sha256:25e027de9e0d9d49befcd18b4a8de6b0f2b75b52d8ab196d843f579b9326fa40"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e856a815b98e206ba45c8b958d17505a1187b6b2146ee0dda6838b5ed3f06cd3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e94912c952a8ad2c9767a9d5c6706b8e84f0e7dcda969f40ff64e4f9f86607d1",
            "source_revision_id": "sha256:9f4eaed6d8b444ff00f3f3a71198cc22eca94242e613aa56ccd04efbc5237a7c",
            "translation_revision_id": "sha256:25e027de9e0d9d49befcd18b4a8de6b0f2b75b52d8ab196d843f579b9326fa40"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f5592c0ee61c0c0fdcd4319171d227af7a3c7e01b1ffed5c1b2f5c716c593dfb",
          "sha256:e856a815b98e206ba45c8b958d17505a1187b6b2146ee0dda6838b5ed3f06cd3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h31-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              122
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 4:6",
              "Psalm 69:26",
              "John 11:35",
              "Luke 22:44",
              "Matthew 26:38",
              "John 19:34"
            ],
            "evidence": "notes 2-6",
            "explanation": "마리아에게서 육신을 받지 않았다면이라는 조건 아래 음식·사십 일의 배고픔·눈물·핏덩이의 땀·혼의 슬픔·피와 물을 나열하는 논증을 유지한다.",
            "printed_page": 122,
            "printed_texts": [
              "quadriginta diebus",
              "globos sanguinis",
              "Tristis est anima mea"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_counterfactual_flesh_signs"
          },
          {
            "language": "grc",
            "parallel_text_policy": "분철을 연결하고 인쇄된 그리스어 병렬문을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              122
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. I. Ἄτρεπτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 122,
                "text": "Ἐπεὶ περισσὴ καὶ ἡ εἰς τὴν Μαρίαν αὐτοῦ κάθοδος. Τί γὰρ καὶ εἰς αὐτὴν κατῆει, εἰ μηδὲν ἔμελλε λήψεσθαι παρ᾽ αὐτῆς; Ἔτι τε εἰ μηδὲν εἰλήφει παρὰ τῆς Μαρίας, οὐκ ἂν τὰς ἀπὸ γῆς εἰλημμένας προσίετο τροφὰς, δι᾽ ὧν τὸ ἀπὸ γῆς ληφθὲν τρέφεται σῶμα· οὐδ᾽ ἂν εἰς τεσσαράκοντα ἡμέρας, ὁμοίως ὡς Μωϋσῆς καὶ Ἠλίας, νηστεύσας ἐπείνησε, τοῦ σώματος ἐπιζητοῦντος τὴν ἰδίαν τροφήν· οὐδ᾽ ἂν Ἰωάννης ὁ μαθητὴς αὐτοῦ περὶ αὐτοῦ γράφων εἰρήκει· ὁ δὲ Ἰησοῦς κεκοπιακὼς ἐκ τῆς ὁδοιπορίας, ἐκαθέζετο· οὐδ᾽ ἂν ὁ Δαβὶδ προανεπεφωνήκει περὶ αὐτοῦ· Καὶ ἐπὶ τὸ ἄλγος τῶν τραυμάτων μου προσέθηκαν· οὐδ᾽ ἂν ἐδάκρυσεν ἐπὶ τοῦ Λαζάρου· οὐδ᾽ ἂν ἵδρωσε θρόμβους αἵματος· οὐδ᾽ ἂν εἰρήκει, ὅτι περίλυπός ἐστιν ἡ ψυχή μου· οὐδ᾽ ἂν νυγείσης αὐτοῦ τῆς πλευρᾶς, ἐξῆλθεν αἷμα καὶ ὕδωρ. Ταῦτα γὰρ πάντα σύμβολα σαρκὸς τῆς ἀπὸ γῆς εἰλημμένης, ἣν εἰς αὐτὸν ἀνεκεφαλαιώσατο, τὸ ἴδιον πλάσμα σώζων."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "reference_status": "edition_reference_preserved_not_independently_located",
            "role": "edition_parallel_not_appended_to_Latin_translation_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 31장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a2d550a5fcd12061db6336b6cc1b46ee3290f5670dc1c862259ee29312a7cc4a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n135.jpg",
            "page_key": "2:122",
            "printed_page": 122,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2d59e652f62c0cdbe0b6d7e713a85831535478b04bc2934f799f70b2b3817976",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Caeterum supervacua est in Mariam descensio ejus. Quid enim in eam descendebat, si nihil incipiebat sumere ab ea? Aut si nihil sumsisset ex Maria, nunquam eas quae a terra erant percepisset escas, per quas id quod a terra sumtum est nutritur corpus: nec quadriginta diebus, quemadmodum Moyses et Helias, jejunans esurisset corpus ejus, suam quaerens escam: sed nec Johannes discipulus ejus de eo scribens dixisset, Jesus autem fatigatus in itinere sedebat: nec David praeclamasset in eum, Et super dolorem vulnerum meorum apposuerunt: nec lacrymasset super Lazarum: nec sudasset globos sanguinis: nec dixisset, quod Tristis est anima mea: nec percusso latere exisset sanguis et aqua. Haec enim omnia signa carnis, quae a terra sumta est, quam in se recapitulatus est, suum plasma salvans.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9f4eaed6d8b444ff00f3f3a71198cc22eca94242e613aa56ccd04efbc5237a7c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Caeterum supervacua est in Mariam descensio ejus. Quid enim in eam descendebat, si nihil incipiebat sumere ab ea? Aut si nihil sumsisset ex Maria, nunquam eas quae a terra erant percepisset escas, per quas id quod a terra sumtum est nutritur corpus: nec quadriginta diebus, quemadmodum Moyses et Helias, jejunans esurisset corpus ejus, suam quaerens escam: sed nec Johannes discipulus ejus de eo scribens dixisset, Jesus autem fatigatus in itinere sedebat: nec David praeclamasset in eum, Et super dolorem vulnerum meorum apposuerunt: nec lacrymasset super Lazarum: nec sudasset globos sanguinis: nec dixisset, quod Tristis est anima mea: nec percusso latere exisset sanguis et aqua. Haec enim omnia signa carnis, quae a terra sumta est, quam in se recapitulatus est, suum plasma salvans.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8398bd6734f899409d6cf88677bc0163d9e05797cbc269d01448235f6f273c79",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 31장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 2절이다. 마리아에게서 육신을 받지 않았다는 가정의 결과를 음식과 수난의 표지에 적용하는 논박으로 옮겼다.",
          "사십 일의 금식, 여행의 피로, 내 상처의 고통, 나사로를 위한 눈물, 핏덩이의 땀, 혼의 슬픔, 옆구리의 피와 물을 각각 유지했다. globos sanguinis는 핏덩이로 옮겨 본문 표현을 보존했다.",
          "122쪽 그리스어 병렬문은 절 전체에 대응한다. 판본의 성경 인용과 저자가 덧붙인 해석을 구별하고, 원문에 있는 조건과 부정의 범위를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2d59e652f62c0cdbe0b6d7e713a85831535478b04bc2934f799f70b2b3817976"
            ],
            "text": "그렇다면 그분이 마리아 안으로 내려오신 일도 쓸모없어진다. 그녀에게서 아무것도 받으려 하지 않으셨다면, 왜 그녀 안으로 내려오셨겠는가? 마리아에게서 아무것도 받지 않으셨다면, 땅에서 나온 음식들을 드시지 않았을 것이다. 땅에서 취한 몸은 그 음식들로 양분을 얻기 때문이다. 모세와 엘리야처럼, 사십 일 동안 금식하며, 자기 음식을 구하여 몸이 굶주리지도 않았을 것이다. “예수께서는 길을 가시다가 지쳐 앉으셨다”라고, 그분의 제자 요한이 그분에 대해 기록하지도 않았을 것이다. “그들이 내 상처의 고통을 더하였다”라고, 다윗이 그분에 대해 미리 외치지도 않았을 것이다. 나사로를 두고 눈물을 흘리지도, 핏덩이를 땀으로 흘리지도, “내 혼이 슬프다”라고 말씀하지도 않았을 것이다. 옆구리가 찔렸을 때 피와 물이 나오지도 않았을 것이다. 땅에서 취한 육신의 표지가 이 모든 것이다. 자신이 빚으신 것을 구원하시며, 그분은 이 육신을 자신 안에 하나로 모으셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9f4eaed6d8b444ff00f3f3a71198cc22eca94242e613aa56ccd04efbc5237a7c"
        ],
        "text": "그렇다면 그분이 마리아 안으로 내려오신 일도 쓸모없어진다. 그녀에게서 아무것도 받으려 하지 않으셨다면, 왜 그녀 안으로 내려오셨겠는가? 마리아에게서 아무것도 받지 않으셨다면, 땅에서 나온 음식들을 드시지 않았을 것이다. 땅에서 취한 몸은 그 음식들로 양분을 얻기 때문이다. 모세와 엘리야처럼, 사십 일 동안 금식하며, 자기 음식을 구하여 몸이 굶주리지도 않았을 것이다. “예수께서는 길을 가시다가 지쳐 앉으셨다”라고, 그분의 제자 요한이 그분에 대해 기록하지도 않았을 것이다. “그들이 내 상처의 고통을 더하였다”라고, 다윗이 그분에 대해 미리 외치지도 않았을 것이다. 나사로를 두고 눈물을 흘리지도, 핏덩이를 땀으로 흘리지도, “내 혼이 슬프다”라고 말씀하지도 않았을 것이다. 옆구리가 찔렸을 때 피와 물이 나오지도 않았을 것이다. 땅에서 취한 육신의 표지가 이 모든 것이다. 자신이 빚으신 것을 구원하시며, 그분은 이 육신을 자신 안에 하나로 모으셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:25e027de9e0d9d49befcd18b4a8de6b0f2b75b52d8ab196d843f579b9326fa40",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "work_location": "3.h31.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-31:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f741145479d67bc70ebb37da0c8f6bce244ef33f1722c2a8b35310fe1bd204a2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a4466505e8f4f7ce903e5a0f2548ac767034baca1979ec951b750fca0a0df9bd",
            "sha256:514401fa40ae50cd66f556b91e2be65258b2ca5e737370af1a040b96e0f48685"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0ec3741efc2a94fb3b91b62c67cde213e977835d051b53b78af35bbf85aaa3c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4a639343a40284af363c1a2ed6c3d5aa837b73c92f35012d6f02f8e433d76b6f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 32장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              123,
              124
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 32장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 3-4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0a0efcaa290906a07e3e34960c9bca40aaec2c6b5acab548b97c805135cbcc12",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f741145479d67bc70ebb37da0c8f6bce244ef33f1722c2a8b35310fe1bd204a2",
            "source_revision_id": "sha256:d0ec3741efc2a94fb3b91b62c67cde213e977835d051b53b78af35bbf85aaa3c",
            "translation_revision_id": "sha256:4a639343a40284af363c1a2ed6c3d5aa837b73c92f35012d6f02f8e433d76b6f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4a2f4f0ecf3e358332bbe930b064a500a0e47fac19e50537aa1b4b2bf18665d1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f741145479d67bc70ebb37da0c8f6bce244ef33f1722c2a8b35310fe1bd204a2",
            "source_revision_id": "sha256:d0ec3741efc2a94fb3b91b62c67cde213e977835d051b53b78af35bbf85aaa3c",
            "translation_revision_id": "sha256:4a639343a40284af363c1a2ed6c3d5aa837b73c92f35012d6f02f8e433d76b6f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0a0efcaa290906a07e3e34960c9bca40aaec2c6b5acab548b97c805135cbcc12",
          "sha256:4a2f4f0ecf3e358332bbe930b064a500a0e47fac19e50537aa1b4b2bf18665d1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103322.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              123,
              124
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 3:23-38",
              "Romans 5:14"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "누가의 계보에 대한 저자의 일흔두 세대라는 수를 인쇄대로 보존한다.",
            "printed_page": 123,
            "printed_text": "septuaginta duas generationes",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_seventy_two_generations"
          },
          {
            "explanation": "혼적인 첫 사람과 영적인 구원자, 구원자의 앞선 존재를 저자의 논증대로 옮긴다.",
            "printed_page": 123,
            "printed_texts": [
              "primum animalem hominem",
              "a spiritali salvaretur",
              "Cum enim praeexisteret salvans"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_saviour_prior_existence_and_Adam"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 1:38",
              "Genesis 2:25"
            ],
            "evidence": "notes 3-5",
            "explanation": "주님, 당신의 여종이라는 인용과 자신 및 온 인류에 대한 두 여성의 관계, 아담과 하와의 성장에 관한 괄호를 유지한다. 각주의 삽입 가능성 논의는 본문과 구별한다.",
            "printed_page": 123,
            "printed_texts": [
              "Ecce ancilla tua Domine",
              "et sibi, et universo generi humano"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Mary_Eve_and_parenthesis"
          },
          {
            "evidence": "notes 1-2 and 5",
            "explanation": "마리아에서 하와로 거슬러 가는 관계와 매듭을 역순으로 푸는 비유를 보존한다. 첫 풀이의 자리는 두 번째 결박을 먼저 푸는 순서로 읽는다.",
            "printed_page": 124,
            "printed_texts": [
              "recirculationem",
              "secundam vero colligationem primae solutionis habere locum",
              "Eva per incredulitatem",
              "Maria solvit per fidem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_knot_and_reverse_order"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 19:30",
              "Matthew 20:16",
              "Psalm 45:16",
              "Colossians 1:18",
              "1 Corinthians 15:20-22"
            ],
            "explanation": "죽은 이들의 맏이와 옛 조상들을 품음, 산 이들의 시작과 죽는 이들의 시작, 주님이 조상들을 다시 태어나게 함을 구별한다.",
            "printed_page": 124,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_firstborn_and_regeneration"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 32장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 3-4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "47e023eb229643f424488c5bda1b340ab551b3d636b7a10a6c0b7068815b1caa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n136.jpg",
            "page_key": "2:123",
            "printed_page": 123,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a4466505e8f4f7ce903e5a0f2548ac767034baca1979ec951b750fca0a0df9bd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc Lucas genealogiam, quae est a generatione Domini nostri usque ad Adam, septuaginta duas generationes habere ostendit, finem conjungens initio, et significans quoniam ipse est qui omnes gentes exinde ab Adam dispersas, et universas linguas, et generationem hominum cum ipso Adam in semetipso recapitulatus est. Unde et a Paulo typus futuri dictus est ipse Adam: quoniam futuram circa Filium Dei humani generis dispositionem in semetipsum fabricator omnium Verbum praeformaverat, praedestinante Deo primum animalem hominem, videlicet ut a spiritali salvaretur. Cum enim praeexisteret salvans, oportebat et quod salvaretur fieri, uti non vacuum sit salvans. Consequenter autem et Maria virgo obediens invenitur, dicens: Ecce ancilla tua Domine, fiat mihi secundum verbum tuum. Eva vero inobediens: non obaudivit enim, adhuc cum esset virgo. Quemadmodum illa virum quidem habens Adam, virgo tamen adhuc exsistens (erant enim utrique nudi in Paradiso, et non confundebantur, quoniam paulo ante facti, non intellectum habebant filiorum generationis; oportebat enim illos primo adolescere, dehinc sic multiplicari) inobediens facta, et sibi, et universo generi humano causa facta est mortis: sic et Maria habens praedestinatum virum, et tamen virgo, obediens, et sibi et universo generi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "485ed12b60123d7438131501caf2bf73b9c1d4ec6a6dda5d509394dc8bcb0d6f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n137.jpg",
            "page_key": "2:124",
            "printed_page": 124,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:514401fa40ae50cd66f556b91e2be65258b2ca5e737370af1a040b96e0f48685",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "humano causa facta est salutis. Et propter hoc Lex eam quae desponsata erat viro, licet virgo sit adhuc, uxorem ejus qui desponsaverat vocat, eam quae est a Maria in Evam recirculationem significans: quia non aliter quod colligatum est solveretur, nisi ipsae compagines alligationis reflectantur retrorsus; ut primae conjunctiones solvantur per secundas, secundae rursus liberent primas. Et evenit primam quidem compaginem a secunda colligatione solvere, secundam vero colligationem primae solutionis habere locum. Et propter hoc Dominus dicebat primos quidem novissimos futuros et novissimos primos. Et propheta autem hoc idem significat, dicens: Pro patribus nati sunt tibi filii. Primogenitus enim mortuorum natus Dominus, et in sinum suum recipiens pristinos patres, regeneravit eos in vitam Dei, ipse initium viventium factus, quoniam Adam initium morientium factus est. Propter hoc et Lucas initium generationis a Domino inchoans in Adam retulit, significans quoniam non illi hunc, sed hic illos in Evangelium vitae regeneravit. Sic autem et Evae inobedientiae nodus solutionem accepit per obedientiam Mariae. Quod enim alligavit virgo Eva per incredulitatem, hoc virgo Maria solvit per fidem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d0ec3741efc2a94fb3b91b62c67cde213e977835d051b53b78af35bbf85aaa3c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc Lucas genealogiam, quae est a generatione Domini nostri usque ad Adam, septuaginta duas generationes habere ostendit, finem conjungens initio, et significans quoniam ipse est qui omnes gentes exinde ab Adam dispersas, et universas linguas, et generationem hominum cum ipso Adam in semetipso recapitulatus est. Unde et a Paulo typus futuri dictus est ipse Adam: quoniam futuram circa Filium Dei humani generis dispositionem in semetipsum fabricator omnium Verbum praeformaverat, praedestinante Deo primum animalem hominem, videlicet ut a spiritali salvaretur. Cum enim praeexisteret salvans, oportebat et quod salvaretur fieri, uti non vacuum sit salvans. Consequenter autem et Maria virgo obediens invenitur, dicens: Ecce ancilla tua Domine, fiat mihi secundum verbum tuum. Eva vero inobediens: non obaudivit enim, adhuc cum esset virgo. Quemadmodum illa virum quidem habens Adam, virgo tamen adhuc exsistens (erant enim utrique nudi in Paradiso, et non confundebantur, quoniam paulo ante facti, non intellectum habebant filiorum generationis; oportebat enim illos primo adolescere, dehinc sic multiplicari) inobediens facta, et sibi, et universo generi humano causa facta est mortis: sic et Maria habens praedestinatum virum, et tamen virgo, obediens, et sibi et universo generi humano causa facta est salutis. Et propter hoc Lex eam quae desponsata erat viro, licet virgo sit adhuc, uxorem ejus qui desponsaverat vocat, eam quae est a Maria in Evam recirculationem significans: quia non aliter quod colligatum est solveretur, nisi ipsae compagines alligationis reflectantur retrorsus; ut primae conjunctiones solvantur per secundas, secundae rursus liberent primas. Et evenit primam quidem compaginem a secunda colligatione solvere, secundam vero colligationem primae solutionis habere locum. Et propter hoc Dominus dicebat primos quidem novissimos futuros et novissimos primos. Et propheta autem hoc idem significat, dicens: Pro patribus nati sunt tibi filii. Primogenitus enim mortuorum natus Dominus, et in sinum suum recipiens pristinos patres, regeneravit eos in vitam Dei, ipse initium viventium factus, quoniam Adam initium morientium factus est. Propter hoc et Lucas initium generationis a Domino inchoans in Adam retulit, significans quoniam non illi hunc, sed hic illos in Evangelium vitae regeneravit. Sic autem et Evae inobedientiae nodus solutionem accepit per obedientiam Mariae. Quod enim alligavit virgo Eva per incredulitatem, hoc virgo Maria solvit per fidem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "42f8aaca359f280d54406255f7f3f6ec6c584c259adc7aba7ef85064906c5263",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 32장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 22장 3-4절 전체이다. 계보와 아담, 하와와 마리아, 매듭과 부활의 논증이 이어지는 한 단위이다.",
          "누가의 계보에 관한 septuaginta duas를 일흔두 세대로 옮겼다. 123쪽 각주 1은 이 숫자와 관련된 계보 이름들의 생략을 논의한다. 주님의 여종이라는 마리아의 일인칭 호칭도 보존했다.",
          "하와와 마리아가 각각 자신과 온 인류에게 죽음과 구원의 원인이 되었다는 서술을 유지했다. 아담과 하와의 성장에 관한 괄호는 각주 5의 삽입 가능성 논의와 함께 인쇄대로 보존했다.",
          "recirculatio는 마리아에게서 하와로 거슬러 이어지는 관계로 읽었다. 둘째 결박이 먼저 풀리는 자리를 차지한다는 표현은 앞선 매듭을 역순으로 푸는 비유에 연결했다. 주님이 조상들을 생명의 복음으로 다시 태어나게 한다는 행위 주체도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a4466505e8f4f7ce903e5a0f2548ac767034baca1979ec951b750fca0a0df9bd",
              "sha256:514401fa40ae50cd66f556b91e2be65258b2ca5e737370af1a040b96e0f48685"
            ],
            "text": "그래서 누가는 우리 주님의 탄생에서 아담까지 거슬러 올라가는 계보가 일흔두 세대로 이루어졌다고 밝히며, 끝을 시작과 연결한다. 아담 이후 흩어진 모든 민족, 모든 언어와 인류의 세대를 아담 자신과 함께 그분이 자신 안에 하나로 모으셨음을 가리킨 것이다. 그러므로 바울도 아담을 장차 오실 분의 모형이라고 불렀다. 만물의 장인이신 말씀께서, 하나님의 아들을 중심으로 장차 이루어질 인류의 경륜을 자신 안에 미리 형성하셨기 때문이다. 하나님께서는 혼적인 첫 사람을 영적인 이에게서 구원받도록 미리 정하셨다. 구원하시는 분이 먼저 계셨으므로, 구원받을 존재도 생겨나야 했다. 구원하시는 분이 헛되이 계시지 않도록 하려는 것이었다. 이에 따라 동정녀 마리아도 순종하는 이로 나타나, 말한다. “보십시오, 주님, 당신의 여종입니다. 당신의 말씀대로 제게 이루어지기를 바랍니다.” 하와는 불순종했다. 아직 동정녀였을 때, 순종하지 않았던 것이다. 하와는 아담이라는 남편이 있었어도, 아직 동정녀였다. (그들은 낙원에서 둘 다 벌거벗었으나, 부끄러워하지 않았다. 조금 전에 만들어져, 아이를 낳는 일을 이해하지 못했기 때문이다. 먼저 성장하고, 그 뒤에 번성해야 했다.) 하와는 불순종하여, 자신과 온 인류에게 죽음의 원인이 되었다. 마리아도 남편이 정해져 있었지만, 동정녀였으며, 순종하여, 자신과 온 인류에게 구원의 원인이 되었다. 그래서 율법은 남자와 약혼한 여자를, 아직 동정녀여도, 그와 약혼한 남자의 아내라고 부른다. 마리아에게서 하와로 거슬러 이어지는 관계를 가리키는 것이다. 묶인 연결 부위들을 거꾸로 돌리지 않고는, 묶인 것을 달리 풀 수 없기 때문이다. 첫 매듭들이 둘째 매듭들에 의해 풀리고, 둘째 매듭들이 다시 첫 매듭들을 풀어 주게 되는 것이다. 그리하여 첫 매듭이 둘째 결박에 의해 풀리며, 둘째 결박이 맨 먼저 풀리는 자리를 차지하게 된다. 그래서 주님께서는 첫째인 이들이 마지막이 되고, 마지막인 이들이 첫째가 될 것이라고 하셨다. 예언자도 같은 뜻으로 말한다. “조상들 대신 네게 아들들이 태어났다.” 주님께서는 죽은 이들의 맏이로 태어나, 옛 조상들을 자기 품에 받아들이시고, 그들을 하나님의 생명으로 다시 태어나게 하셨다. 아담이 죽는 이들의 시작이 되었기에, 그분 자신은 살아 있는 이들의 시작이 되셨다. 그래서 누가도 주님에게서 계보를 시작하여 아담에게까지 거슬러 올라갔다. 그들이 주님을 다시 태어나게 한 것이 아니라, 주님이 그들을 생명의 복음으로 다시 태어나게 하셨음을 가리킨 것이다. 이처럼 하와의 불순종의 매듭도 마리아의 순종을 통해 풀렸다. 동정녀 하와가 믿지 않음으로 묶어 놓은 것을, 동정녀 마리아가 믿음으로 풀었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0ec3741efc2a94fb3b91b62c67cde213e977835d051b53b78af35bbf85aaa3c"
        ],
        "text": "그래서 누가는 우리 주님의 탄생에서 아담까지 거슬러 올라가는 계보가 일흔두 세대로 이루어졌다고 밝히며, 끝을 시작과 연결한다. 아담 이후 흩어진 모든 민족, 모든 언어와 인류의 세대를 아담 자신과 함께 그분이 자신 안에 하나로 모으셨음을 가리킨 것이다. 그러므로 바울도 아담을 장차 오실 분의 모형이라고 불렀다. 만물의 장인이신 말씀께서, 하나님의 아들을 중심으로 장차 이루어질 인류의 경륜을 자신 안에 미리 형성하셨기 때문이다. 하나님께서는 혼적인 첫 사람을 영적인 이에게서 구원받도록 미리 정하셨다. 구원하시는 분이 먼저 계셨으므로, 구원받을 존재도 생겨나야 했다. 구원하시는 분이 헛되이 계시지 않도록 하려는 것이었다. 이에 따라 동정녀 마리아도 순종하는 이로 나타나, 말한다. “보십시오, 주님, 당신의 여종입니다. 당신의 말씀대로 제게 이루어지기를 바랍니다.” 하와는 불순종했다. 아직 동정녀였을 때, 순종하지 않았던 것이다. 하와는 아담이라는 남편이 있었어도, 아직 동정녀였다. (그들은 낙원에서 둘 다 벌거벗었으나, 부끄러워하지 않았다. 조금 전에 만들어져, 아이를 낳는 일을 이해하지 못했기 때문이다. 먼저 성장하고, 그 뒤에 번성해야 했다.) 하와는 불순종하여, 자신과 온 인류에게 죽음의 원인이 되었다. 마리아도 남편이 정해져 있었지만, 동정녀였으며, 순종하여, 자신과 온 인류에게 구원의 원인이 되었다. 그래서 율법은 남자와 약혼한 여자를, 아직 동정녀여도, 그와 약혼한 남자의 아내라고 부른다. 마리아에게서 하와로 거슬러 이어지는 관계를 가리키는 것이다. 묶인 연결 부위들을 거꾸로 돌리지 않고는, 묶인 것을 달리 풀 수 없기 때문이다. 첫 매듭들이 둘째 매듭들에 의해 풀리고, 둘째 매듭들이 다시 첫 매듭들을 풀어 주게 되는 것이다. 그리하여 첫 매듭이 둘째 결박에 의해 풀리며, 둘째 결박이 맨 먼저 풀리는 자리를 차지하게 된다. 그래서 주님께서는 첫째인 이들이 마지막이 되고, 마지막인 이들이 첫째가 될 것이라고 하셨다. 예언자도 같은 뜻으로 말한다. “조상들 대신 네게 아들들이 태어났다.” 주님께서는 죽은 이들의 맏이로 태어나, 옛 조상들을 자기 품에 받아들이시고, 그들을 하나님의 생명으로 다시 태어나게 하셨다. 아담이 죽는 이들의 시작이 되었기에, 그분 자신은 살아 있는 이들의 시작이 되셨다. 그래서 누가도 주님에게서 계보를 시작하여 아담에게까지 거슬러 올라갔다. 그들이 주님을 다시 태어나게 한 것이 아니라, 주님이 그들을 생명의 복음으로 다시 태어나게 하셨음을 가리킨 것이다. 이처럼 하와의 불순종의 매듭도 마리아의 순종을 통해 풀렸다. 동정녀 하와가 믿지 않음으로 묶어 놓은 것을, 동정녀 마리아가 믿음으로 풀었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4a639343a40284af363c1a2ed6c3d5aa837b73c92f35012d6f02f8e433d76b6f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "work_location": "3.h32.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5c39d556ce8efeae5401b4a17e17cc8ffbdce7b4e71bdf44b63fc6ede27d15a2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:30b77b16141c8146a463e578365cd1afb3b8783a53686bcc700ac781372c011d",
            "sha256:5123f3de943fbd29995027246738b9b66a8249c1032705ed4b0e8de80c1a9b22"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8b14a200fb79a1f07e932826bc42a3f137c7691595c0131aa9638bbe5db56a1b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:000f6540ce23ebc15f523cf06465c0b665447d198727eda6d3d6528238832901"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 32장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              124,
              125
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 32장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8b4904b0ace25a7689be8ec819ab6a911f177004ba72c2591e881793dd730a5f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5c39d556ce8efeae5401b4a17e17cc8ffbdce7b4e71bdf44b63fc6ede27d15a2",
            "source_revision_id": "sha256:8b14a200fb79a1f07e932826bc42a3f137c7691595c0131aa9638bbe5db56a1b",
            "translation_revision_id": "sha256:000f6540ce23ebc15f523cf06465c0b665447d198727eda6d3d6528238832901"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:226ff796f234275e49777a62198d346c8a4a4c01a2a281694350d66f1305c250",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5c39d556ce8efeae5401b4a17e17cc8ffbdce7b4e71bdf44b63fc6ede27d15a2",
            "source_revision_id": "sha256:8b14a200fb79a1f07e932826bc42a3f137c7691595c0131aa9638bbe5db56a1b",
            "translation_revision_id": "sha256:000f6540ce23ebc15f523cf06465c0b665447d198727eda6d3d6528238832901"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b4904b0ace25a7689be8ec819ab6a911f177004ba72c2591e881793dd730a5f",
          "sha256:226ff796f234275e49777a62198d346c8a4a4c01a2a281694350d66f1305c250"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h32-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              124,
              125
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "비교 입력의 23 (…) 첫 단락은 인쇄 32장 2절이다. 통상 23장 1절에 해당한다.",
            "printed_pages": [
              124,
              125
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "continuous_Harvey_unit_despite_comparison_heading"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 15:4",
              "Acts 1:7",
              "Matthew 12:29",
              "Genesis 3:5"
            ],
            "explanation": "아담의 정죄 기간과 아버지의 정하심, 아담이 구원되지 않으면 하나님이 패배한 셈이라는 조건부 논박, 사로잡던 자가 다시 사로잡힘을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              124,
              125
            ],
            "printed_texts": [
              "Adam adimplentem tempora ejus condemnationis",
              "victus esset Deus",
              "recaptivatus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Adam_rescue_and_divine_victory"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 32장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "485ed12b60123d7438131501caf2bf73b9c1d4ec6a6dda5d509394dc8bcb0d6f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n137.jpg",
            "page_key": "2:124",
            "printed_page": 124,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:30b77b16141c8146a463e578365cd1afb3b8783a53686bcc700ac781372c011d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Necesse ergo fuit, Dominum ad perditam ovem venientem, et tantae dispositionis recapitulationem facientem, et suum plasma requirentem, illum ipsum hominem salvare, qui factus fuerat secundum imaginem et similitudinem ejus, id est, Adam adimplentem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2d7c7a33dfab9f7bbbde97dca9b2bb77e7952f48009b6c100a01097ae8139db2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n138.jpg",
            "page_key": "2:125",
            "printed_page": 125,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5123f3de943fbd29995027246738b9b66a8249c1032705ed4b0e8de80c1a9b22",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tempora ejus condemnationis, quae facta fuerat propter inobedientiam, quae Pater posuit in sua potestate: quoniam et omnis dispositio salutis, quae circa hominem fuit, secundum placitum fiebat Patris, uti non vinceretur Deus, neque infirmaretur ars ejus. Si enim qui factus fuerat a Deo homo ut viveret, hic amittens vitam laesus a serpente qui depravaverat eum, jam non reverteretur ad vitam, sed in totum projectus esset morti, victus esset Deus, et superasset serpentis nequitia voluntatem Dei. Sed quoniam Deus invictus et magnanimis est, magnanimem quidem se exhibuit ad correptionem hominis et probationem omnium, quemadmodum praediximus; per secundum autem hominem alligavit fortem, et diripuit ejus vasa, et evacuavit mortem vivificans eum hominem qui fuerat mortificatus. Primum enim possessionis ejus vas Adam factus est, quem et tenebat sub sua potestate, hoc est, praevaricationem inique inferens ei, et per occasionem immortalitatis mortificationem faciens in eum. Etenim promittens futuros eos tanquam deos, quod ei non est omnino possibile, mortem fecit in eis: unde et juste a Deo recaptivatus, qui hominem captivum duxerat; solutus est autem condemnationis vinculis, qui captivus ductus fuerat homo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8b14a200fb79a1f07e932826bc42a3f137c7691595c0131aa9638bbe5db56a1b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Necesse ergo fuit, Dominum ad perditam ovem venientem, et tantae dispositionis recapitulationem facientem, et suum plasma requirentem, illum ipsum hominem salvare, qui factus fuerat secundum imaginem et similitudinem ejus, id est, Adam adimplentem tempora ejus condemnationis, quae facta fuerat propter inobedientiam, quae Pater posuit in sua potestate: quoniam et omnis dispositio salutis, quae circa hominem fuit, secundum placitum fiebat Patris, uti non vinceretur Deus, neque infirmaretur ars ejus. Si enim qui factus fuerat a Deo homo ut viveret, hic amittens vitam laesus a serpente qui depravaverat eum, jam non reverteretur ad vitam, sed in totum projectus esset morti, victus esset Deus, et superasset serpentis nequitia voluntatem Dei. Sed quoniam Deus invictus et magnanimis est, magnanimem quidem se exhibuit ad correptionem hominis et probationem omnium, quemadmodum praediximus; per secundum autem hominem alligavit fortem, et diripuit ejus vasa, et evacuavit mortem vivificans eum hominem qui fuerat mortificatus. Primum enim possessionis ejus vas Adam factus est, quem et tenebat sub sua potestate, hoc est, praevaricationem inique inferens ei, et per occasionem immortalitatis mortificationem faciens in eum. Etenim promittens futuros eos tanquam deos, quod ei non est omnino possibile, mortem fecit in eis: unde et juste a Deo recaptivatus, qui hominem captivum duxerat; solutus est autem condemnationis vinculis, qui captivus ductus fuerat homo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "419b2bdf85b3c1a943b7b8acd6841a5e05da23b658e2d5d2fd366d0cbcf619c7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 32장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 1절이다. 비교 입력의 통상 23장 표제를 인쇄본의 새 장으로 취급하지 않고 32장의 연속된 2절로 보존했다.",
          "잃어버린 양을 아담으로 읽는 저자의 해석, 정죄의 기간과 아버지의 정하심을 연결했다. 아담이 생명으로 돌아오지 않으면 하나님이 패배한 셈이라는 말은 조건부 논박으로 옮겼다.",
          "둘째 사람이 강한 자를 묶고 그 살림을 빼앗는 비유, 죽지 않음을 내세운 뱀의 약속, 사로잡던 자가 다시 사로잡히고 사람이 풀려나는 역전을 각각 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:30b77b16141c8146a463e578365cd1afb3b8783a53686bcc700ac781372c011d",
              "sha256:5123f3de943fbd29995027246738b9b66a8249c1032705ed4b0e8de80c1a9b22"
            ],
            "text": "주님께서는 잃어버린 양에게 오시고, 그 큰 경륜을 하나로 모으시며, 자신이 빚으신 것을 찾으실 때, 자신의 형상과 닮음에 따라 만들어진 바로 그 사람을 구원하셔야 했다. 곧 아담이었다. 불순종 때문에 내려진 그의 정죄 기간을 채우며 구원하셔야 했다. 그 기간은 아버지께서 자신의 권한으로 정하신 것이었다. 사람에 관한 구원의 모든 경륜도 아버지의 뜻에 따라 이루어졌기 때문이다. 하나님께서 패배하지 않고, 그분의 솜씨가 무력해지지 않게 하려는 것이었다. 하나님께서 살도록 만드신 사람이, 자기를 그릇되게 이끈 뱀에게 해를 입어 생명을 잃고, 더는 생명으로 돌아오지 못한 채, 죽음에 완전히 내던져졌다면, 하나님께서 패배하신 셈이며, 뱀의 악이 하나님의 뜻을 이긴 셈이 되었을 것이다. 그러나 하나님은 패배하지 않으시고 너그러이 참으신다. 앞서 말했듯이, 사람을 바로잡고, 모든 것을 시험하기 위해 오래 참으심을 드러내셨다. 둘째 사람을 통해 강한 자를 묶고, 그의 살림을 빼앗으셨으며, 죽임당한 사람을 살리셔서 죽음을 무력하게 하셨다. 아담은 그자가 차지한 첫 살림이 되었고, 그자는 아담을 자기 권세 아래 붙들고 있었다. 부당하게 범법을 끌어들여, 죽지 않음을 구실로 그에게 죽음을 가져온 것이다. 그들이 신들처럼 되리라고 약속했지만, 그것은 그자에게 전혀 불가능한 일이었으며, 그들에게 죽음을 초래했다. 사람을 사로잡았던 자가 하나님께 정당하게 다시 사로잡혔고, 사로잡혔던 사람은 정죄의 결박에서 풀려났다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8b14a200fb79a1f07e932826bc42a3f137c7691595c0131aa9638bbe5db56a1b"
        ],
        "text": "주님께서는 잃어버린 양에게 오시고, 그 큰 경륜을 하나로 모으시며, 자신이 빚으신 것을 찾으실 때, 자신의 형상과 닮음에 따라 만들어진 바로 그 사람을 구원하셔야 했다. 곧 아담이었다. 불순종 때문에 내려진 그의 정죄 기간을 채우며 구원하셔야 했다. 그 기간은 아버지께서 자신의 권한으로 정하신 것이었다. 사람에 관한 구원의 모든 경륜도 아버지의 뜻에 따라 이루어졌기 때문이다. 하나님께서 패배하지 않고, 그분의 솜씨가 무력해지지 않게 하려는 것이었다. 하나님께서 살도록 만드신 사람이, 자기를 그릇되게 이끈 뱀에게 해를 입어 생명을 잃고, 더는 생명으로 돌아오지 못한 채, 죽음에 완전히 내던져졌다면, 하나님께서 패배하신 셈이며, 뱀의 악이 하나님의 뜻을 이긴 셈이 되었을 것이다. 그러나 하나님은 패배하지 않으시고 너그러이 참으신다. 앞서 말했듯이, 사람을 바로잡고, 모든 것을 시험하기 위해 오래 참으심을 드러내셨다. 둘째 사람을 통해 강한 자를 묶고, 그의 살림을 빼앗으셨으며, 죽임당한 사람을 살리셔서 죽음을 무력하게 하셨다. 아담은 그자가 차지한 첫 살림이 되었고, 그자는 아담을 자기 권세 아래 붙들고 있었다. 부당하게 범법을 끌어들여, 죽지 않음을 구실로 그에게 죽음을 가져온 것이다. 그들이 신들처럼 되리라고 약속했지만, 그것은 그자에게 전혀 불가능한 일이었으며, 그들에게 죽음을 초래했다. 사람을 사로잡았던 자가 하나님께 정당하게 다시 사로잡혔고, 사로잡혔던 사람은 정죄의 결박에서 풀려났다.",
        "translation_revision_id": "sha256:000f6540ce23ebc15f523cf06465c0b665447d198727eda6d3d6528238832901",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "work_location": "3.h32.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-32:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:14a9faa06cfdd0ff707c9046e4ad978212cfcee3e01f37c23f1d9d268def8637",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a9e75fec67ced20e9e572e85baec62329a4f89319d6285d6f72127dad3c97911",
            "sha256:7e4cb69332681c04fad05178a8a66c904c2c72a2ea59ed549f51f7e3bc103175"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6d44015a986a493fb1fa7d2be09bd9feabbada817b45948f6838e9a7c9567754"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e34cb5e9b1bd71e0e8161578169c6a359a6f1492bc2fd4bcf01bf9a99e43ce1e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 33장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              125,
              126
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 33장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:dbf86b901358eb8bed5d68646c0725459cf1cfaf40687885cce16fac51e0ac31",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:14a9faa06cfdd0ff707c9046e4ad978212cfcee3e01f37c23f1d9d268def8637",
            "source_revision_id": "sha256:6d44015a986a493fb1fa7d2be09bd9feabbada817b45948f6838e9a7c9567754",
            "translation_revision_id": "sha256:e34cb5e9b1bd71e0e8161578169c6a359a6f1492bc2fd4bcf01bf9a99e43ce1e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:64894080d14b5c6d4b0cfab416e827129a768aad5bd652be30ddf7999ac7c238",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:14a9faa06cfdd0ff707c9046e4ad978212cfcee3e01f37c23f1d9d268def8637",
            "source_revision_id": "sha256:6d44015a986a493fb1fa7d2be09bd9feabbada817b45948f6838e9a7c9567754",
            "translation_revision_id": "sha256:e34cb5e9b1bd71e0e8161578169c6a359a6f1492bc2fd4bcf01bf9a99e43ce1e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dbf86b901358eb8bed5d68646c0725459cf1cfaf40687885cce16fac51e0ac31",
          "sha256:64894080d14b5c6d4b0cfab416e827129a768aad5bd652be30ddf7999ac7c238"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              125,
              126
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Genesis 1:26",
            "explanation": "모든 사람이 아담에게서 이름을 물려받았다는 설명과 포로 부모 및 자녀의 구출 비유를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              125,
              126
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Adam_and_captive_families_argument"
          },
          {
            "evidence": "note 3",
            "explanation": "non을 보존하고, 문맥상 포로였던 아버지들을 풀어 주지 않은 채 자녀들만 구한다는 가정에 이어 읽는다. 각주는 non의 존폐와 그리스어 해석 가능성을 논의한다.",
            "printed_page": 126,
            "printed_text": "sed non relictis ipsis patribus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_negation_in_captive_analogy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 33장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2d7c7a33dfab9f7bbbde97dca9b2bb77e7952f48009b6c100a01097ae8139db2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n138.jpg",
            "page_key": "2:125",
            "printed_page": 125,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a9e75fec67ced20e9e572e85baec62329a4f89319d6285d6f72127dad3c97911",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hic est autem Adam, si oportet verum dicere, primiformis ille homo, de quo Scriptura ait dixisse Dominum: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; nos autem omnes ex ipso: et quoniam sumus ex ipso, propterea quoque ipsius haereditavimus appellationem. Cum autem salvetur homo, oportet salvari eum qui prior formatus est homo. Quoniam nimis irrationabile est, illum quidem, qui vehementer ab inimico laesus est, et prior captivitatem passus est, dicere non eripi ab eo qui vicerit inimicum, ereptos vero filios ejus, quos in eadem captivitate generavit. Nec victus quidem adhuc parebit inimicus, ipsis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "423bb94e907a5a066f35aea769f9a120e56d7a087bb25c77fc655da66d853c1d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n139.jpg",
            "page_key": "2:126",
            "printed_page": 126,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7e4cb69332681c04fad05178a8a66c904c2c72a2ea59ed549f51f7e3bc103175",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "veteribus spoliis manentibus apud eum. Quemadmodum si hostes expugnaverint quosdam, et vinctos duxerint captivos, et multo tempore in servitute possederint eos, ita ut generent apud eos; et aliquis dolens pro his qui servi facti sunt, eosdem hostes expugnet: non tamen juste faciet, si filios quidem eorum qui captivi ducti sunt, liberet de potestate eorum qui in servitutem deduxerant patres eorum, ipsos vero qui captivitatem sustinuerunt subjectos relinquat inimicis, propter quos et ultionem fecit; consecutis libertatem filiis ex causa paternae vindicationis, sed non relictis ipsis patribus, qui ipsam captivitatem sustinuerunt. Neque enim infirmus est Deus neque injustus, qui opitulatus est homini et in suam libertatem restauravit eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6d44015a986a493fb1fa7d2be09bd9feabbada817b45948f6838e9a7c9567754",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hic est autem Adam, si oportet verum dicere, primiformis ille homo, de quo Scriptura ait dixisse Dominum: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; nos autem omnes ex ipso: et quoniam sumus ex ipso, propterea quoque ipsius haereditavimus appellationem. Cum autem salvetur homo, oportet salvari eum qui prior formatus est homo. Quoniam nimis irrationabile est, illum quidem, qui vehementer ab inimico laesus est, et prior captivitatem passus est, dicere non eripi ab eo qui vicerit inimicum, ereptos vero filios ejus, quos in eadem captivitate generavit. Nec victus quidem adhuc parebit inimicus, ipsis veteribus spoliis manentibus apud eum. Quemadmodum si hostes expugnaverint quosdam, et vinctos duxerint captivos, et multo tempore in servitute possederint eos, ita ut generent apud eos; et aliquis dolens pro his qui servi facti sunt, eosdem hostes expugnet: non tamen juste faciet, si filios quidem eorum qui captivi ducti sunt, liberet de potestate eorum qui in servitutem deduxerant patres eorum, ipsos vero qui captivitatem sustinuerunt subjectos relinquat inimicis, propter quos et ultionem fecit; consecutis libertatem filiis ex causa paternae vindicationis, sed non relictis ipsis patribus, qui ipsam captivitatem sustinuerunt. Neque enim infirmus est Deus neque injustus, qui opitulatus est homini et in suam libertatem restauravit eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c67745a2a6739d3341d153b7887e9136007e3d62f0c0fec54897fa58e4752c10",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 33장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 2절이다. 인류가 아담에게서 이름을 물려받았다는 설명과, 포로의 자녀만 풀어 주는 구출이 부당하다는 비유를 연결했다.",
          "sed non relictis ipsis patribus는 non을 유지하며, 문맥상 아버지들은 풀어 주지 않는다는 가정에 이어 읽었다. 126쪽 각주 3은 이 부정어와 그리스어의 읽기 가능성을 논의한다. 이 구문의 해석은 추가 대조가 필요한 항목이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a9e75fec67ced20e9e572e85baec62329a4f89319d6285d6f72127dad3c97911",
              "sha256:7e4cb69332681c04fad05178a8a66c904c2c72a2ea59ed549f51f7e3bc103175"
            ],
            "text": "사실대로 말하자면, 이 사람은 아담, 처음 빚어진 그 사람이다. 성경은 주님께서 그에 대해 말씀하셨다고 전한다. “우리의 형상과 닮음을 따라 사람을 만들자.” 우리는 모두 그에게서 나왔고, 그에게서 나왔으므로, 그의 이름도 물려받았다. 사람이 구원받는다면, 먼저 사람으로 빚어진 이도 구원받아야 한다. 원수에게 심하게 해를 입고, 처음 포로가 된 그 사람을, 원수를 이긴 분이 구해 내지 않고, 같은 포로 상태에서 낳은 그의 아들들만 구했다고 말하는 것은 너무나 이치에 맞지 않는다. 처음 빼앗은 전리품이 그 원수에게 남아 있다면, 원수는 아직 패배한 것으로 보이지도 않는다. 가령 적들이 어떤 이들을 정복하여, 결박한 포로로 끌고 가고, 오랫동안 노예로 붙들어 두어, 그들이 거기서 자녀를 낳았다고 하자. 누군가 그 노예들을 불쌍히 여겨, 바로 그 적들을 정복했더라도, 붙잡혀 간 이들의 아들들만 그 아버지들을 노예로 삼았던 자들의 권세에서 풀어 주고, 포로 생활을 겪은 당사자들은 적들에게 예속된 채로 남긴다면, 그 일은 정당하지 않다. 바로 그들을 위해 원한을 갚은 것이기 때문이다. 아버지들을 구제하려는 일로 자녀들은 자유를 얻었는데, 정작 포로 생활을 겪은 아버지들 자신은 풀어 주지 않는다면 그렇다. 사람을 도우시고, 자신의 자유로 회복시키신 하나님은 연약하지도 불의하지도 않으시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6d44015a986a493fb1fa7d2be09bd9feabbada817b45948f6838e9a7c9567754"
        ],
        "text": "사실대로 말하자면, 이 사람은 아담, 처음 빚어진 그 사람이다. 성경은 주님께서 그에 대해 말씀하셨다고 전한다. “우리의 형상과 닮음을 따라 사람을 만들자.” 우리는 모두 그에게서 나왔고, 그에게서 나왔으므로, 그의 이름도 물려받았다. 사람이 구원받는다면, 먼저 사람으로 빚어진 이도 구원받아야 한다. 원수에게 심하게 해를 입고, 처음 포로가 된 그 사람을, 원수를 이긴 분이 구해 내지 않고, 같은 포로 상태에서 낳은 그의 아들들만 구했다고 말하는 것은 너무나 이치에 맞지 않는다. 처음 빼앗은 전리품이 그 원수에게 남아 있다면, 원수는 아직 패배한 것으로 보이지도 않는다. 가령 적들이 어떤 이들을 정복하여, 결박한 포로로 끌고 가고, 오랫동안 노예로 붙들어 두어, 그들이 거기서 자녀를 낳았다고 하자. 누군가 그 노예들을 불쌍히 여겨, 바로 그 적들을 정복했더라도, 붙잡혀 간 이들의 아들들만 그 아버지들을 노예로 삼았던 자들의 권세에서 풀어 주고, 포로 생활을 겪은 당사자들은 적들에게 예속된 채로 남긴다면, 그 일은 정당하지 않다. 바로 그들을 위해 원한을 갚은 것이기 때문이다. 아버지들을 구제하려는 일로 자녀들은 자유를 얻었는데, 정작 포로 생활을 겪은 아버지들 자신은 풀어 주지 않는다면 그렇다. 사람을 도우시고, 자신의 자유로 회복시키신 하나님은 연약하지도 불의하지도 않으시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e34cb5e9b1bd71e0e8161578169c6a359a6f1492bc2fd4bcf01bf9a99e43ce1e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "work_location": "3.h33.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:62dfaae5e31ab6a5b90407c06fd1e4028d2484e6eb5c2a530a311d781ea4bcc0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:71755616dff805ac7db83e4cf5ff5b91fa8f8edbec9f9f457a081859caaecf9b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:afcaa098147cb7c6516c2d69bc05f41be577de000ebceb9c7d61fea80ecf0425"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1c911984afaf4eb6493471db89f09543ae3960e17965d8394e47be106358c200"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 33장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              126
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 33장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1d572f26e23f503c536b9737fc5d845cdf5dd39d4bb40790229434d98ce2e13e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:62dfaae5e31ab6a5b90407c06fd1e4028d2484e6eb5c2a530a311d781ea4bcc0",
            "source_revision_id": "sha256:afcaa098147cb7c6516c2d69bc05f41be577de000ebceb9c7d61fea80ecf0425",
            "translation_revision_id": "sha256:1c911984afaf4eb6493471db89f09543ae3960e17965d8394e47be106358c200"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a0f74e9beaaea7c912c51865664692a504a494d98b80b6fe3d5c287b2d262898",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:62dfaae5e31ab6a5b90407c06fd1e4028d2484e6eb5c2a530a311d781ea4bcc0",
            "source_revision_id": "sha256:afcaa098147cb7c6516c2d69bc05f41be577de000ebceb9c7d61fea80ecf0425",
            "translation_revision_id": "sha256:1c911984afaf4eb6493471db89f09543ae3960e17965d8394e47be106358c200"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1d572f26e23f503c536b9737fc5d845cdf5dd39d4bb40790229434d98ce2e13e",
          "sha256:a0f74e9beaaea7c912c51865664692a504a494d98b80b6fe3d5c287b2d262898"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h33-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              126
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 3:14,16-19"
            ],
            "explanation": "이름 없는 옛사람의 말과, 아담 자신 및 땅과 뱀에게 내려지는 결과를 구별한다.",
            "printed_page": 126,
            "printed_text": "ex veteribus quidam ait",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_ancient_saying_and_curse_on_ground"
          },
          {
            "biblical_reference": "Matthew 25:41",
            "evidence": "note 5",
            "explanation": "내 아버지께서 악마와 그 천사들을 위해 준비한 불이라는 인용을 유지한다.",
            "printed_page": 126,
            "printed_text": "quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Father_prepared_fire_quotation"
          },
          {
            "evidence": "notes 6-8",
            "explanation": "배교와 이탈의 우두머리라는 두 호칭을 유지한다. 각주 7의 삽입 가능성 견해는 본문과 구별한다.",
            "printed_page": 126,
            "printed_texts": [
              "qui princeps apostasiae est",
              "principi abscessionis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_repeated_apostasy_titles"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 33장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "423bb94e907a5a066f35aea769f9a120e56d7a087bb25c77fc655da66d853c1d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n139.jpg",
            "page_key": "2:126",
            "printed_page": 126,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:71755616dff805ac7db83e4cf5ff5b91fa8f8edbec9f9f457a081859caaecf9b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc et in initio transgressionis Adae, sicut enarrat Scriptura, non ipsum maledixit Adam, sed terram in operibus ejus, quemadmodum ex veteribus quidam ait: Quoniam quidem transtulit Deus maledictum in terram, ut non perseveraret in homine. Condemnationem autem transgressionis accepit homo taedia et terrenum laborem, et manducare panem in sudore vultus sui, et converti in terram, ex qua assumtus est; similiter autem et mulier taedia, et labores, et gemitus, et tristitias partus, et servitium, id est, ut serviret viro suo: ut neque maledicti a Deo in totum perirent, neque sine increpatione perseverantes Deum contemnerent. Omnis autem maledictio decurrit in serpentem, qui seduxerat eos. Et dixit, inquit, Deus serpenti: Quoniam fecisti hoc, maledictus tu ab omnibus pecoribus, et ab omnibus bestiis terrae. Hoc idem autem et Dominus in Evangelio, his qui a sinistris inveniuntur, ait: Abite maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus; significans quoniam non homini principaliter praeparatus est aeternus ignis, sed ei qui seduxit et offendere fecit hominem, et, inquam, qui princeps apostasiae est, principi abscessionis, et his angelis qui apostatae facti sunt cum eo: quem quidem juste percipient etiam hi qui similiter ut illi sine poenitentia et sine regressu in malitiae perseverant operibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:afcaa098147cb7c6516c2d69bc05f41be577de000ebceb9c7d61fea80ecf0425",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc et in initio transgressionis Adae, sicut enarrat Scriptura, non ipsum maledixit Adam, sed terram in operibus ejus, quemadmodum ex veteribus quidam ait: Quoniam quidem transtulit Deus maledictum in terram, ut non perseveraret in homine. Condemnationem autem transgressionis accepit homo taedia et terrenum laborem, et manducare panem in sudore vultus sui, et converti in terram, ex qua assumtus est; similiter autem et mulier taedia, et labores, et gemitus, et tristitias partus, et servitium, id est, ut serviret viro suo: ut neque maledicti a Deo in totum perirent, neque sine increpatione perseverantes Deum contemnerent. Omnis autem maledictio decurrit in serpentem, qui seduxerat eos. Et dixit, inquit, Deus serpenti: Quoniam fecisti hoc, maledictus tu ab omnibus pecoribus, et ab omnibus bestiis terrae. Hoc idem autem et Dominus in Evangelio, his qui a sinistris inveniuntur, ait: Abite maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus; significans quoniam non homini principaliter praeparatus est aeternus ignis, sed ei qui seduxit et offendere fecit hominem, et, inquam, qui princeps apostasiae est, principi abscessionis, et his angelis qui apostatae facti sunt cum eo: quem quidem juste percipient etiam hi qui similiter ut illi sine poenitentia et sine regressu in malitiae perseverant operibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9248f2618b8c15f228604e4936b0ebe3c97144f86917e8fae0f7a0e06ebe0d93",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 33장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 3절이다. 옛사람의 말이라는 인용 소개, 땅과 사람과 뱀에게 주어진 결과를 구별했다.",
          "마태복음 25:41 인용은 내 아버지께서 악마와 그의 천사들을 위해 준비한 영원한 불이라는 형태를 유지했다. 126쪽 각주 5가 이 독법을 대조한다.",
          "배교의 우두머리와 이탈의 우두머리라는 반복 호칭을 보존했다. 각주 7은 두 번째 호칭의 삽입 가능성을 논의한다. 회개와 돌아섬 없이 악행을 계속하는 이들에 대한 결론도 저자의 설명으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:71755616dff805ac7db83e4cf5ff5b91fa8f8edbec9f9f457a081859caaecf9b"
            ],
            "text": "그래서 아담이 처음 범법했을 때에도, 성경이 전하듯이, 하나님께서는 아담 자신을 저주하지 않고, 그가 행한 일로 말미암아 땅을 저주하셨다. 옛사람 가운데 어떤 이가 말한 것과 같다. “저주가 사람 안에 계속 머물지 않도록, 하나님께서 저주를 땅으로 옮기셨다.” 사람은 범법의 선고로, 괴로움과 땅에서의 수고, 얼굴에 땀을 흘리며 빵을 먹는 일과, 자기가 취해진 땅으로 돌아가는 일을 받았다. 여자도 마찬가지로 괴로움과 수고와 탄식, 출산의 고통과 종속을 받았다. 곧 자기 남편을 섬기는 일이었다. 그들이 하나님께 저주받아 완전히 멸망하지도 않고, 질책 없이 지내면서 하나님을 업신여기지도 않도록 하신 것이다. 그들을 속인 뱀에게는 모든 저주가 흘러갔다. 이렇게 말한다. “하나님께서 뱀에게 말씀하셨다. ‘네가 이 일을 했으므로, 모든 가축과 땅의 모든 짐승 가운데 너는 저주받았다.’” 주님도 복음에서 같은 뜻으로, 왼편에 있는 이들에게 말씀하신다. “저주받은 자들아, 내 아버지께서 악마와 그의 천사들을 위해 준비하신 영원한 불로 떠나가라.” 영원한 불이 본래 사람을 위해 준비된 것이 아니라, 사람을 속이고, 걸려 넘어지게 한 자, 내가 말하는 배교의 우두머리, 이탈의 우두머리와, 그와 함께 배교한 천사들을 위해 준비되었음을 가리키신 것이다. 그들과 마찬가지로 회개하지도 돌아서지도 않고, 악한 일을 계속하는 이들도 그 불을 정당하게 받게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:afcaa098147cb7c6516c2d69bc05f41be577de000ebceb9c7d61fea80ecf0425"
        ],
        "text": "그래서 아담이 처음 범법했을 때에도, 성경이 전하듯이, 하나님께서는 아담 자신을 저주하지 않고, 그가 행한 일로 말미암아 땅을 저주하셨다. 옛사람 가운데 어떤 이가 말한 것과 같다. “저주가 사람 안에 계속 머물지 않도록, 하나님께서 저주를 땅으로 옮기셨다.” 사람은 범법의 선고로, 괴로움과 땅에서의 수고, 얼굴에 땀을 흘리며 빵을 먹는 일과, 자기가 취해진 땅으로 돌아가는 일을 받았다. 여자도 마찬가지로 괴로움과 수고와 탄식, 출산의 고통과 종속을 받았다. 곧 자기 남편을 섬기는 일이었다. 그들이 하나님께 저주받아 완전히 멸망하지도 않고, 질책 없이 지내면서 하나님을 업신여기지도 않도록 하신 것이다. 그들을 속인 뱀에게는 모든 저주가 흘러갔다. 이렇게 말한다. “하나님께서 뱀에게 말씀하셨다. ‘네가 이 일을 했으므로, 모든 가축과 땅의 모든 짐승 가운데 너는 저주받았다.’” 주님도 복음에서 같은 뜻으로, 왼편에 있는 이들에게 말씀하신다. “저주받은 자들아, 내 아버지께서 악마와 그의 천사들을 위해 준비하신 영원한 불로 떠나가라.” 영원한 불이 본래 사람을 위해 준비된 것이 아니라, 사람을 속이고, 걸려 넘어지게 한 자, 내가 말하는 배교의 우두머리, 이탈의 우두머리와, 그와 함께 배교한 천사들을 위해 준비되었음을 가리키신 것이다. 그들과 마찬가지로 회개하지도 돌아서지도 않고, 악한 일을 계속하는 이들도 그 불을 정당하게 받게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1c911984afaf4eb6493471db89f09543ae3960e17965d8394e47be106358c200",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "work_location": "3.h33.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-33:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6f95f8d9887f10ec8338387854f3a4bfae5b0d6db5bacc5b8139633529e4b99b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:54462d44984614cc20720b889f54766aee85057fee280d29507f3910e502ad59"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87a96d18a7541d63567ec367484c442c92563f02078cf16ae8705aaa6940a494"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4fc492ec8e50aa18eca8e5daabcfb3951ea45116fc235debfda3abb872d56929"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 34장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h34",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h34",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              127
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 34장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7f31cedd9fe2646d0bb3c2317bee7963baaf72af37a404b92282f0b43032d367",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f95f8d9887f10ec8338387854f3a4bfae5b0d6db5bacc5b8139633529e4b99b",
            "source_revision_id": "sha256:87a96d18a7541d63567ec367484c442c92563f02078cf16ae8705aaa6940a494",
            "translation_revision_id": "sha256:4fc492ec8e50aa18eca8e5daabcfb3951ea45116fc235debfda3abb872d56929"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e669d80b43c4baed453b89651e395e933380d55d2ba3394e28391e87eddc7c35",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f95f8d9887f10ec8338387854f3a4bfae5b0d6db5bacc5b8139633529e4b99b",
            "source_revision_id": "sha256:87a96d18a7541d63567ec367484c442c92563f02078cf16ae8705aaa6940a494",
            "translation_revision_id": "sha256:4fc492ec8e50aa18eca8e5daabcfb3951ea45116fc235debfda3abb872d56929"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7f31cedd9fe2646d0bb3c2317bee7963baaf72af37a404b92282f0b43032d367",
          "sha256:e669d80b43c4baed453b89651e395e933380d55d2ba3394e28391e87eddc7c35"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h34",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              127
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 34장 본문에는 절 번호가 없다. 비교 전사의 선행 1은 본문 절 번호로 채택하지 않는다.",
            "printed_page": 127,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 4:7",
              "Genesis 4:9"
            ],
            "evidence": "notes 2 and 8-9",
            "explanation": "형제와의 나눔을 올바로 하지 않음, 잠잠하라는 권고, 살해 뒤의 대답을 보존한다. parricidium은 이 문맥에서 형제 살해를 가리키는 넓은 친족 살해 용례로 읽는다.",
            "printed_page": 127,
            "printed_texts": [
              "non recte divisisset",
              "uti quiesceret",
              "Nescio",
              "parricidio"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Cain_sharing_and_quiet_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 34장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4509d71180275bcb6b595a0709da5f2cae91373b1b0c6470cd2abb73208a1228",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n140.jpg",
            "page_key": "2:127",
            "printed_page": 127,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:54462d44984614cc20720b889f54766aee85057fee280d29507f3910e502ad59",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum Cain, cum accepisset consilium a Deo, uti quiesceret in eo quod non recte divisisset eam quae erga fratrem erat communicationem, sed cum zelo et malitia suspicatus est posse dominari ejus, non solum non acquievit, sed et adjecit peccatum super peccatum, manifestans sententiam suam per operationem suam. Quod enim cogitavit hoc et operatus est, dominatus est et interfecit eum, subjiciente Deo justum injusto, ut ille quidem ex iis quae passus est justus ostendatur; hic vero per ea quae commisit, detegeretur injustus. Et ne sic quidem mitigatus est, nec quievit super factum malum; sed interrogatus ubi esset frater ejus, Nescio, ait; numquid custos fratris mei sum ego? extendens et multiplicans malum per responsionem. Etenim si malum est occidere fratrem, multo pejus sic audacter et irreverenter respondere omnia scienti Deo, quasi possit frustrari eum. Propter hoc et ipse maledictionem portavit, quoniam a se peccatum attulit, non reveritus Deum, neque confusus in parricidio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:87a96d18a7541d63567ec367484c442c92563f02078cf16ae8705aaa6940a494",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum Cain, cum accepisset consilium a Deo, uti quiesceret in eo quod non recte divisisset eam quae erga fratrem erat communicationem, sed cum zelo et malitia suspicatus est posse dominari ejus, non solum non acquievit, sed et adjecit peccatum super peccatum, manifestans sententiam suam per operationem suam. Quod enim cogitavit hoc et operatus est, dominatus est et interfecit eum, subjiciente Deo justum injusto, ut ille quidem ex iis quae passus est justus ostendatur; hic vero per ea quae commisit, detegeretur injustus. Et ne sic quidem mitigatus est, nec quievit super factum malum; sed interrogatus ubi esset frater ejus, Nescio, ait; numquid custos fratris mei sum ego? extendens et multiplicans malum per responsionem. Etenim si malum est occidere fratrem, multo pejus sic audacter et irreverenter respondere omnia scienti Deo, quasi possit frustrari eum. Propter hoc et ipse maledictionem portavit, quoniam a se peccatum attulit, non reveritus Deum, neque confusus in parricidio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "eae75699fe6a2713bf203712e629cd9155840fd859731f6a9483aab8900077e2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 34장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 23장 4절이다. 비교 전사의 선행 1을 본문 절 번호로 채택하는 일과 구별했다.",
          "형제와의 나눔을 올바로 하지 않았다는 설명과 잠잠하라는 권고는 창세기 4:7의 그리스어 전승에 연결되는 저자의 해석이다. 127쪽 각주 2가 해당 그리스어를 제시한다.",
          "parricidio는 이 문맥에서 형제를 살해한 일로 옮겼다. 127쪽 각주 9는 친족 살해를 포함하는 용례와 다른 판본의 fratricidio를 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:54462d44984614cc20720b889f54766aee85057fee280d29507f3910e502ad59"
            ],
            "text": "카인도 그러했다. 형제와의 나눔을 올바로 하지 않았으므로, 잠잠하라는 하나님의 권고를 받았다. 그는 시기와 악의를 품고, 형제를 지배할 수 있다고 생각했다. 그 권고를 따르지 않았을 뿐 아니라, 죄에 죄를 더하여, 자기 행위로 자기 생각을 드러냈다. 생각한 것을 그대로 행해, 형제를 지배하고 죽였기 때문이다. 하나님께서는 의로운 이를 불의한 이에게 내주셨다. 그가 겪은 일을 통해 한쪽은 의로운 이로 나타나고, 자기가 저지른 일을 통해 다른 쪽은 불의한 이로 드러나게 하시려는 것이었다. 그 뒤에도 카인은 누그러지지 않았고, 악행을 저지른 뒤에도 잠잠해지지 않았다. 형제가 어디 있느냐는 물음을 받자, “모릅니다. 제가 제 형제를 지키는 사람입니까?”라고 말하여, 그 대답으로 악을 더 넓히고 늘렸다. 형제를 죽이는 일도 악한데, 모든 것을 아시는 하나님께, 그분을 속일 수 있기라도 한 듯, 그토록 뻔뻔하고 불경하게 대답하는 것은 훨씬 더 악하다. 그래서 그 자신도 저주를 짊어졌다. 스스로 죄를 끌어들이고, 하나님을 경외하지 않았으며, 형제를 죽인 일도 부끄러워하지 않았기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87a96d18a7541d63567ec367484c442c92563f02078cf16ae8705aaa6940a494"
        ],
        "text": "카인도 그러했다. 형제와의 나눔을 올바로 하지 않았으므로, 잠잠하라는 하나님의 권고를 받았다. 그는 시기와 악의를 품고, 형제를 지배할 수 있다고 생각했다. 그 권고를 따르지 않았을 뿐 아니라, 죄에 죄를 더하여, 자기 행위로 자기 생각을 드러냈다. 생각한 것을 그대로 행해, 형제를 지배하고 죽였기 때문이다. 하나님께서는 의로운 이를 불의한 이에게 내주셨다. 그가 겪은 일을 통해 한쪽은 의로운 이로 나타나고, 자기가 저지른 일을 통해 다른 쪽은 불의한 이로 드러나게 하시려는 것이었다. 그 뒤에도 카인은 누그러지지 않았고, 악행을 저지른 뒤에도 잠잠해지지 않았다. 형제가 어디 있느냐는 물음을 받자, “모릅니다. 제가 제 형제를 지키는 사람입니까?”라고 말하여, 그 대답으로 악을 더 넓히고 늘렸다. 형제를 죽이는 일도 악한데, 모든 것을 아시는 하나님께, 그분을 속일 수 있기라도 한 듯, 그토록 뻔뻔하고 불경하게 대답하는 것은 훨씬 더 악하다. 그래서 그 자신도 저주를 짊어졌다. 스스로 죄를 끌어들이고, 하나님을 경외하지 않았으며, 형제를 죽인 일도 부끄러워하지 않았기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4fc492ec8e50aa18eca8e5daabcfb3951ea45116fc235debfda3abb872d56929",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
      },
      "work_location": "3.h34",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-34"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:69c9c9fa0004e9b561167851bd496e7357ff83090a3809eb0fc9c3a635191de7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:32a38456b3cff5b6fa8ce45f79d62cfb19784ee0e6d506614a708632b12cc4ed"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd39766c262a8a3ca2c552f522202458f2f7c216733c935977a1e8462bc12104"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:22f8dad7d6d74bbb74b5bdb52e9ad409a16ab1f48db1577a95a4737fe29ff0c5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 35장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "pro foliis ficulneis induisset eos.",
            "source_start": "Circa Adam autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 35장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:24118686c7d8db43befee0a552773443a96406c9ef8a20b51b559db57636f827",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69c9c9fa0004e9b561167851bd496e7357ff83090a3809eb0fc9c3a635191de7",
            "source_revision_id": "sha256:cd39766c262a8a3ca2c552f522202458f2f7c216733c935977a1e8462bc12104",
            "translation_revision_id": "sha256:22f8dad7d6d74bbb74b5bdb52e9ad409a16ab1f48db1577a95a4737fe29ff0c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a2f2f0ec6a7ed8130c146293d028f59efda1de7beada3c1a6defa387fbf8529c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69c9c9fa0004e9b561167851bd496e7357ff83090a3809eb0fc9c3a635191de7",
            "source_revision_id": "sha256:cd39766c262a8a3ca2c552f522202458f2f7c216733c935977a1e8462bc12104",
            "translation_revision_id": "sha256:22f8dad7d6d74bbb74b5bdb52e9ad409a16ab1f48db1577a95a4737fe29ff0c5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:24118686c7d8db43befee0a552773443a96406c9ef8a20b51b559db57636f827",
          "sha256:a2f2f0ec6a7ed8130c146293d028f59efda1de7beada3c1a6defa387fbf8529c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "pro foliis ficulneis induisset eos.",
            "source_start": "Circa Adam autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 3:7",
              "Psalm 111:10",
              "Proverbs 1:7",
              "Proverbs 9:10"
            ],
            "evidence": "note 1",
            "explanation": "두려움과 회개, 무화과 잎의 따가움 및 절제의 비유, 가죽옷을 저자의 설명대로 옮긴다. 아담에게 부여한 긴 말은 저자가 그의 행동을 풀이하는 문맥이다.",
            "printed_page": 128,
            "printed_texts": [
              "indolem et puerilem",
              "mordet autem et pungit corpus",
              "tunicas pelliceas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_fear_repentance_and_fig_leaves"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 35장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "02504f9e482e7c3c086e3a4eb90abdcbe08939869d79c6bec513d7005d9e41e9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n141.jpg",
            "page_key": "2:128",
            "printed_page": 128,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:32a38456b3cff5b6fa8ce45f79d62cfb19784ee0e6d506614a708632b12cc4ed",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Circa Adam autem nihil tale factum est, sed omnia in contrarium. Ab altero enim seductus sub occasione immortalitatis, statim timore corripitur et absconditur: non quasi possit effugere Deum, sed confusus, quoniam transgressus praeceptum ejus indignus est venire in conspectum et colloquium Dei. Timor autem Domini initium intelligentiae; intellectus vero transgressionis fecit poenitentiam: poenitentibus autem largitur benignitatem suam Deus. Etenim per succinctorium in facto ostendit suam poenitentiam, foliis ficulneis semetipsum contegens, exsistentibus et aliis foliis multis, quae minus corpus ejus vexare potuissent: condignum tamen inobedientiae amictum fecit, conterritus timore Dei; et retundens petulantem carnis impetum, quoniam indolem et puerilem amiserat sensum, et in cogitationem pejorum venerat, fraenum continentiae sibi et uxori suae circumdedit, timens Deum et adventum ejus exspectans, et velut tale quid significans: Quoniam, inquit, eam quam habui a Spiritu sanctitatis stolam amisi per inobedientiam, et nunc cognosco quod sim dignus tali tegumento, quod delectationem quidem nullam praestat, mordet autem et pungit corpus. Et hoc videlicet semper habuisset indumentum, humilians semetipsum, nisi Dominus qui est misericors tunicas pelliceas pro foliis ficulneis induisset eos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cd39766c262a8a3ca2c552f522202458f2f7c216733c935977a1e8462bc12104",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Circa Adam autem nihil tale factum est, sed omnia in contrarium. Ab altero enim seductus sub occasione immortalitatis, statim timore corripitur et absconditur: non quasi possit effugere Deum, sed confusus, quoniam transgressus praeceptum ejus indignus est venire in conspectum et colloquium Dei. Timor autem Domini initium intelligentiae; intellectus vero transgressionis fecit poenitentiam: poenitentibus autem largitur benignitatem suam Deus. Etenim per succinctorium in facto ostendit suam poenitentiam, foliis ficulneis semetipsum contegens, exsistentibus et aliis foliis multis, quae minus corpus ejus vexare potuissent: condignum tamen inobedientiae amictum fecit, conterritus timore Dei; et retundens petulantem carnis impetum, quoniam indolem et puerilem amiserat sensum, et in cogitationem pejorum venerat, fraenum continentiae sibi et uxori suae circumdedit, timens Deum et adventum ejus exspectans, et velut tale quid significans: Quoniam, inquit, eam quam habui a Spiritu sanctitatis stolam amisi per inobedientiam, et nunc cognosco quod sim dignus tali tegumento, quod delectationem quidem nullam praestat, mordet autem et pungit corpus. Et hoc videlicet semper habuisset indumentum, humilians semetipsum, nisi Dominus qui est misericors tunicas pelliceas pro foliis ficulneis induisset eos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "383127444ad8746364fc179a4277569fafd16301c59aa6a14d3525e11631423f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 35장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 앞부분이다. 카인과 아담의 반응을 대조하고, 두려움에서 회개로 이어지는 저자의 해석을 유지했다.",
          "무화과 잎의 따가움과 절제의 굴레, 본래의 성향과 어린아이의 마음을 구별했다. 아담에게 부여한 말은 저자가 그의 행동의 뜻을 풀어 제시하는 말로 옮겼다.",
          "거룩함의 영에게서 받은 옷을 잃음과 가죽옷을 입혀 주심을 보존했다. 마지막은 자비로운 개입이 없었다면 그 옷을 계속 입었을 것이라는 조건문이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:32a38456b3cff5b6fa8ce45f79d62cfb19784ee0e6d506614a708632b12cc4ed"
            ],
            "text": "아담에게는 그런 일이 일어나지 않았으며, 모든 것이 반대였다. 죽지 않음을 구실로 다른 이에게 속자, 곧 두려움에 사로잡혀 숨었다. 하나님을 피할 수 있다고 여겨서가 아니라, 그분의 명령을 어겨, 하나님 앞에 나아가 말씀을 나눌 자격이 없다는 부끄러움 때문이었다. 주님을 경외함은 깨달음의 시작이며, 범법을 깨달음은 회개를 낳았다. 하나님께서는 회개하는 이들에게 인자하심을 베푸신다. 아담은 허리에 두른 것으로, 행동으로 자기 회개를 드러냈다. 무화과 잎으로 몸을 가렸다. 몸을 덜 괴롭게 할 수 있는 다른 잎들도 많았지만, 하나님을 두려워하여, 불순종에 걸맞은 옷을 만든 것이다. 본래의 성향과 어린아이의 마음을 잃고, 더 나쁜 것들을 생각하게 되었으므로, 육신의 방자한 충동을 억누르며, 자신과 아내에게 절제의 굴레를 둘렀다. 하나님을 경외하고 그분이 오시기를 기다리며, 이를테면 이런 뜻을 나타낸 것이다. 그는 이렇게 말하는 셈이다. “거룩함의 영에게서 받아 지니고 있던 그 옷을, 불순종으로 잃었습니다. 이제 알게 되었습니다. 이런 덮개가 제게 마땅하다는 것을 압니다. 즐거움은 전혀 주지 않고, 몸을 물어뜯고 찌르는 덮개입니다.” 자비로우신 주님께서 무화과 잎 대신 가죽옷을 그들에게 입혀 주시지 않았다면, 그는 자신을 낮추며, 늘 그 옷을 입고 있었을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cd39766c262a8a3ca2c552f522202458f2f7c216733c935977a1e8462bc12104"
        ],
        "text": "아담에게는 그런 일이 일어나지 않았으며, 모든 것이 반대였다. 죽지 않음을 구실로 다른 이에게 속자, 곧 두려움에 사로잡혀 숨었다. 하나님을 피할 수 있다고 여겨서가 아니라, 그분의 명령을 어겨, 하나님 앞에 나아가 말씀을 나눌 자격이 없다는 부끄러움 때문이었다. 주님을 경외함은 깨달음의 시작이며, 범법을 깨달음은 회개를 낳았다. 하나님께서는 회개하는 이들에게 인자하심을 베푸신다. 아담은 허리에 두른 것으로, 행동으로 자기 회개를 드러냈다. 무화과 잎으로 몸을 가렸다. 몸을 덜 괴롭게 할 수 있는 다른 잎들도 많았지만, 하나님을 두려워하여, 불순종에 걸맞은 옷을 만든 것이다. 본래의 성향과 어린아이의 마음을 잃고, 더 나쁜 것들을 생각하게 되었으므로, 육신의 방자한 충동을 억누르며, 자신과 아내에게 절제의 굴레를 둘렀다. 하나님을 경외하고 그분이 오시기를 기다리며, 이를테면 이런 뜻을 나타낸 것이다. 그는 이렇게 말하는 셈이다. “거룩함의 영에게서 받아 지니고 있던 그 옷을, 불순종으로 잃었습니다. 이제 알게 되었습니다. 이런 덮개가 제게 마땅하다는 것을 압니다. 즐거움은 전혀 주지 않고, 몸을 물어뜯고 찌르는 덮개입니다.” 자비로우신 주님께서 무화과 잎 대신 가죽옷을 그들에게 입혀 주시지 않았다면, 그는 자신을 낮추며, 늘 그 옷을 입고 있었을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:22f8dad7d6d74bbb74b5bdb52e9ad409a16ab1f48db1577a95a4737fe29ff0c5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "work_location": "3.h35.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:64392de3f12fb5702c43a1c718a544d5eb2c3eceafe4caa4e756c900169f352a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f28096af6a1464010b14e30fcc5edffdb4f14fd9e202e6ab0f1f0f44ff8dc081",
            "sha256:8ecd91ef491bb36aa39adf0a347c19825e0c62d2a21807ce945448ed63831a1d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad4651424a5da61180ae522f4d906e8185dabde88df403b188bf88b2bfee2e05"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:215fef23fb22b25dac1126212ccecc6b6257d700a1f74d3b4eacc3d454a3d88a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 35장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128,
              129
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "sensim paulatimque misertus est.",
            "source_start": "Propter hoc autem et interrogat eos",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128,
              129
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "inciperet vivere Deo.",
            "source_start": "Quapropter et ejecit eum de Paradiso",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 35장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 나머지와 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0c09ee5d719ec1f9bf62e74f6590e331241a98804360b9f96095f9c736c8bf88",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:64392de3f12fb5702c43a1c718a544d5eb2c3eceafe4caa4e756c900169f352a",
            "source_revision_id": "sha256:ad4651424a5da61180ae522f4d906e8185dabde88df403b188bf88b2bfee2e05",
            "translation_revision_id": "sha256:215fef23fb22b25dac1126212ccecc6b6257d700a1f74d3b4eacc3d454a3d88a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a58a8bd76ea543a33629bf097db81ee6628e996b9d64e0abc75d5ba607426c33",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:64392de3f12fb5702c43a1c718a544d5eb2c3eceafe4caa4e756c900169f352a",
            "source_revision_id": "sha256:ad4651424a5da61180ae522f4d906e8185dabde88df403b188bf88b2bfee2e05",
            "translation_revision_id": "sha256:215fef23fb22b25dac1126212ccecc6b6257d700a1f74d3b4eacc3d454a3d88a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0c09ee5d719ec1f9bf62e74f6590e331241a98804360b9f96095f9c736c8bf88",
          "sha256:a58a8bd76ea543a33629bf097db81ee6628e996b9d64e0abc75d5ba607426c33"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h35-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128,
              129
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "sensim paulatimque misertus est.",
            "source_start": "Propter hoc autem et interrogat eos",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              128,
              129
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "inciperet vivere Deo.",
            "source_start": "Quapropter et ejecit eum de Paradiso",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Genesis 3:13",
            "explanation": "여자와 뱀에게 이어지는 질문, 속인 자와 속은 이에게 대한 다른 대응, 조금씩 서서히 베푸는 자비를 구별한다.",
            "printed_page": 128,
            "printed_text": "sensim paulatimque misertus est",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_questioning_and_gradual_mercy"
          },
          {
            "biblical_reference": "Genesis 3:23-24",
            "explanation": "추방과 죽음을 죄의 지속을 막고 하나님께 살게 하는 일로 설명하는 저자의 해석을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              128,
              129
            ],
            "printed_texts": [
              "interponens mortem",
              "per carnis resolutionem",
              "moriens ei, inciperet vivere Deo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_death_limiting_sin_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 35장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 나머지와 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "02504f9e482e7c3c086e3a4eb90abdcbe08939869d79c6bec513d7005d9e41e9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n141.jpg",
            "page_key": "2:128",
            "printed_page": 128,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f28096af6a1464010b14e30fcc5edffdb4f14fd9e202e6ab0f1f0f44ff8dc081",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc autem et interrogat eos, uti ad mulierem veniret accusatio; et illam rursus interrogat, uti ad serpentem transmitteret causam. Dixit enim quod fuerat factum: Serpens, ait, seduxit me, et manducavi. Serpentem vero non interrogavit; sciebat enim eum principem transgressionis factum; sed maledictum primo immisit in eum, uti secunda increpatione veniret in hominem. Eum enim odivit Deus, qui seduxit hominem; ei vero qui seductus est, sensim paulatimque misertus est. Quapropter et ejecit eum de Paradiso, et a ligno vitae longe transtulit: non invidens ei lignum vitae, quemadmodum audent quidam dicere; sed",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fa1c6fd8da44779c01d0f1cf50377fca83077804c7ffbbe96667abc877c33f4f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n142.jpg",
            "page_key": "2:129",
            "printed_page": 129,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8ecd91ef491bb36aa39adf0a347c19825e0c62d2a21807ce945448ed63831a1d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "miserans ejus, ut non perseveraret semper transgressor; neque immortale esset quod esset circa eum peccatum, et malum interminabile et insanabile. Prohibuit autem ejus transgressionem, interponens mortem, et cessare faciens peccatum, finem inferens ei per carnis resolutionem, quae fieret in terra; uti cessans aliquando homo vivere peccato, et moriens ei, inciperet vivere Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ad4651424a5da61180ae522f4d906e8185dabde88df403b188bf88b2bfee2e05",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc autem et interrogat eos, uti ad mulierem veniret accusatio; et illam rursus interrogat, uti ad serpentem transmitteret causam. Dixit enim quod fuerat factum: Serpens, ait, seduxit me, et manducavi. Serpentem vero non interrogavit; sciebat enim eum principem transgressionis factum; sed maledictum primo immisit in eum, uti secunda increpatione veniret in hominem. Eum enim odivit Deus, qui seduxit hominem; ei vero qui seductus est, sensim paulatimque misertus est. Quapropter et ejecit eum de Paradiso, et a ligno vitae longe transtulit: non invidens ei lignum vitae, quemadmodum audent quidam dicere; sed miserans ejus, ut non perseveraret semper transgressor; neque immortale esset quod esset circa eum peccatum, et malum interminabile et insanabile. Prohibuit autem ejus transgressionem, interponens mortem, et cessare faciens peccatum, finem inferens ei per carnis resolutionem, quae fieret in terra; uti cessans aliquando homo vivere peccato, et moriens ei, inciperet vivere Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "33452cb55cead5e2c75a41021cd9124b617662ac171f8d5bf86b0ca14ac212c2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 35장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 23장 5절 나머지와 6절 전체이다. 질문과 책임의 이동, 속인 자와 속임당한 이의 구별을 유지했다.",
          "sensim paulatimque는 조금씩 서서히로 옮겼다. 생명나무에서 멀리 옮긴 일을 죄가 영원히 지속되지 않도록 하는 자비로 설명하는 부분은 저자의 해석이다.",
          "죽음을 사이에 두어 죄를 그치게 함, 땅에서 이루어지는 육신의 해체, 죄에 대해 죽고 하나님을 위해 살기 시작함을 각각 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f28096af6a1464010b14e30fcc5edffdb4f14fd9e202e6ab0f1f0f44ff8dc081",
              "sha256:8ecd91ef491bb36aa39adf0a347c19825e0c62d2a21807ce945448ed63831a1d"
            ],
            "text": "그래서 하나님께서는 그들에게 물으셔서, 여자에게 책임이 이어지게 하시고, 여자에게 다시 물으셔서, 책임이 뱀에게 옮겨지게 하셨다. 여자는 있었던 일을 말했다. “뱀이 저를 속여서, 제가 먹었습니다”라고 했다. 뱀에게는 묻지 않으셨다. 그가 범법을 일으킨 우두머리임을 아셨기 때문이다. 그에게 먼저 저주를 내리셔서, 사람에게는 그다음의 질책이 이르게 하셨다. 사람을 속인 자를 하나님께서는 미워하셨고, 속임당한 이에게는 조금씩 서서히 자비를 베푸셨다. 그래서 그를 낙원에서 내보내고, 생명나무에서 멀리 옮기셨다. 어떤 자들이 감히 말하듯, 생명나무를 그에게 내주기 싫어서가 아니라, 그를 가엾이 여기셔서, 영원히 범법자로 머물지 않게 하신 것이다. 그에게 있는 죄가 죽지 않는 것이 되거나, 악이 끝도 없고 고칠 수도 없는 것이 되지 않도록 하셨다. 죽음을 사이에 두셔서, 그의 범법을 막고, 죄를 그치게 하셨다. 땅에서 이루어질 육신의 해체를 통해, 죄에 끝을 주신 것이다. 마침내 사람이 죄를 위해 살기를 그치고, 죄에 대해 죽어, 하나님을 위해 살기 시작하게 하시려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad4651424a5da61180ae522f4d906e8185dabde88df403b188bf88b2bfee2e05"
        ],
        "text": "그래서 하나님께서는 그들에게 물으셔서, 여자에게 책임이 이어지게 하시고, 여자에게 다시 물으셔서, 책임이 뱀에게 옮겨지게 하셨다. 여자는 있었던 일을 말했다. “뱀이 저를 속여서, 제가 먹었습니다”라고 했다. 뱀에게는 묻지 않으셨다. 그가 범법을 일으킨 우두머리임을 아셨기 때문이다. 그에게 먼저 저주를 내리셔서, 사람에게는 그다음의 질책이 이르게 하셨다. 사람을 속인 자를 하나님께서는 미워하셨고, 속임당한 이에게는 조금씩 서서히 자비를 베푸셨다. 그래서 그를 낙원에서 내보내고, 생명나무에서 멀리 옮기셨다. 어떤 자들이 감히 말하듯, 생명나무를 그에게 내주기 싫어서가 아니라, 그를 가엾이 여기셔서, 영원히 범법자로 머물지 않게 하신 것이다. 그에게 있는 죄가 죽지 않는 것이 되거나, 악이 끝도 없고 고칠 수도 없는 것이 되지 않도록 하셨다. 죽음을 사이에 두셔서, 그의 범법을 막고, 죄를 그치게 하셨다. 땅에서 이루어질 육신의 해체를 통해, 죄에 끝을 주신 것이다. 마침내 사람이 죄를 위해 살기를 그치고, 죄에 대해 죽어, 하나님을 위해 살기 시작하게 하시려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:215fef23fb22b25dac1126212ccecc6b6257d700a1f74d3b4eacc3d454a3d88a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "work_location": "3.h35.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-35:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:aa30685f7e47d84f2e933fbce75aeb640b649ad40ffbc1806dfa04b0b553c581",
        "part_links": [
          [
            "sha256:164300ed805b4de86bb35f51966e4a4f94b090d8522167ad00a01fe94196ad3a",
            "sha256:a46f1796083081fc2a05713c199c6d80ab1a8ef73e2fad2b2b6e4ef90c036291"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ff221cc855d88a9d24c9cc57d61c685fa7071534b49b9401b49257c9a914680f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ae5e37c8f112373e20597a9320d7d4d507606afce485406a41fa7151f7ce0219"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 36장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h36",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h36",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              129,
              130
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 36장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 7절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:07c73f384739064e65aaf0cffc9ae923485fda5f73bb71dcc956d9a5f3ea7392",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aa30685f7e47d84f2e933fbce75aeb640b649ad40ffbc1806dfa04b0b553c581",
            "source_revision_id": "sha256:ff221cc855d88a9d24c9cc57d61c685fa7071534b49b9401b49257c9a914680f",
            "translation_revision_id": "sha256:ae5e37c8f112373e20597a9320d7d4d507606afce485406a41fa7151f7ce0219"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e3df6324c326411e94884190f1594ba2ddfbe845863c12ec887f6092eef7f121",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aa30685f7e47d84f2e933fbce75aeb640b649ad40ffbc1806dfa04b0b553c581",
            "source_revision_id": "sha256:ff221cc855d88a9d24c9cc57d61c685fa7071534b49b9401b49257c9a914680f",
            "translation_revision_id": "sha256:ae5e37c8f112373e20597a9320d7d4d507606afce485406a41fa7151f7ce0219"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:07c73f384739064e65aaf0cffc9ae923485fda5f73bb71dcc956d9a5f3ea7392",
          "sha256:e3df6324c326411e94884190f1594ba2ddfbe845863c12ec887f6092eef7f121"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h36",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              129,
              130
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 36장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              129,
              130
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 3:15",
              "Psalm 91:13",
              "Luke 10:19"
            ],
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "발바닥을 물리는 쪽과 무는 쪽, 사람을 차갑게 하는 죄, 사자를 적그리스도로 풀이하는 내용을 보존한다.",
            "printed_page": 129,
            "printed_texts": [
              "cui morderetur planta",
              "frigidum reddebat eum",
              "leo, hoc est, Antichristus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_serpent_seed_and_cold_sin"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 15:26,54-55"
            ],
            "evidence": "129 note 5",
            "explanation": "죽음의 승리와 가시의 순서, 처음 붙잡힌 아담의 구원을 죽음의 무력화에 연결하는 논증을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              129,
              130
            ],
            "printed_text": "Ubi est mors victoria tua? Ubi est mors aculeus tuus?",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_death_victory_order"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 36장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 7절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fa1c6fd8da44779c01d0f1cf50377fca83077804c7ffbbe96667abc877c33f4f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n142.jpg",
            "page_key": "2:129",
            "printed_page": 129,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:164300ed805b4de86bb35f51966e4a4f94b090d8522167ad00a01fe94196ad3a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter inimicitiam posuit inter serpentem et mulierem, et semen ejus, observantes invicem: illo quidem cui morderetur planta, et potente calcare caput inimici; altero vero mordente, et occidente, et interpediente ingressus hominis, quoadusque venit semen praedestinatum calcare caput ejus, quod fuit partus Mariae, de quo ait propheta: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem; significans quia illud quod erigeretur et dilataretur adversus hominem peccatum, et frigidum reddebat eum, evacuaretur cum regnante morte, et conculcaretur ab eo in novissimis temporibus insiliens humano generi leo, hoc est, Antichristus; et draconem illum serpentem vetustum alligans, et subjiciens potestati hominis, qui fuerat victus, ad calcandam omnem ejus virtutem. Victus autem erat Adam, ablata ab eo omni vita: propter hoc victo rursus inimico recepit vitam Adam; novissima autem inimica evacuatur mors, quae primum possederat hominem. Quapropter liberato homine, fiet quod scriptum est, Absorpta est mors in victoria. Ubi est mors victoria tua? Ubi est mors aculeus tuus? Quod non poterit juste dici, si non ille liberatus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6bce11f14c199c776d641340ced5af25e6ee6b864da26711e4911652383271c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n143.jpg",
            "page_key": "2:130",
            "printed_page": 130,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a46f1796083081fc2a05713c199c6d80ab1a8ef73e2fad2b2b6e4ef90c036291",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fuerit, cui primum dominata est mors. Illius enim salus, evacuatio est mortis. Domino igitur vivificante hominem, id est Adam, evacuata est et mors.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ff221cc855d88a9d24c9cc57d61c685fa7071534b49b9401b49257c9a914680f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quapropter inimicitiam posuit inter serpentem et mulierem, et semen ejus, observantes invicem: illo quidem cui morderetur planta, et potente calcare caput inimici; altero vero mordente, et occidente, et interpediente ingressus hominis, quoadusque venit semen praedestinatum calcare caput ejus, quod fuit partus Mariae, de quo ait propheta: Super aspidem et basiliscum ambulabis, et conculcabis leonem et draconem; significans quia illud quod erigeretur et dilataretur adversus hominem peccatum, et frigidum reddebat eum, evacuaretur cum regnante morte, et conculcaretur ab eo in novissimis temporibus insiliens humano generi leo, hoc est, Antichristus; et draconem illum serpentem vetustum alligans, et subjiciens potestati hominis, qui fuerat victus, ad calcandam omnem ejus virtutem. Victus autem erat Adam, ablata ab eo omni vita: propter hoc victo rursus inimico recepit vitam Adam; novissima autem inimica evacuatur mors, quae primum possederat hominem. Quapropter liberato homine, fiet quod scriptum est, Absorpta est mors in victoria. Ubi est mors victoria tua? Ubi est mors aculeus tuus? Quod non poterit juste dici, si non ille liberatus fuerit, cui primum dominata est mors. Illius enim salus, evacuatio est mortis. Domino igitur vivificante hominem, id est Adam, evacuata est et mors.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9ad349c411f8671afcef6506266af51bb194329d5c103629b8d539be8a37a470",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 36장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 23장 7절이다. 뱀과 여자 및 씨, 원수의 머리와 사람의 발바닥에 관한 관계를 구별했다.",
          "frigidum reddebat는 사람을 차갑게 만들었다는 인쇄 표현으로 옮겼다. 사자를 적그리스도로 풀이하는 내용도 유지했다. 129쪽 각주 3-4는 두 독법의 그리스어 관계를 논의한다.",
          "죽음에 대한 질문은 승리, 가시의 순서로 보존했다. 아담이 생명을 되찾는 일과 죽음이 무력해지는 일을 잇는 논증을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:164300ed805b4de86bb35f51966e4a4f94b090d8522167ad00a01fe94196ad3a",
              "sha256:a46f1796083081fc2a05713c199c6d80ab1a8ef73e2fad2b2b6e4ef90c036291"
            ],
            "text": "그러므로 하나님께서는 원한을 두셔서, 뱀과 여자, 그리고 여자의 씨가 서로 경계하게 하셨다. 한쪽은 발바닥을 물리면서도, 원수의 머리를 밟을 힘이 있었고, 다른 쪽은 물고 죽이며, 사람의 걸음을 방해했다. 그 머리를 밟도록 미리 정해진 씨가 올 때까지 그러했다. 그 씨가 마리아에게서 태어나신 분이다. 예언자는 그분에 대해 말한다. “너는 독사와 바실리스크 위를 걷고, 사자와 용을 짓밟을 것이다.” 사람을 거슬러 일어나 퍼져 가며, 사람을 차갑게 만들었던 죄가, 다스리던 죽음과 함께 무력해지고, 마지막 때에 인류에게 달려드는 사자, 곧 적그리스도가 그분에게 짓밟힐 것을 가리킨 것이다. 그분은 용, 곧 저 옛 뱀을 묶고, 패배했던 사람의 권세 아래 두셔서, 그 모든 힘을 밟게 하신다. 패배했던 이는 아담이었다. 그에게서 모든 생명이 빼앗겼다. 그러므로 원수가 거꾸로 패배하자, 아담은 생명을 되찾았다. 처음 사람을 차지했던 마지막 원수인 죽음은 무력해진다. 사람이 풀려나면, 기록된 말씀이 이루어질 것이다. “죽음이 승리 안에 삼켜졌다. 죽음아, 네 승리가 어디 있느냐? 죽음아, 네 가시가 어디 있느냐?” 죽음이 처음 지배했던 이가 풀려나지 않았다면, 이 말을 정당하게 할 수 없다. 그의 구원이 죽음을 무력하게 하기 때문이다. 주님께서 사람, 곧 아담을 살리실 때, 죽음도 무력해졌다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ff221cc855d88a9d24c9cc57d61c685fa7071534b49b9401b49257c9a914680f"
        ],
        "text": "그러므로 하나님께서는 원한을 두셔서, 뱀과 여자, 그리고 여자의 씨가 서로 경계하게 하셨다. 한쪽은 발바닥을 물리면서도, 원수의 머리를 밟을 힘이 있었고, 다른 쪽은 물고 죽이며, 사람의 걸음을 방해했다. 그 머리를 밟도록 미리 정해진 씨가 올 때까지 그러했다. 그 씨가 마리아에게서 태어나신 분이다. 예언자는 그분에 대해 말한다. “너는 독사와 바실리스크 위를 걷고, 사자와 용을 짓밟을 것이다.” 사람을 거슬러 일어나 퍼져 가며, 사람을 차갑게 만들었던 죄가, 다스리던 죽음과 함께 무력해지고, 마지막 때에 인류에게 달려드는 사자, 곧 적그리스도가 그분에게 짓밟힐 것을 가리킨 것이다. 그분은 용, 곧 저 옛 뱀을 묶고, 패배했던 사람의 권세 아래 두셔서, 그 모든 힘을 밟게 하신다. 패배했던 이는 아담이었다. 그에게서 모든 생명이 빼앗겼다. 그러므로 원수가 거꾸로 패배하자, 아담은 생명을 되찾았다. 처음 사람을 차지했던 마지막 원수인 죽음은 무력해진다. 사람이 풀려나면, 기록된 말씀이 이루어질 것이다. “죽음이 승리 안에 삼켜졌다. 죽음아, 네 승리가 어디 있느냐? 죽음아, 네 가시가 어디 있느냐?” 죽음이 처음 지배했던 이가 풀려나지 않았다면, 이 말을 정당하게 할 수 없다. 그의 구원이 죽음을 무력하게 하기 때문이다. 주님께서 사람, 곧 아담을 살리실 때, 죽음도 무력해졌다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ae5e37c8f112373e20597a9320d7d4d507606afce485406a41fa7151f7ce0219",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
      },
      "work_location": "3.h36",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-36"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6da0ea4111d584e7d9a5f1649e90cd6f13761f3f6844d45b74f612616977c0db",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d2945f03a3cf44557fcce1976f2e62247481611f98f1a2b79232cc12d23ddc5f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bfdaa14eab0084cbe85d9a15a24e0943dc7cf9358f358d8e2ed0826c33f15fff"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4beb881344846f1836b1aa903f9198325f1bef72dd7cc48f218547d21914d390"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 37장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h37",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h37",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              130
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 37장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 8절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:734fd7185caec2f297e8ad598c97455ddc1acaefd902fd97d27a2dd0ffeebbac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6da0ea4111d584e7d9a5f1649e90cd6f13761f3f6844d45b74f612616977c0db",
            "source_revision_id": "sha256:bfdaa14eab0084cbe85d9a15a24e0943dc7cf9358f358d8e2ed0826c33f15fff",
            "translation_revision_id": "sha256:4beb881344846f1836b1aa903f9198325f1bef72dd7cc48f218547d21914d390"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c3835284bfb074fa127153f3b86013452ce3713bc1fbe5326a2addaa1114b63b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6da0ea4111d584e7d9a5f1649e90cd6f13761f3f6844d45b74f612616977c0db",
            "source_revision_id": "sha256:bfdaa14eab0084cbe85d9a15a24e0943dc7cf9358f358d8e2ed0826c33f15fff",
            "translation_revision_id": "sha256:4beb881344846f1836b1aa903f9198325f1bef72dd7cc48f218547d21914d390"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:734fd7185caec2f297e8ad598c97455ddc1acaefd902fd97d27a2dd0ffeebbac",
          "sha256:c3835284bfb074fa127153f3b86013452ce3713bc1fbe5326a2addaa1114b63b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h37",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103323.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              130
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 37장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_page": 130,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 15:22",
              "Romans 5:20",
              "Luke 15:4"
            ],
            "explanation": "타티아노스가 아담의 구원을 반대했다는 보고와 그에 대한 평가를 저자의 논박으로 옮긴다.",
            "printed_page": 130,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Tatian_and_Adam_salvation_report"
          },
          {
            "evidence": "note 6",
            "explanation": "하나님을 보지 못했다는 vidit를 보존한다. 각주는 οὐδέν을 εἶδεν으로 읽은 가능성을 제시한다.",
            "printed_page": 130,
            "printed_text": "Deum autem non vidit",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_vidit_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 37장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 23장 8절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6bce11f14c199c776d641340ced5af25e6ee6b864da26711e4911652383271c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n143.jpg",
            "page_key": "2:130",
            "printed_page": 130,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d2945f03a3cf44557fcce1976f2e62247481611f98f1a2b79232cc12d23ddc5f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Mentiuntur ergo omnes qui contradicunt ejus saluti, semper seipsos excludentes a vita, in eo quod non credant inventam ovem quae perierat. Si autem illa non est inventa, adhuc possidetur in perditione omnis hominis generatio. Mendax ergo is qui prior hanc sententiam, imo hanc ignorantiam et caecitatem induxit, Tatianus: connexio quidem factus omnium haereticorum, quemadmodum ostendimus; hoc autem a semetipso adinvenit, uti novum aliquid praeter reliquos inferens, vacuum loquens, vacuos a fide auditores sibi praepararet, affectans magister haberi, tentans et subinde uti hujusmodi a Paulo assidue dictis: Quoniam in Adam omnes morimur; ignorans autem, quoniam ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia. Ostenso ergo hoc manifeste, erubescant omnes qui ab eo sunt, et concertant de Adam, quasi magnum aliquid lucrentur, si ille non salvetur: quando magis nihil proficiant, quemadmodum et serpens nihil profecit suadens homini, nisi illud quod eum transgressorem ostendit, initium et materiam apostasiae suae habens hominem; Deum autem non vidit. Sic et hi qui contradicunt saluti Adae, nihil proficiunt, nisi hoc, quod semetipsos haereticos et apostatas faciunt veritatis, et advocatos se serpentis et mortis ostendunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bfdaa14eab0084cbe85d9a15a24e0943dc7cf9358f358d8e2ed0826c33f15fff",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Mentiuntur ergo omnes qui contradicunt ejus saluti, semper seipsos excludentes a vita, in eo quod non credant inventam ovem quae perierat. Si autem illa non est inventa, adhuc possidetur in perditione omnis hominis generatio. Mendax ergo is qui prior hanc sententiam, imo hanc ignorantiam et caecitatem induxit, Tatianus: connexio quidem factus omnium haereticorum, quemadmodum ostendimus; hoc autem a semetipso adinvenit, uti novum aliquid praeter reliquos inferens, vacuum loquens, vacuos a fide auditores sibi praepararet, affectans magister haberi, tentans et subinde uti hujusmodi a Paulo assidue dictis: Quoniam in Adam omnes morimur; ignorans autem, quoniam ubi abundavit peccatum, superabundavit gratia. Ostenso ergo hoc manifeste, erubescant omnes qui ab eo sunt, et concertant de Adam, quasi magnum aliquid lucrentur, si ille non salvetur: quando magis nihil proficiant, quemadmodum et serpens nihil profecit suadens homini, nisi illud quod eum transgressorem ostendit, initium et materiam apostasiae suae habens hominem; Deum autem non vidit. Sic et hi qui contradicunt saluti Adae, nihil proficiunt, nisi hoc, quod semetipsos haereticos et apostatas faciunt veritatis, et advocatos se serpentis et mortis ostendunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "172c3806eca5fc29cb8bf1bc85af5bae78d1e1eaf1a087913fcd4acfce9ca127",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 37장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 23장 8절이다. 아담의 구원에 관한 타티아노스의 견해와 평가는 저자가 전하는 논박으로 옮겼다.",
          "아담 안에서 모두 죽음과, 죄가 많아진 곳에 은혜가 더 넘쳤다는 바울 인용을 구별했다. 마지막의 Deum autem non vidit는 하나님을 보지 못했다로 유지했다. 130쪽 각주 6은 οὐδέν과 εἶδεν의 읽기 관계를 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d2945f03a3cf44557fcce1976f2e62247481611f98f1a2b79232cc12d23ddc5f"
            ],
            "text": "아담의 구원을 부정하는 이들은 모두 거짓말을 한다. 잃어버린 양이 다시 찾아졌음을 믿지 않아, 항상 자신을 생명에서 배제하기 때문이다. 그 양을 찾지 못했다면, 인류 전체는 아직 멸망에 붙잡혀 있다. 이 견해, 오히려 이 무지와 눈멂을 처음 들여온 타티아노스는 거짓말하는 자이다. 앞서 보여 주었듯이, 그는 모든 이단자의 견해를 얽어 놓은 자가 되었지만, 이것은 스스로 고안해 냈다. 다른 자들에게 없던 새로운 것을 내놓으려 하여, 헛된 말을 하고, 믿음이 텅 빈 청중을 만들려 한 것이다. 스승으로 여겨지기를 바라며, 바울이 자주 한 다음과 같은 말을 거듭 사용하려 했다. “아담 안에서 우리 모두가 죽는다.” 죄가 많아진 곳에 은혜가 더욱 넘쳤다는 것을 알지 못했다. 이 점이 분명히 드러났으므로, 그를 따르는 모든 이와, 아담이 구원받지 않으면 큰 이익이라도 얻는 듯, 아담에 대해 다투는 이들은 부끄러워해야 한다. 실제로 그들은 아무것도 얻지 못한다. 뱀도 사람을 설득하여, 그를 범법자로 만들었을 뿐, 자기 배교의 시작과 재료로 사람을 삼았고, 하나님은 보지 못했다. 이처럼 아담의 구원을 부정하는 이들도, 자기 자신을 이단자와 진리를 배반한 자로 만들고, 뱀과 죽음의 옹호자로 드러낼 뿐, 아무것도 얻지 못한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bfdaa14eab0084cbe85d9a15a24e0943dc7cf9358f358d8e2ed0826c33f15fff"
        ],
        "text": "아담의 구원을 부정하는 이들은 모두 거짓말을 한다. 잃어버린 양이 다시 찾아졌음을 믿지 않아, 항상 자신을 생명에서 배제하기 때문이다. 그 양을 찾지 못했다면, 인류 전체는 아직 멸망에 붙잡혀 있다. 이 견해, 오히려 이 무지와 눈멂을 처음 들여온 타티아노스는 거짓말하는 자이다. 앞서 보여 주었듯이, 그는 모든 이단자의 견해를 얽어 놓은 자가 되었지만, 이것은 스스로 고안해 냈다. 다른 자들에게 없던 새로운 것을 내놓으려 하여, 헛된 말을 하고, 믿음이 텅 빈 청중을 만들려 한 것이다. 스승으로 여겨지기를 바라며, 바울이 자주 한 다음과 같은 말을 거듭 사용하려 했다. “아담 안에서 우리 모두가 죽는다.” 죄가 많아진 곳에 은혜가 더욱 넘쳤다는 것을 알지 못했다. 이 점이 분명히 드러났으므로, 그를 따르는 모든 이와, 아담이 구원받지 않으면 큰 이익이라도 얻는 듯, 아담에 대해 다투는 이들은 부끄러워해야 한다. 실제로 그들은 아무것도 얻지 못한다. 뱀도 사람을 설득하여, 그를 범법자로 만들었을 뿐, 자기 배교의 시작과 재료로 사람을 삼았고, 하나님은 보지 못했다. 이처럼 아담의 구원을 부정하는 이들도, 자기 자신을 이단자와 진리를 배반한 자로 만들고, 뱀과 죽음의 옹호자로 드러낼 뿐, 아무것도 얻지 못한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4beb881344846f1836b1aa903f9198325f1bef72dd7cc48f218547d21914d390",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
      },
      "work_location": "3.h37",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-37"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b0265a328dd6c482d407b85556f1ce941963f87c32d9daf14ca4b0f81257ee0a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9c46cb84f3ca0249bb8e1a25d4ac670c987c8429c507c8d03436a5fc1b5b8d00",
            "sha256:16c5a754ef865f48b9579c2d2d61a51482d757a2ea9414d9833ff46ab057f41d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ccdad7ad198f5ee30cedc7bf48cffbe4a5ec175c66a33b086d5423143c1168d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e101e3ed2115c1e9e0b1b9452c6c349d862182559fc40b19796081dd244f537f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 38장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103324.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              131,
              132
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 38장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9f474a3b2b5d1d06dcdd593bcfe672175186a6f2dc4476b53c4352862100bfc5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0265a328dd6c482d407b85556f1ce941963f87c32d9daf14ca4b0f81257ee0a",
            "source_revision_id": "sha256:7ccdad7ad198f5ee30cedc7bf48cffbe4a5ec175c66a33b086d5423143c1168d",
            "translation_revision_id": "sha256:e101e3ed2115c1e9e0b1b9452c6c349d862182559fc40b19796081dd244f537f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c7a59edf26ae4b9bc9479313d8f78384a5367d3d8464ced8b490d8c96f2d9a92",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b0265a328dd6c482d407b85556f1ce941963f87c32d9daf14ca4b0f81257ee0a",
            "source_revision_id": "sha256:7ccdad7ad198f5ee30cedc7bf48cffbe4a5ec175c66a33b086d5423143c1168d",
            "translation_revision_id": "sha256:e101e3ed2115c1e9e0b1b9452c6c349d862182559fc40b19796081dd244f537f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9f474a3b2b5d1d06dcdd593bcfe672175186a6f2dc4476b53c4352862100bfc5",
          "sha256:c7a59edf26ae4b9bc9479313d8f78384a5367d3d8464ced8b490d8c96f2d9a92"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103324.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              131,
              132
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "1 Corinthians 12:28",
              "Jeremiah 2:13"
            ],
            "explanation": "인쇄 본문의 solidam과 depositum, 조성된 존재에게 생기를 불어넣는 비유, 교회와 하나님의 영에 관한 두 절을 보존한다. 131쪽 각주의 다른 읽기는 별도 의견이다.",
            "printed_pages": [
              131,
              132
            ],
            "printed_texts": [
              "solidam operationem",
              "eximium quoddam depositum",
              "aspiratio plasmationi",
              "communicatio Christi",
              "Ubi enim Ecclesia, ibi et Spiritus Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Church_faith_and_Spirit_images"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 38장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aeec531634ea5b8889ace813b91ea746e49e2ff0900bfddc7147253910cb95d2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n144.jpg",
            "page_key": "2:131",
            "printed_page": 131,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9c46cb84f3ca0249bb8e1a25d4ac670c987c8429c507c8d03436a5fc1b5b8d00",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Traductis igitur omnibus, qui nefandas inferunt sententias de factore et plasmatore nostro, qui et hunc mundum fabricatus est, super quem alius Deus non est; et ipsis ostensionibus eversis his, qui de substantia Domini nostri, et de dispositione quam fecit propter hominem suum, falsa docent; praedicationem vero Ecclesiae undique constantem, et aequaliter perseverantem, et testimonium habentem a prophetis et ab Apostolis, et ab omnibus discipulis, quemadmodum ostendimus, per initia, et medietates, et finem, et per universam Dei dispositionem, et eam quae secundum salutem hominis est solidam operationem, quae est in fide nostra; quam perceptam ab Ecclesia custodimus, et quae semper a Spiritu Dei, quasi in vase bono eximium quoddam depositum juvenescens, et juvenescere faciens ipsum vas in quo est. Hoc enim Ecclesiae creditum est Dei munus, quemadmodum aspiratio plasmationi, ad hoc ut omnia membra percipientia vivificentur: et in eo disposita est communicatio Christi, id est Spiritus sanctus, arrha incorruptelae, et confirmatio fidei nostrae, et scala ascensionis ad Deum. In Ecclesia enim, inquit, posuit Deus Apostolos, prophetas, doctores, et universam reliquam operationem Spiritus: cujus non sunt participes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "04ad95c1d751b0e6c42e19f26126d3cdfb4c878d27c3b42b4c2161c0046fb3bf",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n145.jpg",
            "page_key": "2:132",
            "printed_page": 132,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:16c5a754ef865f48b9579c2d2d61a51482d757a2ea9414d9833ff46ab057f41d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnes, qui non concurrunt ad Ecclesiam, sed semetipsos fraudant a vita, per sententiam malam, et operationem pessimam. Ubi enim Ecclesia, ibi et Spiritus Dei; et ubi Spiritus Dei, illic Ecclesia, et omnis gratia: Spiritus autem veritas. Quapropter qui non participant eum, neque a mammillis matris nutriuntur in vitam, neque percipiunt de corpore Christi procedentem nitidissimum fontem: sed effodiunt sibi lacus detritos de fossis terrenis, et de coeno putidam bibunt aquam, effugientes fidem Ecclesiae, ne traducantur; rejicientes vero Spiritum, ut non erudiantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7ccdad7ad198f5ee30cedc7bf48cffbe4a5ec175c66a33b086d5423143c1168d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Traductis igitur omnibus, qui nefandas inferunt sententias de factore et plasmatore nostro, qui et hunc mundum fabricatus est, super quem alius Deus non est; et ipsis ostensionibus eversis his, qui de substantia Domini nostri, et de dispositione quam fecit propter hominem suum, falsa docent; praedicationem vero Ecclesiae undique constantem, et aequaliter perseverantem, et testimonium habentem a prophetis et ab Apostolis, et ab omnibus discipulis, quemadmodum ostendimus, per initia, et medietates, et finem, et per universam Dei dispositionem, et eam quae secundum salutem hominis est solidam operationem, quae est in fide nostra; quam perceptam ab Ecclesia custodimus, et quae semper a Spiritu Dei, quasi in vase bono eximium quoddam depositum juvenescens, et juvenescere faciens ipsum vas in quo est. Hoc enim Ecclesiae creditum est Dei munus, quemadmodum aspiratio plasmationi, ad hoc ut omnia membra percipientia vivificentur: et in eo disposita est communicatio Christi, id est Spiritus sanctus, arrha incorruptelae, et confirmatio fidei nostrae, et scala ascensionis ad Deum. In Ecclesia enim, inquit, posuit Deus Apostolos, prophetas, doctores, et universam reliquam operationem Spiritus: cujus non sunt participes omnes, qui non concurrunt ad Ecclesiam, sed semetipsos fraudant a vita, per sententiam malam, et operationem pessimam. Ubi enim Ecclesia, ibi et Spiritus Dei; et ubi Spiritus Dei, illic Ecclesia, et omnis gratia: Spiritus autem veritas. Quapropter qui non participant eum, neque a mammillis matris nutriuntur in vitam, neque percipiunt de corpore Christi procedentem nitidissimum fontem: sed effodiunt sibi lacus detritos de fossis terrenis, et de coeno putidam bibunt aquam, effugientes fidem Ecclesiae, ne traducantur; rejicientes vero Spiritum, ut non erudiantur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0c00b7806366573134f9f995a1ba038ca9f35010d55ecc730dfb891a060ff4b0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 38장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 1절이다. 교회의 선포에 관한 긴 구문을 한국어 문장으로 나누고, 교회에서 받은 믿음이 하나님의 영으로 새로워진다는 관계를 유지했다.",
          "aspiratio plasmationi는 빚어진 존재에게 생기를 불어넣는 창조의 비유이다. 그리스도와의 친교, 썩지 않음의 보증, 믿음을 굳게 함, 하나님께 올라가는 사다리는 성령을 설명하는 표현들이다.",
          "교회가 있는 곳과 하나님의 영이 계신 곳에 관한 두 절을 함께 보존했다. 고린도전서 12:28의 직분들과 예레미야 2:13의 깨진 물웅덩이 이미지를 저자의 논증에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9c46cb84f3ca0249bb8e1a25d4ac670c987c8429c507c8d03436a5fc1b5b8d00",
              "sha256:16c5a754ef865f48b9579c2d2d61a51482d757a2ea9414d9833ff46ab057f41d"
            ],
            "text": "그러므로 우리를 만들고 빚으신 분에 관해 불경한 견해를 내놓는 모든 이의 실상을 드러냈다. 그분은 이 세계도 지으셨으며, 그분 위에는 다른 하나님이 계시지 않는다. 또 우리 주님의 실체와 그분께서 자신의 사람을 위해 이루신 경륜에 관하여 거짓을 가르치는 이들을 그 증거들 자체로 무너뜨렸다. 한편 교회의 선포는 어느 모로 보나 확고하며, 한결같이 지속되고, 예언자들과 사도들과 모든 제자에게서 증언을 얻는다. 우리가 밝혔듯이, 시작과 중간과 끝에 걸쳐, 하나님의 경륜 전체와 사람의 구원을 이루는 굳건한 사역 전체에 걸쳐 그러하다. 이는 우리의 믿음 안에 있다. 우리는 교회에서 받은 이 믿음을 지키며, 이 믿음은 늘 하나님의 영으로 말미암아, 좋은 그릇에 맡겨 놓은 뛰어난 보물처럼 새로워지고, 그것을 담은 그릇 자체도 새로워지게 한다. 이 하나님의 선물은 교회에 맡겨졌다. 이는 빚어진 존재에게 생기를 불어넣은 것과 같으며, 선물을 받는 모든 지체가 살아나게 하려는 것이다. 그 안에는 그리스도와의 친교, 곧 성령께서 마련되어 계신다. 성령께서는 썩지 않음의 보증이시며, 우리 믿음을 굳게 해 주시는 분이시며, 하나님께 올라가는 사다리이시다. 이렇게 말하기 때문이다. “하나님께서는 교회 안에 사도들과 예언자들과 교사들을 세우셨습니다.” 성령의 다른 모든 활동도 그러하다. 교회로 모여들지 않는 이들은 모두 이 성령께 참여하지 못한다. 그들은 악한 견해와 더없이 나쁜 행실로 스스로 생명을 빼앗는다. 교회가 있는 곳에 하나님의 영도 계시며, 하나님의 영이 계신 곳에 교회와 모든 은혜도 있기 때문이다. 그리고 성령은 진리이시다. 그러므로 그분께 참여하지 않는 이들은 어머니의 젖을 먹고 생명을 얻지도 못하며, 그리스도의 몸에서 흘러나오는 더없이 맑은 샘물을 받지도 못한다. 그들은 땅을 파서 자신을 위해 깨진 물웅덩이를 만들고, 진흙에서 더러운 물을 떠 마신다. 자기 실상이 드러나지 않도록 교회의 믿음을 피하며, 가르침을 받지 않으려고 성령을 물리친다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ccdad7ad198f5ee30cedc7bf48cffbe4a5ec175c66a33b086d5423143c1168d"
        ],
        "text": "그러므로 우리를 만들고 빚으신 분에 관해 불경한 견해를 내놓는 모든 이의 실상을 드러냈다. 그분은 이 세계도 지으셨으며, 그분 위에는 다른 하나님이 계시지 않는다. 또 우리 주님의 실체와 그분께서 자신의 사람을 위해 이루신 경륜에 관하여 거짓을 가르치는 이들을 그 증거들 자체로 무너뜨렸다. 한편 교회의 선포는 어느 모로 보나 확고하며, 한결같이 지속되고, 예언자들과 사도들과 모든 제자에게서 증언을 얻는다. 우리가 밝혔듯이, 시작과 중간과 끝에 걸쳐, 하나님의 경륜 전체와 사람의 구원을 이루는 굳건한 사역 전체에 걸쳐 그러하다. 이는 우리의 믿음 안에 있다. 우리는 교회에서 받은 이 믿음을 지키며, 이 믿음은 늘 하나님의 영으로 말미암아, 좋은 그릇에 맡겨 놓은 뛰어난 보물처럼 새로워지고, 그것을 담은 그릇 자체도 새로워지게 한다. 이 하나님의 선물은 교회에 맡겨졌다. 이는 빚어진 존재에게 생기를 불어넣은 것과 같으며, 선물을 받는 모든 지체가 살아나게 하려는 것이다. 그 안에는 그리스도와의 친교, 곧 성령께서 마련되어 계신다. 성령께서는 썩지 않음의 보증이시며, 우리 믿음을 굳게 해 주시는 분이시며, 하나님께 올라가는 사다리이시다. 이렇게 말하기 때문이다. “하나님께서는 교회 안에 사도들과 예언자들과 교사들을 세우셨습니다.” 성령의 다른 모든 활동도 그러하다. 교회로 모여들지 않는 이들은 모두 이 성령께 참여하지 못한다. 그들은 악한 견해와 더없이 나쁜 행실로 스스로 생명을 빼앗는다. 교회가 있는 곳에 하나님의 영도 계시며, 하나님의 영이 계신 곳에 교회와 모든 은혜도 있기 때문이다. 그리고 성령은 진리이시다. 그러므로 그분께 참여하지 않는 이들은 어머니의 젖을 먹고 생명을 얻지도 못하며, 그리스도의 몸에서 흘러나오는 더없이 맑은 샘물을 받지도 못한다. 그들은 땅을 파서 자신을 위해 깨진 물웅덩이를 만들고, 진흙에서 더러운 물을 떠 마신다. 자기 실상이 드러나지 않도록 교회의 믿음을 피하며, 가르침을 받지 않으려고 성령을 물리친다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e101e3ed2115c1e9e0b1b9452c6c349d862182559fc40b19796081dd244f537f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "work_location": "3.h38.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ca2da5133bc23fad981afe3be9e52e9795c071b77fcd15a1c6975ba990c47c02",
        "part_links": [
          [
            "sha256:32ae569cf1547c89f7700ec99d8f2b74ee8ba57eaf8d92513d5023cde0ac5b0a",
            "sha256:44c10c92cbeda60b703965ddd40656102ae19c77ed71196d6dccfff50c05aa2b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:568b2c51dec011d4ea35be74449675e3d8ced616b3a001db43205157b6ed38d1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:aad933155687610e39344dd0f458a6878b0edcfa7ceaa1b01cdd3fa9cd2e633a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 38장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103324.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              132,
              133
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 38장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2b30e18012b16fdd8169461419a300b47209fe653c4b50368e8fedfc5249219b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca2da5133bc23fad981afe3be9e52e9795c071b77fcd15a1c6975ba990c47c02",
            "source_revision_id": "sha256:568b2c51dec011d4ea35be74449675e3d8ced616b3a001db43205157b6ed38d1",
            "translation_revision_id": "sha256:aad933155687610e39344dd0f458a6878b0edcfa7ceaa1b01cdd3fa9cd2e633a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:48c76a8d771d26f57ef4bebac092af3e3427ce711e7cea6f7c1149855a68ee18",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca2da5133bc23fad981afe3be9e52e9795c071b77fcd15a1c6975ba990c47c02",
            "source_revision_id": "sha256:568b2c51dec011d4ea35be74449675e3d8ced616b3a001db43205157b6ed38d1",
            "translation_revision_id": "sha256:aad933155687610e39344dd0f458a6878b0edcfa7ceaa1b01cdd3fa9cd2e633a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2b30e18012b16fdd8169461419a300b47209fe653c4b50368e8fedfc5249219b",
          "sha256:48c76a8d771d26f57ef4bebac092af3e3427ce711e7cea6f7c1149855a68ee18"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h38-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103324.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              132,
              133
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "하나의 바위와 여러 돌을 품은 모래, 하나님의 본질을 측정함과 창조 사역을 통해 앎의 구별을 보존한다. 에피쿠로스의 신과의 비교는 저자의 논박이다.",
            "printed_pages": [
              132,
              133
            ],
            "printed_texts": [
              "unam petram",
              "minimum arbitrantes eum",
              "nec secundum substantiam",
              "humano generi communicantem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_knowledge_of_God_and_Epicurus_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 38장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "04ad95c1d751b0e6c42e19f26126d3cdfb4c878d27c3b42b4c2161c0046fb3bf",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n145.jpg",
            "page_key": "2:132",
            "printed_page": 132,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:32ae569cf1547c89f7700ec99d8f2b74ee8ba57eaf8d92513d5023cde0ac5b0a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Alienati vero a veritate, digne in omni volutantur errore, fluctuati ab eo, aliter atque aliter per tempora de eisdem sentientes, et nunquam scientiam stabilitam habentes, sophistae verborum magis volentes esse quam discipuli veritatis. Non enim sunt fundati super unam petram, sed super arenam, habentem in seipsa lapides multos. Propter hoc et multos Deos fingunt, et quaerere quidem semper in excusatione habent, caecutiunt enim, invenire vero nunquam possunt. Blasphemant enim fabricatorem, hoc est, eum qui est vere Deus, qui et praestat invenire; putantes se super Deum alterum invenisse Deum, vel alteram plenitudinem, vel alteram dispositionem. Quapropter et lumen, quod est a Deo, non lucet eis, quoniam inhonoraverunt et spreverunt Deum, minimum arbitrantes eum, quoniam propter dilectionem suam et immensam benignitatem in agnitionem venit hominibus: (agnitionem autem non secundum magnitudinem, nec secundum substantiam; nemo enim mensus est eam, nec palpavit; sed secundum illud, ut sciremus, quoniam qui fecit, et plasmavit, et insufflationem vitae insufflavit in eis, et per conditionem nutrit nos, Verbo suo confirmans, et Sapientia compingens omnia, hic",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "15cb070a9ec0295ac3dc25dc3cd52bce8407b0c74c46c24cb08224c3b016a140",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n146.jpg",
            "page_key": "2:133",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:44c10c92cbeda60b703965ddd40656102ae19c77ed71196d6dccfff50c05aa2b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est qui est solus verus Deus:) eum vero qui non est, somniantes super hunc, ut magnum Deum putentur adinvenisse, quem nemo possit cognoscere, humano generi communicantem, nec terrena administrantem: Epicuri videlicet invenientes Deum, neque sibi, neque aliis aliquid praestantem, id est, nullius providentiam habentem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:568b2c51dec011d4ea35be74449675e3d8ced616b3a001db43205157b6ed38d1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Alienati vero a veritate, digne in omni volutantur errore, fluctuati ab eo, aliter atque aliter per tempora de eisdem sentientes, et nunquam scientiam stabilitam habentes, sophistae verborum magis volentes esse quam discipuli veritatis. Non enim sunt fundati super unam petram, sed super arenam, habentem in seipsa lapides multos. Propter hoc et multos Deos fingunt, et quaerere quidem semper in excusatione habent, caecutiunt enim, invenire vero nunquam possunt. Blasphemant enim fabricatorem, hoc est, eum qui est vere Deus, qui et praestat invenire; putantes se super Deum alterum invenisse Deum, vel alteram plenitudinem, vel alteram dispositionem. Quapropter et lumen, quod est a Deo, non lucet eis, quoniam inhonoraverunt et spreverunt Deum, minimum arbitrantes eum, quoniam propter dilectionem suam et immensam benignitatem in agnitionem venit hominibus: (agnitionem autem non secundum magnitudinem, nec secundum substantiam; nemo enim mensus est eam, nec palpavit; sed secundum illud, ut sciremus, quoniam qui fecit, et plasmavit, et insufflationem vitae insufflavit in eis, et per conditionem nutrit nos, Verbo suo confirmans, et Sapientia compingens omnia, hic est qui est solus verus Deus:) eum vero qui non est, somniantes super hunc, ut magnum Deum putentur adinvenisse, quem nemo possit cognoscere, humano generi communicantem, nec terrena administrantem: Epicuri videlicet invenientes Deum, neque sibi, neque aliis aliquid praestantem, id est, nullius providentiam habentem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c424b6178375ca908026af244636264f48c6eb0a0798b0f02369613686544ed8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 38장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 24장 2절이다. 하나의 바위, 여러 돌을 품은 모래, 늘 바뀌는 생각의 관계를 유지했다.",
          "하나님의 크기와 본질을 측정함, 창조와 양육을 통해 하나님을 앎을 구별했다. 말씀으로 굳게 세우시고 지혜로 만물을 결합하신다는 두 표현도 보존했다.",
          "humano generi communicantem은 앞의 quem nemo possit cognoscere에 연결하여, 인류와 관계 맺는 모습을 아무도 알 수 없는 신이라는 뜻으로 옮겼다. 에피쿠로스의 신과의 비교는 이레나이오스가 논박하는 상대의 신관에 대한 평가이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:32ae569cf1547c89f7700ec99d8f2b74ee8ba57eaf8d92513d5023cde0ac5b0a",
              "sha256:44c10c92cbeda60b703965ddd40656102ae19c77ed71196d6dccfff50c05aa2b"
            ],
            "text": "그들은 진리에서 멀어졌기에, 마땅히 온갖 오류 속에서 뒹굴고 그 오류에 흔들린다. 같은 일에 대해서도 때에 따라 생각이 이리저리 달라지며, 언제나 확고한 지식을 갖지 못한다. 진리의 제자가 되기보다 말로 궤변을 늘어놓는 사람이 되기를 더 바란다. 그들은 하나의 바위 위에 기초를 세우지 않고, 여러 돌을 품은 모래 위에 세웠기 때문이다. 그래서 여러 신을 꾸며 내고, 늘 찾고 있다는 것을 구실로 삼는다. 그들은 눈이 어두우므로 결코 찾아낼 수 없다. 그들은 창조자를 모독하기 때문이다. 곧 참으로 하나님이시며, 찾아내는 일도 가능하게 해 주시는 분을 모독한다. 그들은 자신들이 하나님 위에 또 다른 신을, 혹은 다른 충만을, 혹은 다른 경륜을 찾아냈다고 생각한다. 그러므로 빛도, 하나님에게서 오는 그 빛도 그들에게 비치지 않는다. 그들이 하나님을 욕되게 하고 업신여겼기 때문이다. 하나님께서 사랑과 한없는 인자하심으로 사람들에게 자신을 알리셨다는 이유로 그들은 그분을 가장 하찮게 여긴다. (이 앎은 그분의 크기를 아는 것도, 본질을 아는 것도 아니다. 아무도 그 본질을 측정하거나 만져 보지 못했기 때문이다. 우리가 아는 것은 이것이다. 우리를 만들고 빚으셨으며, 우리 안에 생명의 숨을 불어넣으시고, 피조물을 통해 우리를 먹이시며, 자신의 말씀으로 굳게 세우시고, 지혜로 만물을 결합하시는 분, 바로 그분께서 홀로 참 하나님이시라는 것이다.) 그들은 이 하나님 위에 있지도 않은 신을 꿈꾸며, 자신들이 위대한 신을 찾아냈다고 인정받으려 한다. 인류와 교제하거나 땅의 일을 돌보는 모습을 아무도 알 수 없는 그런 신 말이다. 그들이 찾아낸 것은 바로 에피쿠로스의 신이다. 자신에게도 다른 이들에게도 아무것도 해 주지 않는 신, 곧 누구도 돌보지 않는 신이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:568b2c51dec011d4ea35be74449675e3d8ced616b3a001db43205157b6ed38d1"
        ],
        "text": "그들은 진리에서 멀어졌기에, 마땅히 온갖 오류 속에서 뒹굴고 그 오류에 흔들린다. 같은 일에 대해서도 때에 따라 생각이 이리저리 달라지며, 언제나 확고한 지식을 갖지 못한다. 진리의 제자가 되기보다 말로 궤변을 늘어놓는 사람이 되기를 더 바란다. 그들은 하나의 바위 위에 기초를 세우지 않고, 여러 돌을 품은 모래 위에 세웠기 때문이다. 그래서 여러 신을 꾸며 내고, 늘 찾고 있다는 것을 구실로 삼는다. 그들은 눈이 어두우므로 결코 찾아낼 수 없다. 그들은 창조자를 모독하기 때문이다. 곧 참으로 하나님이시며, 찾아내는 일도 가능하게 해 주시는 분을 모독한다. 그들은 자신들이 하나님 위에 또 다른 신을, 혹은 다른 충만을, 혹은 다른 경륜을 찾아냈다고 생각한다. 그러므로 빛도, 하나님에게서 오는 그 빛도 그들에게 비치지 않는다. 그들이 하나님을 욕되게 하고 업신여겼기 때문이다. 하나님께서 사랑과 한없는 인자하심으로 사람들에게 자신을 알리셨다는 이유로 그들은 그분을 가장 하찮게 여긴다. (이 앎은 그분의 크기를 아는 것도, 본질을 아는 것도 아니다. 아무도 그 본질을 측정하거나 만져 보지 못했기 때문이다. 우리가 아는 것은 이것이다. 우리를 만들고 빚으셨으며, 우리 안에 생명의 숨을 불어넣으시고, 피조물을 통해 우리를 먹이시며, 자신의 말씀으로 굳게 세우시고, 지혜로 만물을 결합하시는 분, 바로 그분께서 홀로 참 하나님이시라는 것이다.) 그들은 이 하나님 위에 있지도 않은 신을 꿈꾸며, 자신들이 위대한 신을 찾아냈다고 인정받으려 한다. 인류와 교제하거나 땅의 일을 돌보는 모습을 아무도 알 수 없는 그런 신 말이다. 그들이 찾아낸 것은 바로 에피쿠로스의 신이다. 자신에게도 다른 이들에게도 아무것도 해 주지 않는 신, 곧 누구도 돌보지 않는 신이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:aad933155687610e39344dd0f458a6878b0edcfa7ceaa1b01cdd3fa9cd2e633a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "work_location": "3.h38.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-38:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:622501e6ed1e0e77f666489c6c3b0806f078f9708b5e8753b37da1982a26d43e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:378d9e064821799a14ef83413e08d5e8cab89819966ee3c57d7996b96d466084"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c8c949e7f9f988fa10dab3a862cfc816193a0615594e34862ee313d8eb49d9f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4e47bb217d57218650a3012a0a6f99231924223862db4db953de5782cc8c70c4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 39장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h39",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h39",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 39장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 25장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d4e04f6e0d27b37a65af48e84062865a0b1e62e469f007fc9f5b718cb311c5be",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:622501e6ed1e0e77f666489c6c3b0806f078f9708b5e8753b37da1982a26d43e",
            "source_revision_id": "sha256:8c8c949e7f9f988fa10dab3a862cfc816193a0615594e34862ee313d8eb49d9f",
            "translation_revision_id": "sha256:4e47bb217d57218650a3012a0a6f99231924223862db4db953de5782cc8c70c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:19cfbba06827569a050d0329144d964ffe376870af393d222b0ee98f36d52d16",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:622501e6ed1e0e77f666489c6c3b0806f078f9708b5e8753b37da1982a26d43e",
            "source_revision_id": "sha256:8c8c949e7f9f988fa10dab3a862cfc816193a0615594e34862ee313d8eb49d9f",
            "translation_revision_id": "sha256:4e47bb217d57218650a3012a0a6f99231924223862db4db953de5782cc8c70c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d4e04f6e0d27b37a65af48e84062865a0b1e62e469f007fc9f5b718cb311c5be",
          "sha256:19cfbba06827569a050d0329144d964ffe376870af393d222b0ee98f36d52d16"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h39",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 39장의 절 번호 없는 본문을 한 단위로 보존한다.",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "행실을 살피는 이들과, 피조물이 받은 지각을 구별한다. 일부 이교도에 대한 진술은 저자가 제시하는 평가로 옮긴다.",
            "printed_page": 133,
            "printed_texts": [
              "morum providentiam",
              "sensibilitatem",
              "coabducti"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_providence_and_pagan_testimony"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 39장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 25장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "15cb070a9ec0295ac3dc25dc3cd52bce8407b0c74c46c24cb08224c3b016a140",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n146.jpg",
            "page_key": "2:133",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:378d9e064821799a14ef83413e08d5e8cab89819966ee3c57d7996b96d466084",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Providentiam autem habet Deus omnium, propter hoc et consilium dat: consilium autem dans adest his, qui morum providentiam habent. Necesse est igitur ea quae providentur et gubernantur, cognoscere suum directorem: quae quidem non sunt irrationalia, neque vana, sed habent sensibilitatem perceptam de providentia Dei. Et propter hoc ethnicorum quidam, qui minus illecebris ac voluptatibus servierunt, et non in tantum superstitione idolorum coabducti sunt, providentia ejus moti licet tenuiter, tamen conversi sunt, ut dicerent fabricatorem hujus universitatis Patrem omnium providentem, et disponentem secundum nos mundum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8c8c949e7f9f988fa10dab3a862cfc816193a0615594e34862ee313d8eb49d9f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Providentiam autem habet Deus omnium, propter hoc et consilium dat: consilium autem dans adest his, qui morum providentiam habent. Necesse est igitur ea quae providentur et gubernantur, cognoscere suum directorem: quae quidem non sunt irrationalia, neque vana, sed habent sensibilitatem perceptam de providentia Dei. Et propter hoc ethnicorum quidam, qui minus illecebris ac voluptatibus servierunt, et non in tantum superstitione idolorum coabducti sunt, providentia ejus moti licet tenuiter, tamen conversi sunt, ut dicerent fabricatorem hujus universitatis Patrem omnium providentem, et disponentem secundum nos mundum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c8e21de1c2dd109335fe1d87238dce58061859a4aa865d7cc3cc7deb24e7ed30",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 39장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 25장 1절이다. providentia는 문맥에 따라 돌보심과 자기 행실을 살핌으로 옮겼다.",
          "sensibilitas는 돌봄을 받은 존재의 지각을 가리킨다. 일부 이교도들이 창조자를 알게 되었다는 설명은 이레나이오스가 제시하는 평가이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:378d9e064821799a14ef83413e08d5e8cab89819966ee3c57d7996b96d466084"
            ],
            "text": "하나님께서는 모든 것을 돌보신다. 그러기에 조언도 해 주신다. 조언하시면서 자기 행실을 살피는 이들과 함께 계신다. 그러므로 돌봄과 다스림을 받는 존재들은 자신을 이끄는 분을 알아야 한다. 그들은 이성 없는 존재도, 헛된 존재도 아니며, 하나님의 돌보심에서 받은 지각이 있기 때문이다. 그래서 이교도 가운데 일부도, 유혹과 쾌락에 덜 매이고 우상 숭배의 미신에 그토록 깊이 끌려들지 않은 이들도, 희미하게나마 그분의 돌보심에 감동되어 돌아서서 이렇게 말했다. 이 우주를 지으신 분께서 만물의 아버지이시며, 우리를 돌보시고 우리에게 맞게 세계를 질서 지으신다고 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c8c949e7f9f988fa10dab3a862cfc816193a0615594e34862ee313d8eb49d9f"
        ],
        "text": "하나님께서는 모든 것을 돌보신다. 그러기에 조언도 해 주신다. 조언하시면서 자기 행실을 살피는 이들과 함께 계신다. 그러므로 돌봄과 다스림을 받는 존재들은 자신을 이끄는 분을 알아야 한다. 그들은 이성 없는 존재도, 헛된 존재도 아니며, 하나님의 돌보심에서 받은 지각이 있기 때문이다. 그래서 이교도 가운데 일부도, 유혹과 쾌락에 덜 매이고 우상 숭배의 미신에 그토록 깊이 끌려들지 않은 이들도, 희미하게나마 그분의 돌보심에 감동되어 돌아서서 이렇게 말했다. 이 우주를 지으신 분께서 만물의 아버지이시며, 우리를 돌보시고 우리에게 맞게 세계를 질서 지으신다고 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4e47bb217d57218650a3012a0a6f99231924223862db4db953de5782cc8c70c4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
      },
      "work_location": "3.h39",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-39"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:39a366acc650d485f41a2c0e8e79a0ce75f7d39ece9568fee92f7c7b25545582",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f2e7781e7ddac3a62285a00f8fdbdf1982c58561682edfaac0abbc9220e5c189",
            "sha256:be36bbe24fccac742ba885036376283495f7382a567c3bcc6cdcc19af387ab3a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a06724f4af365a66b86e2e345cacf05b25316fa6877348a98b37ef64ae86ca3a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:57c0ea9f06d962c2d259856481f0d4c0181dc5d56a3f1f5fab6f7338225d9fd5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 40장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133,
              134
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:03b2790b69f601f55bb5047cf3e4ae67df1f7d6f28c8bd5fa16cef9a50614d66",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:39a366acc650d485f41a2c0e8e79a0ce75f7d39ece9568fee92f7c7b25545582",
            "source_revision_id": "sha256:a06724f4af365a66b86e2e345cacf05b25316fa6877348a98b37ef64ae86ca3a",
            "translation_revision_id": "sha256:57c0ea9f06d962c2d259856481f0d4c0181dc5d56a3f1f5fab6f7338225d9fd5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d1f8ff45bb2eb709be51aee6101bc81105c23fe2500e83c70cdce155a5c3de3b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:39a366acc650d485f41a2c0e8e79a0ce75f7d39ece9568fee92f7c7b25545582",
            "source_revision_id": "sha256:a06724f4af365a66b86e2e345cacf05b25316fa6877348a98b37ef64ae86ca3a",
            "translation_revision_id": "sha256:57c0ea9f06d962c2d259856481f0d4c0181dc5d56a3f1f5fab6f7338225d9fd5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:03b2790b69f601f55bb5047cf3e4ae67df1f7d6f28c8bd5fa16cef9a50614d66",
          "sha256:d1f8ff45bb2eb709be51aee6101bc81105c23fe2500e83c70cdce155a5c3de3b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              133,
              134
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "선함과 심판을 나누는 견해 및 그 가정에서 따르는 결론을 보존한다. nescientes는 본문대로 유지한다.",
            "printed_pages": [
              133,
              134
            ],
            "printed_texts": [
              "nescientes",
              "ad donandum",
              "si non cum judicio fiat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_judgement_and_goodness_conditionals"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "15cb070a9ec0295ac3dc25dc3cd52bce8407b0c74c46c24cb08224c3b016a140",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n146.jpg",
            "page_key": "2:133",
            "printed_page": 133,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f2e7781e7ddac3a62285a00f8fdbdf1982c58561682edfaac0abbc9220e5c189",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Rursus ut increpativum auferrent a Patre et judiciale, indignum id Deo putantes, et sine iracundia et bonum arbitrantes se adinvenisse Deum, alterum quidem judicare, et alterum quidem salvare dixerunt, nescientes utrorumque auferentes sensum et justitiam. Si enim judicialis non et bonus sit, ad donandum quidem his quibus debet, et ad exprobrandum his quibus oportet, neque justus neque sapiens videbitur judex; rursus bonus, si hoc",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eda4b8f3d2ce56ac6c097128df7f0b318d61e32f87aaaf94f50d27371fd25087",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n147.jpg",
            "page_key": "2:134",
            "printed_page": 134,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:be36bbe24fccac742ba885036376283495f7382a567c3bcc6cdcc19af387ab3a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tantum sit, bonus, non et probator in quos immittat bonitatem, extra justitiam erit et bonitatem, et infirma bonitas ejus videbitur, non omnes salvans, si non cum judicio fiat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a06724f4af365a66b86e2e345cacf05b25316fa6877348a98b37ef64ae86ca3a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Rursus ut increpativum auferrent a Patre et judiciale, indignum id Deo putantes, et sine iracundia et bonum arbitrantes se adinvenisse Deum, alterum quidem judicare, et alterum quidem salvare dixerunt, nescientes utrorumque auferentes sensum et justitiam. Si enim judicialis non et bonus sit, ad donandum quidem his quibus debet, et ad exprobrandum his quibus oportet, neque justus neque sapiens videbitur judex; rursus bonus, si hoc tantum sit, bonus, non et probator in quos immittat bonitatem, extra justitiam erit et bonitatem, et infirma bonitas ejus videbitur, non omnes salvans, si non cum judicio fiat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "46bb9916fe6634ae75fbe2e46cc9b2fbe196d23696417ca93d719f88ead93984",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 40장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 2절이다. 선함과 심판을 서로 다른 신에게 나누어 돌리는 견해에 대한 조건부 논증을 유지했다.",
          "donandum은 마땅히 베푸는 일, probator는 선함을 받을 대상을 분별하는 이로 옮겼다. 마지막 문장은 선함이 판단과 함께 작용하는지를 조건으로 삼는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f2e7781e7ddac3a62285a00f8fdbdf1982c58561682edfaac0abbc9220e5c189",
              "sha256:be36bbe24fccac742ba885036376283495f7382a567c3bcc6cdcc19af387ab3a"
            ],
            "text": "다시 그들은, 꾸짖고 심판하시는 일이 하나님께 어울리지 않는다고 생각하여, 아버지에게서 이 두 가지를 없애려 했다. 또 자신들은 진노하지 않는 선한 신을 찾아냈다고 생각했다. 그래서 한 신은 심판하고 다른 신은 구원한다고 말했다. 그렇게 두 신 모두에게서 분별과 정의를 빼앗으면서도 이를 알지 못했다. 심판하는 신이 선하지도 않다면, 마땅히 베풀어야 할 이들에게 베풀고 꾸짖어야 할 이들을 꾸짖는 일에서 의로운 재판관으로도, 지혜로운 재판관으로도 여겨지지 않을 것이다. 반대로 선한 신이 그저 선하기만 하고, 누구에게 선함을 베풀 것인지 분별하지 못한다면, 정의와 선함을 벗어나게 될 것이다. 그 선함이 판단과 함께 작용하지 않는다면, 모두를 구원하지 못하므로 그의 선함은 무력해 보일 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a06724f4af365a66b86e2e345cacf05b25316fa6877348a98b37ef64ae86ca3a"
        ],
        "text": "다시 그들은, 꾸짖고 심판하시는 일이 하나님께 어울리지 않는다고 생각하여, 아버지에게서 이 두 가지를 없애려 했다. 또 자신들은 진노하지 않는 선한 신을 찾아냈다고 생각했다. 그래서 한 신은 심판하고 다른 신은 구원한다고 말했다. 그렇게 두 신 모두에게서 분별과 정의를 빼앗으면서도 이를 알지 못했다. 심판하는 신이 선하지도 않다면, 마땅히 베풀어야 할 이들에게 베풀고 꾸짖어야 할 이들을 꾸짖는 일에서 의로운 재판관으로도, 지혜로운 재판관으로도 여겨지지 않을 것이다. 반대로 선한 신이 그저 선하기만 하고, 누구에게 선함을 베풀 것인지 분별하지 못한다면, 정의와 선함을 벗어나게 될 것이다. 그 선함이 판단과 함께 작용하지 않는다면, 모두를 구원하지 못하므로 그의 선함은 무력해 보일 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:57c0ea9f06d962c2d259856481f0d4c0181dc5d56a3f1f5fab6f7338225d9fd5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "work_location": "3.h40.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0db424b6847d7008be0c87bd501880d6941e977e7488fca8d934b41c1851bef6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8aa0b5b4843f06f2100aedec86a0fc0984f382ead2c4740b607a3814f77a5395",
            "sha256:95bd22174408f5f4eea04766cabadfd812f56ced9011a3530b44f67df63cc7f5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ec6969e99075f20183cf9466acd75216f6e699630e275fe1bfaadddbdb8ba6f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2f77c205e2ca6533027cccbb157b604bf3215eaeeb96f79b0afc50582ac336a4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 40장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              134,
              135
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:66c8c4c6dd6f6c7e0e56612e5b7aba64072ae96ccfd13996d0b0f3a96ab52685",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0db424b6847d7008be0c87bd501880d6941e977e7488fca8d934b41c1851bef6",
            "source_revision_id": "sha256:3ec6969e99075f20183cf9466acd75216f6e699630e275fe1bfaadddbdb8ba6f",
            "translation_revision_id": "sha256:2f77c205e2ca6533027cccbb157b604bf3215eaeeb96f79b0afc50582ac336a4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:71cff4e79ce295181dcbde556211396116415bb55873333bf8e494d30f3900ea",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0db424b6847d7008be0c87bd501880d6941e977e7488fca8d934b41c1851bef6",
            "source_revision_id": "sha256:3ec6969e99075f20183cf9466acd75216f6e699630e275fe1bfaadddbdb8ba6f",
            "translation_revision_id": "sha256:2f77c205e2ca6533027cccbb157b604bf3215eaeeb96f79b0afc50582ac336a4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:66c8c4c6dd6f6c7e0e56612e5b7aba64072ae96ccfd13996d0b0f3a96ab52685",
          "sha256:71cff4e79ce295181dcbde556211396116415bb55873333bf8e494d30f3900ea"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              134,
              135
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "선함과 심판에 관한 조건절, 지혜와 분별과 정의와 심판의 연결을 유지한다. 135쪽 juste 앞의 각주 표지를 본문에서 구별한다.",
            "printed_pages": [
              134,
              135
            ],
            "printed_texts": [
              "juste effectum",
              "praeeunte scilicet et praecedente bonitate"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Marcion_and_divine_attributes_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eda4b8f3d2ce56ac6c097128df7f0b318d61e32f87aaaf94f50d27371fd25087",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n147.jpg",
            "page_key": "2:134",
            "printed_page": 134,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8aa0b5b4843f06f2100aedec86a0fc0984f382ead2c4740b607a3814f77a5395",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Marcion igitur ipse dividens Deum in duo, alterum quidem bonum, et alterum judicialem dicens, ex utrisque interimit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c91e59389bc71489a79cbdb2f1847939066da2a3d9a789dcdd57384a50050dd9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n148.jpg",
            "page_key": "2:135",
            "printed_page": 135,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:95bd22174408f5f4eea04766cabadfd812f56ced9011a3530b44f67df63cc7f5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deum. Hic enim qui judicialis, si non et bonus sit, non est Deus, quia Deus non est, cui bonitas desit: et ille rursus qui bonus, si non et judicialis, idem quod hic patietur, ut auferatur ei ne sit Deus. Quemadmodum autem et sapientem dicunt Patrem omnium, si non et judiciale ei assignent? Si enim sapiens, et probator est; probatori autem subest judiciale, judiciale autem assequitur justitia, ut juste probet; justitia provocat judicium: judicium autem, cum fit cum justitia, transmittet ad sapientiam. Sapientia igitur praecellet Pater super omnem humanam et angelicam sapientiam, quoniam Dominus, et judex, et justus, et dominator super omnes. Est enim et bonus, et misericors, et patiens, et salvat quos oportet: neque bonum ei deficit juste effectum, neque sapientia deminoratur: salvat enim quos debet salvare, et judicat dignos judicio: neque justum immite ostenditur, praeeunte scilicet et praecedente bonitate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3ec6969e99075f20183cf9466acd75216f6e699630e275fe1bfaadddbdb8ba6f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Marcion igitur ipse dividens Deum in duo, alterum quidem bonum, et alterum judicialem dicens, ex utrisque interimit Deum. Hic enim qui judicialis, si non et bonus sit, non est Deus, quia Deus non est, cui bonitas desit: et ille rursus qui bonus, si non et judicialis, idem quod hic patietur, ut auferatur ei ne sit Deus. Quemadmodum autem et sapientem dicunt Patrem omnium, si non et judiciale ei assignent? Si enim sapiens, et probator est; probatori autem subest judiciale, judiciale autem assequitur justitia, ut juste probet; justitia provocat judicium: judicium autem, cum fit cum justitia, transmittet ad sapientiam. Sapientia igitur praecellet Pater super omnem humanam et angelicam sapientiam, quoniam Dominus, et judex, et justus, et dominator super omnes. Est enim et bonus, et misericors, et patiens, et salvat quos oportet: neque bonum ei deficit juste effectum, neque sapientia deminoratur: salvat enim quos debet salvare, et judicat dignos judicio: neque justum immite ostenditur, praeeunte scilicet et praecedente bonitate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b496ecc369af6d77565efb11b6c65cc9cbaf0c7386420596b0a243e2a75c5ad0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 40장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 3절이다. 마르키온이 나눈 두 신의 속성에서 각각 어떤 결론이 따르는지 드러내도록 조건절을 옮겼다.",
          "지혜, 분별, 심판하는 능력, 정의, 판단의 연결을 차례대로 유지했다. 마지막은 선함이 먼저 나아가므로 정의가 가혹하게 드러나지 않는다는 설명이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8aa0b5b4843f06f2100aedec86a0fc0984f382ead2c4740b607a3814f77a5395",
              "sha256:95bd22174408f5f4eea04766cabadfd812f56ced9011a3530b44f67df63cc7f5"
            ],
            "text": "그러므로 마르키온 자신이 하나님을 둘로 나누어, 한 신은 선하고 다른 신은 심판한다고 말함으로써, 둘 모두에게서 하나님이심을 없애 버린다. 심판하는 신이 선하기도 하지 않다면, 그는 하나님이 아니다. 선함이 없는 이는 하나님이 아니기 때문이다. 반대로 선한 신이 심판하기도 하지 않는다면, 앞의 신과 같은 일을 겪어, 그에게서도 하나님이라는 자격이 사라진다. 만물의 아버지께 심판하시는 능력을 인정하지 않으면서, 어떻게 그분을 지혜롭다고도 말하는가? 그분께서 지혜로우시다면 분별하시는 분이기도 하다. 분별에는 심판하는 능력이 따르며, 올바르게 분별하도록 그 심판하는 능력에는 정의가 뒤따른다. 정의는 판단을 이끌어 내며, 판단은 정의롭게 이루어질 때 지혜로 이어진다. 그러므로 아버지께서는 사람과 천사의 모든 지혜를 지혜로 능가하실 것이다. 그분께서는 주님이자 재판관이시며, 의로우신 분이시고, 만물을 다스리는 분이시기 때문이다. 그분은 선하시고, 자비로우시며, 오래 참으시고, 마땅히 구원할 이들을 구원하신다. 그분께는 정의롭게 행하는 선함이 부족하지 않으며, 지혜도 줄어들지 않는다. 그분께서는 구원해야 할 이들을 구원하시고, 심판받을 만한 이들을 심판하시기 때문이다. 선함이 앞서 이끌고 먼저 나아가기에, 그분의 정의도 가혹하게 드러나지 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3ec6969e99075f20183cf9466acd75216f6e699630e275fe1bfaadddbdb8ba6f"
        ],
        "text": "그러므로 마르키온 자신이 하나님을 둘로 나누어, 한 신은 선하고 다른 신은 심판한다고 말함으로써, 둘 모두에게서 하나님이심을 없애 버린다. 심판하는 신이 선하기도 하지 않다면, 그는 하나님이 아니다. 선함이 없는 이는 하나님이 아니기 때문이다. 반대로 선한 신이 심판하기도 하지 않는다면, 앞의 신과 같은 일을 겪어, 그에게서도 하나님이라는 자격이 사라진다. 만물의 아버지께 심판하시는 능력을 인정하지 않으면서, 어떻게 그분을 지혜롭다고도 말하는가? 그분께서 지혜로우시다면 분별하시는 분이기도 하다. 분별에는 심판하는 능력이 따르며, 올바르게 분별하도록 그 심판하는 능력에는 정의가 뒤따른다. 정의는 판단을 이끌어 내며, 판단은 정의롭게 이루어질 때 지혜로 이어진다. 그러므로 아버지께서는 사람과 천사의 모든 지혜를 지혜로 능가하실 것이다. 그분께서는 주님이자 재판관이시며, 의로우신 분이시고, 만물을 다스리는 분이시기 때문이다. 그분은 선하시고, 자비로우시며, 오래 참으시고, 마땅히 구원할 이들을 구원하신다. 그분께는 정의롭게 행하는 선함이 부족하지 않으며, 지혜도 줄어들지 않는다. 그분께서는 구원해야 할 이들을 구원하시고, 심판받을 만한 이들을 심판하시기 때문이다. 선함이 앞서 이끌고 먼저 나아가기에, 그분의 정의도 가혹하게 드러나지 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2f77c205e2ca6533027cccbb157b604bf3215eaeeb96f79b0afc50582ac336a4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "work_location": "3.h40.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dbe8c82a92e6177189edb215c06a802bd6bdc655466c0415b7773ad746ef5dc1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f9be932d0ed3cf12009114a500610518c241ce0902a55f1fed4dad03eb71416b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:96ed49a7dba777431d7c06a1262eb75b8d91a71c0ffc520f24a5d61d8ce1a21b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e79b1d1d60eca87147e6927015d18a180947cf6ddc66fdc43886b3a5e0462eeb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 40장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              135
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c6c2bb3d75b6f12e318c8bc4f08488aa43a1b3d370e4c34a830aabd01223a0fa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbe8c82a92e6177189edb215c06a802bd6bdc655466c0415b7773ad746ef5dc1",
            "source_revision_id": "sha256:96ed49a7dba777431d7c06a1262eb75b8d91a71c0ffc520f24a5d61d8ce1a21b",
            "translation_revision_id": "sha256:e79b1d1d60eca87147e6927015d18a180947cf6ddc66fdc43886b3a5e0462eeb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:943107ec0572ddae919850bcd816bafd1aa84519b15d4b5bbeac76800d21a51b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dbe8c82a92e6177189edb215c06a802bd6bdc655466c0415b7773ad746ef5dc1",
            "source_revision_id": "sha256:96ed49a7dba777431d7c06a1262eb75b8d91a71c0ffc520f24a5d61d8ce1a21b",
            "translation_revision_id": "sha256:e79b1d1d60eca87147e6927015d18a180947cf6ddc66fdc43886b3a5e0462eeb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c6c2bb3d75b6f12e318c8bc4f08488aa43a1b3d370e4c34a830aabd01223a0fa",
          "sha256:943107ec0572ddae919850bcd816bafd1aa84519b15d4b5bbeac76800d21a51b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h40-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              135
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Matthew 5:45",
            "explanation": "해와 비에 관한 인용을 받은 은혜에 합당하게 살지 않은 이들에 대한 심판 논증에 연결하는 저자의 구성을 유지한다.",
            "printed_page": 135,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_sun_rain_and_judgement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 40장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c91e59389bc71489a79cbdb2f1847939066da2a3d9a789dcdd57384a50050dd9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n148.jpg",
            "page_key": "2:135",
            "printed_page": 135,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f9be932d0ed3cf12009114a500610518c241ce0902a55f1fed4dad03eb71416b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui igitur solem suum oriri facit omnibus benigne Deus, et pluit super justos et injustos, judicabit eos, qui ex aequo benignitatem ejus percipientes, non similiter secundum dignationem munerationis ejus conversati sunt; sed in deliciis et luxuriis versati sunt adversus benevolentiam ejus, adhuc et blasphemantes eum, qui tanta beneficia in eos fecerit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:96ed49a7dba777431d7c06a1262eb75b8d91a71c0ffc520f24a5d61d8ce1a21b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui igitur solem suum oriri facit omnibus benigne Deus, et pluit super justos et injustos, judicabit eos, qui ex aequo benignitatem ejus percipientes, non similiter secundum dignationem munerationis ejus conversati sunt; sed in deliciis et luxuriis versati sunt adversus benevolentiam ejus, adhuc et blasphemantes eum, qui tanta beneficia in eos fecerit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8829e4677ca9a700cf2f03ab74529a682944999dc6882d0ea6252e8640309090",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 40장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 4절이다. 마태복음 5:45의 해와 비에 관한 말씀에서 출발하여, 같은 은혜를 받은 사람의 행실과 심판을 논하는 저자의 흐름을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f9be932d0ed3cf12009114a500610518c241ce0902a55f1fed4dad03eb71416b"
            ],
            "text": "그러므로 하나님께서는 모든 이에게 인자하게 자기 해를 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들에게 비를 내려 주신다. 똑같이 그분의 인자하심을 받고도 받은 선물의 가치에 맞게 살지 않은 이들을 그분께서 심판하실 것이다. 그들은 그분의 호의에 거슬러 향락과 사치에 빠져 살았으며, 그토록 많은 은혜를 베푸신 분을 모독하기까지 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:96ed49a7dba777431d7c06a1262eb75b8d91a71c0ffc520f24a5d61d8ce1a21b"
        ],
        "text": "그러므로 하나님께서는 모든 이에게 인자하게 자기 해를 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들에게 비를 내려 주신다. 똑같이 그분의 인자하심을 받고도 받은 선물의 가치에 맞게 살지 않은 이들을 그분께서 심판하실 것이다. 그들은 그분의 호의에 거슬러 향락과 사치에 빠져 살았으며, 그토록 많은 은혜를 베푸신 분을 모독하기까지 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e79b1d1d60eca87147e6927015d18a180947cf6ddc66fdc43886b3a5e0462eeb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
      },
      "work_location": "3.h40.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-40:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:59634d7d943a22ddb695f811346c95af3ad4b89d84f7281228c2e0a357d41089",
        "part_links": [
          [
            "sha256:830b52af9d86e9113dc29bc53a452bff4873a2330c411a900778dd8c7debebe9",
            "sha256:0e9da51e4d9a33a2a5c7222048e4ae220a3697cfa5b107c9fd777d3f9883f896"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55099cab346a04f814d0a009d9950820c88f0fdf2bcd30f062717c2b2dc96e34"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2a3c305ad7f374a2f00fcc1bb933273e4bf0c0a7cd3e99d3a4777ab9c13342b2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 41장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h41",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h41",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              135,
              136
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 41장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 25장 5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:aa205ffac42a862790011d6f88ed6a448fab5b2fc37e7663c809520bfc91a0a7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59634d7d943a22ddb695f811346c95af3ad4b89d84f7281228c2e0a357d41089",
            "source_revision_id": "sha256:55099cab346a04f814d0a009d9950820c88f0fdf2bcd30f062717c2b2dc96e34",
            "translation_revision_id": "sha256:2a3c305ad7f374a2f00fcc1bb933273e4bf0c0a7cd3e99d3a4777ab9c13342b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d94570488f9f7d56a5f62d036d8510e785f40f0beeb08564f04b54356ab5ce0f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59634d7d943a22ddb695f811346c95af3ad4b89d84f7281228c2e0a357d41089",
            "source_revision_id": "sha256:55099cab346a04f814d0a009d9950820c88f0fdf2bcd30f062717c2b2dc96e34",
            "translation_revision_id": "sha256:2a3c305ad7f374a2f00fcc1bb933273e4bf0c0a7cd3e99d3a4777ab9c13342b2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aa205ffac42a862790011d6f88ed6a448fab5b2fc37e7663c809520bfc91a0a7",
          "sha256:d94570488f9f7d56a5f62d036d8510e785f40f0beeb08564f04b54356ab5ce0f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h41",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              135,
              136
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 41장의 절 번호 없는 라틴어 본문을 한 단위로 보존하고, 인쇄된 그리스어 인용문을 별도 자료로 연결한다.",
            "printed_pages": [
              135,
              136
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 인쇄면에 실린 플라톤 인용을 보존한다. 인용 위치는 판본에 적힌 제4권까지 기록한다.",
            "printed_reference": "Plato de Leg. IV.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 135,
                "text": "Ὁ μὲν δὴ Θεὸς, ὥσπερ καὶ ὁ παλαιὸς λόγος, ἀρχήν τε καὶ τελευτὴν καὶ μέσα τῶν ὄντων ἁπάντων ἔχων, εὐθεῖαν"
              },
              {
                "printed_page": 136,
                "text": "περαίνει, κατὰ φύσιν περιπορευόμενος· τῷ δὲ ἀεὶ ξυνέπεται δίκη τῶν ἀπολειπομένων τοῦ θείου νόμου τιμωρός."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "quoted_Greek_philosophical_text",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_quotation"
          },
          {
            "explanation": "두 번째 철학 인용을 첫 인용과 구별하며, 인쇄된 출처 표기를 기록한다.",
            "printed_reference": "In Timaeo, Tom. III. p.29.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 136,
                "text": "ἀγαθῷ δὲ οὐδεὶς περὶ οὐδενὸς οὐδέποτε ἐγγίγνεται φθόνος."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "quoted_Greek_philosophical_text",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_quotation"
          },
          {
            "explanation": "옛말에도 있듯이라는 삽입구와, 세계 제작의 원인인 선함에 관한 두 번째 인용을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              135,
              136
            ],
            "printed_text": "quemadmodum et vetus sermo est",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_old_saying_and_creation_goodness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 41장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 25장 5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c91e59389bc71489a79cbdb2f1847939066da2a3d9a789dcdd57384a50050dd9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n148.jpg",
            "page_key": "2:135",
            "printed_page": 135,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:830b52af9d86e9113dc29bc53a452bff4873a2330c411a900778dd8c7debebe9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quibus religiosior Plato ostenditur, qui eundem Deum et justum et bonum confessus est, habentem potestatem omnium, ipsum facientem judicium, sic dicens: Et Deus quidem, quemadmodum et vetus sermo est, initium, et finem, et medietates omnium",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "763493aa964bf002ece897ddf93547cf842c4f0024963f5f6aa360608c2252a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n149.jpg",
            "page_key": "2:136",
            "printed_page": 136,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0e9da51e4d9a33a2a5c7222048e4ae220a3697cfa5b107c9fd777d3f9883f896",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quae sunt habens, recte perficit, secundum naturam circumiens: hunc autem semper consequitur justitia ultrix in eos, qui deficiunt a lege divina. Et iterum factorem et fabricatorem hujus universitatis bonum ostendit. Bono autem, inquit, nulla unquam de quoquam nascitur invidia: hoc initium et causam fabricationis mundi constituens bonitatem Dei; sed non ignorantiam, nec Aeonem qui erravit, nec labis fructum, nec matrem plorantem et lamentantem, nec alterum Deum vel Patrem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:55099cab346a04f814d0a009d9950820c88f0fdf2bcd30f062717c2b2dc96e34",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quibus religiosior Plato ostenditur, qui eundem Deum et justum et bonum confessus est, habentem potestatem omnium, ipsum facientem judicium, sic dicens: Et Deus quidem, quemadmodum et vetus sermo est, initium, et finem, et medietates omnium quae sunt habens, recte perficit, secundum naturam circumiens: hunc autem semper consequitur justitia ultrix in eos, qui deficiunt a lege divina. Et iterum factorem et fabricatorem hujus universitatis bonum ostendit. Bono autem, inquit, nulla unquam de quoquam nascitur invidia: hoc initium et causam fabricationis mundi constituens bonitatem Dei; sed non ignorantiam, nec Aeonem qui erravit, nec labis fructum, nec matrem plorantem et lamentantem, nec alterum Deum vel Patrem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6b2fc7f38dd00fa9076a41d4780017876835d4fe37b1c4493fbab7ddde263f1f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 41장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 25장 5절이다. 플라톤이 말하는 정의와 선함을 두 인용문으로 나누어 옮겼다.",
          "quemadmodum et vetus sermo est는 옛말에도 있듯이라는 삽입구이다. Harvey판은 첫 인용에 플라톤의 법률 제4권, 둘째에 티마이오스라는 출처를 적고 그리스어를 함께 싣는다. 해당 그리스어와 인쇄 위치를 별도 자료로 연결했다.",
          "선한 이에게 시기가 생겨나지 않는다는 인용을 세계 제작의 원인에 관한 설명으로 잇는다. 아이온, 결함의 열매, 우는 어머니는 앞서 다룬 상대의 신화에 속하는 표현들이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:830b52af9d86e9113dc29bc53a452bff4873a2330c411a900778dd8c7debebe9",
              "sha256:0e9da51e4d9a33a2a5c7222048e4ae220a3697cfa5b107c9fd777d3f9883f896"
            ],
            "text": "플라톤은 이들보다 더 경건한 사람으로 드러난다. 그는 동일한 하나님께서 의로우시고 선하시며, 모든 것을 다스릴 권한을 지니시고 친히 심판하신다고 고백했기 때문이다. 그는 이렇게 말했다. “신은 옛말에도 있듯이, 존재하는 모든 것의 시작과 끝과 중간을 지니고, 본성을 따라 두루 다니며 올바르게 일을 이루신다. 신의 법에서 벗어나는 이들에게 벌을 내리는 정의가 언제나 그분을 따른다.” 또 그는 이 우주를 만들고 지으신 분께서 선하시다고 밝혔다. 그는 말한다. “선한 이에게는 어느 누구를 두고도 시기가 결코 생겨나지 않는다.” 이처럼 그는 하나님의 선함을 세계 제작의 시작과 원인으로 삼았다. 무지도, 길을 잃은 아이온도, 결함의 열매도, 울고 탄식하는 어머니도, 다른 신이나 아버지도 그 원인으로 삼지 않았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:55099cab346a04f814d0a009d9950820c88f0fdf2bcd30f062717c2b2dc96e34"
        ],
        "text": "플라톤은 이들보다 더 경건한 사람으로 드러난다. 그는 동일한 하나님께서 의로우시고 선하시며, 모든 것을 다스릴 권한을 지니시고 친히 심판하신다고 고백했기 때문이다. 그는 이렇게 말했다. “신은 옛말에도 있듯이, 존재하는 모든 것의 시작과 끝과 중간을 지니고, 본성을 따라 두루 다니며 올바르게 일을 이루신다. 신의 법에서 벗어나는 이들에게 벌을 내리는 정의가 언제나 그분을 따른다.” 또 그는 이 우주를 만들고 지으신 분께서 선하시다고 밝혔다. 그는 말한다. “선한 이에게는 어느 누구를 두고도 시기가 결코 생겨나지 않는다.” 이처럼 그는 하나님의 선함을 세계 제작의 시작과 원인으로 삼았다. 무지도, 길을 잃은 아이온도, 결함의 열매도, 울고 탄식하는 어머니도, 다른 신이나 아버지도 그 원인으로 삼지 않았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2a3c305ad7f374a2f00fcc1bb933273e4bf0c0a7cd3e99d3a4777ab9c13342b2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
      },
      "work_location": "3.h41",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-41"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:59a0ece9ea2beee056393f6de774a3dd894569a38400d5b0471a0d59a7f4b588",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cee6ebc3d949b3396a72d4572ad14b2b64cd47d4228bce3bf89f2b4f3fc746b4",
            "sha256:867757e81a4329008260beb8c3de4f0f361307deabc461d747783636c5287061"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b3fc61dd4cf56e1a81b24022b874df9be01fd04da611766f1a6b0b68ba3bc2b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e90fe914571e9fdbfc8b95ed76ced467d40ad16a04eaf301a983613625f9fd87"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 42장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              136,
              137
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 42장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a4dab95097f25857ee781935128871e932ba5f0dc8798ac8dd4578da3fccb2bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59a0ece9ea2beee056393f6de774a3dd894569a38400d5b0471a0d59a7f4b588",
            "source_revision_id": "sha256:0b3fc61dd4cf56e1a81b24022b874df9be01fd04da611766f1a6b0b68ba3bc2b",
            "translation_revision_id": "sha256:e90fe914571e9fdbfc8b95ed76ced467d40ad16a04eaf301a983613625f9fd87"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:176f9f0b7be85f3f562c8d5d55cea965ac92eea881d3047319ee8b0e56d672c4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59a0ece9ea2beee056393f6de774a3dd894569a38400d5b0471a0d59a7f4b588",
            "source_revision_id": "sha256:0b3fc61dd4cf56e1a81b24022b874df9be01fd04da611766f1a6b0b68ba3bc2b",
            "translation_revision_id": "sha256:e90fe914571e9fdbfc8b95ed76ced467d40ad16a04eaf301a983613625f9fd87"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a4dab95097f25857ee781935128871e932ba5f0dc8798ac8dd4578da3fccb2bf",
          "sha256:176f9f0b7be85f3f562c8d5d55cea965ac92eea881d3047319ee8b0e56d672c4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              136,
              137
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "136 notes 3-4 and 137 notes 1-2",
            "explanation": "commentiti를 인쇄 본문대로 유지한다. collectio의 결합 또는 논증이라는 의미 범위와, doctrina 및 Spiritus를 소피아와 아카모트에 연결하는 편집자의 설명을 구별하여 기록한다.",
            "printed_pages": [
              136,
              137
            ],
            "printed_texts": [
              "commentiti sunt",
              "collectio eorum",
              "doctrina ipsorum",
              "Spiritus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_mythic_terms_and_reading_ambiguities"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 42장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "763493aa964bf002ece897ddf93547cf842c4f0024963f5f6aa360608c2252a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n149.jpg",
            "page_key": "2:136",
            "printed_page": 136,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cee6ebc3d949b3396a72d4572ad14b2b64cd47d4228bce3bf89f2b4f3fc746b4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Juste autem eos mater planget, talium excogitatores et adinventores: digna enim commentiti sunt in capita sua, quoniam mater ipsorum extra Plenitudinem est, id est, extra Dei agnitionem, et collectio eorum abortio facta est informis et sine specie:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7ff2e215881180475ba27b234da7638e078d0dd5e0b7bf15520da3f6184d2f63",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n150.jpg",
            "page_key": "2:137",
            "printed_page": 137,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:867757e81a4329008260beb8c3de4f0f361307deabc461d747783636c5287061",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nihil enim de veritate apprehendit; in vacuum et in umbram decidit; vacua enim doctrina ipsorum et intenebrata: et Horus eam non permisit introire in Pleroma; non enim recepit eos Spiritus in refrigerium. Pater enim ipsorum ignorantiam generans, mortis passiones in eis operatus est. Haec non nos diffamamus, sed ipsi confirmant, ipsi docent, gloriantur in ipsis, altum sentiunt de matre, quam sine patre dicunt genitam, hoc est sine Deo, foeminam a foemina, quod est ex errantia corruptelam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0b3fc61dd4cf56e1a81b24022b874df9be01fd04da611766f1a6b0b68ba3bc2b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Juste autem eos mater planget, talium excogitatores et adinventores: digna enim commentiti sunt in capita sua, quoniam mater ipsorum extra Plenitudinem est, id est, extra Dei agnitionem, et collectio eorum abortio facta est informis et sine specie: nihil enim de veritate apprehendit; in vacuum et in umbram decidit; vacua enim doctrina ipsorum et intenebrata: et Horus eam non permisit introire in Pleroma; non enim recepit eos Spiritus in refrigerium. Pater enim ipsorum ignorantiam generans, mortis passiones in eis operatus est. Haec non nos diffamamus, sed ipsi confirmant, ipsi docent, gloriantur in ipsis, altum sentiunt de matre, quam sine patre dicunt genitam, hoc est sine Deo, foeminam a foemina, quod est ex errantia corruptelam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1f3bdaf131b5fce7c8e510acc4c672c0a5831b95917d9de3379b3c82bd9a5c62",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 42장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 6절이다. 어머니와 아버지, 유산아, 호로스, 플레로마는 상대의 신화를 되돌려 적용하는 저자의 논박 안에서 읽었다.",
          "collectio는 여기서 추론으로 옮겼다. 136쪽 각주 4는 결합 또는 구성이라는 읽기와 논증이라는 읽기를 비교하며, 후자에 가까운 생략 삼단논법의 가능성을 제시한다. 이 단어의 해석은 추가 대조 대상으로 기록한다.",
          "doctrina는 가르침, Spiritus는 영으로 옮겼다. 137쪽 각주 1-2는 각각 소피아와 아카모트에 연결한다. 인쇄된 명칭과 편집자의 해설을 함께 확인할 수 있도록 기록했다.",
          "commentiti sunt는 인쇄된 형태에 따라 꾸며 냈다고 옮겼다. 136쪽 각주 3은 비슷한 소리를 내는 라틴어 형태들의 전승과 삽입 가능성을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cee6ebc3d949b3396a72d4572ad14b2b64cd47d4228bce3bf89f2b4f3fc746b4",
              "sha256:867757e81a4329008260beb8c3de4f0f361307deabc461d747783636c5287061"
            ],
            "text": "이런 것들을 생각해 내고 꾸며 낸 이들을 두고 그 어머니가 슬퍼하는 것은 마땅하다. 그들은 자기 머리 위에 돌아올 만한 일을 꾸며 냈기 때문이다. 그들의 어머니는 충만 밖에, 곧 하나님을 아는 지식 밖에 있으며, 그들의 추론은 형태도 모양도 없는 유산아가 되었다. 그 추론은 진리를 조금도 붙들지 못했으며, 공허와 그림자 속으로 떨어졌다. 그들의 가르침은 텅 비고 어두우며, 호로스는 그것이 플레로마에 들어가도록 허락하지 않았다. 영도 그들을 안식으로 받아들이지 않았기 때문이다. 그들의 아버지는 무지를 낳으며, 그들 안에서 죽음의 정념을 일으켰다. 이것들은 우리가 퍼뜨리는 비방이 아니다. 그들 자신이 확언하고, 직접 가르치며, 그것들을 자랑한다. 그들은 어머니를 높이 생각하며, 아버지 없이 태어났다고 말한다. 곧 하나님 없이, 여성에게서 여성이 태어났다는 것이다. 이는 방황에서 부패가 생겨났다는 뜻이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b3fc61dd4cf56e1a81b24022b874df9be01fd04da611766f1a6b0b68ba3bc2b"
        ],
        "text": "이런 것들을 생각해 내고 꾸며 낸 이들을 두고 그 어머니가 슬퍼하는 것은 마땅하다. 그들은 자기 머리 위에 돌아올 만한 일을 꾸며 냈기 때문이다. 그들의 어머니는 충만 밖에, 곧 하나님을 아는 지식 밖에 있으며, 그들의 추론은 형태도 모양도 없는 유산아가 되었다. 그 추론은 진리를 조금도 붙들지 못했으며, 공허와 그림자 속으로 떨어졌다. 그들의 가르침은 텅 비고 어두우며, 호로스는 그것이 플레로마에 들어가도록 허락하지 않았다. 영도 그들을 안식으로 받아들이지 않았기 때문이다. 그들의 아버지는 무지를 낳으며, 그들 안에서 죽음의 정념을 일으켰다. 이것들은 우리가 퍼뜨리는 비방이 아니다. 그들 자신이 확언하고, 직접 가르치며, 그것들을 자랑한다. 그들은 어머니를 높이 생각하며, 아버지 없이 태어났다고 말한다. 곧 하나님 없이, 여성에게서 여성이 태어났다는 것이다. 이는 방황에서 부패가 생겨났다는 뜻이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e90fe914571e9fdbfc8b95ed76ced467d40ad16a04eaf301a983613625f9fd87",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "work_location": "3.h42.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e0606dd81231dc160b396b10fb615706435e65b344b1ec9583262ab69acbb080",
        "part_links": [
          [
            "sha256:568922d60f13fa64f8e4718b003a61b832410afecc82dc4869d452e5a1d91f42"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bc5237a2fe6b64defe0681b817a9b76e3171238b846b59842a204cc117e23d9d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d2a35b175531213000664c50d06c5a8185741097ce5df5550a4e53c250b58fc4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 3권 42장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              137
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 3권 42장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 7절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:152004744ffb27b56e5a2ff5e4fca08352db6fb5ba7546dad80812421e6d1044",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e0606dd81231dc160b396b10fb615706435e65b344b1ec9583262ab69acbb080",
            "source_revision_id": "sha256:bc5237a2fe6b64defe0681b817a9b76e3171238b846b59842a204cc117e23d9d",
            "translation_revision_id": "sha256:d2a35b175531213000664c50d06c5a8185741097ce5df5550a4e53c250b58fc4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:635c02bbf6becc548f861fe659fa0c61fec2b289e6375e1020bb5859582b1c90",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e0606dd81231dc160b396b10fb615706435e65b344b1ec9583262ab69acbb080",
            "source_revision_id": "sha256:bc5237a2fe6b64defe0681b817a9b76e3171238b846b59842a204cc117e23d9d",
            "translation_revision_id": "sha256:d2a35b175531213000664c50d06c5a8185741097ce5df5550a4e53c250b58fc4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:152004744ffb27b56e5a2ff5e4fca08352db6fb5ba7546dad80812421e6d1044",
          "sha256:635c02bbf6becc548f861fe659fa0c61fec2b289e6375e1020bb5859582b1c90"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-3.html#p-3-h42-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 3,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103325.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              137
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 3,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Galatians 4:19",
            "evidence": "note 7",
            "explanation": "상처에 과도하게 자란 살을 약으로 없애는 비유, 다음 권에서 주님의 말씀을 제시하겠다는 예고, 권말 Amen을 보존한다.",
            "printed_page": 137,
            "printed_texts": [
              "improbiorem ac superfluam vulneris carnem",
              "Prorogavimus",
              "Amen."
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_return_to_Church_and_healing_comparison"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 3권 42장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 7절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7ff2e215881180475ba27b234da7638e078d0dd5e0b7bf15520da3f6184d2f63",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n150.jpg",
            "page_key": "2:137",
            "printed_page": 137,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:568922d60f13fa64f8e4718b003a61b832410afecc82dc4869d452e5a1d91f42",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nos autem precamur non perseverare eos in fovea, quam ipsi foderunt, sed segregari ab hujusmodi matre, et exire a Bytho, et absistere a vacuo, et umbram derelinquere: et legitime eos generari conversos ad Ecclesiam Dei, et formari Christum in eis, et cognoscere eos fabricatorem et factorem hujus universitatis, solum verum Deum et Dominum omnium. Haec precamur de illis, utilius eos diligentes, quam ipsi semetipsos putant diligere. Quae enim est a nobis dilectio, cum sit vera, salutaris est eis si quidem eam recipiant. Est enim austero medicamini similis, absumens improbiorem ac superfluam vulneris carnem: elationem enim illorum et inflationem evacuat. Quapropter tentantes omni virtute manum porrigere eis, non taedebit nos. Prorogavimus autem super haec quae dicta sunt, in sequenti libro Domini sermones inferre, si quos ex his per ipsam Christi doctrinam convincentes, suadere possimus cessare ab ejusmodi errore, et absistere ab ea blasphemia, quae est in fabricatorem ipsorum, qui et solus est Deus, et Pater Domini nostri Jesu Christi. Amen.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bc5237a2fe6b64defe0681b817a9b76e3171238b846b59842a204cc117e23d9d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nos autem precamur non perseverare eos in fovea, quam ipsi foderunt, sed segregari ab hujusmodi matre, et exire a Bytho, et absistere a vacuo, et umbram derelinquere: et legitime eos generari conversos ad Ecclesiam Dei, et formari Christum in eis, et cognoscere eos fabricatorem et factorem hujus universitatis, solum verum Deum et Dominum omnium. Haec precamur de illis, utilius eos diligentes, quam ipsi semetipsos putant diligere. Quae enim est a nobis dilectio, cum sit vera, salutaris est eis si quidem eam recipiant. Est enim austero medicamini similis, absumens improbiorem ac superfluam vulneris carnem: elationem enim illorum et inflationem evacuat. Quapropter tentantes omni virtute manum porrigere eis, non taedebit nos. Prorogavimus autem super haec quae dicta sunt, in sequenti libro Domini sermones inferre, si quos ex his per ipsam Christi doctrinam convincentes, suadere possimus cessare ab ejusmodi errore, et absistere ab ea blasphemia, quae est in fabricatorem ipsorum, qui et solus est Deus, et Pater Domini nostri Jesu Christi. Amen.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b7e4e4c39f26aa01d729d0b35eccb9b07513cdfe04e0d848098a1d9405bc42bd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 3권 42장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 25장 7절이다. 교회로 돌아와 그리스도께서 그들 안에 형성되기를 바라는 기도와, 그들이 사랑을 받아들인다는 조건을 유지했다.",
          "improbiorem ac superfluam vulneris carnem은 상처에 지나치게 돋아난 불필요한 살로 옮겼다. 137쪽 각주 7은 이 표현을 과도하게 자란 살로 풀이하며, 본문은 교만을 가라앉히는 사랑을 약에 비유한다.",
          "Prorogavimus는 주님의 말씀을 제시하는 일을 다음 권으로 미루어 두었다는 예고이다. 제3권은 137쪽의 Amen으로 끝나며, 뒤의 138쪽은 빈 면이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:568922d60f13fa64f8e4718b003a61b832410afecc82dc4869d452e5a1d91f42"
            ],
            "text": "우리는 기도한다. 그들이 스스로 판 구덩이에 계속 머물지 않기를, 그러한 어머니에게서 떨어져 나오고, 뷔토스에서 벗어나며, 공허에서 물러나고, 그림자를 버리기를 기도한다. 하나님의 교회로 돌아와 합당하게 태어나고, 그들 안에 그리스도께서 형성되며, 이 우주를 지으시고 만드신 분, 유일하신 참 하나님이자 만물의 주님을 알게 되기를 기도한다. 그들이 자신을 사랑한다고 생각하는 것보다 우리가 그들에게 더 유익한 사랑을 베풀기에, 그들을 위해 이렇게 기도한다. 우리에게서 나오는 사랑은 참되므로, 그들이 그것을 받아들이기만 한다면 그들을 구원한다. 그 사랑은 쓰라린 약과 같아서, 상처에 지나치게 돋아난 불필요한 살을 없앤다. 그들의 거만함과 부풀어 오른 자만심을 가라앉히기 때문이다. 그러므로 우리는 온 힘을 다해 그들에게 손을 내밀려 애쓰며, 지치지 않을 것이다. 지금까지 한 말에 더하여, 다음 권에서 주님의 말씀을 제시하는 일은 뒤로 미루어 두었다. 그리스도 자신의 가르침으로 잘못을 밝혀, 이들 가운데 몇 사람이라도 그런 오류를 그치고, 자신들을 지으신 분을 향한 모독에서 물러나도록 설득할 수 있을까 해서다. 그분께서는 홀로 하나님이시며, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 아멘."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bc5237a2fe6b64defe0681b817a9b76e3171238b846b59842a204cc117e23d9d"
        ],
        "text": "우리는 기도한다. 그들이 스스로 판 구덩이에 계속 머물지 않기를, 그러한 어머니에게서 떨어져 나오고, 뷔토스에서 벗어나며, 공허에서 물러나고, 그림자를 버리기를 기도한다. 하나님의 교회로 돌아와 합당하게 태어나고, 그들 안에 그리스도께서 형성되며, 이 우주를 지으시고 만드신 분, 유일하신 참 하나님이자 만물의 주님을 알게 되기를 기도한다. 그들이 자신을 사랑한다고 생각하는 것보다 우리가 그들에게 더 유익한 사랑을 베풀기에, 그들을 위해 이렇게 기도한다. 우리에게서 나오는 사랑은 참되므로, 그들이 그것을 받아들이기만 한다면 그들을 구원한다. 그 사랑은 쓰라린 약과 같아서, 상처에 지나치게 돋아난 불필요한 살을 없앤다. 그들의 거만함과 부풀어 오른 자만심을 가라앉히기 때문이다. 그러므로 우리는 온 힘을 다해 그들에게 손을 내밀려 애쓰며, 지치지 않을 것이다. 지금까지 한 말에 더하여, 다음 권에서 주님의 말씀을 제시하는 일은 뒤로 미루어 두었다. 그리스도 자신의 가르침으로 잘못을 밝혀, 이들 가운데 몇 사람이라도 그런 오류를 그치고, 자신들을 지으신 분을 향한 모독에서 물러나도록 설득할 수 있을까 해서다. 그분께서는 홀로 하나님이시며, 우리 주 예수 그리스도의 아버지이시다. 아멘.",
        "translation_revision_id": "sha256:d2a35b175531213000664c50d06c5a8185741097ce5df5550a4e53c250b58fc4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "work_location": "3.h42.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-3:harvey-chapter-42:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6a018d290e4440a1230aea26011688de518212de92a34c9a4f78ede8d54b01b3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:86d1ff4cb404e3d642efeaa880dbc7c4eb38c8d3a2b46528b0c5011bcb07da92"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9287e5dc1a66580440e753716ddbfd5110c69bdeb194ca96e9a14cd25fc966f6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9c5b31069a73ffa935cef163f182b16397519a057ede4c43d37a46c485accb78"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 서두 1, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 1절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 1-2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:aedf705b5a8d3e41dbc1d8a8e4068f2f4b2f52da3e1f216ccf0fc34728a5d5c4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a018d290e4440a1230aea26011688de518212de92a34c9a4f78ede8d54b01b3",
            "source_revision_id": "sha256:9287e5dc1a66580440e753716ddbfd5110c69bdeb194ca96e9a14cd25fc966f6",
            "translation_revision_id": "sha256:9c5b31069a73ffa935cef163f182b16397519a057ede4c43d37a46c485accb78"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:70e0152cb6b423bcda3bdfc077585fa6ef39224d5e7c8fe1a0bec3da8ae32eef",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6a018d290e4440a1230aea26011688de518212de92a34c9a4f78ede8d54b01b3",
            "source_revision_id": "sha256:9287e5dc1a66580440e753716ddbfd5110c69bdeb194ca96e9a14cd25fc966f6",
            "translation_revision_id": "sha256:9c5b31069a73ffa935cef163f182b16397519a057ede4c43d37a46c485accb78"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aedf705b5a8d3e41dbc1d8a8e4068f2f4b2f52da3e1f216ccf0fc34728a5d5c4",
          "sha256:70e0152cb6b423bcda3bdfc077585fa6ef39224d5e7c8fe1a0bec3da8ae32eef"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 서문 1절은 ANF/New Advent 서문 1-2절 전체이다.",
            "printed_page": 144,
            "printed_section": 1,
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_preface_section"
          },
          {
            "explanation": "주님의 말씀으로 앞선 논의를 확증하겠다는 미래형, 환자의 질환을 알아야 치료한다는 비유, 앞선 두 권에 관한 저자의 설명을 보존한다.",
            "printed_page": 144,
            "printed_texts": [
              "confirmabimus",
              "regulas sive argumenta",
              "tamquam speculum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_author_work_plan_and_medical_analogy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 1절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 1-2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e139be571c5fc7f23c71a143e0f93b00bcc5bba787323a6f7cb1718dc23b36b8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n157.jpg",
            "page_key": "2:144",
            "printed_page": 144,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:86d1ff4cb404e3d642efeaa880dbc7c4eb38c8d3a2b46528b0c5011bcb07da92",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hunc quartum librum, dilectissime, transmittens tibi operis quod est de detectione et eversione falsae cognitionis, quemadmodum promisimus, per Domini sermones ea quae praediximus confirmabimus, uti et tu, sicut postulasti, undique a nobis accipias occasiones ad confutandos omnes haereticos, et eos omnimodo retusos non longius sinas in erroris procedere profundum, neque ignorantiae praefocari pelago, sed convertens eos in veritatis portum, facias suam percipere salutem. Eum autem qui velit eos convertere, oportet diligenter scire regulas sive argumenta ipsorum. Nec enim possibile est alicui curare quosdam male habentes, qui ignorat passionem eorum qui male valent. Quapropter hi qui ante nos fuerunt, et quidem multo nobis meliores, non tamen satis potuerunt contradicere his qui sunt a Valentino, quia ignorabant regulam ipsorum, quam nos cum omni diligentia in primo libro tibi tradidimus; in quo et ostendimus doctrinam eorum recapitulationem esse omnium haereticorum. Quapropter et in secundo tamquam speculum habuimus eos totius eversionis. Qui enim his contradicunt secundum quod oportet, contradicunt omnibus qui sunt male sententiae; et qui hos evertunt, evertunt omnem haeresim.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9287e5dc1a66580440e753716ddbfd5110c69bdeb194ca96e9a14cd25fc966f6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hunc quartum librum, dilectissime, transmittens tibi operis quod est de detectione et eversione falsae cognitionis, quemadmodum promisimus, per Domini sermones ea quae praediximus confirmabimus, uti et tu, sicut postulasti, undique a nobis accipias occasiones ad confutandos omnes haereticos, et eos omnimodo retusos non longius sinas in erroris procedere profundum, neque ignorantiae praefocari pelago, sed convertens eos in veritatis portum, facias suam percipere salutem. Eum autem qui velit eos convertere, oportet diligenter scire regulas sive argumenta ipsorum. Nec enim possibile est alicui curare quosdam male habentes, qui ignorat passionem eorum qui male valent. Quapropter hi qui ante nos fuerunt, et quidem multo nobis meliores, non tamen satis potuerunt contradicere his qui sunt a Valentino, quia ignorabant regulam ipsorum, quam nos cum omni diligentia in primo libro tibi tradidimus; in quo et ostendimus doctrinam eorum recapitulationem esse omnium haereticorum. Quapropter et in secundo tamquam speculum habuimus eos totius eversionis. Qui enim his contradicunt secundum quod oportet, contradicunt omnibus qui sunt male sententiae; et qui hos evertunt, evertunt omnem haeresim.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7a54ae1033684cf27384c8a330df5e94db3fa5389a216ca7f0a0a37eb0af2b08",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 서문 1절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 1-2절이다. 인쇄된 서문의 세 절 번호를 그대로 읽기 단위로 삼았다.",
          "주님의 말씀으로 앞선 논의를 확증하겠다는 미래형을 유지했다. 환자의 병을 알아야 치료할 수 있다는 비유와, 제1권과 제2권에서 했다는 작업을 저자의 설명으로 옮겼다.",
          "regulas sive argumenta는 원리와 논증, tamquam speculum은 전체 논박을 비추는 거울로 옮겼다. 발렌티노스 집단의 가르침에 여러 이단의 주장이 집약되어 있다는 것이 이 비유의 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:86d1ff4cb404e3d642efeaa880dbc7c4eb38c8d3a2b46528b0c5011bcb07da92"
            ],
            "text": "사랑하는 그대여, 거짓 지식을 드러내고 논박하는 이 저작의 제4권을 그대에게 보내며, 약속한 대로 주님의 말씀을 통해 앞서 말한 내용을 확증하려 한다. 그대도 요청한 대로 모든 이단자를 반박할 근거를 우리에게서 두루 얻도록 하려는 것이다. 그들을 모든 방면에서 물리쳐, 오류의 깊은 곳으로 더 나아가거나 무지의 바다에 빠져 숨 막히는 일을 막고, 진리의 항구로 돌이켜 그들이 자신의 구원을 얻게 하려는 것이다. 그들을 돌이키려는 사람은 그들의 원리와 논증을 잘 알아야 한다. 병든 이들이 어떤 질환을 앓는지 모르는 사람은 그들을 치료할 수 없기 때문이다. 그러기에 우리보다 앞선 이들은, 참으로 우리보다 훨씬 뛰어난 이들이었는데도, 발렌티노스를 따르는 자들을 충분히 논박하지 못했다. 그들의 원리를 알지 못했기 때문이다. 우리는 제1권에서 그 원리를 그대에게 전하며 온 힘을 기울였고, 그 권에서 그들의 가르침에 모든 이단자의 주장이 집약되어 있음도 밝혔다. 그래서 제2권에서는 전체 논박을 비추는 거울로 이들을 삼았다. 이들을 마땅한 방식으로 논박하는 사람은 잘못된 견해를 가진 모든 이를 논박하며, 이들의 주장을 무너뜨리는 사람은 모든 이단을 무너뜨리기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9287e5dc1a66580440e753716ddbfd5110c69bdeb194ca96e9a14cd25fc966f6"
        ],
        "text": "사랑하는 그대여, 거짓 지식을 드러내고 논박하는 이 저작의 제4권을 그대에게 보내며, 약속한 대로 주님의 말씀을 통해 앞서 말한 내용을 확증하려 한다. 그대도 요청한 대로 모든 이단자를 반박할 근거를 우리에게서 두루 얻도록 하려는 것이다. 그들을 모든 방면에서 물리쳐, 오류의 깊은 곳으로 더 나아가거나 무지의 바다에 빠져 숨 막히는 일을 막고, 진리의 항구로 돌이켜 그들이 자신의 구원을 얻게 하려는 것이다. 그들을 돌이키려는 사람은 그들의 원리와 논증을 잘 알아야 한다. 병든 이들이 어떤 질환을 앓는지 모르는 사람은 그들을 치료할 수 없기 때문이다. 그러기에 우리보다 앞선 이들은, 참으로 우리보다 훨씬 뛰어난 이들이었는데도, 발렌티노스를 따르는 자들을 충분히 논박하지 못했다. 그들의 원리를 알지 못했기 때문이다. 우리는 제1권에서 그 원리를 그대에게 전하며 온 힘을 기울였고, 그 권에서 그들의 가르침에 모든 이단자의 주장이 집약되어 있음도 밝혔다. 그래서 제2권에서는 전체 논박을 비추는 거울로 이들을 삼았다. 이들을 마땅한 방식으로 논박하는 사람은 잘못된 견해를 가진 모든 이를 논박하며, 이들의 주장을 무너뜨리는 사람은 모든 이단을 무너뜨리기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9c5b31069a73ffa935cef163f182b16397519a057ede4c43d37a46c485accb78",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
      },
      "work_location": "4.praef.1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a6aee7c665c57f6b037450b238685c208bcc72330ba656ac13893572b885fef3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f862625159b628d6ad2c24b4d5721f23064f7aff3f3248b6bb0f14daa0d43d44",
            "sha256:015ba21b86b46fbeb2c7a04bc40b7e39656e0cdee03aef5fd5b19ab0e8890482"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:106190d287ef51f68999cdfe4aaa200de0067ecb001cb41d9383d3db8b6c6a66"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3f975ec1766b887b85a2aef439ee34dd24842d410ac8ba0baf330cca428de98b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 서두 2, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144,
              145
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 2,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 2절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fec40c0b4b9d05e4fe114ddd283622c1d3d2649bf1dd95b5c44460d0b6030715",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6aee7c665c57f6b037450b238685c208bcc72330ba656ac13893572b885fef3",
            "source_revision_id": "sha256:106190d287ef51f68999cdfe4aaa200de0067ecb001cb41d9383d3db8b6c6a66",
            "translation_revision_id": "sha256:3f975ec1766b887b85a2aef439ee34dd24842d410ac8ba0baf330cca428de98b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e007edc49286628c9e2c5bd51bf7124d96594c867888d887975575b67542acef",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6aee7c665c57f6b037450b238685c208bcc72330ba656ac13893572b885fef3",
            "source_revision_id": "sha256:106190d287ef51f68999cdfe4aaa200de0067ecb001cb41d9383d3db8b6c6a66",
            "translation_revision_id": "sha256:3f975ec1766b887b85a2aef439ee34dd24842d410ac8ba0baf330cca428de98b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fec40c0b4b9d05e4fe114ddd283622c1d3d2649bf1dd95b5c44460d0b6030715",
          "sha256:e007edc49286628c9e2c5bd51bf7124d96594c867888d887975575b67542acef"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              144,
              145
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 2,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 서문 2절은 ANF/New Advent 서문 3절이다. Blasphemant는 145쪽 첫 단어이다.",
            "printed_pages": [
              144,
              145
            ],
            "printed_section": 2,
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_preface_section"
          },
          {
            "biblical_reference": "Luke 1:2",
            "evidence": "notes 1-2",
            "explanation": "상대의 유출 설명과 사도들의 견해를 구별한다. speculatores와 ministri는 진리의 말씀을 지켜보고 섬긴 이들로 읽으며, seducturi는 더 순박한 이들을 속일 사람들을 가리키는 능동형으로 유지한다.",
            "printed_page": 145,
            "printed_texts": [
              "a labe emissi sunt",
              "speculatores et ministri",
              "eos qui seducturi erant simpliciores"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Valentinian_divisions_and_eyewitness_terms"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 2절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e139be571c5fc7f23c71a143e0f93b00bcc5bba787323a6f7cb1718dc23b36b8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n157.jpg",
            "page_key": "2:144",
            "printed_page": 144,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f862625159b628d6ad2c24b4d5721f23064f7aff3f3248b6bb0f14daa0d43d44",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super omnes est enim blasphema regula ipsorum, quandoquidem factorem et fabricatorem, qui est unus Deus, secundum quod ostendimus, de labe sive defectione eum emissum dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b2da100f4a9dd14bd92f2a400d9d88b32f0c79373c7368aac5094e03e585b7ee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n158.jpg",
            "page_key": "2:145",
            "printed_page": 145,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:015ba21b86b46fbeb2c7a04bc40b7e39656e0cdee03aef5fd5b19ab0e8890482",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Blasphemant autem et in Dominum nostrum, abscindentes et dividentes Jesum a Christo, et Christum a Salvatore, et Salvatorem rursum a Verbo, et Verbum ab Unigenito. Et quemadmodum fabricatorem ex labe sive defectione emissum dicunt, sic et Christum et Spiritum sanctum propter labem emissum docuerunt, et Salvatorem ab his Aeonibus qui a labe emissi sunt, fructificationem esse; ut nil sit apud eos sine blasphemia. In eo igitur qui ante hunc est libro ostensa est de his omnibus sententia Apostolorum, quoniam non solum nihil tale senserunt qui ab initio speculatores et ministri fuerunt verbi veritatis; sed et praedicaverunt nobis fugere hujusmodi sententias, Spiritu providentes eos qui seducturi erant simpliciores.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:106190d287ef51f68999cdfe4aaa200de0067ecb001cb41d9383d3db8b6c6a66",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Super omnes est enim blasphema regula ipsorum, quandoquidem factorem et fabricatorem, qui est unus Deus, secundum quod ostendimus, de labe sive defectione eum emissum dicunt. Blasphemant autem et in Dominum nostrum, abscindentes et dividentes Jesum a Christo, et Christum a Salvatore, et Salvatorem rursum a Verbo, et Verbum ab Unigenito. Et quemadmodum fabricatorem ex labe sive defectione emissum dicunt, sic et Christum et Spiritum sanctum propter labem emissum docuerunt, et Salvatorem ab his Aeonibus qui a labe emissi sunt, fructificationem esse; ut nil sit apud eos sine blasphemia. In eo igitur qui ante hunc est libro ostensa est de his omnibus sententia Apostolorum, quoniam non solum nihil tale senserunt qui ab initio speculatores et ministri fuerunt verbi veritatis; sed et praedicaverunt nobis fugere hujusmodi sententias, Spiritu providentes eos qui seducturi erant simpliciores.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "394fed3756ef12a7284a6b6624a5ad9a94218730e7698eb62cb1b80adbd00535",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 서문 2절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 3절이다. 예수, 그리스도, 구원자, 말씀, 외아들을 나누는 상대의 설명을 열거 순서대로 옮겼다.",
          "speculatores et ministri는 진리의 말씀을 지켜보고 섬긴 이들로 옮겼다. 145쪽 각주 2는 누가복음 1:2와 그리스어를 어떻게 이해할지 논의한다.",
          "seducturi는 속일 자들을 가리키는 능동형이다. 성령으로 내다본 대상은 더 순박한 이들을 속일 사람들이며, simpliciores는 속임을 받을 이들이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f862625159b628d6ad2c24b4d5721f23064f7aff3f3248b6bb0f14daa0d43d44",
              "sha256:015ba21b86b46fbeb2c7a04bc40b7e39656e0cdee03aef5fd5b19ab0e8890482"
            ],
            "text": "그들의 원리는 모든 것 가운데 가장 불경하다. 우리가 밝혔듯이, 유일하신 하나님이신 만드시고 지으신 분을 결함이나 이탈에서 유출되었다고 말하기 때문이다. 그들은 예수를 그리스도에게서 잘라 나누고, 그리스도를 구원자에게서, 구원자를 다시 말씀에게서, 말씀을 외아들에게서 나누어, 우리 주님도 모독한다. 창조자가 결함이나 이탈에서 유출되었다고 말하듯이, 그리스도와 성령도 그 결함 때문에 유출되었다고 가르쳤다. 결함에서 유출된 그 아이온들이 맺은 열매가 구원자라고도 가르쳤다. 그러니 그들에게는 모독이 없는 것이 하나도 없다. 이 때문에 바로 앞 권에서는 이 모든 것에 관한 사도들의 견해를 제시했다. 처음부터 진리의 말씀을 지켜보고 섬긴 이들은 이런 생각을 전혀 품지 않았을 뿐 아니라, 더 순박한 이들을 속일 자들을 성령으로 미리 내다보고, 우리에게 이런 견해들을 피하라고 선포했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:106190d287ef51f68999cdfe4aaa200de0067ecb001cb41d9383d3db8b6c6a66"
        ],
        "text": "그들의 원리는 모든 것 가운데 가장 불경하다. 우리가 밝혔듯이, 유일하신 하나님이신 만드시고 지으신 분을 결함이나 이탈에서 유출되었다고 말하기 때문이다. 그들은 예수를 그리스도에게서 잘라 나누고, 그리스도를 구원자에게서, 구원자를 다시 말씀에게서, 말씀을 외아들에게서 나누어, 우리 주님도 모독한다. 창조자가 결함이나 이탈에서 유출되었다고 말하듯이, 그리스도와 성령도 그 결함 때문에 유출되었다고 가르쳤다. 결함에서 유출된 그 아이온들이 맺은 열매가 구원자라고도 가르쳤다. 그러니 그들에게는 모독이 없는 것이 하나도 없다. 이 때문에 바로 앞 권에서는 이 모든 것에 관한 사도들의 견해를 제시했다. 처음부터 진리의 말씀을 지켜보고 섬긴 이들은 이런 생각을 전혀 품지 않았을 뿐 아니라, 더 순박한 이들을 속일 자들을 성령으로 미리 내다보고, 우리에게 이런 견해들을 피하라고 선포했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3f975ec1766b887b85a2aef439ee34dd24842d410ac8ba0baf330cca428de98b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
      },
      "work_location": "4.praef.2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:187dc5c96564cc5d09f0b470c0253e0e45ced8084bb1f648df5bc3e8f1cf741d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6ccd838a16aa303c542aabec58a08771c6539389476303ac31ed5c5bcef68867",
            "sha256:54afc3895501e5fc4206eba003102e3d4cf6239a6f2669e087240f2b33f553f6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ee913237ba30a3c60a43b74b840b92643f2d2f28d88aa9663c6b9dc6408dc133"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b291871fd91b2bf6743be9363d59758b10052efdb71bc19ab92691fa764b9c5a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 서두 3, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              145,
              146
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 3,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 3절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e0d1f0f237f680753b2ce15f9058a32dcf1117681188f803dd1faf51e4c19f97",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:187dc5c96564cc5d09f0b470c0253e0e45ced8084bb1f648df5bc3e8f1cf741d",
            "source_revision_id": "sha256:ee913237ba30a3c60a43b74b840b92643f2d2f28d88aa9663c6b9dc6408dc133",
            "translation_revision_id": "sha256:b291871fd91b2bf6743be9363d59758b10052efdb71bc19ab92691fa764b9c5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d3e9addac764d54d46e5d0df4a1f2a90a6aedaf515ae4689450e757eb471ffbc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:187dc5c96564cc5d09f0b470c0253e0e45ced8084bb1f648df5bc3e8f1cf741d",
            "source_revision_id": "sha256:ee913237ba30a3c60a43b74b840b92643f2d2f28d88aa9663c6b9dc6408dc133",
            "translation_revision_id": "sha256:b291871fd91b2bf6743be9363d59758b10052efdb71bc19ab92691fa764b9c5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e0d1f0f237f680753b2ce15f9058a32dcf1117681188f803dd1faf51e4c19f97",
          "sha256:d3e9addac764d54d46e5d0df4a1f2a90a6aedaf515ae4689450e757eb471ffbc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-praef-3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103400.htm",
            "division": "preface",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              145,
              146
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 3,
          "paragraph_number_status": "printed_paragraph_number"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄된 서문 3절은 ANF/New Advent 서문 4절이다.",
            "printed_pages": [
              145,
              146
            ],
            "printed_section": 3,
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_preface_section"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 3:5",
              "Revelation 12:9",
              "Revelation 20:2"
            ],
            "explanation": "배반한 천사가 뱀을 통해 불순종하게 했다는 저자의 해석과 하나님이 그에게 같은 형태와 이름을 주셨다는 설명을 보존한다.",
            "printed_page": 145,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_serpent_and_angel_interpretation"
          },
          {
            "biblical_reference": "Genesis 1:26",
            "evidence": "145 note 4",
            "explanation": "사람의 혼과 육신, 하나님의 손들인 아들과 성령, 육신의 구원을 위한 경륜을 구별한다. sanctum은 인쇄대로 유지하고 Clermont 사본에 따른 보완이라는 각주를 기록한다.",
            "printed_pages": [
              145,
              146
            ],
            "printed_texts": [
              "temperatio animae et carnis",
              "per Filium et Spiritum sanctum",
              "quod quidem est caro"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_divine_hands_and_flesh_salvation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 서문 3절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b2da100f4a9dd14bd92f2a400d9d88b32f0c79373c7368aac5094e03e585b7ee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n158.jpg",
            "page_key": "2:145",
            "printed_page": 145,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6ccd838a16aa303c542aabec58a08771c6539389476303ac31ed5c5bcef68867",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum enim serpens Evam seduxit, promittens ei quod non habebat ipse; sic et hi praetendentes majorem agnitionem et mysteria inenarrabilia, et promittentes eam quam dicunt intra Pleroma esse receptionem, in mortem demergunt sibi credentes, apostatas eos constituentes ab eo qui eos fecit. Et tunc quidem apostata angelus per serpentem inobedientiam hominum operatus, existimavit latere se Dominum: quapropter eandem ei formam et appellationem tribuit Deus. Nunc autem, quoniam novissima sunt tempora, extenditur malum in homines, non solum apostatas eos faciens, sed et blasphemos in plasmatorem instituit multis machinationibus, id est, per omnes haereticos qui praedicti sunt. Hi enim omnes, quamvis ex differentibus locis egrediantur, et differentia doceant, in idem tamen blasphemiae concurrunt propositum, letaliter vulnerantes, docendo blasphemiam in Deum factorem et nutritorem nostrum, et derogando salutem hominis. Homo est autem temperatio animae et carnis, qui secundum similitudinem Dei formatus est, et per manus ejus plasmatus est, hoc est, per Filium et Spiritum sanctum, quibus et dixit: Faciamus hominem. Hoc ergo propositum est ejus qui vitae nostrae invidet,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22975c1e01b3162eae1eb41048334adbe6a67fc5ff7ddad462312bb9cfe41c5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n159.jpg",
            "page_key": "2:146",
            "printed_page": 146,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:54afc3895501e5fc4206eba003102e3d4cf6239a6f2669e087240f2b33f553f6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "incredulos suae salutis efficere homines, et blasphemos in plasmatorem Deum. Quaecunque enim cum gravitate summa dixerint omnes haeretici, in ultimum ad hoc deveniunt, ut blasphement fabricatorem, et contradicant saluti plasmatis Dei, quod quidem est caro: propter quam omnem dispositionem fecisse Filium Dei, multis modis ostendimus, et manifestavimus neminem alium Deum appellari a Scripturis, nisi Patrem omnium, et Filium, et eos qui adoptionem habent.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ee913237ba30a3c60a43b74b840b92643f2d2f28d88aa9663c6b9dc6408dc133",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum enim serpens Evam seduxit, promittens ei quod non habebat ipse; sic et hi praetendentes majorem agnitionem et mysteria inenarrabilia, et promittentes eam quam dicunt intra Pleroma esse receptionem, in mortem demergunt sibi credentes, apostatas eos constituentes ab eo qui eos fecit. Et tunc quidem apostata angelus per serpentem inobedientiam hominum operatus, existimavit latere se Dominum: quapropter eandem ei formam et appellationem tribuit Deus. Nunc autem, quoniam novissima sunt tempora, extenditur malum in homines, non solum apostatas eos faciens, sed et blasphemos in plasmatorem instituit multis machinationibus, id est, per omnes haereticos qui praedicti sunt. Hi enim omnes, quamvis ex differentibus locis egrediantur, et differentia doceant, in idem tamen blasphemiae concurrunt propositum, letaliter vulnerantes, docendo blasphemiam in Deum factorem et nutritorem nostrum, et derogando salutem hominis. Homo est autem temperatio animae et carnis, qui secundum similitudinem Dei formatus est, et per manus ejus plasmatus est, hoc est, per Filium et Spiritum sanctum, quibus et dixit: Faciamus hominem. Hoc ergo propositum est ejus qui vitae nostrae invidet, incredulos suae salutis efficere homines, et blasphemos in plasmatorem Deum. Quaecunque enim cum gravitate summa dixerint omnes haeretici, in ultimum ad hoc deveniunt, ut blasphement fabricatorem, et contradicant saluti plasmatis Dei, quod quidem est caro: propter quam omnem dispositionem fecisse Filium Dei, multis modis ostendimus, et manifestavimus neminem alium Deum appellari a Scripturis, nisi Patrem omnium, et Filium, et eos qui adoptionem habent.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "992513e92a79c3044db1a853cfcd01b2d442e4b528b7f4ecac99dfef60f75bfc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 서문 3절이며, ANF/New Advent의 통상 서문 4절이다. 뱀과 배반한 천사의 관계, 하나님이 그 천사에게 뱀의 형태와 이름을 주셨다는 설명은 저자의 해석으로 옮겼다.",
          "사람을 이루는 혼과 육신의 결합, 하나님의 손들인 아들과 성령, 육신을 위한 구원의 경륜을 구별했다. 인쇄된 Spiritum sanctum을 보존하며, sanctum의 Clermont 사본 근거는 145쪽 각주 4에 연결했다.",
          "마지막의 하나님이라는 호칭은 만물의 아버지와 아들과 양자의 자격을 받은 이들에게 연결된다. 제3권에서 다룬 성경 호칭의 논증을 이어받는 부분이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6ccd838a16aa303c542aabec58a08771c6539389476303ac31ed5c5bcef68867",
              "sha256:54afc3895501e5fc4206eba003102e3d4cf6239a6f2669e087240f2b33f553f6"
            ],
            "text": "뱀은 자신에게 없는 것을 하와에게 약속하며 그녀를 속였다. 이들도 그와 같이 더 높은 지식과 말로 다 할 수 없는 신비를 내세우고, 플레로마 안에 받아들여진다는 그들의 약속을 들려주며, 자기들을 믿는 이들을 죽음에 빠뜨리고, 그들을 만드신 분에게서 떠나게 한다. 그때 배반한 천사는 뱀을 통해 사람들이 불순종하게 만들고도, 주님께 들키지 않았다고 생각했다. 그래서 하나님께서는 그에게 뱀과 같은 형태와 이름을 주셨다. 이제는 마지막 때이므로, 악이 사람들 사이에 퍼져 그들을 배반자로 만들 뿐 아니라, 여러 계략으로 그들을 빚으신 분을 모독하는 자로 만든다. 곧 앞서 말한 모든 이단자를 통해 그렇게 한다. 이들은 모두 서로 다른 곳에서 나와 서로 다른 것을 가르치면서도, 같은 모독의 목적에 모여든다. 우리를 만들고 먹이시는 하나님을 모독하도록 가르치고, 사람의 구원을 깎아내리며, 치명적인 상처를 입힌다. 사람은 혼과 육신이 섞여 이루어진 존재로, 하나님의 닮은 모습을 따라 형성되었고, 그분의 손들을 통해 빚어졌다. 곧 아들과 성령을 통해 빚어진 것이다. 그분께서는 이들에게 “우리가 사람을 만들자”라고도 말씀하셨다. 우리의 생명을 시기하는 자가 목적으로 삼는 것은 이것이다. 사람들이 자신의 구원을 믿지 못하게 하고, 자신들을 빚으신 하나님을 모독하게 하는 것이다. 모든 이단자가 아무리 엄숙하게 무슨 말을 하든, 끝내 도달하는 곳은 같다. 창조자를 모독하고, 하나님께서 빚으신 것의 구원을 반대하는 것이다. 그 빚으신 것이 바로 육신이다. 하나님의 아들께서 그 육신을 위해 모든 경륜을 이루셨음을 우리는 여러 방식으로 밝혔다. 만물의 아버지와 아들과 양자의 자격을 받은 이들 외에는 성경에서 아무도 하나님이라고 불리지 않는다는 점도 분명히 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ee913237ba30a3c60a43b74b840b92643f2d2f28d88aa9663c6b9dc6408dc133"
        ],
        "text": "뱀은 자신에게 없는 것을 하와에게 약속하며 그녀를 속였다. 이들도 그와 같이 더 높은 지식과 말로 다 할 수 없는 신비를 내세우고, 플레로마 안에 받아들여진다는 그들의 약속을 들려주며, 자기들을 믿는 이들을 죽음에 빠뜨리고, 그들을 만드신 분에게서 떠나게 한다. 그때 배반한 천사는 뱀을 통해 사람들이 불순종하게 만들고도, 주님께 들키지 않았다고 생각했다. 그래서 하나님께서는 그에게 뱀과 같은 형태와 이름을 주셨다. 이제는 마지막 때이므로, 악이 사람들 사이에 퍼져 그들을 배반자로 만들 뿐 아니라, 여러 계략으로 그들을 빚으신 분을 모독하는 자로 만든다. 곧 앞서 말한 모든 이단자를 통해 그렇게 한다. 이들은 모두 서로 다른 곳에서 나와 서로 다른 것을 가르치면서도, 같은 모독의 목적에 모여든다. 우리를 만들고 먹이시는 하나님을 모독하도록 가르치고, 사람의 구원을 깎아내리며, 치명적인 상처를 입힌다. 사람은 혼과 육신이 섞여 이루어진 존재로, 하나님의 닮은 모습을 따라 형성되었고, 그분의 손들을 통해 빚어졌다. 곧 아들과 성령을 통해 빚어진 것이다. 그분께서는 이들에게 “우리가 사람을 만들자”라고도 말씀하셨다. 우리의 생명을 시기하는 자가 목적으로 삼는 것은 이것이다. 사람들이 자신의 구원을 믿지 못하게 하고, 자신들을 빚으신 하나님을 모독하게 하는 것이다. 모든 이단자가 아무리 엄숙하게 무슨 말을 하든, 끝내 도달하는 곳은 같다. 창조자를 모독하고, 하나님께서 빚으신 것의 구원을 반대하는 것이다. 그 빚으신 것이 바로 육신이다. 하나님의 아들께서 그 육신을 위해 모든 경륜을 이루셨음을 우리는 여러 방식으로 밝혔다. 만물의 아버지와 아들과 양자의 자격을 받은 이들 외에는 성경에서 아무도 하나님이라고 불리지 않는다는 점도 분명히 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b291871fd91b2bf6743be9363d59758b10052efdb71bc19ab92691fa764b9c5a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
      },
      "work_location": "4.praef.3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:preface-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9117e92ea45e7f1bb65c58eea4f0d26870ef02619409591d9d43d69414ffc91b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:edad087c6ed304d21e30e15bb6d8f98a0aea32d0705a0470b67425d9d05c6827"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:901e3b434f64cbda78f80e0ff7bd6593587a8b6ffb63ca1a22c49b0311b36459"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7b7039e1f3ebcef312e328b11f642c6978b4dceda4ab33721ac59ea35847f39a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 1장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103401.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 1장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f25c5187fe055f77352e0376805e955be9800073b4ccffee0a272f3b641a6b1f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9117e92ea45e7f1bb65c58eea4f0d26870ef02619409591d9d43d69414ffc91b",
            "source_revision_id": "sha256:901e3b434f64cbda78f80e0ff7bd6593587a8b6ffb63ca1a22c49b0311b36459",
            "translation_revision_id": "sha256:7b7039e1f3ebcef312e328b11f642c6978b4dceda4ab33721ac59ea35847f39a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e4b48b757a02292b9b48a08ae08ef68cbeecea63748f616110186b72a861db07",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9117e92ea45e7f1bb65c58eea4f0d26870ef02619409591d9d43d69414ffc91b",
            "source_revision_id": "sha256:901e3b434f64cbda78f80e0ff7bd6593587a8b6ffb63ca1a22c49b0311b36459",
            "translation_revision_id": "sha256:7b7039e1f3ebcef312e328b11f642c6978b4dceda4ab33721ac59ea35847f39a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f25c5187fe055f77352e0376805e955be9800073b4ccffee0a272f3b641a6b1f",
          "sha256:e4b48b757a02292b9b48a08ae08ef68cbeecea63748f616110186b72a861db07"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103401.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Psalm 82:6",
              "Matthew 23:9"
            ],
            "explanation": "양자의 영을 받는 이들, 본성상 갖는 호칭과 말로만 붙이는 호칭의 차이를 보존한다. grammatici는 문법가로 옮기고 신화 저술가로 풀이하는 각주 3의 설명을 기록한다.",
            "printed_page": 146,
            "printed_texts": [
              "adoptionis Spiritum",
              "naturaliter",
              "verbo tenus",
              "grammatici"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_adoption_and_divine_names"
          },
          {
            "explanation": "아이온들을 부르는 복수형 하늘들과, 어머니에게 붙이는 땅 및 예루살렘의 호칭을 유지한다.",
            "printed_page": 146,
            "printed_text": "coelos vocari dicunt, cum Matre sua",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_heavens_and_mother_names"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 1장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "22975c1e01b3162eae1eb41048334adbe6a67fc5ff7ddad462312bb9cfe41c5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n159.jpg",
            "page_key": "2:146",
            "printed_page": 146,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:edad087c6ed304d21e30e15bb6d8f98a0aea32d0705a0470b67425d9d05c6827",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum sit igitur hoc firmum et constans, neminem alterum Deum et Dominum a Spiritu praedicatum, nisi eum qui dominatur omnium Deus, cum Verbo suo, et eos qui adoptionis Spiritum accipiunt, hoc est, eos qui credunt in unum et verum Deum, et Christum Jesum Filium Dei; similiter et Apostolos neminem alium a semetipsis Deum appellasse, aut Dominum cognominasse; multo autem magis Dominum nostrum, qui et nobis praecepit neminem Patrem confiteri, nisi eum qui est in caelis, qui est unus Deus, et unus Pater: manifeste falsa ostenduntur ea quae dicunt circumventores et perversissimi sophistae, dicentes naturaliter et Deum et Patrem esse, quem ipsi adinvenerunt; Demiurgum vero naturaliter neque Deum, neque Patrem esse, sed verbo tenus dici, eo quod dominetur conditionis, sicut dicunt perversi grammatici, excogitantes in Deum: et doctrinam quidem Christi praetermittentes, et a semetipsis autem falsa divinantes, adversus universam Dei dispositionem argumentantur. Etenim Aeonas suos, et deos et patres et dominos, adhuc etiam et coelos vocari dicunt, cum Matre sua, quam et terram et Hierusalem appellant, multisque aliis vocabulis eam cognominantes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:901e3b434f64cbda78f80e0ff7bd6593587a8b6ffb63ca1a22c49b0311b36459",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum sit igitur hoc firmum et constans, neminem alterum Deum et Dominum a Spiritu praedicatum, nisi eum qui dominatur omnium Deus, cum Verbo suo, et eos qui adoptionis Spiritum accipiunt, hoc est, eos qui credunt in unum et verum Deum, et Christum Jesum Filium Dei; similiter et Apostolos neminem alium a semetipsis Deum appellasse, aut Dominum cognominasse; multo autem magis Dominum nostrum, qui et nobis praecepit neminem Patrem confiteri, nisi eum qui est in caelis, qui est unus Deus, et unus Pater: manifeste falsa ostenduntur ea quae dicunt circumventores et perversissimi sophistae, dicentes naturaliter et Deum et Patrem esse, quem ipsi adinvenerunt; Demiurgum vero naturaliter neque Deum, neque Patrem esse, sed verbo tenus dici, eo quod dominetur conditionis, sicut dicunt perversi grammatici, excogitantes in Deum: et doctrinam quidem Christi praetermittentes, et a semetipsis autem falsa divinantes, adversus universam Dei dispositionem argumentantur. Etenim Aeonas suos, et deos et patres et dominos, adhuc etiam et coelos vocari dicunt, cum Matre sua, quam et terram et Hierusalem appellant, multisque aliis vocabulis eam cognominantes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "99131fcaac8e9f239891364788d3e7cc32a38c27921f4aa3297835d68ced19d1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 1장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 1절이다. 긴 전제문을 나누어 양자의 영, 사도들의 호칭과 주님의 명령을 차례로 옮겼다.",
          "naturaliter는 본성상, verbo tenus는 말로만으로 옮겼다. 이는 상대가 신과 아버지의 호칭을 구별하는 방식에 대한 논박이다.",
          "grammatici는 문법가로 옮겼다. 146쪽 각주 3은 이를 신화 저술가로 풀이하며, 다음 장의 판도라라는 표현에 연결한다. 아이온들에 붙이는 하늘들은 복수형을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:edad087c6ed304d21e30e15bb6d8f98a0aea32d0705a0470b67425d9d05c6827"
            ],
            "text": "그러므로 다음은 확고하고 분명하다. 성령께서는 만물을 다스리시는 하나님과 그분의 말씀, 그리고 양자의 영을 받는 이들 외에는 다른 누구도 하나님이나 주님이라고 선포하지 않으셨다. 양자의 영을 받는 이들은 유일하신 참 하나님과 하나님의 아들 그리스도 예수를 믿는 이들이다. 사도들도 마찬가지로 자신의 말로 다른 누구를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컫지 않았다. 우리 주님께서는 더욱 그러하셨다. 한 분 하나님이시며 한 분 아버지이신, 하늘에 계신 분 외에는 아무도 아버지로 고백하지 말라고 우리에게 명하셨다. 속이는 자들과 더없이 비뚤어진 궤변가들이 하는 말은 이로써 분명히 거짓으로 드러난다. 그들은 자기들이 지어낸 존재가 본성상 하나님이자 아버지라고 말한다. 반면 데미우르고스는 본성상 하나님도 아버지도 아니며, 피조물을 다스리기 때문에 말로만 그렇게 불린다고 한다. 이것이 비뚤어진 문법가들의 말이다. 그들은 하나님을 거스르는 생각을 꾸미고, 그리스도의 가르침을 제쳐 두며, 스스로 거짓을 점쳐 내어, 하나님의 경륜 전체를 거슬러 논증한다. 그들은 자기 아이온들이 신들이며 아버지들이며 주들이라 불리고, 그들의 어머니와 함께 하늘들이라 불리기까지 한다고 말한다. 그 어머니를 땅과 예루살렘이라고도 부르며, 다른 여러 이름도 붙인다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:901e3b434f64cbda78f80e0ff7bd6593587a8b6ffb63ca1a22c49b0311b36459"
        ],
        "text": "그러므로 다음은 확고하고 분명하다. 성령께서는 만물을 다스리시는 하나님과 그분의 말씀, 그리고 양자의 영을 받는 이들 외에는 다른 누구도 하나님이나 주님이라고 선포하지 않으셨다. 양자의 영을 받는 이들은 유일하신 참 하나님과 하나님의 아들 그리스도 예수를 믿는 이들이다. 사도들도 마찬가지로 자신의 말로 다른 누구를 하나님이라 부르거나 주님이라 일컫지 않았다. 우리 주님께서는 더욱 그러하셨다. 한 분 하나님이시며 한 분 아버지이신, 하늘에 계신 분 외에는 아무도 아버지로 고백하지 말라고 우리에게 명하셨다. 속이는 자들과 더없이 비뚤어진 궤변가들이 하는 말은 이로써 분명히 거짓으로 드러난다. 그들은 자기들이 지어낸 존재가 본성상 하나님이자 아버지라고 말한다. 반면 데미우르고스는 본성상 하나님도 아버지도 아니며, 피조물을 다스리기 때문에 말로만 그렇게 불린다고 한다. 이것이 비뚤어진 문법가들의 말이다. 그들은 하나님을 거스르는 생각을 꾸미고, 그리스도의 가르침을 제쳐 두며, 스스로 거짓을 점쳐 내어, 하나님의 경륜 전체를 거슬러 논증한다. 그들은 자기 아이온들이 신들이며 아버지들이며 주들이라 불리고, 그들의 어머니와 함께 하늘들이라 불리기까지 한다고 말한다. 그 어머니를 땅과 예루살렘이라고도 부르며, 다른 여러 이름도 붙인다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7b7039e1f3ebcef312e328b11f642c6978b4dceda4ab33721ac59ea35847f39a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "work_location": "4.h1.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:050a127a10706d2df3239e451014f91e33f9be8140564c8ca4fa132b4fc3039a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b3c2c05572562f149802e40fbe09440bae93a60fc1424784084d45567516041a",
            "sha256:1f55d74345e632ce6758ee5ff94137d6a428f65b863f0af52b8c7835c91a46fc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0f6baaabb2f540decdddb67019f77ad4e425d6b8d8823df7bf9045be982dd73"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9031cb37b47bcdcca039e8622576da4b0a8af01ce90e4abf7efb40110fbf8084"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 1장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103401.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146,
              147
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 1장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5178e3d804f1f9732f15ec76e0892b3eec5af82cb385eb1986283f13186bab18",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:050a127a10706d2df3239e451014f91e33f9be8140564c8ca4fa132b4fc3039a",
            "source_revision_id": "sha256:d0f6baaabb2f540decdddb67019f77ad4e425d6b8d8823df7bf9045be982dd73",
            "translation_revision_id": "sha256:9031cb37b47bcdcca039e8622576da4b0a8af01ce90e4abf7efb40110fbf8084"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d934dcf7d574fe52f1c8b08b148ff2f621be82541e687ed33ef69c1834ab8821",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:050a127a10706d2df3239e451014f91e33f9be8140564c8ca4fa132b4fc3039a",
            "source_revision_id": "sha256:d0f6baaabb2f540decdddb67019f77ad4e425d6b8d8823df7bf9045be982dd73",
            "translation_revision_id": "sha256:9031cb37b47bcdcca039e8622576da4b0a8af01ce90e4abf7efb40110fbf8084"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5178e3d804f1f9732f15ec76e0892b3eec5af82cb385eb1986283f13186bab18",
          "sha256:d934dcf7d574fe52f1c8b08b148ff2f621be82541e687ed33ef69c1834ab8821"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h1-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103401.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              146,
              147
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 10:35",
              "Matthew 23:9"
            ],
            "explanation": "여러 아버지와 신을 알았더라면 어떻게 가르쳤을지 묻는 가정, 예수와 사도들에게 생길 모순을 주장하는 조건부 논박을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              146,
              147
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_conditional_rebuttal_on_one_Father"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 1장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "22975c1e01b3162eae1eb41048334adbe6a67fc5ff7ddad462312bb9cfe41c5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n159.jpg",
            "page_key": "2:146",
            "printed_page": 146,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b3c2c05572562f149802e40fbe09440bae93a60fc1424784084d45567516041a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cui autem non sit manifestum, quoniam si Dominus multos patres scisset et deos, non praecepisset discipulis suis unum scire Deum, et hunc eundem solum vocare Patrem? Sed potius distinxit eos qui sunt verbo tenus dii, ab eo qui sit vere Deus, ut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9d6c20caf6cc0844e5ace23b55f2c7d804349804f9509ed63bc3fae1689c439d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n160.jpg",
            "page_key": "2:147",
            "printed_page": 147,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1f55d74345e632ce6758ee5ff94137d6a428f65b863f0af52b8c7835c91a46fc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non errent secundum doctrinam ejus, neque alterum pro altero audiant. Si autem nobis quidem praecepit unum vocare Patrem et Deum, ipse autem interdum alteros confitetur patres et deos eodem modo, alia quidem praecipiens videbitur discipulis, alia vero ipse faciens. Non est autem hoc magistri boni, sed seductoris et invidi. Et Apostoli autem secundum eos transgressores ostenduntur praecepti, Demiurgum Deum et Dominum et Patrem confitentes, quemadmodum ostendimus, si non hic solus est Deus et Pater. Jesus ergo transgressionis auctor et magister erit eis, qui praecepit unum vocari Patrem, imponens eis necessitatem Demiurgum confiteri suum Patrem, quemadmodum ostensum est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d0f6baaabb2f540decdddb67019f77ad4e425d6b8d8823df7bf9045be982dd73",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cui autem non sit manifestum, quoniam si Dominus multos patres scisset et deos, non praecepisset discipulis suis unum scire Deum, et hunc eundem solum vocare Patrem? Sed potius distinxit eos qui sunt verbo tenus dii, ab eo qui sit vere Deus, ut non errent secundum doctrinam ejus, neque alterum pro altero audiant. Si autem nobis quidem praecepit unum vocare Patrem et Deum, ipse autem interdum alteros confitetur patres et deos eodem modo, alia quidem praecipiens videbitur discipulis, alia vero ipse faciens. Non est autem hoc magistri boni, sed seductoris et invidi. Et Apostoli autem secundum eos transgressores ostenduntur praecepti, Demiurgum Deum et Dominum et Patrem confitentes, quemadmodum ostendimus, si non hic solus est Deus et Pater. Jesus ergo transgressionis auctor et magister erit eis, qui praecepit unum vocari Patrem, imponens eis necessitatem Demiurgum confiteri suum Patrem, quemadmodum ostensum est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "26a7bc633b41472e2163116db99c365c956644597e0b6e496122f29d3140ef13",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 1장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 1장 2절이다. 여러 신을 알았다는 가정과 실제 명령 사이의 모순을 묻는 구조를 유지했다.",
          "예수가 명령을 어기게 하는 스승이 된다는 문장은 상대의 주장을 받아들였을 때 따르는 결론이다. 이에 앞선 조건절과 그들의 주장대로라는 한정을 함께 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b3c2c05572562f149802e40fbe09440bae93a60fc1424784084d45567516041a",
              "sha256:1f55d74345e632ce6758ee5ff94137d6a428f65b863f0af52b8c7835c91a46fc"
            ],
            "text": "누구에게 이것이 분명하지 않겠는가? 주님께서 여러 아버지와 신을 아셨다면, 제자들에게 한 분 하나님을 알고, 바로 그분만을 아버지라고 부르라고 명하지 않으셨을 것이다. 오히려 그분께서는 말로만 신이라 불리는 존재들과 참으로 하나님이신 분을 구별하셨다. 제자들이 그분의 가르침에 관해 잘못 생각하거나, 하나를 다른 것으로 알아듣는 일이 없게 하려는 것이다. 우리에게는 한 분을 아버지와 하나님이라고 부르라 명하시면서, 정작 자신은 때때로 같은 의미로 다른 아버지들과 신들을 인정하신다면, 제자들에게 명하는 것과 자신이 행하는 것이 달라 보일 것이다. 이는 선한 스승의 태도가 아니라, 속이고 시기하는 자의 태도이다. 데미우르고스만이 홀로 하나님이자 아버지이신 것이 아니라면, 그들의 주장대로는 사도들도 명령을 어긴 자로 드러난다. 우리가 밝혔듯이, 그들은 데미우르고스를 하나님이자 주님이자 아버지로 고백하기 때문이다. 그러면 예수는 그들에게 명령을 어기게 하는 장본인이자 스승이 될 것이다. 그분께서는 한 분을 아버지라고 부르라 명하시어, 앞서 밝힌 대로 그들이 데미우르고스를 자기 아버지로 고백할 수밖에 없게 하셨기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0f6baaabb2f540decdddb67019f77ad4e425d6b8d8823df7bf9045be982dd73"
        ],
        "text": "누구에게 이것이 분명하지 않겠는가? 주님께서 여러 아버지와 신을 아셨다면, 제자들에게 한 분 하나님을 알고, 바로 그분만을 아버지라고 부르라고 명하지 않으셨을 것이다. 오히려 그분께서는 말로만 신이라 불리는 존재들과 참으로 하나님이신 분을 구별하셨다. 제자들이 그분의 가르침에 관해 잘못 생각하거나, 하나를 다른 것으로 알아듣는 일이 없게 하려는 것이다. 우리에게는 한 분을 아버지와 하나님이라고 부르라 명하시면서, 정작 자신은 때때로 같은 의미로 다른 아버지들과 신들을 인정하신다면, 제자들에게 명하는 것과 자신이 행하는 것이 달라 보일 것이다. 이는 선한 스승의 태도가 아니라, 속이고 시기하는 자의 태도이다. 데미우르고스만이 홀로 하나님이자 아버지이신 것이 아니라면, 그들의 주장대로는 사도들도 명령을 어긴 자로 드러난다. 우리가 밝혔듯이, 그들은 데미우르고스를 하나님이자 주님이자 아버지로 고백하기 때문이다. 그러면 예수는 그들에게 명령을 어기게 하는 장본인이자 스승이 될 것이다. 그분께서는 한 분을 아버지라고 부르라 명하시어, 앞서 밝힌 대로 그들이 데미우르고스를 자기 아버지로 고백할 수밖에 없게 하셨기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9031cb37b47bcdcca039e8622576da4b0a8af01ce90e4abf7efb40110fbf8084",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "work_location": "4.h1.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-1:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ec44d659915886e85386691c62eb6baedde3b8e025d7cf7ff2a559b40f414715",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bf3c7a0d76f937d6098d6f2ae29f9716a2d037bd0c6269aaa755d1eebc8d4183"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e79b33db34f623fd61baa74e15d69f634ae8af216a88aee34bd22410a6130212"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8ef514fcd5b38508294f5b9526982fbf076df24ee7a7f855e1062c1140e88f87"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 2장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              147
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 2장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 2장 1-2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:905525343b3dd3f4e43fa2a1fcc14aeb22426d33241acd6f09becdf891baba6b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ec44d659915886e85386691c62eb6baedde3b8e025d7cf7ff2a559b40f414715",
            "source_revision_id": "sha256:e79b33db34f623fd61baa74e15d69f634ae8af216a88aee34bd22410a6130212",
            "translation_revision_id": "sha256:8ef514fcd5b38508294f5b9526982fbf076df24ee7a7f855e1062c1140e88f87"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:a82ea02abe3c5d06365c84ec21b64a0e89493bfc9b4c3be52c370192cdd84e81",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ec44d659915886e85386691c62eb6baedde3b8e025d7cf7ff2a559b40f414715",
            "source_revision_id": "sha256:e79b33db34f623fd61baa74e15d69f634ae8af216a88aee34bd22410a6130212",
            "translation_revision_id": "sha256:8ef514fcd5b38508294f5b9526982fbf076df24ee7a7f855e1062c1140e88f87"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:905525343b3dd3f4e43fa2a1fcc14aeb22426d33241acd6f09becdf891baba6b",
          "sha256:a82ea02abe3c5d06365c84ec21b64a0e89493bfc9b4c3be52c370192cdd84e81"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              147
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 2장의 절 번호 없는 본문은 ANF/New Advent 통상 2장 1-2절이다.",
            "printed_page": 147,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Deuteronomy 32:1",
              "Psalm 124:8",
              "Isaiah 1:2",
              "Isaiah 42:5",
              "Matthew 11:25",
              "Luke 10:21",
              "Deuteronomy 6:4"
            ],
            "evidence": "notes 3-4",
            "explanation": "나의 도움이라는 단수형, 하늘을 고정함, 너의 하나님과 한 분 하나님이라는 신명기 인용을 보존한다. 두 번째 Deus는 Arundel 사본에서 Grabe가 채택했다는 판본 각주와 연결한다.",
            "printed_page": 147,
            "printed_texts": [
              "Adjutorium meum",
              "affixit illud",
              "Dominus Deus tuus Deus unus est"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scripture_forms_on_heaven_and_earth"
          },
          {
            "explanation": "판도라라는 명칭과 뷔토스, 어머니, 외아들 및 다른 신들을 후보로 열거하는 논박을 유지한다.",
            "printed_page": 147,
            "printed_text": "Pandorae perversissimi sophistae",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Pandora_label"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 2장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 2장 1-2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9d6c20caf6cc0844e5ace23b55f2c7d804349804f9509ed63bc3fae1689c439d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n160.jpg",
            "page_key": "2:147",
            "printed_page": 147,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bf3c7a0d76f937d6098d6f2ae29f9716a2d037bd0c6269aaa755d1eebc8d4183",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Moyses igitur recapitulationem universae legis, quam acceperat a Demiurgo, in Deuteronomio faciens, sic ait: Attende coelum, et loquar: et audiat terra verba ex ore meo. Rursum David adjutorium suum dicens a Domino fieri: Adjutorium, inquit, meum a Domino, qui fecit caelum et terram. Et Esaias confitetur a Deo, qui fecit caelum et terram et dominatur eorum, fieri sermones: Audi, inquit, coelum, et auribus percipe terra, quoniam Dominus locutus est. Et iterum: Sic ait Dominus Deus qui fecit coelum, et affixit illud; qui confirmavit terram, et quae in ea sunt: et qui dat afflatum populo, qui est super eam, et spiritum his qui calcant illam. Rursum Dominus noster Jesus Christus eundem hunc Patrem suum confitetur, in eo quod dicit: Confiteor tibi Pater, Domine caeli et terrae. Quem Patrem volunt nos audire hi, qui sunt Pandorae perversissimi sophistae? Utrumne Bythum, quem a semetipsis finxerunt; an Matrem eorum; an Unigenitum? An quem Marcionitae, vel caeteri adinvenerunt Deum? (quem quidem non esse Deum, per multa demonstravimus) an, quod est verum, fabricatorem caeli et terrae? quem et prophetae praedicaverunt, quem et Christus suum Patrem confitetur, quem et lex annuntiat, dicens: Audi Israel! Dominus Deus tuus Deus unus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e79b33db34f623fd61baa74e15d69f634ae8af216a88aee34bd22410a6130212",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Moyses igitur recapitulationem universae legis, quam acceperat a Demiurgo, in Deuteronomio faciens, sic ait: Attende coelum, et loquar: et audiat terra verba ex ore meo. Rursum David adjutorium suum dicens a Domino fieri: Adjutorium, inquit, meum a Domino, qui fecit caelum et terram. Et Esaias confitetur a Deo, qui fecit caelum et terram et dominatur eorum, fieri sermones: Audi, inquit, coelum, et auribus percipe terra, quoniam Dominus locutus est. Et iterum: Sic ait Dominus Deus qui fecit coelum, et affixit illud; qui confirmavit terram, et quae in ea sunt: et qui dat afflatum populo, qui est super eam, et spiritum his qui calcant illam. Rursum Dominus noster Jesus Christus eundem hunc Patrem suum confitetur, in eo quod dicit: Confiteor tibi Pater, Domine caeli et terrae. Quem Patrem volunt nos audire hi, qui sunt Pandorae perversissimi sophistae? Utrumne Bythum, quem a semetipsis finxerunt; an Matrem eorum; an Unigenitum? An quem Marcionitae, vel caeteri adinvenerunt Deum? (quem quidem non esse Deum, per multa demonstravimus) an, quod est verum, fabricatorem caeli et terrae? quem et prophetae praedicaverunt, quem et Christus suum Patrem confitetur, quem et lex annuntiat, dicens: Audi Israel! Dominus Deus tuus Deus unus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "db45b82e48785b05ad6f9fd5e119f2865b3cdecb4b9027f9690fb1233b0e9b5f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 2장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 2장 1-2절이다. 모세, 다윗, 이사야와 예수의 말씀을 잇는 순서를 유지했다.",
          "시편 인용의 도움은 나의 도움이라는 단수형으로, 이사야 인용의 affixit는 고정하신으로 옮겼다. Confiteor tibi는 이 기도 문맥에서 당신께 찬양드립니다로 읽었다.",
          "신명기 인용은 주 너의 하나님은 한 분 하나님이시다라는 형태를 유지했다. 147쪽 각주 3은 tuus와 그리스어 인칭을 대조하고, 각주 4는 두 번째 Deus를 Grabe가 Arundel 사본에서 채택했다고 설명한다.",
          "판도라의 궤변가라는 표현과 뷔토스, 어머니, 외아들 등의 후보를 열거하는 질문을 보존했다. 이 호칭들은 저자의 상대 집단 논박에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bf3c7a0d76f937d6098d6f2ae29f9716a2d037bd0c6269aaa755d1eebc8d4183"
            ],
            "text": "그러므로 모세는 데미우르고스에게서 받은 율법 전체를 요약하며 신명기에서 이렇게 말했다. “하늘아, 귀를 기울여라. 내가 말하겠다. 땅도 내 입에서 나오는 말을 들어라.” 다윗도 자신의 도움이 주님에게서 온다고 말하며, “나의 도움은 주님에게서, 하늘과 땅을 만드신 분에게서 온다”라고 했다. 이사야도 하늘과 땅을 만들고 다스리시는 하나님께서 말씀하신다고 고백했다. 그는 이렇게 말했다. “하늘아, 들어라. 땅아, 귀를 기울여라. 주님께서 말씀하셨다.” 또 이렇게 말했다. “하늘을 만들고 그것을 고정하신 분, 땅과 그 안에 있는 것들을 굳게 세우신 분, 그 위의 백성에게 숨을 주시고 땅을 밟는 이들에게 영을 주시는 주 하나님께서 이렇게 말씀하신다.” 우리 주 예수 그리스도께서도 바로 이분을 자신의 아버지라고 고백하며 이렇게 말씀하셨다. “하늘과 땅의 주님이신 아버지, 당신께 찬양드립니다.” 판도라의 더없이 비뚤어진 궤변가들은 우리가 어느 아버지를 생각하기를 바라는가? 그들이 스스로 꾸며 낸 뷔토스인가? 그들의 어머니인가? 외아들인가? 마르키온을 따르는 자들이나 다른 이들이 지어낸 신인가? (우리는 그것이 신이 아님을 여러 근거로 입증했다.) 아니면 실제로 그러하듯, 하늘과 땅을 지으신 분인가? 예언자들이 선포하고, 그리스도께서 자신의 아버지라 고백하며, 율법도 이렇게 알리는 분 말이다. “이스라엘아, 들어라! 주 너의 하나님은 한 분 하나님이시다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e79b33db34f623fd61baa74e15d69f634ae8af216a88aee34bd22410a6130212"
        ],
        "text": "그러므로 모세는 데미우르고스에게서 받은 율법 전체를 요약하며 신명기에서 이렇게 말했다. “하늘아, 귀를 기울여라. 내가 말하겠다. 땅도 내 입에서 나오는 말을 들어라.” 다윗도 자신의 도움이 주님에게서 온다고 말하며, “나의 도움은 주님에게서, 하늘과 땅을 만드신 분에게서 온다”라고 했다. 이사야도 하늘과 땅을 만들고 다스리시는 하나님께서 말씀하신다고 고백했다. 그는 이렇게 말했다. “하늘아, 들어라. 땅아, 귀를 기울여라. 주님께서 말씀하셨다.” 또 이렇게 말했다. “하늘을 만들고 그것을 고정하신 분, 땅과 그 안에 있는 것들을 굳게 세우신 분, 그 위의 백성에게 숨을 주시고 땅을 밟는 이들에게 영을 주시는 주 하나님께서 이렇게 말씀하신다.” 우리 주 예수 그리스도께서도 바로 이분을 자신의 아버지라고 고백하며 이렇게 말씀하셨다. “하늘과 땅의 주님이신 아버지, 당신께 찬양드립니다.” 판도라의 더없이 비뚤어진 궤변가들은 우리가 어느 아버지를 생각하기를 바라는가? 그들이 스스로 꾸며 낸 뷔토스인가? 그들의 어머니인가? 외아들인가? 마르키온을 따르는 자들이나 다른 이들이 지어낸 신인가? (우리는 그것이 신이 아님을 여러 근거로 입증했다.) 아니면 실제로 그러하듯, 하늘과 땅을 지으신 분인가? 예언자들이 선포하고, 그리스도께서 자신의 아버지라 고백하며, 율법도 이렇게 알리는 분 말이다. “이스라엘아, 들어라! 주 너의 하나님은 한 분 하나님이시다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:8ef514fcd5b38508294f5b9526982fbf076df24ee7a7f855e1062c1140e88f87",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
      },
      "work_location": "4.h2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:eb5d11aa81fe224b7848f43cdd55aeb44b073b068575470359539f6b8c3846b5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6faa24748563b19b8caf3b04e7c558afb868cb85698886b4c37457335b9a908e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b22cce6fac737b1d22db44a5abe3a92d5806f97235b5b5a1cbd4e7032970d0f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ca1c75245496dd6911ec1b0e0a0a56a65f4fc8a4955009ae43d80e9d00d178dd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 3장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 3장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:14ed636adbae816d57622141728f67d8db72773b5bf35902fccf3e14c5aa5390",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eb5d11aa81fe224b7848f43cdd55aeb44b073b068575470359539f6b8c3846b5",
            "source_revision_id": "sha256:b22cce6fac737b1d22db44a5abe3a92d5806f97235b5b5a1cbd4e7032970d0f9",
            "translation_revision_id": "sha256:ca1c75245496dd6911ec1b0e0a0a56a65f4fc8a4955009ae43d80e9d00d178dd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5409bc8f5ec6fa1a95090a8a2bbbc7d594b449b9daef9a2e2746921f1ea88b2f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eb5d11aa81fe224b7848f43cdd55aeb44b073b068575470359539f6b8c3846b5",
            "source_revision_id": "sha256:b22cce6fac737b1d22db44a5abe3a92d5806f97235b5b5a1cbd4e7032970d0f9",
            "translation_revision_id": "sha256:ca1c75245496dd6911ec1b0e0a0a56a65f4fc8a4955009ae43d80e9d00d178dd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:14ed636adbae816d57622141728f67d8db72773b5bf35902fccf3e14c5aa5390",
          "sha256:5409bc8f5ec6fa1a95090a8a2bbbc7d594b449b9daef9a2e2746921f1ea88b2f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 5:46-47",
              "Luke 16:31"
            ],
            "explanation": "너희는 내 말도 믿지 않을 것이라는 서술형과, 살아난 이가 그들에게 가도 그를 믿지 않을 것이라는 인용을 보존한다. 모세와 다른 예언자들의 말씀을 잇는 생략 구문은 문맥에 따라 풀어 옮긴다.",
            "printed_page": 148,
            "printed_texts": [
              "neque meis sermonibus credetis",
              "ad illos eat, credent ei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Moses_and_Lazarus_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 3장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "363c038a06de56d44ee14859fb9b17278306c3ee6655a8166a97d862fd8c1898",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n161.jpg",
            "page_key": "2:148",
            "printed_page": 148,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6faa24748563b19b8caf3b04e7c558afb868cb85698886b4c37457335b9a908e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem Moysi literae verba sint Christi, ipse ait ad Judaeos, quemadmodum Johannes in Evangelio commemoratus est: Si credidissetis Moysi, credidissetis et mihi: de me enim ille scripsit. Si autem illius literis non creditis, neque meis sermonibus credetis. Manifestissime significans Moysi literas suos esse sermones. Ergo si Moysi, et reliquorum sine dubio prophetarum sermones ipsius sunt, quemadmodum demonstravimus. Et iterum ipse Dominus ostendit Abraham dixisse diviti de his omnibus, qui adhuc erant in vita: Si Moysi et prophetis non obediunt, nec si quis a mortuis resurgens ad illos eat, credent ei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b22cce6fac737b1d22db44a5abe3a92d5806f97235b5b5a1cbd4e7032970d0f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem Moysi literae verba sint Christi, ipse ait ad Judaeos, quemadmodum Johannes in Evangelio commemoratus est: Si credidissetis Moysi, credidissetis et mihi: de me enim ille scripsit. Si autem illius literis non creditis, neque meis sermonibus credetis. Manifestissime significans Moysi literas suos esse sermones. Ergo si Moysi, et reliquorum sine dubio prophetarum sermones ipsius sunt, quemadmodum demonstravimus. Et iterum ipse Dominus ostendit Abraham dixisse diviti de his omnibus, qui adhuc erant in vita: Si Moysi et prophetis non obediunt, nec si quis a mortuis resurgens ad illos eat, credent ei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2c0d37448b816dc6769c9e37e6bfcb1b6cbf2a9eb6318206e59ee6ad0d0892b5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 3장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 3절이다. 요한복음 5:46-47의 끝은 내 말도 믿지 않을 것이다라는 인쇄 서술형으로 옮겼다.",
          "모세의 글이 그러하다면 다른 예언자들의 말도 그리스도의 말씀이라는 생략 구문을 문맥에 맞추어 풀었다. 누가복음 16:31 인용에서는 살아난 이가 그들에게 가는 행위와 그를 믿는 대상을 각각 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6faa24748563b19b8caf3b04e7c558afb868cb85698886b4c37457335b9a908e"
            ],
            "text": "모세의 글이 그리스도의 말씀이라는 사실을 두고, 요한이 복음서에 기록한 대로, 그분께서는 친히 유대인들에게 말씀하셨다. “너희가 모세를 믿었더라면 나도 믿었을 것이다. 그가 나에 관해 썼기 때문이다. 그의 글을 믿지 않는다면, 내 말도 믿지 않을 것이다.” 모세의 글이 자신의 말씀임을 더없이 분명히 가리키신 것이다. 그러므로 모세의 글이 그러하다면, 다른 예언자들의 말도 틀림없이 그분의 말씀이다. 우리가 이미 입증한 바와 같다. 또 주님께서는 친히 아직 살아 있는 모든 이에 관하여 아브라함이 부자에게 이렇게 말했다고 하셨다. “그들이 모세와 예언자들에게 순종하지 않는다면, 누군가 죽은 이들 가운데서 살아나 그들에게 가더라도, 그를 믿지 않을 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b22cce6fac737b1d22db44a5abe3a92d5806f97235b5b5a1cbd4e7032970d0f9"
        ],
        "text": "모세의 글이 그리스도의 말씀이라는 사실을 두고, 요한이 복음서에 기록한 대로, 그분께서는 친히 유대인들에게 말씀하셨다. “너희가 모세를 믿었더라면 나도 믿었을 것이다. 그가 나에 관해 썼기 때문이다. 그의 글을 믿지 않는다면, 내 말도 믿지 않을 것이다.” 모세의 글이 자신의 말씀임을 더없이 분명히 가리키신 것이다. 그러므로 모세의 글이 그러하다면, 다른 예언자들의 말도 틀림없이 그분의 말씀이다. 우리가 이미 입증한 바와 같다. 또 주님께서는 친히 아직 살아 있는 모든 이에 관하여 아브라함이 부자에게 이렇게 말했다고 하셨다. “그들이 모세와 예언자들에게 순종하지 않는다면, 누군가 죽은 이들 가운데서 살아나 그들에게 가더라도, 그를 믿지 않을 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:ca1c75245496dd6911ec1b0e0a0a56a65f4fc8a4955009ae43d80e9d00d178dd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "work_location": "4.h3.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b5d6a221cdc5f9d87464b74acb405cc412d68dd4ce90a0af33eb10dc7e3d27bc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b3c399385edf34eaad460f92d750af7015f170e3f0818e7ae9d807dbef18233e",
            "sha256:129be7b7271e14d5b3464bdbaa32036ac8969bd05afa269c322b6d2e7d04f12e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b1f5e1f405f9e34cc32dd636d3914647f5b9047170535ed9341cdb20ad9d28ce"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d1ff4c24edab1586c14b6884229d14c8cb889131d95b8ec9cc2a7abffa84abcb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 3장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "incomplete_until_following_unit": "4.h4.s1",
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "eum Deum, qui est vere, docente.",
            "source_start": "Non enim a Patre accipiunt cognoscere Filium",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 3장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 4-5절 및 6절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d1d3bf78c910f3c5d678bf2a25c13775d970d2fea8f190e2ac22757e693fd8b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b5d6a221cdc5f9d87464b74acb405cc412d68dd4ce90a0af33eb10dc7e3d27bc",
            "source_revision_id": "sha256:b1f5e1f405f9e34cc32dd636d3914647f5b9047170535ed9341cdb20ad9d28ce",
            "translation_revision_id": "sha256:d1ff4c24edab1586c14b6884229d14c8cb889131d95b8ec9cc2a7abffa84abcb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:956499e7cbba4a527eee8d8c3bea6f3479af719b76a9130c3a6eb4ece658b835",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b5d6a221cdc5f9d87464b74acb405cc412d68dd4ce90a0af33eb10dc7e3d27bc",
            "source_revision_id": "sha256:b1f5e1f405f9e34cc32dd636d3914647f5b9047170535ed9341cdb20ad9d28ce",
            "translation_revision_id": "sha256:d1ff4c24edab1586c14b6884229d14c8cb889131d95b8ec9cc2a7abffa84abcb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5d1d3bf78c910f3c5d678bf2a25c13775d970d2fea8f190e2ac22757e693fd8b",
          "sha256:956499e7cbba4a527eee8d8c3bea6f3479af719b76a9130c3a6eb4ece658b835"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h3-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              148,
              149
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "incomplete_until_following_unit": "4.h4.s1",
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "eum Deum, qui est vere, docente.",
            "source_start": "Non enim a Patre accipiunt cognoscere Filium",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 16:19",
              "Isaiah 5:12",
              "Colossians 1:18"
            ],
            "explanation": "부자와 가난한 이 이야기의 교훈, 연회의 삶에 대한 이사야 인용, 아브라함과 모세와 예언자들과 주님의 같은 실체에 관한 논증을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              148,
              149
            ],
            "printed_texts": [
              "Non autem fabulam",
              "ex una substantia esse omnia",
              "primogenitum mortuorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rich_man_and_substance_argument"
          },
          {
            "explanation": "이 문장에서 ANF/New Advent 통상 2장 6절이 시작하며, 다음 Harvey 4장 1절의 앞부분까지 이어진다. 인쇄면 위 MASS. ii.5와 ANF 절 경계를 구별한다.",
            "printed_page": 149,
            "printed_text": "Non enim a Patre accipiunt cognoscere Filium",
            "printed_volume": 2,
            "type": "conventional_section_boundary_inside_Harvey_unit"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 3장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 4-5절 및 6절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "363c038a06de56d44ee14859fb9b17278306c3ee6655a8166a97d862fd8c1898",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n161.jpg",
            "page_key": "2:148",
            "printed_page": 148,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b3c399385edf34eaad460f92d750af7015f170e3f0818e7ae9d807dbef18233e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non autem fabulam retulit nobis pauperis et divitis; sed primum quidem docuit neminem oportere deliciis uti, neque in secularibus oblectamentis et multis epulis degentes, servire suis voluptatibus, et oblivisci Deum. Erat enim, inquit, dives, qui vestiebatur purpuram et byssum, et delectabatur epulis splendidis. De talibus autem et per Esaiam dixit Spiritus: Cum citharis, et tympanis, et psalteriis, et tibiis vinum bibunt: opera autem Dei non intuentur, et opera manuum ejus non considerant. Ne ergo in eandem poenam cum his veniamus, finem eorum ostendit Dominus; simul significans, quod obedientes Moysi et prophetis crederent in eum quem ipsi praedicassent Dei Filium, qui resurrexit a mortuis, et vitam nobis donat, et demonstrat ex una substantia esse omnia, id est Abraham, et Moysem, et prophetas, etiam ipsum Dominum qui resurrexit a mortuis, in quem credunt et multi qui sunt ex circumcisione, qui et Moysem et prophetas audiunt praedicantes adventum Filii Dei. Qui autem spernunt, ab altera substantia eos esse dicunt, neque primogenitum mortuorum sciunt; separatim Christum intelligentes, tamquam impassibilem perseverantem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "963161940ff9ce5966a2650c7defab220a548246603642f818e2c4bbeb628bcb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n162.jpg",
            "page_key": "2:149",
            "printed_page": 149,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:129be7b7271e14d5b3464bdbaa32036ac8969bd05afa269c322b6d2e7d04f12e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et separatim eum qui passus est Jesum. Non enim a Patre accipiunt cognoscere Filium, nec a Filio discunt Patrem, manifeste et sine parabolis eum Deum, qui est vere, docente.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b1f5e1f405f9e34cc32dd636d3914647f5b9047170535ed9341cdb20ad9d28ce",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non autem fabulam retulit nobis pauperis et divitis; sed primum quidem docuit neminem oportere deliciis uti, neque in secularibus oblectamentis et multis epulis degentes, servire suis voluptatibus, et oblivisci Deum. Erat enim, inquit, dives, qui vestiebatur purpuram et byssum, et delectabatur epulis splendidis. De talibus autem et per Esaiam dixit Spiritus: Cum citharis, et tympanis, et psalteriis, et tibiis vinum bibunt: opera autem Dei non intuentur, et opera manuum ejus non considerant. Ne ergo in eandem poenam cum his veniamus, finem eorum ostendit Dominus; simul significans, quod obedientes Moysi et prophetis crederent in eum quem ipsi praedicassent Dei Filium, qui resurrexit a mortuis, et vitam nobis donat, et demonstrat ex una substantia esse omnia, id est Abraham, et Moysem, et prophetas, etiam ipsum Dominum qui resurrexit a mortuis, in quem credunt et multi qui sunt ex circumcisione, qui et Moysem et prophetas audiunt praedicantes adventum Filii Dei. Qui autem spernunt, ab altera substantia eos esse dicunt, neque primogenitum mortuorum sciunt; separatim Christum intelligentes, tamquam impassibilem perseverantem, et separatim eum qui passus est Jesum. Non enim a Patre accipiunt cognoscere Filium, nec a Filio discunt Patrem, manifeste et sine parabolis eum Deum, qui est vere, docente.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a10c64ab42ce980bdf97db749f3cda5eb47f4b91c7a2ca2543b500d4cb409176",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 3장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 4-5절과 6절 앞부분이다. 6절은 아버지에게서 아들을 아는 지식을 받지 않는다는 문장에서 시작하고, 다음 Harvey 4장 1절에 이어진다.",
          "fabula는 꾸며 낸 이야기로 옮겼다. 본문은 가난한 이와 부자에 관한 이야기에서 향락과 하나님을 잊는 삶에 대한 교훈을 먼저 끌어낸다.",
          "하나의 실체라는 구문에서 아브라함, 모세, 예언자들과 주님을 함께 열거하는 범위를 유지했다. 그리스도와 고난을 받은 예수를 갈라 생각하는 견해에 대한 논박으로 이어진다.",
          "고난을 겪지 않는 그리스도라는 설명은 상대의 견해로 옮겼다. 마지막은 아들께서 참으로 계신 하나님을 분명하게 가르치신다는 문장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b3c399385edf34eaad460f92d750af7015f170e3f0818e7ae9d807dbef18233e",
              "sha256:129be7b7271e14d5b3464bdbaa32036ac8969bd05afa269c322b6d2e7d04f12e"
            ],
            "text": "그분께서 가난한 이와 부자에 관한 꾸며 낸 이야기를 우리에게 들려주신 것이 아니다. 먼저 그분께서는 누구도 향락을 누려서는 안 되며, 세속의 즐거움과 잦은 연회 속에서 살며 자기 쾌락의 종이 되고 하나님을 잊어서는 안 된다고 가르치셨다. 그분께서는 이렇게 말씀하셨다. “자주색 옷과 고운 아마포를 입고, 화려한 연회를 즐기는 부자가 있었다.” 성령께서도 이사야를 통해 이런 이들에 관하여 말씀하셨다. “수금과 북과 현악기와 피리 소리에 맞추어 포도주를 마시면서, 하나님의 일들은 살피지 않고, 그분의 손이 하신 일들도 헤아리지 않는다.” 우리가 그들과 같은 벌을 받지 않도록, 주님께서는 그들의 끝을 보여 주셨다. 동시에 다음을 가리키셨다. 모세와 예언자들에게 순종하면, 그들이 선포한 하나님의 아들을 믿게 된다는 것이다. 그분께서는 죽은 이들 가운데서 부활하시어 우리에게 생명을 주신다. 아브라함과 모세와 예언자들, 그리고 죽은 이들 가운데서 부활하신 주님 자신까지, 모두 같은 실체에서 나왔다는 것도 밝히신다. 할례받은 이들 가운데서도 많은 이가 그분을 믿는다. 그들은 모세와 예언자들이 하나님의 아들의 오심을 선포하는 것을 듣는다. 이를 업신여기는 자들은 이들이 다른 실체에서 나왔다고 말하며, 죽은 이들 가운데 맏이이신 분을 알지 못한다. 고난을 겪지 않는 채로 남아 있다고 여기는 그리스도와, 고난을 받으신 예수를 따로 생각하기 때문이다. 그들은 아들을 아는 지식을 아버지에게서 받지도, 아들에게서 아버지를 배우지도 않는다. 아들께서는 분명하게, 비유를 쓰지 않고, 참으로 계신 하나님을 가르치신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b1f5e1f405f9e34cc32dd636d3914647f5b9047170535ed9341cdb20ad9d28ce"
        ],
        "text": "그분께서 가난한 이와 부자에 관한 꾸며 낸 이야기를 우리에게 들려주신 것이 아니다. 먼저 그분께서는 누구도 향락을 누려서는 안 되며, 세속의 즐거움과 잦은 연회 속에서 살며 자기 쾌락의 종이 되고 하나님을 잊어서는 안 된다고 가르치셨다. 그분께서는 이렇게 말씀하셨다. “자주색 옷과 고운 아마포를 입고, 화려한 연회를 즐기는 부자가 있었다.” 성령께서도 이사야를 통해 이런 이들에 관하여 말씀하셨다. “수금과 북과 현악기와 피리 소리에 맞추어 포도주를 마시면서, 하나님의 일들은 살피지 않고, 그분의 손이 하신 일들도 헤아리지 않는다.” 우리가 그들과 같은 벌을 받지 않도록, 주님께서는 그들의 끝을 보여 주셨다. 동시에 다음을 가리키셨다. 모세와 예언자들에게 순종하면, 그들이 선포한 하나님의 아들을 믿게 된다는 것이다. 그분께서는 죽은 이들 가운데서 부활하시어 우리에게 생명을 주신다. 아브라함과 모세와 예언자들, 그리고 죽은 이들 가운데서 부활하신 주님 자신까지, 모두 같은 실체에서 나왔다는 것도 밝히신다. 할례받은 이들 가운데서도 많은 이가 그분을 믿는다. 그들은 모세와 예언자들이 하나님의 아들의 오심을 선포하는 것을 듣는다. 이를 업신여기는 자들은 이들이 다른 실체에서 나왔다고 말하며, 죽은 이들 가운데 맏이이신 분을 알지 못한다. 고난을 겪지 않는 채로 남아 있다고 여기는 그리스도와, 고난을 받으신 예수를 따로 생각하기 때문이다. 그들은 아들을 아는 지식을 아버지에게서 받지도, 아들에게서 아버지를 배우지도 않는다. 아들께서는 분명하게, 비유를 쓰지 않고, 참으로 계신 하나님을 가르치신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d1ff4c24edab1586c14b6884229d14c8cb889131d95b8ec9cc2a7abffa84abcb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "work_location": "4.h3.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-3:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b185bd79d48f58d4d7be9108a837459e74dd86e11d5343ceb042bdd0df8dedef",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c7786879ab9054d58aeea88b93bc8c19e14bf097f210c07c86ebd8c44aa962ff",
            "sha256:c83943c948905145c00fe08e6a2c6d287de9eb67d8cc0b9faa71052126a7391f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:274e6f8c44eaf487ed61b9693325d93c9d0ce1077e5225cf6f472406e4ea0bab"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a6516f59ad0c4a8c10ddcd4b3fd2260420b9104d3ed6b1024375c28b9e2d6ef0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 4장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "neque Deus neque magnus rex dici potest.",
            "source_start": "Ne, inquit, juraveritis in totum",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "bene autem facere non cognoverunt.",
            "source_start": "Sed nec per ironiam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 6절 나머지와 7절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1fd36018457ab242249c6366f015f6e7af35c1f4f985249fa7a901e0abd7295c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b185bd79d48f58d4d7be9108a837459e74dd86e11d5343ceb042bdd0df8dedef",
            "source_revision_id": "sha256:274e6f8c44eaf487ed61b9693325d93c9d0ce1077e5225cf6f472406e4ea0bab",
            "translation_revision_id": "sha256:a6516f59ad0c4a8c10ddcd4b3fd2260420b9104d3ed6b1024375c28b9e2d6ef0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e3cce93a26120d23feb241aedea4714545610eb5f13cc9c2a6a58bae1c9e7cb5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b185bd79d48f58d4d7be9108a837459e74dd86e11d5343ceb042bdd0df8dedef",
            "source_revision_id": "sha256:274e6f8c44eaf487ed61b9693325d93c9d0ce1077e5225cf6f472406e4ea0bab",
            "translation_revision_id": "sha256:a6516f59ad0c4a8c10ddcd4b3fd2260420b9104d3ed6b1024375c28b9e2d6ef0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1fd36018457ab242249c6366f015f6e7af35c1f4f985249fa7a901e0abd7295c",
          "sha256:e3cce93a26120d23feb241aedea4714545610eb5f13cc9c2a6a58bae1c9e7cb5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "neque Deus neque magnus rex dici potest.",
            "source_start": "Ne, inquit, juraveritis in totum",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              149,
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "bene autem facere non cognoverunt.",
            "source_start": "Sed nec per ironiam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:34-35",
              "Isaiah 66:1",
              "Matthew 21:13",
              "Matthew 5:17",
              "Isaiah 1:23",
              "Jeremiah 4:22"
            ],
            "explanation": "하늘과 땅과 예루살렘에 관한 맹세 금지, 성전과 율법 및 이를 어기는 사람들의 구별을 보존한다. indicto-audientes는 판본 각주 4에 따라 불순종하는 이들을 가리키는 라틴어 용법으로 읽는다.",
            "printed_pages": [
              149,
              150
            ],
            "printed_text": "indicto-audientes",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_oath_and_temple_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 6절 나머지와 7절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "963161940ff9ce5966a2650c7defab220a548246603642f818e2c4bbeb628bcb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n162.jpg",
            "page_key": "2:149",
            "printed_page": 149,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c7786879ab9054d58aeea88b93bc8c19e14bf097f210c07c86ebd8c44aa962ff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ne, inquit, juraveritis in totum, neque in caelum, quoniam thronus est Dei: neque in terram, quoniam scabellum est pedum ejus: neque per Hierusalem, quoniam civitas est magni regis. Haec enim in fabricatorem manifeste dicta sunt, quemadmodum et Esaias ait: Coelum mihi sedes est, terra suppedaneum pedum meorum. Et praeter hunc alius non est Deus; caeterum a Domino neque Deus, neque magnus rex diceretur: hujusmodi enim nec comparationem, nec ullam recipit superlationem. Qui enim super se habet aliquem superiorem, et sub alterius potestate est, hic neque Deus neque magnus rex dici potest. Sed nec per ironiam quidem haec dicta esse, poterunt dicere, cum convincantur ab ipsis dictis, quoniam in veritate dicta sunt. Etenim veritas erat ipse qui loquebatur, et vere vindicabat suam domum, projiciens ex ea nummularios, qui et emebant et vendebant, dicens eis: Scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam speluncam latronum. Et quam causam habuit hoc facere et dicere, et domum suam vindicare, si alterum Deum annuntiabat? sed ut ostenderet transgressores paternae Legis; neque enim domum incusabat, neque legem reprehendebat, quam venerat adimplere; sed eos qui non bene utebantur domo, et eos qui legem transgrediebantur, arguebat. Et ideo Scribae et Pharisaei, qui coeperant a temporibus legis contemnere Deum, nec Verbum ejus receperunt, id est, non crediderunt Christo, de quibus Esaias ait: Principes tui indicto-audientes sunt, socii furum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f35880f2d4664232e2ad919819b03384c99965619c8fbbbf8d6a795ab4306a3f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n163.jpg",
            "page_key": "2:150",
            "printed_page": 150,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c83943c948905145c00fe08e6a2c6d287de9eb67d8cc0b9faa71052126a7391f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "diligentes munera, sectantes retributionem, pupillis non judicantes, et judicium viduarum non attendentes. Et Hieremias autem similiter: Qui praesunt, inquit, populo meo, me nesciebant: filii insensati et imprudentes sunt, sapientes sunt in malefaciendo, bene autem facere non cognoverunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:274e6f8c44eaf487ed61b9693325d93c9d0ce1077e5225cf6f472406e4ea0bab",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ne, inquit, juraveritis in totum, neque in caelum, quoniam thronus est Dei: neque in terram, quoniam scabellum est pedum ejus: neque per Hierusalem, quoniam civitas est magni regis. Haec enim in fabricatorem manifeste dicta sunt, quemadmodum et Esaias ait: Coelum mihi sedes est, terra suppedaneum pedum meorum. Et praeter hunc alius non est Deus; caeterum a Domino neque Deus, neque magnus rex diceretur: hujusmodi enim nec comparationem, nec ullam recipit superlationem. Qui enim super se habet aliquem superiorem, et sub alterius potestate est, hic neque Deus neque magnus rex dici potest. Sed nec per ironiam quidem haec dicta esse, poterunt dicere, cum convincantur ab ipsis dictis, quoniam in veritate dicta sunt. Etenim veritas erat ipse qui loquebatur, et vere vindicabat suam domum, projiciens ex ea nummularios, qui et emebant et vendebant, dicens eis: Scriptum est, Domus mea domus orationis vocabitur; vos autem fecistis eam speluncam latronum. Et quam causam habuit hoc facere et dicere, et domum suam vindicare, si alterum Deum annuntiabat? sed ut ostenderet transgressores paternae Legis; neque enim domum incusabat, neque legem reprehendebat, quam venerat adimplere; sed eos qui non bene utebantur domo, et eos qui legem transgrediebantur, arguebat. Et ideo Scribae et Pharisaei, qui coeperant a temporibus legis contemnere Deum, nec Verbum ejus receperunt, id est, non crediderunt Christo, de quibus Esaias ait: Principes tui indicto-audientes sunt, socii furum, diligentes munera, sectantes retributionem, pupillis non judicantes, et judicium viduarum non attendentes. Et Hieremias autem similiter: Qui praesunt, inquit, populo meo, me nesciebant: filii insensati et imprudentes sunt, sapientes sunt in malefaciendo, bene autem facere non cognoverunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8e44ba670259a5c4afb4686d5dc14dffa67234f2db0340669f789f1ec41c7e1b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 4장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 6절 나머지와 7절이다. 하늘과 땅과 예루살렘에 관한 맹세 금지에서 창조주의 호칭으로 이어지는 논증을 유지했다.",
          "성전과 율법 자체, 이를 잘못 사용하는 이들의 구별을 보존했다. 이사야 인용의 indicto-audientes는 불순종하는 이들로 옮겼다. 149쪽 각주 4는 이 라틴어 용법과 그리스어를 설명한다.",
          "예레미야 인용은 내 백성을 이끄는 자들이라는 주체와 나를 알지 못했다는 말을 인쇄 형태대로 유지했다. 성경 위치는 판본의 예레미야 4:22 표기에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c7786879ab9054d58aeea88b93bc8c19e14bf097f210c07c86ebd8c44aa962ff",
              "sha256:c83943c948905145c00fe08e6a2c6d287de9eb67d8cc0b9faa71052126a7391f"
            ],
            "text": "그분께서는 말씀하신다. “도무지 맹세하지 마라. 하늘을 두고도 하지 마라. 하나님의 보좌이기 때문이다. 땅을 두고도 하지 마라. 그분의 발 받침이기 때문이다. 예루살렘을 두고도 하지 마라. 큰 왕의 성읍이기 때문이다.” 이 말씀들은 분명히 창조자를 두고 하신 말씀이다. 이사야도 이렇게 말한다. “하늘은 나의 자리이며, 땅은 내 발 받침이다.” 이분 외에 다른 하나님은 계시지 않는다. 그렇지 않다면 주님께서 그분을 하나님이나 큰 왕이라고 부르지 않으셨을 것이다. 그런 분은 누구와도 견줄 수 없고, 그보다 더 높은 이도 있을 수 없기 때문이다. 자기 위에 더 높은 누군가를 두고, 다른 이의 권한 아래 있는 이는 하나님이나 큰 왕이라고 불릴 수 없다. 그들은 이 말씀들이 비꼬는 뜻으로 쓰였다고도 말할 수 없다. 그 말씀들 자체가 참뜻으로 하신 말이라는 것을 입증하기 때문이다. 말씀하신 분 자신이 진리이셨으며, 참으로 자기 집을 지키셨다. 그곳에서 사고파는 돈 바꾸는 자들을 내쫓으시며, 그들에게 말씀하셨다. “내 집은 기도하는 집이라고 불릴 것이라 기록되어 있다. 그런데 너희는 그것을 강도들의 소굴로 만들었다.” 다른 신을 선포하셨다면, 이렇게 행하고 말씀하며 자기 집을 지키실 이유가 무엇이었겠는가? 그분은 아버지의 율법을 어기는 자들을 드러내려 하셨다. 그 집을 비난하거나, 자신이 이루러 오신 율법을 책망하지 않으셨다. 그 집을 잘못 사용하는 이들과 율법을 어기는 이들을 꾸짖으셨다. 율법의 시대부터 하나님을 업신여기기 시작한 율법학자들과 바리새인들은 그래서 그분의 말씀도 받아들이지 않았다. 곧 그리스도를 믿지 않았다. 이사야는 이들을 두고 말한다. “너의 지도자들은 불순종하며, 도둑들의 동료이다. 선물을 좋아하고, 대가를 좇으며, 고아들을 위해 재판하지 않고, 과부들의 소송에도 귀를 기울이지 않는다.” 예레미야도 마찬가지로 말한다. “내 백성을 이끄는 자들이 나를 알지 못했다. 그들은 지각없고 분별없는 자식들이다. 악을 행하는 데에는 지혜로우나, 선을 행할 줄은 몰랐다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:274e6f8c44eaf487ed61b9693325d93c9d0ce1077e5225cf6f472406e4ea0bab"
        ],
        "text": "그분께서는 말씀하신다. “도무지 맹세하지 마라. 하늘을 두고도 하지 마라. 하나님의 보좌이기 때문이다. 땅을 두고도 하지 마라. 그분의 발 받침이기 때문이다. 예루살렘을 두고도 하지 마라. 큰 왕의 성읍이기 때문이다.” 이 말씀들은 분명히 창조자를 두고 하신 말씀이다. 이사야도 이렇게 말한다. “하늘은 나의 자리이며, 땅은 내 발 받침이다.” 이분 외에 다른 하나님은 계시지 않는다. 그렇지 않다면 주님께서 그분을 하나님이나 큰 왕이라고 부르지 않으셨을 것이다. 그런 분은 누구와도 견줄 수 없고, 그보다 더 높은 이도 있을 수 없기 때문이다. 자기 위에 더 높은 누군가를 두고, 다른 이의 권한 아래 있는 이는 하나님이나 큰 왕이라고 불릴 수 없다. 그들은 이 말씀들이 비꼬는 뜻으로 쓰였다고도 말할 수 없다. 그 말씀들 자체가 참뜻으로 하신 말이라는 것을 입증하기 때문이다. 말씀하신 분 자신이 진리이셨으며, 참으로 자기 집을 지키셨다. 그곳에서 사고파는 돈 바꾸는 자들을 내쫓으시며, 그들에게 말씀하셨다. “내 집은 기도하는 집이라고 불릴 것이라 기록되어 있다. 그런데 너희는 그것을 강도들의 소굴로 만들었다.” 다른 신을 선포하셨다면, 이렇게 행하고 말씀하며 자기 집을 지키실 이유가 무엇이었겠는가? 그분은 아버지의 율법을 어기는 자들을 드러내려 하셨다. 그 집을 비난하거나, 자신이 이루러 오신 율법을 책망하지 않으셨다. 그 집을 잘못 사용하는 이들과 율법을 어기는 이들을 꾸짖으셨다. 율법의 시대부터 하나님을 업신여기기 시작한 율법학자들과 바리새인들은 그래서 그분의 말씀도 받아들이지 않았다. 곧 그리스도를 믿지 않았다. 이사야는 이들을 두고 말한다. “너의 지도자들은 불순종하며, 도둑들의 동료이다. 선물을 좋아하고, 대가를 좇으며, 고아들을 위해 재판하지 않고, 과부들의 소송에도 귀를 기울이지 않는다.” 예레미야도 마찬가지로 말한다. “내 백성을 이끄는 자들이 나를 알지 못했다. 그들은 지각없고 분별없는 자식들이다. 악을 행하는 데에는 지혜로우나, 선을 행할 줄은 몰랐다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a6516f59ad0c4a8c10ddcd4b3fd2260420b9104d3ed6b1024375c28b9e2d6ef0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
      },
      "work_location": "4.h4.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:28cf61e4dff94c04593699094a2c33812cecfc87a55e19a8c4cee144f22e5fbc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7de1019bee59c0496f6d120369bbb3484c5b3651f2d9d81f27bdb3fa2143cf98"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b62aee1f40088c87d3b5149da34476edecf36d891c990afec3c6d22db32ce7b4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:657faa33ab06ba3d130f2b45a56b321745e06d67049409d3037bc0d23d99cae9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 4장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 8절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f21386b4de8823b346b1c03670914a0b68047e742397ac50ea826e0d6d000f73",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28cf61e4dff94c04593699094a2c33812cecfc87a55e19a8c4cee144f22e5fbc",
            "source_revision_id": "sha256:b62aee1f40088c87d3b5149da34476edecf36d891c990afec3c6d22db32ce7b4",
            "translation_revision_id": "sha256:657faa33ab06ba3d130f2b45a56b321745e06d67049409d3037bc0d23d99cae9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:044dd95d534ca986f4897b9516dab3e700c10e456547b25f0a2656faca85cfa0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28cf61e4dff94c04593699094a2c33812cecfc87a55e19a8c4cee144f22e5fbc",
            "source_revision_id": "sha256:b62aee1f40088c87d3b5149da34476edecf36d891c990afec3c6d22db32ce7b4",
            "translation_revision_id": "sha256:657faa33ab06ba3d130f2b45a56b321745e06d67049409d3037bc0d23d99cae9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f21386b4de8823b346b1c03670914a0b68047e742397ac50ea826e0d6d000f73",
          "sha256:044dd95d534ca986f4897b9516dab3e700c10e456547b25f0a2656faca85cfa0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103402.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              150
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 10:6",
              "John 4:41-42",
              "Romans 11:26",
              "Galatians 3:24",
              "Numbers 21:8",
              "John 12:32",
              "John 3:14"
            ],
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "온 이스라엘, 그리스도 예수, 순교의 나무, 모든 것이라는 중성형과 죽은 이들을 살림을 인쇄대로 보존한다.",
            "printed_page": 150,
            "printed_texts": [
              "omnis Israel salvabitur",
              "in Christum Jesum",
              "in ligno martyrii",
              "omnia trahit ad se",
              "et vivificat mortuos"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_all_Israel_and_martyrdom_tree"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 8절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f35880f2d4664232e2ad919819b03384c99965619c8fbbbf8d6a795ab4306a3f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n163.jpg",
            "page_key": "2:150",
            "printed_page": 150,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7de1019bee59c0496f6d120369bbb3484c5b3651f2d9d81f27bdb3fa2143cf98",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quotquot autem timebant Deum, et solliciti erant circa legem ejus, ipsi accucurrerunt Christo, et salvati sunt omnes: Ite, enim inquit discipulis, ad oves quae perierunt domus Israel. Et Samaritae autem, inquit, cum mansisset Dominus apud eos biduo, multo plures crediderunt propter sermones ejus, et mulieri dicebant, Jam non propter tuam loquelam credimus: ipsi enim audivimus, et scimus quoniam hic est vere Salvator mundi. Et Paulus autem ait: Et sic omnis Israel salvabitur. Sed et legem paedagogum nostrum in Christum Jesum dixit. Non ergo quorundam infidelitatem legi adscribant: non enim lex prohibebat eos credere in Filium Dei, sed et adhortabatur, dicens, non aliter salvari homines ab antiqua serpentis plaga, nisi credant in eum, qui secundum similitudinem carnis peccati in ligno martyrii exaltatur a terra, et omnia trahit ad se, et vivificat mortuos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b62aee1f40088c87d3b5149da34476edecf36d891c990afec3c6d22db32ce7b4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quotquot autem timebant Deum, et solliciti erant circa legem ejus, ipsi accucurrerunt Christo, et salvati sunt omnes: Ite, enim inquit discipulis, ad oves quae perierunt domus Israel. Et Samaritae autem, inquit, cum mansisset Dominus apud eos biduo, multo plures crediderunt propter sermones ejus, et mulieri dicebant, Jam non propter tuam loquelam credimus: ipsi enim audivimus, et scimus quoniam hic est vere Salvator mundi. Et Paulus autem ait: Et sic omnis Israel salvabitur. Sed et legem paedagogum nostrum in Christum Jesum dixit. Non ergo quorundam infidelitatem legi adscribant: non enim lex prohibebat eos credere in Filium Dei, sed et adhortabatur, dicens, non aliter salvari homines ab antiqua serpentis plaga, nisi credant in eum, qui secundum similitudinem carnis peccati in ligno martyrii exaltatur a terra, et omnia trahit ad se, et vivificat mortuos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "959e7f23ecbe3372e47edcf13f2b18f30dc7be965acd00a9b046ac3fce4f467e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 4장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 2장 8절이다. 이스라엘의 잃어버린 양들, 사마리아인들의 증언과 온 이스라엘의 구원을 차례로 옮겼다.",
          "율법의 paedagogus는 그리스도 예수께로 이끄는 양육자로 옮겼다. 일부의 불신앙을 율법과 구별하고, 율법이 아들을 믿도록 권고한다는 저자의 해석을 유지했다.",
          "in ligno martyrii는 순교의 나무 위에로 옮겼다. omnia는 모든 것이라는 중성형으로, et vivificat mortuos는 죽은 이들을 살리심으로 보존했다. 150쪽 각주 3-4가 관련 전승을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7de1019bee59c0496f6d120369bbb3484c5b3651f2d9d81f27bdb3fa2143cf98"
            ],
            "text": "하나님을 두려워하고 그분의 율법에 마음을 기울인 이들은 그리스도께 달려왔고, 모두 구원받았다. 그분께서는 제자들에게 “이스라엘 집의 잃어버린 양들에게 가라”라고 말씀하셨다. 사마리아인들에 대해서도 이렇게 전한다. 주님께서 그들 곁에 이틀 머무시자, 그분의 말씀 때문에 훨씬 더 많은 이가 믿었으며, 그 여자에게 말했다. “이제 우리는 당신의 말 때문에 믿는 것이 아닙니다. 우리가 직접 들었고, 이분께서 참으로 세상의 구원자이심을 알기 때문입니다.” 바울도 말한다. “이렇게 온 이스라엘이 구원받을 것입니다.” 또 그는 율법을 그리스도 예수께로 이끄는 우리의 양육자라고 했다. 그러므로 일부 사람의 불신앙을 율법 탓으로 돌리지 말아야 한다. 율법은 그들이 하나님의 아들을 믿는 것을 막지 않았다. 오히려 권고하며 이렇게 말했다. 죄의 육신과 같은 모습으로, 순교의 나무 위에 땅에서 들어 올려져, 모든 것을 자신에게 끌어당기고 죽은 이들을 살리시는 분, 그분을 믿지 않고서는 사람들이 뱀의 오래된 상처에서 구원받을 다른 길이 없다고 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b62aee1f40088c87d3b5149da34476edecf36d891c990afec3c6d22db32ce7b4"
        ],
        "text": "하나님을 두려워하고 그분의 율법에 마음을 기울인 이들은 그리스도께 달려왔고, 모두 구원받았다. 그분께서는 제자들에게 “이스라엘 집의 잃어버린 양들에게 가라”라고 말씀하셨다. 사마리아인들에 대해서도 이렇게 전한다. 주님께서 그들 곁에 이틀 머무시자, 그분의 말씀 때문에 훨씬 더 많은 이가 믿었으며, 그 여자에게 말했다. “이제 우리는 당신의 말 때문에 믿는 것이 아닙니다. 우리가 직접 들었고, 이분께서 참으로 세상의 구원자이심을 알기 때문입니다.” 바울도 말한다. “이렇게 온 이스라엘이 구원받을 것입니다.” 또 그는 율법을 그리스도 예수께로 이끄는 우리의 양육자라고 했다. 그러므로 일부 사람의 불신앙을 율법 탓으로 돌리지 말아야 한다. 율법은 그들이 하나님의 아들을 믿는 것을 막지 않았다. 오히려 권고하며 이렇게 말했다. 죄의 육신과 같은 모습으로, 순교의 나무 위에 땅에서 들어 올려져, 모든 것을 자신에게 끌어당기고 죽은 이들을 살리시는 분, 그분을 믿지 않고서는 사람들이 뱀의 오래된 상처에서 구원받을 다른 길이 없다고 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:657faa33ab06ba3d130f2b45a56b321745e06d67049409d3037bc0d23d99cae9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
      },
      "work_location": "4.h4.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ae463cde6da1d0760df9ebec3c53db86f6f5e8cd4fb9c4f04a8cb08de49eb118",
        "part_links": [
          [
            "sha256:adc10f11761f43138e230afddf507ebba7ad9fe9b0765bc17452a56bed506bb5",
            "sha256:7cc579a0ebbe57703853e24bb4120ce32be3cf3d9ea6134e4fd8f59729c4499f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd1c02ac4f978fc578ae2bd82335e58c4e06b8063d50d9ddb78b49a95c66e24e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6567a46f7cf96250683c452993c5eed0939544462d50cc81d33ceddf4817b55b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 4장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103403.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              150,
              151
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 3장 전체(1절)이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:36579adb2823deb12fd76635fb498912af62960842f6c3412485d839dd017b13",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae463cde6da1d0760df9ebec3c53db86f6f5e8cd4fb9c4f04a8cb08de49eb118",
            "source_revision_id": "sha256:fd1c02ac4f978fc578ae2bd82335e58c4e06b8063d50d9ddb78b49a95c66e24e",
            "translation_revision_id": "sha256:6567a46f7cf96250683c452993c5eed0939544462d50cc81d33ceddf4817b55b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:eb6fd7b7f4b45b11a19419f68962a075faf7184ebdfb6a396fbd9697cebda35c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae463cde6da1d0760df9ebec3c53db86f6f5e8cd4fb9c4f04a8cb08de49eb118",
            "source_revision_id": "sha256:fd1c02ac4f978fc578ae2bd82335e58c4e06b8063d50d9ddb78b49a95c66e24e",
            "translation_revision_id": "sha256:6567a46f7cf96250683c452993c5eed0939544462d50cc81d33ceddf4817b55b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:36579adb2823deb12fd76635fb498912af62960842f6c3412485d839dd017b13",
          "sha256:eb6fd7b7f4b45b11a19419f68962a075faf7184ebdfb6a396fbd9697cebda35c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h4-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 3,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103403.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              150,
              151
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 21:33",
              "1 Corinthians 7:31",
              "Isaiah 51:6"
            ],
            "explanation": "세계의 지나감과 하나님 및 종들의 지속을 구별한다. 이사야 인용은 하늘이 연기처럼 굳게 세워졌다는 인쇄 독법을 보존한다. 시편의 번호는 이 판본의 101편으로 기록한다.",
            "printed_biblical_reference": "Psalm 101:25-28",
            "printed_pages": [
              150,
              151
            ],
            "printed_texts": [
              "super sedeat",
              "non autem continere",
              "Tu autem idem es",
              "coelum sicut fumus confirmatum est"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_passing_world_and_persistent_God"
          },
          {
            "explanation": "두 면에 나뉜 낱말은 하나로 잇고, 대응 단어가 시작하는 150쪽 세그먼트에 연결했다.",
            "joined_word": "continere.",
            "printed_fragments": [
              "conti-",
              "nere."
            ],
            "printed_pages": [
              150,
              151
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "word_joined_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 4장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 3장 전체(1절)이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f35880f2d4664232e2ad919819b03384c99965619c8fbbbf8d6a795ab4306a3f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n163.jpg",
            "page_key": "2:150",
            "printed_page": 150,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:adc10f11761f43138e230afddf507ebba7ad9fe9b0765bc17452a56bed506bb5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam malignantes dicunt: si enim caelum thronus Dei est, et terra suppedaneum ejus, dictum est autem praeterire coelum et terram, hisque praetereuntibus oportere etiam hunc Deum, qui super sedeat, praeterire; et ideo non hunc esse Deum qui sit super omnia; primo quidem nesciunt quid sit coelum thronus, et terra suppedaneum. Nec enim sciunt quid sit Deus, sed putant eum more hominis sedere, et contineri, non autem continere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c45d04b1554e074bc9f7598b15cf804eb7cc093a567dfc84ff25317a1ec90fc7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n164.jpg",
            "page_key": "2:151",
            "printed_page": 151,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7cc579a0ebbe57703853e24bb4120ce32be3cf3d9ea6134e4fd8f59729c4499f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et praeteritionem caeli et terrae ignorant; Paulus autem non ignoravit, dicens: Praeterit enim figura hujus mundi. Deinde quaestionem ipsorum solvit David. Figura enim hujus mundi praetereunte, non solum Deum ait perseverare, sed et servos ejus, in centesimo primo psalmo dicens ita: Initio terram tu fundasti Domine, et opera manuum tuarum sunt caeli. Ipsi peribunt; tu autem perseverabis, et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut cooperimentum mutabis eos, et mutabuntur. Tu autem idem es, et anni tui non deficient. Filii servorum tuorum inhabitabunt, et semen eorum in aeternum dirigetur; manifeste ostendens quae sint quae praetereunt, et quis est qui semper perseverat, Deus cum servis suis. Et Esaias autem similiter: Allevate, inquit, oculos vestros in caelum, et attendite in terram deorsum, quoniam caelum sicut fumus confirmatum est, terra autem sicut vestimentum veterascet: qui autem inhabitant in eis, quemadmodum haec, morientur. Salutare autem meum in aeternum erit, justitia autem mea non deficiet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fd1c02ac4f978fc578ae2bd82335e58c4e06b8063d50d9ddb78b49a95c66e24e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam malignantes dicunt: si enim caelum thronus Dei est, et terra suppedaneum ejus, dictum est autem praeterire coelum et terram, hisque praetereuntibus oportere etiam hunc Deum, qui super sedeat, praeterire; et ideo non hunc esse Deum qui sit super omnia; primo quidem nesciunt quid sit coelum thronus, et terra suppedaneum. Nec enim sciunt quid sit Deus, sed putant eum more hominis sedere, et contineri, non autem continere. Sed et praeteritionem caeli et terrae ignorant; Paulus autem non ignoravit, dicens: Praeterit enim figura hujus mundi. Deinde quaestionem ipsorum solvit David. Figura enim hujus mundi praetereunte, non solum Deum ait perseverare, sed et servos ejus, in centesimo primo psalmo dicens ita: Initio terram tu fundasti Domine, et opera manuum tuarum sunt caeli. Ipsi peribunt; tu autem perseverabis, et omnes sicut vestimentum veterascent, et sicut cooperimentum mutabis eos, et mutabuntur. Tu autem idem es, et anni tui non deficient. Filii servorum tuorum inhabitabunt, et semen eorum in aeternum dirigetur; manifeste ostendens quae sint quae praetereunt, et quis est qui semper perseverat, Deus cum servis suis. Et Esaias autem similiter: Allevate, inquit, oculos vestros in caelum, et attendite in terram deorsum, quoniam caelum sicut fumus confirmatum est, terra autem sicut vestimentum veterascet: qui autem inhabitant in eis, quemadmodum haec, morientur. Salutare autem meum in aeternum erit, justitia autem mea non deficiet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f683ea93a908324dbf29f12e57b04a7f07e64a5966c1e239b97f514a84146ad8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 4장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 3장 전체(1절)이다. 하늘과 땅의 소멸에서 하나님도 사라진다고 추론하는 상대의 주장과 저자의 답변을 구별했다.",
          "하나님을 무엇 안에 담긴 존재로 보는 것과 만물을 담는 분으로 보는 것을 대조했다. 시편 번호는 대본의 101편으로 유지하고, 본문에서 하나님과 함께 지속하는 종들 및 그들의 후손을 구별했다.",
          "이사야 인용의 confirmatum est는 굳게 세워졌다는 인쇄 독법으로 옮겼다. 151쪽 각주 4는 그리스어 ἐστερεώθη와 다른 전승의 표현을 비교한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:adc10f11761f43138e230afddf507ebba7ad9fe9b0765bc17452a56bed506bb5",
              "sha256:7cc579a0ebbe57703853e24bb4120ce32be3cf3d9ea6134e4fd8f59729c4499f"
            ],
            "text": "그들은 악의를 품고 이렇게 말한다. 하늘이 하나님의 보좌이고, 땅이 그분의 발 받침이며, 하늘과 땅이 지나간다고 했다면, 그것들이 지나갈 때 그 위에 앉으신 하나님도 지나가야 한다고 말이다. 그러니 그분은 만물 위에 계신 하나님이 아니라는 것이다. 먼저, 그들은 하늘이 보좌이고 땅이 발 받침이라는 말이 무슨 뜻인지 모른다. 하나님께서 어떤 분이신지 모르기 때문이다. 그들은 그분께서 사람처럼 앉아, 무엇 안에 담겨 계시며, 다른 것을 담고 계시는 것은 아니라고 생각한다. 하늘과 땅이 지나간다는 뜻도 모른다. 바울은 그 뜻을 알았기에 이렇게 말했다. “이 세상의 형체는 지나갑니다.” 다음으로 다윗이 그들의 의문을 풀어 준다. 이 세상의 형체가 지나갈 때, 하나님만 계속 계시는 것이 아니라, 그분의 종들도 그러하다고 하며, 시편 101편에서 이렇게 말한다. “주님, 처음에 당신께서 땅의 기초를 놓으셨고, 하늘들은 당신 손의 작품입니다. 그것들은 사라질 것이나, 당신은 계속 계실 것입니다. 그것들은 모두 옷처럼 낡을 것이며, 당신께서 덮개처럼 그것들을 바꾸시면, 그것들은 바뀔 것입니다. 당신은 한결같으시며, 당신의 햇수는 끝나지 않을 것입니다. 당신 종들의 자녀들은 거주할 것이며, 그들의 후손은 영원히 굳게 세워질 것입니다.” 무엇이 지나가는지, 누가 언제나 계속 계시는지를 분명히 밝힌 것이다. 그분의 종들과 함께 계시는 하나님이시다. 이사야도 마찬가지로 말한다. “눈을 들어 하늘을 보아라. 아래로 땅을 바라보아라. 하늘은 연기처럼 굳게 세워졌고, 땅은 옷처럼 낡을 것이다. 그 안에 사는 이들도 이것들처럼 죽을 것이다. 나의 구원은 영원할 것이며, 나의 의는 끝나지 않을 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd1c02ac4f978fc578ae2bd82335e58c4e06b8063d50d9ddb78b49a95c66e24e"
        ],
        "text": "그들은 악의를 품고 이렇게 말한다. 하늘이 하나님의 보좌이고, 땅이 그분의 발 받침이며, 하늘과 땅이 지나간다고 했다면, 그것들이 지나갈 때 그 위에 앉으신 하나님도 지나가야 한다고 말이다. 그러니 그분은 만물 위에 계신 하나님이 아니라는 것이다. 먼저, 그들은 하늘이 보좌이고 땅이 발 받침이라는 말이 무슨 뜻인지 모른다. 하나님께서 어떤 분이신지 모르기 때문이다. 그들은 그분께서 사람처럼 앉아, 무엇 안에 담겨 계시며, 다른 것을 담고 계시는 것은 아니라고 생각한다. 하늘과 땅이 지나간다는 뜻도 모른다. 바울은 그 뜻을 알았기에 이렇게 말했다. “이 세상의 형체는 지나갑니다.” 다음으로 다윗이 그들의 의문을 풀어 준다. 이 세상의 형체가 지나갈 때, 하나님만 계속 계시는 것이 아니라, 그분의 종들도 그러하다고 하며, 시편 101편에서 이렇게 말한다. “주님, 처음에 당신께서 땅의 기초를 놓으셨고, 하늘들은 당신 손의 작품입니다. 그것들은 사라질 것이나, 당신은 계속 계실 것입니다. 그것들은 모두 옷처럼 낡을 것이며, 당신께서 덮개처럼 그것들을 바꾸시면, 그것들은 바뀔 것입니다. 당신은 한결같으시며, 당신의 햇수는 끝나지 않을 것입니다. 당신 종들의 자녀들은 거주할 것이며, 그들의 후손은 영원히 굳게 세워질 것입니다.” 무엇이 지나가는지, 누가 언제나 계속 계시는지를 분명히 밝힌 것이다. 그분의 종들과 함께 계시는 하나님이시다. 이사야도 마찬가지로 말한다. “눈을 들어 하늘을 보아라. 아래로 땅을 바라보아라. 하늘은 연기처럼 굳게 세워졌고, 땅은 옷처럼 낡을 것이다. 그 안에 사는 이들도 이것들처럼 죽을 것이다. 나의 구원은 영원할 것이며, 나의 의는 끝나지 않을 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:6567a46f7cf96250683c452993c5eed0939544462d50cc81d33ceddf4817b55b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
      },
      "work_location": "4.h4.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-4:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d744b8f63e913840bf401b986d4d8f9a1b736123a354b2706a2106384c524e83",
        "part_links": [
          [
            "sha256:56846aa78ac09bbfcd9f5a57d3dde2e6487b0710a34d5929081ff023c25a8ba6",
            "sha256:db080e410ffb55b37e7d08f6dc946f906923d04db4a8b3004cdefabbfa0efd5f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d99b44bdf1e4c43a2d08ee23c3d1c896b6ac3a4bf8d92ef12dd9182e94895432"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:33a2722caab4fdad02c89e8c6c8ad522a81b4399a7eaffc9ebfad48bf44680c2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 5장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              151,
              152
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 5장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:df0dbaf6a45f944d0d5cdfe07c2072ee795f072161467e1c0fe12052b43a1f33",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d744b8f63e913840bf401b986d4d8f9a1b736123a354b2706a2106384c524e83",
            "source_revision_id": "sha256:d99b44bdf1e4c43a2d08ee23c3d1c896b6ac3a4bf8d92ef12dd9182e94895432",
            "translation_revision_id": "sha256:33a2722caab4fdad02c89e8c6c8ad522a81b4399a7eaffc9ebfad48bf44680c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1916a38cdfda685b49238e8af3eae1a816d11943da10755c1e048277393f46d9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d744b8f63e913840bf401b986d4d8f9a1b736123a354b2706a2106384c524e83",
            "source_revision_id": "sha256:d99b44bdf1e4c43a2d08ee23c3d1c896b6ac3a4bf8d92ef12dd9182e94895432",
            "translation_revision_id": "sha256:33a2722caab4fdad02c89e8c6c8ad522a81b4399a7eaffc9ebfad48bf44680c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:df0dbaf6a45f944d0d5cdfe07c2072ee795f072161467e1c0fe12052b43a1f33",
          "sha256:1916a38cdfda685b49238e8af3eae1a816d11943da10755c1e048277393f46d9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              151,
              152
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 5장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              151,
              152
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "라틴어가 예루살렘에 연결하는 여성 단수와 그리스어의 τὰ 및 αὐτῶν 복수형을 각각 보존한다.",
            "printed_reference": "Theodoret. Dial. Ἀσύγχυτος. Ed. Schultz. IV. p.129.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 152,
                "text": "Καθὼς Ἡσαΐας φησί· τέκνα Ἰακὼβ βλαστήσει, καὶ ἐξανθήσει Ἰσραὴλ, καὶ πλησθήσεται ἡ οἰκουμένη τοῦ καρποῦ αὐτοῦ. Εἰς ὅλην οὖν τὴν οἰκουμένην τοῦ καρποῦ αὐτοῦ διασπαρέντος, εἰκότως ἐγκατελείφθη, καὶ ἐκ μέσου ἐγένετο τὰ ποτὲ μὲν καρποφορήσαντα καλῶς· ἐξ αὐτῶν γὰρ τὸ κατὰ σάρκα ὁ Χριστὸς ἐκαρποφορήθη, καὶ οἱ ἀπόστολοι· νῦν δὲ μηκέτι εὔθετα ὑπάρχοντα πρὸς καρποφορίαν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_by_Theodoret",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:35",
              "Isaiah 27:6",
              "Romans 9:5"
            ],
            "explanation": "열매와 줄기의 비유, 예루살렘에서 육신을 따라 맺힌 그리스도와 사도들, 시간 속 시작과 끝을 저자의 논증대로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              151,
              152
            ],
            "printed_texts": [
              "ex ipsa",
              "Christus fructificatus est, et Apostoli",
              "temporale initium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Jerusalem_harvest_and_temporality_argument"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "본문의 floriet를 보존한다. 각주는 다른 사본의 floret를 제시한다.",
            "printed_page": 152,
            "printed_text": "floriet",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_floriet_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 5장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c45d04b1554e074bc9f7598b15cf804eb7cc093a567dfc84ff25317a1ec90fc7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n164.jpg",
            "page_key": "2:151",
            "printed_page": 151,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:56846aa78ac09bbfcd9f5a57d3dde2e6487b0710a34d5929081ff023c25a8ba6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc et de Hierusalem, et de Domino audent dicere, quoniam si esset magni Regis civitas, non derelinqueretur. Simile autem est, si quis diceret, quoniam si esset stipula conditio Dei, nunquam a frumento derelinqueretur: et sarmenta vineae, si a Deo facta essent, nunquam a botris destituta abscinderentur. Quemadmodum autem haec non propter se principaliter facta sunt, sed propter crescentem in eis fructum, quo maturo facto et ablato, derelinquuntur, et e medio auferuntur quae jam non sunt utilia ad fructificationem: sic et Hierosolyma, quae jugum in se servitutis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "21be36f1fcffda48bdac48de61238a76b3e709914307aefda0e02c5e4685179d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n165.jpg",
            "page_key": "2:152",
            "printed_page": 152,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:db080e410ffb55b37e7d08f6dc946f906923d04db4a8b3004cdefabbfa0efd5f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "portaverat, in quo domitus est homo, qui antea non subjiciebatur Deo cum mors regnabat, et domitus habilis factus est ad libertatem, adveniente fructu libertatis, et aucto et demesso et in horreum recepto, et apportatis ab ea his qui fructificare possunt, et in omni mundo disseminatis. Quemadmodum Esaias ait: Filii Jacob germinabunt, et floriet Israel, et fructu ejus adimplebitur universa terra. In universa enim terra fructu disseminato, merito derelicta est, et de medio ablata est, quae aliquando quidem fructificaverat bene: ex ipsa enim secundum carnem Christus fructificatus est, et Apostoli; nunc autem jam utilis non est ad fructificationem. Quaecunque enim temporale initium habent, necesse est ea et finem habere temporalem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d99b44bdf1e4c43a2d08ee23c3d1c896b6ac3a4bf8d92ef12dd9182e94895432",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adhuc et de Hierusalem, et de Domino audent dicere, quoniam si esset magni Regis civitas, non derelinqueretur. Simile autem est, si quis diceret, quoniam si esset stipula conditio Dei, nunquam a frumento derelinqueretur: et sarmenta vineae, si a Deo facta essent, nunquam a botris destituta abscinderentur. Quemadmodum autem haec non propter se principaliter facta sunt, sed propter crescentem in eis fructum, quo maturo facto et ablato, derelinquuntur, et e medio auferuntur quae jam non sunt utilia ad fructificationem: sic et Hierosolyma, quae jugum in se servitutis portaverat, in quo domitus est homo, qui antea non subjiciebatur Deo cum mors regnabat, et domitus habilis factus est ad libertatem, adveniente fructu libertatis, et aucto et demesso et in horreum recepto, et apportatis ab ea his qui fructificare possunt, et in omni mundo disseminatis. Quemadmodum Esaias ait: Filii Jacob germinabunt, et floriet Israel, et fructu ejus adimplebitur universa terra. In universa enim terra fructu disseminato, merito derelicta est, et de medio ablata est, quae aliquando quidem fructificaverat bene: ex ipsa enim secundum carnem Christus fructificatus est, et Apostoli; nunc autem jam utilis non est ad fructificationem. Quaecunque enim temporale initium habent, necesse est ea et finem habere temporalem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4bdc989aa9d7e1be351e39578c7280874e3e55f1e19bb4f626a602edf334f2cb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 5장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 4장 1절이다. 짚과 밀알 및 포도나무 가지와 열매의 비유로 예루살렘을 풀이하는 저자의 논증을 옮겼다.",
          "열매로 맺힌 그리스도와 사도들, 자유의 열매와 온 세상에 흩어 뿌려진 이들을 구별했다. 라틴어의 ex ipsa는 예루살렘에 연결되는 여성 단수이고, 152쪽 그리스어 병렬문의 ἐξ αὐτῶν은 복수형이다.",
          "이사야 인용의 floriet는 꽃필 것이라는 뜻으로 옮겼다. 확대 대조한 인쇄 본문의 형태를 유지하며, 152쪽 각주 2에 적힌 다른 사본의 floret도 기록했다. 시간 속에 시작된 것은 시간 속에 끝난다는 결론을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:56846aa78ac09bbfcd9f5a57d3dde2e6487b0710a34d5929081ff023c25a8ba6",
              "sha256:db080e410ffb55b37e7d08f6dc946f906923d04db4a8b3004cdefabbfa0efd5f"
            ],
            "text": "그들은 예루살렘과 주님에 관해서도 감히 말한다. 예루살렘이 큰 왕의 성읍이었다면 버림받지 않았을 것이라고 말이다. 이는 누군가 다음과 같이 말하는 것과 같다. 짚이 하나님의 피조물이라면 결코 밀알과 떨어져 남겨지지 않을 것이며, 포도나무 가지가 하나님께서 만드신 것이라면 포도송이가 없어진 채 잘려 나가지도 않을 것이라고 말이다. 이것들은 애초에 그 자체를 위해 만들어진 것이 아니라, 그 안에서 자라는 열매를 위해 만들어졌다. 열매가 익어 거두어지면, 이것들은 남겨지고, 열매 맺는 데 더 이상 쓸모없는 것들은 제거된다. 예루살렘도 마찬가지이다. 예루살렘은 자기 안에 종살이의 멍에를 짊어졌고, 그 멍에 아래서 사람은 길들여졌다. 죽음이 다스리던 때에 하나님께 복종하지 않았던 사람이 길들여져 자유에 걸맞게 된 것이다. 자유의 열매가 나타나 자라고, 거두어져 곳간에 들어가고, 열매 맺을 수 있는 이들이 그 성읍에서 옮겨져 온 세상에 흩어 뿌려졌을 때에도 그러하다. 이사야가 말한 바와 같다. “야곱의 자손들은 싹을 틔울 것이며, 이스라엘은 꽃필 것이고, 온 땅은 그 열매로 가득 찰 것이다.” 열매가 온 땅에 뿌려졌으므로, 한때 열매를 잘 맺었던 그 성읍은 마땅히 버림받고 제거되었다. 육신을 따라 그리스도와 사도들이 그곳에서 열매로 맺혔기 때문이다. 이제 그 성읍은 열매 맺는 데 더 이상 쓸모가 없다. 시간 속에서 시작된 모든 것은 시간 속에서 끝도 맺어야 하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d99b44bdf1e4c43a2d08ee23c3d1c896b6ac3a4bf8d92ef12dd9182e94895432"
        ],
        "text": "그들은 예루살렘과 주님에 관해서도 감히 말한다. 예루살렘이 큰 왕의 성읍이었다면 버림받지 않았을 것이라고 말이다. 이는 누군가 다음과 같이 말하는 것과 같다. 짚이 하나님의 피조물이라면 결코 밀알과 떨어져 남겨지지 않을 것이며, 포도나무 가지가 하나님께서 만드신 것이라면 포도송이가 없어진 채 잘려 나가지도 않을 것이라고 말이다. 이것들은 애초에 그 자체를 위해 만들어진 것이 아니라, 그 안에서 자라는 열매를 위해 만들어졌다. 열매가 익어 거두어지면, 이것들은 남겨지고, 열매 맺는 데 더 이상 쓸모없는 것들은 제거된다. 예루살렘도 마찬가지이다. 예루살렘은 자기 안에 종살이의 멍에를 짊어졌고, 그 멍에 아래서 사람은 길들여졌다. 죽음이 다스리던 때에 하나님께 복종하지 않았던 사람이 길들여져 자유에 걸맞게 된 것이다. 자유의 열매가 나타나 자라고, 거두어져 곳간에 들어가고, 열매 맺을 수 있는 이들이 그 성읍에서 옮겨져 온 세상에 흩어 뿌려졌을 때에도 그러하다. 이사야가 말한 바와 같다. “야곱의 자손들은 싹을 틔울 것이며, 이스라엘은 꽃필 것이고, 온 땅은 그 열매로 가득 찰 것이다.” 열매가 온 땅에 뿌려졌으므로, 한때 열매를 잘 맺었던 그 성읍은 마땅히 버림받고 제거되었다. 육신을 따라 그리스도와 사도들이 그곳에서 열매로 맺혔기 때문이다. 이제 그 성읍은 열매 맺는 데 더 이상 쓸모가 없다. 시간 속에서 시작된 모든 것은 시간 속에서 끝도 맺어야 하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:33a2722caab4fdad02c89e8c6c8ad522a81b4399a7eaffc9ebfad48bf44680c2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
      },
      "work_location": "4.h5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1769d390dcd6ea9f3499b442e6352bd1a3a021c97df98e764c9d2f2f3846a0a6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2749cb07ca47c7691169741029c5f0614c395b937f37fa468d7361cfd19bfcc9",
            "sha256:0b12465d6e07f90dd937a97fd6635d446ac007beab03443cc8fd388364091c45"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87173489092c139aa65b1ff5c05ffc9179476fb71d3c5d973f4289c44580ee26"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ae43ff35dd33945687cde27c0735fe4dd9f9c043b8ed20bd691750fab0539469"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 6장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et comburet eos dies veniens.",
            "source_start": "Et quid de Hierusalem dicimus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 6장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 2절과 3절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0d8c1822ecb0a5d13634f6cebdd89e48dda69529bad9d7b048af42d783a3fa3d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1769d390dcd6ea9f3499b442e6352bd1a3a021c97df98e764c9d2f2f3846a0a6",
            "source_revision_id": "sha256:87173489092c139aa65b1ff5c05ffc9179476fb71d3c5d973f4289c44580ee26",
            "translation_revision_id": "sha256:ae43ff35dd33945687cde27c0735fe4dd9f9c043b8ed20bd691750fab0539469"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fb4ab51f98ccef75f2d1d50ca851730a15de6de80d39aa16fd859db49251ab1a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1769d390dcd6ea9f3499b442e6352bd1a3a021c97df98e764c9d2f2f3846a0a6",
            "source_revision_id": "sha256:87173489092c139aa65b1ff5c05ffc9179476fb71d3c5d973f4289c44580ee26",
            "translation_revision_id": "sha256:ae43ff35dd33945687cde27c0735fe4dd9f9c043b8ed20bd691750fab0539469"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0d8c1822ecb0a5d13634f6cebdd89e48dda69529bad9d7b048af42d783a3fa3d",
          "sha256:fb4ab51f98ccef75f2d1d50ca851730a15de6de80d39aa16fd859db49251ab1a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              152,
              153
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et comburet eos dies veniens.",
            "source_start": "Et quid de Hierusalem dicimus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 6장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              152,
              153
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "라틴어의 incompositum과 그리스어의 ἀναρίθμητον을 별도로 보존한다.",
            "printed_reference": "E Joh. Damasc. Parallelis. Sap. xi.22.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 153,
                "text": "Ἅπαντα μέτρῳ καὶ τάξει ὁ Θεὸς ποιεῖ, καὶ οὐδὲν ἄμετρον παρ᾽ αὐτῷ, ὅτι μηδὲν ἀναρίθμητον."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_by_John_Damascene_Parallels",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 16:16",
              "Isaiah 1:8",
              "1 Corinthians 7:31",
              "Malachi 4:1"
            ],
            "evidence": "152 notes 5-6 and 153 note 2",
            "explanation": "율법의 끝, 아버지의 척도인 아들, 마지막 날의 열매와 쭉정이에 관한 저자의 풀이를 유지한다. 법 수여의 끝이라는 속격과 peccatores를 인쇄대로 보존한다.",
            "printed_pages": [
              152,
              153
            ],
            "printed_texts": [
              "legisdationis finem",
              "immensum Patrem in Filio mensuratum",
              "mensura enim Patris Filius",
              "peccatores"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_measure_and_law_ending_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 6장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 2절과 3절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "21be36f1fcffda48bdac48de61238a76b3e709914307aefda0e02c5e4685179d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n165.jpg",
            "page_key": "2:152",
            "printed_page": 152,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2749cb07ca47c7691169741029c5f0614c395b937f37fa468d7361cfd19bfcc9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur a Moyse lex inchoavit, consequenter in Johannem desivit, ad impletionem ejus advenerat Christus: et propter hoc Lex et Prophetae apud eos usque ad Johannem. Et Hierusalem itaque inchoans a David, et adimplens tempora sua, legisdationis finem oportuit habere, manifestato novo Testamento;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e9b7ac700b90a00ac91ca3e763b683d741760a3a07517a29a1574aa6805826a1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n166.jpg",
            "page_key": "2:153",
            "printed_page": 153,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0b12465d6e07f90dd937a97fd6635d446ac007beab03443cc8fd388364091c45",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnia enim mensura et ordine Deus facit, et nihil non mensum apud eum, quoniam nec incompositum. Et bene, qui dixit ipsum immensum Patrem in Filio mensuratum: mensura enim Patris Filius, quoniam et capit eum. Quoniam autem temporalis erat illorum administratio, Esaias ait: Derelinquetur filia Sion sicut casa in vinea, et velut custodiarium in cucumerario. Quando autem haec derelinquentur? Nonne cum fructus aufertur, et derelinquentur folia sola quae jam fructificare non possunt? Et quid de Hierusalem dicimus, quandoquidem et figuram mundi universi oporteat praeterire, adveniente tempore praeteritionis ipsius, ut fructus quidem in horreum colligatur, paleae autem derelictae comburantur? Dies enim Domini quasi clibanus ardens, et erunt stipula omnes peccatores, qui faciunt injusta, et comburet eos dies veniens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:87173489092c139aa65b1ff5c05ffc9179476fb71d3c5d973f4289c44580ee26",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam igitur a Moyse lex inchoavit, consequenter in Johannem desivit, ad impletionem ejus advenerat Christus: et propter hoc Lex et Prophetae apud eos usque ad Johannem. Et Hierusalem itaque inchoans a David, et adimplens tempora sua, legisdationis finem oportuit habere, manifestato novo Testamento; omnia enim mensura et ordine Deus facit, et nihil non mensum apud eum, quoniam nec incompositum. Et bene, qui dixit ipsum immensum Patrem in Filio mensuratum: mensura enim Patris Filius, quoniam et capit eum. Quoniam autem temporalis erat illorum administratio, Esaias ait: Derelinquetur filia Sion sicut casa in vinea, et velut custodiarium in cucumerario. Quando autem haec derelinquentur? Nonne cum fructus aufertur, et derelinquentur folia sola quae jam fructificare non possunt? Et quid de Hierusalem dicimus, quandoquidem et figuram mundi universi oporteat praeterire, adveniente tempore praeteritionis ipsius, ut fructus quidem in horreum colligatur, paleae autem derelictae comburantur? Dies enim Domini quasi clibanus ardens, et erunt stipula omnes peccatores, qui faciunt injusta, et comburet eos dies veniens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "671c4773f59bf6c2cf2a3057b624a3e177fc7756456a61a5c93ca0a02b9c644c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 6장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 4장 2절과 3절 앞부분이다. 모세와 요한 및 그리스도, 다윗에게서 시작된 예루살렘과 새 언약의 관계를 저자의 해석에 따라 옮겼다.",
          "헤아릴 수 없는 아버지와 아버지의 척도인 아들의 비유를 유지했다. capit는 이 문맥에서 아버지를 헤아리심으로, administratio는 그들에게 주어진 경륜으로 옮겼다.",
          "153쪽 그리스어 병렬문의 ἀναρίθμητον은 셀 수 없음에 관한 표현이고, 라틴어 incompositum은 질서 없이 놓임을 가리킨다. 두 전승을 별도로 보존했다. 마지막 날의 죄인들은 본문의 peccatores를 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2749cb07ca47c7691169741029c5f0614c395b937f37fa468d7361cfd19bfcc9",
              "sha256:0b12465d6e07f90dd937a97fd6635d446ac007beab03443cc8fd388364091c45"
            ],
            "text": "율법은 모세에게서 시작되었으므로, 그에 따라 요한에게서 끝났다. 그리스도께서 그것을 이루러 오셨기 때문이다. 그러기에 “그들에게 율법과 예언자들은 요한까지였다.” 예루살렘도 다윗에게서 시작되어 자신의 때를 다 채웠으므로, 새 언약이 드러났을 때 율법을 수여하는 일도 끝나야 했다. 하나님께서는 모든 것을 척도와 질서에 따라 행하시며, 그분께는 헤아려지지 않은 것이 하나도 없다. 질서 없이 놓인 것도 없기 때문이다. 이렇게 말한 사람은 옳았다. 헤아릴 수 없는 아버지 자신이 아들 안에서 헤아려지셨다고 말이다. 아들은 아버지의 척도이시며, 그분을 헤아리시기 때문이다. 그들에게 주어진 경륜이 일시적이었기에, 이사야는 말한다. “딸 시온이 남겨질 것이다. 포도원의 초막처럼, 오이밭의 망대처럼.” 이것들이 언제 남겨지겠는가? 열매가 거두어지고, 더 이상 열매를 맺을 수 없는 잎사귀만 남을 때가 아닌가? 그런데 예루살렘만을 말할 까닭이 무엇인가? 지나갈 때가 오면, 온 세계의 형체도 지나가야 한다. 열매는 곳간에 모이고, 남겨진 쭉정이는 불에 타게 하려는 것이다. “주님의 날은 타오르는 화덕과 같으며, 불의를 행하는 모든 죄인은 짚이 될 것이고, 다가오는 그날이 그들을 태울 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:87173489092c139aa65b1ff5c05ffc9179476fb71d3c5d973f4289c44580ee26"
        ],
        "text": "율법은 모세에게서 시작되었으므로, 그에 따라 요한에게서 끝났다. 그리스도께서 그것을 이루러 오셨기 때문이다. 그러기에 “그들에게 율법과 예언자들은 요한까지였다.” 예루살렘도 다윗에게서 시작되어 자신의 때를 다 채웠으므로, 새 언약이 드러났을 때 율법을 수여하는 일도 끝나야 했다. 하나님께서는 모든 것을 척도와 질서에 따라 행하시며, 그분께는 헤아려지지 않은 것이 하나도 없다. 질서 없이 놓인 것도 없기 때문이다. 이렇게 말한 사람은 옳았다. 헤아릴 수 없는 아버지 자신이 아들 안에서 헤아려지셨다고 말이다. 아들은 아버지의 척도이시며, 그분을 헤아리시기 때문이다. 그들에게 주어진 경륜이 일시적이었기에, 이사야는 말한다. “딸 시온이 남겨질 것이다. 포도원의 초막처럼, 오이밭의 망대처럼.” 이것들이 언제 남겨지겠는가? 열매가 거두어지고, 더 이상 열매를 맺을 수 없는 잎사귀만 남을 때가 아닌가? 그런데 예루살렘만을 말할 까닭이 무엇인가? 지나갈 때가 오면, 온 세계의 형체도 지나가야 한다. 열매는 곳간에 모이고, 남겨진 쭉정이는 불에 타게 하려는 것이다. “주님의 날은 타오르는 화덕과 같으며, 불의를 행하는 모든 죄인은 짚이 될 것이고, 다가오는 그날이 그들을 태울 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:ae43ff35dd33945687cde27c0735fe4dd9f9c043b8ed20bd691750fab0539469",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
      },
      "work_location": "4.h6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3f90cb7f9ad9c1bff393b30ab991ef8916d127edfafbe669862ffbdb8102fa28",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9c88426d1250848efa8f04f13cdc2eae6925d658090591ad871e1f9aab48c091",
            "sha256:f5bdb4ac5f398f0e1eb2c7e1b0c9fba4622e1617bd6199e58481b4d2c80598cf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:469334972d10d0dbc7cc65d4fe0e9748e3db94d72fc7635ae5d4a821176bc8a2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8e67b659d4773ba31e0a1ef200564d513eb7a7293b09ef7e4314fee7a300b2c0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 7장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              153,
              154
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et similis factus est illis.",
            "source_start": "Quis est autem hic Dominus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 7장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 3절 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7c7f99dc32759bd15e89a94423ca76c379b003c366f7c7e179cbc01bab6b2e13",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f90cb7f9ad9c1bff393b30ab991ef8916d127edfafbe669862ffbdb8102fa28",
            "source_revision_id": "sha256:469334972d10d0dbc7cc65d4fe0e9748e3db94d72fc7635ae5d4a821176bc8a2",
            "translation_revision_id": "sha256:8e67b659d4773ba31e0a1ef200564d513eb7a7293b09ef7e4314fee7a300b2c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:5d0f4698151629eb7a1d6ba3d83e3602a2123624c85eef704e5bd7c8637bd85d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f90cb7f9ad9c1bff393b30ab991ef8916d127edfafbe669862ffbdb8102fa28",
            "source_revision_id": "sha256:469334972d10d0dbc7cc65d4fe0e9748e3db94d72fc7635ae5d4a821176bc8a2",
            "translation_revision_id": "sha256:8e67b659d4773ba31e0a1ef200564d513eb7a7293b09ef7e4314fee7a300b2c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7c7f99dc32759bd15e89a94423ca76c379b003c366f7c7e179cbc01bab6b2e13",
          "sha256:5d0f4698151629eb7a1d6ba3d83e3602a2123624c85eef704e5bd7c8637bd85d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103404.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              153,
              154
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et similis factus est illis.",
            "source_start": "Quis est autem hic Dominus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 7장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              153,
              154
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 3:11-12",
              "Luke 3:16-17"
            ],
            "explanation": "모으는 열매라는 인용, 사람의 이성과 자유 및 행위의 책임, 땅의 영에 자신을 내맡김을 구별한다. 시편 번호는 인쇄 표기로 기록한다.",
            "printed_biblical_reference": "Psalm 48:21",
            "printed_pages": [
              153,
              154
            ],
            "printed_texts": [
              "fructum congregabit",
              "liber in arbitrio",
              "aliquando quidem frumentum aliquando autem palea",
              "terreno spiritui"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_baptism_wheat_and_choice_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 7장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 4장 3절 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e9b7ac700b90a00ac91ca3e763b683d741760a3a07517a29a1574aa6805826a1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n166.jpg",
            "page_key": "2:153",
            "printed_page": 153,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9c88426d1250848efa8f04f13cdc2eae6925d658090591ad871e1f9aab48c091",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quis est autem hic Dominus, qui talem importat diem, Johannes Baptisator significat, dicens de Christo: Ipse vos baptisabit in Spiritu sancto et igni; palam habens in manu ejus ad emundandam aream suam, et fructum congregabit in horreum, paleas autem comburet igni inextinguibili. Non ergo alius est, qui",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "062448b91f9742050df03411b7400d4a51c10ac45f51258374bcca15c50703d1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n167.jpg",
            "page_key": "2:154",
            "printed_page": 154,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f5bdb4ac5f398f0e1eb2c7e1b0c9fba4622e1617bd6199e58481b4d2c80598cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "frumentum facit, et alius qui paleas; sed unus et idem, et judicans ea, id est separans. Sed frumentum quidem et paleae, inanimalia et irrationabilia exsistentia, naturaliter talia facta sunt: homo vero rationabilis, et secundum hoc similis Deo, liber in arbitrio factus et suae potestatis, ipse sibi causa est ut aliquando quidem frumentum aliquando autem palea fiat. Quapropter et juste condemnabitur, quoniam rationabilis factus amisit veram rationem, et irrationabiliter vivens, adversatus est justitiae Dei, tradens se omni terreno spiritui, et omnibus serviens voluptatibus; quemadmodum propheta ait: Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:469334972d10d0dbc7cc65d4fe0e9748e3db94d72fc7635ae5d4a821176bc8a2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quis est autem hic Dominus, qui talem importat diem, Johannes Baptisator significat, dicens de Christo: Ipse vos baptisabit in Spiritu sancto et igni; palam habens in manu ejus ad emundandam aream suam, et fructum congregabit in horreum, paleas autem comburet igni inextinguibili. Non ergo alius est, qui frumentum facit, et alius qui paleas; sed unus et idem, et judicans ea, id est separans. Sed frumentum quidem et paleae, inanimalia et irrationabilia exsistentia, naturaliter talia facta sunt: homo vero rationabilis, et secundum hoc similis Deo, liber in arbitrio factus et suae potestatis, ipse sibi causa est ut aliquando quidem frumentum aliquando autem palea fiat. Quapropter et juste condemnabitur, quoniam rationabilis factus amisit veram rationem, et irrationabiliter vivens, adversatus est justitiae Dei, tradens se omni terreno spiritui, et omnibus serviens voluptatibus; quemadmodum propheta ait: Homo cum in honore esset non intellexit, comparatus est jumentis insipientibus, et similis factus est illis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f0f42a24a84de86c7e27086f5ce848252c0a81323bf3c5f58fbac27f9cf978a5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 7장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 4장 3절 나머지이다. 세례자 요한의 말에서 성령과 불, 키와 타작마당, 곳간에 모으는 열매를 유지했다.",
          "밀알과 쭉정이의 본성, 사람의 이성과 의지의 자유 및 스스로 결정할 권한을 구별했다. 때로 밀알이 되고 때로 쭉정이가 되는 원인이 그 사람 자신에게 있다는 논증을 옮겼다.",
          "terreno spiritui는 땅에 속한 영으로 옮겼다. 마지막 시편 인용은 사람이 존귀한 자리에서 깨닫지 못해 짐승과 같아졌다는 대본의 표현이며, 인쇄된 위치는 48:21이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9c88426d1250848efa8f04f13cdc2eae6925d658090591ad871e1f9aab48c091",
              "sha256:f5bdb4ac5f398f0e1eb2c7e1b0c9fba4622e1617bd6199e58481b4d2c80598cf"
            ],
            "text": "그런 날을 오게 하시는 이 주님이 누구신지는 세례자 요한이 밝혀 준다. 그는 그리스도를 두고 말한다. “그분께서 너희에게 성령과 불로 세례를 주실 것이다. 자신의 타작마당을 깨끗이 하려고 손에 키를 들고, 열매는 곳간에 모으시며, 쭉정이는 꺼지지 않는 불에 태우실 것이다.” 그러므로 밀알을 만드시는 분과 쭉정이를 만드시는 분이 따로 계시지 않는다. 한 분이시며 같은 분께서 이것들을 심판하시고, 곧 갈라놓으신다. 밀알과 쭉정이는 혼도 이성도 없는 것들로서, 본성상 그렇게 만들어졌다. 사람은 이성이 있으며, 이 점에서 하나님과 닮았다. 의지의 자유를 지니고 스스로 결정할 권한을 갖도록 만들어졌기에, 때로 밀알이 되기도 하고 때로 쭉정이가 되기도 하는 원인이 그 자신에게 있다. 그러므로 그는 의롭게 정죄받을 것이다. 이성을 지닌 존재로 만들어졌으면서도 참된 이성을 잃고, 이성 없이 살아 하나님의 정의를 거슬렀기 때문이다. 그는 땅에 속한 온갖 영에게 자신을 내맡기고, 모든 쾌락의 종이 되었다. 예언자가 말한 바와 같다. “사람은 존귀한 자리에 있으면서도 깨닫지 못하여, 지각없는 짐승들과 견주어졌고, 그것들과 같아졌다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:469334972d10d0dbc7cc65d4fe0e9748e3db94d72fc7635ae5d4a821176bc8a2"
        ],
        "text": "그런 날을 오게 하시는 이 주님이 누구신지는 세례자 요한이 밝혀 준다. 그는 그리스도를 두고 말한다. “그분께서 너희에게 성령과 불로 세례를 주실 것이다. 자신의 타작마당을 깨끗이 하려고 손에 키를 들고, 열매는 곳간에 모으시며, 쭉정이는 꺼지지 않는 불에 태우실 것이다.” 그러므로 밀알을 만드시는 분과 쭉정이를 만드시는 분이 따로 계시지 않는다. 한 분이시며 같은 분께서 이것들을 심판하시고, 곧 갈라놓으신다. 밀알과 쭉정이는 혼도 이성도 없는 것들로서, 본성상 그렇게 만들어졌다. 사람은 이성이 있으며, 이 점에서 하나님과 닮았다. 의지의 자유를 지니고 스스로 결정할 권한을 갖도록 만들어졌기에, 때로 밀알이 되기도 하고 때로 쭉정이가 되기도 하는 원인이 그 자신에게 있다. 그러므로 그는 의롭게 정죄받을 것이다. 이성을 지닌 존재로 만들어졌으면서도 참된 이성을 잃고, 이성 없이 살아 하나님의 정의를 거슬렀기 때문이다. 그는 땅에 속한 온갖 영에게 자신을 내맡기고, 모든 쾌락의 종이 되었다. 예언자가 말한 바와 같다. “사람은 존귀한 자리에 있으면서도 깨닫지 못하여, 지각없는 짐승들과 견주어졌고, 그것들과 같아졌다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:8e67b659d4773ba31e0a1ef200564d513eb7a7293b09ef7e4314fee7a300b2c0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
      },
      "work_location": "4.h7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3c1fa77523f5e1e793c7c799949136eeac9ea3a42114ace207f7a6ebc7a1e5ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b07ab141258a13d7df694984edd0de85603fb9fc84b66b13ec84dcc8a8ac8b33",
            "sha256:bf06cdfe16d0386a913b9192cb0b6d0dac367281da913a8fa169cfd8ed797603"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ecbcdd40877351bd2385c4005346c33021adfdd733c72c52cce4350eb81156a4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2033373c27ac5cd7d97c29e0864adbf8c7a536387b04f0b8265d0fe6ec82585a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 8장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              154,
              155
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 8장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 5장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:74a9a6f726d1d8c152260fa9d93cedde5f26f833ffeedc7f3e71584242f83bee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3c1fa77523f5e1e793c7c799949136eeac9ea3a42114ace207f7a6ebc7a1e5ce",
            "source_revision_id": "sha256:ecbcdd40877351bd2385c4005346c33021adfdd733c72c52cce4350eb81156a4",
            "translation_revision_id": "sha256:2033373c27ac5cd7d97c29e0864adbf8c7a536387b04f0b8265d0fe6ec82585a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:bb245aa0c3abe71089e5b92920007606a7ffa853b3a8839aabc628a6441fabcd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3c1fa77523f5e1e793c7c799949136eeac9ea3a42114ace207f7a6ebc7a1e5ce",
            "source_revision_id": "sha256:ecbcdd40877351bd2385c4005346c33021adfdd733c72c52cce4350eb81156a4",
            "translation_revision_id": "sha256:2033373c27ac5cd7d97c29e0864adbf8c7a536387b04f0b8265d0fe6ec82585a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:74a9a6f726d1d8c152260fa9d93cedde5f26f833ffeedc7f3e71584242f83bee",
          "sha256:bb245aa0c3abe71089e5b92920007606a7ffa853b3a8839aabc628a6441fabcd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              154,
              155
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 8장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              154,
              155
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 34:4",
              "Ephesians 2:7",
              "Isaiah 43:10-12",
              "Isaiah 41:4",
              "Matthew 22:29"
            ],
            "evidence": "154 notes 3-5",
            "explanation": "나는 증인이라는 인칭과 선택한 종, 앞으로 올 일들 위에 계심, 다른 아버지가 왔다는 advenisse를 유지한다. 두 번째 이사야 인용의 인쇄 위치는 41.4이다.",
            "printed_biblical_reference": "Psalm 103:30",
            "printed_pages": [
              154,
              155
            ],
            "printed_texts": [
              "Ego testis",
              "puer meus",
              "super ventura ego sum",
              "alterum advenisse"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_divine_testimony_and_future_ages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 8장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 5장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "062448b91f9742050df03411b7400d4a51c10ac45f51258374bcca15c50703d1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n167.jpg",
            "page_key": "2:154",
            "printed_page": 154,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b07ab141258a13d7df694984edd0de85603fb9fc84b66b13ec84dcc8a8ac8b33",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unus igitur et idem Deus, qui plicat coelum quemadmodum librum, et renovat faciem terrae: qui temporalia fecit propter hominem, ut maturescens in eis fructificet immortalitatem, et qui aeterna superducit propter suam benignitatem, ut ostendat saeculis supervenientibus inenarrabiles divitias benignitatis suae: qui a Lege et prophetis annuntiatus est, quem Christus suum Patrem confessus est. Ipse est autem fabricator; et ipse est qui super omnia est Deus, quemadmodum Esaias ait: Ego testis, dicit Dominus Deus, et puer meus quem elegi, ut cognoscatis, et credatis, et intelligatis, quia ego sum. Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit. Ego Deus, et non est absque me salvans. Annuntiavi, et salvavi. Et iterum: Ego sum Deus primus, et super ventura ego sum. Neque enim varie, neque elate, neque glorians dicit haec: sed quoniam impossibile erat sine Deo discere Deum, per Verbum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "37f928226fc839f79865a339e429937ddef0fc7a616bcd4c011490adb423d50a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n168.jpg",
            "page_key": "2:155",
            "printed_page": 155,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bf06cdfe16d0386a913b9192cb0b6d0dac367281da913a8fa169cfd8ed797603",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suum docet homines scire Deum. His igitur qui nesciunt haec, et propter hoc alterum advenisse putant Patrem, juste quis dicit: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ecbcdd40877351bd2385c4005346c33021adfdd733c72c52cce4350eb81156a4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unus igitur et idem Deus, qui plicat coelum quemadmodum librum, et renovat faciem terrae: qui temporalia fecit propter hominem, ut maturescens in eis fructificet immortalitatem, et qui aeterna superducit propter suam benignitatem, ut ostendat saeculis supervenientibus inenarrabiles divitias benignitatis suae: qui a Lege et prophetis annuntiatus est, quem Christus suum Patrem confessus est. Ipse est autem fabricator; et ipse est qui super omnia est Deus, quemadmodum Esaias ait: Ego testis, dicit Dominus Deus, et puer meus quem elegi, ut cognoscatis, et credatis, et intelligatis, quia ego sum. Ante me non fuit alius Deus, et post me non erit. Ego Deus, et non est absque me salvans. Annuntiavi, et salvavi. Et iterum: Ego sum Deus primus, et super ventura ego sum. Neque enim varie, neque elate, neque glorians dicit haec: sed quoniam impossibile erat sine Deo discere Deum, per Verbum suum docet homines scire Deum. His igitur qui nesciunt haec, et propter hoc alterum advenisse putant Patrem, juste quis dicit: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d0029bb5b44fae1f9d61701d0265313f5dc8897919de46b0f6a61943d07a465a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 8장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 5장 1절이다. 시간 속의 피조물에서 성숙하여 불멸의 열매를 맺는 사람과, 다가오는 시대에 드러나는 하나님의 인자하심을 연결했다.",
          "이사야 인용은 나는 증인이라는 일인칭과 내가 선택한 내 종이라는 표현을 보존했다. 두 번째 인용은 인쇄면의 이사야 41:4에 연결했다.",
          "alterum advenisse는 다른 아버지가 오셨다는 뜻으로 옮겼다. 하나님 없이 하나님을 배울 수 없기에 말씀을 통해 가르치신다는 논증으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b07ab141258a13d7df694984edd0de85603fb9fc84b66b13ec84dcc8a8ac8b33",
              "sha256:bf06cdfe16d0386a913b9192cb0b6d0dac367281da913a8fa169cfd8ed797603"
            ],
            "text": "하늘을 책처럼 접으시고 땅의 표면을 새롭게 하시는 하나님은 한 분이시며 같은 분이시다. 그분께서는 사람을 위해 시간 속의 것들을 만드셨다. 사람이 그 안에서 무르익어 불멸의 열매를 맺게 하려는 것이다. 또 인자하심으로 영원한 것들을 가져오신다. 다가오는 시대들에 말로 다 할 수 없이 풍성한 자신의 인자하심을 보이시려는 것이다. 율법과 예언자들이 알린 분, 그리스도께서 자신의 아버지라고 고백하신 분이다. 이분이 창조자이시며, 만물 위에 계신 하나님이시다. 이사야가 말한 바와 같다. “주 하나님께서 말씀하신다. 나는 증인이며, 내가 선택한 내 종도 그러하다. 내가 바로 그임을 너희가 알고, 믿고, 깨닫게 하려는 것이다. 나 이전에는 다른 신이 없었고, 나 이후에도 없을 것이다. 내가 하나님이며, 나 외에는 구원하는 이가 없다. 내가 알렸고 구원했다.” 또 이렇게 말한다. “나는 첫째인 하나님이며, 앞으로 올 일들 위에도 내가 있다.” 그분께서는 말씀을 달리하시거나, 거만하게, 자랑삼아 이렇게 말씀하시는 것이 아니다. 하나님 없이 하나님을 배울 수 없었기에, 자신의 말씀을 통해 사람들에게 하나님을 알도록 가르치신다. 그러므로 이를 알지 못하여, 다른 아버지가 오셨다고 생각하는 이들에게 누구든 마땅히 이렇게 말한다. “너희는 잘못 생각한다. 성경도 하나님의 능력도 모르기 때문이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ecbcdd40877351bd2385c4005346c33021adfdd733c72c52cce4350eb81156a4"
        ],
        "text": "하늘을 책처럼 접으시고 땅의 표면을 새롭게 하시는 하나님은 한 분이시며 같은 분이시다. 그분께서는 사람을 위해 시간 속의 것들을 만드셨다. 사람이 그 안에서 무르익어 불멸의 열매를 맺게 하려는 것이다. 또 인자하심으로 영원한 것들을 가져오신다. 다가오는 시대들에 말로 다 할 수 없이 풍성한 자신의 인자하심을 보이시려는 것이다. 율법과 예언자들이 알린 분, 그리스도께서 자신의 아버지라고 고백하신 분이다. 이분이 창조자이시며, 만물 위에 계신 하나님이시다. 이사야가 말한 바와 같다. “주 하나님께서 말씀하신다. 나는 증인이며, 내가 선택한 내 종도 그러하다. 내가 바로 그임을 너희가 알고, 믿고, 깨닫게 하려는 것이다. 나 이전에는 다른 신이 없었고, 나 이후에도 없을 것이다. 내가 하나님이며, 나 외에는 구원하는 이가 없다. 내가 알렸고 구원했다.” 또 이렇게 말한다. “나는 첫째인 하나님이며, 앞으로 올 일들 위에도 내가 있다.” 그분께서는 말씀을 달리하시거나, 거만하게, 자랑삼아 이렇게 말씀하시는 것이 아니다. 하나님 없이 하나님을 배울 수 없었기에, 자신의 말씀을 통해 사람들에게 하나님을 알도록 가르치신다. 그러므로 이를 알지 못하여, 다른 아버지가 오셨다고 생각하는 이들에게 누구든 마땅히 이렇게 말한다. “너희는 잘못 생각한다. 성경도 하나님의 능력도 모르기 때문이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:2033373c27ac5cd7d97c29e0864adbf8c7a536387b04f0b8265d0fe6ec82585a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
      },
      "work_location": "4.h8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5f46260f031a527ee531ddd05a232565370eabb142f02a805fe5ee5ea8daa11d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3559fa2447be49feb1052ff9c9abcb3ecbb604a0c3b74a0d64c426621e8891ce"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:70acb265d97309499d143ff8558fa2b58c1c9fdbca206f9dacccbb310926b2a6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:161b3b9fc7353c2c810c0b6286650373c0c5d7ed086a2494e61df14a496944d0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 9장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quoniam hic est Deus vivus.",
            "source_start": "Dominus enim noster et magister",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 9장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:3402bbabd00cd405ce5037ae91e206c186f908bd1caa9669efca004aa6e8e59b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5f46260f031a527ee531ddd05a232565370eabb142f02a805fe5ee5ea8daa11d",
            "source_revision_id": "sha256:70acb265d97309499d143ff8558fa2b58c1c9fdbca206f9dacccbb310926b2a6",
            "translation_revision_id": "sha256:161b3b9fc7353c2c810c0b6286650373c0c5d7ed086a2494e61df14a496944d0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7b5e6979f030e057e3595261e453b1b5b271872e0b1ba61b0248f129d83bcfae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5f46260f031a527ee531ddd05a232565370eabb142f02a805fe5ee5ea8daa11d",
            "source_revision_id": "sha256:70acb265d97309499d143ff8558fa2b58c1c9fdbca206f9dacccbb310926b2a6",
            "translation_revision_id": "sha256:161b3b9fc7353c2c810c0b6286650373c0c5d7ed086a2494e61df14a496944d0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3402bbabd00cd405ce5037ae91e206c186f908bd1caa9669efca004aa6e8e59b",
          "sha256:7b5e6979f030e057e3595261e453b1b5b271872e0b1ba61b0248f129d83bcfae"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quoniam hic est Deus vivus.",
            "source_start": "Dominus enim noster et magister",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 22:29,31-32",
              "Luke 20:38",
              "Exodus 3:6"
            ],
            "explanation": "모든 이가 하나님께 살아 있다는 인용, 떨기나무, 키루스와 벨에 관한 다니엘의 두 말을 유지한다. 다니엘 인용의 장절은 인쇄된 14장 표기에 연결한다.",
            "printed_biblical_references": [
              "Daniel 14:3-4",
              "Daniel 14:24"
            ],
            "printed_page": 155,
            "printed_texts": [
              "omnes enim ei vivunt",
              "Cyrus rex Persarum",
              "Bel"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_living_God_and_Daniel_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 9장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "37f928226fc839f79865a339e429937ddef0fc7a616bcd4c011490adb423d50a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n168.jpg",
            "page_key": "2:155",
            "printed_page": 155,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3559fa2447be49feb1052ff9c9abcb3ecbb604a0c3b74a0d64c426621e8891ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dominus enim noster et magister in ea responsione, quam habuit ad Sadducaeos, qui dicunt resurrectionem non esse, et propter hoc inhonorantes Deum atque Legi detrahentes, et resurrectionem ostendit et Deum manifestavit, dicens eis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. De resurrectione enim, inquit, mortuorum non legistis quid dictum est a Deo dicente: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? et adjecit: Non est Deus mortuorum, sed viventium: omnes enim ei vivunt. Per haec utique manifestum fecit, quoniam is qui de rubo locutus est Moysi, et manifestavit se esse Deum patrum, hic est viventium Deus. Quis enim est vivorum Deus, nisi qui est Deus, et super quem alius non est Deus? Quem et Daniel propheta, cum dixisset ei Cyrus rex Persarum, Quare non adoras Bel? annuntiavit, dicens: Quoniam non colo idola manufacta, sed vivum Deum, qui constituit caelum et terram, et habet omnis carnis dominationem. Iterum dixit: Dominum Deum meum adorabo, quoniam hic est Deus vivus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:70acb265d97309499d143ff8558fa2b58c1c9fdbca206f9dacccbb310926b2a6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Dominus enim noster et magister in ea responsione, quam habuit ad Sadducaeos, qui dicunt resurrectionem non esse, et propter hoc inhonorantes Deum atque Legi detrahentes, et resurrectionem ostendit et Deum manifestavit, dicens eis: Erratis, nescientes Scripturas, neque virtutem Dei. De resurrectione enim, inquit, mortuorum non legistis quid dictum est a Deo dicente: Ego sum Deus Abraham, et Deus Isaac, et Deus Jacob? et adjecit: Non est Deus mortuorum, sed viventium: omnes enim ei vivunt. Per haec utique manifestum fecit, quoniam is qui de rubo locutus est Moysi, et manifestavit se esse Deum patrum, hic est viventium Deus. Quis enim est vivorum Deus, nisi qui est Deus, et super quem alius non est Deus? Quem et Daniel propheta, cum dixisset ei Cyrus rex Persarum, Quare non adoras Bel? annuntiavit, dicens: Quoniam non colo idola manufacta, sed vivum Deum, qui constituit caelum et terram, et habet omnis carnis dominationem. Iterum dixit: Dominum Deum meum adorabo, quoniam hic est Deus vivus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3484f8a4ac57d1b73acf0fcb41c97fa5b452862c58165474dbb9e9b6c3baafc4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 9장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 앞부분이다. 사두개인들에게 한 답변에서 부활과 하나님이라는 두 주제를 구별했다. 모든 이가 하나님께 살아 있다는 인용도 유지했다.",
          "키루스의 질문과 다니엘의 두 대답은 벨 우상에 관한 인용으로 기록했다. 판본 난외는 다니엘 14:3-4와 14:24를 가리킨다. 모든 육체를 다스리는 권한과 살아 계신 하나님이라는 호칭을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3559fa2447be49feb1052ff9c9abcb3ecbb604a0c3b74a0d64c426621e8891ce"
            ],
            "text": "우리의 주님이자 스승께서는 부활이 없다고 말하며, 그 때문에 하나님을 욕되게 하고 율법을 깎아내리는 사두개인들에게 주신 답변에서, 부활을 밝히시고 하나님도 드러내셨다. 그들에게 말씀하셨다. “너희는 잘못 생각한다. 성경도 하나님의 능력도 모르기 때문이다.” 또 말씀하셨다. “죽은 이들의 부활에 관하여 하나님께서 하신 말씀을 읽지 못했느냐? 나는 아브라함의 하나님이며, 이삭의 하나님이며, 야곱의 하나님이라고 하셨다.” 그리고 덧붙이셨다. “하나님은 죽은 이들의 하나님이 아니라 살아 있는 이들의 하나님이시다. 모두 그분께 살아 있기 때문이다.” 이 말씀들로 분명히 밝히신 것은, 떨기나무에서 모세에게 말씀하시고 자신을 조상들의 하나님으로 알리신 분이 바로 살아 있는 이들의 하나님이시라는 사실이다. 하나님이시며, 그 위에 다른 신이 계시지 않는 분 외에 누가 살아 있는 이들의 하나님이겠는가? 페르시아 왕 키루스가 다니엘에게 “왜 벨에게 경배하지 않느냐?”라고 물었을 때, 예언자 다니엘도 이 하나님을 알리며 말했다. “저는 손으로 만든 우상들을 섬기지 않고, 살아 계신 하나님을 섬기기 때문입니다. 그분께서는 하늘과 땅을 세우셨고, 모든 육체를 다스릴 권한을 지니셨습니다.” 또 말했다. “저는 주 나의 하나님께 경배할 것입니다. 이분께서 살아 계신 하나님이시기 때문입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:70acb265d97309499d143ff8558fa2b58c1c9fdbca206f9dacccbb310926b2a6"
        ],
        "text": "우리의 주님이자 스승께서는 부활이 없다고 말하며, 그 때문에 하나님을 욕되게 하고 율법을 깎아내리는 사두개인들에게 주신 답변에서, 부활을 밝히시고 하나님도 드러내셨다. 그들에게 말씀하셨다. “너희는 잘못 생각한다. 성경도 하나님의 능력도 모르기 때문이다.” 또 말씀하셨다. “죽은 이들의 부활에 관하여 하나님께서 하신 말씀을 읽지 못했느냐? 나는 아브라함의 하나님이며, 이삭의 하나님이며, 야곱의 하나님이라고 하셨다.” 그리고 덧붙이셨다. “하나님은 죽은 이들의 하나님이 아니라 살아 있는 이들의 하나님이시다. 모두 그분께 살아 있기 때문이다.” 이 말씀들로 분명히 밝히신 것은, 떨기나무에서 모세에게 말씀하시고 자신을 조상들의 하나님으로 알리신 분이 바로 살아 있는 이들의 하나님이시라는 사실이다. 하나님이시며, 그 위에 다른 신이 계시지 않는 분 외에 누가 살아 있는 이들의 하나님이겠는가? 페르시아 왕 키루스가 다니엘에게 “왜 벨에게 경배하지 않느냐?”라고 물었을 때, 예언자 다니엘도 이 하나님을 알리며 말했다. “저는 손으로 만든 우상들을 섬기지 않고, 살아 계신 하나님을 섬기기 때문입니다. 그분께서는 하늘과 땅을 세우셨고, 모든 육체를 다스릴 권한을 지니셨습니다.” 또 말했다. “저는 주 나의 하나님께 경배할 것입니다. 이분께서 살아 계신 하나님이시기 때문입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:161b3b9fc7353c2c810c0b6286650373c0c5d7ed086a2494e61df14a496944d0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "work_location": "4.h9.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:609ba28084298919e7518d009e1932f467e4208d74a50cf8e6ba769eab2694f7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5f62e77e177feaa4e7e65f1e704fa77a2d2da633a97c37e15e63944c95cb386b",
            "sha256:bdc6f75271064898d987b5aebbc3912c6662a1dba85f2e1638685c4d7c7158d1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebb1f0c3b8f575d7aa2c7118baa6593697b01ab82cc14c08ad0f432c70e771dd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7bd5386d8d6930b7895c2ac578a7002d8e2656506a9c07faebbfd8a2c42cbb7e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 9장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155,
              156
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "qui et patribus manifestatus est.",
            "source_start": "Qui igitur a prophetis adorabatur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 9장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:60f272b37eba975626f7eddce6329bd275f62251b9c4144c95853e9ec1604cb1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:609ba28084298919e7518d009e1932f467e4208d74a50cf8e6ba769eab2694f7",
            "source_revision_id": "sha256:ebb1f0c3b8f575d7aa2c7118baa6593697b01ab82cc14c08ad0f432c70e771dd",
            "translation_revision_id": "sha256:7bd5386d8d6930b7895c2ac578a7002d8e2656506a9c07faebbfd8a2c42cbb7e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9e994af55386fdd60b5e8942d47a13521391391ec74493e9e86adce08ecfbc9f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:609ba28084298919e7518d009e1932f467e4208d74a50cf8e6ba769eab2694f7",
            "source_revision_id": "sha256:ebb1f0c3b8f575d7aa2c7118baa6593697b01ab82cc14c08ad0f432c70e771dd",
            "translation_revision_id": "sha256:7bd5386d8d6930b7895c2ac578a7002d8e2656506a9c07faebbfd8a2c42cbb7e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:60f272b37eba975626f7eddce6329bd275f62251b9c4144c95853e9ec1604cb1",
          "sha256:9e994af55386fdd60b5e8942d47a13521391391ec74493e9e86adce08ecfbc9f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h9-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              155,
              156
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "qui et patribus manifestatus est.",
            "source_start": "Qui igitur a prophetis adorabatur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "John 11:25",
            "evidence": "155 notes 3-4",
            "explanation": "말씀의 행위와 조상들이 부활의 자녀라는 설명, 그리스도가 아버지와 함께 살아 있는 이들의 하나님이라는 결론을 유지한다.",
            "printed_biblical_reference": "Psalm 44:17",
            "printed_pages": [
              155,
              156
            ],
            "printed_texts": [
              "et Verbum ejus, qui",
              "filii resurrectionis",
              "Patres autem, ejus filii"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Word_and_fathers_resurrection_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 9장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "37f928226fc839f79865a339e429937ddef0fc7a616bcd4c011490adb423d50a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n168.jpg",
            "page_key": "2:155",
            "printed_page": 155,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5f62e77e177feaa4e7e65f1e704fa77a2d2da633a97c37e15e63944c95cb386b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui igitur a prophetis adorabatur Deus vivus, hic est vivorum Deus, et Verbum ejus, qui et locutus est Moysi, qui et Sadducaeos redarguit, qui et resurrectionem donavit: utraque his qui caecutiunt ostendens, id est, resurrectionem et Deum. Si enim Deus mortuorum non est, sed vivorum, hic autem dormientium patrum Deus dictus est, indubitate vivunt Deo, et non perierunt,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2fbc81cc8764a1707cc6a3a8715cc3bec3e8476e9ccec9f91a30fbae5f892770",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n169.jpg",
            "page_key": "2:156",
            "printed_page": 156,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bdc6f75271064898d987b5aebbc3912c6662a1dba85f2e1638685c4d7c7158d1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cum sint filii resurrectionis. Resurrectio autem ipse Dominus noster est, quemadmodum ipse ait: Ego sum resurrectio et vita. Patres autem, ejus filii; dictum est enim a propheta: Pro patribus tuis facti sunt tibi filii tui. Ipse igitur Christus cum Patre vivorum est Deus, qui locutus est Moysi, qui et patribus manifestatus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ebb1f0c3b8f575d7aa2c7118baa6593697b01ab82cc14c08ad0f432c70e771dd",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui igitur a prophetis adorabatur Deus vivus, hic est vivorum Deus, et Verbum ejus, qui et locutus est Moysi, qui et Sadducaeos redarguit, qui et resurrectionem donavit: utraque his qui caecutiunt ostendens, id est, resurrectionem et Deum. Si enim Deus mortuorum non est, sed vivorum, hic autem dormientium patrum Deus dictus est, indubitate vivunt Deo, et non perierunt, cum sint filii resurrectionis. Resurrectio autem ipse Dominus noster est, quemadmodum ipse ait: Ego sum resurrectio et vita. Patres autem, ejus filii; dictum est enim a propheta: Pro patribus tuis facti sunt tibi filii tui. Ipse igitur Christus cum Patre vivorum est Deus, qui locutus est Moysi, qui et patribus manifestatus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "10b474ce4073f4139e0067e8b1297b2e48bba9dad8571ce08d885d2144880bed",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 9장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 2절 나머지이다. 모세에게 말함, 사두개인들을 논박함과 부활을 주심을 말씀의 행위로 읽었다. 155쪽 각주 4는 라틴어 Verbum 뒤의 남성 관계대명사를 그리스어 λόγος에 연결한다.",
          "잠든 조상들을 부활의 자녀들로 부르는 설명과, 그리스도께서 아버지와 함께 살아 있는 이들의 하나님이시라는 결론을 유지했다. 네 조상들 대신 네 아들들이 생겼다는 시편 인용의 인쇄 위치는 44:17이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5f62e77e177feaa4e7e65f1e704fa77a2d2da633a97c37e15e63944c95cb386b",
              "sha256:bdc6f75271064898d987b5aebbc3912c6662a1dba85f2e1638685c4d7c7158d1"
            ],
            "text": "그러므로 예언자들이 경배한 살아 계신 하나님이 바로 살아 있는 이들의 하나님이시며, 그분의 말씀도 그러하시다. 그 말씀께서는 모세에게 말씀하셨고, 사두개인들을 논박하셨으며, 부활을 선물로 주셨다. 눈이 어두운 이들에게 두 가지, 곧 부활과 하나님을 드러내신 것이다. 하나님께서 죽은 이들의 하나님이 아니라 살아 있는 이들의 하나님이시면서, 잠든 조상들의 하나님이라고 불리셨다면, 그들은 분명히 하나님께 살아 있으며, 사라지지 않았다. 그들은 부활의 자녀들이기 때문이다. 우리 주님 자신이 부활이시다. 친히 이렇게 말씀하셨다. “나는 부활이요 생명이다.” 조상들은 그분의 자녀들이다. 예언자가 이렇게 말했기 때문이다. “네 조상들 대신 네게 네 아들들이 생겼다.” 그러므로 그리스도 자신이 아버지와 함께 살아 있는 이들의 하나님이시며, 모세에게 말씀하시고, 조상들에게도 나타나신 분이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebb1f0c3b8f575d7aa2c7118baa6593697b01ab82cc14c08ad0f432c70e771dd"
        ],
        "text": "그러므로 예언자들이 경배한 살아 계신 하나님이 바로 살아 있는 이들의 하나님이시며, 그분의 말씀도 그러하시다. 그 말씀께서는 모세에게 말씀하셨고, 사두개인들을 논박하셨으며, 부활을 선물로 주셨다. 눈이 어두운 이들에게 두 가지, 곧 부활과 하나님을 드러내신 것이다. 하나님께서 죽은 이들의 하나님이 아니라 살아 있는 이들의 하나님이시면서, 잠든 조상들의 하나님이라고 불리셨다면, 그들은 분명히 하나님께 살아 있으며, 사라지지 않았다. 그들은 부활의 자녀들이기 때문이다. 우리 주님 자신이 부활이시다. 친히 이렇게 말씀하셨다. “나는 부활이요 생명이다.” 조상들은 그분의 자녀들이다. 예언자가 이렇게 말했기 때문이다. “네 조상들 대신 네게 네 아들들이 생겼다.” 그러므로 그리스도 자신이 아버지와 함께 살아 있는 이들의 하나님이시며, 모세에게 말씀하시고, 조상들에게도 나타나신 분이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7bd5386d8d6930b7895c2ac578a7002d8e2656506a9c07faebbfd8a2c42cbb7e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "work_location": "4.h9.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-9:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e12ef0a5cffb83009b2c7ca8d3d024680bd3014762c42027c629cecfac80699d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:422ce6a71ef2f7099ed3b60b8cb049c672c71e7776e4c083732a70c3d23b2ddd",
            "sha256:c5bcffc5bff4598be01b5c75bc153d590d1c0fc78e4a8aff7eb12a986596dd93"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b0c970237bbdb63c975753e11171d2b49b4fa25a2116b2976940e9cde8dcee24"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f0df79cb5bc5ccacd5297b2cb04277e6db3adf143be8d81984e6ed741e1ffb9b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 10장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              156,
              157
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 10장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 3-4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d903e0235396c3785a836da5fac31ecbc350f1c6168b7779bb7dc85227ff1c9b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e12ef0a5cffb83009b2c7ca8d3d024680bd3014762c42027c629cecfac80699d",
            "source_revision_id": "sha256:b0c970237bbdb63c975753e11171d2b49b4fa25a2116b2976940e9cde8dcee24",
            "translation_revision_id": "sha256:f0df79cb5bc5ccacd5297b2cb04277e6db3adf143be8d81984e6ed741e1ffb9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d82ca93a555f8e3666a65ef104e8bdddd4eb760a87ad888228146b8e3b789ceb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e12ef0a5cffb83009b2c7ca8d3d024680bd3014762c42027c629cecfac80699d",
            "source_revision_id": "sha256:b0c970237bbdb63c975753e11171d2b49b4fa25a2116b2976940e9cde8dcee24",
            "translation_revision_id": "sha256:f0df79cb5bc5ccacd5297b2cb04277e6db3adf143be8d81984e6ed741e1ffb9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d903e0235396c3785a836da5fac31ecbc350f1c6168b7779bb7dc85227ff1c9b",
          "sha256:d82ca93a555f8e3666a65ef104e8bdddd4eb760a87ad888228146b8e3b789ceb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              156,
              157
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "인쇄 병렬문의 앞과 중간 점열은 [...]로 표시했다. [adj. μετ᾽] 보완 표지를 유지했다. 156-157쪽의 손글씨는 인쇄 본문과 구별한다.",
            "printed_reference": "E Catena in Gen. descripsit Combefis Auct. nov. B. Patr. I.298.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 156,
                "text": "[...] ἐπίστευσε δὲ Ἀβραὰμ τῷ Θεῷ, καὶ ἐλογίσθη αὐτῷ εἰς δικαιοσύνην· πρῶτον μὲν, ὅτι αὐτός ἐστιν ὁ ποιητὴς οὐρανοῦ καὶ γῆς, μόνος Θεός· ἔπειτα δὲ, ὅτι ποιήσει τὸ σπέρμα αὐτοῦ ὡς τὰ ἄστρα τοῦ οὐρανοῦ. Τουτέστι τὸ ὑπὸ τοῦ Παύλου εἰρημένον· Ὡς φωστῆρες ἐν κόσμῳ. Δικαίως οὖν καταλιπὼν τὴν ἐπίγειον συγγένειαν, ἠκολούθησε τῷ Λόγῳ [adj. μετ᾽] αὐτοῦ ξενιτεύων, ἵνα σὺν τῷ Λόγῳ πολιτευθῇ. Δικαίως δὲ καὶ οἱ Ἀπόστολοι, ἐξ Ἀβραὰμ τὸ γένος ἔχοντες, καταλιπόντες τὸ πλοῖον καὶ τὸν πατέρα, ἠκολούθουν τῷ Λόγῳ. Δικαίως οὖν καὶ ἡμεῖς, τὴν"
              },
              {
                "printed_page": 157,
                "text": "αὐτὴν τῷ Ἀβραὰμ πίστιν ἔχοντες, ἄραντες τὸν σταυρὸν, ὡς καὶ Ἰσαὰκ τὰ ξύλα, ἀκολουθοῦμεν [...] προθύμως τὸν ἴδιον μονογενῆ καὶ ἀγαπητὸν παραχωρήσας θυσίαν τῷ Θεῷ, ἵνα καὶ ὁ Θεὸς εὐδοκήσῃ, ὑπὲρ τοῦ σπέρματος αὐτοῦ πάντος τὸν ἴδιον μονογενῆ καὶ ἀγαπητὸν υἱὸν θυσίαν παρασχεῖν εἰς λύτρωσιν ἡμετέραν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_in_Genesis_catena",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 8:56",
              "Romans 4:3",
              "Genesis 15:6",
              "Philippians 2:15",
              "Matthew 4:22",
              "Genesis 22:6"
            ],
            "explanation": "말씀과 함께 떠돌고 머무는 목적, 이삭의 나무와 십자가, 아브라함의 모든 후손을 위한 아들의 희생을 각각 보존한다.",
            "printed_pages": [
              156,
              157
            ],
            "printed_texts": [
              "cum Verbo peregrinans",
              "quemadmodum ligna Isaac",
              "pro universo semine ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Abraham_Isaac_and_cross_analogy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 10장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 3-4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2fbc81cc8764a1707cc6a3a8715cc3bec3e8476e9ccec9f91a30fbae5f892770",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n169.jpg",
            "page_key": "2:156",
            "printed_page": 156,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:422ce6a71ef2f7099ed3b60b8cb049c672c71e7776e4c083732a70c3d23b2ddd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et hoc ipsum docens dicebat Judaeis: Abraham pater vester exultavit ut videret diem meum, et vidit, et gavisus est. Quid enim? Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam; primum quidem, quoniam ipse est factor caeli et terrae, solus Deus: deinde autem, quoniam faciet semen ejus quasi stellas coeli. Hoc est quod a Paulo dicitur: Quemadmodum luminaria in mundo. Juste igitur derelinquens terrenam cognationem omnem, sequebatur Verbum Dei; cum Verbo peregrinans, ut cum Verbo moraretur. Juste autem et Apostoli, ex Abraham genus habentes, derelinquentes naviculam et patrem, sequebantur Verbum Dei. Juste autem et nos, eandem fidem accipientes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "69b98b577b3a812ba9c43f0c5c1a1509ec17d981f64476a7ecbe53c05e33d517",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n170.jpg",
            "page_key": "2:157",
            "printed_page": 157,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c5bcffc5bff4598be01b5c75bc153d590d1c0fc78e4a8aff7eb12a986596dd93",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quam habuit Abraham, tollentes crucem, quemadmodum ligna Isaac, sequimur eum. In Abraham enim praedidicerat et assuetus fuerat homo sequi Verbum Dei. Etenim Abraham secundum fidem suam secutus praeceptum verbi Dei, prono animo unigenitum et dilectum filium suum concessit sacrificium Deo; ut et Deus beneplacitum habeat, pro universo semine ejus dilectum et unigenitum filium suum praestare sacrificium in nostram redemtionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b0c970237bbdb63c975753e11171d2b49b4fa25a2116b2976940e9cde8dcee24",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et hoc ipsum docens dicebat Judaeis: Abraham pater vester exultavit ut videret diem meum, et vidit, et gavisus est. Quid enim? Credidit Abraham Deo, et deputatum est ei ad justitiam; primum quidem, quoniam ipse est factor caeli et terrae, solus Deus: deinde autem, quoniam faciet semen ejus quasi stellas coeli. Hoc est quod a Paulo dicitur: Quemadmodum luminaria in mundo. Juste igitur derelinquens terrenam cognationem omnem, sequebatur Verbum Dei; cum Verbo peregrinans, ut cum Verbo moraretur. Juste autem et Apostoli, ex Abraham genus habentes, derelinquentes naviculam et patrem, sequebantur Verbum Dei. Juste autem et nos, eandem fidem accipientes quam habuit Abraham, tollentes crucem, quemadmodum ligna Isaac, sequimur eum. In Abraham enim praedidicerat et assuetus fuerat homo sequi Verbum Dei. Etenim Abraham secundum fidem suam secutus praeceptum verbi Dei, prono animo unigenitum et dilectum filium suum concessit sacrificium Deo; ut et Deus beneplacitum habeat, pro universo semine ejus dilectum et unigenitum filium suum praestare sacrificium in nostram redemtionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bf897b1bd05c77f4fd5f7443002eea60a097dd40502f5b7556be3080ca4a56e6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 10장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 3-4절이다. 아브라함의 믿음, 말씀과 함께하는 나그네 삶, 사도들의 부르심과 독자들의 십자가를 연결했다.",
          "156-157쪽 그리스어 병렬문은 창세기 카테나에서 전해진 것으로 소개된다. 앞과 중간의 점열, [adj. μετ᾽]라는 편집 보완 표지를 함께 보존했다.",
          "이삭의 나무와 십자가, 사랑하는 외아들의 희생, 아브라함의 모든 후손과 우리의 속량을 각각 옮겼다. 사람은 아브라함 안에서 말씀을 따르는 일을 미리 배웠다는 주체도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:422ce6a71ef2f7099ed3b60b8cb049c672c71e7776e4c083732a70c3d23b2ddd",
              "sha256:c5bcffc5bff4598be01b5c75bc153d590d1c0fc78e4a8aff7eb12a986596dd93"
            ],
            "text": "바로 이 점을 가르치시며 유대인들에게 말씀하셨다. “너희 조상 아브라함은 나의 날을 보게 되리라는 데 크게 기뻐하였고, 보고서 즐거워하였다.” 이는 무슨 뜻인가? “아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌다.” 우선 그분께서 하늘과 땅을 만드신 유일한 하나님이시라는 것을, 그리고 그분께서 자신의 후손을 하늘의 별처럼 만드실 것을 믿었다. 이는 바울이 한 말과 같다. “세상의 빛들처럼.” 그러므로 그는 마땅히 땅의 모든 친족을 떠나 하나님의 말씀을 따랐다. 말씀과 함께 머물기 위해 말씀과 함께 나그네로 지냈다. 아브라함의 후손인 사도들도 마땅히 작은 배와 아버지를 떠나 하나님의 말씀을 따랐다. 우리도 마땅히, 아브라함이 지녔던 같은 믿음을 받아, 이삭이 나무를 졌듯이 십자가를 지고 그분을 따른다. 사람은 아브라함 안에서 하나님의 말씀을 따르는 일을 미리 배우고 익혀 두었다. 아브라함은 자신의 믿음에 따라 하나님의 말씀의 명령을 좇아, 기꺼운 마음으로 자신의 외아들이자 사랑하는 아들을 하나님께 희생 제물로 내어 드렸다. 하나님께서도 기꺼이 아브라함의 모든 후손을 위해, 사랑하는 자신의 외아들을 우리의 속량을 위한 희생 제물로 내어 주시도록 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b0c970237bbdb63c975753e11171d2b49b4fa25a2116b2976940e9cde8dcee24"
        ],
        "text": "바로 이 점을 가르치시며 유대인들에게 말씀하셨다. “너희 조상 아브라함은 나의 날을 보게 되리라는 데 크게 기뻐하였고, 보고서 즐거워하였다.” 이는 무슨 뜻인가? “아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌다.” 우선 그분께서 하늘과 땅을 만드신 유일한 하나님이시라는 것을, 그리고 그분께서 자신의 후손을 하늘의 별처럼 만드실 것을 믿었다. 이는 바울이 한 말과 같다. “세상의 빛들처럼.” 그러므로 그는 마땅히 땅의 모든 친족을 떠나 하나님의 말씀을 따랐다. 말씀과 함께 머물기 위해 말씀과 함께 나그네로 지냈다. 아브라함의 후손인 사도들도 마땅히 작은 배와 아버지를 떠나 하나님의 말씀을 따랐다. 우리도 마땅히, 아브라함이 지녔던 같은 믿음을 받아, 이삭이 나무를 졌듯이 십자가를 지고 그분을 따른다. 사람은 아브라함 안에서 하나님의 말씀을 따르는 일을 미리 배우고 익혀 두었다. 아브라함은 자신의 믿음에 따라 하나님의 말씀의 명령을 좇아, 기꺼운 마음으로 자신의 외아들이자 사랑하는 아들을 하나님께 희생 제물로 내어 드렸다. 하나님께서도 기꺼이 아브라함의 모든 후손을 위해, 사랑하는 자신의 외아들을 우리의 속량을 위한 희생 제물로 내어 주시도록 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f0df79cb5bc5ccacd5297b2cb04277e6db3adf143be8d81984e6ed741e1ffb9b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "work_location": "4.h10.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5c88f9bd6d2bbee0be6e947d38c63073cbce13e775be8e7b90739ec22626ef0d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a43112fa83daa18c2aede2e45ff7d842398d5e4a666f3d034df5d229a710002b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:94cab21548b412e72a1760d724039fbebfa649eb8d0df20fc47c37c5d578ee2d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:39b28c5ed8bf1d8292e95bf4cba190ba007096a4e18b5fdc9a15f839eceaa09c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 10장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              157
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 10장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:db0b94063de4ff79c11a500a9d785007adefe74832027e87a54eb881c40036d5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5c88f9bd6d2bbee0be6e947d38c63073cbce13e775be8e7b90739ec22626ef0d",
            "source_revision_id": "sha256:94cab21548b412e72a1760d724039fbebfa649eb8d0df20fc47c37c5d578ee2d",
            "translation_revision_id": "sha256:39b28c5ed8bf1d8292e95bf4cba190ba007096a4e18b5fdc9a15f839eceaa09c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:05f949649fcae24e3004ea4a026895cdbe6146c212bf99225d9bd9bffafa3070",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5c88f9bd6d2bbee0be6e947d38c63073cbce13e775be8e7b90739ec22626ef0d",
            "source_revision_id": "sha256:94cab21548b412e72a1760d724039fbebfa649eb8d0df20fc47c37c5d578ee2d",
            "translation_revision_id": "sha256:39b28c5ed8bf1d8292e95bf4cba190ba007096a4e18b5fdc9a15f839eceaa09c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:db0b94063de4ff79c11a500a9d785007adefe74832027e87a54eb881c40036d5",
          "sha256:05f949649fcae24e3004ea4a026895cdbe6146c212bf99225d9bd9bffafa3070"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h10-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103405.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              157
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 15:6",
              "Genesis 14:22"
            ],
            "evidence": "157 notes 2-5",
            "explanation": "주님을 통한 구원의 시작, 하나님을 믿는 믿음과 의롭게 됨, 손을 뻗겠다는 인용의 미래형을 보존한다.",
            "printed_page": 157,
            "printed_texts": [
              "per quem",
              "salvari inciperent",
              "Fides enim quae est ad Deum justificat hominem",
              "Extendam manum meam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Abraham_prophecy_and_justification"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 10장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "69b98b577b3a812ba9c43f0c5c1a1509ec17d981f64476a7ecbe53c05e33d517",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n170.jpg",
            "page_key": "2:157",
            "printed_page": 157,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a43112fa83daa18c2aede2e45ff7d842398d5e4a666f3d034df5d229a710002b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propheta ergo cum esset Abraham, et videret in Spiritu diem adventus Domini, et passionis dispositionem, per quem ipse quoque et omnes, qui, similiter ut ipse credidit, credunt Deo, salvari inciperent, exultavit vehementer. Non incognitus igitur erat Dominus Abrahae, cujus diem concupivit videre: sed neque Pater Domini; didicerat enim a Verbo Domini, et credidit ei: quapropter et deputatum est ei ad justitiam a Domino. Fides enim quae est ad Deum justificat hominem: et propter hoc dicebat: Extendam manum meam ad Deum altissimum, qui constituit caelum et terram. Haec autem omnia conantur evertere illi qui sunt male sententiae, ob unum dictum, quod quidem apud eos non bene intellectum est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:94cab21548b412e72a1760d724039fbebfa649eb8d0df20fc47c37c5d578ee2d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propheta ergo cum esset Abraham, et videret in Spiritu diem adventus Domini, et passionis dispositionem, per quem ipse quoque et omnes, qui, similiter ut ipse credidit, credunt Deo, salvari inciperent, exultavit vehementer. Non incognitus igitur erat Dominus Abrahae, cujus diem concupivit videre: sed neque Pater Domini; didicerat enim a Verbo Domini, et credidit ei: quapropter et deputatum est ei ad justitiam a Domino. Fides enim quae est ad Deum justificat hominem: et propter hoc dicebat: Extendam manum meam ad Deum altissimum, qui constituit caelum et terram. Haec autem omnia conantur evertere illi qui sunt male sententiae, ob unum dictum, quod quidem apud eos non bene intellectum est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1a08aee6b5e4d7dd8559970956fa50fe0db1b905976959545a44f396158fb263",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 10장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 5장 5절이다. 아브라함이 성령 안에서 본 주님의 날과 수난의 경륜, 그 주님을 통해 시작될 구원을 구별했다.",
          "하나님을 향한 믿음이 사람을 의롭게 한다는 현재형과, 지극히 높으신 하나님께 손을 뻗겠다는 인용의 미래형을 유지했다. 마지막의 한 말씀은 다음 장에서 논의할 인용을 가리키는 연결이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a43112fa83daa18c2aede2e45ff7d842398d5e4a666f3d034df5d229a710002b"
            ],
            "text": "아브라함은 예언자였으므로, 성령 안에서 주님께서 오실 날과 수난의 경륜을 보고, 몹시 기뻐하였다. 그 주님을 통해 자신도, 자신이 믿었던 것처럼 하나님을 믿는 모든 이도 구원받기 시작할 것이었기 때문이다. 아브라함이 그날을 보고 싶어 했던 주님은 그에게 낯선 분이 아니셨으며, 주님의 아버지도 그러하셨다. 그는 주님의 말씀에게서 배웠고, 그분을 믿었기 때문이다. 그러기에 주님께서는 그것을 그에게 의로 여기셨다. 하나님을 향한 믿음이 사람을 의롭게 한다. 그러기에 그는 말했다. “하늘과 땅을 세우신 지극히 높으신 하나님께 내 손을 뻗겠습니다.” 잘못된 견해를 지닌 자들은 한 말씀을 빌미로 이 모든 것을 무너뜨리려 한다. 정작 그들은 그 말씀을 제대로 이해하지 못했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:94cab21548b412e72a1760d724039fbebfa649eb8d0df20fc47c37c5d578ee2d"
        ],
        "text": "아브라함은 예언자였으므로, 성령 안에서 주님께서 오실 날과 수난의 경륜을 보고, 몹시 기뻐하였다. 그 주님을 통해 자신도, 자신이 믿었던 것처럼 하나님을 믿는 모든 이도 구원받기 시작할 것이었기 때문이다. 아브라함이 그날을 보고 싶어 했던 주님은 그에게 낯선 분이 아니셨으며, 주님의 아버지도 그러하셨다. 그는 주님의 말씀에게서 배웠고, 그분을 믿었기 때문이다. 그러기에 주님께서는 그것을 그에게 의로 여기셨다. 하나님을 향한 믿음이 사람을 의롭게 한다. 그러기에 그는 말했다. “하늘과 땅을 세우신 지극히 높으신 하나님께 내 손을 뻗겠습니다.” 잘못된 견해를 지닌 자들은 한 말씀을 빌미로 이 모든 것을 무너뜨리려 한다. 정작 그들은 그 말씀을 제대로 이해하지 못했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:39b28c5ed8bf1d8292e95bf4cba190ba007096a4e18b5fdc9a15f839eceaa09c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "work_location": "4.h10.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-10:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:78513f3be252560a2e1881d50697e91d4532aeef67d8ff9d064c6bdd4a5a73c7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9ad1fe7a13397d98e8a58632e4cfa8abd8c7df5654030dc4a3dc7fb7bac1ac3f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:926d4ac01f86b1e7d3169d27c95a5cf78e9f5f7e3d70b31b78d1224e2b17ee08"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7e50322b3f10581905a3312a23ea60091e3dd418bd5146c7d02944d0c06f920a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 11장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "firmam et immobilem habere debemus.",
            "source_start": "Si autem Christus tunc inchoavit esse",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 1절과 2절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:700f85a2c35b4fb49ed5b4011ccbc45ec7586f142fc00de2438ed8b967d6c6fc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78513f3be252560a2e1881d50697e91d4532aeef67d8ff9d064c6bdd4a5a73c7",
            "source_revision_id": "sha256:926d4ac01f86b1e7d3169d27c95a5cf78e9f5f7e3d70b31b78d1224e2b17ee08",
            "translation_revision_id": "sha256:7e50322b3f10581905a3312a23ea60091e3dd418bd5146c7d02944d0c06f920a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ff2e524020ff893e52cdb5d113cae8538e35e2696c5234c381f5449d8e2f1790",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:78513f3be252560a2e1881d50697e91d4532aeef67d8ff9d064c6bdd4a5a73c7",
            "source_revision_id": "sha256:926d4ac01f86b1e7d3169d27c95a5cf78e9f5f7e3d70b31b78d1224e2b17ee08",
            "translation_revision_id": "sha256:7e50322b3f10581905a3312a23ea60091e3dd418bd5146c7d02944d0c06f920a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:700f85a2c35b4fb49ed5b4011ccbc45ec7586f142fc00de2438ed8b967d6c6fc",
          "sha256:ff2e524020ff893e52cdb5d113cae8538e35e2696c5234c381f5449d8e2f1790"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "firmam et immobilem habere debemus.",
            "source_start": "Si autem Christus tunc inchoavit esse",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 11:27",
              "Luke 10:22"
            ],
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "마가도 같은 내용을 썼다는 저자의 보고와 두 인용의 목적어 순서 및 현재·과거 시제 차이를 보존한다. 각주 4는 현전 마가 본문과의 차이를 지적한다.",
            "printed_page": 158,
            "printed_texts": [
              "et Marcus idem ipsum",
              "Nemo cognoscit Filium",
              "Nemo cognovit Patrem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_gospel_report_and_tense_difference"
          },
          {
            "explanation": "그리스도의 존재 시작과 티베리우스 시대의 돌보심을 가정하는 조건절을 논박의 전제와 구별한다.",
            "printed_page": 158,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Tiberius_conditional_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 1절과 2절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0213faff4369c2c66ec68bbbc8a6ceafe52fa949f66ce76aafb8cc945a690308",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n171.jpg",
            "page_key": "2:158",
            "printed_page": 158,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9ad1fe7a13397d98e8a58632e4cfa8abd8c7df5654030dc4a3dc7fb7bac1ac3f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dominus enim ostendens semetipsum discipulis, quoniam ipse est Verbum, qui agnitionem Patris facit, et exprobrans Judaeis putantibus se habere Deum, cum et frustrentur Verbum ejus, per quem cognoscitur Deus, dicebat: Nemo cognoscit Filium nisi Pater, neque Patrem quis cognoscit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Sic et Matthaeus posuit, et Lucas similiter, et Marcus idem ipsum: Johannes enim praeterit locum hunc. Hi autem qui peritiores Apostolis volunt esse, sic describunt: Nemo cognovit Patrem nisi Filius, nec Filium nisi Pater, et cui voluerit Filius revelare; et interpretantur, quasi a nullo cognitus sit verus Deus ante Domini nostri adventum: et eum Deum qui a prophetis sit annuntiatus, dicunt non esse Patrem Christi. Si autem Christus tunc inchoavit esse, quando et secundum hominem adventum suum egit, et a temporibus Tiberii Caesaris commemoratus est Pater providere hominibus, et non semper Verbum ejus una cum plasmate fuisse ostendebatur; nec tunc quidem oportuit alterum Deum annuntiari, sed causas tantae incuriae et negligentiae ejus inquiri. Nullam enim oportet quaestionem talem esse, et tantum invalescere, ut et Deum quidem mutet, et eam quae est erga fabricatorem, qui nos alit per suam conditionem, fidem nostram evacuet. Sicut enim in Filium fidem nostram dirigimus, sic et in Patrem dilectionem firmam et immobilem habere debemus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:926d4ac01f86b1e7d3169d27c95a5cf78e9f5f7e3d70b31b78d1224e2b17ee08",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Dominus enim ostendens semetipsum discipulis, quoniam ipse est Verbum, qui agnitionem Patris facit, et exprobrans Judaeis putantibus se habere Deum, cum et frustrentur Verbum ejus, per quem cognoscitur Deus, dicebat: Nemo cognoscit Filium nisi Pater, neque Patrem quis cognoscit nisi Filius, et cui voluerit Filius revelare. Sic et Matthaeus posuit, et Lucas similiter, et Marcus idem ipsum: Johannes enim praeterit locum hunc. Hi autem qui peritiores Apostolis volunt esse, sic describunt: Nemo cognovit Patrem nisi Filius, nec Filium nisi Pater, et cui voluerit Filius revelare; et interpretantur, quasi a nullo cognitus sit verus Deus ante Domini nostri adventum: et eum Deum qui a prophetis sit annuntiatus, dicunt non esse Patrem Christi. Si autem Christus tunc inchoavit esse, quando et secundum hominem adventum suum egit, et a temporibus Tiberii Caesaris commemoratus est Pater providere hominibus, et non semper Verbum ejus una cum plasmate fuisse ostendebatur; nec tunc quidem oportuit alterum Deum annuntiari, sed causas tantae incuriae et negligentiae ejus inquiri. Nullam enim oportet quaestionem talem esse, et tantum invalescere, ut et Deum quidem mutet, et eam quae est erga fabricatorem, qui nos alit per suam conditionem, fidem nostram evacuet. Sicut enim in Filium fidem nostram dirigimus, sic et in Patrem dilectionem firmam et immobilem habere debemus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3008afbfe47398251b44948bcdadd32f9645c212a59639b425a539e68ca8f886",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 11장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 1절과 2절 앞부분이다. 두 복음서 인용의 아들과 아버지 순서, cognoscit의 현재형과 cognovit의 과거형을 구별했다.",
          "마가도 같은 내용을 썼다는 문장은 저자의 보고대로 옮겼다. 158쪽 각주 4는 현전 마가 본문과의 차이를 언급한다. 마태복음 11:27과 누가복음 10:22는 인쇄 난외의 참조이다.",
          "그리스도가 사람으로 오실 때 존재하기 시작하고 아버지가 티베리우스 시대에야 사람을 돌보셨다는 내용은 논박을 위한 가정이다. 그 조건과 그로부터 따르는 질문을 함께 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9ad1fe7a13397d98e8a58632e4cfa8abd8c7df5654030dc4a3dc7fb7bac1ac3f"
            ],
            "text": "주님께서는 아버지를 알게 하시는 말씀이 자신이심을 제자들에게 드러내셨다. 하나님을 알게 해 주시는 그분의 말씀을 물리치면서도, 자신들에게 하나님이 계신다고 생각하는 유대인들을 꾸짖으며 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내고자 하는 사람만 안다.” 마태는 이렇게 기록했고, 누가도 마찬가지이며, 마가도 똑같이 기록했다. 요한은 이 대목을 지나간다. 사도들보다 더 능숙한 사람이 되려는 이들은 이렇게 적는다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했으며, 아버지 외에는 아들을 알지 못했다. 또 아들이 나타내고자 하는 사람만 알았다.” 우리 주님께서 오시기 전에는 아무도 참 하나님을 알지 못했다는 뜻으로 그들은 해석한다. 예언자들이 알린 그 하나님은 그리스도의 아버지가 아니라고 말한다. 그리스도께서 비로소 존재하기 시작하신 때가 사람으로 오셨을 때이고, 아버지께서 티베리우스 황제 시대에야 사람을 돌보아야겠다고 기억하셨으며, 그분의 말씀이 피조물과 늘 함께 계시지는 않았음이 드러났다고 가정하자. 그렇더라도 다른 신을 선포할 일이 아니었고, 왜 그토록 부주의하고 소홀하셨는지를 물어야 했을 것이다. 어떤 물음도 그런 식으로 제기되고 그토록 힘을 얻어서는 안 된다. 하나님을 바꾸어 세우고, 자신의 피조물로 우리를 먹이시는 창조주를 향한 우리 믿음을 무너뜨릴 정도가 되어서는 안 되는 것이다. 우리가 아들에게 믿음을 두듯이, 아버지께도 확고하고 흔들리지 않는 사랑을 지녀야 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:926d4ac01f86b1e7d3169d27c95a5cf78e9f5f7e3d70b31b78d1224e2b17ee08"
        ],
        "text": "주님께서는 아버지를 알게 하시는 말씀이 자신이심을 제자들에게 드러내셨다. 하나님을 알게 해 주시는 그분의 말씀을 물리치면서도, 자신들에게 하나님이 계신다고 생각하는 유대인들을 꾸짖으며 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내고자 하는 사람만 안다.” 마태는 이렇게 기록했고, 누가도 마찬가지이며, 마가도 똑같이 기록했다. 요한은 이 대목을 지나간다. 사도들보다 더 능숙한 사람이 되려는 이들은 이렇게 적는다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못했으며, 아버지 외에는 아들을 알지 못했다. 또 아들이 나타내고자 하는 사람만 알았다.” 우리 주님께서 오시기 전에는 아무도 참 하나님을 알지 못했다는 뜻으로 그들은 해석한다. 예언자들이 알린 그 하나님은 그리스도의 아버지가 아니라고 말한다. 그리스도께서 비로소 존재하기 시작하신 때가 사람으로 오셨을 때이고, 아버지께서 티베리우스 황제 시대에야 사람을 돌보아야겠다고 기억하셨으며, 그분의 말씀이 피조물과 늘 함께 계시지는 않았음이 드러났다고 가정하자. 그렇더라도 다른 신을 선포할 일이 아니었고, 왜 그토록 부주의하고 소홀하셨는지를 물어야 했을 것이다. 어떤 물음도 그런 식으로 제기되고 그토록 힘을 얻어서는 안 된다. 하나님을 바꾸어 세우고, 자신의 피조물로 우리를 먹이시는 창조주를 향한 우리 믿음을 무너뜨릴 정도가 되어서는 안 되는 것이다. 우리가 아들에게 믿음을 두듯이, 아버지께도 확고하고 흔들리지 않는 사랑을 지녀야 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7e50322b3f10581905a3312a23ea60091e3dd418bd5146c7d02944d0c06f920a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "work_location": "4.h11.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4747ee0588b34b22676725c42c0964c8841a3be5f861c84d680d77a3af122479",
        "part_links": [
          [
            "sha256:58c8d56c0eeef4a5ae61bf14dd84a10974952356e1d53607f45bde251814c7f9",
            "sha256:8f4883c4058e6a68f495360fd8faf6f669ec95bfa356e601c4b209ea7f5dccf0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eb4988be0548224f8068b0cb207d2b743ef7c9f24cb9923c3340f200b452158d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3edd06f11ee4e746fc1b4b0654f0071c0913b491606da8c62ad0b528dbc77008"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 11장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "utraque Deo nobis praebente.",
            "source_start": "Et bene Justinus",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 2절 나머지와 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:4022dc5d8da494eeb2700429af65a335a8dd9460f5f8d9592018fd44ce36499d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4747ee0588b34b22676725c42c0964c8841a3be5f861c84d680d77a3af122479",
            "source_revision_id": "sha256:eb4988be0548224f8068b0cb207d2b743ef7c9f24cb9923c3340f200b452158d",
            "translation_revision_id": "sha256:3edd06f11ee4e746fc1b4b0654f0071c0913b491606da8c62ad0b528dbc77008"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d2507dc9121b3532dc0e33e5d214c57543099eaf7717e801fac2bf6594f4393f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4747ee0588b34b22676725c42c0964c8841a3be5f861c84d680d77a3af122479",
            "source_revision_id": "sha256:eb4988be0548224f8068b0cb207d2b743ef7c9f24cb9923c3340f200b452158d",
            "translation_revision_id": "sha256:3edd06f11ee4e746fc1b4b0654f0071c0913b491606da8c62ad0b528dbc77008"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4022dc5d8da494eeb2700429af65a335a8dd9460f5f8d9592018fd44ce36499d",
          "sha256:d2507dc9121b3532dc0e33e5d214c57543099eaf7717e801fac2bf6594f4393f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "utraque Deo nobis praebente.",
            "source_start": "Et bene Justinus",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              158,
              159
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "두 인쇄면에 나뉜 συν-τάγματι는 시작 면에 연결하고, 끝의 점열은 [...]로 표시했다. 확인한 유세비우스 인용은 창조자 외의 다른 신을 알렸다면 믿지 않았으리라는 문장까지이다.",
            "located_reference": {
              "book": 4,
              "chapter": 18,
              "section": 9,
              "work": "Eusebius, Historia Ecclesiastica"
            },
            "locator_check_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-4-18-9-locus-check.json",
            "printed_reference": "Euseb. H. E. IV.17.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 158,
                "text": "Καὶ καλῶς Ἰουστῖνος ἐν τῷ πρὸς Μαρκίωνα συντάγματι"
              },
              {
                "printed_page": 159,
                "text": "φησίν· ὅτι αὐτῷ τῷ Κυρίῳ οὐδ᾽ ἂν ἐπείσθην, ἄλλον Θεὸν καταγγέλλοντι παρὰ τὸν δημιουργόν [...]"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_by_Eusebius",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "explanation": "Harvey 라틴어 이탤릭체가 이어지는 범위까지 인용문으로 옮긴다. 그리스어 병렬 인용의 끝은 더 앞에 있으며, 두 범위를 별도로 기록한다.",
            "printed_page": 159,
            "printed_volume": 2,
            "quotation_end": "utraque Deo nobis praebente.",
            "quotation_start": "Quoniam ipsi quoque Domino non credidissem",
            "type": "retained_Justin_quotation_typographic_extent"
          },
          {
            "evidence": "notes 1-2",
            "explanation": "우리에게 한정되지 않는 아버지, 아버지와 아들의 상호 앎, 인쇄된 아들-아버지 순서와 미래형 인용을 유지한다. 각주 2의 다른 사본 순서는 별도 기록이다.",
            "printed_page": 159,
            "printed_texts": [
              "indeterminabilem",
              "Nemo cognoscit Filium nisi Pater",
              "quibuscunque Filius revelaverit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Father_and_Son_revelation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 2절 나머지와 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0213faff4369c2c66ec68bbbc8a6ceafe52fa949f66ce76aafb8cc945a690308",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n171.jpg",
            "page_key": "2:158",
            "printed_page": 158,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:58c8d56c0eeef4a5ae61bf14dd84a10974952356e1d53607f45bde251814c7f9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et bene Justinus in eo libro qui est ad Marcionem ait:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "91ddc9011dcb3baf540bdf79273bdbefd0d2ddd474d722a520e557f4d9da7484",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n172.jpg",
            "page_key": "2:159",
            "printed_page": 159,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8f4883c4058e6a68f495360fd8faf6f669ec95bfa356e601c4b209ea7f5dccf0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam ipsi quoque Domino non credidissem, alterum Deum annuntianti, praeter fabricatorem et factorem et nutritorem nostrum. Sed quoniam ab uno Deo, qui et hunc mundum fecit, et nos plasmavit, et omnia continet et administrat, unigenitus Filius venit ad nos, suum plasma in semetipsum recapitulans, firma est mea ad eum fides, et immobilis erga Patrem dilectio, utraque Deo nobis praebente. Neque enim Patrem cognoscere quis potest, nisi Verbo Dei, id est, nisi Filio revelante; neque Filium, nisi Patris beneplacito. Bonum autem placitum Patris Filius perficit: mittit enim Pater; mittitur autem et venit Filius. Et Patrem quidem invisibilem et indeterminabilem, quantum ad nos est, cognoscit suum ipsius Verbum, et cum sit inenarrabilis, ipse enarrat eum nobis: rursum autem Verbum suum solus cognoscit Pater: utraque autem haec sic se habere manifestavit Dominus. Et propter hoc Filius revelat agnitionem Patris per suam manifestationem. Agnitio enim Patris est Filii manifestatio: omnia enim per Verbum manifestantur. Ut ergo cognosceremus quoniam qui advenit Filius, ipse est qui agnitionem Patris facit credentibus sibi, dicebat discipulis: Nemo cognoscit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius, et quibuscunque Filius revelaverit; docens semetipsum et Patrem sicut est, ut alterum non recipiamus Patrem, nisi eum qui a Filio revelatur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:eb4988be0548224f8068b0cb207d2b743ef7c9f24cb9923c3340f200b452158d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et bene Justinus in eo libro qui est ad Marcionem ait: Quoniam ipsi quoque Domino non credidissem, alterum Deum annuntianti, praeter fabricatorem et factorem et nutritorem nostrum. Sed quoniam ab uno Deo, qui et hunc mundum fecit, et nos plasmavit, et omnia continet et administrat, unigenitus Filius venit ad nos, suum plasma in semetipsum recapitulans, firma est mea ad eum fides, et immobilis erga Patrem dilectio, utraque Deo nobis praebente. Neque enim Patrem cognoscere quis potest, nisi Verbo Dei, id est, nisi Filio revelante; neque Filium, nisi Patris beneplacito. Bonum autem placitum Patris Filius perficit: mittit enim Pater; mittitur autem et venit Filius. Et Patrem quidem invisibilem et indeterminabilem, quantum ad nos est, cognoscit suum ipsius Verbum, et cum sit inenarrabilis, ipse enarrat eum nobis: rursum autem Verbum suum solus cognoscit Pater: utraque autem haec sic se habere manifestavit Dominus. Et propter hoc Filius revelat agnitionem Patris per suam manifestationem. Agnitio enim Patris est Filii manifestatio: omnia enim per Verbum manifestantur. Ut ergo cognosceremus quoniam qui advenit Filius, ipse est qui agnitionem Patris facit credentibus sibi, dicebat discipulis: Nemo cognoscit Filium nisi Pater, neque Patrem nisi Filius, et quibuscunque Filius revelaverit; docens semetipsum et Patrem sicut est, ut alterum non recipiamus Patrem, nisi eum qui a Filio revelatur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "301045c822c75c9526c5bb02c9c90ec390b65bed3ce45f1626e20b42dca067cf",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 11장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 2절 나머지와 3절이다. 이레네우스는 유스티노스의 마르키온 논박에서 인용한다고 소개한다. 한국어의 인용 범위는 159쪽 라틴어 이탤릭체가 끝나는 utraque Deo nobis praebente까지이다.",
          "그리스어 병렬문은 유세비우스 교회사 4.18.9에서 위치를 확인했다. Harvey 난외의 4.17 표기와 실제 위치를 별도 기록에 보존했다. 유세비우스가 인용하는 범위는 창조자 외의 다른 신을 알렸다면 믿지 않았으리라는 문장까지이다.",
          "indeterminabilem은 우리에게 그 범위를 정할 수 없는 분으로 옮겼다. 우리에게라는 한정, 아버지와 아들의 상호 앎, 아들이 나타나심과 아버지를 앎의 관계를 유지했다.",
          "마지막 인용은 인쇄된 아들-아버지 순서와 revelaverit의 미래 표현을 보존했다. 159쪽 각주 2는 사본의 다른 순서를 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:58c8d56c0eeef4a5ae61bf14dd84a10974952356e1d53607f45bde251814c7f9",
              "sha256:8f4883c4058e6a68f495360fd8faf6f669ec95bfa356e601c4b209ea7f5dccf0"
            ],
            "text": "유스티노스는 마르키온을 논박하는 책에서 잘 말했다. “우리를 지으시고 만드시고 먹이시는 분 외에 다른 신을 선포하셨다면, 나는 주님 자신조차 믿지 않았을 것이다. 이 세상을 만드시고, 우리를 빚으시고, 만물을 품고 다스리시는 한 분 하나님에게서 외아들이 우리에게 오시어, 자신이 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으셨기에, 그분을 향한 나의 믿음은 확고하며, 아버지를 향한 사랑은 흔들리지 않는다. 하나님께서 이 둘을 우리에게 주신다.” 하나님의 말씀을 통해서, 곧 아들이 나타내 주시지 않고서는 아무도 아버지를 알 수 없으며, 아버지께서 기뻐하시는 뜻에 의하지 않고서는 아들도 알 수 없다. 아들은 아버지께서 기뻐하시는 뜻을 이루신다. 아버지는 보내시고, 아들은 보내심을 받아 오신다. 우리에게는 보이지도 않으시고 그 범위를 정할 수도 없으신 아버지를 아버지 자신의 말씀이 아신다. 아버지는 말로 다 전할 수 없는 분이시지만, 말씀께서 우리에게 그분을 전하신다. 반대로 자신의 말씀을 아시는 분은 아버지뿐이시다. 주님께서는 이 두 관계가 이와 같음을 밝히셨다. 그러므로 아들은 자신이 나타나심으로 아버지를 아는 지식을 드러내신다. 아들이 나타나심이 곧 아버지를 아는 지식이다. 모든 것이 말씀을 통해 드러나기 때문이다. 오신 아들이 자신을 믿는 이들에게 아버지를 알게 하시는 분임을 우리가 알도록, 그분께서는 제자들에게 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내실 사람들만 안다.” 자신과 아버지를 있는 그대로 가르치신 것이다. 아들이 나타내시는 그분 외에 다른 아버지를 받아들이지 않게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eb4988be0548224f8068b0cb207d2b743ef7c9f24cb9923c3340f200b452158d"
        ],
        "text": "유스티노스는 마르키온을 논박하는 책에서 잘 말했다. “우리를 지으시고 만드시고 먹이시는 분 외에 다른 신을 선포하셨다면, 나는 주님 자신조차 믿지 않았을 것이다. 이 세상을 만드시고, 우리를 빚으시고, 만물을 품고 다스리시는 한 분 하나님에게서 외아들이 우리에게 오시어, 자신이 빚으신 것을 자신 안에 하나로 모으셨기에, 그분을 향한 나의 믿음은 확고하며, 아버지를 향한 사랑은 흔들리지 않는다. 하나님께서 이 둘을 우리에게 주신다.” 하나님의 말씀을 통해서, 곧 아들이 나타내 주시지 않고서는 아무도 아버지를 알 수 없으며, 아버지께서 기뻐하시는 뜻에 의하지 않고서는 아들도 알 수 없다. 아들은 아버지께서 기뻐하시는 뜻을 이루신다. 아버지는 보내시고, 아들은 보내심을 받아 오신다. 우리에게는 보이지도 않으시고 그 범위를 정할 수도 없으신 아버지를 아버지 자신의 말씀이 아신다. 아버지는 말로 다 전할 수 없는 분이시지만, 말씀께서 우리에게 그분을 전하신다. 반대로 자신의 말씀을 아시는 분은 아버지뿐이시다. 주님께서는 이 두 관계가 이와 같음을 밝히셨다. 그러므로 아들은 자신이 나타나심으로 아버지를 아는 지식을 드러내신다. 아들이 나타나심이 곧 아버지를 아는 지식이다. 모든 것이 말씀을 통해 드러나기 때문이다. 오신 아들이 자신을 믿는 이들에게 아버지를 알게 하시는 분임을 우리가 알도록, 그분께서는 제자들에게 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내실 사람들만 안다.” 자신과 아버지를 있는 그대로 가르치신 것이다. 아들이 나타내시는 그분 외에 다른 아버지를 받아들이지 않게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3edd06f11ee4e746fc1b4b0654f0071c0913b491606da8c62ad0b528dbc77008",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "work_location": "4.h11.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0d14d84f8f6c49bd57835b14edac83accaeebc66bbb89a6242fece0a44745489",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7251c7507eeaf4c2405098a1653f6257004861d4fdce6c087418f3131a6b4aa2",
            "sha256:4f0eeca91724c8a6deb9b9287d03a480ee0fa936f2d54accfa34d0df871187c1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ef4412c816b51ed68538f9aa8f382eb08f5a8374a3be7cf10069ecc582860526"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:869f17aa6291d8e762e0afa57b976de759a38a8e03775ea7e8b718a314493040"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 11장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              159,
              160
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 4-5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ffce2abb95ce6858d76a3d90ba800b9218be85b25e204826a2be645efec1f865",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0d14d84f8f6c49bd57835b14edac83accaeebc66bbb89a6242fece0a44745489",
            "source_revision_id": "sha256:ef4412c816b51ed68538f9aa8f382eb08f5a8374a3be7cf10069ecc582860526",
            "translation_revision_id": "sha256:869f17aa6291d8e762e0afa57b976de759a38a8e03775ea7e8b718a314493040"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:cbe8211025d576d68b5350ca6a451c6cd51e8f3500ade342aa3597b626c58c60",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0d14d84f8f6c49bd57835b14edac83accaeebc66bbb89a6242fece0a44745489",
            "source_revision_id": "sha256:ef4412c816b51ed68538f9aa8f382eb08f5a8374a3be7cf10069ecc582860526",
            "translation_revision_id": "sha256:869f17aa6291d8e762e0afa57b976de759a38a8e03775ea7e8b718a314493040"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ffce2abb95ce6858d76a3d90ba800b9218be85b25e204826a2be645efec1f865",
          "sha256:cbe8211025d576d68b5350ca6a451c6cd51e8f3500ade342aa3597b626c58c60"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              159,
              160
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "δοξάζοντος와 편집 교정 [l. διδάξαντος]를 함께 보존한다. 라틴어 대본의 docente는 가르침으로 옮긴다.",
            "printed_reference": "Ex Parallel. Joh. Damasc.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 160,
                "text": "Ἐδίδαξεν ἡμᾶς ὁ Κύριος, ὅτι Θεὸν εἰδέναι οὐδεὶς δύναται, μὴ οὐχὶ Θεοῦ δοξάζοντος [l. διδάξαντος], τουτέστιν, ἄνευ Θεοῦ μὴ γινώσκεσθαι τὸν Θεόν· αὐτὸ δὲ τὸ γινώσκεσθαι τὸν Θεὸν, θέλημα εἶναι τοῦ πατρός. Γινώσκουσι γὰρ αὐτὸν, οἷς ἂν ἀποκαλύψῃ ὁ υἱός."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_by_John_Damascene_Parallels",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "note 2",
            "explanation": "Cognoscunt의 현재형을 보존하고, 그분을 믿는 의로운 이들과 믿음 및 행함의 관계를 구별한다. 각주의 cognoscent 교정 제안은 별도로 기록한다.",
            "printed_page": 160,
            "printed_texts": [
              "Cognoscunt",
              "qui credunt ei justi",
              "credere autem ei, est facere ejus voluntatem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_present_knowledge_and_believing_righteous"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 4-5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "91ddc9011dcb3baf540bdf79273bdbefd0d2ddd474d722a520e557f4d9da7484",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n172.jpg",
            "page_key": "2:159",
            "printed_page": 159,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7251c7507eeaf4c2405098a1653f6257004861d4fdce6c087418f3131a6b4aa2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hic autem est fabricator caeli et terrae, quemadmodum ex sermonibus ejus ostenditur; et non is qui a Marcione, vel a Valentino, aut a Basilide, aut a Carpocrate, aut Simone, aut reliquis falso cognominatis Gnosticis adinventus est falsus Pater. Nemo enim illorum Filius fuit Dei, sed Christus Jesus Dominus noster, adversus quem et contrariam exercent disciplinam, incognitum Deum audentes annuntiare. Debent autem in semetipsos audire: quemadmodum enim incognitus, qui ab ipsis cognoscitur? quodcunque enim vel a paucis cognoscitur, non est incognitum. Dominus autem non in totum non posse cognosci et Patrem et Filium dixit: caeterum supervacuus fuisset adventus ejus. Quid enim huc veniebat? an uti diceret nobis: Nolite quaerere Deum;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a9253f570922d49c7cf507f174920c5bfa20c6cb84c82ebe2fc22309f8332357",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n173.jpg",
            "page_key": "2:160",
            "printed_page": 160,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4f0eeca91724c8a6deb9b9287d03a480ee0fa936f2d54accfa34d0df871187c1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "incognitus est enim, et non invenietis eum: quemadmodum et Christum Aeonibus eorum dixisse mentiuntur hi qui sunt a Valentino? Sed hoc quidem vanum est. Edocuit autem Dominus, quoniam Deum scire nemo potest, nisi Deo docente, hoc est, sine Deo non cognosci Deum: hoc ipsum autem cognosci eum, voluntatem esse Patris. Cognoscunt enim eum quibuscunque revelaverit Filius. Et ad hoc Filium revelavit Pater, ut per eum omnibus manifestetur, et eos quidem qui credunt ei justi, in incorruptelam et in aeternum refrigerium recipiat; credere autem ei, est facere ejus voluntatem; eos autem qui non credunt, et propter hoc fugiunt lumen ejus, in tenebras quas ipsi sibi elegerunt juste recludet. Omnibus igitur revelavit se Pater, omnibus Verbum suum visibile faciens: et rursus Verbum omnibus ostendebat Patrem et Filium, cum ab omnibus videretur. Et ideo justum judicium Dei super omnes qui similiter quidem viderunt, non autem similiter crediderunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ef4412c816b51ed68538f9aa8f382eb08f5a8374a3be7cf10069ecc582860526",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hic autem est fabricator caeli et terrae, quemadmodum ex sermonibus ejus ostenditur; et non is qui a Marcione, vel a Valentino, aut a Basilide, aut a Carpocrate, aut Simone, aut reliquis falso cognominatis Gnosticis adinventus est falsus Pater. Nemo enim illorum Filius fuit Dei, sed Christus Jesus Dominus noster, adversus quem et contrariam exercent disciplinam, incognitum Deum audentes annuntiare. Debent autem in semetipsos audire: quemadmodum enim incognitus, qui ab ipsis cognoscitur? quodcunque enim vel a paucis cognoscitur, non est incognitum. Dominus autem non in totum non posse cognosci et Patrem et Filium dixit: caeterum supervacuus fuisset adventus ejus. Quid enim huc veniebat? an uti diceret nobis: Nolite quaerere Deum; incognitus est enim, et non invenietis eum: quemadmodum et Christum Aeonibus eorum dixisse mentiuntur hi qui sunt a Valentino? Sed hoc quidem vanum est. Edocuit autem Dominus, quoniam Deum scire nemo potest, nisi Deo docente, hoc est, sine Deo non cognosci Deum: hoc ipsum autem cognosci eum, voluntatem esse Patris. Cognoscunt enim eum quibuscunque revelaverit Filius. Et ad hoc Filium revelavit Pater, ut per eum omnibus manifestetur, et eos quidem qui credunt ei justi, in incorruptelam et in aeternum refrigerium recipiat; credere autem ei, est facere ejus voluntatem; eos autem qui non credunt, et propter hoc fugiunt lumen ejus, in tenebras quas ipsi sibi elegerunt juste recludet. Omnibus igitur revelavit se Pater, omnibus Verbum suum visibile faciens: et rursus Verbum omnibus ostendebat Patrem et Filium, cum ab omnibus videretur. Et ideo justum judicium Dei super omnes qui similiter quidem viderunt, non autem similiter crediderunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4adc51b738301f820ac21e1bfc0957cdbd5e452f250d798f4605249d156b94d0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 11장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 4-5절이다. 알려지지 않은 신을 안다고 하는 주장에 대한 질문, 주님의 오심과 하나님을 배우는 일의 관계를 유지했다.",
          "160쪽 그리스어 병렬문은 δοξάζοντος와 편집 교정 [l. διδάξαντος]를 함께 싣는다. 한국어는 라틴어 docente의 가르침을 따라 옮겼다. Cognoscunt의 현재형도 유지하고, 각주 2의 cognoscent 제안은 별도로 기록했다.",
          "그분을 믿는 의로운 이들, 믿음과 뜻을 행함, 같은 빛을 보고도 서로 다르게 믿는 이들을 구별했다. 아버지와 말씀이 모든 이에게 나타나신다는 문장의 범위를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7251c7507eeaf4c2405098a1653f6257004861d4fdce6c087418f3131a6b4aa2",
              "sha256:4f0eeca91724c8a6deb9b9287d03a480ee0fa936f2d54accfa34d0df871187c1"
            ],
            "text": "그분의 말씀들에서 드러나듯, 이분이 하늘과 땅의 창조자이시다. 마르키온이나 발렌티노스, 바실리데스, 카르포크라테스, 시몬, 그 밖에 그노시스파라고 거짓으로 불리는 이들이 꾸며 낸 거짓 아버지가 이분일 수는 없다. 그들 중 아무도 하나님의 아들이 아니었으며, 우리 주 그리스도 예수께서 하나님의 아들이셨다. 그들은 그분을 거스르는 가르침을 펼치며, 감히 알려지지 않은 신을 선포한다. 그들은 자신들을 향한 이 질문을 들어야 한다. 그들이 아는 신이 어떻게 알려지지 않은 신인가? 소수라도 알고 있다면, 알려지지 않은 것은 아니다. 주님께서는 아버지와 아들을 전혀 알 수 없다고 말씀하지 않으셨다. 그렇다면 그분의 오심은 불필요했을 것이다. 무엇 때문에 이곳에 오셨겠는가? “하나님을 찾지 마라. 그분은 알려지지 않은 분이시며, 너희는 그분을 찾지 못할 것이다”라고 우리에게 말씀하시려고 오셨겠는가? 발렌티노스를 따르는 자들은 그리스도께서 자기 아이온들에게 그렇게 말씀하셨다고 거짓말한다. 이는 헛된 말이다. 주님께서는 가르치셨다. 하나님께서 가르쳐 주시지 않으면 아무도 하나님을 알 수 없으며, 곧 하나님 없이 하나님을 알 수 없다고 말이다. 그분께서 알려지시는 바로 그 일이 아버지의 뜻이다. 아들이 나타내신 사람들은 누구나 그분을 안다. 아버지께서 아들을 드러내신 것은 그를 통해 자신이 모든 이에게 나타나시고, 자신을 믿는 의로운 이들을 썩지 않음과 영원한 안식으로 받아들이시려는 것이었다. 그분을 믿는다는 것은 그분의 뜻을 행하는 것이다. 믿지 않으며, 그 때문에 그분의 빛을 피하는 이들은 자신들이 선택한 어둠 속에 그분께서 의롭게 가두실 것이다. 아버지께서는 자신의 말씀이 모든 이에게 보이게 하심으로써, 모든 이에게 자신을 나타내셨다. 말씀도 모든 이에게 아버지와 아들을 드러내셨다. 모든 이에게 보이셨기 때문이다. 똑같이 보고도 똑같이 믿지는 않은 모든 이에게 하나님의 의로운 심판이 임하는 이유가 이것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ef4412c816b51ed68538f9aa8f382eb08f5a8374a3be7cf10069ecc582860526"
        ],
        "text": "그분의 말씀들에서 드러나듯, 이분이 하늘과 땅의 창조자이시다. 마르키온이나 발렌티노스, 바실리데스, 카르포크라테스, 시몬, 그 밖에 그노시스파라고 거짓으로 불리는 이들이 꾸며 낸 거짓 아버지가 이분일 수는 없다. 그들 중 아무도 하나님의 아들이 아니었으며, 우리 주 그리스도 예수께서 하나님의 아들이셨다. 그들은 그분을 거스르는 가르침을 펼치며, 감히 알려지지 않은 신을 선포한다. 그들은 자신들을 향한 이 질문을 들어야 한다. 그들이 아는 신이 어떻게 알려지지 않은 신인가? 소수라도 알고 있다면, 알려지지 않은 것은 아니다. 주님께서는 아버지와 아들을 전혀 알 수 없다고 말씀하지 않으셨다. 그렇다면 그분의 오심은 불필요했을 것이다. 무엇 때문에 이곳에 오셨겠는가? “하나님을 찾지 마라. 그분은 알려지지 않은 분이시며, 너희는 그분을 찾지 못할 것이다”라고 우리에게 말씀하시려고 오셨겠는가? 발렌티노스를 따르는 자들은 그리스도께서 자기 아이온들에게 그렇게 말씀하셨다고 거짓말한다. 이는 헛된 말이다. 주님께서는 가르치셨다. 하나님께서 가르쳐 주시지 않으면 아무도 하나님을 알 수 없으며, 곧 하나님 없이 하나님을 알 수 없다고 말이다. 그분께서 알려지시는 바로 그 일이 아버지의 뜻이다. 아들이 나타내신 사람들은 누구나 그분을 안다. 아버지께서 아들을 드러내신 것은 그를 통해 자신이 모든 이에게 나타나시고, 자신을 믿는 의로운 이들을 썩지 않음과 영원한 안식으로 받아들이시려는 것이었다. 그분을 믿는다는 것은 그분의 뜻을 행하는 것이다. 믿지 않으며, 그 때문에 그분의 빛을 피하는 이들은 자신들이 선택한 어둠 속에 그분께서 의롭게 가두실 것이다. 아버지께서는 자신의 말씀이 모든 이에게 보이게 하심으로써, 모든 이에게 자신을 나타내셨다. 말씀도 모든 이에게 아버지와 아들을 드러내셨다. 모든 이에게 보이셨기 때문이다. 똑같이 보고도 똑같이 믿지는 않은 모든 이에게 하나님의 의로운 심판이 임하는 이유가 이것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:869f17aa6291d8e762e0afa57b976de759a38a8e03775ea7e8b718a314493040",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
      },
      "work_location": "4.h11.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:948c4b746c714c6360232e9d580ccf9e2ec3987f6f339d6e37fddfc4e3cc6f91",
        "part_links": [
          [
            "sha256:81fc1cde9b54e28d433da9ea7c456678c0350fe0e907cb880f6218d13b972ecb",
            "sha256:3350c8d57179508f1e689d4f3fef76e163f0523bf8967baa1ad37f190cffc846"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4660c14c4eafc113fd22c16dd06923ab260c0936a0d4a07a35bdf476d6f272bc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:feb0c8f940b6418f248a688441ad0cef9d407d9f97e4daa70e106606b9a101f8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 11장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              160,
              161
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e76267dc3bbae969c874abf7ec18bbd9f3df9f3844ca070d3319d413257fac67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:948c4b746c714c6360232e9d580ccf9e2ec3987f6f339d6e37fddfc4e3cc6f91",
            "source_revision_id": "sha256:4660c14c4eafc113fd22c16dd06923ab260c0936a0d4a07a35bdf476d6f272bc",
            "translation_revision_id": "sha256:feb0c8f940b6418f248a688441ad0cef9d407d9f97e4daa70e106606b9a101f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e7d34c3a5804926422232cf28274622f1d397bcc689478a9332aa45d2ef6bb0e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:948c4b746c714c6360232e9d580ccf9e2ec3987f6f339d6e37fddfc4e3cc6f91",
            "source_revision_id": "sha256:4660c14c4eafc113fd22c16dd06923ab260c0936a0d4a07a35bdf476d6f272bc",
            "translation_revision_id": "sha256:feb0c8f940b6418f248a688441ad0cef9d407d9f97e4daa70e106606b9a101f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e76267dc3bbae969c874abf7ec18bbd9f3df9f3844ca070d3319d413257fac67",
          "sha256:e7d34c3a5804926422232cf28274622f1d397bcc689478a9332aa45d2ef6bb0e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              160,
              161
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "160 notes 6-8 and 161 note 1",
            "explanation": "모두가 같은 내용을 말함과 믿음의 차이, 아버지와 아들의 보이지 않음 및 보임을 유지한다. 그리스도라고 말했다는 구문은 161쪽 각주의 Χριστὸν ἔφασαν과 함께 읽는다.",
            "printed_pages": [
              160,
              161
            ],
            "printed_texts": [
              "haec omnes similiter quidem colloquuntur",
              "invisibile etenim Filii Pater, visibile autem Patris Filius",
              "omnes Christum loquebantur præsente eo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_creation_revelation_and_divine_visibility"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Mark 1:24",
              "Luke 4:34",
              "Matthew 4:3",
              "Luke 4:3"
            ],
            "explanation": "우리는 안다는 복수형과 시험자의 조건문을 유지한다.",
            "printed_page": 161,
            "printed_texts": [
              "Scimus te qui es, Sanctus Dei",
              "Si tu es Filius Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_demon_and_tempter_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a9253f570922d49c7cf507f174920c5bfa20c6cb84c82ebe2fc22309f8332357",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n173.jpg",
            "page_key": "2:160",
            "printed_page": 160,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:81fc1cde9b54e28d433da9ea7c456678c0350fe0e907cb880f6218d13b972ecb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim per ipsam conditionem revelat Verbum conditorem Deum, et per mundum fabricatorem mundi Dominum, et per plasma eum qui plasmaverit artificem, et per Filium eum Patrem qui generaverit Filium: et haec omnes similiter quidem colloquuntur, non autem similiter credunt. Sed per Legem et prophetas similiter Verbum et semetipsum et Patrem praedicabat: et audivit quidem universus populus similiter; non similiter autem omnes crediderunt. Et per ipsum Verbum visibilem et palpabilem factum, Pater ostendebatur, etiamsi non omnes similiter credebant ei; sed omnes viderunt in Filio Patrem: invisibile",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0d169a71ee33efe5802f328dbef391e6a0b70e158c3ce09978708471fa01d1b2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n174.jpg",
            "page_key": "2:161",
            "printed_page": 161,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3350c8d57179508f1e689d4f3fef76e163f0523bf8967baa1ad37f190cffc846",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "etenim Filii Pater, visibile autem Patris Filius. Et propter hoc omnes Christum loquebantur praesente eo, et Deum nominabant. Sed et daemones videntes Filium, dicebant: Scimus te qui es, Sanctus Dei. Et tentans Diabolus, videns eum, dicebat: Si tu es Filius Dei; omnibus quidem videntibus et loquentibus Filium et Patrem, non autem omnibus credentibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4660c14c4eafc113fd22c16dd06923ab260c0936a0d4a07a35bdf476d6f272bc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Etenim per ipsam conditionem revelat Verbum conditorem Deum, et per mundum fabricatorem mundi Dominum, et per plasma eum qui plasmaverit artificem, et per Filium eum Patrem qui generaverit Filium: et haec omnes similiter quidem colloquuntur, non autem similiter credunt. Sed per Legem et prophetas similiter Verbum et semetipsum et Patrem praedicabat: et audivit quidem universus populus similiter; non similiter autem omnes crediderunt. Et per ipsum Verbum visibilem et palpabilem factum, Pater ostendebatur, etiamsi non omnes similiter credebant ei; sed omnes viderunt in Filio Patrem: invisibile etenim Filii Pater, visibile autem Patris Filius. Et propter hoc omnes Christum loquebantur praesente eo, et Deum nominabant. Sed et daemones videntes Filium, dicebant: Scimus te qui es, Sanctus Dei. Et tentans Diabolus, videns eum, dicebat: Si tu es Filius Dei; omnibus quidem videntibus et loquentibus Filium et Patrem, non autem omnibus credentibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3fdd7cb927caadfd61657c6731e3fcf34e03e27c1642e3422c99149eaf5cc66a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 11장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 6절이다. 피조물, 세계, 빚어진 것과 아들을 통해 각각 무엇이 알려지는지 옮겼다.",
          "colloquuntur는 모두가 이를 한결같이 말함으로 읽었다. 160쪽 각주 6의 σύμφασι와 연결하여, 말함과 믿음의 차이를 유지했다. 아버지와 아들에 관한 invisibile과 visibile은 보이지 않는 모습과 보이는 모습으로 풀었다.",
          "omnes Christum loquebantur는 모두 그분을 그리스도라고 말했다는 뜻으로 옮겼다. 161쪽 각주 1은 Χριστὸν ἔφασαν이라고 제시한다. 악령들의 우리는 안다는 복수형과 시험자의 조건문도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:81fc1cde9b54e28d433da9ea7c456678c0350fe0e907cb880f6218d13b972ecb",
              "sha256:3350c8d57179508f1e689d4f3fef76e163f0523bf8967baa1ad37f190cffc846"
            ],
            "text": "말씀께서는 피조물 자체를 통해 창조주 하나님을 드러내시고, 세계를 통해 세계를 지으신 주님을, 빚어진 것을 통해 그것을 빚으신 장인을, 아들을 통해 아들을 낳으신 아버지를 드러내신다. 모두가 이를 한결같이 말하지만, 한결같이 믿지는 않는다. 율법과 예언자들을 통해서도 마찬가지로, 말씀께서는 자신과 아버지를 선포하셨다. 온 백성이 똑같이 들었으나, 모두가 똑같이 믿지는 않았다. 보이고 만질 수 있게 되신 말씀 자신을 통해 아버지께서 드러나셨다. 모두가 똑같이 그분을 믿지는 않았어도, 모두가 아들 안에서 아버지를 보았다. 아버지는 아들의 보이지 않는 모습이며, 아들은 아버지의 보이는 모습이기 때문이다. 그래서 그분께서 계실 때 모두 그분을 그리스도라고 말하고, 하나님이라고 불렀다. 악령들도 아들을 보고 말했다. “우리는 당신이 누구신지 압니다. 하나님의 거룩하신 분이십니다.” 시험하던 악마도 그분을 보고 말했다. “당신이 하나님의 아들이라면.” 이렇게 모두가 아들과 아버지를 보고 말했으나, 모두가 믿지는 않았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4660c14c4eafc113fd22c16dd06923ab260c0936a0d4a07a35bdf476d6f272bc"
        ],
        "text": "말씀께서는 피조물 자체를 통해 창조주 하나님을 드러내시고, 세계를 통해 세계를 지으신 주님을, 빚어진 것을 통해 그것을 빚으신 장인을, 아들을 통해 아들을 낳으신 아버지를 드러내신다. 모두가 이를 한결같이 말하지만, 한결같이 믿지는 않는다. 율법과 예언자들을 통해서도 마찬가지로, 말씀께서는 자신과 아버지를 선포하셨다. 온 백성이 똑같이 들었으나, 모두가 똑같이 믿지는 않았다. 보이고 만질 수 있게 되신 말씀 자신을 통해 아버지께서 드러나셨다. 모두가 똑같이 그분을 믿지는 않았어도, 모두가 아들 안에서 아버지를 보았다. 아버지는 아들의 보이지 않는 모습이며, 아들은 아버지의 보이는 모습이기 때문이다. 그래서 그분께서 계실 때 모두 그분을 그리스도라고 말하고, 하나님이라고 불렀다. 악령들도 아들을 보고 말했다. “우리는 당신이 누구신지 압니다. 하나님의 거룩하신 분이십니다.” 시험하던 악마도 그분을 보고 말했다. “당신이 하나님의 아들이라면.” 이렇게 모두가 아들과 아버지를 보고 말했으나, 모두가 믿지는 않았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:feb0c8f940b6418f248a688441ad0cef9d407d9f97e4daa70e106606b9a101f8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
      },
      "work_location": "4.h11.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:88f5369b05292b3481ad84fa59edc5df805742025251dc266feb9bd9969d53d3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3edb93ae6edf7b1a8c8fecc44c3862730088e6633ecee6aca3c5c7bb498af025",
            "sha256:8433a255ef71fb46f13ca12a45b25f79b5aa60f6718708f28035fb405564351f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33e180c1298d1deb92e726d9d1ce357005404dabb70a1d26a557df2d30af7ccc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ed98202f6c04e5796c986712501102801deeafa5e09c73e3e7a6b0bd7c3b1e2f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 11장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              161,
              162
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 7절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:27d2fb04a6ba814e904aaf8c10871fa5f3cd83c48dffa78d36d7dde5e3cd6164",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88f5369b05292b3481ad84fa59edc5df805742025251dc266feb9bd9969d53d3",
            "source_revision_id": "sha256:33e180c1298d1deb92e726d9d1ce357005404dabb70a1d26a557df2d30af7ccc",
            "translation_revision_id": "sha256:ed98202f6c04e5796c986712501102801deeafa5e09c73e3e7a6b0bd7c3b1e2f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0ce3e5e36f86e930ad772695ff1a76ab3c0391e74eee4a847ce92122e66a0c2b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88f5369b05292b3481ad84fa59edc5df805742025251dc266feb9bd9969d53d3",
            "source_revision_id": "sha256:33e180c1298d1deb92e726d9d1ce357005404dabb70a1d26a557df2d30af7ccc",
            "translation_revision_id": "sha256:ed98202f6c04e5796c986712501102801deeafa5e09c73e3e7a6b0bd7c3b1e2f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:27d2fb04a6ba814e904aaf8c10871fa5f3cd83c48dffa78d36d7dde5e3cd6164",
          "sha256:0ce3e5e36f86e930ad772695ff1a76ab3c0391e74eee4a847ce92122e66a0c2b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h11-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103406.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              161,
              162
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "보완 설명과 개별 증언, 증언에 인침 및 마지막 증인인 죽음을 유지한다. 각주가 논의하는 설명구 및 sigilla 독법은 본문과 구별한다.",
            "printed_page": 161,
            "printed_texts": [
              "id est, ab omnibus confirmetur",
              "singula testificationis",
              "et signantibus",
              "ab ipsa morte"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_witnesses_and_explanatory_gloss"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 11:27",
              "Luke 10:22"
            ],
            "evidence": "notes 1-4",
            "explanation": "계시의 미래형을 모든 시대로 확장하는 저자의 해석, 한 말씀과 한 아들 및 한 영, 한 구원의 인쇄 순서를 유지한다.",
            "printed_page": 162,
            "printed_texts": [
              "Revelaverit",
              "communiter per totum tempus",
              "et unum Verbum, et unus Filius, et unus Spiritus",
              "una salus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_revelation_across_all_time"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 11장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 7절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0d169a71ee33efe5802f328dbef391e6a0b70e158c3ce09978708471fa01d1b2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n174.jpg",
            "page_key": "2:161",
            "printed_page": 161,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3edb93ae6edf7b1a8c8fecc44c3862730088e6633ecee6aca3c5c7bb498af025",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Oportebat enim veritatem ab omnibus accipere testimonium, et esse judicium in salutem quidem credentium, in condemnationem autem non credentium, ut omnes juste judicentur, et ea quae est in Patrem et Filium fides, ab omnibus comprobetur, id est, ab omnibus confirmetur ab omnibus accipiens testimonium, et a domesticis quoniam et amici; et ab extraneis quoniam et inimici. Illa est enim vera et sine contradictione probatio, quae etiam ab adversariis ipsis singula testificationis profert: in ipsa quidem manifesta sua visione convictis de praesenti negotio, et testificantibus, et signantibus; postea vero ad inimicitiam erumpentibus, et accusantibus, et volentibus non esse verum suum testimonium. Non ergo alius erat qui cognoscebatur, et alius qui dicebat: Nemo cognoscit Patrem; sed unus et idem, omnia subjiciente ei Patre, et ab omnibus accipiens testimonium, quoniam vere homo, et quoniam vere Deus, a Patre, a Spiritu, ab angelis, ab ipsa conditione, ab hominibus, et ab apostaticis spiritibus, et daemoniis, et ab inimico, et novissime ab ipsa morte. Omnia autem Filius administrans Patri, perficit ab initio usque ad finem, et sine illo nemo potest cognoscere Deum. Agnitio enim Patris Filius; agnitio autem Filii in Patre, et per Filium revelata: et propter hoc Dominus dicebat: Nemo cognoscit Filium,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b3b8ca8d53ea06febca54afe91057cbd7e2e735c1f64ede6eb97757e37c7d8fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n175.jpg",
            "page_key": "2:162",
            "printed_page": 162,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8433a255ef71fb46f13ca12a45b25f79b5aa60f6718708f28035fb405564351f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nisi Pater: neque Patrem, nisi Filius, et quibuscunque Filius revelaverit. Revelaverit enim, non solum in futurum dictum est, quasi tunc inceperit Verbum manifestare Patrem, cum de Maria natus; sed communiter per totum tempus positum est. Ab initio enim assistens Filius suo plasmati, revelat omnibus Patrem, quibus vult, et quando vult, et quemadmodum vult Pater: et propter hoc in omnibus, et per omnia unus Deus Pater, et unum Verbum, et unus Filius, et unus Spiritus, et una salus omnibus credentibus in eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:33e180c1298d1deb92e726d9d1ce357005404dabb70a1d26a557df2d30af7ccc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Oportebat enim veritatem ab omnibus accipere testimonium, et esse judicium in salutem quidem credentium, in condemnationem autem non credentium, ut omnes juste judicentur, et ea quae est in Patrem et Filium fides, ab omnibus comprobetur, id est, ab omnibus confirmetur ab omnibus accipiens testimonium, et a domesticis quoniam et amici; et ab extraneis quoniam et inimici. Illa est enim vera et sine contradictione probatio, quae etiam ab adversariis ipsis singula testificationis profert: in ipsa quidem manifesta sua visione convictis de praesenti negotio, et testificantibus, et signantibus; postea vero ad inimicitiam erumpentibus, et accusantibus, et volentibus non esse verum suum testimonium. Non ergo alius erat qui cognoscebatur, et alius qui dicebat: Nemo cognoscit Patrem; sed unus et idem, omnia subjiciente ei Patre, et ab omnibus accipiens testimonium, quoniam vere homo, et quoniam vere Deus, a Patre, a Spiritu, ab angelis, ab ipsa conditione, ab hominibus, et ab apostaticis spiritibus, et daemoniis, et ab inimico, et novissime ab ipsa morte. Omnia autem Filius administrans Patri, perficit ab initio usque ad finem, et sine illo nemo potest cognoscere Deum. Agnitio enim Patris Filius; agnitio autem Filii in Patre, et per Filium revelata: et propter hoc Dominus dicebat: Nemo cognoscit Filium, nisi Pater: neque Patrem, nisi Filius, et quibuscunque Filius revelaverit. Revelaverit enim, non solum in futurum dictum est, quasi tunc inceperit Verbum manifestare Patrem, cum de Maria natus; sed communiter per totum tempus positum est. Ab initio enim assistens Filius suo plasmati, revelat omnibus Patrem, quibus vult, et quando vult, et quemadmodum vult Pater: et propter hoc in omnibus, et per omnia unus Deus Pater, et unum Verbum, et unus Filius, et unus Spiritus, et una salus omnibus credentibus in eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "86707cc34b7627a489fc40f7da921d23c025a1987d81333c444cb92b6c4c1c8f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 11장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 6장 7절 전체이다. 162쪽 위 MASS. vii.1 표기와 ANF/New Advent의 절 구분을 구별했다.",
          "믿음을 확고하게 한다는 보완 설명과 singula testificationis의 낱낱의 증언, 증언에 인쳐 확인함을 인쇄대로 유지했다. 161쪽 각주 2-4가 설명구와 다른 읽기를 논의한다.",
          "아버지와 영과 천사들, 피조물과 사람들, 배반한 영들과 악령, 원수와 죽음 자체의 증언을 모두 보존했다. 아들이 아버지를 위해 처음부터 끝까지 행하신다는 결론도 옮겼다.",
          "revelaverit는 미래의 한때에 한정되지 않고 모든 시대에 적용된다는 저자의 해석을 유지했다. 한 하나님 아버지, 한 말씀, 한 아들, 한 영과 한 구원의 순서는 인쇄 대본을 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3edb93ae6edf7b1a8c8fecc44c3862730088e6633ecee6aca3c5c7bb498af025",
              "sha256:8433a255ef71fb46f13ca12a45b25f79b5aa60f6718708f28035fb405564351f"
            ],
            "text": "진리는 모든 이에게서 증언을 받아야 했으며, 믿는 이들의 구원과 믿지 않는 이들의 정죄를 위한 심판이 이루어져야 했다. 모두가 의롭게 심판받고, 아버지와 아들을 향한 믿음이 모든 이에게 인정받게 하려는 것이다. 곧 모두를 통해 확고해지도록, 모든 이에게 증언을 받는다. 친구인 집안사람들에게도, 원수인 바깥사람들에게도 증언을 받는다. 대적들 자신에게서도 낱낱의 증언을 끌어내는 증명이 참되고 반박할 수 없는 증명이다. 그들은 자신이 분명히 본 바로 그 사실을 통해 눈앞의 일을 확신하게 되었고, 증언했으며, 인쳐 확인했다. 나중에는 적의를 드러내고, 비난하며, 자신의 증언이 참되지 않기를 바랐다. 알려지신 분과 “아무도 아버지를 알지 못한다”라고 말씀하신 분은 서로 다른 분이 아니셨다. 한 분이시며 같은 분이셨고, 아버지께서 모든 것을 그분께 복종시키셨다. 참으로 사람이시며 참으로 하나님이시라는 증언을 모든 이에게서 받으셨다. 아버지에게서, 성령에게서, 천사들에게서, 피조물 자체에게서, 사람들에게서, 배반한 영들과 악령들에게서, 원수에게서, 그리고 마지막으로 죽음 자체에게서 받으셨다. 아들은 아버지를 위해 모든 일을 맡아 행하시며, 처음부터 끝까지 이루신다. 그분 없이 아무도 하나님을 알 수 없다. 아들은 아버지에 대한 앎이며, 아들에 대한 앎은 아버지 안에 있고, 아들을 통해 드러난다. 그래서 주님께서는 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내실 사람들만 안다.” ‘나타내실 것이다’라는 말은 미래만을 두고 한 말이 아니다. 말씀께서 마리아에게서 태어나셨을 때 비로소 아버지를 드러내기 시작하신 것처럼 말한 것이 아니다. 모든 시대에 두루 적용하도록 쓰인 말이다. 아들은 처음부터 자신이 빚으신 것과 함께 계시며, 모든 이에게 아버지를 드러내신다. 자신이 원하시는 이들에게, 자신이 원하시는 때에, 아버지께서 원하시는 방식으로 드러내신다. 그러므로 모든 것 안에, 모든 것을 통하여 한 분 하나님 아버지와 한 말씀과 한 아들과 한 영이 계시며, 그분을 믿는 모든 이에게 한 구원이 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33e180c1298d1deb92e726d9d1ce357005404dabb70a1d26a557df2d30af7ccc"
        ],
        "text": "진리는 모든 이에게서 증언을 받아야 했으며, 믿는 이들의 구원과 믿지 않는 이들의 정죄를 위한 심판이 이루어져야 했다. 모두가 의롭게 심판받고, 아버지와 아들을 향한 믿음이 모든 이에게 인정받게 하려는 것이다. 곧 모두를 통해 확고해지도록, 모든 이에게 증언을 받는다. 친구인 집안사람들에게도, 원수인 바깥사람들에게도 증언을 받는다. 대적들 자신에게서도 낱낱의 증언을 끌어내는 증명이 참되고 반박할 수 없는 증명이다. 그들은 자신이 분명히 본 바로 그 사실을 통해 눈앞의 일을 확신하게 되었고, 증언했으며, 인쳐 확인했다. 나중에는 적의를 드러내고, 비난하며, 자신의 증언이 참되지 않기를 바랐다. 알려지신 분과 “아무도 아버지를 알지 못한다”라고 말씀하신 분은 서로 다른 분이 아니셨다. 한 분이시며 같은 분이셨고, 아버지께서 모든 것을 그분께 복종시키셨다. 참으로 사람이시며 참으로 하나님이시라는 증언을 모든 이에게서 받으셨다. 아버지에게서, 성령에게서, 천사들에게서, 피조물 자체에게서, 사람들에게서, 배반한 영들과 악령들에게서, 원수에게서, 그리고 마지막으로 죽음 자체에게서 받으셨다. 아들은 아버지를 위해 모든 일을 맡아 행하시며, 처음부터 끝까지 이루신다. 그분 없이 아무도 하나님을 알 수 없다. 아들은 아버지에 대한 앎이며, 아들에 대한 앎은 아버지 안에 있고, 아들을 통해 드러난다. 그래서 주님께서는 말씀하셨다. “아버지 외에는 아무도 아들을 알지 못하며, 아들 외에는 아버지를 알지 못한다. 또 아들이 나타내실 사람들만 안다.” ‘나타내실 것이다’라는 말은 미래만을 두고 한 말이 아니다. 말씀께서 마리아에게서 태어나셨을 때 비로소 아버지를 드러내기 시작하신 것처럼 말한 것이 아니다. 모든 시대에 두루 적용하도록 쓰인 말이다. 아들은 처음부터 자신이 빚으신 것과 함께 계시며, 모든 이에게 아버지를 드러내신다. 자신이 원하시는 이들에게, 자신이 원하시는 때에, 아버지께서 원하시는 방식으로 드러내신다. 그러므로 모든 것 안에, 모든 것을 통하여 한 분 하나님 아버지와 한 말씀과 한 아들과 한 영이 계시며, 그분을 믿는 모든 이에게 한 구원이 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ed98202f6c04e5796c986712501102801deeafa5e09c73e3e7a6b0bd7c3b1e2f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
      },
      "work_location": "4.h11.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-11:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:116d9ffcdef9d936332ba09e04aefb1659f03a4fe0741548353816958f222bd5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:06f12205a33faeba81a677e363f7e478e6a3bd25987fb4ad5fa1be76c3830ece",
            "sha256:9007105754476e37f1dc7ccf727511ac422be78041a79780cc4a4cdbf0a4c825"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e7f5aae09f686f88e608820fe6797ca1295ee86bfe3adad916cc407a31651e7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9118afe7b44f92f360cf0d7066cc2fd84bbd80e135e0a164c017aa3e5783b843"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 12장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              162,
              163
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 12장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d8c6925822022c45fa11b3302ef8d2302fe252ec6f4171f5af7f2df5e20daed0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:116d9ffcdef9d936332ba09e04aefb1659f03a4fe0741548353816958f222bd5",
            "source_revision_id": "sha256:3e7f5aae09f686f88e608820fe6797ca1295ee86bfe3adad916cc407a31651e7",
            "translation_revision_id": "sha256:9118afe7b44f92f360cf0d7066cc2fd84bbd80e135e0a164c017aa3e5783b843"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:97f0c5f559ea78eb5e0404bc054e475c24daadab86bd117521d32c1d009bb3a7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:116d9ffcdef9d936332ba09e04aefb1659f03a4fe0741548353816958f222bd5",
            "source_revision_id": "sha256:3e7f5aae09f686f88e608820fe6797ca1295ee86bfe3adad916cc407a31651e7",
            "translation_revision_id": "sha256:9118afe7b44f92f360cf0d7066cc2fd84bbd80e135e0a164c017aa3e5783b843"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d8c6925822022c45fa11b3302ef8d2302fe252ec6f4171f5af7f2df5e20daed0",
          "sha256:97f0c5f559ea78eb5e0404bc054e475c24daadab86bd117521d32c1d009bb3a7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              162,
              163
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 12장의 절 번호 없는 본문은 ANF/New Advent 통상 7장 1절이다.",
            "printed_pages": [
              162,
              163
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 14:22",
              "Genesis 15:5",
              "Genesis 17:17",
              "Luke 2:29-32",
              "Luke 2:8-10",
              "Luke 1:46-47",
              "John 8:56"
            ],
            "evidence": "162 notes 6-8 and 163 notes 2-4",
            "explanation": "눈을 가리키는 oculorum과 마리아의 이름을 유지한다. 각주는 populorum 및 Elisabeth라는 다른 독법을 제시한다. 족장과 후손 사이에 오가는 기쁨, 시메온의 현재형 인용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              162,
              163
            ],
            "printed_texts": [
              "repraesentatione",
              "reimplebat",
              "lumen in revelationem oculorum",
              "Maria",
              "in Deo salutari meo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Simeon_Mary_and_Abraham_joy"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 12장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b3b8ca8d53ea06febca54afe91057cbd7e2e735c1f64ede6eb97757e37c7d8fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n175.jpg",
            "page_key": "2:162",
            "printed_page": 162,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:06f12205a33faeba81a677e363f7e478e6a3bd25987fb4ad5fa1be76c3830ece",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Abraham ergo a Verbo cognoscens Patrem, qui fecit coelum et terram, hunc Deum confitebatur: et doctus repraesentatione, quod inter homines homo futurus esset Filius Dei, per cujus adventum semen ejus erat futurum quasi stellae caeli, concupivit eam diem videre, uti et ipse complecteretur Christum: et per spiritum prophetiae eam videns exultavit. Propter quod et Simeon ex semine ejus reimplebat gratulationem patriarchae, et dicebat: Nunc dimittis servum tuum, Domine, in pace; quoniam viderunt",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "85f3bed2dbd90921b9022ae165ada2717f90b15a8c7dd3206625f9ac82871e1b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n176.jpg",
            "page_key": "2:163",
            "printed_page": 163,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9007105754476e37f1dc7ccf727511ac422be78041a79780cc4a4cdbf0a4c825",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "oculi mei salutare tuum, quod parasti in facie omnium populorum: lumen in revelationem oculorum; et gloriam populi Israel. Et angeli autem gratulationem magnam vigilantibus nocte pastoribus enuntiaverunt. Sed et Maria ait: Magnificat anima mea Dominum, et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo: descendente quidem exultatione Abrahae in eos qui erant ex semine ejus, vigilantes et videntes Christum, et credentes ei; reciproca autem rursus et regrediente exultatione a filiis in Abraham, qui et concupierat diem adventus Christi videre. Bene igitur Dominus noster testimonium reddebat ei, dicens: Abraham pater vester exultavit, ut videret diem meum, et vidit et gavisus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3e7f5aae09f686f88e608820fe6797ca1295ee86bfe3adad916cc407a31651e7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Abraham ergo a Verbo cognoscens Patrem, qui fecit coelum et terram, hunc Deum confitebatur: et doctus repraesentatione, quod inter homines homo futurus esset Filius Dei, per cujus adventum semen ejus erat futurum quasi stellae caeli, concupivit eam diem videre, uti et ipse complecteretur Christum: et per spiritum prophetiae eam videns exultavit. Propter quod et Simeon ex semine ejus reimplebat gratulationem patriarchae, et dicebat: Nunc dimittis servum tuum, Domine, in pace; quoniam viderunt oculi mei salutare tuum, quod parasti in facie omnium populorum: lumen in revelationem oculorum; et gloriam populi Israel. Et angeli autem gratulationem magnam vigilantibus nocte pastoribus enuntiaverunt. Sed et Maria ait: Magnificat anima mea Dominum, et exultavit spiritus meus in Deo salutari meo: descendente quidem exultatione Abrahae in eos qui erant ex semine ejus, vigilantes et videntes Christum, et credentes ei; reciproca autem rursus et regrediente exultatione a filiis in Abraham, qui et concupierat diem adventus Christi videre. Bene igitur Dominus noster testimonium reddebat ei, dicens: Abraham pater vester exultavit, ut videret diem meum, et vidit et gavisus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9a273277615da27bc330ddf9e1852c0695367a25aa0657bc51a1c6ffdfb68726",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 12장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 7장 1절이다. 아브라함의 기쁨이 후손들에게 내려가고 그들에게서 다시 아브라함에게 돌아오는 흐름을 유지했다.",
          "시메온의 노래는 lumen in revelationem oculorum을 눈을 열어 주는 빛으로 옮겼다. 163쪽 각주 2가 백성들을 뜻하는 populorum이라는 다른 독법을 제시한다. dimittis는 놓아주십니다라는 현재형으로 유지했다.",
          "마리아의 이름과 나의 구원이신 하나님이라는 인용을 유지했다. 163쪽 각주 4는 일부 사본의 Elisabeth를 기록한다. repraesentatione는 드러내 보이심, reimplebat는 다시 가득 채움으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:06f12205a33faeba81a677e363f7e478e6a3bd25987fb4ad5fa1be76c3830ece",
              "sha256:9007105754476e37f1dc7ccf727511ac422be78041a79780cc4a4cdbf0a4c825"
            ],
            "text": "그러므로 아브라함도 하늘과 땅을 만드신 아버지를 말씀을 통해 알고, 이분을 하나님으로 고백했다. 하나님의 아들이 사람들 가운데 한 사람이 되실 것이며, 그분의 오심을 통해 자신의 후손이 하늘의 별처럼 될 것임을 드러내 보이심으로 배웠기에, 그날을 보기를 바랐다. 자신도 그리스도를 끌어안으려는 것이었다. 예언의 영을 통해 그날을 보고 기뻐하였다. 그 때문에 그의 후손인 시메온도 족장의 기쁨을 다시 가득 채우며 말했다. “주님, 이제 당신의 종을 평안히 놓아주십니다. 제 눈이 당신의 구원을 보았기 때문입니다. 당신께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 눈을 열어 주는 빛이며, 이스라엘 백성의 영광입니다.” 천사들도 밤에 깨어 있는 목자들에게 큰 기쁨을 알렸다. 마리아도 말했다. “내 혼이 주님을 높이며, 내 영이 나의 구원이신 하나님 안에서 기뻐하였습니다.” 아브라함의 기쁨은 그의 후손들에게 내려갔다. 깨어서 그리스도를 보고 그분을 믿는 이들에게 내려간 것이다. 그 기쁨은 다시 자녀들에게서 되돌아와, 그리스도께서 오실 날을 보고자 했던 아브라함에게 이르렀다. 그러므로 우리 주님께서는 그에 관하여 올바르게 증언하셨다. “너희 조상 아브라함은 나의 날을 보게 되리라는 데 크게 기뻐하였고, 보고서 즐거워하였다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e7f5aae09f686f88e608820fe6797ca1295ee86bfe3adad916cc407a31651e7"
        ],
        "text": "그러므로 아브라함도 하늘과 땅을 만드신 아버지를 말씀을 통해 알고, 이분을 하나님으로 고백했다. 하나님의 아들이 사람들 가운데 한 사람이 되실 것이며, 그분의 오심을 통해 자신의 후손이 하늘의 별처럼 될 것임을 드러내 보이심으로 배웠기에, 그날을 보기를 바랐다. 자신도 그리스도를 끌어안으려는 것이었다. 예언의 영을 통해 그날을 보고 기뻐하였다. 그 때문에 그의 후손인 시메온도 족장의 기쁨을 다시 가득 채우며 말했다. “주님, 이제 당신의 종을 평안히 놓아주십니다. 제 눈이 당신의 구원을 보았기 때문입니다. 당신께서 모든 백성 앞에 마련하신 구원, 눈을 열어 주는 빛이며, 이스라엘 백성의 영광입니다.” 천사들도 밤에 깨어 있는 목자들에게 큰 기쁨을 알렸다. 마리아도 말했다. “내 혼이 주님을 높이며, 내 영이 나의 구원이신 하나님 안에서 기뻐하였습니다.” 아브라함의 기쁨은 그의 후손들에게 내려갔다. 깨어서 그리스도를 보고 그분을 믿는 이들에게 내려간 것이다. 그 기쁨은 다시 자녀들에게서 되돌아와, 그리스도께서 오실 날을 보고자 했던 아브라함에게 이르렀다. 그러므로 우리 주님께서는 그에 관하여 올바르게 증언하셨다. “너희 조상 아브라함은 나의 날을 보게 되리라는 데 크게 기뻐하였고, 보고서 즐거워하였다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:9118afe7b44f92f360cf0d7066cc2fd84bbd80e135e0a164c017aa3e5783b843",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
      },
      "work_location": "4.h12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dd8a50d124be04952db721ff4ca6735274706a09abfb612f12953e00c3ed2afb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:73528aba569639ae594142f14b944665a5c18dd8059cc836c49d9a030ddccfbb",
            "sha256:44b25876e9774977f2ffce85b61ac1aba9e032b1bb7ae60806f2e89bc0667f64"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:659f86a312cc98a119fda371eb4d8292dd4a8e44b69cefdd74c130cf625df479"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fde9159bec3386c2b071a60bc5663451f7b629f1e7f34fe22cd91da8d7a214e6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 13장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h13",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h13",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              163,
              164
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 13장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 2-3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c3bf3d66f69a87acdfa0c5e1f76adeaa5364b071b636cc59a22b5cb30b5dcef7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd8a50d124be04952db721ff4ca6735274706a09abfb612f12953e00c3ed2afb",
            "source_revision_id": "sha256:659f86a312cc98a119fda371eb4d8292dd4a8e44b69cefdd74c130cf625df479",
            "translation_revision_id": "sha256:fde9159bec3386c2b071a60bc5663451f7b629f1e7f34fe22cd91da8d7a214e6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:999df32ba3cad422d8807c088b929ea080e4f95f833e216f8b2b15e127db9321",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd8a50d124be04952db721ff4ca6735274706a09abfb612f12953e00c3ed2afb",
            "source_revision_id": "sha256:659f86a312cc98a119fda371eb4d8292dd4a8e44b69cefdd74c130cf625df479",
            "translation_revision_id": "sha256:fde9159bec3386c2b071a60bc5663451f7b629f1e7f34fe22cd91da8d7a214e6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c3bf3d66f69a87acdfa0c5e1f76adeaa5364b071b636cc59a22b5cb30b5dcef7",
          "sha256:999df32ba3cad422d8807c088b929ea080e4f95f833e216f8b2b15e127db9321"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h13",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              163,
              164
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 13장의 절 번호 없는 본문은 ANF/New Advent 통상 7장 2-3절이다.",
            "printed_pages": [
              163,
              164
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 15:5",
              "Matthew 3:9",
              "Luke 3:8",
              "Romans 4:12-13,16",
              "Romans 9:8",
              "Galatians 4:28",
              "Matthew 5:14",
              "John 14:6-7"
            ],
            "explanation": "돌들에서 아브라함의 자녀들을 일으킴을 돌 숭배와 완고한 생각에서 옮기는 일로 풀이하는 저자의 해석, 같은 믿음과 상속 약속, 보이고 고난받을 수 있게 된 아들을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              163,
              164
            ],
            "printed_texts": [
              "visibilis et passibilis",
              "a lapidum religione",
              "similitudinem fidei",
              "cognoscet quisquam",
              "et amodo cognovistis eum, et vidistis eum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_stones_descendants_and_revelation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 13장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 2-3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "85f3bed2dbd90921b9022ae165ada2717f90b15a8c7dd3206625f9ac82871e1b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n176.jpg",
            "page_key": "2:163",
            "printed_page": 163,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:73528aba569639ae594142f14b944665a5c18dd8059cc836c49d9a030ddccfbb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim tantum propter Abraham haec dixit: sed et ut ostenderet quoniam omnes qui ab initio cognitum habuerunt Deum, et adventum Christi prophetaverunt, revelationem acceperunt ab ipso Filio; qui et in novissimis temporibus visibilis et passibilis factus est, et cum humano genere locutus est, uti ex lapidibus excitaret filios Abrahae, et adimpleret repromissionem, quam promiserat illi Deus, et faceret semen ejus tanquam stellas coeli, quemadmodum ait Johannes Baptista: Potens est enim Deus ex lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Hoc autem fecit Jesus, a lapidum religione extrahens nos, et a duris et infructuosis cogitationibus transferens nos, et similem Abrahae fidem in nobis constituens. Quemadmodum et Paulus testificatur, dicens, nos esse filios Abrahae secundum similitudinem fidei, et repromissionem haereditatis. Unus igitur et idem Deus, qui advocavit Abraham et repromissionem ei dedit. Hic est autem fabricator, qui et per Christum praeparat luminaria in mundo, eos qui ex gentibus credunt. Vos autem, inquit, estis lumen mundi, hoc est, quasi stellae coeli. Hunc ergo recte ostendimus a nemine cognosci, nisi a Filio, et quibuscunque Filius revelaverit. Revelat autem omnibus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8bd42f0e4eab9f803a543b8f3caee1d0fb36fe06c776a2fae90e3ad1d5b566a2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n177.jpg",
            "page_key": "2:164",
            "printed_page": 164,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:44b25876e9774977f2ffce85b61ac1aba9e032b1bb7ae60806f2e89bc0667f64",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Filius, quibus velit cognosci, Patrem, et neque sine bona voluntate Patris, neque sine administratione Filii cognoscet quisquam Deum. Et propter hoc dicebat discipulis Dominus: Ego sum via, veritas, et vita. Et nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis, et amodo cognovistis eum, et vidistis eum. Ex quibus manifestum est, quoniam per Filium, id est per Verbum, cognoscitur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:659f86a312cc98a119fda371eb4d8292dd4a8e44b69cefdd74c130cf625df479",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non enim tantum propter Abraham haec dixit: sed et ut ostenderet quoniam omnes qui ab initio cognitum habuerunt Deum, et adventum Christi prophetaverunt, revelationem acceperunt ab ipso Filio; qui et in novissimis temporibus visibilis et passibilis factus est, et cum humano genere locutus est, uti ex lapidibus excitaret filios Abrahae, et adimpleret repromissionem, quam promiserat illi Deus, et faceret semen ejus tanquam stellas coeli, quemadmodum ait Johannes Baptista: Potens est enim Deus ex lapidibus istis suscitare filios Abrahae. Hoc autem fecit Jesus, a lapidum religione extrahens nos, et a duris et infructuosis cogitationibus transferens nos, et similem Abrahae fidem in nobis constituens. Quemadmodum et Paulus testificatur, dicens, nos esse filios Abrahae secundum similitudinem fidei, et repromissionem haereditatis. Unus igitur et idem Deus, qui advocavit Abraham et repromissionem ei dedit. Hic est autem fabricator, qui et per Christum praeparat luminaria in mundo, eos qui ex gentibus credunt. Vos autem, inquit, estis lumen mundi, hoc est, quasi stellae coeli. Hunc ergo recte ostendimus a nemine cognosci, nisi a Filio, et quibuscunque Filius revelaverit. Revelat autem omnibus Filius, quibus velit cognosci, Patrem, et neque sine bona voluntate Patris, neque sine administratione Filii cognoscet quisquam Deum. Et propter hoc dicebat discipulis Dominus: Ego sum via, veritas, et vita. Et nemo venit ad Patrem, nisi per me. Si cognovissetis me, et Patrem meum cognovissetis, et amodo cognovistis eum, et vidistis eum. Ex quibus manifestum est, quoniam per Filium, id est per Verbum, cognoscitur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "55f235544ababa6e3fda583bb7b06e5095943c78942c3afb2b5987461123e550",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 13장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 7장 2-3절이다. 아브라함의 자녀들을 돌들에서 일으킨다는 말을 돌 숭배와 완고한 생각에서 옮기는 일로 풀이하는 저자의 해석을 유지했다.",
          "visibilis et passibilis는 보이고 고난받을 수 있게 되심으로 옮겼다. 같은 믿음과 상속의 약속, 민족들 가운데서 믿는 이들을 세상의 빛들로 부르는 구절을 보존했다.",
          "요한복음 14:6-7 인용에서 조건절과 이제부터의 앎 및 봄을 구별했다. 아버지의 뜻과 아들의 사역을 통해 하나님을 알게 된다는 문장은 인쇄된 미래형을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:73528aba569639ae594142f14b944665a5c18dd8059cc836c49d9a030ddccfbb",
              "sha256:44b25876e9774977f2ffce85b61ac1aba9e032b1bb7ae60806f2e89bc0667f64"
            ],
            "text": "그분께서는 아브라함만을 위해 이 말씀을 하신 것이 아니었다. 처음부터 하나님을 알고, 그리스도의 오심을 예언한 모든 이가 아들 자신에게서 계시를 받았음을 밝히려 하셨다. 그 아들은 마지막 때에 보이고 고난받을 수 있게 되셨으며, 사람들과 말씀을 나누셨다. 돌들에서 아브라함의 자녀들을 일으키고, 하나님께서 그에게 하신 약속을 이루며, 그의 후손을 하늘의 별처럼 만드시려는 것이었다. 세례자 요한이 말한 바와 같다. “하나님께서는 이 돌들에서 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 예수께서는 이 일을 하셨다. 우리를 돌 숭배에서 끌어내시고, 완고하고 열매 없는 생각에서 옮기시며, 우리 안에 아브라함과 같은 믿음을 세우셨다. 바울도 증언하듯이, 같은 믿음과 상속의 약속에 따라 우리는 아브라함의 자녀이다. 아브라함을 부르시고 그에게 약속을 주신 하나님은 한 분이시며 같은 분이시다. 이분이 창조자이시며, 그리스도를 통해 세상에 빛들을 마련하신다. 민족들 가운데서 믿는 이들이 그 빛들이다. 그분께서는 말씀하신다. “너희는 세상의 빛이다.” 곧 하늘의 별들과 같다는 뜻이다. 그러므로 우리는 올바르게 밝혔다. 아들과, 아들이 나타내실 이들 외에는 아무도 그분을 알지 못한다고 말이다. 아들이 아버지를 알게 하기를 원하시는 모든 이에게 아버지를 드러내신다. 아버지의 선하신 뜻과 아들의 사역이 없이는 아무도 하나님을 알지 못할 것이다. 그래서 주님께서는 제자들에게 말씀하셨다. “나는 길이요 진리요 생명이다. 나를 통하지 않고서는 아무도 아버지께 오지 못한다. 너희가 나를 알았더라면 내 아버지도 알았을 것이다. 이제 너희는 그분을 알게 되었고, 그분을 보았다.” 이 말씀들에서 분명히 드러난다. 아들을 통해, 곧 말씀을 통해 그분을 알게 된다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:659f86a312cc98a119fda371eb4d8292dd4a8e44b69cefdd74c130cf625df479"
        ],
        "text": "그분께서는 아브라함만을 위해 이 말씀을 하신 것이 아니었다. 처음부터 하나님을 알고, 그리스도의 오심을 예언한 모든 이가 아들 자신에게서 계시를 받았음을 밝히려 하셨다. 그 아들은 마지막 때에 보이고 고난받을 수 있게 되셨으며, 사람들과 말씀을 나누셨다. 돌들에서 아브라함의 자녀들을 일으키고, 하나님께서 그에게 하신 약속을 이루며, 그의 후손을 하늘의 별처럼 만드시려는 것이었다. 세례자 요한이 말한 바와 같다. “하나님께서는 이 돌들에서 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 예수께서는 이 일을 하셨다. 우리를 돌 숭배에서 끌어내시고, 완고하고 열매 없는 생각에서 옮기시며, 우리 안에 아브라함과 같은 믿음을 세우셨다. 바울도 증언하듯이, 같은 믿음과 상속의 약속에 따라 우리는 아브라함의 자녀이다. 아브라함을 부르시고 그에게 약속을 주신 하나님은 한 분이시며 같은 분이시다. 이분이 창조자이시며, 그리스도를 통해 세상에 빛들을 마련하신다. 민족들 가운데서 믿는 이들이 그 빛들이다. 그분께서는 말씀하신다. “너희는 세상의 빛이다.” 곧 하늘의 별들과 같다는 뜻이다. 그러므로 우리는 올바르게 밝혔다. 아들과, 아들이 나타내실 이들 외에는 아무도 그분을 알지 못한다고 말이다. 아들이 아버지를 알게 하기를 원하시는 모든 이에게 아버지를 드러내신다. 아버지의 선하신 뜻과 아들의 사역이 없이는 아무도 하나님을 알지 못할 것이다. 그래서 주님께서는 제자들에게 말씀하셨다. “나는 길이요 진리요 생명이다. 나를 통하지 않고서는 아무도 아버지께 오지 못한다. 너희가 나를 알았더라면 내 아버지도 알았을 것이다. 이제 너희는 그분을 알게 되었고, 그분을 보았다.” 이 말씀들에서 분명히 드러난다. 아들을 통해, 곧 말씀을 통해 그분을 알게 된다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fde9159bec3386c2b071a60bc5663451f7b629f1e7f34fe22cd91da8d7a214e6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
      },
      "work_location": "4.h13",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-13"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a6b8b6de25d20a6de461e83c0386619c594b6b0241dbd8d59fdbb60cba62797f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:02dffbe813a5cb7191c7ef962963d7e029b92a89d70a43f63415e678f1286305"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:89624c99b8f59f861f8f76a9f1ba8ea6e04931a3bf2016d535d9e6fa0f2ad188"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b99e55b9295b306a4b2f7b5ae10a018104534246d82419302b4d7e96e7034e5a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 14장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h14",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h14",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              164
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 14장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e57bfaf9e2089d7cd7c8f745620c5239f12f622b5a2d8322a8cd5b3d18f84e4d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6b8b6de25d20a6de461e83c0386619c594b6b0241dbd8d59fdbb60cba62797f",
            "source_revision_id": "sha256:89624c99b8f59f861f8f76a9f1ba8ea6e04931a3bf2016d535d9e6fa0f2ad188",
            "translation_revision_id": "sha256:b99e55b9295b306a4b2f7b5ae10a018104534246d82419302b4d7e96e7034e5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:35985e224d4e047e922c4f55d9fa6820f1e816108d4de90a835b7a1e4dc86675",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6b8b6de25d20a6de461e83c0386619c594b6b0241dbd8d59fdbb60cba62797f",
            "source_revision_id": "sha256:89624c99b8f59f861f8f76a9f1ba8ea6e04931a3bf2016d535d9e6fa0f2ad188",
            "translation_revision_id": "sha256:b99e55b9295b306a4b2f7b5ae10a018104534246d82419302b4d7e96e7034e5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e57bfaf9e2089d7cd7c8f745620c5239f12f622b5a2d8322a8cd5b3d18f84e4d",
          "sha256:35985e224d4e047e922c4f55d9fa6820f1e816108d4de90a835b7a1e4dc86675"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h14",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103407.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              164
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 14장의 절 번호 없는 본문은 ANF/New Advent 통상 7장 4절이다.",
            "printed_page": 164,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 18:1",
              "Exodus 3:7-8",
              "Matthew 11:27",
              "Luke 10:22"
            ],
            "evidence": "notes 3-8",
            "explanation": "말씀을 통해 아버지를 앎에 관한 논박과, 창조 때 천사들의 도움을 필요로 하지 않음, 아들과 성령 및 말씀과 지혜의 섬김을 인쇄 순서대로 보존한다. figuratio의 해석을 제시하는 각주 8은 별도 설명으로 기록한다.",
            "printed_page": 164,
            "printed_texts": [
              "per seipsum Patrem",
              "sua progenies et figuratio sua",
              "Filius, et Spiritus sanctus, Verbum et Sapientia"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Word_and_ministry_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 14장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 7장 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8bd42f0e4eab9f803a543b8f3caee1d0fb36fe06c776a2fae90e3ad1d5b566a2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n177.jpg",
            "page_key": "2:164",
            "printed_page": 164,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:02dffbe813a5cb7191c7ef962963d7e029b92a89d70a43f63415e678f1286305",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc Judaei excesserunt a Deo, Verbum ejus non recipientes, sed putantes per seipsum Patrem, sine Verbo id est sine Filio, posse cognoscere, Deum nescientes eum qui in figura locutus est humana ad Abraham, et iterum ad Moysem, dicentem: Videns vidi vexationem populi mei in Aegypto, et descendi liberare eos. Haec enim Filius qui est Verbum Dei ab initio praestruebat, non indigente Patre angelis, uti faceret conditionem et formaret hominem, propter quem et conditio fiebat: neque rursus indigente ministerio ad fabricationem eorum quae facta sunt, ad dispositionem eorum negotiorum, quae secundum hominem erant; sed habente copiosum et inenarrabile ministerium. Ministrat enim ei ad omnia sua progenies et figuratio sua, id est Filius, et Spiritus sanctus, Verbum et Sapientia; quibus serviunt et subjecti sunt omnes angeli. Vani igitur sunt qui propter hoc quod dictum sit, Nemo cognoscit Patrem, nisi Filius, alterum introducunt incognitum Patrem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:89624c99b8f59f861f8f76a9f1ba8ea6e04931a3bf2016d535d9e6fa0f2ad188",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc Judaei excesserunt a Deo, Verbum ejus non recipientes, sed putantes per seipsum Patrem, sine Verbo id est sine Filio, posse cognoscere, Deum nescientes eum qui in figura locutus est humana ad Abraham, et iterum ad Moysem, dicentem: Videns vidi vexationem populi mei in Aegypto, et descendi liberare eos. Haec enim Filius qui est Verbum Dei ab initio praestruebat, non indigente Patre angelis, uti faceret conditionem et formaret hominem, propter quem et conditio fiebat: neque rursus indigente ministerio ad fabricationem eorum quae facta sunt, ad dispositionem eorum negotiorum, quae secundum hominem erant; sed habente copiosum et inenarrabile ministerium. Ministrat enim ei ad omnia sua progenies et figuratio sua, id est Filius, et Spiritus sanctus, Verbum et Sapientia; quibus serviunt et subjecti sunt omnes angeli. Vani igitur sunt qui propter hoc quod dictum sit, Nemo cognoscit Patrem, nisi Filius, alterum introducunt incognitum Patrem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0403f88874f6e73a39d1baab19cd5bf414c39a17045f9e22f45de8f6c35c6974",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 14장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 7장 4절이다. 유대인들에 관한 문장은 말씀을 받아들이지 않고 아버지를 알 수 있다고 생각한다는 저자의 논박 안에서 옮겼다.",
          "아브라함에게 사람의 모습으로 나타나심과 모세에게 하신 말씀, 처음부터 이를 마련하신 아들의 행위를 구별했다. 창조를 위해 천사들의 도움이 필요하지 않았다는 설명과 풍성한 섬김을 받으신다는 설명을 함께 유지했다.",
          "progenies et figuratio는 그분에게서 나신 분과 그분의 형상으로 옮겼다. 이어지는 아들과 성령, 말씀과 지혜의 순서를 보존하고, figuratio를 풀이하는 164쪽 각주 8을 별도로 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:02dffbe813a5cb7191c7ef962963d7e029b92a89d70a43f63415e678f1286305"
            ],
            "text": "이 때문에 유대인들은 하나님에게서 떠났다. 그분의 말씀을 받아들이지 않고, 말씀 곧 아들 없이도 아버지를 그분 자신만으로 알 수 있다고 생각했기 때문이다. 사람의 모습으로 아브라함에게 말씀하시고, 모세에게도 다시 말씀하신 그 하나님을 알지 못했다. “나는 이집트에 있는 내 백성의 고난을 분명히 보았으며, 그들을 해방하려고 내려왔다.” 하나님의 말씀이신 아들께서 이 일들을 처음부터 미리 마련하셨다. 아버지께서는 피조물을 만드시고 사람을 빚으실 때 천사들의 도움이 필요하지 않으셨다. 피조물도 그 사람을 위해 만들어졌다. 만들어진 것들을 지으시거나, 사람에 관한 일들을 질서 있게 마련하시는 데에도 섬김을 필요로 하지 않으셨다. 그분은 풍성하고 말로 다 할 수 없는 섬김을 받으신다. 그분에게서 나신 분과 그분의 형상, 곧 아들과 성령, 말씀과 지혜가 모든 일에서 그분을 섬기기 때문이다. 모든 천사는 이들을 섬기고 이들에게 복종한다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못한다”라는 말씀을 이유로 알려지지 않은 다른 아버지를 끌어들이는 자들은 그러므로 헛되다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:89624c99b8f59f861f8f76a9f1ba8ea6e04931a3bf2016d535d9e6fa0f2ad188"
        ],
        "text": "이 때문에 유대인들은 하나님에게서 떠났다. 그분의 말씀을 받아들이지 않고, 말씀 곧 아들 없이도 아버지를 그분 자신만으로 알 수 있다고 생각했기 때문이다. 사람의 모습으로 아브라함에게 말씀하시고, 모세에게도 다시 말씀하신 그 하나님을 알지 못했다. “나는 이집트에 있는 내 백성의 고난을 분명히 보았으며, 그들을 해방하려고 내려왔다.” 하나님의 말씀이신 아들께서 이 일들을 처음부터 미리 마련하셨다. 아버지께서는 피조물을 만드시고 사람을 빚으실 때 천사들의 도움이 필요하지 않으셨다. 피조물도 그 사람을 위해 만들어졌다. 만들어진 것들을 지으시거나, 사람에 관한 일들을 질서 있게 마련하시는 데에도 섬김을 필요로 하지 않으셨다. 그분은 풍성하고 말로 다 할 수 없는 섬김을 받으신다. 그분에게서 나신 분과 그분의 형상, 곧 아들과 성령, 말씀과 지혜가 모든 일에서 그분을 섬기기 때문이다. 모든 천사는 이들을 섬기고 이들에게 복종한다. “아들 외에는 아무도 아버지를 알지 못한다”라는 말씀을 이유로 알려지지 않은 다른 아버지를 끌어들이는 자들은 그러므로 헛되다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b99e55b9295b306a4b2f7b5ae10a018104534246d82419302b4d7e96e7034e5a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
      },
      "work_location": "4.h14",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-14"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d4e343689c713d1f1ce61acc09e6c18c3d5f2bf79e9f2cb409d704d855ea8ff8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:10d2c394fde456f6e7b00a292b3a969870a6070a921f4768c177f112c945f1a2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b9ae564cf88569ed72461729b391bf5ae85bd3288a0d504fd3507c8a123f41ca"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:379ee2423dd5c63e52710dad13b35f2558b2398351cf72553eee821a117aabbf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 15장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h15",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h15",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              165
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 15장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c352df8cbebc6504e65a8cd9e88f0b23995d95d4404cffbcac6848c4a7de9347",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4e343689c713d1f1ce61acc09e6c18c3d5f2bf79e9f2cb409d704d855ea8ff8",
            "source_revision_id": "sha256:b9ae564cf88569ed72461729b391bf5ae85bd3288a0d504fd3507c8a123f41ca",
            "translation_revision_id": "sha256:379ee2423dd5c63e52710dad13b35f2558b2398351cf72553eee821a117aabbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:40c3435f07b0886b011be8c24452e1ca62d6022576393ba3ad4a920ee71c14d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4e343689c713d1f1ce61acc09e6c18c3d5f2bf79e9f2cb409d704d855ea8ff8",
            "source_revision_id": "sha256:b9ae564cf88569ed72461729b391bf5ae85bd3288a0d504fd3507c8a123f41ca",
            "translation_revision_id": "sha256:379ee2423dd5c63e52710dad13b35f2558b2398351cf72553eee821a117aabbf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c352df8cbebc6504e65a8cd9e88f0b23995d95d4404cffbcac6848c4a7de9347",
          "sha256:40c3435f07b0886b011be8c24452e1ca62d6022576393ba3ad4a920ee71c14d4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h15",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              165
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 15장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_page": 165,
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Romans 4:3",
              "Galatians 3:6",
              "Genesis 15:6",
              "Matthew 3:9",
              "Luke 3:8",
              "Matthew 8:11",
              "Luke 13:28-29"
            ],
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "네 방향과 하늘나라의 호칭, 아브라함의 후손인 교회를 유지한다. 마지막 cui가 받는 양자 자격과 상속은 앞서 말한 후손인 교회에 연결하여 읽는다.",
            "printed_page": 165,
            "printed_texts": [
              "ab Oriente, et Occidente, ab Aquilone, et Austro",
              "in regno caelorum",
              "cui et adoptio redditur"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Abraham_inheritance_and_adoption"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 15장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aa569a8b5c3fbfd6f61e820a40b06d79de53437707bbc0dbb35346f3f6f161c3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n178.jpg",
            "page_key": "2:165",
            "printed_page": 165,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:10d2c394fde456f6e7b00a292b3a969870a6070a921f4768c177f112c945f1a2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vanus autem et Marcion et qui ab eo, expellentes ab haereditate Abraham, cui Spiritus per multos, jam autem et per Paulum testimonium reddit, quoniam credidit Deo, et deputatum est ei ad justitiam: et Dominus, primum quidem de lapidibus excitans filios ei, et faciens semen ejus quasi stellas coeli, dicens: Quoniam venient ab Oriente, et Occidente, ab Aquilone, et Austro, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno caelorum; iterum dicens Judaeis: Cum videritis Abraham, et Isaac, et Jacob, et omnes prophetas in regno caelorum, vos autem projici foras. Manifestum est ergo, quoniam qui contradicunt saluti ejus, et alterum praeter eum qui promissionem fecerit Abrahae formant Deum, extra regnum Dei sunt, et exhaeredes sunt ab incorruptela, frustrantes et blasphemantes Deum, qui in regnum caelorum introducit Abraham, et semen ejus quod est Ecclesia, per Christum Jesum, cui et adoptio redditur et haereditas quae Abrahae promissa est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b9ae564cf88569ed72461729b391bf5ae85bd3288a0d504fd3507c8a123f41ca",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Vanus autem et Marcion et qui ab eo, expellentes ab haereditate Abraham, cui Spiritus per multos, jam autem et per Paulum testimonium reddit, quoniam credidit Deo, et deputatum est ei ad justitiam: et Dominus, primum quidem de lapidibus excitans filios ei, et faciens semen ejus quasi stellas coeli, dicens: Quoniam venient ab Oriente, et Occidente, ab Aquilone, et Austro, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob in regno caelorum; iterum dicens Judaeis: Cum videritis Abraham, et Isaac, et Jacob, et omnes prophetas in regno caelorum, vos autem projici foras. Manifestum est ergo, quoniam qui contradicunt saluti ejus, et alterum praeter eum qui promissionem fecerit Abrahae formant Deum, extra regnum Dei sunt, et exhaeredes sunt ab incorruptela, frustrantes et blasphemantes Deum, qui in regnum caelorum introducit Abraham, et semen ejus quod est Ecclesia, per Christum Jesum, cui et adoptio redditur et haereditas quae Abrahae promissa est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "337876a47a0b7f0da612616a324c70c03a56282ff114e97a71d8de214e2cd80d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 15장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 8장 1절이다. 아브라함의 상속과 그리스도를 통한 구원을 연결하며, 동서남북의 네 방향과 하늘나라의 호칭을 유지했다.",
          "마지막의 양자 자격과 상속을 받는 대상은 아브라함의 후손인 교회로 읽었다. 165쪽 각주 4의 그리스어는 이 후손을 τὸ σπέρμα, 교회를 τὴν ἐκκλησίαν으로 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:10d2c394fde456f6e7b00a292b3a969870a6070a921f4768c177f112c945f1a2"
            ],
            "text": "아브라함을 상속에서 몰아내는 마르키온과 그를 따르는 자들도 헛되다. 성령께서는 여러 사람을 통해, 이제는 바울을 통해서도 아브라함을 증언하신다. 그가 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌다고 증언하신다. 주님께서도 우선 돌들에서 그를 위한 자녀들을 일으키시고, 그의 후손을 하늘의 별처럼 만드시며, 말씀하셨다. “사람들이 동쪽과 서쪽, 북쪽과 남쪽에서 와서, 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 하늘나라의 식탁에 기대앉을 것이다.” 또 유대인들에게 말씀하셨다. “너희가 아브라함과 이삭과 야곱과 모든 예언자가 하늘나라에 있는 것을 보면서, 자신들은 밖으로 쫓겨나는 것을 볼 때에.” 그러므로 분명하다. 아브라함의 구원을 반대하고, 그에게 약속하신 분 외에 다른 신을 꾸며 내는 자들은 하나님 나라 밖에 있으며, 썩지 않음을 상속받을 자격을 잃었다. 그들은 하나님을 물리치고 모독한다. 하나님께서는 그리스도 예수를 통해 아브라함과 그의 후손인 교회를 하늘나라에 들어가게 하신다. 그 교회에는 양자의 자격과 아브라함에게 약속된 상속도 주어진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b9ae564cf88569ed72461729b391bf5ae85bd3288a0d504fd3507c8a123f41ca"
        ],
        "text": "아브라함을 상속에서 몰아내는 마르키온과 그를 따르는 자들도 헛되다. 성령께서는 여러 사람을 통해, 이제는 바울을 통해서도 아브라함을 증언하신다. 그가 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌다고 증언하신다. 주님께서도 우선 돌들에서 그를 위한 자녀들을 일으키시고, 그의 후손을 하늘의 별처럼 만드시며, 말씀하셨다. “사람들이 동쪽과 서쪽, 북쪽과 남쪽에서 와서, 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 하늘나라의 식탁에 기대앉을 것이다.” 또 유대인들에게 말씀하셨다. “너희가 아브라함과 이삭과 야곱과 모든 예언자가 하늘나라에 있는 것을 보면서, 자신들은 밖으로 쫓겨나는 것을 볼 때에.” 그러므로 분명하다. 아브라함의 구원을 반대하고, 그에게 약속하신 분 외에 다른 신을 꾸며 내는 자들은 하나님 나라 밖에 있으며, 썩지 않음을 상속받을 자격을 잃었다. 그들은 하나님을 물리치고 모독한다. 하나님께서는 그리스도 예수를 통해 아브라함과 그의 후손인 교회를 하늘나라에 들어가게 하신다. 그 교회에는 양자의 자격과 아브라함에게 약속된 상속도 주어진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:379ee2423dd5c63e52710dad13b35f2558b2398351cf72553eee821a117aabbf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
      },
      "work_location": "4.h15",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-15"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c81d1ca39fd56829c78536bd3e5c96ab4fa8d807cec40155cfe4b63cc97e1a17",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0f749e097d5bef7ee5e1ff221ba842b03a35b4cd80a38760f150b9dbf371e664",
            "sha256:ac4f54414b3c613acfdf6ddd3cf10d8d9b9c8aa8158a4368d492286f81e6d255"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e5e2245c86d14f40d689e96b76826d9ef0db04ce83a36b1b40595a14eebda6ae"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6df037c963e514580d268380d46bf3202ca740191d509a2f6edfe40a3186b465"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 16장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h16",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h16",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              165,
              166
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 16장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:771b6d2e133faa8e5a209de5cd1cf4f23ef041917b4265469f92f4d7f1bb487e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c81d1ca39fd56829c78536bd3e5c96ab4fa8d807cec40155cfe4b63cc97e1a17",
            "source_revision_id": "sha256:e5e2245c86d14f40d689e96b76826d9ef0db04ce83a36b1b40595a14eebda6ae",
            "translation_revision_id": "sha256:6df037c963e514580d268380d46bf3202ca740191d509a2f6edfe40a3186b465"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:918793e829ad6fcd55eb95b52d9a07044f8c3f63acdf793549522b31a1f2385c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c81d1ca39fd56829c78536bd3e5c96ab4fa8d807cec40155cfe4b63cc97e1a17",
            "source_revision_id": "sha256:e5e2245c86d14f40d689e96b76826d9ef0db04ce83a36b1b40595a14eebda6ae",
            "translation_revision_id": "sha256:6df037c963e514580d268380d46bf3202ca740191d509a2f6edfe40a3186b465"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:771b6d2e133faa8e5a209de5cd1cf4f23ef041917b4265469f92f4d7f1bb487e",
          "sha256:918793e829ad6fcd55eb95b52d9a07044f8c3f63acdf793549522b31a1f2385c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h16",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              165,
              166
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 16장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              165,
              166
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 13:15-16",
              "John 9:14"
            ],
            "evidence": "165 note 6 and 166 note 1",
            "explanation": "위선자라는 단수형과 열여덟 해, 장소를 가리키는 Siloa와 et jam을 인쇄대로 옮긴다. 각주는 이 장소와 반복되는 안식일 치유를 논의한다.",
            "printed_pages": [
              165,
              166
            ],
            "printed_texts": [
              "Hypocrita",
              "decem et octo annis",
              "Et Siloa, et jam saepe sabbatis curavit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_singular_hypocrite_and_Siloam"
          },
          {
            "evidence": "notes 2-3",
            "explanation": "탐욕을 그침과 혼의 일, 대제사장의 사역 및 쫓겨난 사람의 귀환을 유지한다.",
            "printed_page": 166,
            "printed_texts": [
              "animae autem opera",
              "sermones bonos",
              "propitians pro hominibus Deum",
              "exiliatus homo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_soul_works_and_high_priest_ministry"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 16장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "aa569a8b5c3fbfd6f61e820a40b06d79de53437707bbc0dbb35346f3f6f161c3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n178.jpg",
            "page_key": "2:165",
            "printed_page": 165,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0f749e097d5bef7ee5e1ff221ba842b03a35b4cd80a38760f150b9dbf371e664",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vindicabat enim semen ejus Dominus, solvens a vinculis, et advocans ad salutem, quemadmodum fecit in muliere, quae ab eo curata est, manifeste dicens his qui non similem Abrahae habebant fidem: Hypocrita, unusquisque vestrum die sabbatorum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ad7ca5632b6770e5ee5563f14b4c0437615ac787cbfe63a4ca97b8364a7ad21c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n179.jpg",
            "page_key": "2:166",
            "printed_page": 166,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ac4f54414b3c613acfdf6ddd3cf10d8d9b9c8aa8158a4368d492286f81e6d255",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "bovem suum, vel asinum non solvit, et ducit, et adaquat? Hanc autem, cum sit filia Abrahae, quam alligaverat Satanas decem et octo annis, non oportuerat solvi ab hoc vinculo in die sabbatorum? Manifestum est igitur, quoniam eos qui similiter ut Abraham credebant ei, solvit, et vivificavit, nihil extra Legem faciens, curans in die sabbatorum. Non enim prohibebat Lex curari homines sabbatis, quae et circumcidebat eos in hac die, et pro populo jubebat ministeria sacerdotibus perficere; sed et mutorum animalium curationem non prohibebat. Et Siloa, et jam saepe sabbatis curavit: et propter hoc assidebant ei multi die sabbatorum. Continere se enim jubebat eos Lex ab omni opere servili, id est ab omni avaritia, quae per negotiationem et reliquo terreno actu agitatur: animae autem opera, quae fiunt per sententiam, et sermones bonos, in auxilium eorum qui proximi sunt, adhortabatur fieri. Et propter hoc Dominus arguebat eos, qui injuste exprobrabant ei, quia sabbatis curabat. Non enim solvebat, sed adimplebat Legem, summi Sacerdotis opera perficiens, propitians pro hominibus Deum, et emundans leprosos, infirmos curans, et ipse moriens, uti exiliatus homo exiret de condemnatione, et reverteretur intrepide ad suam haereditatem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e5e2245c86d14f40d689e96b76826d9ef0db04ce83a36b1b40595a14eebda6ae",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Vindicabat enim semen ejus Dominus, solvens a vinculis, et advocans ad salutem, quemadmodum fecit in muliere, quae ab eo curata est, manifeste dicens his qui non similem Abrahae habebant fidem: Hypocrita, unusquisque vestrum die sabbatorum bovem suum, vel asinum non solvit, et ducit, et adaquat? Hanc autem, cum sit filia Abrahae, quam alligaverat Satanas decem et octo annis, non oportuerat solvi ab hoc vinculo in die sabbatorum? Manifestum est igitur, quoniam eos qui similiter ut Abraham credebant ei, solvit, et vivificavit, nihil extra Legem faciens, curans in die sabbatorum. Non enim prohibebat Lex curari homines sabbatis, quae et circumcidebat eos in hac die, et pro populo jubebat ministeria sacerdotibus perficere; sed et mutorum animalium curationem non prohibebat. Et Siloa, et jam saepe sabbatis curavit: et propter hoc assidebant ei multi die sabbatorum. Continere se enim jubebat eos Lex ab omni opere servili, id est ab omni avaritia, quae per negotiationem et reliquo terreno actu agitatur: animae autem opera, quae fiunt per sententiam, et sermones bonos, in auxilium eorum qui proximi sunt, adhortabatur fieri. Et propter hoc Dominus arguebat eos, qui injuste exprobrabant ei, quia sabbatis curabat. Non enim solvebat, sed adimplebat Legem, summi Sacerdotis opera perficiens, propitians pro hominibus Deum, et emundans leprosos, infirmos curans, et ipse moriens, uti exiliatus homo exiret de condemnatione, et reverteretur intrepide ad suam haereditatem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f354d9240d80d168183807cf1fa419fbadbbc581bd73ec75f36b8bbb0018d6c7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 16장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 8장 2절이다. 위선자여라는 단수형과 열여덟 해, 아브라함의 딸이라는 호칭을 인쇄대로 유지했다.",
          "Siloa는 실로암이라는 장소를 가리킨다. et jam은 이미라는 시간 표현을 담아 옮겼다. 166쪽 각주 1은 장소와 여러 안식일 치유의 관계, 다른 판본의 etiam을 논의한다.",
          "종살이의 일을 탐욕으로 풀이하는 해석과 생각으로 행하는 혼의 일 및 좋은 말을 구별했다. 대제사장의 사역, 사람들을 위한 속죄, 쫓겨난 사람의 상속 회복도 저자의 설명대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0f749e097d5bef7ee5e1ff221ba842b03a35b4cd80a38760f150b9dbf371e664",
              "sha256:ac4f54414b3c613acfdf6ddd3cf10d8d9b9c8aa8158a4368d492286f81e6d255"
            ],
            "text": "주님께서는 아브라함의 후손을 지키셨다. 그들을 결박에서 풀어 주시고, 구원으로 부르셨다. 그분께서 고쳐 주신 여자에게 하신 일처럼, 아브라함과 같은 믿음을 갖지 못한 이들에게 분명히 말씀하셨다. “위선자여, 너희 각자는 안식일에 자기 소나 나귀의 매인 것을 풀고, 끌고 가서 물을 먹이지 않느냐? 아브라함의 딸인 이 여자, 사탄이 열여덟 해 동안 묶어 놓았던 여자를 안식일에 이 결박에서 풀어 주어야 하지 않겠느냐?” 그러므로 분명하다. 그분께서는 아브라함처럼 자신을 믿는 이들을 풀어 주고 살리셨으며, 안식일에 병을 고치시면서도 율법 밖의 일을 하지 않으셨다. 율법은 안식일에 사람을 고치는 일을 금하지 않았다. 그날에도 사람들에게 할례를 베풀었으며, 백성을 위해 제사장들이 직무를 수행하도록 명했다. 말 못 하는 동물을 돌보는 일도 금하지 않았다. 그분은 실로암에서도, 또 이미 여러 차례 안식일에 병을 고치셨다. 그래서 많은 이가 안식일에 그분 곁에 앉아 있었다. 율법은 모든 종살이의 일을 삼가라고 그들에게 명했다. 장사와 그 밖의 땅에 속한 활동으로 이루어지는 모든 탐욕을 삼가라는 뜻이었다. 생각으로 행하는 혼의 일과 좋은 말은, 이웃에게 도움이 되도록 행하라고 권했다. 안식일에 병을 고치셨다는 이유로 그분을 부당하게 비난한 이들을 주님께서 꾸짖으신 것은 이 때문이다. 그분은 율법을 폐하지 않고 이루셨다. 대제사장의 일을 수행하시며, 사람들을 위해 하나님께 속죄하시고, 나병 환자들을 깨끗하게 하시고, 병든 이들을 고치시고, 친히 죽으셨다. 쫓겨난 사람이 정죄에서 벗어나 두려움 없이 자신의 상속으로 돌아가게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e5e2245c86d14f40d689e96b76826d9ef0db04ce83a36b1b40595a14eebda6ae"
        ],
        "text": "주님께서는 아브라함의 후손을 지키셨다. 그들을 결박에서 풀어 주시고, 구원으로 부르셨다. 그분께서 고쳐 주신 여자에게 하신 일처럼, 아브라함과 같은 믿음을 갖지 못한 이들에게 분명히 말씀하셨다. “위선자여, 너희 각자는 안식일에 자기 소나 나귀의 매인 것을 풀고, 끌고 가서 물을 먹이지 않느냐? 아브라함의 딸인 이 여자, 사탄이 열여덟 해 동안 묶어 놓았던 여자를 안식일에 이 결박에서 풀어 주어야 하지 않겠느냐?” 그러므로 분명하다. 그분께서는 아브라함처럼 자신을 믿는 이들을 풀어 주고 살리셨으며, 안식일에 병을 고치시면서도 율법 밖의 일을 하지 않으셨다. 율법은 안식일에 사람을 고치는 일을 금하지 않았다. 그날에도 사람들에게 할례를 베풀었으며, 백성을 위해 제사장들이 직무를 수행하도록 명했다. 말 못 하는 동물을 돌보는 일도 금하지 않았다. 그분은 실로암에서도, 또 이미 여러 차례 안식일에 병을 고치셨다. 그래서 많은 이가 안식일에 그분 곁에 앉아 있었다. 율법은 모든 종살이의 일을 삼가라고 그들에게 명했다. 장사와 그 밖의 땅에 속한 활동으로 이루어지는 모든 탐욕을 삼가라는 뜻이었다. 생각으로 행하는 혼의 일과 좋은 말은, 이웃에게 도움이 되도록 행하라고 권했다. 안식일에 병을 고치셨다는 이유로 그분을 부당하게 비난한 이들을 주님께서 꾸짖으신 것은 이 때문이다. 그분은 율법을 폐하지 않고 이루셨다. 대제사장의 일을 수행하시며, 사람들을 위해 하나님께 속죄하시고, 나병 환자들을 깨끗하게 하시고, 병든 이들을 고치시고, 친히 죽으셨다. 쫓겨난 사람이 정죄에서 벗어나 두려움 없이 자신의 상속으로 돌아가게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6df037c963e514580d268380d46bf3202ca740191d509a2f6edfe40a3186b465",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
      },
      "work_location": "4.h16",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-16"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6768aa7db375a9eb59286d132dd3597aac3526d4fffaec06bf99af857bf25ed2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ab4d467a48b2535d959c3614a185c679edf194d1502836ab00e94a8a29a1ffe2",
            "sha256:c416d87c5eb09604a6b11cf1676730d17482dfe129f12fdbed97bb6d75eeb215",
            "sha256:c1cc27c094818929c90160c1a5304397bac25ccca4ef0a72bc39229729cf02f6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dfa10e39cecca722c7ae10e14e912da427ea8e3179e993369b01dcfaf34c819c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0ec5e3c1ab5128ec1d47db4272d07a01c67bf100c7964969a2090a1d00767fe4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 17장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h17",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h17",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              166,
              167,
              168
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 17장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:04d7dabd8883a24c04d2fba00d359d66ada86e8cde27d951c6dff380f09acb23",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6768aa7db375a9eb59286d132dd3597aac3526d4fffaec06bf99af857bf25ed2",
            "source_revision_id": "sha256:dfa10e39cecca722c7ae10e14e912da427ea8e3179e993369b01dcfaf34c819c",
            "translation_revision_id": "sha256:0ec5e3c1ab5128ec1d47db4272d07a01c67bf100c7964969a2090a1d00767fe4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e56ac5ce20674a8131cdd232440dfa6d203964566b5e9b17528a3a2a175ef0c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6768aa7db375a9eb59286d132dd3597aac3526d4fffaec06bf99af857bf25ed2",
            "source_revision_id": "sha256:dfa10e39cecca722c7ae10e14e912da427ea8e3179e993369b01dcfaf34c819c",
            "translation_revision_id": "sha256:0ec5e3c1ab5128ec1d47db4272d07a01c67bf100c7964969a2090a1d00767fe4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:04d7dabd8883a24c04d2fba00d359d66ada86e8cde27d951c6dff380f09acb23",
          "sha256:e56ac5ce20674a8131cdd232440dfa6d203964566b5e9b17528a3a2a175ef0c0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h17",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103408.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              166,
              167,
              168
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 17장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              166,
              167,
              168
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "explanation": "그리스어는 의로운 모든 왕이라 하고 라틴어는 모든 의로운 이들이라 한다. βασιλεύς의 범위 차이를 별도로 보존한다.",
            "printed_reference": "Antonius Melissa et Joh. Damasc. in Parall.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 167,
                "text": "Πᾶς βασιλεὺς δίκαιος ἱερατικὴν ἔχει τάξιν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_transmitted_by_Antonius_Melissa_and_John_Damascene",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 6:3-4",
              "Deuteronomy 33:9",
              "Numbers 18:20",
              "Deuteronomy 10:9",
              "Deuteronomy 18:1",
              "Philippians 4:17",
              "Matthew 10:10",
              "Matthew 12:5",
              "Numbers 15:32-36",
              "Matthew 3:10",
              "1 Corinthians 3:17"
            ],
            "evidence": "167 notes 2-4",
            "explanation": "다윗의 제사장 지위와 모든 의로운 이들, 주님께 드리는 열매와 레위인의 몫, 스스로 마른 나무를 진영에 들인 이에 관한 해석을 보존한다. Discipulis 뒤의 inquit는 이어지는 말의 도입으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              167,
              168
            ],
            "printed_texts": [
              "Sacerdos autem scitus fuerat David",
              "Omnes enim justi sacerdotalem habent ordinem",
              "fructificationes Domini substantia eorum",
              "Discipulis, inquit, Domini",
              "arida ligna attulit in castra Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_priesthood_and_Levitical_inheritance_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 17장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 8장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ad7ca5632b6770e5ee5563f14b4c0437615ac787cbfe63a4ca97b8364a7ad21c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n179.jpg",
            "page_key": "2:166",
            "printed_page": 166,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ab4d467a48b2535d959c3614a185c679edf194d1502836ab00e94a8a29a1ffe2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et esurientes accipere sabbatis escas ex his quae adjacebant non vetabat Lex: metere autem et colligere in horreum vetabat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cb3a40dbb64f76a52badea3eadd27611124f2359098830b160da7c1d597be3c2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n180.jpg",
            "page_key": "2:167",
            "printed_page": 167,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c416d87c5eb09604a6b11cf1676730d17482dfe129f12fdbed97bb6d75eeb215",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ideo Dominus his qui incusabant discipulos ejus, quoniam vellentes spicas manducabant, dixit: Nec hoc legistis, quod fecit David cum esurisset, quemadmodum introivit in domum Dei, et panes propositionis manducavit, et dedit eis qui cum eo erant, quos non licebat manducare, nisi solis sacerdotibus? per Legis verba suos discipulos excusans, et significans licere sacerdotibus libere agere. Sacerdos autem scitus fuerat David apud Deum, quamvis Saul persecutionem faceret ei. Omnes enim justi sacerdotalem habent ordinem. Sacerdotes autem sunt omnes Domini Apostoli,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6a30b5c0efcd43913278d1bfcc88ab7141f9506951eb9b0e284e956da57a21bd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n181.jpg",
            "page_key": "2:168",
            "printed_page": 168,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c1cc27c094818929c90160c1a5304397bac25ccca4ef0a72bc39229729cf02f6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "qui neque agros, neque domus haereditant hic, sed semper altari et Deo serviunt. De quibus et Moyses in Deuteronomio, in benedictione Levi ait: Qui dicit patri suo, et matri suae, Non novi te, et fratres suos non agnovit, et filios suos abdicavit: custodivit praecepta tua, et testamentum tuum servavit. Qui autem sunt qui dereliquerunt patrem et matrem, et omnibus proximis renuntiaverunt, propter verbum Dei et testamentum ejus, nisi discipuli Domini? De quibus iterum Moyses: Haereditas autem, inquit, non erit eis. Dominus enim ipse haereditas ipsorum. Et iterum: Non erit sacerdotibus Levitis in tota tribu Levi pars, neque substantia cum Israel: fructificationes Domini substantia eorum, manducabunt eas. Propter hoc et Paulus: Non inquiro, inquit, datum; sed inquiro fructum. Discipulis, inquit, Domini Leviticam substantiam habentibus, licebat eis esurientibus, a seminibus accipere escam. Dignus est enim operarius esca sua. Et sacerdotes in templo sabbatum prophanabant, et rei non erant. Quare ergo rei non erant? Quia cum essent in templo, non secularia, sed Dominica perficiebant ministeria, Legem adimplentes, non autem praetereuntes Legem; quemadmodum is qui a semetipso arida ligna attulit in castra Dei, juste lapidatus est. Omnis enim arbor quae non facit fructum bonum, abscindetur, et in ignem mittetur; et, Quicunque templum Dei violaverit, violabit illum Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:dfa10e39cecca722c7ae10e14e912da427ea8e3179e993369b01dcfaf34c819c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sed et esurientes accipere sabbatis escas ex his quae adjacebant non vetabat Lex: metere autem et colligere in horreum vetabat. Et ideo Dominus his qui incusabant discipulos ejus, quoniam vellentes spicas manducabant, dixit: Nec hoc legistis, quod fecit David cum esurisset, quemadmodum introivit in domum Dei, et panes propositionis manducavit, et dedit eis qui cum eo erant, quos non licebat manducare, nisi solis sacerdotibus? per Legis verba suos discipulos excusans, et significans licere sacerdotibus libere agere. Sacerdos autem scitus fuerat David apud Deum, quamvis Saul persecutionem faceret ei. Omnes enim justi sacerdotalem habent ordinem. Sacerdotes autem sunt omnes Domini Apostoli, qui neque agros, neque domus haereditant hic, sed semper altari et Deo serviunt. De quibus et Moyses in Deuteronomio, in benedictione Levi ait: Qui dicit patri suo, et matri suae, Non novi te, et fratres suos non agnovit, et filios suos abdicavit: custodivit praecepta tua, et testamentum tuum servavit. Qui autem sunt qui dereliquerunt patrem et matrem, et omnibus proximis renuntiaverunt, propter verbum Dei et testamentum ejus, nisi discipuli Domini? De quibus iterum Moyses: Haereditas autem, inquit, non erit eis. Dominus enim ipse haereditas ipsorum. Et iterum: Non erit sacerdotibus Levitis in tota tribu Levi pars, neque substantia cum Israel: fructificationes Domini substantia eorum, manducabunt eas. Propter hoc et Paulus: Non inquiro, inquit, datum; sed inquiro fructum. Discipulis, inquit, Domini Leviticam substantiam habentibus, licebat eis esurientibus, a seminibus accipere escam. Dignus est enim operarius esca sua. Et sacerdotes in templo sabbatum prophanabant, et rei non erant. Quare ergo rei non erant? Quia cum essent in templo, non secularia, sed Dominica perficiebant ministeria, Legem adimplentes, non autem praetereuntes Legem; quemadmodum is qui a semetipso arida ligna attulit in castra Dei, juste lapidatus est. Omnis enim arbor quae non facit fructum bonum, abscindetur, et in ignem mittetur; et, Quicunque templum Dei violaverit, violabit illum Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "165ed1228c75629ee6357985ef3e5ee120381b560aad283090cf2b6eb47e47d9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 17장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 8장 3절이다. 배고픈 이가 먹는 일과 수확해 저장하는 일, 제사장의 직무와 율법 위반을 구별하는 논증을 유지했다.",
          "라틴어는 모든 의로운 이들이 제사장의 지위를 지닌다고 하고, 167쪽 그리스어 병렬문은 모든 의로운 왕이라고 한다. 왕을 뜻하는 βασιλεύς의 범위 차이를 기록했다. 다윗의 scitus는 정해진 지위로 읽었다.",
          "레위의 축복, 상속지와 주님께 드리는 열매, 바울의 선물과 열매를 구별했다. Discipulis 뒤의 inquit는 이어지는 말의 도입으로 옮기고, 일꾼의 먹을 것에 관한 말씀과 연결했다.",
          "마른 나무를 진영에 가져온 이의 사례는 율법을 어긴 경우로 읽었다. 성전에서 주님의 직무를 수행하는 제사장들이 그와 같은 위반을 하지 않았다는 문맥을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ab4d467a48b2535d959c3614a185c679edf194d1502836ab00e94a8a29a1ffe2",
              "sha256:c416d87c5eb09604a6b11cf1676730d17482dfe129f12fdbed97bb6d75eeb215",
              "sha256:c1cc27c094818929c90160c1a5304397bac25ccca4ef0a72bc39229729cf02f6"
            ],
            "text": "배고픈 이들이 안식일에 곁에 있는 것들에서 음식을 취하는 일을 율법은 금하지 않았다. 다만 거두어 곳간에 모으는 일은 금했다. 제자들이 이삭을 뜯어 먹었다고 비난하는 이들에게 주님께서는 그래서 말씀하셨다. “다윗이 배고팠을 때 한 일을 읽지 못했느냐? 그가 하나님의 집에 들어가 차려 놓은 빵을 먹고, 함께 있던 이들에게도 주었다. 그 빵은 제사장들만 먹을 수 있었다.” 율법의 말씀으로 자기 제자들을 변호하시고, 제사장들이 자유롭게 행해도 됨을 밝히신 것이다. 사울이 다윗을 박해했어도, 다윗은 하나님 앞에서 제사장으로 정해져 있었다. 모든 의로운 이는 제사장의 지위를 지닌다. 주님의 사도들도 모두 제사장이다. 이들은 여기서 밭이나 집을 상속받지 않고, 언제나 제단과 하나님을 섬긴다. 모세도 신명기에서 레위를 축복하며 이들에 관해 말했다. “그는 자기 아버지와 어머니에게 ‘나는 당신을 알지 못합니다’라고 하며, 형제들을 인정하지 않고, 자기 자식들을 내쳤다. 당신의 계명들을 지켰으며, 당신의 언약을 보존했다.” 하나님의 말씀과 그분의 언약 때문에 아버지와 어머니를 떠나고, 가까운 모든 이와의 관계를 포기한 이들이 주님의 제자들 외에 누구이겠는가? 모세는 다시 이들에 관해 말한다. “그들에게 상속지는 없을 것이다. 주님 자신이 그들의 상속이시기 때문이다.” 또 말한다. “레위인 제사장들에게는, 레위 지파 전체에 걸쳐, 이스라엘과 함께 받는 몫이나 소유가 없을 것이다. 주님께 드리는 열매가 그들의 소유이며, 그것을 먹을 것이다.” 그래서 바울도 말한다. “나는 선물을 구하지 않고, 열매를 구합니다.” 이어서 말한다. “주님의 제자들은 레위인의 몫을 갖고 있었으므로, 배고플 때 곡식에서 음식을 취하는 일이 허용되었다.” “일꾼은 자기 먹을 것을 받을 자격이 있기 때문이다.” 성전의 제사장들은 안식일을 범했어도, 죄가 없었다. 왜 죄가 없었는가? 성전에서 세속의 일이 아닌 주님의 직무를 수행하며, 율법을 이루었기 때문이다. 스스로 마른 나무를 하나님의 진영으로 가져와 마땅히 돌에 맞아 죽은 사람처럼 율법을 어긴 것이 아니었다. “좋은 열매를 맺지 않는 나무는 모두 잘려 불에 던져질 것이다.” 또 “누구든 하나님의 성전을 훼손하면, 하나님께서 그를 훼손하실 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dfa10e39cecca722c7ae10e14e912da427ea8e3179e993369b01dcfaf34c819c"
        ],
        "text": "배고픈 이들이 안식일에 곁에 있는 것들에서 음식을 취하는 일을 율법은 금하지 않았다. 다만 거두어 곳간에 모으는 일은 금했다. 제자들이 이삭을 뜯어 먹었다고 비난하는 이들에게 주님께서는 그래서 말씀하셨다. “다윗이 배고팠을 때 한 일을 읽지 못했느냐? 그가 하나님의 집에 들어가 차려 놓은 빵을 먹고, 함께 있던 이들에게도 주었다. 그 빵은 제사장들만 먹을 수 있었다.” 율법의 말씀으로 자기 제자들을 변호하시고, 제사장들이 자유롭게 행해도 됨을 밝히신 것이다. 사울이 다윗을 박해했어도, 다윗은 하나님 앞에서 제사장으로 정해져 있었다. 모든 의로운 이는 제사장의 지위를 지닌다. 주님의 사도들도 모두 제사장이다. 이들은 여기서 밭이나 집을 상속받지 않고, 언제나 제단과 하나님을 섬긴다. 모세도 신명기에서 레위를 축복하며 이들에 관해 말했다. “그는 자기 아버지와 어머니에게 ‘나는 당신을 알지 못합니다’라고 하며, 형제들을 인정하지 않고, 자기 자식들을 내쳤다. 당신의 계명들을 지켰으며, 당신의 언약을 보존했다.” 하나님의 말씀과 그분의 언약 때문에 아버지와 어머니를 떠나고, 가까운 모든 이와의 관계를 포기한 이들이 주님의 제자들 외에 누구이겠는가? 모세는 다시 이들에 관해 말한다. “그들에게 상속지는 없을 것이다. 주님 자신이 그들의 상속이시기 때문이다.” 또 말한다. “레위인 제사장들에게는, 레위 지파 전체에 걸쳐, 이스라엘과 함께 받는 몫이나 소유가 없을 것이다. 주님께 드리는 열매가 그들의 소유이며, 그것을 먹을 것이다.” 그래서 바울도 말한다. “나는 선물을 구하지 않고, 열매를 구합니다.” 이어서 말한다. “주님의 제자들은 레위인의 몫을 갖고 있었으므로, 배고플 때 곡식에서 음식을 취하는 일이 허용되었다.” “일꾼은 자기 먹을 것을 받을 자격이 있기 때문이다.” 성전의 제사장들은 안식일을 범했어도, 죄가 없었다. 왜 죄가 없었는가? 성전에서 세속의 일이 아닌 주님의 직무를 수행하며, 율법을 이루었기 때문이다. 스스로 마른 나무를 하나님의 진영으로 가져와 마땅히 돌에 맞아 죽은 사람처럼 율법을 어긴 것이 아니었다. “좋은 열매를 맺지 않는 나무는 모두 잘려 불에 던져질 것이다.” 또 “누구든 하나님의 성전을 훼손하면, 하나님께서 그를 훼손하실 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:0ec5e3c1ab5128ec1d47db4272d07a01c67bf100c7964969a2090a1d00767fe4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
      },
      "work_location": "4.h17",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-17"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b565443fb9d76fa7d226befbf7067f3a17dad8de9ee937ee9eb6e373ee8e7512",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7c464caa682f7f288f6e782f6644833e867117d0f3deb6c7704c3ff588eaaa53",
            "sha256:5d54bd0f0c5f6c5052e8d945bd5a63db7861ba6233816278d5196210e1654e3e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b73b0f701f609b7d65219fdd68e7d740d1f041e9b2c94a53eb90992370180444"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:fe956b8a0f8797a652557a5ab08cef47c8c52872b47dee1eced61cf1f5e90242"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 18장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h18",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h18",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              168,
              169
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 18장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 9장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d14d58c553fe5bbbc1efcf3b069338cb082560d1a9215f81006d6bd2900acceb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b565443fb9d76fa7d226befbf7067f3a17dad8de9ee937ee9eb6e373ee8e7512",
            "source_revision_id": "sha256:b73b0f701f609b7d65219fdd68e7d740d1f041e9b2c94a53eb90992370180444",
            "translation_revision_id": "sha256:fe956b8a0f8797a652557a5ab08cef47c8c52872b47dee1eced61cf1f5e90242"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f315e36abfebf0a009412e9c7804bc8fa67aaca580d4aab9c8f164b8a6cb64a6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b565443fb9d76fa7d226befbf7067f3a17dad8de9ee937ee9eb6e373ee8e7512",
            "source_revision_id": "sha256:b73b0f701f609b7d65219fdd68e7d740d1f041e9b2c94a53eb90992370180444",
            "translation_revision_id": "sha256:fe956b8a0f8797a652557a5ab08cef47c8c52872b47dee1eced61cf1f5e90242"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d14d58c553fe5bbbc1efcf3b069338cb082560d1a9215f81006d6bd2900acceb",
          "sha256:f315e36abfebf0a009412e9c7804bc8fa67aaca580d4aab9c8f164b8a6cb64a6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h18",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              168,
              169
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 18장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              168,
              169
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 13:52",
              "Matthew 23:34",
              "Isaiah 42:10,12",
              "Jeremiah 31:31-32"
            ],
            "evidence": "169 notes 2-5",
            "explanation": "새것과 옛것을 두 언약에 연결하는 해석, 교사들의 호칭과 호렙산의 인용을 보존한다. 이사야 인용의 불완전한 Initium ejus는 그대로 표시하고 추가 대조 항목으로 둔다.",
            "printed_biblical_references": [
              "Psalm 95:1",
              "Psalm 97:1"
            ],
            "printed_pages": [
              168,
              169
            ],
            "printed_texts": [
              "sapientes, et scribas, et doctores",
              "Initium ejus, glorificatur nomen ejus",
              "in monte Oreb"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_two_covenants_and_quotation_forms"
          },
          {
            "explanation": "면을 가로지르는 단어를 잇고 시작 면에 연결했다.",
            "joined_word": "Propterea",
            "printed_fragments": [
              "Prop-",
              "terea"
            ],
            "printed_pages": [
              168,
              169
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "word_joined_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 18장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 9장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6a30b5c0efcd43913278d1bfcc88ab7141f9506951eb9b0e284e956da57a21bd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n181.jpg",
            "page_key": "2:168",
            "printed_page": 168,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7c464caa682f7f288f6e782f6644833e867117d0f3deb6c7704c3ff588eaaa53",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unius igitur et ejusdem substantiae sunt omnia, hoc est, ab uno et eodem Deo, quemadmodum et Dominus ait discipulis: Propterea",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "315f6539a81e8b307e84459697388387b22c6abc48043c1e860359ad16e13348",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n182.jpg",
            "page_key": "2:169",
            "printed_page": 169,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5d54bd0f0c5f6c5052e8d945bd5a63db7861ba6233816278d5196210e1654e3e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnis scriba doctus in regno caelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Non alterum quidem vetera, alterum vero proferentem nova docuit; sed unum et eundem. Paterfamilias enim Dominus est, qui universae domui paternae dominatur: et servis quidem et adhuc indisciplinatis condignam tradens legem; liberis autem et fide justificatis congruentia dans praecepta, et filiis adaperiens suam haereditatem. Scribas autem et doctores regni coelorum, suos dicebat discipulos, de quibus et alibi ait Judaeis: Ecce mitto ad vos sapientes, et scribas, et doctores, et ex eis occidetis, et effugabitis a civitate in civitatem. Sic itaque quae de thesauro proferuntur nova et vetera, sine contradictione duo testamenta dicit: vetus quidem quod ante fuerat legisdatio; novum autem, quae secundum Evangelium est conversatio, ostendit, de qua David ait: Cantate Domino canticum novum. Et Esaias: Cantate Domino hymnum novum. Initium ejus, glorificatur nomen ejus a summo terrae: virtutes ejus in insulis annuntiant. Et Hieremias ait: Ecce disponam, inquit, testamentum novum, non quemadmodum disposui patribus vestris in monte Oreb. Utraque autem testamenta unus et idem paterfamilias produxit, Verbum Dei, Dominus noster Jesus Christus, qui et Abrahae et Moysi collocutus est, qui nobis in novitate restituit libertatem, et multiplicavit eam, quae ab ipso est, gratiam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b73b0f701f609b7d65219fdd68e7d740d1f041e9b2c94a53eb90992370180444",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unius igitur et ejusdem substantiae sunt omnia, hoc est, ab uno et eodem Deo, quemadmodum et Dominus ait discipulis: Propterea omnis scriba doctus in regno caelorum similis est homini patrifamilias, qui profert de thesauro suo nova et vetera. Non alterum quidem vetera, alterum vero proferentem nova docuit; sed unum et eundem. Paterfamilias enim Dominus est, qui universae domui paternae dominatur: et servis quidem et adhuc indisciplinatis condignam tradens legem; liberis autem et fide justificatis congruentia dans praecepta, et filiis adaperiens suam haereditatem. Scribas autem et doctores regni coelorum, suos dicebat discipulos, de quibus et alibi ait Judaeis: Ecce mitto ad vos sapientes, et scribas, et doctores, et ex eis occidetis, et effugabitis a civitate in civitatem. Sic itaque quae de thesauro proferuntur nova et vetera, sine contradictione duo testamenta dicit: vetus quidem quod ante fuerat legisdatio; novum autem, quae secundum Evangelium est conversatio, ostendit, de qua David ait: Cantate Domino canticum novum. Et Esaias: Cantate Domino hymnum novum. Initium ejus, glorificatur nomen ejus a summo terrae: virtutes ejus in insulis annuntiant. Et Hieremias ait: Ecce disponam, inquit, testamentum novum, non quemadmodum disposui patribus vestris in monte Oreb. Utraque autem testamenta unus et idem paterfamilias produxit, Verbum Dei, Dominus noster Jesus Christus, qui et Abrahae et Moysi collocutus est, qui nobis in novitate restituit libertatem, et multiplicavit eam, quae ab ipso est, gratiam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3a9a38e8b166540b8a62f2a6d463500979266c45f40914a905303dafa070f704",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 18장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 9장 1절이다. 같은 집주인이 꺼내는 새것과 옛것을 두 언약으로 해석하는 논증을 옮겼다.",
          "마태복음 인용의 교사들은 doctores를 따른다. 169쪽 각주 2는 다른 호칭과 열거 순서를 논의한다. 예레미야 인용의 호렙산도 인쇄된 형태로 유지했다.",
          "이사야 인용의 Initium ejus는 그분의 시작이라는 불완전한 구문으로 보존했다. 169쪽 각주 5는 기억에 의한 인용이라고 설명한다. 이 표현의 해석은 추가 대조 대상으로 남긴다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7c464caa682f7f288f6e782f6644833e867117d0f3deb6c7704c3ff588eaaa53",
              "sha256:5d54bd0f0c5f6c5052e8d945bd5a63db7861ba6233816278d5196210e1654e3e"
            ],
            "text": "그러므로 모든 것은 하나이며 같은 실체에 속한다. 곧 한 분이시며 같은 하나님에게서 나온 것이다. 주님께서도 제자들에게 말씀하셨다. “그러므로 하늘나라를 배운 모든 율법학자는 자기 보물 창고에서 새것과 옛것을 꺼내는 집주인과 같다.” 옛것을 꺼내는 이와 새것을 꺼내는 이가 서로 다르다고 가르치지 않으셨다. 한 사람이 같은 일을 하는 것이다. 집주인은 주님이시며, 아버지의 집 전체를 다스리신다. 종들과 아직 훈육받지 못한 이들에게는 그들에게 맞는 율법을 전하시고, 자유로우며 믿음으로 의롭게 된 이들에게는 합당한 계명들을 주시며, 자녀들에게 자신의 상속을 열어 주신다. 그분께서는 자기 제자들을 하늘나라의 율법학자들이자 교사들이라고 부르셨다. 다른 곳에서도 이들에 관해 유대인들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 지혜로운 이들과 율법학자들과 교사들을 보낸다. 너희는 그중 몇을 죽이고, 이 성읍에서 저 성읍으로 쫓아낼 것이다.” 이처럼 보물 창고에서 꺼내는 새것과 옛것은 분명히 두 언약을 가리킨다. 옛것은 이전에 주어진 율법이며, 새것은 복음에 따른 삶이라고 밝히신다. 다윗이 그 삶을 두고 말한다. “주님께 새 노래를 불러라.” 이사야도 말한다. “주님께 새로운 찬가를 불러라. 그분의 시작, 그분의 이름은 땅끝에서 영광을 받으며, 그분의 능력들을 섬들에서 알린다.” 예레미야도 말한다. “보라, 내가 새 언약을 세우겠다. 호렙산에서 너희 조상들에게 세운 것과 같지 않을 것이다.” 두 언약을 내놓은 집주인은 한 분이시며 같은 분이시다. 하나님의 말씀, 우리 주 예수 그리스도이시다. 그분은 아브라함과 모세에게 말씀하셨고, 우리에게 자유를 새롭게 되돌려 주셨으며, 자신에게서 나오는 은혜를 더욱 풍성하게 하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b73b0f701f609b7d65219fdd68e7d740d1f041e9b2c94a53eb90992370180444"
        ],
        "text": "그러므로 모든 것은 하나이며 같은 실체에 속한다. 곧 한 분이시며 같은 하나님에게서 나온 것이다. 주님께서도 제자들에게 말씀하셨다. “그러므로 하늘나라를 배운 모든 율법학자는 자기 보물 창고에서 새것과 옛것을 꺼내는 집주인과 같다.” 옛것을 꺼내는 이와 새것을 꺼내는 이가 서로 다르다고 가르치지 않으셨다. 한 사람이 같은 일을 하는 것이다. 집주인은 주님이시며, 아버지의 집 전체를 다스리신다. 종들과 아직 훈육받지 못한 이들에게는 그들에게 맞는 율법을 전하시고, 자유로우며 믿음으로 의롭게 된 이들에게는 합당한 계명들을 주시며, 자녀들에게 자신의 상속을 열어 주신다. 그분께서는 자기 제자들을 하늘나라의 율법학자들이자 교사들이라고 부르셨다. 다른 곳에서도 이들에 관해 유대인들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 지혜로운 이들과 율법학자들과 교사들을 보낸다. 너희는 그중 몇을 죽이고, 이 성읍에서 저 성읍으로 쫓아낼 것이다.” 이처럼 보물 창고에서 꺼내는 새것과 옛것은 분명히 두 언약을 가리킨다. 옛것은 이전에 주어진 율법이며, 새것은 복음에 따른 삶이라고 밝히신다. 다윗이 그 삶을 두고 말한다. “주님께 새 노래를 불러라.” 이사야도 말한다. “주님께 새로운 찬가를 불러라. 그분의 시작, 그분의 이름은 땅끝에서 영광을 받으며, 그분의 능력들을 섬들에서 알린다.” 예레미야도 말한다. “보라, 내가 새 언약을 세우겠다. 호렙산에서 너희 조상들에게 세운 것과 같지 않을 것이다.” 두 언약을 내놓은 집주인은 한 분이시며 같은 분이시다. 하나님의 말씀, 우리 주 예수 그리스도이시다. 그분은 아브라함과 모세에게 말씀하셨고, 우리에게 자유를 새롭게 되돌려 주셨으며, 자신에게서 나오는 은혜를 더욱 풍성하게 하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:fe956b8a0f8797a652557a5ab08cef47c8c52872b47dee1eced61cf1f5e90242",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
      },
      "work_location": "4.h18",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-18"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:960feacf9fb142cb8881ecfaa4a9fc8e1fbbd8da52690773aa1ee223cef53b3a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f7ff673796867c106df9fe422a36ff797f51eb980a49016e106ee5d9ccc781d9",
            "sha256:0852d442d6c5d352c3fa55f214cb45dcb2eafde28dd59aea095c8956b9600473"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a8cf60b947594627686574f77a13919f829749bdaf2c1a759ce082d6f5052e1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5cf5014e0110bfd128b4066933c522f66b67c97a0d09e20cd748f6cd560c901e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 19장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              169,
              170
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2ed9ec1f860918a99a979d18ef85a42849de9adf9be11dbcc0eb0ab58bef25f1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:960feacf9fb142cb8881ecfaa4a9fc8e1fbbd8da52690773aa1ee223cef53b3a",
            "source_revision_id": "sha256:5a8cf60b947594627686574f77a13919f829749bdaf2c1a759ce082d6f5052e1",
            "translation_revision_id": "sha256:5cf5014e0110bfd128b4066933c522f66b67c97a0d09e20cd748f6cd560c901e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:75b23e05a7e19aee19afbc5e4686ad40c0f1cfc752c91a710ee03c6575827801",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:960feacf9fb142cb8881ecfaa4a9fc8e1fbbd8da52690773aa1ee223cef53b3a",
            "source_revision_id": "sha256:5a8cf60b947594627686574f77a13919f829749bdaf2c1a759ce082d6f5052e1",
            "translation_revision_id": "sha256:5cf5014e0110bfd128b4066933c522f66b67c97a0d09e20cd748f6cd560c901e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2ed9ec1f860918a99a979d18ef85a42849de9adf9be11dbcc0eb0ab58bef25f1",
          "sha256:75b23e05a7e19aee19afbc5e4686ad40c0f1cfc752c91a710ee03c6575827801"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              169,
              170
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 12:6,41-42",
              "John 1:50",
              "Philippians 3:12",
              "1 Corinthians 4:4",
              "1 Corinthians 13:9-12",
              "Matthew 5:8",
              "Isaiah 25:9",
              "1 Peter 1:8",
              "Romans 8:15"
            ],
            "evidence": "170 notes 2,5-7",
            "explanation": "의롭게 되었음과 부분적인 앎에 관한 바울의 결합 인용, 동정녀, 믿음의 과거형과 기쁨의 미래형, 우리의 구원이라는 인용을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              169,
              170
            ],
            "printed_texts": [
              "aut quod justificatus sim",
              "Virgine",
              "credidistis, gaudebitis",
              "in salute nostra"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_growth_and_combined_Paul_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "315f6539a81e8b307e84459697388387b22c6abc48043c1e860359ad16e13348",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n182.jpg",
            "page_key": "2:169",
            "printed_page": 169,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f7ff673796867c106df9fe422a36ff797f51eb980a49016e106ee5d9ccc781d9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Plus est enim, inquit, templo hic. Plus autem et minus non in his dicitur, quae inter se communionem non habent, et sunt contrariae naturae, et pugnant adversus se; sed in his quae ejusdem sunt substantiae, et communicant secum, solum autem multitudine et magnitudine differunt: quemadmodum aqua ab aqua, et lumen a lumine, et gratia a gratia. Major est igitur legisdatio quae in libertatem, quam quae data est in servitutem: et ideo non in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eada2e27a2eebfa14dd5e28e8b545e2f166259b30bba59ccd9b4705b8a079469",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n183.jpg",
            "page_key": "2:170",
            "printed_page": 170,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0852d442d6c5d352c3fa55f214cb45dcb2eafde28dd59aea095c8956b9600473",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "unam gentem, sed in totum mundum diffusa est. Unus autem et idem Dominus, qui plus quam templum est, et plus quam Salomon, et plus quam Jonas donat hominibus, id est, suam praesentiam et resurrectionem a mortuis: sed non Deum immutans, nec alium praedicans Patrem, sed eundem ipsum, qui semper habet plura metiri domesticis, et proficiente eorum erga Deum dilectione, plura et majora donans, quemadmodum et Dominus discipulis dicebat: Quoniam et majora horum videbitis. Et Paulus ait: Non quod jam acceperim, aut quod justificatus sim, aut jam perfectus sim: ex parte enim scimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, quae sunt ex parte, destruentur. Sicut igitur adveniente perfecto, non alterum Patrem videbimus, sed hunc quem nunc videre concupimus: Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; neque alium Christum et Dei Filium exspectabimus, sed hunc qui ex Maria Virgine, qui et passus est, in quem et credimus, quem et diligimus; quemadmodum Esaias ait: Et dicent in illa die: Ecce, Dominus Deus noster, in quem speravimus, et exultavimus in salute nostra. Et Petrus ait in epistola sua: Quem non videntes diligitis, inquit, in quem nunc non videntes credidistis, gaudebitis gaudio inenarrabili; neque alium Spiritum sanctum percipimus, nisi hunc qui est nobiscum, et qui clamat, Abba, Pater; et in iisdem ipsis augmentum habebimus, et proficiemus, ut jam non per speculum, et per aenigmata, sed facie ad faciem fruamur muneribus Dei: sic et nunc plus templo, et plus Salomone percipientes, quod est adventus Filii Dei, non alterum didicimus Deum, praeter fabricatorem et factorem omnium, qui ab initio nobis demonstratus est; neque alterum Christum Dei Filium, praeter eum qui a prophetis praedicatus est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5a8cf60b947594627686574f77a13919f829749bdaf2c1a759ce082d6f5052e1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Plus est enim, inquit, templo hic. Plus autem et minus non in his dicitur, quae inter se communionem non habent, et sunt contrariae naturae, et pugnant adversus se; sed in his quae ejusdem sunt substantiae, et communicant secum, solum autem multitudine et magnitudine differunt: quemadmodum aqua ab aqua, et lumen a lumine, et gratia a gratia. Major est igitur legisdatio quae in libertatem, quam quae data est in servitutem: et ideo non in unam gentem, sed in totum mundum diffusa est. Unus autem et idem Dominus, qui plus quam templum est, et plus quam Salomon, et plus quam Jonas donat hominibus, id est, suam praesentiam et resurrectionem a mortuis: sed non Deum immutans, nec alium praedicans Patrem, sed eundem ipsum, qui semper habet plura metiri domesticis, et proficiente eorum erga Deum dilectione, plura et majora donans, quemadmodum et Dominus discipulis dicebat: Quoniam et majora horum videbitis. Et Paulus ait: Non quod jam acceperim, aut quod justificatus sim, aut jam perfectus sim: ex parte enim scimus, et ex parte prophetamus. Cum autem venerit quod perfectum est, quae sunt ex parte, destruentur. Sicut igitur adveniente perfecto, non alterum Patrem videbimus, sed hunc quem nunc videre concupimus: Beati enim mundi corde, quoniam ipsi Deum videbunt; neque alium Christum et Dei Filium exspectabimus, sed hunc qui ex Maria Virgine, qui et passus est, in quem et credimus, quem et diligimus; quemadmodum Esaias ait: Et dicent in illa die: Ecce, Dominus Deus noster, in quem speravimus, et exultavimus in salute nostra. Et Petrus ait in epistola sua: Quem non videntes diligitis, inquit, in quem nunc non videntes credidistis, gaudebitis gaudio inenarrabili; neque alium Spiritum sanctum percipimus, nisi hunc qui est nobiscum, et qui clamat, Abba, Pater; et in iisdem ipsis augmentum habebimus, et proficiemus, ut jam non per speculum, et per aenigmata, sed facie ad faciem fruamur muneribus Dei: sic et nunc plus templo, et plus Salomone percipientes, quod est adventus Filii Dei, non alterum didicimus Deum, praeter fabricatorem et factorem omnium, qui ab initio nobis demonstratus est; neque alterum Christum Dei Filium, praeter eum qui a prophetis praedicatus est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bd23c2c17b02d0957ca4e7273c27b6e246b9ec40bd93a5620071ea053dc7369b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 19장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 2절이다. 더 크고 작다는 비교가 같은 실체 사이에서 성립한다는 논증, 자유를 위한 율법과 점차 커지는 은혜를 연결했다.",
          "바울 인용의 의롭게 되었다는 표현을 유지했다. 170쪽 각주 2는 빌립보서 3:12, 고린도전서 4:4 및 13:9-10이 결합된 인용을 설명한다.",
          "이사야 인용의 우리의 구원, 베드로 인용의 믿었으니라는 과거형과 즐거워할 것이라는 미래형, 동정녀 마리아의 호칭을 인쇄대로 유지했다. 아빠 아버지라고 외치시는 성령과 얼굴을 마주하여 누리는 선물도 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f7ff673796867c106df9fe422a36ff797f51eb980a49016e106ee5d9ccc781d9",
              "sha256:0852d442d6c5d352c3fa55f214cb45dcb2eafde28dd59aea095c8956b9600473"
            ],
            "text": "그분께서는 말씀하신다. “여기에 성전보다 더 큰 것이 있다.” 더 크다거나 더 작다는 말은 서로 공통점이 없고, 서로 반대되는 본성을 지니며, 서로 맞서는 것들에 쓰이지 않는다. 같은 실체에 속하고, 서로 공통점이 있으며, 수량과 크기만 다른 것들에 쓰인다. 물과 물, 빛과 빛, 은혜와 은혜의 차이처럼 말이다. 그러므로 더 큰 율법은 종살이를 위해 주어진 것보다 자유를 위해 주어진 율법이다. 그래서 한 민족에 머무르지 않고, 온 세상에 퍼졌다. 주님은 한 분이시며 같은 분이시다. 성전보다 더 크시고, 솔로몬보다 더 크시며, 요나보다 더 큰 것을 사람들에게 주신다. 곧 자신이 함께 계심과 죽은 이들 가운데서의 부활을 주신다. 하나님을 바꾸거나, 다른 아버지를 선포하지 않으시고, 바로 그 같은 아버지를 선포하신다. 그분께는 집안사람들에게 나누어 주실 것이 언제나 더 많으며, 그들의 하나님을 향한 사랑이 자랄수록 더 많고 더 큰 것을 주신다. 주님께서 제자들에게 하신 말씀과 같다. “너희는 이보다 더 큰 일들도 볼 것이다.” 바울도 말한다. “내가 이미 얻었다는 것도, 의롭게 되었다는 것도, 이미 완전해졌다는 것도 아닙니다. 우리는 부분적으로 알고, 부분적으로 예언하기 때문입니다. 완전한 것이 오면, 부분적인 것들은 없어질 것입니다.” 이처럼 완전한 것이 올 때, 우리가 다른 아버지를 보는 것이 아니라, 지금 보고자 하는 그분을 보게 될 것이다. “마음이 깨끗한 이들은 복되다. 그들이 하나님을 볼 것이기 때문이다.” 우리는 다른 그리스도, 다른 하나님의 아들을 기다리지 않을 것이다. 동정녀 마리아에게서 나시고, 고난을 받으셨으며, 우리가 믿고 사랑하는 바로 그분을 기다린다. 이사야가 말한 바와 같다. “그날에 그들이 말할 것이다. 보라, 우리 주 하나님이시다. 우리는 그분께 소망을 두었고, 우리의 구원 안에서 기뻐하였다.” 베드로도 자기 서신에서 말한다. “여러분은 보지 못하면서도 그분을 사랑합니다. 지금도 보지 못하면서 그분을 믿었으니, 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 즐거워할 것입니다.” 우리와 함께 계시며, ‘아빠, 아버지’라고 외치시는 분 외에 다른 성령을 받지 않는다. 우리는 바로 그 같은 것들 안에서 자라고, 앞으로 나아갈 것이다. 이제 거울이나 수수께끼를 통해서가 아니라, 얼굴을 마주하여 하나님의 선물을 누리게 될 것이다. 이와 같이 지금도 우리는 성전보다, 솔로몬보다 더 큰 것, 곧 하나님의 아들의 오심을 받으면서, 처음부터 우리에게 알려지신 만물의 창조자이자 만드신 분 외에 다른 하나님을 배우지 않았다. 예언자들이 선포한 분 외에 다른 그리스도, 다른 하나님의 아들도 배우지 않았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a8cf60b947594627686574f77a13919f829749bdaf2c1a759ce082d6f5052e1"
        ],
        "text": "그분께서는 말씀하신다. “여기에 성전보다 더 큰 것이 있다.” 더 크다거나 더 작다는 말은 서로 공통점이 없고, 서로 반대되는 본성을 지니며, 서로 맞서는 것들에 쓰이지 않는다. 같은 실체에 속하고, 서로 공통점이 있으며, 수량과 크기만 다른 것들에 쓰인다. 물과 물, 빛과 빛, 은혜와 은혜의 차이처럼 말이다. 그러므로 더 큰 율법은 종살이를 위해 주어진 것보다 자유를 위해 주어진 율법이다. 그래서 한 민족에 머무르지 않고, 온 세상에 퍼졌다. 주님은 한 분이시며 같은 분이시다. 성전보다 더 크시고, 솔로몬보다 더 크시며, 요나보다 더 큰 것을 사람들에게 주신다. 곧 자신이 함께 계심과 죽은 이들 가운데서의 부활을 주신다. 하나님을 바꾸거나, 다른 아버지를 선포하지 않으시고, 바로 그 같은 아버지를 선포하신다. 그분께는 집안사람들에게 나누어 주실 것이 언제나 더 많으며, 그들의 하나님을 향한 사랑이 자랄수록 더 많고 더 큰 것을 주신다. 주님께서 제자들에게 하신 말씀과 같다. “너희는 이보다 더 큰 일들도 볼 것이다.” 바울도 말한다. “내가 이미 얻었다는 것도, 의롭게 되었다는 것도, 이미 완전해졌다는 것도 아닙니다. 우리는 부분적으로 알고, 부분적으로 예언하기 때문입니다. 완전한 것이 오면, 부분적인 것들은 없어질 것입니다.” 이처럼 완전한 것이 올 때, 우리가 다른 아버지를 보는 것이 아니라, 지금 보고자 하는 그분을 보게 될 것이다. “마음이 깨끗한 이들은 복되다. 그들이 하나님을 볼 것이기 때문이다.” 우리는 다른 그리스도, 다른 하나님의 아들을 기다리지 않을 것이다. 동정녀 마리아에게서 나시고, 고난을 받으셨으며, 우리가 믿고 사랑하는 바로 그분을 기다린다. 이사야가 말한 바와 같다. “그날에 그들이 말할 것이다. 보라, 우리 주 하나님이시다. 우리는 그분께 소망을 두었고, 우리의 구원 안에서 기뻐하였다.” 베드로도 자기 서신에서 말한다. “여러분은 보지 못하면서도 그분을 사랑합니다. 지금도 보지 못하면서 그분을 믿었으니, 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 즐거워할 것입니다.” 우리와 함께 계시며, ‘아빠, 아버지’라고 외치시는 분 외에 다른 성령을 받지 않는다. 우리는 바로 그 같은 것들 안에서 자라고, 앞으로 나아갈 것이다. 이제 거울이나 수수께끼를 통해서가 아니라, 얼굴을 마주하여 하나님의 선물을 누리게 될 것이다. 이와 같이 지금도 우리는 성전보다, 솔로몬보다 더 큰 것, 곧 하나님의 아들의 오심을 받으면서, 처음부터 우리에게 알려지신 만물의 창조자이자 만드신 분 외에 다른 하나님을 배우지 않았다. 예언자들이 선포한 분 외에 다른 그리스도, 다른 하나님의 아들도 배우지 않았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5cf5014e0110bfd128b4066933c522f66b67c97a0d09e20cd748f6cd560c901e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "work_location": "4.h19.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:157f12f0fe62cdf5070ac6fb024f6775e46261c76f9a6aa671dd264e3ea78c29",
        "part_links": [
          [
            "sha256:983ef041dfdaacfc096624f6109ffa20325ce6b6a833a26d9a88b56cd4378070",
            "sha256:04a57017e422475d90e5843e9341e92966b4d83dfcc83367cd185819c1fb191c",
            "sha256:809f162de22d3c75e38171bd0b2d18c2af3f88b5d7f2a068f2bb5a3bed605916"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bd1d757c9036172a3d5f252a9861824088981f5ea6447a2e2ba2983c7085ffc3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e1562ffdce311c7e726dc952ca7de5a624d5dd3d93d73e2be613b03d8053bcde"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 19장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              170,
              171,
              172
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:2bbaa7106ed6b0a1b03906d820f7ce9f4f085c44a2e0d05289689ebe83a75ef4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:157f12f0fe62cdf5070ac6fb024f6775e46261c76f9a6aa671dd264e3ea78c29",
            "source_revision_id": "sha256:bd1d757c9036172a3d5f252a9861824088981f5ea6447a2e2ba2983c7085ffc3",
            "translation_revision_id": "sha256:e1562ffdce311c7e726dc952ca7de5a624d5dd3d93d73e2be613b03d8053bcde"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:986ca9cbc67a20399309266c29de98a85c745b2a170ffee2d53a37fc1b098c51",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:157f12f0fe62cdf5070ac6fb024f6775e46261c76f9a6aa671dd264e3ea78c29",
            "source_revision_id": "sha256:bd1d757c9036172a3d5f252a9861824088981f5ea6447a2e2ba2983c7085ffc3",
            "translation_revision_id": "sha256:e1562ffdce311c7e726dc952ca7de5a624d5dd3d93d73e2be613b03d8053bcde"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2bbaa7106ed6b0a1b03906d820f7ce9f4f085c44a2e0d05289689ebe83a75ef4",
          "sha256:986ca9cbc67a20399309266c29de98a85c745b2a170ffee2d53a37fc1b098c51"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h19-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103409.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              170,
              171,
              172
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "171 note 1",
            "explanation": "구원의 진전이라는 profectum을 본문대로 보존하고, 각주의 perfectum 및 문법 교정 논의를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              170,
              171
            ],
            "printed_text": "per testamenta maturescere profectum salutis",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_progress_in_salvation_reading"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 15:3-4,6",
              "Exodus 20:12"
            ],
            "evidence": "notes 2-4",
            "explanation": "주님의 계명과 하나님의 말씀, 네가 잘되도록이라는 목적절과 참 하나님이라는 주어를 유지한다.",
            "printed_page": 172,
            "printed_texts": [
              "praeceptum Domini",
              "sermonem Dei",
              "ut tibi bene sit",
              "verax Deus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_tradition_and_commandment_quotations"
          },
          {
            "explanation": "면을 가로지르는 단어를 잇고 시작 면에 연결했다.",
            "joined_word": "praedicabatur",
            "printed_fragments": [
              "praedi-",
              "cabatur"
            ],
            "printed_pages": [
              170,
              171
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "word_joined_across_printed_pages"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eada2e27a2eebfa14dd5e28e8b545e2f166259b30bba59ccd9b4705b8a079469",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n183.jpg",
            "page_key": "2:170",
            "printed_page": 170,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:983ef041dfdaacfc096624f6109ffa20325ce6b6a833a26d9a88b56cd4378070",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Novo enim Testamento cognito et praedicato per prophetas, et ille qui illud dispositurus erat secundum placitum Patris praedicabatur,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "35704f5603fb739e4c6ec24758117aa51d630ef88ce0c53731e2f31a04da2467",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n184.jpg",
            "page_key": "2:171",
            "printed_page": 171,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:04a57017e422475d90e5843e9341e92966b4d83dfcc83367cd185819c1fb191c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "manifestatus hominibus quemadmodum voluit Deus; ut possint semper proficere credentes in eum, et per testamenta maturescere profectum salutis. Una enim salus et unus Deus; quae autem formant hominem, praecepta multa, et non pauci gradus qui adducunt hominem ad Deum. Terreno quidem et temporali regi, cum sit homo, licet aliquoties majores profectus attribuere his qui sunt subjecti: Deo autem non licebit, cum sit idem, et semper majorem gratiam praestare humano generi velit, et pluribus muneribus assidue honorare eos qui placent ei? Si autem hoc est proficere, alterum adinvenire Patrem praeter eum qui ab initio annuntiatus est, et rursum, praeter eum qui putatur secundo inventus esse, alterum tertium adinvenire; et ejusdem erit profectus et a tertio in quartum, et ab hoc rursum alterum et alterum: et sic semper putans proficere talis sensus, nunquam in uno stabit Deo. Expulsus enim ab eo qui est, et reversus retrorsum, quaeret quidem semper, inveniet autem nunquam Deum; sed",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "729f180c08d1635e28d24eabd20255ce507b9a7de7ed3e1566a927bb6da58d81",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n185.jpg",
            "page_key": "2:172",
            "printed_page": 172,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:809f162de22d3c75e38171bd0b2d18c2af3f88b5d7f2a068f2bb5a3bed605916",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "semper incomprehensibilitatis profundo natabit, nisi per paenitentiam conversus, unde et abjectus erat, revertatur, unum Deum Patrem Demiurgum confitens et credens, qui a Lege et prophetis annuntiatus est, qui a Christo testificatus est, quemadmodum ipse ait ad eos qui accusabant ejus discipulos, quasi non servarent traditionem seniorum: Quare vos frustramini praeceptum Domini propter traditionem vestram? Deus enim dixit: Honora patrem et matrem; et, Qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. Et iterum secundo ait eis: Et frustrati estis sermonem Dei propter traditionem vestram; manifestissime Patrem et Deum confitens Christus eum qui in Lege dixit: Honora patrem et matrem, ut tibi bene sit. Verbum enim Dei confessus est Legis praeceptum verax Deus, et neminem alterum Deum appellavit, quam suum Patrem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bd1d757c9036172a3d5f252a9861824088981f5ea6447a2e2ba2983c7085ffc3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Novo enim Testamento cognito et praedicato per prophetas, et ille qui illud dispositurus erat secundum placitum Patris praedicabatur, manifestatus hominibus quemadmodum voluit Deus; ut possint semper proficere credentes in eum, et per testamenta maturescere profectum salutis. Una enim salus et unus Deus; quae autem formant hominem, praecepta multa, et non pauci gradus qui adducunt hominem ad Deum. Terreno quidem et temporali regi, cum sit homo, licet aliquoties majores profectus attribuere his qui sunt subjecti: Deo autem non licebit, cum sit idem, et semper majorem gratiam praestare humano generi velit, et pluribus muneribus assidue honorare eos qui placent ei? Si autem hoc est proficere, alterum adinvenire Patrem praeter eum qui ab initio annuntiatus est, et rursum, praeter eum qui putatur secundo inventus esse, alterum tertium adinvenire; et ejusdem erit profectus et a tertio in quartum, et ab hoc rursum alterum et alterum: et sic semper putans proficere talis sensus, nunquam in uno stabit Deo. Expulsus enim ab eo qui est, et reversus retrorsum, quaeret quidem semper, inveniet autem nunquam Deum; sed semper incomprehensibilitatis profundo natabit, nisi per paenitentiam conversus, unde et abjectus erat, revertatur, unum Deum Patrem Demiurgum confitens et credens, qui a Lege et prophetis annuntiatus est, qui a Christo testificatus est, quemadmodum ipse ait ad eos qui accusabant ejus discipulos, quasi non servarent traditionem seniorum: Quare vos frustramini praeceptum Domini propter traditionem vestram? Deus enim dixit: Honora patrem et matrem; et, Qui maledixerit patri aut matri, morte moriatur. Et iterum secundo ait eis: Et frustrati estis sermonem Dei propter traditionem vestram; manifestissime Patrem et Deum confitens Christus eum qui in Lege dixit: Honora patrem et matrem, ut tibi bene sit. Verbum enim Dei confessus est Legis praeceptum verax Deus, et neminem alterum Deum appellavit, quam suum Patrem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5550e2b591672da57fb4ec8727a8d742830be5c2ba095dce352dc6658f52c870",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 19장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 9장 3절이다. profectum salutis는 구원의 진전으로 옮겼다. 171쪽 각주 1은 이 독법과 perfectum, 동사의 형태를 비교한다.",
          "새로운 아버지를 계속 찾는 일을 진전이라고 부른다는 가정을 유지했다. 회개하여 처음의 창조주께 돌아오는 조건과 헤아릴 수 없는 심연의 비유를 구별했다.",
          "마태복음 인용의 주님의 계명과 하나님의 말씀, 부모 공경에 붙는 네가 잘되도록이라는 목적절을 보존했다. 마지막 문장의 참 하나님은 율법의 계명을 하나님의 말씀으로 인정하시는 주어이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:983ef041dfdaacfc096624f6109ffa20325ce6b6a833a26d9a88b56cd4378070",
              "sha256:04a57017e422475d90e5843e9341e92966b4d83dfcc83367cd185819c1fb191c",
              "sha256:809f162de22d3c75e38171bd0b2d18c2af3f88b5d7f2a068f2bb5a3bed605916"
            ],
            "text": "예언자들을 통해 새 언약이 알려지고 선포되었으므로, 아버지께서 기뻐하시는 뜻에 따라 그 언약을 세우실 분도 선포되었다. 그분은 하나님께서 원하신 대로 사람들에게 나타나셨다. 그분을 믿는 이들이 언제나 앞으로 나아가며, 언약들을 통해 구원의 진전을 무르익게 하려는 것이었다. 구원은 하나이고 하나님도 한 분이시다. 사람을 빚어 가는 계명들은 많으며, 하나님께 이끄는 단계들도 적지 않다. 땅의 일시적인 왕도 사람이면서 자기에게 복종하는 이들에게 때때로 더 큰 혜택을 베풀 수 있다. 같은 분으로 계시면서 인류에게 늘 더 큰 은혜를 베풀고, 자신을 기쁘게 하는 이들을 더 많은 선물로 계속 존중하려 하시는 하나님께는 이것이 허용되지 않겠는가? 처음부터 선포된 분 외에 다른 아버지를 찾아내고, 두 번째로 찾았다고 여기는 분 외에 세 번째 다른 아버지를 찾아내는 것을 진전이라고 한다면, 그의 다음 진전은 세 번째에서 네 번째로, 거기서 또 다른 신, 또 다른 신으로 나아가는 것이 될 것이다. 이런 생각으로 언제나 진전한다고 여기는 이는 결코 한 하나님 안에 머물지 않을 것이다. 존재하시는 분에게서 쫓겨나 뒤로 돌아섰기에, 늘 찾으면서도 결코 하나님을 찾지 못할 것이다. 회개하여 돌아서서, 한 하나님 아버지이자 창조자를 고백하고 믿으며, 자신이 쫓겨났던 곳으로 돌아가지 않는 한, 헤아릴 수 없는 심연을 언제나 헤엄칠 것이다. 이분을 율법과 예언자들이 알렸고, 그리스도께서 증언하셨다. 장로들의 전통을 지키지 않는다고 제자들을 비난하는 이들에게 그분께서 친히 말씀하셨다. “너희는 왜 너희 전통 때문에 주님의 계명을 무효로 만드느냐? 하나님께서는 말씀하셨다. ‘아버지와 어머니를 공경하여라.’ 또 ‘아버지나 어머니를 저주하는 자는 반드시 죽어야 한다.’” 다시 두 번째로 그들에게 말씀하셨다. “너희는 너희 전통 때문에 하나님의 말씀을 무효로 만들었다.” 율법에서 “네가 잘되도록 아버지와 어머니를 공경하여라”라고 말씀하신 분을 그리스도께서는 아버지이자 하나님으로 더없이 분명하게 고백하셨다. 참 하나님께서 율법의 계명을 하나님의 말씀으로 인정하시고, 자기 아버지 외에는 아무도 하나님이라고 부르지 않으신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bd1d757c9036172a3d5f252a9861824088981f5ea6447a2e2ba2983c7085ffc3"
        ],
        "text": "예언자들을 통해 새 언약이 알려지고 선포되었으므로, 아버지께서 기뻐하시는 뜻에 따라 그 언약을 세우실 분도 선포되었다. 그분은 하나님께서 원하신 대로 사람들에게 나타나셨다. 그분을 믿는 이들이 언제나 앞으로 나아가며, 언약들을 통해 구원의 진전을 무르익게 하려는 것이었다. 구원은 하나이고 하나님도 한 분이시다. 사람을 빚어 가는 계명들은 많으며, 하나님께 이끄는 단계들도 적지 않다. 땅의 일시적인 왕도 사람이면서 자기에게 복종하는 이들에게 때때로 더 큰 혜택을 베풀 수 있다. 같은 분으로 계시면서 인류에게 늘 더 큰 은혜를 베풀고, 자신을 기쁘게 하는 이들을 더 많은 선물로 계속 존중하려 하시는 하나님께는 이것이 허용되지 않겠는가? 처음부터 선포된 분 외에 다른 아버지를 찾아내고, 두 번째로 찾았다고 여기는 분 외에 세 번째 다른 아버지를 찾아내는 것을 진전이라고 한다면, 그의 다음 진전은 세 번째에서 네 번째로, 거기서 또 다른 신, 또 다른 신으로 나아가는 것이 될 것이다. 이런 생각으로 언제나 진전한다고 여기는 이는 결코 한 하나님 안에 머물지 않을 것이다. 존재하시는 분에게서 쫓겨나 뒤로 돌아섰기에, 늘 찾으면서도 결코 하나님을 찾지 못할 것이다. 회개하여 돌아서서, 한 하나님 아버지이자 창조자를 고백하고 믿으며, 자신이 쫓겨났던 곳으로 돌아가지 않는 한, 헤아릴 수 없는 심연을 언제나 헤엄칠 것이다. 이분을 율법과 예언자들이 알렸고, 그리스도께서 증언하셨다. 장로들의 전통을 지키지 않는다고 제자들을 비난하는 이들에게 그분께서 친히 말씀하셨다. “너희는 왜 너희 전통 때문에 주님의 계명을 무효로 만드느냐? 하나님께서는 말씀하셨다. ‘아버지와 어머니를 공경하여라.’ 또 ‘아버지나 어머니를 저주하는 자는 반드시 죽어야 한다.’” 다시 두 번째로 그들에게 말씀하셨다. “너희는 너희 전통 때문에 하나님의 말씀을 무효로 만들었다.” 율법에서 “네가 잘되도록 아버지와 어머니를 공경하여라”라고 말씀하신 분을 그리스도께서는 아버지이자 하나님으로 더없이 분명하게 고백하셨다. 참 하나님께서 율법의 계명을 하나님의 말씀으로 인정하시고, 자기 아버지 외에는 아무도 하나님이라고 부르지 않으신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e1562ffdce311c7e726dc952ca7de5a624d5dd3d93d73e2be613b03d8053bcde",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "work_location": "4.h19.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-19:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c6f7c50d8a45ef121b3d9747b1141d79a87ff6d0f34b0679a4b44ebca29bc732",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3a4fa46446b1c3bb1c0700760fdb8889ea65c65caec8e879591067c100c996b3",
            "sha256:04c36a2202cfb1b08e5a2135ba4d42f0fb0dcc01e3f1d462750c9ca17d006f38"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0bd64cc5047f69cea4f4d9ab694fa7be98c986132a3cdcfb66ccc632051f3148"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5fa0c9243650d824963a9aa84025948d30348c6e9205bf1a8c781e0a1b561f52"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 20장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103410.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              172,
              173
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:aef4f0ef0ab73b8e6773f6989bafa98820c4ff4b791baa0b13469cec40106e88",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c6f7c50d8a45ef121b3d9747b1141d79a87ff6d0f34b0679a4b44ebca29bc732",
            "source_revision_id": "sha256:0bd64cc5047f69cea4f4d9ab694fa7be98c986132a3cdcfb66ccc632051f3148",
            "translation_revision_id": "sha256:5fa0c9243650d824963a9aa84025948d30348c6e9205bf1a8c781e0a1b561f52"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:06e894bbab7f57b7661d685292fc5cfa7523924745ff6170d1cb9ee8ff42c5d1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c6f7c50d8a45ef121b3d9747b1141d79a87ff6d0f34b0679a4b44ebca29bc732",
            "source_revision_id": "sha256:0bd64cc5047f69cea4f4d9ab694fa7be98c986132a3cdcfb66ccc632051f3148",
            "translation_revision_id": "sha256:5fa0c9243650d824963a9aa84025948d30348c6e9205bf1a8c781e0a1b561f52"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aef4f0ef0ab73b8e6773f6989bafa98820c4ff4b791baa0b13469cec40106e88",
          "sha256:06e894bbab7f57b7661d685292fc5cfa7523924745ff6170d1cb9ee8ff42c5d1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103410.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              172,
              173
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 5:39-40,46",
              "Genesis 18:5",
              "Genesis 6:15-16",
              "Genesis 3:9",
              "Genesis 19:24",
              "Genesis 28:13",
              "Genesis 31:11",
              "Exodus 3:4",
              "Exodus 12:3",
              "Deuteronomy 16:5-6"
            ],
            "evidence": "172 notes 5-7 and 173 notes 1-2",
            "explanation": "아브라함과 함께 먹음, 노아에게 치수를 줌, 모세의 글에 심어진 아들, 수난과 유월절을 연결하는 저자의 해석을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              172,
              173
            ],
            "printed_texts": [
              "Scrutamini Scripturas, in quibus",
              "cum eodem comesurus",
              "dans ei mensuras",
              "extremitatem temporum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Moses_Christ_and_Passover_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "729f180c08d1635e28d24eabd20255ce507b9a7de7ed3e1566a927bb6da58d81",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n185.jpg",
            "page_key": "2:172",
            "printed_page": 172,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3a4fa46446b1c3bb1c0700760fdb8889ea65c65caec8e879591067c100c996b3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bene igitur et Johannes meminit dicentem Dominum Judaeis: Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere: illae sunt quae testimonium perhibent de me. Et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Quomodo igitur testabantur de eo Scripturae, nisi ab uno et eodem essent Patre, praeinstruentes homines de adventu Filii ejus, et praenuntiantes salutem, quae est ab eo? Si enim crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit; scilicet quod inseminatus est ubique in Scripturis ejus Filius Dei; aliquando quidem cum Abraham loquens, cum eodem comesurus: aliquando cum Noë, dans ei mensuras: aliquando",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fd58d01a831f7342174f91fe2b12b3ae30c2bce08c70c80237ff1b70c1b72ae5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n186.jpg",
            "page_key": "2:173",
            "printed_page": 173,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:04c36a2202cfb1b08e5a2135ba4d42f0fb0dcc01e3f1d462750c9ca17d006f38",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem quaerens Adam: aliquando autem Sodomitis inducens judicium: et rursus cum videtur, et in viam dirigit Jacob: et de rubo loquitur cum Moyse. Et non est numerum dicere in quibus a Moyse ostenditur Filius Dei: cujus et diem passionis non ignoravit, sed figuratim praenuntiavit eum, Pascha nominans: et in eadem ipsa, quae ante tantum temporis a Moyse praedicata est, passus est Dominus adimplens Pascha. Non solum autem diem descripsit, sed et locum, et extremitatem temporum, et signum occasus solis, dicens: Non poteris immolare Pascha in ulla alia civitatum tuarum, quas Dominus Deus dat tibi, nisi in eo loco, quem delegerit Dominus Deus tuus invocari nomen suum ibi: immolabis Pascha vespere ad occasum solis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0bd64cc5047f69cea4f4d9ab694fa7be98c986132a3cdcfb66ccc632051f3148",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Bene igitur et Johannes meminit dicentem Dominum Judaeis: Scrutamini Scripturas, in quibus putatis vos vitam aeternam habere: illae sunt quae testimonium perhibent de me. Et non vultis venire ad me, ut vitam habeatis. Quomodo igitur testabantur de eo Scripturae, nisi ab uno et eodem essent Patre, praeinstruentes homines de adventu Filii ejus, et praenuntiantes salutem, quae est ab eo? Si enim crederetis Moysi, crederetis et mihi: de me enim ille scripsit; scilicet quod inseminatus est ubique in Scripturis ejus Filius Dei; aliquando quidem cum Abraham loquens, cum eodem comesurus: aliquando cum Noë, dans ei mensuras: aliquando autem quaerens Adam: aliquando autem Sodomitis inducens judicium: et rursus cum videtur, et in viam dirigit Jacob: et de rubo loquitur cum Moyse. Et non est numerum dicere in quibus a Moyse ostenditur Filius Dei: cujus et diem passionis non ignoravit, sed figuratim praenuntiavit eum, Pascha nominans: et in eadem ipsa, quae ante tantum temporis a Moyse praedicata est, passus est Dominus adimplens Pascha. Non solum autem diem descripsit, sed et locum, et extremitatem temporum, et signum occasus solis, dicens: Non poteris immolare Pascha in ulla alia civitatum tuarum, quas Dominus Deus dat tibi, nisi in eo loco, quem delegerit Dominus Deus tuus invocari nomen suum ibi: immolabis Pascha vespere ad occasum solis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ade5755b9cd04b8da56e5d8a71d220189ab2abc78f15242bf6c7f84ad10533ef",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 20장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 1절이다. Scrutamini는 성경을 살핀다는 서술형으로 읽었다. 뒤의 in quibus는 너희가 영원한 생명이 있다고 생각하는 성경 안이라는 관계를 나타낸다.",
          "아브라함과 함께 음식을 드심, 노아에게 치수를 주심, 아담을 찾음과 소돔의 심판을 인쇄 순서대로 유지했다. 172-173쪽 각주 7은 노아와 아담 대목의 배열 및 독법을 논의한다.",
          "유월절과 수난의 날, 장소와 때의 끝 및 해 질 무렵은 모세의 예언을 풀이하는 저자의 논증이다. 유월절 제물을 바칠 장소의 한정과 시간 표현을 함께 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3a4fa46446b1c3bb1c0700760fdb8889ea65c65caec8e879591067c100c996b3",
              "sha256:04c36a2202cfb1b08e5a2135ba4d42f0fb0dcc01e3f1d462750c9ca17d006f38"
            ],
            "text": "그러므로 요한도 주님의 말씀을 잘 기록했다. 그분께서는 유대인들에게 말씀하셨다. “너희는 성경을 살핀다. 그 안에서 영원한 생명을 얻는다고 생각한다. 그 성경이 바로 나를 증언한다. 생명을 얻도록 내게 오려고는 하지 않는다.” 성경이 한 분이시며 같은 아버지에게서 나와, 그분의 아들이 오실 일을 사람들에게 미리 가르치고, 그 아들을 통해 오는 구원을 예고하지 않았다면, 어떻게 그분을 증언했겠는가? “너희가 모세를 믿었다면, 나도 믿었을 것이다. 그가 나에 관해 썼기 때문이다.” 하나님의 아들이 모세의 글 곳곳에 심어져 있기 때문이다. 때로는 아브라함에게 말씀하시며 그와 함께 음식을 드시려 하셨고, 때로는 노아와 함께하시며 그에게 치수를 주셨으며, 때로는 아담을 찾으셨고, 때로는 소돔 사람들에게 심판을 내리셨다. 또 모습을 드러내어 야곱의 길을 이끄셨고, 떨기나무에서 모세에게 말씀하셨다. 모세를 통해 하나님의 아들이 드러나는 경우는 그 수를 다 말할 수 없다. 모세는 그분께서 고난받으실 날도 알고 있었으며, 유월절이라 부르면서 표상을 통해 미리 예고했다. 그토록 오래전에 모세가 예고했던 바로 그날에 주님께서는 고난을 받으시어 유월절을 이루셨다. 모세는 그날뿐 아니라, 장소와 때의 끝, 해가 지는 표징도 기술하며 말했다. “주 하나님께서 네게 주시는 네 성읍들 가운데 아무 곳에서나 유월절 제물을 바쳐서는 안 된다. 주 너의 하나님께서 그분의 이름을 부르도록 선택하신 그 장소에서만, 저녁 해 질 무렵에 유월절 제물을 바쳐야 한다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0bd64cc5047f69cea4f4d9ab694fa7be98c986132a3cdcfb66ccc632051f3148"
        ],
        "text": "그러므로 요한도 주님의 말씀을 잘 기록했다. 그분께서는 유대인들에게 말씀하셨다. “너희는 성경을 살핀다. 그 안에서 영원한 생명을 얻는다고 생각한다. 그 성경이 바로 나를 증언한다. 생명을 얻도록 내게 오려고는 하지 않는다.” 성경이 한 분이시며 같은 아버지에게서 나와, 그분의 아들이 오실 일을 사람들에게 미리 가르치고, 그 아들을 통해 오는 구원을 예고하지 않았다면, 어떻게 그분을 증언했겠는가? “너희가 모세를 믿었다면, 나도 믿었을 것이다. 그가 나에 관해 썼기 때문이다.” 하나님의 아들이 모세의 글 곳곳에 심어져 있기 때문이다. 때로는 아브라함에게 말씀하시며 그와 함께 음식을 드시려 하셨고, 때로는 노아와 함께하시며 그에게 치수를 주셨으며, 때로는 아담을 찾으셨고, 때로는 소돔 사람들에게 심판을 내리셨다. 또 모습을 드러내어 야곱의 길을 이끄셨고, 떨기나무에서 모세에게 말씀하셨다. 모세를 통해 하나님의 아들이 드러나는 경우는 그 수를 다 말할 수 없다. 모세는 그분께서 고난받으실 날도 알고 있었으며, 유월절이라 부르면서 표상을 통해 미리 예고했다. 그토록 오래전에 모세가 예고했던 바로 그날에 주님께서는 고난을 받으시어 유월절을 이루셨다. 모세는 그날뿐 아니라, 장소와 때의 끝, 해가 지는 표징도 기술하며 말했다. “주 하나님께서 네게 주시는 네 성읍들 가운데 아무 곳에서나 유월절 제물을 바쳐서는 안 된다. 주 너의 하나님께서 그분의 이름을 부르도록 선택하신 그 장소에서만, 저녁 해 질 무렵에 유월절 제물을 바쳐야 한다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:5fa0c9243650d824963a9aa84025948d30348c6e9205bf1a8c781e0a1b561f52",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "work_location": "4.h20.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e57e84cf7ad35a2ad326390c2dcc715d329227b91bf14ad1679e732d05b8d58e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f3d5e36aa882917cd097c04427c31102efbb13a3c3caa0ad53bffff2a0f55fbe",
            "sha256:670f1cc292d2ad7632e86cb112097307195847beb6f7794ea66988ca7ecb7303"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:97ff2aceb62729971475a03111cb82392dcef647457ad21bf3f946b872658014"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a43ee6efeaee1ee098abf5c75f4840abb4a95dc2830ef8bdd3945176fff9906b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 20장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103410.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              173,
              174
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7a7ff584401899111fdba9c3a656ba248a10a7ed47f89ca30360e17f80756cee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e57e84cf7ad35a2ad326390c2dcc715d329227b91bf14ad1679e732d05b8d58e",
            "source_revision_id": "sha256:97ff2aceb62729971475a03111cb82392dcef647457ad21bf3f946b872658014",
            "translation_revision_id": "sha256:a43ee6efeaee1ee098abf5c75f4840abb4a95dc2830ef8bdd3945176fff9906b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0bb83e95cda24cc32937677f3a7b8200575d3f4e66556d3cfe4f6d0b4118b3a2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e57e84cf7ad35a2ad326390c2dcc715d329227b91bf14ad1679e732d05b8d58e",
            "source_revision_id": "sha256:97ff2aceb62729971475a03111cb82392dcef647457ad21bf3f946b872658014",
            "translation_revision_id": "sha256:a43ee6efeaee1ee098abf5c75f4840abb4a95dc2830ef8bdd3945176fff9906b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7a7ff584401899111fdba9c3a656ba248a10a7ed47f89ca30360e17f80756cee",
          "sha256:0bb83e95cda24cc32937677f3a7b8200575d3f4e66556d3cfe4f6d0b4118b3a2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h20-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103410.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              173,
              174
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 49:10-12",
              "Deuteronomy 32:6",
              "Deuteronomy 28:66"
            ],
            "evidence": "173 notes 3-4 and 174 notes 2-4",
            "explanation": "포도나무와 덩굴줄기, 포도주와 포도의 피, 눈과 이에 관한 인용 및 눈앞에 매달린 생명을 보존한다. a vino의 관계와 비교 구문 가능성을 각주와 구별하여 기록한다.",
            "printed_pages": [
              173,
              174
            ],
            "printed_texts": [
              "cui repositum est",
              "ad helicem",
              "laetifici oculi ejus a vino",
              "et non credes vitae tuae",
              "possedit te"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Genesis49_and_hanging_life_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fd58d01a831f7342174f91fe2b12b3ae30c2bce08c70c80237ff1b70c1b72ae5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n186.jpg",
            "page_key": "2:173",
            "printed_page": 173,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f3d5e36aa882917cd097c04427c31102efbb13a3c3caa0ad53bffff2a0f55fbe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jam autem et manifestaverat ejus adventum, dicens: Non deerit princeps in Juda, neque dux ex femoribus ejus, quoadusque veniat cui repositum est, et ipse est spes gentium; alligans ad vitem pullum suum, et ad helicem pullum asinae. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum: laetifici oculi ejus a vino, et candidi dentes ejus quam lac. Inquirant enim hi qui omnia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ae6a0fce14a85c3dbc7b85e16801635df3b3ebe31921a8e5bd8b3a9ff07b3eb2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n187.jpg",
            "page_key": "2:174",
            "printed_page": 174,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:670f1cc292d2ad7632e86cb112097307195847beb6f7794ea66988ca7ecb7303",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "scrutari dicuntur, id tempus in quo defecit princeps et dux ex Juda, et qui est gentium spes, et qui vitis, et qui pullus ejus, et quod indumentum, et qui oculi, et qui dentes, et quod vinum, et unumquodque ex dictis exquirant; et invenient non alium, nisi Dominum nostrum Christum Jesum, annuntiatum. Quapropter Moyses increpans populum, quod ingratus exsisteret, ait, Sic populus fatuus, et non sapiens, haec Domino retribuistis! Et rursus significans, quoniam qui ab initio condidit et fecit eos Verbum, et in novissimis temporibus redimens nos et vivificans, ostenditur pendens in ligno, et non credent ei. Ait enim: Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae. Et iterum: Nonne hic idem Pater tuus possedit te, et fecit te, et creavit te?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:97ff2aceb62729971475a03111cb82392dcef647457ad21bf3f946b872658014",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Jam autem et manifestaverat ejus adventum, dicens: Non deerit princeps in Juda, neque dux ex femoribus ejus, quoadusque veniat cui repositum est, et ipse est spes gentium; alligans ad vitem pullum suum, et ad helicem pullum asinae. Lavabit in vino stolam suam, et in sanguine uvae pallium suum: laetifici oculi ejus a vino, et candidi dentes ejus quam lac. Inquirant enim hi qui omnia scrutari dicuntur, id tempus in quo defecit princeps et dux ex Juda, et qui est gentium spes, et qui vitis, et qui pullus ejus, et quod indumentum, et qui oculi, et qui dentes, et quod vinum, et unumquodque ex dictis exquirant; et invenient non alium, nisi Dominum nostrum Christum Jesum, annuntiatum. Quapropter Moyses increpans populum, quod ingratus exsisteret, ait, Sic populus fatuus, et non sapiens, haec Domino retribuistis! Et rursus significans, quoniam qui ab initio condidit et fecit eos Verbum, et in novissimis temporibus redimens nos et vivificans, ostenditur pendens in ligno, et non credent ei. Ait enim: Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae. Et iterum: Nonne hic idem Pater tuus possedit te, et fecit te, et creavit te?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "09ebebb6f4fe6c92014d1742221c07f06b4eff57a663059cd3ac2039b0fa2d07",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 20장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 10장 2절이다. cui repositum est는 그것이 돌아갈 분으로 읽었다. 목적어는 대본에서 생략되어 있다. 포도나무와 덩굴줄기, 포도의 피와 옷을 구별했다.",
          "a vino는 포도주로, quam lac는 우유보다로 옮겼다. 173쪽 각주 4는 전치사의 그리스어 관계와 히브리어 비교 구문 가능성을 논의한다. 이 구문의 해석은 추가 대조 대상으로 기록한다.",
          "눈앞에 매달린 생명을 그리스도께 연결하는 신명기 해석, 그들을 창조함과 우리를 속량함의 인칭 차이, 네 아버지가 너를 자기 것으로 삼았다는 소유 표현을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f3d5e36aa882917cd097c04427c31102efbb13a3c3caa0ad53bffff2a0f55fbe",
              "sha256:670f1cc292d2ad7632e86cb112097307195847beb6f7794ea66988ca7ecb7303"
            ],
            "text": "그는 이미 그분의 오심도 밝히며 말했다. “그것이 돌아갈 분이 오실 때까지, 유다에게서 통치자가 사라지지 않고, 그 허벅지에서 지도자가 끊이지 않을 것이다. 그분이 민족들의 소망이시며, 자신의 새끼 짐승을 포도나무에, 암나귀의 새끼를 덩굴줄기에 매신다. 자신의 긴 옷을 포도주에, 겉옷을 포도의 피에 빠실 것이다. 그분의 눈은 포도주로 기쁨을 띠며, 이는 우유보다 희다.” 모든 것을 살핀다고 하는 이들은 유다에게서 통치자와 지도자가 끊어진 때가 언제인지 살펴보라. 민족들의 소망이 누구인지, 포도나무가 누구인지, 그분의 새끼 짐승은 무엇인지, 옷은 무엇인지, 눈은 무엇인지, 이는 무엇인지, 포도주는 무엇인지, 말해진 것을 하나하나 살펴보라. 그러면 선포된 분이 우리 주 그리스도 예수뿐이심을 찾을 것이다. 그래서 모세는 은혜를 모르는 백성을 꾸짖으며 말했다. “어리석고 지혜롭지 못한 백성아, 너희는 주님께 이렇게 되갚았구나!” 또 다음을 가리켰다. 처음부터 그들을 지으시고 만드신 말씀께서, 마지막 때에 우리를 속량하고 살리시는 분으로서, 나무에 매달려 드러나시지만, 그들은 그분을 믿지 않을 것이라는 사실이다. 그는 말한다. “네 생명이 네 눈앞에 매달려 있을 것이며, 너는 네 생명을 믿지 않을 것이다.” 또 말한다. “바로 이분, 네 아버지께서 너를 자기 것으로 삼고, 너를 만드시고, 너를 창조하지 않으셨느냐?”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:97ff2aceb62729971475a03111cb82392dcef647457ad21bf3f946b872658014"
        ],
        "text": "그는 이미 그분의 오심도 밝히며 말했다. “그것이 돌아갈 분이 오실 때까지, 유다에게서 통치자가 사라지지 않고, 그 허벅지에서 지도자가 끊이지 않을 것이다. 그분이 민족들의 소망이시며, 자신의 새끼 짐승을 포도나무에, 암나귀의 새끼를 덩굴줄기에 매신다. 자신의 긴 옷을 포도주에, 겉옷을 포도의 피에 빠실 것이다. 그분의 눈은 포도주로 기쁨을 띠며, 이는 우유보다 희다.” 모든 것을 살핀다고 하는 이들은 유다에게서 통치자와 지도자가 끊어진 때가 언제인지 살펴보라. 민족들의 소망이 누구인지, 포도나무가 누구인지, 그분의 새끼 짐승은 무엇인지, 옷은 무엇인지, 눈은 무엇인지, 이는 무엇인지, 포도주는 무엇인지, 말해진 것을 하나하나 살펴보라. 그러면 선포된 분이 우리 주 그리스도 예수뿐이심을 찾을 것이다. 그래서 모세는 은혜를 모르는 백성을 꾸짖으며 말했다. “어리석고 지혜롭지 못한 백성아, 너희는 주님께 이렇게 되갚았구나!” 또 다음을 가리켰다. 처음부터 그들을 지으시고 만드신 말씀께서, 마지막 때에 우리를 속량하고 살리시는 분으로서, 나무에 매달려 드러나시지만, 그들은 그분을 믿지 않을 것이라는 사실이다. 그는 말한다. “네 생명이 네 눈앞에 매달려 있을 것이며, 너는 네 생명을 믿지 않을 것이다.” 또 말한다. “바로 이분, 네 아버지께서 너를 자기 것으로 삼고, 너를 만드시고, 너를 창조하지 않으셨느냐?”",
        "translation_revision_id": "sha256:a43ee6efeaee1ee098abf5c75f4840abb4a95dc2830ef8bdd3945176fff9906b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "work_location": "4.h20.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-20:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:02b4fe22b76f755f707c728ce6072e0f3443ac42b82e4c28a19d759393065a26",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e6f847de3532bb049f205ff90db2a353a735b58a9d6cdd4dd454b1fc061a002c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:679b7ba894559c161821170f194c04af8a16ef28f45cfdbf97d63caaab97b3e8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:97aa926a01ea1048ebd944bfcc6f3ce9ae5800c75fa282f549dbc974a2430baa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 21장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              174
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:8ebd242a795525b5eb44776b9db91af1dd5419d383ac912c015988f1093c26c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:02b4fe22b76f755f707c728ce6072e0f3443ac42b82e4c28a19d759393065a26",
            "source_revision_id": "sha256:679b7ba894559c161821170f194c04af8a16ef28f45cfdbf97d63caaab97b3e8",
            "translation_revision_id": "sha256:97aa926a01ea1048ebd944bfcc6f3ce9ae5800c75fa282f549dbc974a2430baa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:7dc13f47f5eab3891e334c2ee2495973bd0e3f3c61361df4a61f99f55e633654",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:02b4fe22b76f755f707c728ce6072e0f3443ac42b82e4c28a19d759393065a26",
            "source_revision_id": "sha256:679b7ba894559c161821170f194c04af8a16ef28f45cfdbf97d63caaab97b3e8",
            "translation_revision_id": "sha256:97aa926a01ea1048ebd944bfcc6f3ce9ae5800c75fa282f549dbc974a2430baa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ebd242a795525b5eb44776b9db91af1dd5419d383ac912c015988f1093c26c0",
          "sha256:7dc13f47f5eab3891e334c2ee2495973bd0e3f3c61361df4a61f99f55e633654"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              174
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 13:17",
              "Genesis 1:28"
            ],
            "explanation": "예언자들과 많은 의인들의 선지식, 말씀의 여러 사역, 종의 해방과 양자됨 및 사람의 성장을 유지한다.",
            "printed_page": 174,
            "printed_texts": [
              "non solum prophetae et justi multi",
              "liberante servum, et adoptante in filium",
              "Crescite et multiplicamini"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophetic_foreknowledge_and_growth"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ae6a0fce14a85c3dbc7b85e16801635df3b3ebe31921a8e5bd8b3a9ff07b3eb2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n187.jpg",
            "page_key": "2:174",
            "printed_page": 174,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e6f847de3532bb049f205ff90db2a353a735b58a9d6cdd4dd454b1fc061a002c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem non solum prophetae et justi multi, praescientes per Spiritum sanctum adventum ejus, oraverunt in illud tempus venire, in quo facie ad faciem viderent Dominum suum, et sermones audirent ejus, Dominus fecit manifestum, dicens discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt. Quemadmodum igitur concupierunt et audire, et videre, nisi praescissent futurum ejus adventum? Quomodo autem praescire potuerunt, nisi ab ipso praescientiam ante accepissent? Quomodo autem Scripturae testificantur de eo, nisi ab uno et eodem Deo omnia semper per Verbum revelata et ostensa fuissent credentibus; aliquando quidem colloquente eo cum suo plasmate, aliquando autem dante legem, aliquando vero exprobrante, aliquando vero exhortante, ac deinceps liberante servum, et adoptante in filium, et apto tempore incorruptelae haereditatem praestante, ad perfectionem hominis? Plasmavit enim eum in augmentum et incrementum, quemadmodum et Scriptura dicit: Crescite et multiplicamini.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:679b7ba894559c161821170f194c04af8a16ef28f45cfdbf97d63caaab97b3e8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem non solum prophetae et justi multi, praescientes per Spiritum sanctum adventum ejus, oraverunt in illud tempus venire, in quo facie ad faciem viderent Dominum suum, et sermones audirent ejus, Dominus fecit manifestum, dicens discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre quae videtis, et non viderunt, et audire quae auditis, et non audierunt. Quemadmodum igitur concupierunt et audire, et videre, nisi praescissent futurum ejus adventum? Quomodo autem praescire potuerunt, nisi ab ipso praescientiam ante accepissent? Quomodo autem Scripturae testificantur de eo, nisi ab uno et eodem Deo omnia semper per Verbum revelata et ostensa fuissent credentibus; aliquando quidem colloquente eo cum suo plasmate, aliquando autem dante legem, aliquando vero exprobrante, aliquando vero exhortante, ac deinceps liberante servum, et adoptante in filium, et apto tempore incorruptelae haereditatem praestante, ad perfectionem hominis? Plasmavit enim eum in augmentum et incrementum, quemadmodum et Scriptura dicit: Crescite et multiplicamini.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "98bb1598b767a36378fddcc0a11de60f3e00665cd36035cf2071242696687d31",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 21장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 1절이다. non solum prophetae et justi multi는 예언자들뿐 아니라 많은 의인들도라는 연결로 옮겼다.",
          "미리 아는 지식, 얼굴을 마주하여 봄, 율법을 주고 꾸짖고 권고함, 종의 해방과 양자됨을 구별했다. 마지막의 자라고 번성하라는 인용은 사람의 성장을 설명하는 문맥이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e6f847de3532bb049f205ff90db2a353a735b58a9d6cdd4dd454b1fc061a002c"
            ],
            "text": "예언자들뿐 아니라 많은 의인들도 성령을 통해 그분의 오심을 미리 알고, 자기 주님을 얼굴과 얼굴을 마주하여 보고 그분의 말씀을 들을 그때에 이르기를 기도했다. 주님께서는 이를 분명히 하시며 제자들에게 말씀하셨다. “많은 예언자와 의인이 너희가 보는 것을 보고 싶어 했으나, 보지 못했으며, 너희가 듣는 것을 듣고 싶어 했으나, 듣지 못했다.” 그분께서 장차 오실 것을 미리 알지 못했다면, 어떻게 듣고 보기를 갈망했겠는가? 그분에게서 미리 아는 지식을 받지 않았다면, 어떻게 미리 알 수 있었겠는가? 한 분이시며 같은 하나님께서 언제나 말씀을 통해 모든 것을 믿는 이들에게 드러내 보이시지 않았다면, 어떻게 성경이 그분을 증언하겠는가? 그분께서는 때로 자신이 빚으신 것과 말씀을 나누시고, 때로 율법을 주시며, 때로 꾸짖고, 때로 권고하신다. 이어 종을 해방하시고, 아들로 받아들이시며, 사람을 완전하게 하려고 알맞은 때에 썩지 않는 상속을 주신다. 그분께서는 사람이 자라고 늘어나도록 빚으셨다. 성경이 말한 바와 같다. “자라고 번성하여라.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:679b7ba894559c161821170f194c04af8a16ef28f45cfdbf97d63caaab97b3e8"
        ],
        "text": "예언자들뿐 아니라 많은 의인들도 성령을 통해 그분의 오심을 미리 알고, 자기 주님을 얼굴과 얼굴을 마주하여 보고 그분의 말씀을 들을 그때에 이르기를 기도했다. 주님께서는 이를 분명히 하시며 제자들에게 말씀하셨다. “많은 예언자와 의인이 너희가 보는 것을 보고 싶어 했으나, 보지 못했으며, 너희가 듣는 것을 듣고 싶어 했으나, 듣지 못했다.” 그분께서 장차 오실 것을 미리 알지 못했다면, 어떻게 듣고 보기를 갈망했겠는가? 그분에게서 미리 아는 지식을 받지 않았다면, 어떻게 미리 알 수 있었겠는가? 한 분이시며 같은 하나님께서 언제나 말씀을 통해 모든 것을 믿는 이들에게 드러내 보이시지 않았다면, 어떻게 성경이 그분을 증언하겠는가? 그분께서는 때로 자신이 빚으신 것과 말씀을 나누시고, 때로 율법을 주시며, 때로 꾸짖고, 때로 권고하신다. 이어 종을 해방하시고, 아들로 받아들이시며, 사람을 완전하게 하려고 알맞은 때에 썩지 않는 상속을 주신다. 그분께서는 사람이 자라고 늘어나도록 빚으셨다. 성경이 말한 바와 같다. “자라고 번성하여라.”",
        "translation_revision_id": "sha256:97aa926a01ea1048ebd944bfcc6f3ce9ae5800c75fa282f549dbc974a2430baa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "work_location": "4.h21.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:250b1f264721be8b9e236ad59faa28e8f6fd372a92ef624c6ddf450cb34b73b9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d644b94ffa2d6510d2a2c772eb1263b2a691647d1b683796e9e5bfb6b17f55b7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:448e3ae98ba8538031d26f1383f3138bee61d0d88969dfe549a2cd01c0a5d7d8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3694e5bf31ad5d218d9ba10971da9c6333683e2545c90c2c785c2dca2521be19"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 21장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e55993f2f464d2697b2bd1b683830b3081988632315c5f4c583755a02d7c1a04",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:250b1f264721be8b9e236ad59faa28e8f6fd372a92ef624c6ddf450cb34b73b9",
            "source_revision_id": "sha256:448e3ae98ba8538031d26f1383f3138bee61d0d88969dfe549a2cd01c0a5d7d8",
            "translation_revision_id": "sha256:3694e5bf31ad5d218d9ba10971da9c6333683e2545c90c2c785c2dca2521be19"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:95952f6cdb0abacd9515255f4b64202518a67a9396a1f24908d2a31cc3b1ac58",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:250b1f264721be8b9e236ad59faa28e8f6fd372a92ef624c6ddf450cb34b73b9",
            "source_revision_id": "sha256:448e3ae98ba8538031d26f1383f3138bee61d0d88969dfe549a2cd01c0a5d7d8",
            "translation_revision_id": "sha256:3694e5bf31ad5d218d9ba10971da9c6333683e2545c90c2c785c2dca2521be19"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e55993f2f464d2697b2bd1b683830b3081988632315c5f4c583755a02d7c1a04",
          "sha256:95952f6cdb0abacd9515255f4b64202518a67a9396a1f24908d2a31cc3b1ac58"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_reference": "Matthew 25:21,23",
            "explanation": "하나님이 만드심과 사람이 만들어짐, 선을 베푸심과 받음, 감사하는 사람이 선함을 담는 그릇이라는 비유와 주인의 돈을 유지한다.",
            "printed_page": 175,
            "printed_texts": [
              "Deus quidem facit, homo autem fit",
              "bene autem fit homini",
              "totus lumen",
              "totus mens",
              "totus substantia",
              "exceptorium bonitatis",
              "plus habentibus dominicum argentum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_making_benefit_and_grateful_person"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c25a8d1f95bfc4c79853e93e418e88b916b321c1176b93eb2006b62fd45e3b34",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n188.jpg",
            "page_key": "2:175",
            "printed_page": 175,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d644b94ffa2d6510d2a2c772eb1263b2a691647d1b683796e9e5bfb6b17f55b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et hoc Deus ab homine differt, quoniam Deus quidem facit, homo autem fit: et quidem qui facit, semper idem est: quod autem fit, et initium, et medietatem, et adjectionem, et augmentum accipere debet. Et Deus quidem bene facit, bene autem fit homini. Et Deus quidem perfectus in omnibus, ipse sibi aequalis et similis; totus cum sit lumen, et totus mens, et totus substantia, et fons omnium bonorum: homo vero profectum percipiens et augmentum ad Deum. Quemadmodum enim Deus semper idem est; sic et homo in Deo inventus, semper proficiet ad Deum. Neque enim Deus cessat aliquando in benefaciendo, et locupletando hominem: neque homo cessat beneficium accipere, et ditari a Deo. Exceptorium enim bonitatis, et organum clarificationis ejus, homo gratus ei qui se fecit: et iterum exceptorium justi judicii ejus homo ingratus, et spernens plasmatorem, et non subjectus Verbo ejus: qui plurimum semper fructificantibus, et plus habentibus dominicum argentum, daturum se pollicitus est. Euge, inquit, serve bone, et fidelis, quia in modico fidelis fuisti, super multa te constituam; intra in gaudium Domini tui: ipse Dominus plurimum promittens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:448e3ae98ba8538031d26f1383f3138bee61d0d88969dfe549a2cd01c0a5d7d8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et hoc Deus ab homine differt, quoniam Deus quidem facit, homo autem fit: et quidem qui facit, semper idem est: quod autem fit, et initium, et medietatem, et adjectionem, et augmentum accipere debet. Et Deus quidem bene facit, bene autem fit homini. Et Deus quidem perfectus in omnibus, ipse sibi aequalis et similis; totus cum sit lumen, et totus mens, et totus substantia, et fons omnium bonorum: homo vero profectum percipiens et augmentum ad Deum. Quemadmodum enim Deus semper idem est; sic et homo in Deo inventus, semper proficiet ad Deum. Neque enim Deus cessat aliquando in benefaciendo, et locupletando hominem: neque homo cessat beneficium accipere, et ditari a Deo. Exceptorium enim bonitatis, et organum clarificationis ejus, homo gratus ei qui se fecit: et iterum exceptorium justi judicii ejus homo ingratus, et spernens plasmatorem, et non subjectus Verbo ejus: qui plurimum semper fructificantibus, et plus habentibus dominicum argentum, daturum se pollicitus est. Euge, inquit, serve bone, et fidelis, quia in modico fidelis fuisti, super multa te constituam; intra in gaudium Domini tui: ipse Dominus plurimum promittens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2b5f8afc7d3c204c83158c74b1877e38c55e1a36f08f53e3f660ea9501e27343",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 21장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 2절이다. facit와 fit는 만드심과 만들어짐으로, 이어지는 bene facit와 bene fit homini는 선을 베푸심과 받음으로 옮겼다.",
          "빛과 지성과 실체, 모든 선의 샘이라는 열거를 보존했다. 감사하는 사람과 감사하지 않는 사람을 각각 선함과 심판을 담는 그릇에 연결했다.",
          "plurimum은 아주 많은 것을 주신다는 약속에, plus는 주님의 돈을 더 많이 갖고 있음에 연결했다. 작은 일에 신실한 종과 많은 일을 맡기는 주인의 관계를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d644b94ffa2d6510d2a2c772eb1263b2a691647d1b683796e9e5bfb6b17f55b7"
            ],
            "text": "하나님과 사람은 이 점에서 다르다. 하나님은 만드시며, 사람은 만들어진다. 만드시는 분은 언제나 같은 분이시고, 만들어지는 것은 시작과 중간, 더해짐과 성장을 받아야 한다. 하나님은 선을 베푸시며, 사람은 그 선을 받는다. 하나님께서는 모든 점에서 완전하시고, 자신과 동등하고 같으시다. 온전히 빛이시며, 온전히 지성이시며, 온전히 실체이시며, 모든 선의 샘이시다. 사람은 하나님을 향한 진전과 성장을 받는다. 하나님께서 언제나 같은 분이시듯, 하나님 안에 있는 사람도 언제나 하나님께로 나아갈 것이다. 하나님께서는 사람에게 선을 베풀고 풍요롭게 하시는 일을 그치지 않으시며, 사람도 하나님에게서 혜택을 받고 풍요로워지는 일을 그치지 않는다. 자신을 만드신 분께 감사하는 사람은 그분의 선함을 담는 그릇이자, 그분께 영광을 돌리는 도구이다. 반대로 감사하지 않고, 자신을 빚으신 분을 업신여기며, 그분의 말씀에 복종하지 않는 사람은 그분의 의로운 심판을 담는 그릇이다. 그분께서는 늘 열매를 맺으며, 주님의 돈을 더 많이 갖고 있는 이들에게 아주 많은 것을 주겠다고 약속하셨다. 그분은 말씀하신다. “잘하였다, 착하고 신실한 종아. 네가 작은 일에 신실했으니, 많은 일을 네게 맡기겠다. 네 주인의 기쁨에 들어오너라.” 주님 자신이 아주 많은 것을 약속하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:448e3ae98ba8538031d26f1383f3138bee61d0d88969dfe549a2cd01c0a5d7d8"
        ],
        "text": "하나님과 사람은 이 점에서 다르다. 하나님은 만드시며, 사람은 만들어진다. 만드시는 분은 언제나 같은 분이시고, 만들어지는 것은 시작과 중간, 더해짐과 성장을 받아야 한다. 하나님은 선을 베푸시며, 사람은 그 선을 받는다. 하나님께서는 모든 점에서 완전하시고, 자신과 동등하고 같으시다. 온전히 빛이시며, 온전히 지성이시며, 온전히 실체이시며, 모든 선의 샘이시다. 사람은 하나님을 향한 진전과 성장을 받는다. 하나님께서 언제나 같은 분이시듯, 하나님 안에 있는 사람도 언제나 하나님께로 나아갈 것이다. 하나님께서는 사람에게 선을 베풀고 풍요롭게 하시는 일을 그치지 않으시며, 사람도 하나님에게서 혜택을 받고 풍요로워지는 일을 그치지 않는다. 자신을 만드신 분께 감사하는 사람은 그분의 선함을 담는 그릇이자, 그분께 영광을 돌리는 도구이다. 반대로 감사하지 않고, 자신을 빚으신 분을 업신여기며, 그분의 말씀에 복종하지 않는 사람은 그분의 의로운 심판을 담는 그릇이다. 그분께서는 늘 열매를 맺으며, 주님의 돈을 더 많이 갖고 있는 이들에게 아주 많은 것을 주겠다고 약속하셨다. 그분은 말씀하신다. “잘하였다, 착하고 신실한 종아. 네가 작은 일에 신실했으니, 많은 일을 네게 맡기겠다. 네 주인의 기쁨에 들어오너라.” 주님 자신이 아주 많은 것을 약속하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3694e5bf31ad5d218d9ba10971da9c6333683e2545c90c2c785c2dca2521be19",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "work_location": "4.h21.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:05d82b8d6ed8a93d79650aa6917a74f8d6aad5646e2dc01c15621cc928597e68",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d7d389d927891121b67d0370da08cf449f6c2b5be35db602f1c2cf825cd17789",
            "sha256:8c1f12ab2c35fbe3ed602d52966bd6066eb4ff203fdadc140c9d48219a0c5318"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bdb57b35c2a9a61371095f9efa434b053d558bcc605228c6f8459ad5d63b2693"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:140e7e242de5cc199904f5f85f7a9f26d6d3d802a6da31046ecd2f996f69d798"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 21장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175,
              176
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:ebef64af96661518b14dc45880c65bb8efe7ecd0ab3d6774d11bcd68bf3435df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05d82b8d6ed8a93d79650aa6917a74f8d6aad5646e2dc01c15621cc928597e68",
            "source_revision_id": "sha256:bdb57b35c2a9a61371095f9efa434b053d558bcc605228c6f8459ad5d63b2693",
            "translation_revision_id": "sha256:140e7e242de5cc199904f5f85f7a9f26d6d3d802a6da31046ecd2f996f69d798"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:1ef5886c58bd71b0089b295c27c2feea951e94847ec4f55a1a98483095040ea5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05d82b8d6ed8a93d79650aa6917a74f8d6aad5646e2dc01c15621cc928597e68",
            "source_revision_id": "sha256:bdb57b35c2a9a61371095f9efa434b053d558bcc605228c6f8459ad5d63b2693",
            "translation_revision_id": "sha256:140e7e242de5cc199904f5f85f7a9f26d6d3d802a6da31046ecd2f996f69d798"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ebef64af96661518b14dc45880c65bb8efe7ecd0ab3d6774d11bcd68bf3435df",
          "sha256:1ef5886c58bd71b0089b295c27c2feea951e94847ec4f55a1a98483095040ea5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              175,
              176
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 21:8-16"
            ],
            "evidence": "175 note 4 continued on 176 and 176 note 4",
            "explanation": "다윗의 길을 따른 이들이 고통 중의 왕을 알아보는 것으로 읽으며 각주의 낮아짐과 고통 해석을 연결한다. 찬양을 완성하시는 아들과 그 찬양을 받는 아버지를 구별한다.",
            "printed_biblical_references": [
              "Psalm 34:9",
              "Psalm 8:2-3"
            ],
            "printed_pages": [
              175,
              176
            ],
            "printed_texts": [
              "in via David",
              "in dolore animae",
              "perficientis suo Patri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_David_way_and_sorrow"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c25a8d1f95bfc4c79853e93e418e88b916b321c1176b93eb2006b62fd45e3b34",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n188.jpg",
            "page_key": "2:175",
            "printed_page": 175,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d7d389d927891121b67d0370da08cf449f6c2b5be35db602f1c2cf825cd17789",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sicut ergo nunc fructificantibus, plurimum daturum se pollicitus est, secundum munerationem gratiae suae, sed non secundum commutationem agnitionis; ipse enim Dominus perseverat, et idem Pater revelatur; sic ergo et posterioribus majorem quam quae fuit in veteri Testamento munerationem gratiae attribuit unus et idem Dominus per suum adventum. Et illi enim per famulos audiebant venturum regem, et mediocriter gaudebant, secundum quod sperabant venturum eum: qui autem praesentem viderunt, et libertatem adepti et potiti sunt ejus muneratione, majorem gratiam et abundantiorem exultationem habent, gaudentes de regis adventu, quemadmodum et David dicit: Anima mea exultabit in Domino, jucundabitur in salutari ejus. Et propter hoc Hierosolymam introëunte eo, omnes qui erant in via David, in dolore animae cognoverunt suum regem, et substraverunt ei",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1c03dae427357a106461701723aa2c59382893c749592be668f67aa33049e64c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n189.jpg",
            "page_key": "2:176",
            "printed_page": 176,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8c1f12ab2c35fbe3ed602d52966bd6066eb4ff203fdadc140c9d48219a0c5318",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vestimenta, et ramis viridibus adornaverunt viam, cum magna laetitia et exultatione clamantes: Osanna filio David, Benedictus qui venit in nomine Domini, Osanna in excelsis. Zelantibus autem malis dispensatoribus, qui circumveniebant inferiores, et dominabantur eorum quibus ratio non constabat, et propter hoc nolentibus venisse regem, et dicentibus ei, Audis quid isti dicunt? ait Dominus: Nunquam legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? id quod a David in Filium Dei dictum erat, in se factum ostendens, et significans, illos quidem nescire virtutem Scripturae, et dispositionem Dei; se autem esse qui a prophetis annuntiatus sit Christus, cujus nomen in omni terra laudatur, ex ore infantium et lactentium laudem perficientis suo Patri: quapropter et elevata est magnificentia ejus super coelos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bdb57b35c2a9a61371095f9efa434b053d558bcc605228c6f8459ad5d63b2693",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sicut ergo nunc fructificantibus, plurimum daturum se pollicitus est, secundum munerationem gratiae suae, sed non secundum commutationem agnitionis; ipse enim Dominus perseverat, et idem Pater revelatur; sic ergo et posterioribus majorem quam quae fuit in veteri Testamento munerationem gratiae attribuit unus et idem Dominus per suum adventum. Et illi enim per famulos audiebant venturum regem, et mediocriter gaudebant, secundum quod sperabant venturum eum: qui autem praesentem viderunt, et libertatem adepti et potiti sunt ejus muneratione, majorem gratiam et abundantiorem exultationem habent, gaudentes de regis adventu, quemadmodum et David dicit: Anima mea exultabit in Domino, jucundabitur in salutari ejus. Et propter hoc Hierosolymam introëunte eo, omnes qui erant in via David, in dolore animae cognoverunt suum regem, et substraverunt ei vestimenta, et ramis viridibus adornaverunt viam, cum magna laetitia et exultatione clamantes: Osanna filio David, Benedictus qui venit in nomine Domini, Osanna in excelsis. Zelantibus autem malis dispensatoribus, qui circumveniebant inferiores, et dominabantur eorum quibus ratio non constabat, et propter hoc nolentibus venisse regem, et dicentibus ei, Audis quid isti dicunt? ait Dominus: Nunquam legistis, Ex ore infantium et lactentium perfecisti laudem? id quod a David in Filium Dei dictum erat, in se factum ostendens, et significans, illos quidem nescire virtutem Scripturae, et dispositionem Dei; se autem esse qui a prophetis annuntiatus sit Christus, cujus nomen in omni terra laudatur, ex ore infantium et lactentium laudem perficientis suo Patri: quapropter et elevata est magnificentia ejus super coelos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f8dccea1037ba4acd01d89a4e9b81db984be65ad414d7ddde6e1ab1225b0d04d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 21장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 3절이다. 왕의 오심을 기다린 이들과 직접 맞아들인 이들의 기쁨을 구별했다.",
          "in via David는 다윗의 길에 있던 이들로, in dolore animae는 고통 중의 왕을 알아본 것으로 읽었다. 175쪽 각주 4와 176쪽의 이어지는 설명은 왕의 낮아짐과 고통에 연결한다.",
          "어린아이들과 젖먹이들의 찬양이 아들에게 이루어짐과, 그 아들이 아버지께 찬양을 드림을 구별했다. 성경의 힘과 경륜을 알지 못하는 관리인들에 대한 평가는 저자의 논박이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d7d389d927891121b67d0370da08cf449f6c2b5be35db602f1c2cf825cd17789",
              "sha256:8c1f12ab2c35fbe3ed602d52966bd6066eb4ff203fdadc140c9d48219a0c5318"
            ],
            "text": "이처럼 그분께서는 지금 열매 맺는 이들에게 아주 많은 것을 주겠다고 약속하셨다. 그분의 은혜를 선물로 주시는 것이며, 하나님에 대한 앎을 바꾸시는 것이 아니다. 주님 자신이 계속 계시고, 같은 아버지께서 드러나신다. 그와 같이 후대의 이들에게도 한 분이시며 같은 주님께서 자신이 오심으로 옛 언약 때보다 더 큰 은혜의 선물을 주셨다. 옛사람들은 종들을 통해 왕이 오실 것이라는 말을 듣고, 그분께서 오시기를 기대하는 만큼 어느 정도 기뻐했다. 그분께서 함께 계시는 것을 보고, 자유를 얻으며, 그분의 선물을 누린 이들은 왕의 오심을 기뻐하면서, 더 큰 은혜와 더 넘치는 기쁨을 갖는다. 다윗이 말한 바와 같다. “내 혼은 주님 안에서 기뻐할 것이며, 그분의 구원 안에서 즐거워할 것이다.” 그러므로 그분께서 예루살렘에 들어오실 때, 다윗의 길에 있던 모든 이는 혼의 고통 중에 계신 자기 왕을 알아보고, 그분 앞에 옷을 깔고, 푸른 가지로 길을 꾸몄다. 크게 기뻐하고 즐거워하며 외쳤다. “다윗의 아들에게 호산나! 주님의 이름으로 오시는 분은 복되시다! 높은 곳에서 호산나!” 아랫사람들을 속이고, 이성이 굳게 서지 못한 이들을 지배하던 악한 관리인들은 시기하여, 왕이 오는 것을 바라지 않았다. 그들은 그분께 “이들이 하는 말을 듣고 계십니까?”라고 말했다. 주님께서는 말씀하셨다. “‘당신께서는 어린아이들과 젖먹이들의 입에서 찬양을 완성하셨습니다’라는 말을 읽지 못했느냐?” 다윗이 하나님의 아들을 두고 한 말이 자신에게서 이루어졌음을 밝히신 것이다. 그분께서는 그들이 성경의 힘과 하나님의 경륜을 알지 못함을, 또 자신이 예언자들이 선포한 그리스도임을 밝히셨다. 그분의 이름은 온 땅에서 찬양받으며, 그분께서는 어린아이들과 젖먹이들의 입에서 찬양을 완성하여 자신의 아버지께 드리신다. 그러므로 그분의 위엄은 하늘 위로 높아졌다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bdb57b35c2a9a61371095f9efa434b053d558bcc605228c6f8459ad5d63b2693"
        ],
        "text": "이처럼 그분께서는 지금 열매 맺는 이들에게 아주 많은 것을 주겠다고 약속하셨다. 그분의 은혜를 선물로 주시는 것이며, 하나님에 대한 앎을 바꾸시는 것이 아니다. 주님 자신이 계속 계시고, 같은 아버지께서 드러나신다. 그와 같이 후대의 이들에게도 한 분이시며 같은 주님께서 자신이 오심으로 옛 언약 때보다 더 큰 은혜의 선물을 주셨다. 옛사람들은 종들을 통해 왕이 오실 것이라는 말을 듣고, 그분께서 오시기를 기대하는 만큼 어느 정도 기뻐했다. 그분께서 함께 계시는 것을 보고, 자유를 얻으며, 그분의 선물을 누린 이들은 왕의 오심을 기뻐하면서, 더 큰 은혜와 더 넘치는 기쁨을 갖는다. 다윗이 말한 바와 같다. “내 혼은 주님 안에서 기뻐할 것이며, 그분의 구원 안에서 즐거워할 것이다.” 그러므로 그분께서 예루살렘에 들어오실 때, 다윗의 길에 있던 모든 이는 혼의 고통 중에 계신 자기 왕을 알아보고, 그분 앞에 옷을 깔고, 푸른 가지로 길을 꾸몄다. 크게 기뻐하고 즐거워하며 외쳤다. “다윗의 아들에게 호산나! 주님의 이름으로 오시는 분은 복되시다! 높은 곳에서 호산나!” 아랫사람들을 속이고, 이성이 굳게 서지 못한 이들을 지배하던 악한 관리인들은 시기하여, 왕이 오는 것을 바라지 않았다. 그들은 그분께 “이들이 하는 말을 듣고 계십니까?”라고 말했다. 주님께서는 말씀하셨다. “‘당신께서는 어린아이들과 젖먹이들의 입에서 찬양을 완성하셨습니다’라는 말을 읽지 못했느냐?” 다윗이 하나님의 아들을 두고 한 말이 자신에게서 이루어졌음을 밝히신 것이다. 그분께서는 그들이 성경의 힘과 하나님의 경륜을 알지 못함을, 또 자신이 예언자들이 선포한 그리스도임을 밝히셨다. 그분의 이름은 온 땅에서 찬양받으며, 그분께서는 어린아이들과 젖먹이들의 입에서 찬양을 완성하여 자신의 아버지께 드리신다. 그러므로 그분의 위엄은 하늘 위로 높아졌다.",
        "translation_revision_id": "sha256:140e7e242de5cc199904f5f85f7a9f26d6d3d802a6da31046ecd2f996f69d798",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "work_location": "4.h21.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e2a9179afb9e02e7fa68dbd77bc55daccf73f417c90d09b2dac907f91e7cd1fb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d38f36e0bf111233c91fc6c99c1311268fdb581638a300c6ab27c56043c3d4bc",
            "sha256:0232951d0458d06c3099315a2becb65320eac2439b0877acb37989acde413fcf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ef3e57af0f5046ad58f8dc3f68209bc972bec89ebcaf017a1c46a33361d8817"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:52ca1e9dfc97e850a058714ce503a45ba3182251bfd10277874b09f75a262f49"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 21장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              176,
              177
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d122cf57a34c35ffae0e068637f80f1f64d029b1ba5a73ffa3578b3417d74f42",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e2a9179afb9e02e7fa68dbd77bc55daccf73f417c90d09b2dac907f91e7cd1fb",
            "source_revision_id": "sha256:7ef3e57af0f5046ad58f8dc3f68209bc972bec89ebcaf017a1c46a33361d8817",
            "translation_revision_id": "sha256:52ca1e9dfc97e850a058714ce503a45ba3182251bfd10277874b09f75a262f49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:fcc2957906ba567683d8b8c93dad80f957006a28d62df6892c24ae6bbbb87d0b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e2a9179afb9e02e7fa68dbd77bc55daccf73f417c90d09b2dac907f91e7cd1fb",
            "source_revision_id": "sha256:7ef3e57af0f5046ad58f8dc3f68209bc972bec89ebcaf017a1c46a33361d8817",
            "translation_revision_id": "sha256:52ca1e9dfc97e850a058714ce503a45ba3182251bfd10277874b09f75a262f49"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d122cf57a34c35ffae0e068637f80f1f64d029b1ba5a73ffa3578b3417d74f42",
          "sha256:fcc2957906ba567683d8b8c93dad80f957006a28d62df6892c24ae6bbbb87d0b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h21-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103411.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              176,
              177
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Colossians 2:17",
              "Hebrews 10:1"
            ],
            "explanation": "율법이 그림자로 나타내는 영원한 것과 하늘의 것, 기꺼이 섬기는 이들의 자유와 외적 정결 및 내적 위선을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              176,
              177
            ],
            "printed_texts": [
              "umbrae cujusdam descriptionem",
              "de temporalibus aeterna, de terrenis caelestia",
              "diligentiam suam etiam ipsi Deo praeferentibus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_typology_freedom_and_judgement"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 21장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1c03dae427357a106461701723aa2c59382893c749592be668f67aa33049e64c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n189.jpg",
            "page_key": "2:176",
            "printed_page": 176,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d38f36e0bf111233c91fc6c99c1311268fdb581638a300c6ab27c56043c3d4bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si ergo idem ipse adest, qui praedicatus est a prophetis, Dominus noster Jesus Christus, et adventus ejus pleniorem gratiam et majorem munerationem attribuit his qui susceperunt eum, manifestum, quoniam et Pater idem ipse est, qui a prophetis annuntiatus est, et non alterius Patris agnitionem fecit veniens Filius, sed ejusdem qui ab initio praedicatus est; a quo et libertatem detulit his qui legitime, et prono animo, et toto corde deserviunt ei: contemtoribus autem, et non subjectis Deo, sed in gloriam hominum exteriores munditias sectantibus, (quae in figuram futurorum traditae erant, velut umbrae cujusdam descriptionem faciente Lege, atque deliniante de temporalibus aeterna, de terrenis coelestia), fingentibus plusquam quae dicta sunt sese observare, tanquam diligentiam suam etiam ipsi Deo praeferentibus, intus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ec02134636ba3b4f4e2b2de0e1f9ccf72012ac715d4357d2d856e458bc979bea",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n190.jpg",
            "page_key": "2:177",
            "printed_page": 177,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0232951d0458d06c3099315a2becb65320eac2439b0877acb37989acde413fcf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem plenis hypocrisi, et cupiditate, et omni malitia, sempiternam attulit perditionem, abscindens eos a vita.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7ef3e57af0f5046ad58f8dc3f68209bc972bec89ebcaf017a1c46a33361d8817",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si ergo idem ipse adest, qui praedicatus est a prophetis, Dominus noster Jesus Christus, et adventus ejus pleniorem gratiam et majorem munerationem attribuit his qui susceperunt eum, manifestum, quoniam et Pater idem ipse est, qui a prophetis annuntiatus est, et non alterius Patris agnitionem fecit veniens Filius, sed ejusdem qui ab initio praedicatus est; a quo et libertatem detulit his qui legitime, et prono animo, et toto corde deserviunt ei: contemtoribus autem, et non subjectis Deo, sed in gloriam hominum exteriores munditias sectantibus, (quae in figuram futurorum traditae erant, velut umbrae cujusdam descriptionem faciente Lege, atque deliniante de temporalibus aeterna, de terrenis coelestia), fingentibus plusquam quae dicta sunt sese observare, tanquam diligentiam suam etiam ipsi Deo praeferentibus, intus autem plenis hypocrisi, et cupiditate, et omni malitia, sempiternam attulit perditionem, abscindens eos a vita.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "24ad4c49c9d957f2a55b31d5255f56896f9c6e35c58529a92e66ed7fb191b51c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 21장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 11장 4절이다. 같은 아버지의 계시와 더 충만해진 은혜, 기꺼이 섬기는 이들의 자유를 연결했다.",
          "율법이 시간 속의 것들로 영원한 것을, 땅의 것들로 하늘의 것을 그린다는 괄호 설명을 보존했다. 외적 정결을 추구하면서 안으로 위선과 탐욕에 가득한 이들에 대한 심판도 그 논증에 따라 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d38f36e0bf111233c91fc6c99c1311268fdb581638a300c6ab27c56043c3d4bc",
              "sha256:0232951d0458d06c3099315a2becb65320eac2439b0877acb37989acde413fcf"
            ],
            "text": "예언자들이 선포한 우리 주 예수 그리스도, 바로 그분이 오셨으며, 그분의 오심이 더 충만한 은혜와 더 큰 선물을 그분을 받아들인 이들에게 주었다면, 분명하다. 아버지도 예언자들이 알린 바로 그분이시며, 오신 아들은 다른 아버지를 알게 하신 것이 아니라, 처음부터 선포된 같은 아버지를 알게 하셨다. 합당하게, 기꺼운 마음으로, 온 마음을 다해 그분을 섬기는 이들에게 그 아버지에게서 자유를 가져오셨다. 하나님을 업신여기고 복종하지 않으며, 사람들의 칭찬을 얻으려고 겉의 정결을 추구하는 이들, (그 정결 규정들은 장차 올 것들의 표상으로 주어졌다. 율법은 어떤 그림자의 윤곽을 그리듯, 시간 속의 것들로 영원한 것들을, 땅의 것들로 하늘의 것들을 그려 냈다.) 명하신 것보다 더 많이 지킨다고 꾸미며, 자기 열심을 하나님 자신보다 앞세우면서도, 안으로는 위선과 탐욕과 온갖 악으로 가득한 이들에게는 생명에서 끊어 내심으로 영원한 멸망을 가져오셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ef3e57af0f5046ad58f8dc3f68209bc972bec89ebcaf017a1c46a33361d8817"
        ],
        "text": "예언자들이 선포한 우리 주 예수 그리스도, 바로 그분이 오셨으며, 그분의 오심이 더 충만한 은혜와 더 큰 선물을 그분을 받아들인 이들에게 주었다면, 분명하다. 아버지도 예언자들이 알린 바로 그분이시며, 오신 아들은 다른 아버지를 알게 하신 것이 아니라, 처음부터 선포된 같은 아버지를 알게 하셨다. 합당하게, 기꺼운 마음으로, 온 마음을 다해 그분을 섬기는 이들에게 그 아버지에게서 자유를 가져오셨다. 하나님을 업신여기고 복종하지 않으며, 사람들의 칭찬을 얻으려고 겉의 정결을 추구하는 이들, (그 정결 규정들은 장차 올 것들의 표상으로 주어졌다. 율법은 어떤 그림자의 윤곽을 그리듯, 시간 속의 것들로 영원한 것들을, 땅의 것들로 하늘의 것들을 그려 냈다.) 명하신 것보다 더 많이 지킨다고 꾸미며, 자기 열심을 하나님 자신보다 앞세우면서도, 안으로는 위선과 탐욕과 온갖 악으로 가득한 이들에게는 생명에서 끊어 내심으로 영원한 멸망을 가져오셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:52ca1e9dfc97e850a058714ce503a45ba3182251bfd10277874b09f75a262f49",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
      },
      "work_location": "4.h21.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-21:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7efffa0432e5d313f0f1ba0d4151af3e1e6ceae40193db0ff65fe4c3048bba7b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:54db8ec5896d17dab85e98220f508284bd3d865d2cec9b5aecf13172092518fd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2ebf0d5af8e5ffe1437b5e91b230eff58f48e00684a7908bdee06243a56c945f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e80b74cc68e45f2d6dea45f23bce9d7d391f78d172751abce186f149cbf9d7f5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 22장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              177
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 22장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:87d2866857dfbc2b5dbc30e6a95ccb32974ffad546c6a4ecc079ba9d7ade94b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7efffa0432e5d313f0f1ba0d4151af3e1e6ceae40193db0ff65fe4c3048bba7b",
            "source_revision_id": "sha256:2ebf0d5af8e5ffe1437b5e91b230eff58f48e00684a7908bdee06243a56c945f",
            "translation_revision_id": "sha256:e80b74cc68e45f2d6dea45f23bce9d7d391f78d172751abce186f149cbf9d7f5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:0109bb1cd06089c97f501e92e7263ab5b9c1c4d5736f06ebdd8fcfa8cb0677c1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7efffa0432e5d313f0f1ba0d4151af3e1e6ceae40193db0ff65fe4c3048bba7b",
            "source_revision_id": "sha256:2ebf0d5af8e5ffe1437b5e91b230eff58f48e00684a7908bdee06243a56c945f",
            "translation_revision_id": "sha256:e80b74cc68e45f2d6dea45f23bce9d7d391f78d172751abce186f149cbf9d7f5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:87d2866857dfbc2b5dbc30e6a95ccb32974ffad546c6a4ecc079ba9d7ade94b1",
          "sha256:0109bb1cd06089c97f501e92e7263ab5b9c1c4d5736f06ebdd8fcfa8cb0677c1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              177
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 1:22",
              "Matthew 15:3"
            ],
            "evidence": "notes 3-7",
            "explanation": "물 탄 포도주를 장로들의 전통에 연결하는 저자의 해석을 유지한다. 율법의 첨가와 삭제 및 해석에 관한 평가는 이 논박의 문맥으로 기록한다.",
            "printed_page": 177,
            "printed_texts": [
              "Caupones tui miscent vinum aqua",
              "austero Dei praecepto",
              "aquatam traditionem",
              "Pharisaica vocatur",
              "curabant"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_watered_wine_and_elders_tradition"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 22장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ec02134636ba3b4f4e2b2de0e1f9ccf72012ac715d4357d2d856e458bc979bea",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n190.jpg",
            "page_key": "2:177",
            "printed_page": 177,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:54db8ec5896d17dab85e98220f508284bd3d865d2cec9b5aecf13172092518fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Seniorum enim ipsorum traditio, quam ex Lege observare fingebant, contraria erat Legi datae per Moysem. Propter hoc et Esaias ait: Caupones tui miscent vinum aqua; ostendens quod austero Dei praecepto miscerent seniores aquatam traditionem, id est, aggredientes adulteram legem, et contrariam Legi, sicut et Dominus fecit manifestum, dicens eis: Quare vos transgredimini praeceptum Dei propter traditionem vestram? Non solum autem per praevaricationem frustrati sunt Legem Dei, miscentes vinum aqua; sed et suam legem e contrario statuerunt, quae usque adhuc Pharisaica vocatur. In qua quaedam quidem auferunt, quaedam vero addunt, quaedam autem, quemadmodum volunt, interpretantur; quibus utuntur singulariter magistri eorum: quas traditiones volentes vindicare, Legi Dei instituenti eos ad adventum Christi non subjecti esse voluerunt; sed et Dominum arguebant in sabbatis curantem, quod quidem sicut praediximus, Lex non prohibebat. Etenim ipsi secundum aliquid curabant, circumcidentes hominem in sabbato; se autem ipsos non redarguebant, per traditionem et praedictam Pharisaicam legem transgredientes praeceptum Dei, et praeceptum Legis non habentes, id est dilectionem quae est erga Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2ebf0d5af8e5ffe1437b5e91b230eff58f48e00684a7908bdee06243a56c945f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Seniorum enim ipsorum traditio, quam ex Lege observare fingebant, contraria erat Legi datae per Moysem. Propter hoc et Esaias ait: Caupones tui miscent vinum aqua; ostendens quod austero Dei praecepto miscerent seniores aquatam traditionem, id est, aggredientes adulteram legem, et contrariam Legi, sicut et Dominus fecit manifestum, dicens eis: Quare vos transgredimini praeceptum Dei propter traditionem vestram? Non solum autem per praevaricationem frustrati sunt Legem Dei, miscentes vinum aqua; sed et suam legem e contrario statuerunt, quae usque adhuc Pharisaica vocatur. In qua quaedam quidem auferunt, quaedam vero addunt, quaedam autem, quemadmodum volunt, interpretantur; quibus utuntur singulariter magistri eorum: quas traditiones volentes vindicare, Legi Dei instituenti eos ad adventum Christi non subjecti esse voluerunt; sed et Dominum arguebant in sabbatis curantem, quod quidem sicut praediximus, Lex non prohibebat. Etenim ipsi secundum aliquid curabant, circumcidentes hominem in sabbato; se autem ipsos non redarguebant, per traditionem et praedictam Pharisaicam legem transgredientes praeceptum Dei, et praeceptum Legis non habentes, id est dilectionem quae est erga Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f553f9b15615605c3c2c633b5d45e8e5f42d01ea640ad6e31ae8abaabfe9064f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 22장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 1절이다. 술장수들이 포도주에 물을 섞는다는 이사야 인용을 장로들의 전통에 연결하는 저자의 해석을 유지했다.",
          "율법의 삭제와 첨가 및 해석, 교사들의 개별 사용, 할례와 치료의 관계를 구별했다. curabant는 치료로 옮기며, 177쪽 각주 7의 ἐθεράπευον과 ministrabant 해설도 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:54db8ec5896d17dab85e98220f508284bd3d865d2cec9b5aecf13172092518fd"
            ],
            "text": "율법에 따라 지킨다고 그들이 꾸미던 장로들 자신의 전통은 모세를 통해 주어진 율법과 반대되었다. 그래서 이사야도 말한다. “네 술장수들이 포도주에 물을 섞는다.” 장로들이 하나님의 엄정한 계명에 물 탄 전통을 섞는다는 것을 밝힌 것이다. 곧 그들은 위조한 율법, 참된 율법에 반대되는 것을 만들어 냈다. 주님께서도 이를 밝히며 그들에게 말씀하셨다. “너희는 왜 너희 전통 때문에 하나님의 계명을 어기느냐?” 그들은 포도주에 물을 섞듯, 율법을 어겨 하나님의 율법을 무효로 만들었을 뿐 아니라, 그 반대편에 자기들만의 율법을 세웠다. 그것은 지금까지도 바리새인의 율법이라고 불린다. 그 안에서 어떤 것은 없애고, 어떤 것은 더하며, 어떤 것은 자기들이 원하는 대로 해석한다. 그들의 교사들은 각자 이것들을 사용한다. 이 전통들을 옹호하려고, 그리스도의 오심을 맞도록 자신들을 가르치는 하나님의 율법에 복종하려 하지 않았다. 안식일에 병을 고치신다고 주님을 비난하기까지 했다. 앞서 말했듯이, 율법은 그 일을 금하지 않았다. 그들 자신도 안식일에 사람에게 할례를 베풀며, 어떤 의미에서는 치료를 행했다. 전통과 앞서 말한 바리새인의 율법으로 하나님의 계명을 어기고, 율법의 계명, 곧 하나님을 향한 사랑을 지니지 않으면서도, 자기 자신을 책망하지 않았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2ebf0d5af8e5ffe1437b5e91b230eff58f48e00684a7908bdee06243a56c945f"
        ],
        "text": "율법에 따라 지킨다고 그들이 꾸미던 장로들 자신의 전통은 모세를 통해 주어진 율법과 반대되었다. 그래서 이사야도 말한다. “네 술장수들이 포도주에 물을 섞는다.” 장로들이 하나님의 엄정한 계명에 물 탄 전통을 섞는다는 것을 밝힌 것이다. 곧 그들은 위조한 율법, 참된 율법에 반대되는 것을 만들어 냈다. 주님께서도 이를 밝히며 그들에게 말씀하셨다. “너희는 왜 너희 전통 때문에 하나님의 계명을 어기느냐?” 그들은 포도주에 물을 섞듯, 율법을 어겨 하나님의 율법을 무효로 만들었을 뿐 아니라, 그 반대편에 자기들만의 율법을 세웠다. 그것은 지금까지도 바리새인의 율법이라고 불린다. 그 안에서 어떤 것은 없애고, 어떤 것은 더하며, 어떤 것은 자기들이 원하는 대로 해석한다. 그들의 교사들은 각자 이것들을 사용한다. 이 전통들을 옹호하려고, 그리스도의 오심을 맞도록 자신들을 가르치는 하나님의 율법에 복종하려 하지 않았다. 안식일에 병을 고치신다고 주님을 비난하기까지 했다. 앞서 말했듯이, 율법은 그 일을 금하지 않았다. 그들 자신도 안식일에 사람에게 할례를 베풀며, 어떤 의미에서는 치료를 행했다. 전통과 앞서 말한 바리새인의 율법으로 하나님의 계명을 어기고, 율법의 계명, 곧 하나님을 향한 사랑을 지니지 않으면서도, 자기 자신을 책망하지 않았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e80b74cc68e45f2d6dea45f23bce9d7d391f78d172751abce186f149cbf9d7f5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "work_location": "4.h22.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d608a0ee6e9324b09234c0a8594ff6c4809c754636d0f198459ab45204f1280f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bb2dfda6a7a0c32662763fe37c0eaea77f6df6871905d715fdf27d74f511377b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd7e3ab7645fd7857466f0043bcaadffe60c5678513fb72a87d55f963dfa50a2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:87081119881fcdc3c62e6f4f01db6eb13e43c9ec89be51924ae2df9abd96fb7c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 22장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 22장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:9e44e51f895afb54be0b52d89518376157bbc14e70d5f1c18b1b185fb4196eb0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d608a0ee6e9324b09234c0a8594ff6c4809c754636d0f198459ab45204f1280f",
            "source_revision_id": "sha256:fd7e3ab7645fd7857466f0043bcaadffe60c5678513fb72a87d55f963dfa50a2",
            "translation_revision_id": "sha256:87081119881fcdc3c62e6f4f01db6eb13e43c9ec89be51924ae2df9abd96fb7c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:53dc041be26cc6d81ec28d9edaf68621937b2babcb3a7b51b524225da1148840",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d608a0ee6e9324b09234c0a8594ff6c4809c754636d0f198459ab45204f1280f",
            "source_revision_id": "sha256:fd7e3ab7645fd7857466f0043bcaadffe60c5678513fb72a87d55f963dfa50a2",
            "translation_revision_id": "sha256:87081119881fcdc3c62e6f4f01db6eb13e43c9ec89be51924ae2df9abd96fb7c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9e44e51f895afb54be0b52d89518376157bbc14e70d5f1c18b1b185fb4196eb0",
          "sha256:53dc041be26cc6d81ec28d9edaf68621937b2babcb3a7b51b524225da1148840"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h22-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 22:37-40",
              "Romans 13:10",
              "1 Corinthians 13:2,13"
            ],
            "explanation": "하나님과 이웃 사랑, 다른 아버지에게서 왔다는 가정, 믿음과 소망과 사랑, 현재와 장차의 온전함을 유지한다.",
            "printed_page": 178,
            "printed_texts": [
              "in hoc aevo et in futuro",
              "quanto plus eum intuiti fuerimus, tanto plus eum diligimus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_love_as_greatest_commandment"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 22장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "68c80b862d63b7f7fde8616ec1d508903c04a67c6fd664c813f8adac8328fe60",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n191.jpg",
            "page_key": "2:178",
            "printed_page": 178,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bb2dfda6a7a0c32662763fe37c0eaea77f6df6871905d715fdf27d74f511377b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem hoc primum et maximum praeceptum est, sequens autem erga proximum, Dominus docuit, totam legem et prophetas pendere dicens ex ipsis praeceptis. Et ipse autem aliud majus hoc praecepto non detulit: sed hoc ipsum renovavit suis discipulis, jubens eis Deum diligere ex toto corde, et caeteros quemadmodum se. Si autem ab alio descendisset Patre, nunquam ex Lege primo et summo usus esset praecepto, sed utique omnimodo eniteretur majus hoc a perfecto Patre deferre, non eo uti quod a Deo Legis fuisset datum. Et Paulus autem: Adimpletio, inquit, Legis dilectio: et omnibus caeteris evacuatis, manere fidem, spem, dilectionem; majorem autem esse omnium dilectionem: et neque agnitionem sine dilectione quae est erga Deum praestare aliquid; neque mysteriorum comprehensionem neque fidem neque prophetiam, sed omnia vacua et frustra esse sine dilectione: dilectionem vero perficere perfectum hominem; et eum qui diligit Deum esse perfectum, et in hoc aevo et in futuro. Nunquam enim desinimus diligentes Deum; sed quanto plus eum intuiti fuerimus, tanto plus eum diligimus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fd7e3ab7645fd7857466f0043bcaadffe60c5678513fb72a87d55f963dfa50a2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem hoc primum et maximum praeceptum est, sequens autem erga proximum, Dominus docuit, totam legem et prophetas pendere dicens ex ipsis praeceptis. Et ipse autem aliud majus hoc praecepto non detulit: sed hoc ipsum renovavit suis discipulis, jubens eis Deum diligere ex toto corde, et caeteros quemadmodum se. Si autem ab alio descendisset Patre, nunquam ex Lege primo et summo usus esset praecepto, sed utique omnimodo eniteretur majus hoc a perfecto Patre deferre, non eo uti quod a Deo Legis fuisset datum. Et Paulus autem: Adimpletio, inquit, Legis dilectio: et omnibus caeteris evacuatis, manere fidem, spem, dilectionem; majorem autem esse omnium dilectionem: et neque agnitionem sine dilectione quae est erga Deum praestare aliquid; neque mysteriorum comprehensionem neque fidem neque prophetiam, sed omnia vacua et frustra esse sine dilectione: dilectionem vero perficere perfectum hominem; et eum qui diligit Deum esse perfectum, et in hoc aevo et in futuro. Nunquam enim desinimus diligentes Deum; sed quanto plus eum intuiti fuerimus, tanto plus eum diligimus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8ea0b8adc9384fcbb0540e7edd96effb9b2bfb96515a8f7580f5f14a9b143f33",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 22장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 2절이다. 하나님과 이웃 사랑의 계명이 두 언약에서 이어진다는 논증과, 다른 아버지에게서 왔다는 가정을 구별했다.",
          "믿음과 소망과 사랑, 사랑 없는 지식과 예언의 한계, 지금과 장차의 온전함을 보존했다. 하나님을 더 많이 바라볼수록 더 사랑한다는 마지막 문장도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bb2dfda6a7a0c32662763fe37c0eaea77f6df6871905d715fdf27d74f511377b"
            ],
            "text": "이것이 첫째이며 가장 큰 계명이고, 그다음은 이웃을 향한 계명임을 주님께서 가르치셨다. 율법 전체와 예언자들이 바로 이 계명들에 달려 있다고 말씀하셨다. 그분은 이보다 더 큰 다른 계명을 가져오지 않으셨으며, 바로 이 계명을 제자들에게 새롭게 하셨다. 온 마음을 다해 하나님을 사랑하고, 다른 이들을 자기 자신처럼 사랑하라고 명하셨다. 다른 아버지에게서 내려오셨다면, 율법의 첫째이며 가장 큰 계명을 사용하지 않으셨을 것이다. 완전한 아버지에게서 이보다 더 큰 계명을 가져오려고 온 힘을 다하셨을 것이며, 율법의 하나님께서 주신 것을 사용하지 않으셨을 것이다. 바울도 말한다. “사랑은 율법의 완성입니다.” 다른 모든 것이 사라져도 믿음과 소망과 사랑은 남으며, 그 가운데 가장 큰 것은 사랑이라고 한다. 하나님을 향한 사랑이 없으면 지식도 아무 소용이 없으며, 신비를 이해하는 일도, 믿음도, 예언도 소용이 없고, 사랑이 없으면 모든 것이 텅 비고 헛되다고 한다. 사랑은 사람을 온전하게 완성하며, 하나님을 사랑하는 이는 온전하다. 이 시대에도, 장차 올 시대에도 그러하다. 우리는 하나님을 사랑하는 일을 결코 그치지 않는다. 그분을 더 많이 바라볼수록, 더 많이 사랑한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fd7e3ab7645fd7857466f0043bcaadffe60c5678513fb72a87d55f963dfa50a2"
        ],
        "text": "이것이 첫째이며 가장 큰 계명이고, 그다음은 이웃을 향한 계명임을 주님께서 가르치셨다. 율법 전체와 예언자들이 바로 이 계명들에 달려 있다고 말씀하셨다. 그분은 이보다 더 큰 다른 계명을 가져오지 않으셨으며, 바로 이 계명을 제자들에게 새롭게 하셨다. 온 마음을 다해 하나님을 사랑하고, 다른 이들을 자기 자신처럼 사랑하라고 명하셨다. 다른 아버지에게서 내려오셨다면, 율법의 첫째이며 가장 큰 계명을 사용하지 않으셨을 것이다. 완전한 아버지에게서 이보다 더 큰 계명을 가져오려고 온 힘을 다하셨을 것이며, 율법의 하나님께서 주신 것을 사용하지 않으셨을 것이다. 바울도 말한다. “사랑은 율법의 완성입니다.” 다른 모든 것이 사라져도 믿음과 소망과 사랑은 남으며, 그 가운데 가장 큰 것은 사랑이라고 한다. 하나님을 향한 사랑이 없으면 지식도 아무 소용이 없으며, 신비를 이해하는 일도, 믿음도, 예언도 소용이 없고, 사랑이 없으면 모든 것이 텅 비고 헛되다고 한다. 사랑은 사람을 온전하게 완성하며, 하나님을 사랑하는 이는 온전하다. 이 시대에도, 장차 올 시대에도 그러하다. 우리는 하나님을 사랑하는 일을 결코 그치지 않는다. 그분을 더 많이 바라볼수록, 더 많이 사랑한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:87081119881fcdc3c62e6f4f01db6eb13e43c9ec89be51924ae2df9abd96fb7c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "work_location": "4.h22.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-22:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ed154ef4396e64cbe044c174fd13f60016516a2c6901bd135cbd5e66aeebdba9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d931a1cfe261a6954b3adb6ff5626508584ee7db39df1b5f73c2febab1375cf1",
            "sha256:179e97552a3473fa526d2b7649fcae9109e8441b85c30b6dd06ca70e3960e75f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f29eef9d8a4ffecbd46a5fe505eaf7047f065d14ed66da55b7001683af1302df"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:10ad3e82c62243ce666a00881ac1d2de992cc3f81a8bd458415b79a4d1213f63"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 23장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178,
              179
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 23장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3-4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:f0050675eed0144ba71441954dce46c41f7a11802b80a0a3b379988b52681e4f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed154ef4396e64cbe044c174fd13f60016516a2c6901bd135cbd5e66aeebdba9",
            "source_revision_id": "sha256:f29eef9d8a4ffecbd46a5fe505eaf7047f065d14ed66da55b7001683af1302df",
            "translation_revision_id": "sha256:10ad3e82c62243ce666a00881ac1d2de992cc3f81a8bd458415b79a4d1213f63"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e53522106cc9f134ba15a1a282f9a20dc8485d967ed566f35414bcf7a2e3a7e5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ed154ef4396e64cbe044c174fd13f60016516a2c6901bd135cbd5e66aeebdba9",
            "source_revision_id": "sha256:f29eef9d8a4ffecbd46a5fe505eaf7047f065d14ed66da55b7001683af1302df",
            "translation_revision_id": "sha256:10ad3e82c62243ce666a00881ac1d2de992cc3f81a8bd458415b79a4d1213f63"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f0050675eed0144ba71441954dce46c41f7a11802b80a0a3b379988b52681e4f",
          "sha256:e53522106cc9f134ba15a1a282f9a20dc8485d967ed566f35414bcf7a2e3a7e5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              178,
              179
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 23:2-4",
              "Isaiah 29:13",
              "Romans 10:3-4",
              "Exodus 3:7-8"
            ],
            "evidence": "179 notes 2-6",
            "explanation": "주님의 논박을 받는 대상을 묻는 수사 질문, 모세의 자리, 율법의 끝과 시작 및 말씀의 오르내림을 보존한다. initium을 final cause로 풀이하는 판본 각주는 별도로 기록한다.",
            "printed_pages": [
              178,
              179
            ],
            "printed_texts": [
              "Quem autem non confundat Dominus",
              "traditiones presbyterorum",
              "Finis enim Legis Christus",
              "initium ejus",
              "ascendere et descendere"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Moses_seat_and_law_beginning_end"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 23장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3-4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "68c80b862d63b7f7fde8616ec1d508903c04a67c6fd664c813f8adac8328fe60",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n191.jpg",
            "page_key": "2:178",
            "printed_page": 178,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d931a1cfe261a6954b3adb6ff5626508584ee7db39df1b5f73c2febab1375cf1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In Lege igitur et in Evangelio cum sit primum et maximum praeceptum, diligere Dominum Deum ex toto corde; dehinc simile illi, diligere proximum sicut seipsum: unus et idem ostenditur Legis et Evangelii conditor. Consummatae enim vitae praecepta in utroque Testamento cum sint eadem, eundem ostenderunt Deum: qui particularia quidem praecepta apta utrisque praecepit; sed eminentiora et summa, sine quibus salvari non est, in utroque eadem suasit. Quem autem non confundat Dominus, ostendens non ab altero Deo esse Legem, sic dicens eis qui a se docebantur, turbae et discipulis: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei. Omnia itaque quaecunque dixerint vobis, custodite et facite; secundum autem opera eorum nolite facere: dicunt enim et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bf2cfd3e85b4c16ad1a65d07e9b35ab4f89afd1f303561abece3cc320f06dbc7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n192.jpg",
            "page_key": "2:179",
            "printed_page": 179,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:179e97552a3473fa526d2b7649fcae9109e8441b85c30b6dd06ca70e3960e75f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "non faciunt. Alligant enim sarcinas graves, et imponunt super humeros hominum; ipsi autem nec digito quidem volunt eas movere. Non ergo eam Legem, quae est per Moysem data, incusabat, quam adhuc salvis Hierosolymis suadebat fieri; sed illos redarguebat, quod verba quidem Legis enuntiarent, essent autem sine dilectione, et propter hoc injusti in Deum et in proximos exstiterunt. Quemadmodum et Esaias ait: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. Frustra autem colunt me, docentes doctrinas et praecepta hominum. Non per Moysem datam Legem dicens praecepta hominum, sed traditiones presbyterorum ipsorum, quas finxerant, quas vindicantes frustrabantur Legem Dei, et propter hoc nec Verbo ejus subjecti sunt. Hoc enim est quod et a Paulo dicitur de istis: Ignorantes enim justitiam Dei, et suam justitiam volentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti. Et quomodo finis Legis Christus, si non et initium ejus esset? Qui enim finem intulit, hic et initium operatus est; et ipse est qui dicit Moysi: Videns vidi vexationem populi mei qui est in Aegypto, et descendi ut eruam eos: ab initio assuetus Verbum Dei ascendere et descendere, propter salutem eorum qui male haberent.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f29eef9d8a4ffecbd46a5fe505eaf7047f065d14ed66da55b7001683af1302df",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "In Lege igitur et in Evangelio cum sit primum et maximum praeceptum, diligere Dominum Deum ex toto corde; dehinc simile illi, diligere proximum sicut seipsum: unus et idem ostenditur Legis et Evangelii conditor. Consummatae enim vitae praecepta in utroque Testamento cum sint eadem, eundem ostenderunt Deum: qui particularia quidem praecepta apta utrisque praecepit; sed eminentiora et summa, sine quibus salvari non est, in utroque eadem suasit. Quem autem non confundat Dominus, ostendens non ab altero Deo esse Legem, sic dicens eis qui a se docebantur, turbae et discipulis: Super cathedram Moysi sederunt scribae et Pharisaei. Omnia itaque quaecunque dixerint vobis, custodite et facite; secundum autem opera eorum nolite facere: dicunt enim et non faciunt. Alligant enim sarcinas graves, et imponunt super humeros hominum; ipsi autem nec digito quidem volunt eas movere. Non ergo eam Legem, quae est per Moysem data, incusabat, quam adhuc salvis Hierosolymis suadebat fieri; sed illos redarguebat, quod verba quidem Legis enuntiarent, essent autem sine dilectione, et propter hoc injusti in Deum et in proximos exstiterunt. Quemadmodum et Esaias ait: Populus hic labiis me honorat, cor autem eorum longe est a me. Frustra autem colunt me, docentes doctrinas et praecepta hominum. Non per Moysem datam Legem dicens praecepta hominum, sed traditiones presbyterorum ipsorum, quas finxerant, quas vindicantes frustrabantur Legem Dei, et propter hoc nec Verbo ejus subjecti sunt. Hoc enim est quod et a Paulo dicitur de istis: Ignorantes enim justitiam Dei, et suam justitiam volentes statuere, justitiae Dei non sunt subjecti. Finis enim Legis Christus ad justitiam omni credenti. Et quomodo finis Legis Christus, si non et initium ejus esset? Qui enim finem intulit, hic et initium operatus est; et ipse est qui dicit Moysi: Videns vidi vexationem populi mei qui est in Aegypto, et descendi ut eruam eos: ab initio assuetus Verbum Dei ascendere et descendere, propter salutem eorum qui male haberent.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b7d45ab1ded507abe25a40b65dddcde4c1584fb67f2f6742f1227cf537b6e47b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 23장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 3-4절이다. 개별 계명과 두 언약에 공통되는 가장 중요한 계명들을 구별했다. Quem autem non confundat Dominus는 주님의 논박을 받는 사람을 묻는 수사 질문으로 옮겼다.",
          "모세의 자리에 앉은 이들의 말과 행실, 장로들의 전통과 하나님의 율법을 구별했다. 로마서 10:3-4를 인쇄된 범위대로 옮겼다.",
          "finis와 initium은 끝과 시작으로 옮겼다. 179쪽 각주 5는 initium을 final cause로 풀이한다. 시작을 이루신 분이 끝도 가져오신다는 본문과 말씀의 오르내림을 함께 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d931a1cfe261a6954b3adb6ff5626508584ee7db39df1b5f73c2febab1375cf1",
              "sha256:179e97552a3473fa526d2b7649fcae9109e8441b85c30b6dd06ca70e3960e75f"
            ],
            "text": "율법과 복음에서 첫째이며 가장 큰 계명은 온 마음을 다해 주 하나님을 사랑하는 것이다. 그다음은 이와 같은 계명, 이웃을 자기 자신처럼 사랑하는 것이다. 율법과 복음을 세우신 분이 한 분이시며 같은 분이라는 사실이 드러난다. 완전한 삶의 계명들이 두 언약에서 같으므로, 같은 하나님을 가리킨다. 그분께서는 각 언약에 적합한 개별 계명들을 명하셨고, 그것 없이는 구원받을 수 없는 더 높고 가장 중요한 계명들은 둘 모두에서 동일하게 권하셨다. 율법이 다른 신에게서 나온 것이 아님을 밝히시는 주님께서 누구의 잘못을 드러내지 못하시겠는가? 그분께서는 자신에게 가르침을 받던 이들, 무리와 제자들에게 이렇게 말씀하셨다. “율법학자들과 바리새인들이 모세의 자리에 앉았다. 그들이 너희에게 말하는 모든 것을 지키고 행하여라. 그들의 행실을 따라 행하지는 마라. 그들은 말만 하고 행하지 않기 때문이다. 무거운 짐을 묶어 사람들의 어깨에 얹으면서, 자신들은 손가락으로도 그것을 움직이려 하지 않는다.” 그분께서는 모세를 통해 주어진 율법을 비난하지 않으셨다. 예루살렘이 아직 온전할 때에도 그 율법을 행하라고 권하셨다. 율법의 말씀을 알리면서도 사랑이 없고, 그 때문에 하나님과 이웃에게 불의한 이들을 꾸짖으신 것이다. 이사야가 말한 바와 같다. “이 백성이 입술로는 나를 공경하지만, 그들의 마음은 내게서 멀리 있다. 사람들의 교훈과 계명을 가르치며, 나를 헛되이 섬긴다.” 모세를 통해 주어진 율법을 사람의 계명이라 하신 것이 아니다. 장로들 자신이 꾸며 낸 전통들을 가리킨다. 그들은 그 전통을 옹호하며 하나님의 율법을 무효로 만들었고, 그 때문에 그분의 말씀에도 복종하지 않았다. 바울도 이들에 관해 이렇게 말한다. “그들은 하나님의 의를 알지 못하고, 자기 의를 세우려고 하여, 하나님의 의에 복종하지 않았습니다. 믿는 모든 이가 의에 이르도록 하시는 그리스도께서 율법의 끝이시기 때문입니다.” 그리스도께서 율법의 시작이 아니셨다면, 어떻게 그 끝이 되시겠는가? 끝을 가져오신 분이 시작도 이루셨다. 바로 그분께서 모세에게 말씀하신다. “나는 이집트에 있는 내 백성의 고난을 분명히 보았으며, 그들을 건져 내려고 내려왔다.” 하나님의 말씀께서는 고통받는 이들의 구원을 위해 처음부터 오르내리는 일에 익숙하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f29eef9d8a4ffecbd46a5fe505eaf7047f065d14ed66da55b7001683af1302df"
        ],
        "text": "율법과 복음에서 첫째이며 가장 큰 계명은 온 마음을 다해 주 하나님을 사랑하는 것이다. 그다음은 이와 같은 계명, 이웃을 자기 자신처럼 사랑하는 것이다. 율법과 복음을 세우신 분이 한 분이시며 같은 분이라는 사실이 드러난다. 완전한 삶의 계명들이 두 언약에서 같으므로, 같은 하나님을 가리킨다. 그분께서는 각 언약에 적합한 개별 계명들을 명하셨고, 그것 없이는 구원받을 수 없는 더 높고 가장 중요한 계명들은 둘 모두에서 동일하게 권하셨다. 율법이 다른 신에게서 나온 것이 아님을 밝히시는 주님께서 누구의 잘못을 드러내지 못하시겠는가? 그분께서는 자신에게 가르침을 받던 이들, 무리와 제자들에게 이렇게 말씀하셨다. “율법학자들과 바리새인들이 모세의 자리에 앉았다. 그들이 너희에게 말하는 모든 것을 지키고 행하여라. 그들의 행실을 따라 행하지는 마라. 그들은 말만 하고 행하지 않기 때문이다. 무거운 짐을 묶어 사람들의 어깨에 얹으면서, 자신들은 손가락으로도 그것을 움직이려 하지 않는다.” 그분께서는 모세를 통해 주어진 율법을 비난하지 않으셨다. 예루살렘이 아직 온전할 때에도 그 율법을 행하라고 권하셨다. 율법의 말씀을 알리면서도 사랑이 없고, 그 때문에 하나님과 이웃에게 불의한 이들을 꾸짖으신 것이다. 이사야가 말한 바와 같다. “이 백성이 입술로는 나를 공경하지만, 그들의 마음은 내게서 멀리 있다. 사람들의 교훈과 계명을 가르치며, 나를 헛되이 섬긴다.” 모세를 통해 주어진 율법을 사람의 계명이라 하신 것이 아니다. 장로들 자신이 꾸며 낸 전통들을 가리킨다. 그들은 그 전통을 옹호하며 하나님의 율법을 무효로 만들었고, 그 때문에 그분의 말씀에도 복종하지 않았다. 바울도 이들에 관해 이렇게 말한다. “그들은 하나님의 의를 알지 못하고, 자기 의를 세우려고 하여, 하나님의 의에 복종하지 않았습니다. 믿는 모든 이가 의에 이르도록 하시는 그리스도께서 율법의 끝이시기 때문입니다.” 그리스도께서 율법의 시작이 아니셨다면, 어떻게 그 끝이 되시겠는가? 끝을 가져오신 분이 시작도 이루셨다. 바로 그분께서 모세에게 말씀하신다. “나는 이집트에 있는 내 백성의 고난을 분명히 보았으며, 그들을 건져 내려고 내려왔다.” 하나님의 말씀께서는 고통받는 이들의 구원을 위해 처음부터 오르내리는 일에 익숙하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:10ad3e82c62243ce666a00881ac1d2de992cc3f81a8bd458415b79a4d1213f63",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "work_location": "4.h23.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ab242feda611900e91608ea6be96f3f1513aaccd717b4a64a5bf2f1bccda1337",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e32696f467573b43487152dbccc054017490df36d4a4a8c31cefac1a1aa5e017",
            "sha256:8034d3d0ac718fb7ff36f8488df85f1e1ae531d03f41a9a42ae423426ad1fa8d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e401f762d9ed018c4b10a6ed26ad5ed43ada5a00aa21f91e880650c1b2bae188"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f73c5126dae6115f4e751f5943c5a6bf3f45108934b173a55f23d23f3322c92f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 23장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              179,
              180
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 23장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:e24ee25f231a4b5833ebf985a116441e166d518274b3d01d74363b76096162bb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab242feda611900e91608ea6be96f3f1513aaccd717b4a64a5bf2f1bccda1337",
            "source_revision_id": "sha256:e401f762d9ed018c4b10a6ed26ad5ed43ada5a00aa21f91e880650c1b2bae188",
            "translation_revision_id": "sha256:f73c5126dae6115f4e751f5943c5a6bf3f45108934b173a55f23d23f3322c92f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:602cbf0b3d680ee87c1e9017e972294e337a895a11b3dd89809dfb34e49b75c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab242feda611900e91608ea6be96f3f1513aaccd717b4a64a5bf2f1bccda1337",
            "source_revision_id": "sha256:e401f762d9ed018c4b10a6ed26ad5ed43ada5a00aa21f91e880650c1b2bae188",
            "translation_revision_id": "sha256:f73c5126dae6115f4e751f5943c5a6bf3f45108934b173a55f23d23f3322c92f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e24ee25f231a4b5833ebf985a116441e166d518274b3d01d74363b76096162bb",
          "sha256:602cbf0b3d680ee87c1e9017e972294e337a895a11b3dd89809dfb34e49b75c3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h23-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103412.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              179,
              180
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 19:17-22",
              "Luke 19:8"
            ],
            "explanation": "질문자가 계명을 지켰는지에 관한 저자의 추정은 괄호로 유지한다. 사도들의 몫, 소유 나눔과 탐욕의 해소, 재산 절반과 네 배의 보상을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              179,
              180
            ],
            "printed_texts": [
              "et forte non fecerat",
              "Apostolorum partem",
              "dimidium ex bonis meis",
              "reddo quadruplum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rich_questioner_and_Zacchaeus"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 23장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bf2cfd3e85b4c16ad1a65d07e9b35ab4f89afd1f303561abece3cc320f06dbc7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n192.jpg",
            "page_key": "2:179",
            "printed_page": 179,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e32696f467573b43487152dbccc054017490df36d4a4a8c31cefac1a1aa5e017",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem Lex praedocuit hominem sequi oportere Christum, ipse facit manifestum ei qui interrogavit, quid faciens vitam aeternam haereditaret, sic respondens: Si vis in vitam introire, custodi praecepta. Illo autem interrogante, Quae? rursus Dominus: Non moechaberis, non occides, non furaberis, non falsum testimonium reddes, honora patrem et matrem, et diliges proximum tanquam teipsum; velut gradus proponens praecepta Legis introitus in vitam, volentibus sequi eum: quae uni tum dicens, omnibus dicebat. Ille autem cum dixisset: Omnia feci, (et forte non fecerat, nam utique non diceretur ei, Custodi praecepta,) arguens Dominus cupiditatem ejus, dixit ei: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et divide pauperibus, et veni, sequere me; Apostolorum partem promittens eis, qui sic fecerint: et non alterum Deum Patrem annuntiabat eis qui sequebantur eum, praeter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8363fff0e9208239ec999d0eff8719636370efa80a833d2687f000830e9a546f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n193.jpg",
            "page_key": "2:180",
            "printed_page": 180,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8034d3d0ac718fb7ff36f8488df85f1e1ae531d03f41a9a42ae423426ad1fa8d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum qui ab initio a Lege annuntiatus est; nec alium Filium, nec matrem, Enthymesin Aeonis, qui fuit in passione et in defectione; nec triginta Aeonum plenitudinem, quae vacua et inconstans ostensa est; nec eam fabulam quae a reliquis haereticis ficta est; sed docebat, ut facerent praecepta quae ab initio praecepit Deus, et ut veterem cupiditatem per opera bona solverent, et sequerentur Christum. Quoniam autem ea quae possidentur pauperibus divisa, solutionem faciunt praeteritae cupiditatis, Zacchaeus fecit manifestum: Ecce, dicens, dimidium ex bonis meis do pauperibus, et si cujus quid fraudavi, reddo quadruplum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e401f762d9ed018c4b10a6ed26ad5ed43ada5a00aa21f91e880650c1b2bae188",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem Lex praedocuit hominem sequi oportere Christum, ipse facit manifestum ei qui interrogavit, quid faciens vitam aeternam haereditaret, sic respondens: Si vis in vitam introire, custodi praecepta. Illo autem interrogante, Quae? rursus Dominus: Non moechaberis, non occides, non furaberis, non falsum testimonium reddes, honora patrem et matrem, et diliges proximum tanquam teipsum; velut gradus proponens praecepta Legis introitus in vitam, volentibus sequi eum: quae uni tum dicens, omnibus dicebat. Ille autem cum dixisset: Omnia feci, (et forte non fecerat, nam utique non diceretur ei, Custodi praecepta,) arguens Dominus cupiditatem ejus, dixit ei: Si vis perfectus esse, vade, vende omnia quae habes, et divide pauperibus, et veni, sequere me; Apostolorum partem promittens eis, qui sic fecerint: et non alterum Deum Patrem annuntiabat eis qui sequebantur eum, praeter eum qui ab initio a Lege annuntiatus est; nec alium Filium, nec matrem, Enthymesin Aeonis, qui fuit in passione et in defectione; nec triginta Aeonum plenitudinem, quae vacua et inconstans ostensa est; nec eam fabulam quae a reliquis haereticis ficta est; sed docebat, ut facerent praecepta quae ab initio praecepit Deus, et ut veterem cupiditatem per opera bona solverent, et sequerentur Christum. Quoniam autem ea quae possidentur pauperibus divisa, solutionem faciunt praeteritae cupiditatis, Zacchaeus fecit manifestum: Ecce, dicens, dimidium ex bonis meis do pauperibus, et si cujus quid fraudavi, reddo quadruplum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ebe0b53f3f2ca572233d805e0456e80f73469e71bc5b123eff1ebd023192e133",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 23장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 12장 5절이다. 생명에 들어가는 단계들로 계명을 제시하는 흐름과 사도들의 몫을 약속하는 말을 유지했다.",
          "질문자가 계명을 행하지 않았을지도 모른다는 내용은 저자의 추정이다. forte와 괄호를 유지해 아마 행하지 않았을 것이라고 옮겼다.",
          "소유를 나누어 묵은 탐욕을 풀어 없앤다는 설명과, 삭개오가 재산 절반을 주고 네 배로 갚는다는 말을 구별했다. 주는 일과 갚는 일은 인쇄된 현재형으로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e32696f467573b43487152dbccc054017490df36d4a4a8c31cefac1a1aa5e017",
              "sha256:8034d3d0ac718fb7ff36f8488df85f1e1ae531d03f41a9a42ae423426ad1fa8d"
            ],
            "text": "율법이 사람에게 그리스도를 따라야 한다고 미리 가르쳤다는 사실을 그분께서 친히 밝히셨다. 무엇을 해야 영원한 생명을 상속받을 수 있는지 물은 사람에게 이렇게 대답하셨다. “생명에 들어가고 싶다면 계명들을 지켜라.” 그가 “어떤 계명입니까?”라고 묻자, 주님께서 다시 말씀하셨다. “간음하지 마라. 살인하지 마라. 훔치지 마라. 거짓 증언을 하지 마라. 아버지와 어머니를 공경하고, 이웃을 너 자신처럼 사랑하여라.” 자신을 따르려는 이들에게 생명에 들어가는 율법의 계명들을 단계들처럼 제시하신 것이다. 그때 한 사람에게 하신 말씀을 모두에게 하셨다. 그가 “모두 행했습니다”라고 말했을 때, (아마 행하지 않았을 것이다. 그랬다면 ‘계명들을 지켜라’라는 말을 듣지 않았을 것이다.) 주님께서는 그의 탐욕을 드러내며 말씀하셨다. “온전해지고 싶다면, 가서 네가 가진 모든 것을 팔아 가난한 이들에게 나누어 주고, 와서 나를 따라라.” 그렇게 행하는 이들에게 사도들의 몫을 약속하신 것이다. 자신을 따르는 이들에게 처음부터 율법이 알린 분 외에 다른 하나님 아버지를 선포하지 않으셨다. 다른 아들도, 정념과 이탈을 겪은 아이온의 엔튀메시스인 어머니도 선포하지 않으셨다. 텅 비고 굳게 서지 못한 것으로 드러난 서른 아이온의 충만도, 다른 이단자들이 꾸며 낸 이야기도 선포하지 않으셨다. 하나님께서 처음부터 명하신 계명들을 행하며, 선한 행실로 묵은 탐욕을 풀어 없애고, 그리스도를 따르라고 가르치셨다. 소유를 가난한 이들에게 나누어 주는 일이 지난 탐욕을 풀어 없애는 것임을 삭개오가 밝히며 말했다. “보십시오, 제 재산의 절반을 가난한 이들에게 줍니다. 누구의 것을 속여 빼앗았다면, 네 배로 갚습니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e401f762d9ed018c4b10a6ed26ad5ed43ada5a00aa21f91e880650c1b2bae188"
        ],
        "text": "율법이 사람에게 그리스도를 따라야 한다고 미리 가르쳤다는 사실을 그분께서 친히 밝히셨다. 무엇을 해야 영원한 생명을 상속받을 수 있는지 물은 사람에게 이렇게 대답하셨다. “생명에 들어가고 싶다면 계명들을 지켜라.” 그가 “어떤 계명입니까?”라고 묻자, 주님께서 다시 말씀하셨다. “간음하지 마라. 살인하지 마라. 훔치지 마라. 거짓 증언을 하지 마라. 아버지와 어머니를 공경하고, 이웃을 너 자신처럼 사랑하여라.” 자신을 따르려는 이들에게 생명에 들어가는 율법의 계명들을 단계들처럼 제시하신 것이다. 그때 한 사람에게 하신 말씀을 모두에게 하셨다. 그가 “모두 행했습니다”라고 말했을 때, (아마 행하지 않았을 것이다. 그랬다면 ‘계명들을 지켜라’라는 말을 듣지 않았을 것이다.) 주님께서는 그의 탐욕을 드러내며 말씀하셨다. “온전해지고 싶다면, 가서 네가 가진 모든 것을 팔아 가난한 이들에게 나누어 주고, 와서 나를 따라라.” 그렇게 행하는 이들에게 사도들의 몫을 약속하신 것이다. 자신을 따르는 이들에게 처음부터 율법이 알린 분 외에 다른 하나님 아버지를 선포하지 않으셨다. 다른 아들도, 정념과 이탈을 겪은 아이온의 엔튀메시스인 어머니도 선포하지 않으셨다. 텅 비고 굳게 서지 못한 것으로 드러난 서른 아이온의 충만도, 다른 이단자들이 꾸며 낸 이야기도 선포하지 않으셨다. 하나님께서 처음부터 명하신 계명들을 행하며, 선한 행실로 묵은 탐욕을 풀어 없애고, 그리스도를 따르라고 가르치셨다. 소유를 가난한 이들에게 나누어 주는 일이 지난 탐욕을 풀어 없애는 것임을 삭개오가 밝히며 말했다. “보십시오, 제 재산의 절반을 가난한 이들에게 줍니다. 누구의 것을 속여 빼앗았다면, 네 배로 갚습니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:f73c5126dae6115f4e751f5943c5a6bf3f45108934b173a55f23d23f3322c92f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "work_location": "4.h23.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-23:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6b8e1d5be7660d8e585bc8a0023d9d39e3c85353b4e69db6f9bfc8190bffad27",
        "part_links": [
          [
            "sha256:97505f27f66f9e90620e1be4aced7cb3cb23c08470c7b27cff879e64532b1519",
            "sha256:c2c815204ebc7075ba73e7585e4feff2965d946052dff5203bbfea89fdced42f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ec582fd24f35a416fd057eaaaca723a899f3f0321dbbb98eebcc9cf92964f7dc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c1815d71c2a843a0bbc372a09d757562db40f9edd2509496f94fa24d1cf9ef10"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 24장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              180,
              181
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:00cf2428407dacfaee4a1db1ad9b5bf1d9f1fc2242045685cd0cf6bcf3d96d27",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6b8e1d5be7660d8e585bc8a0023d9d39e3c85353b4e69db6f9bfc8190bffad27",
            "source_revision_id": "sha256:ec582fd24f35a416fd057eaaaca723a899f3f0321dbbb98eebcc9cf92964f7dc",
            "translation_revision_id": "sha256:c1815d71c2a843a0bbc372a09d757562db40f9edd2509496f94fa24d1cf9ef10"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:042ed6e9a157fe083717d8606af7866f476673ec822796fdfa4b2058a0b47c62",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6b8e1d5be7660d8e585bc8a0023d9d39e3c85353b4e69db6f9bfc8190bffad27",
            "source_revision_id": "sha256:ec582fd24f35a416fd057eaaaca723a899f3f0321dbbb98eebcc9cf92964f7dc",
            "translation_revision_id": "sha256:c1815d71c2a843a0bbc372a09d757562db40f9edd2509496f94fa24d1cf9ef10"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:00cf2428407dacfaee4a1db1ad9b5bf1d9f1fc2242045685cd0cf6bcf3d96d27",
          "sha256:042ed6e9a157fe083717d8606af7866f476673ec822796fdfa4b2058a0b47c62"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              180,
              181
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:20-22,27-28,33-37",
              "Matthew 23:3"
            ],
            "evidence": "181 notes 1-3",
            "explanation": "율법의 자연적 계명, 까닭 없는 분노, 예와 아니오의 반복 및 하나님과의 친교와 하나됨을 인쇄대로 유지한다. sine causa의 전승 문제를 논의하는 각주는 별도 기록이다.",
            "printed_pages": [
              180,
              181
            ],
            "printed_texts": [
              "naturalia Legis",
              "sine causa",
              "Etiam etiam, et Non non",
              "in communionem et unitatem Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_natural_precepts_and_sermon_quotations"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8363fff0e9208239ec999d0eff8719636370efa80a833d2687f000830e9a546f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n193.jpg",
            "page_key": "2:180",
            "printed_page": 180,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:97505f27f66f9e90620e1be4aced7cb3cb23c08470c7b27cff879e64532b1519",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quia Dominus naturalia Legis, per quae homo justificatur, quae etiam ante legisdationem custodiebant qui fide justificabantur et placebant Deo, non dissolvit, sed extendit et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1bfb7c35d680ee654604bbbad0f6ea6706fd2f215557ab7800d4c7f6ba3309db",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n194.jpg",
            "page_key": "2:181",
            "printed_page": 181,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c2c815204ebc7075ba73e7585e4feff2965d946052dff5203bbfea89fdced42f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "implevit, ex sermonibus ejus ostenditur. Dictum est enim, inquit, antiquis, Non moechaberis. Ego autem dico vobis, Quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Et iterum: Dictum est, Non occides. Ego autem dico vobis, Omnis qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. Et, Dictum est, Non perjurabis. Ego autem dico vobis, Neque jurare in totum. Sit autem vobis sermo, Etiam etiam, et Non non. Et quaecunque sunt talia. Omnia enim haec non contrarietatem et dissolutionem praeteritorum continent, sicut qui a Marcione sunt vociferantur; sed plenitudinem et extensionem, sicut ipse ait: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. Quid autem erat plus? Primo quidem non tantum in Patrem, sed et in Filium ejus jam manifestatum credere; hic est enim, qui in communionem et unitatem Dei hominem ducit. Post deinde non solum dicere, sed et facere; illi enim dicebant, sed non faciebant: et non tantum abstinere a malis operibus, sed etiam a concupiscentiis eorum. Haec autem non quasi contraria Legi docebat; sed adimplens Legem, et infigens justificationes Legis in nobis. Illud autem fuisset Legi contrarium, si quodcunque Lex vetasset fieri, idipsum discipulis suis jussisset facere. Et hoc autem quod praecepit, non solum vetitis a Lege sed etiam a concupiscentiis eorum abstinere, non contrarium est, quemadmodum diximus, neque solventis Legem, sed adimplentis et extendentis et dilatantis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ec582fd24f35a416fd057eaaaca723a899f3f0321dbbb98eebcc9cf92964f7dc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quia Dominus naturalia Legis, per quae homo justificatur, quae etiam ante legisdationem custodiebant qui fide justificabantur et placebant Deo, non dissolvit, sed extendit et implevit, ex sermonibus ejus ostenditur. Dictum est enim, inquit, antiquis, Non moechaberis. Ego autem dico vobis, Quoniam omnis qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo. Et iterum: Dictum est, Non occides. Ego autem dico vobis, Omnis qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio. Et, Dictum est, Non perjurabis. Ego autem dico vobis, Neque jurare in totum. Sit autem vobis sermo, Etiam etiam, et Non non. Et quaecunque sunt talia. Omnia enim haec non contrarietatem et dissolutionem praeteritorum continent, sicut qui a Marcione sunt vociferantur; sed plenitudinem et extensionem, sicut ipse ait: Nisi abundaverit justitia vestra plus quam Scribarum et Pharisaeorum, non intrabitis in regnum caelorum. Quid autem erat plus? Primo quidem non tantum in Patrem, sed et in Filium ejus jam manifestatum credere; hic est enim, qui in communionem et unitatem Dei hominem ducit. Post deinde non solum dicere, sed et facere; illi enim dicebant, sed non faciebant: et non tantum abstinere a malis operibus, sed etiam a concupiscentiis eorum. Haec autem non quasi contraria Legi docebat; sed adimplens Legem, et infigens justificationes Legis in nobis. Illud autem fuisset Legi contrarium, si quodcunque Lex vetasset fieri, idipsum discipulis suis jussisset facere. Et hoc autem quod praecepit, non solum vetitis a Lege sed etiam a concupiscentiis eorum abstinere, non contrarium est, quemadmodum diximus, neque solventis Legem, sed adimplentis et extendentis et dilatantis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fcfd117bebe58d5193054818cf6528d1c7d75df2133887d34eefc74847b91c58",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 24장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 1절이다. 율법 수여 전부터 지켜 온 자연적 계명들과, 주님이 이를 넓혀 이루셨다는 논증을 유지했다.",
          "마태복음 인용의 sine causa는 이유 없이로 옮겼다. 181쪽 각주 1은 이 표현의 전승을 논의한다. 예와 아니오의 반복, 아버지와 아들을 믿음, 행실과 욕망의 구별도 보존했다.",
          "율법이 금한 것을 행하라고 명했다면 모순이라는 조건절과, 욕망까지 삼가도록 한 명령을 구별했다. justificationes Legis는 율법의 의로운 규정들로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:97505f27f66f9e90620e1be4aced7cb3cb23c08470c7b27cff879e64532b1519",
              "sha256:c2c815204ebc7075ba73e7585e4feff2965d946052dff5203bbfea89fdced42f"
            ],
            "text": "주님께서는 사람이 의롭게 되는 율법의 자연적 계명들을 폐하지 않고 넓혀 이루셨다. 믿음으로 의롭게 되어 하나님을 기쁘시게 하던 이들이 율법을 받기 전부터 지키던 계명들이다. 그분의 말씀들이 이를 드러낸다. 그분께서는 말씀하신다. “옛사람들에게 ‘간음하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 여자를 탐내려고 바라보는 사람은 누구나 이미 마음속으로 그 여자와 간음했다.” 또 말씀하신다. “‘살인하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 이유 없이 자기 형제에게 화내는 사람은 누구나 심판받을 죄가 있다.” 또 “‘거짓 맹세하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 도무지 맹세하지 마라. 너희 말은 ‘예, 예’와 ‘아니오, 아니오’가 되게 하여라.” 이와 같은 말씀들이 있다. 마르키온을 따르는 자들이 떠들어 대는 것처럼, 이 모든 말씀은 이전의 것들에 반대하거나 그것을 폐하는 뜻을 담지 않는다. 그것들을 충만하게 하고 넓히는 뜻을 담는다. 그분께서 친히 말씀하신 바와 같다. “너희 의가 율법학자들과 바리새인들보다 더 풍성하지 않으면, 하늘나라에 들어가지 못할 것이다.” 무엇이 더 풍성하다는 것인가? 우선 아버지만이 아니라, 이제 드러나신 그분의 아들도 믿는 것이다. 이 아들이 사람을 하나님과의 친교와 하나됨으로 이끄시는 분이다. 그다음에는 말만 하지 않고 행하는 것이다. 그들은 말만 하고 행하지 않았기 때문이다. 악한 행실만 삼가는 것이 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가는 것이다. 그분께서는 이것들을 율법에 반대되는 것으로 가르치지 않으셨다. 율법을 이루시고, 우리 안에 율법의 의로운 규정들을 심으셨다. 율법이 금한 것을 제자들에게 행하라고 명하셨다면, 그것이야말로 율법에 반대되는 일이었을 것이다. 율법에서 금한 것들뿐 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가라고 그분께서 명하신 일은, 우리가 말했듯이, 율법과 반대되지 않는다. 율법을 폐하는 분의 일이 아니라, 율법을 이루고 넓히고 확장하는 분의 일이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ec582fd24f35a416fd057eaaaca723a899f3f0321dbbb98eebcc9cf92964f7dc"
        ],
        "text": "주님께서는 사람이 의롭게 되는 율법의 자연적 계명들을 폐하지 않고 넓혀 이루셨다. 믿음으로 의롭게 되어 하나님을 기쁘시게 하던 이들이 율법을 받기 전부터 지키던 계명들이다. 그분의 말씀들이 이를 드러낸다. 그분께서는 말씀하신다. “옛사람들에게 ‘간음하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 여자를 탐내려고 바라보는 사람은 누구나 이미 마음속으로 그 여자와 간음했다.” 또 말씀하신다. “‘살인하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 이유 없이 자기 형제에게 화내는 사람은 누구나 심판받을 죄가 있다.” 또 “‘거짓 맹세하지 마라’라고 하였다. 나는 너희에게 말한다. 도무지 맹세하지 마라. 너희 말은 ‘예, 예’와 ‘아니오, 아니오’가 되게 하여라.” 이와 같은 말씀들이 있다. 마르키온을 따르는 자들이 떠들어 대는 것처럼, 이 모든 말씀은 이전의 것들에 반대하거나 그것을 폐하는 뜻을 담지 않는다. 그것들을 충만하게 하고 넓히는 뜻을 담는다. 그분께서 친히 말씀하신 바와 같다. “너희 의가 율법학자들과 바리새인들보다 더 풍성하지 않으면, 하늘나라에 들어가지 못할 것이다.” 무엇이 더 풍성하다는 것인가? 우선 아버지만이 아니라, 이제 드러나신 그분의 아들도 믿는 것이다. 이 아들이 사람을 하나님과의 친교와 하나됨으로 이끄시는 분이다. 그다음에는 말만 하지 않고 행하는 것이다. 그들은 말만 하고 행하지 않았기 때문이다. 악한 행실만 삼가는 것이 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가는 것이다. 그분께서는 이것들을 율법에 반대되는 것으로 가르치지 않으셨다. 율법을 이루시고, 우리 안에 율법의 의로운 규정들을 심으셨다. 율법이 금한 것을 제자들에게 행하라고 명하셨다면, 그것이야말로 율법에 반대되는 일이었을 것이다. 율법에서 금한 것들뿐 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가라고 그분께서 명하신 일은, 우리가 말했듯이, 율법과 반대되지 않는다. 율법을 폐하는 분의 일이 아니라, 율법을 이루고 넓히고 확장하는 분의 일이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c1815d71c2a843a0bbc372a09d757562db40f9edd2509496f94fa24d1cf9ef10",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "work_location": "4.h24.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4406a30ee3bc4512601deae7dd69cfc864b01fdaa911af005368a9c84af6af56",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7f6ca52947fa29254515238b65a44da6ea0e0a954e6d9f0df2331f7148502e0b",
            "sha256:896e214f2608176ad1b4d4a4fef6672f221b3558a8a851a250e72a1d2ac775c8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:899f58884c34c7b05dcdc8571340d6fc62c490b2eb1bd4a6c085299f6ee1d38f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2355fa1ce664e39821f55b163229f4100ef790264e55743c3d33a7569aa9d7f6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 24장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              181,
              182
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              181,
              182
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et pluit super justos et injustos.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominus pro eo",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절과 3절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:de723f2ef8e296ad485ca122b397b0ba4b8d6dced61d264034d3042ca0d12d67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4406a30ee3bc4512601deae7dd69cfc864b01fdaa911af005368a9c84af6af56",
            "source_revision_id": "sha256:899f58884c34c7b05dcdc8571340d6fc62c490b2eb1bd4a6c085299f6ee1d38f",
            "translation_revision_id": "sha256:2355fa1ce664e39821f55b163229f4100ef790264e55743c3d33a7569aa9d7f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:c4011f4fc5ac02cd1e127fd804c94f00c15887323090e7a8db4b8afa1e870fb4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4406a30ee3bc4512601deae7dd69cfc864b01fdaa911af005368a9c84af6af56",
            "source_revision_id": "sha256:899f58884c34c7b05dcdc8571340d6fc62c490b2eb1bd4a6c085299f6ee1d38f",
            "translation_revision_id": "sha256:2355fa1ce664e39821f55b163229f4100ef790264e55743c3d33a7569aa9d7f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:de723f2ef8e296ad485ca122b397b0ba4b8d6dced61d264034d3042ca0d12d67",
          "sha256:c4011f4fc5ac02cd1e127fd804c94f00c15887323090e7a8db4b8afa1e870fb4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              181,
              182
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              181,
              182
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et pluit super justos et injustos.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominus pro eo",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:21,27,41,43-45",
              "Matthew 19:21",
              "Luke 6:29-31"
            ],
            "explanation": "혼을 자유롭게 함과 몸을 자발적으로 깨끗하게 함, 종과 자유인의 대조, 천 보와 추가 이천 보, 자유인으로 앞서 걸음을 보존한다. 자유와 자녀를 모두 가리킬 수 있는 liberi는 여기서 자유인으로 읽는다.",
            "printed_pages": [
              181,
              182
            ],
            "printed_texts": [
              "et servis et liberis",
              "mille passus",
              "alia duo",
              "quasi liber praecedas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_freedom_and_voluntary_goodness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절과 3절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1bfb7c35d680ee654604bbbad0f6ea6706fd2f215557ab7800d4c7f6ba3309db",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n194.jpg",
            "page_key": "2:181",
            "printed_page": 181,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7f6ca52947fa29254515238b65a44da6ea0e0a954e6d9f0df2331f7148502e0b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim Lex, quippe servis posita, per ea quae foris erant corporalia animam erudiebat; velut per vinculum attrahens eam ad obedientiam praeceptorum, uti disceret homo servire Deo: Verbum autem liberans animam, et per ipsam corpus voluntarie",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7527d0a66b546cde8e4c8817ec7fb91e9335357eab9ce87766cff544011c344f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n195.jpg",
            "page_key": "2:182",
            "printed_page": 182,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:896e214f2608176ad1b4d4a4fef6672f221b3558a8a851a250e72a1d2ac775c8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "emundari docuit. Quo facto, necesse fuit auferri quidem vincula servitutis, quibus jam homo assueverat, et sine vinculis sequi Deum; superextendi vero decreta libertatis, et augeri subjectionem quae est ad regem, ut non retrorsus quis revertens indignus appareat ei qui se liberavit: eam vero pietatem et obedientiam, quae est erga patremfamilias, esse quidem eandem et servis et liberis; majorem autem fiduciam habere liberos, quoniam sit major et gloriosior operatio libertatis, quam ea quae est in servitute obsequentia. Et propter hoc Dominus pro eo quod est, Non moechaberis, nec concupiscere praecepit: et pro eo quod est, Non occides, neque irasci quidem: et pro eo quod est decimare, omnia quae sunt pauperibus dividere; et non tantum proximos, sed etiam inimicos diligere: et non tantum bonos datores et communicatores esse, sed etiam adversus eos qui tollunt nostra gratuito donatores. Tollenti enim tibi tunicam, ait, remitte ei et pallium: et ab eo qui tollit tua, non reposcas: et quemadmodum vultis ut faciant vobis homines, facite eis; ut non quasi nolentes fraudari contristemur, sed, quasi volentes donaverimus, gaudeamus, gratiam magis praestantes in proximos, quam necessitati servientes. Et si quis te, inquit, angariaverit mille passus, vade cum eo alia duo; uti non quasi servus sequaris, sed quasi liber praecedas, aptum te in omnibus et utilem proximo praestans: non illorum malitiam intuens, sed tuam bonitatem perficiens, configurans temetipsum Patri, qui solem suum oriri facit super malos et bonos, et pluit super justos et injustos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:899f58884c34c7b05dcdc8571340d6fc62c490b2eb1bd4a6c085299f6ee1d38f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Etenim Lex, quippe servis posita, per ea quae foris erant corporalia animam erudiebat; velut per vinculum attrahens eam ad obedientiam praeceptorum, uti disceret homo servire Deo: Verbum autem liberans animam, et per ipsam corpus voluntarie emundari docuit. Quo facto, necesse fuit auferri quidem vincula servitutis, quibus jam homo assueverat, et sine vinculis sequi Deum; superextendi vero decreta libertatis, et augeri subjectionem quae est ad regem, ut non retrorsus quis revertens indignus appareat ei qui se liberavit: eam vero pietatem et obedientiam, quae est erga patremfamilias, esse quidem eandem et servis et liberis; majorem autem fiduciam habere liberos, quoniam sit major et gloriosior operatio libertatis, quam ea quae est in servitute obsequentia. Et propter hoc Dominus pro eo quod est, Non moechaberis, nec concupiscere praecepit: et pro eo quod est, Non occides, neque irasci quidem: et pro eo quod est decimare, omnia quae sunt pauperibus dividere; et non tantum proximos, sed etiam inimicos diligere: et non tantum bonos datores et communicatores esse, sed etiam adversus eos qui tollunt nostra gratuito donatores. Tollenti enim tibi tunicam, ait, remitte ei et pallium: et ab eo qui tollit tua, non reposcas: et quemadmodum vultis ut faciant vobis homines, facite eis; ut non quasi nolentes fraudari contristemur, sed, quasi volentes donaverimus, gaudeamus, gratiam magis praestantes in proximos, quam necessitati servientes. Et si quis te, inquit, angariaverit mille passus, vade cum eo alia duo; uti non quasi servus sequaris, sed quasi liber praecedas, aptum te in omnibus et utilem proximo praestans: non illorum malitiam intuens, sed tuam bonitatem perficiens, configurans temetipsum Patri, qui solem suum oriri facit super malos et bonos, et pluit super justos et injustos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "77ac844fd8f08ce3dee00949c854bbcef068a1bac4c260b03bf62f72b091fe71",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 24장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 2절과 3절 앞부분이다. 몸의 외적 규율로 혼을 가르치는 방식과, 자유로워진 혼을 통해 몸을 자발적으로 깨끗하게 하는 방식을 구별했다.",
          "liberi는 주변의 자유와 종살이 대조에 따라 자유인들로 옮겼다. 집주인과의 관계를 말하는 문맥에서는 자녀들이라는 뜻으로도 읽을 수 있다.",
          "mille passus와 alia duo는 천 보와 추가 이천 보로 옮겼다. 더 가라는 alia가 추가 거리를 가리키는 표현임을 유지했다. 자유인으로 앞서 걸음과 이웃에게 자발적으로 베푸는 일을 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7f6ca52947fa29254515238b65a44da6ea0e0a954e6d9f0df2331f7148502e0b",
              "sha256:896e214f2608176ad1b4d4a4fef6672f221b3558a8a851a250e72a1d2ac775c8"
            ],
            "text": "율법은 종들을 위해 세워졌으므로, 외적인 몸의 일들을 통해 혼을 가르쳤다. 마치 끈으로 당기듯 계명에 순종하도록 혼을 이끌어, 사람이 하나님 섬기기를 배우게 했다. 말씀께서는 혼을 자유롭게 하시고, 그 혼을 통해 몸도 자발적으로 깨끗해지도록 가르치셨다. 그렇게 된 뒤에는, 사람이 이제 익숙해진 종살이의 결박을 벗어 버리고, 결박 없이 하나님을 따라야 했다. 자유의 규정들이 더욱 넓어지고, 왕을 향한 복종도 커져야 했다. 아무도 뒤로 돌아서서 자신을 해방하신 분께 합당하지 않은 자로 드러나지 않게 하려는 것이었다. 집주인을 향한 경건과 순종은 종들과 자유인들에게 동일해야 했다. 자유인들은 더 큰 담대함을 지닌다. 종살이 속에서의 순응보다 자유로운 행위가 더 크고 영광스럽기 때문이다. 그러므로 주님께서는 ‘간음하지 마라’라는 계명에 대해 탐내기조차 하지 말라고 명하셨다. ‘살인하지 마라’라는 계명에 대해서는 화내는 일조차 금하셨다. 십일조를 드리는 일에 대해서는 가진 것을 모두 가난한 이들에게 나누어 주라고 하셨다. 이웃만이 아니라, 원수까지 사랑하고, 잘 베풀고 나누는 사람일 뿐 아니라, 우리 것을 빼앗는 이들에게도 거저 주는 사람이 되라고 하셨다. 그분께서는 말씀하신다. “네 속옷을 가져가는 이에게 겉옷도 내주어라. 네 것을 가져가는 이에게 돌려 달라고 요구하지 마라. 사람들이 너희에게 해 주기를 바라는 대로 너희도 그들에게 행하여라.” 우리가 빼앗기기 싫어 슬퍼하는 대신, 기꺼이 주었다고 여기며 기뻐하도록 하려는 것이다. 어쩔 수 없어 굴복하기보다 이웃에게 은혜를 베푸는 것이다. 또 말씀하신다. “누가 너를 억지로 천 보 가게 하거든, 그와 함께 이천 보를 더 가라.” 종처럼 뒤따르지 않고, 자유인처럼 앞서 가게 하려는 것이다. 그렇게 모든 일에서 이웃을 기꺼이 돕고 쓸모 있는 사람이 되며, 그들의 악의를 바라보지 않고, 너 자신의 선함을 완성하여, 너 자신을 아버지와 닮게 하는 것이다. 아버지께서는 악한 이들과 선한 이들 위에 자기 해를 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들에게 비를 내리신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:899f58884c34c7b05dcdc8571340d6fc62c490b2eb1bd4a6c085299f6ee1d38f"
        ],
        "text": "율법은 종들을 위해 세워졌으므로, 외적인 몸의 일들을 통해 혼을 가르쳤다. 마치 끈으로 당기듯 계명에 순종하도록 혼을 이끌어, 사람이 하나님 섬기기를 배우게 했다. 말씀께서는 혼을 자유롭게 하시고, 그 혼을 통해 몸도 자발적으로 깨끗해지도록 가르치셨다. 그렇게 된 뒤에는, 사람이 이제 익숙해진 종살이의 결박을 벗어 버리고, 결박 없이 하나님을 따라야 했다. 자유의 규정들이 더욱 넓어지고, 왕을 향한 복종도 커져야 했다. 아무도 뒤로 돌아서서 자신을 해방하신 분께 합당하지 않은 자로 드러나지 않게 하려는 것이었다. 집주인을 향한 경건과 순종은 종들과 자유인들에게 동일해야 했다. 자유인들은 더 큰 담대함을 지닌다. 종살이 속에서의 순응보다 자유로운 행위가 더 크고 영광스럽기 때문이다. 그러므로 주님께서는 ‘간음하지 마라’라는 계명에 대해 탐내기조차 하지 말라고 명하셨다. ‘살인하지 마라’라는 계명에 대해서는 화내는 일조차 금하셨다. 십일조를 드리는 일에 대해서는 가진 것을 모두 가난한 이들에게 나누어 주라고 하셨다. 이웃만이 아니라, 원수까지 사랑하고, 잘 베풀고 나누는 사람일 뿐 아니라, 우리 것을 빼앗는 이들에게도 거저 주는 사람이 되라고 하셨다. 그분께서는 말씀하신다. “네 속옷을 가져가는 이에게 겉옷도 내주어라. 네 것을 가져가는 이에게 돌려 달라고 요구하지 마라. 사람들이 너희에게 해 주기를 바라는 대로 너희도 그들에게 행하여라.” 우리가 빼앗기기 싫어 슬퍼하는 대신, 기꺼이 주었다고 여기며 기뻐하도록 하려는 것이다. 어쩔 수 없어 굴복하기보다 이웃에게 은혜를 베푸는 것이다. 또 말씀하신다. “누가 너를 억지로 천 보 가게 하거든, 그와 함께 이천 보를 더 가라.” 종처럼 뒤따르지 않고, 자유인처럼 앞서 가게 하려는 것이다. 그렇게 모든 일에서 이웃을 기꺼이 돕고 쓸모 있는 사람이 되며, 그들의 악의를 바라보지 않고, 너 자신의 선함을 완성하여, 너 자신을 아버지와 닮게 하는 것이다. 아버지께서는 악한 이들과 선한 이들 위에 자기 해를 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들에게 비를 내리신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2355fa1ce664e39821f55b163229f4100ef790264e55743c3d33a7569aa9d7f6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "work_location": "4.h24.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5fdb112c7ba30deed22c2a8fbd25ce1852c7c1847bc69bb2e9980ef858546699",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6ac0e196782e4e0b0d61b5e5c6c3279625c9035656a813ba6069fecea2f6181d",
            "sha256:98e803778f22a894f8dd54166a5c074aa21516bc152cdf52257597d9b2eb489f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e62f9288dc2c050e8079faa5cdcc495694538cdf76aa56aed1306de348e73cfe"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7eb54e1270c5187841b5cc7a322934d9ad948ec31e4be3b646f6c8bd162274c0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 24장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "cum simus semper in conspectu Patris.",
            "source_start": "Haec autem omnia",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절 나머지와 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:54096f6b9342370dbb13a1c65d8183c19243aa09b57980f221df4b461f0dfb55",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5fdb112c7ba30deed22c2a8fbd25ce1852c7c1847bc69bb2e9980ef858546699",
            "source_revision_id": "sha256:e62f9288dc2c050e8079faa5cdcc495694538cdf76aa56aed1306de348e73cfe",
            "translation_revision_id": "sha256:7eb54e1270c5187841b5cc7a322934d9ad948ec31e4be3b646f6c8bd162274c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-19",
          "review_id": "sha256:d21665280b0da37e0e8ac7ecb492e232725e51440ea31040d67d9a30b894e453",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5fdb112c7ba30deed22c2a8fbd25ce1852c7c1847bc69bb2e9980ef858546699",
            "source_revision_id": "sha256:e62f9288dc2c050e8079faa5cdcc495694538cdf76aa56aed1306de348e73cfe",
            "translation_revision_id": "sha256:7eb54e1270c5187841b5cc7a322934d9ad948ec31e4be3b646f6c8bd162274c0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:54096f6b9342370dbb13a1c65d8183c19243aa09b57980f221df4b461f0dfb55",
          "sha256:d21665280b0da37e0e8ac7ecb492e232725e51440ea31040d67d9a30b894e453"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h24-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "cum simus semper in conspectu Patris.",
            "source_start": "Haec autem omnia",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103413.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              182,
              183
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "John 15:15",
              "James 2:23",
              "John 8:58"
            ],
            "evidence": "183 notes 1-4",
            "explanation": "사람은 사람에게 이웃이라는 설명, 종과 친구, 처음부터 완전한 말씀과 아브라함의 우정, 불멸을 주는 하나님의 우정을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              182,
              183
            ],
            "printed_texts": [
              "homo autem homini proximus",
              "Jam non dicam vos servos",
              "a Patre meo, manifestavi",
              "amicitia Dei immortalitatis est condonatrix"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_common_precepts_and_friendship"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 24장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절 나머지와 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7527d0a66b546cde8e4c8817ec7fb91e9335357eab9ce87766cff544011c344f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n195.jpg",
            "page_key": "2:182",
            "printed_page": 182,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6ac0e196782e4e0b0d61b5e5c6c3279625c9035656a813ba6069fecea2f6181d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem omnia, quemadmodum praediximus, non dissolventis erant Legem, sed adimplentis et extendentis et dilatantis in nobis: tanquam si aliquis dicat, majorem libertatis operationem, et pleniorem erga liberatorem nostrum infixam nobis subjectionem et affectionem. Non enim propter hoc liberavit nos, ut ab eo abscedamus; nec enim potest quisquam extra dominica constitutus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "671c46f092bca05688d93e8b26d8134dfaca7e99f4dab063cbb99ba7f2d45963",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n196.jpg",
            "page_key": "2:183",
            "printed_page": 183,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:98e803778f22a894f8dd54166a5c074aa21516bc152cdf52257597d9b2eb489f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "bona, sibimetipsi acquirere salutis alimenta: sed ut plus gratiam ejus adepti, plus eum diligamus. Quanto autem plus eum dilexerimus, hoc majorem ab eo gloriam accipiemus, cum simus semper in conspectu Patris. Quia igitur naturalia omnia praecepta communia sunt nobis et illis, in illis quidem initium et ortum habuerunt; in nobis autem augmentum et adimpletionem perceperunt. Assentire enim Deo, et sequi ejus Verbum, et super omnia diligere eum, et proximum sicut seipsum, homo autem homini proximus, et abstinere ab omni mala operatione, et quaecunque talia communia utrisque sunt, unum et eundem ostendunt Deum. Hic est autem Dominus noster Verbum Dei, qui primo quidem servos attraxit Deo, postea autem liberavit eos qui subjecti sunt ei, quemadmodum ipse ait discipulis: Jam non dicam vos servos: quia servus nescit quid ejus Dominus faciat. Vos autem dixi amicos, quoniam omnia quae audivi a Patre meo, manifestavi. In eo enim quod dicit: Jam non dicam vos servos, manifestissime significavit se esse, qui primo quidem eam servitutem quae est erga Deum, hominibus per Legem constituerit, post deinde libertatem eis donaverit. Et in eo quod dicit: Quoniam servus nescit quid faciat Dominus ejus, ignorantiam servilis populi manifestat per suum adventum. In eo autem quod amicos Dei dicit suos discipulos, manifeste ostendit se esse Verbum Dei, quem et Abraham voluntarie et sine vinculis propter generositatem fidei sequens, amicus factus est Dei. Sed neque Abrahae amicitiam propter indigentiam assumsit Dei Verbum, exsistens ab initio perfectus: antequam enim Abraham esset, ego sum, inquit; sed ut ipsi Abrahae donaret aeternam vitam exsistens bonus, quoniam amicitia Dei immortalitatis est condonatrix his qui aggrediuntur eam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e62f9288dc2c050e8079faa5cdcc495694538cdf76aa56aed1306de348e73cfe",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec autem omnia, quemadmodum praediximus, non dissolventis erant Legem, sed adimplentis et extendentis et dilatantis in nobis: tanquam si aliquis dicat, majorem libertatis operationem, et pleniorem erga liberatorem nostrum infixam nobis subjectionem et affectionem. Non enim propter hoc liberavit nos, ut ab eo abscedamus; nec enim potest quisquam extra dominica constitutus bona, sibimetipsi acquirere salutis alimenta: sed ut plus gratiam ejus adepti, plus eum diligamus. Quanto autem plus eum dilexerimus, hoc majorem ab eo gloriam accipiemus, cum simus semper in conspectu Patris. Quia igitur naturalia omnia praecepta communia sunt nobis et illis, in illis quidem initium et ortum habuerunt; in nobis autem augmentum et adimpletionem perceperunt. Assentire enim Deo, et sequi ejus Verbum, et super omnia diligere eum, et proximum sicut seipsum, homo autem homini proximus, et abstinere ab omni mala operatione, et quaecunque talia communia utrisque sunt, unum et eundem ostendunt Deum. Hic est autem Dominus noster Verbum Dei, qui primo quidem servos attraxit Deo, postea autem liberavit eos qui subjecti sunt ei, quemadmodum ipse ait discipulis: Jam non dicam vos servos: quia servus nescit quid ejus Dominus faciat. Vos autem dixi amicos, quoniam omnia quae audivi a Patre meo, manifestavi. In eo enim quod dicit: Jam non dicam vos servos, manifestissime significavit se esse, qui primo quidem eam servitutem quae est erga Deum, hominibus per Legem constituerit, post deinde libertatem eis donaverit. Et in eo quod dicit: Quoniam servus nescit quid faciat Dominus ejus, ignorantiam servilis populi manifestat per suum adventum. In eo autem quod amicos Dei dicit suos discipulos, manifeste ostendit se esse Verbum Dei, quem et Abraham voluntarie et sine vinculis propter generositatem fidei sequens, amicus factus est Dei. Sed neque Abrahae amicitiam propter indigentiam assumsit Dei Verbum, exsistens ab initio perfectus: antequam enim Abraham esset, ego sum, inquit; sed ut ipsi Abrahae donaret aeternam vitam exsistens bonus, quoniam amicitia Dei immortalitatis est condonatrix his qui aggrediuntur eam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c1e7b188687fb8e1aaa7412317f440d3371547539b919178735e3be59d255379",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-19",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 24장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 13장 3절 나머지와 4절이다. 자연적 계명의 공통성, 사람은 사람에게 이웃이라는 설명, 하나님과의 우정을 유지했다.",
          "요한복음 15:15의 이제 종이라고 부르지 않겠다는 미래형과, 내 아버지에게서 들은 모든 것을 알렸다는 표현을 보존했다. 주님이 앞서 율법을 주셨다가 자유를 주셨다는 저자의 해석을 연결했다.",
          "아브라함이 말씀을 기꺼이 결박 없이 따름, 처음부터 완전한 말씀, 불멸을 베푸는 하나님의 우정을 구별했다. 요한복음 8:58 인용의 내가 있다는 현재형도 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6ac0e196782e4e0b0d61b5e5c6c3279625c9035656a813ba6069fecea2f6181d",
              "sha256:98e803778f22a894f8dd54166a5c074aa21516bc152cdf52257597d9b2eb489f"
            ],
            "text": "앞서 말했듯이, 이 모든 것은 율법을 폐하는 분의 일이 아니라, 우리 안에서 율법을 이루고 넓히고 확장하는 분의 일이었다. 이렇게 말하는 것과 같다. 자유의 행위가 더 커지고, 우리를 해방하신 분을 향한 더 충만한 복종과 애정이 우리 안에 심어졌다고 말이다. 그분께서 우리를 해방하신 것은 우리가 그분에게서 떠나게 하려는 것이 아니었다. 주님의 좋은 것들 밖에 있는 사람은 자기 힘으로 구원을 위한 양식을 얻을 수 없기 때문이다. 그분의 은혜를 더 많이 받아, 그분을 더 많이 사랑하도록 하려는 것이었다. 우리가 언제나 아버지 앞에 있으면서 그분을 더 많이 사랑할수록, 그분에게서 더 큰 영광을 받을 것이다. 그러므로 자연적인 모든 계명은 우리와 그들에게 공통된다. 그들에게서 시작되고 생겨났으며, 우리에게서 성장하고 완성되었다. 하나님께 동의하고, 그분의 말씀을 따르며, 무엇보다 그분을 사랑하고, 이웃을 자기 자신처럼 사랑하는 것, (사람은 사람에게 이웃이다), 그리고 모든 악한 행실을 삼가는 것, 이와 같이 양쪽에 공통되는 모든 것은 한 분이시며 같은 하나님을 드러낸다. 이분이 우리 주님, 하나님의 말씀이시며, 처음에는 종들을 하나님께로 이끄셨고, 그 뒤에는 그분께 복종하는 이들을 자유롭게 하셨다. 그분께서 친히 제자들에게 말씀하셨다. “이제 너희를 종이라고 부르지 않겠다. 종은 자기 주인이 무엇을 하는지 모르기 때문이다. 나는 너희를 친구라고 불렀다. 내 아버지에게서 들은 모든 것을 알려 주었기 때문이다.” 그분께서 “이제 너희를 종이라고 부르지 않겠다”라고 하신 말로, 자신이 바로 그분임을 더없이 분명히 하셨다. 처음에는 율법을 통해 사람들에게 하나님을 섬기는 종살이를 세우셨다가, 그 뒤에 그들에게 자유를 주신 분이라는 뜻이다. 또 “종은 자기 주인이 무엇을 하는지 모르기 때문이다”라는 말로, 자신의 오심을 통해 종살이하던 백성의 무지를 드러내신다. 자기 제자들을 하나님의 친구들이라고 부르시면서, 자신이 하나님의 말씀임을 분명히 밝히신다. 아브라함도 이 말씀을 믿음의 고귀함 때문에 기꺼이, 결박 없이 따라 하나님의 친구가 되었다. 하나님의 말씀께서는 무언가 필요하여 아브라함의 우정을 받아들이신 것이 아니었다. 그분은 처음부터 완전하셨다. 그분께서는 말씀하신다. “아브라함이 있기 전부터 내가 있다.” 그분은 선하시기에, 아브라함 자신에게 영원한 생명을 주고자 하셨다. 하나님과의 우정은 그 우정에 다가가는 이들에게 불멸을 베풀기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e62f9288dc2c050e8079faa5cdcc495694538cdf76aa56aed1306de348e73cfe"
        ],
        "text": "앞서 말했듯이, 이 모든 것은 율법을 폐하는 분의 일이 아니라, 우리 안에서 율법을 이루고 넓히고 확장하는 분의 일이었다. 이렇게 말하는 것과 같다. 자유의 행위가 더 커지고, 우리를 해방하신 분을 향한 더 충만한 복종과 애정이 우리 안에 심어졌다고 말이다. 그분께서 우리를 해방하신 것은 우리가 그분에게서 떠나게 하려는 것이 아니었다. 주님의 좋은 것들 밖에 있는 사람은 자기 힘으로 구원을 위한 양식을 얻을 수 없기 때문이다. 그분의 은혜를 더 많이 받아, 그분을 더 많이 사랑하도록 하려는 것이었다. 우리가 언제나 아버지 앞에 있으면서 그분을 더 많이 사랑할수록, 그분에게서 더 큰 영광을 받을 것이다. 그러므로 자연적인 모든 계명은 우리와 그들에게 공통된다. 그들에게서 시작되고 생겨났으며, 우리에게서 성장하고 완성되었다. 하나님께 동의하고, 그분의 말씀을 따르며, 무엇보다 그분을 사랑하고, 이웃을 자기 자신처럼 사랑하는 것, (사람은 사람에게 이웃이다), 그리고 모든 악한 행실을 삼가는 것, 이와 같이 양쪽에 공통되는 모든 것은 한 분이시며 같은 하나님을 드러낸다. 이분이 우리 주님, 하나님의 말씀이시며, 처음에는 종들을 하나님께로 이끄셨고, 그 뒤에는 그분께 복종하는 이들을 자유롭게 하셨다. 그분께서 친히 제자들에게 말씀하셨다. “이제 너희를 종이라고 부르지 않겠다. 종은 자기 주인이 무엇을 하는지 모르기 때문이다. 나는 너희를 친구라고 불렀다. 내 아버지에게서 들은 모든 것을 알려 주었기 때문이다.” 그분께서 “이제 너희를 종이라고 부르지 않겠다”라고 하신 말로, 자신이 바로 그분임을 더없이 분명히 하셨다. 처음에는 율법을 통해 사람들에게 하나님을 섬기는 종살이를 세우셨다가, 그 뒤에 그들에게 자유를 주신 분이라는 뜻이다. 또 “종은 자기 주인이 무엇을 하는지 모르기 때문이다”라는 말로, 자신의 오심을 통해 종살이하던 백성의 무지를 드러내신다. 자기 제자들을 하나님의 친구들이라고 부르시면서, 자신이 하나님의 말씀임을 분명히 밝히신다. 아브라함도 이 말씀을 믿음의 고귀함 때문에 기꺼이, 결박 없이 따라 하나님의 친구가 되었다. 하나님의 말씀께서는 무언가 필요하여 아브라함의 우정을 받아들이신 것이 아니었다. 그분은 처음부터 완전하셨다. 그분께서는 말씀하신다. “아브라함이 있기 전부터 내가 있다.” 그분은 선하시기에, 아브라함 자신에게 영원한 생명을 주고자 하셨다. 하나님과의 우정은 그 우정에 다가가는 이들에게 불멸을 베풀기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7eb54e1270c5187841b5cc7a322934d9ad948ec31e4be3b646f6c8bd162274c0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "work_location": "4.h24.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-24:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3cb7c7b801b79db6f99a52bdddbfa5cbee50af23f29b78e4d22405e8fbfd82b4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4bb619e0acd952408e05a45514c6d49f2652a98fe3f48045201adf3ee7f83c5e",
            "sha256:7be9f2f74317e008f9d22277d29e99c0b11bde045b0673e3d349360f40a5d63d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bc1a5c75326033ce97f98c6e887e47b8dcbd37675223bbe8bd119caa263a654d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:286de0543f1b72728084b5477276817dee283cd05688122614be800e7fe105a0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 25장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              184,
              185
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:68d1720c44c20807ba9ec0b3488e676e5bff174d56a1a6fa91655677ba22302c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3cb7c7b801b79db6f99a52bdddbfa5cbee50af23f29b78e4d22405e8fbfd82b4",
            "source_revision_id": "sha256:bc1a5c75326033ce97f98c6e887e47b8dcbd37675223bbe8bd119caa263a654d",
            "translation_revision_id": "sha256:286de0543f1b72728084b5477276817dee283cd05688122614be800e7fe105a0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:0f929467b55e96c10b4b6c90941ea7f5fb01f41d5bf4b5ad9ffec6f9f57ffd8e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3cb7c7b801b79db6f99a52bdddbfa5cbee50af23f29b78e4d22405e8fbfd82b4",
            "source_revision_id": "sha256:bc1a5c75326033ce97f98c6e887e47b8dcbd37675223bbe8bd119caa263a654d",
            "translation_revision_id": "sha256:286de0543f1b72728084b5477276817dee283cd05688122614be800e7fe105a0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:68d1720c44c20807ba9ec0b3488e676e5bff174d56a1a6fa91655677ba22302c",
          "sha256:0f929467b55e96c10b4b6c90941ea7f5fb01f41d5bf4b5ad9ffec6f9f57ffd8e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              184,
              185
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "184쪽 첫 문단은 번호가 인쇄되지 않았고 185쪽의 다음 문단부터 2가 표시된다. 이어지는 절 구분에 따라 첫 절로 식별한다.",
            "printed_pages": [
              184,
              185
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "implicit_first_section"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "John 17:5",
              "John 15:16",
              "John 17:24",
              "Isaiah 43:5-7",
              "Matthew 24:28"
            ],
            "explanation": "하나님의 충족함과 사람에게 주는 혜택, 빛에 참여함, 그를 만들었다는 단수형, 시체와 독수리의 인용을 저자의 영광 참여 해석에 연결한다.",
            "printed_pages": [
              184,
              185
            ],
            "printed_texts": [
              "In gloria enim mea",
              "et feci eum",
              "cadaver",
              "participantes gloriae Domini"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_divine_sufficiency_and_glory"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b142c5235db0b352129589ae83e07a08242f397ed56ed65d805cd7f2dde70242",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n197.jpg",
            "page_key": "2:184",
            "printed_page": 184,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4bb619e0acd952408e05a45514c6d49f2652a98fe3f48045201adf3ee7f83c5e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur initio, non quasi indigens Deus hominis, plasmavit Adam, sed ut haberet in quem collocaret sua beneficia. Non enim solum ante Adam, sed et ante omnem conditionem glorificabat Verbum Patrem suum, manens in eo; et ipse a Patre clarificabatur, quemadmodum ipse ait: Pater, clarifica me claritate, quam habui apud te priusquam mundus fieret. Nec nostro ministerio indigens jussit ut eum sequeremur; sed nobis ipsis attribuens salutem. Sequi enim Salvatorem, participare est salutem: et sequi lumen, percipere est lumen. Qui autem in lumine sunt, non ipsi lumen illuminant, sed illuminantur et illustrantur ab eo: ipsi quidem ei nihil praestant, beneficium autem percipientes illuminantur a lumine. Sic et servitus erga Deum, Deo quidem nihil praestat, nec opus est Deo humano obsequio; ipse autem sequentibus et servientibus ei, vitam et incorruptelam et gloriam aeternam attribuit, beneficium praestans servientibus sibi, ob id quod serviunt, et sequentibus, ob id quod sequuntur; sed non beneficium ab eis percipiens: est enim dives perfectus et sine indigentia. Propter hoc autem exquirit Deus ab hominibus servitutem, ut quoniam est bonus et misericors benefaciat eis qui perseverant in servitute ejus. In quantum enim Deus nullius indiget, in tantum homo indiget Dei communione. Haec enim gloria hominis, perseverare ac permanere in Dei servitute. Et propter hoc dicebat discipulis Dominus: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos; significans, quoniam non ipsi glorificabant eum, sequentes eum; sed in eo quod sequerentur Filium Dei, glorificabantur ab eo. Et iterum: Volo ut ubi ego sum, ibi et hi sint, ut videant claritatem meam; non vane glorians super hoc, sed gloriam suam participari volens discipulis suis, de quibus Esaias: Ab oriente attraham semen tuum, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ce066613f97fe6b61bf0e296d0e5b6ae49d479fd38ae57b8de0e90ccb8b06873",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n198.jpg",
            "page_key": "2:185",
            "printed_page": 185,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7be9f2f74317e008f9d22277d29e99c0b11bde045b0673e3d349360f40a5d63d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ab occasu colligam te: et dicam aquiloni, Adduc; et austro, Noli prohibere: attrahe filios meos de longinquo, et filias meas a summitatibus terrae, omnes quotquot vocati sunt in nomine meo. In gloria enim mea praeparavi, et formavi, et feci eum. Hoc ideo, quoniam ubicunque est cadaver, illuc congregabuntur et aquilae, participantes gloriae Domini: qui et formavit, et ad hoc praeparavit nos, ut dum sumus cum eo participemus gloriae ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bc1a5c75326033ce97f98c6e887e47b8dcbd37675223bbe8bd119caa263a654d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Igitur initio, non quasi indigens Deus hominis, plasmavit Adam, sed ut haberet in quem collocaret sua beneficia. Non enim solum ante Adam, sed et ante omnem conditionem glorificabat Verbum Patrem suum, manens in eo; et ipse a Patre clarificabatur, quemadmodum ipse ait: Pater, clarifica me claritate, quam habui apud te priusquam mundus fieret. Nec nostro ministerio indigens jussit ut eum sequeremur; sed nobis ipsis attribuens salutem. Sequi enim Salvatorem, participare est salutem: et sequi lumen, percipere est lumen. Qui autem in lumine sunt, non ipsi lumen illuminant, sed illuminantur et illustrantur ab eo: ipsi quidem ei nihil praestant, beneficium autem percipientes illuminantur a lumine. Sic et servitus erga Deum, Deo quidem nihil praestat, nec opus est Deo humano obsequio; ipse autem sequentibus et servientibus ei, vitam et incorruptelam et gloriam aeternam attribuit, beneficium praestans servientibus sibi, ob id quod serviunt, et sequentibus, ob id quod sequuntur; sed non beneficium ab eis percipiens: est enim dives perfectus et sine indigentia. Propter hoc autem exquirit Deus ab hominibus servitutem, ut quoniam est bonus et misericors benefaciat eis qui perseverant in servitute ejus. In quantum enim Deus nullius indiget, in tantum homo indiget Dei communione. Haec enim gloria hominis, perseverare ac permanere in Dei servitute. Et propter hoc dicebat discipulis Dominus: Non vos me elegistis, sed ego elegi vos; significans, quoniam non ipsi glorificabant eum, sequentes eum; sed in eo quod sequerentur Filium Dei, glorificabantur ab eo. Et iterum: Volo ut ubi ego sum, ibi et hi sint, ut videant claritatem meam; non vane glorians super hoc, sed gloriam suam participari volens discipulis suis, de quibus Esaias: Ab oriente attraham semen tuum, et ab occasu colligam te: et dicam aquiloni, Adduc; et austro, Noli prohibere: attrahe filios meos de longinquo, et filias meas a summitatibus terrae, omnes quotquot vocati sunt in nomine meo. In gloria enim mea praeparavi, et formavi, et feci eum. Hoc ideo, quoniam ubicunque est cadaver, illuc congregabuntur et aquilae, participantes gloriae Domini: qui et formavit, et ad hoc praeparavit nos, ut dum sumus cum eo participemus gloriae ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bdf8385524b1606af42780e85df134558d3943dc1fa11f7243bbfa127f298e3e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 25장 첫 절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 1절이다. 첫 문단의 번호는 인쇄면에서 생략되어 있고, 뒤의 2절과 3절에 따라 첫 절로 식별했다.",
          "하나님이 사람에게서 받는 것과 사람에게 주시는 혜택을 구별했다. 빛에 참여함과 영광을 받음, 아버지와 말씀 사이의 영광의 관계를 유지했다.",
          "이사야 인용의 내 영광 안에서와 그를 만들었다는 단수형을 보존했다. 시체와 독수리 인용을 주님의 영광에 참여하는 사람들에게 연결하는 것은 저자의 풀이이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4bb619e0acd952408e05a45514c6d49f2652a98fe3f48045201adf3ee7f83c5e",
              "sha256:7be9f2f74317e008f9d22277d29e99c0b11bde045b0673e3d349360f40a5d63d"
            ],
            "text": "그러므로 처음에 하나님께서 아담을 빚으신 것은 사람이 필요해서가 아니라, 자신의 혜택을 베풀 대상을 두시려는 것이었다. 아담 이전뿐 아니라, 모든 피조물 이전에도 말씀께서는 아버지 안에 머무르시며 아버지께 영광을 돌리셨고, 자신도 아버지에게서 영광을 받으셨다. 친히 말씀하신 바와 같다. “아버지, 세상이 생겨나기 전에 제가 당신 곁에서 지녔던 영광으로 저를 영화롭게 하여 주십시오.” 우리의 섬김이 필요하여 자신을 따르라 명하신 것이 아니라, 우리 자신에게 구원을 주시려는 것이었다. 구원자를 따르는 것은 구원에 참여하는 것이며, 빛을 따르는 것은 빛을 받는 것이다. 빛 가운데 있는 이들은 자신들이 빛을 비추는 것이 아니라, 그 빛에 비추어져 밝아진다. 그들은 빛에 아무것도 주지 않지만, 혜택을 받으며 그 빛으로 밝아진다. 이와 같이 하나님을 섬기는 일도 하나님께 아무것도 더해 주지 않으며, 하나님께는 사람의 순종이 필요하지 않다. 그분께서는 자신을 따르고 섬기는 이들에게 생명과 썩지 않음과 영원한 영광을 주신다. 자신을 섬기는 이들에게는 섬긴다는 이유로, 따르는 이들에게는 따른다는 이유로 혜택을 베푸신다. 그들에게서 혜택을 받으시는 것은 아니다. 그분은 풍요롭고 완전하시며 부족함이 없으시기 때문이다. 하나님께서 사람들에게 섬김을 요구하시는 이유는 이것이다. 그분은 선하시고 자비로우시므로, 자신을 꾸준히 섬기는 이들에게 선을 베푸시려는 것이다. 하나님께 아무것도 필요하지 않은 만큼, 사람에게는 하나님과의 친교가 필요하다. 하나님을 섬기는 일에 꾸준히 머무는 것, 이것이 사람의 영광이다. 그래서 주님께서는 제자들에게 말씀하셨다. “너희가 나를 선택한 것이 아니라, 내가 너희를 선택했다.” 그들이 자신을 따름으로써 자신에게 영광을 더해 준 것이 아니라, 하나님의 아들을 따르는 가운데 그분에게서 영광을 받았다는 뜻이다. 또 말씀하셨다. “제가 있는 곳에 이들도 함께 있어, 제 영광을 보기를 바랍니다.” 이로써 헛되이 자랑하신 것이 아니라, 제자들이 자신의 영광에 참여하기를 바라셨다. 이사야도 이들에 관해 말한다. “동쪽에서 네 후손을 이끌어 오고, 서쪽에서 너를 모으겠다. 북쪽에는 ‘데려오너라’라고, 남쪽에는 ‘막지 마라’라고 말하겠다. 내 아들들을 먼 곳에서, 내 딸들을 땅끝에서 이끌어 오너라. 내 이름으로 불린 모든 이를 데려오너라. 내 영광 안에서 그를 준비하고, 빚고, 만들었기 때문이다.” 이는 “시체가 있는 곳에는 독수리들도 모여들 것이다”라는 말과 같이, 우리가 주님의 영광에 참여하기 때문이다. 그분께서 우리를 빚고 준비하신 목적도, 우리가 그분과 함께 있으면서 그분의 영광에 참여하게 하는 데 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bc1a5c75326033ce97f98c6e887e47b8dcbd37675223bbe8bd119caa263a654d"
        ],
        "text": "그러므로 처음에 하나님께서 아담을 빚으신 것은 사람이 필요해서가 아니라, 자신의 혜택을 베풀 대상을 두시려는 것이었다. 아담 이전뿐 아니라, 모든 피조물 이전에도 말씀께서는 아버지 안에 머무르시며 아버지께 영광을 돌리셨고, 자신도 아버지에게서 영광을 받으셨다. 친히 말씀하신 바와 같다. “아버지, 세상이 생겨나기 전에 제가 당신 곁에서 지녔던 영광으로 저를 영화롭게 하여 주십시오.” 우리의 섬김이 필요하여 자신을 따르라 명하신 것이 아니라, 우리 자신에게 구원을 주시려는 것이었다. 구원자를 따르는 것은 구원에 참여하는 것이며, 빛을 따르는 것은 빛을 받는 것이다. 빛 가운데 있는 이들은 자신들이 빛을 비추는 것이 아니라, 그 빛에 비추어져 밝아진다. 그들은 빛에 아무것도 주지 않지만, 혜택을 받으며 그 빛으로 밝아진다. 이와 같이 하나님을 섬기는 일도 하나님께 아무것도 더해 주지 않으며, 하나님께는 사람의 순종이 필요하지 않다. 그분께서는 자신을 따르고 섬기는 이들에게 생명과 썩지 않음과 영원한 영광을 주신다. 자신을 섬기는 이들에게는 섬긴다는 이유로, 따르는 이들에게는 따른다는 이유로 혜택을 베푸신다. 그들에게서 혜택을 받으시는 것은 아니다. 그분은 풍요롭고 완전하시며 부족함이 없으시기 때문이다. 하나님께서 사람들에게 섬김을 요구하시는 이유는 이것이다. 그분은 선하시고 자비로우시므로, 자신을 꾸준히 섬기는 이들에게 선을 베푸시려는 것이다. 하나님께 아무것도 필요하지 않은 만큼, 사람에게는 하나님과의 친교가 필요하다. 하나님을 섬기는 일에 꾸준히 머무는 것, 이것이 사람의 영광이다. 그래서 주님께서는 제자들에게 말씀하셨다. “너희가 나를 선택한 것이 아니라, 내가 너희를 선택했다.” 그들이 자신을 따름으로써 자신에게 영광을 더해 준 것이 아니라, 하나님의 아들을 따르는 가운데 그분에게서 영광을 받았다는 뜻이다. 또 말씀하셨다. “제가 있는 곳에 이들도 함께 있어, 제 영광을 보기를 바랍니다.” 이로써 헛되이 자랑하신 것이 아니라, 제자들이 자신의 영광에 참여하기를 바라셨다. 이사야도 이들에 관해 말한다. “동쪽에서 네 후손을 이끌어 오고, 서쪽에서 너를 모으겠다. 북쪽에는 ‘데려오너라’라고, 남쪽에는 ‘막지 마라’라고 말하겠다. 내 아들들을 먼 곳에서, 내 딸들을 땅끝에서 이끌어 오너라. 내 이름으로 불린 모든 이를 데려오너라. 내 영광 안에서 그를 준비하고, 빚고, 만들었기 때문이다.” 이는 “시체가 있는 곳에는 독수리들도 모여들 것이다”라는 말과 같이, 우리가 주님의 영광에 참여하기 때문이다. 그분께서 우리를 빚고 준비하신 목적도, 우리가 그분과 함께 있으면서 그분의 영광에 참여하게 하는 데 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:286de0543f1b72728084b5477276817dee283cd05688122614be800e7fe105a0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "work_location": "4.h25.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:80e404cc4993acf7316ae7ecc0b9737c908cb75267dacdfc0dcf85056a75c4ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2849f250cfa2308c2a768eeb26a89fb9a5eedf03314546974f54ea987018de90"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ffe7c008aa27c15cb64cd676fab425e69414e2a9d083c366fc34bd1b07da5c5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c887cbd80d72f3aa49a83007698205adc19190d6b04297eb67154087da179862"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 25장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:821d9dc82a429f8e3150c45ce777c8a11857a6338baa12cb7db32da4a6a7eeaf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80e404cc4993acf7316ae7ecc0b9737c908cb75267dacdfc0dcf85056a75c4ce",
            "source_revision_id": "sha256:7ffe7c008aa27c15cb64cd676fab425e69414e2a9d083c366fc34bd1b07da5c5",
            "translation_revision_id": "sha256:c887cbd80d72f3aa49a83007698205adc19190d6b04297eb67154087da179862"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:7e8121cad0dd77f1d6b286f2108d5c79542db8ba8170e6e03e36709b7f515fe3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80e404cc4993acf7316ae7ecc0b9737c908cb75267dacdfc0dcf85056a75c4ce",
            "source_revision_id": "sha256:7ffe7c008aa27c15cb64cd676fab425e69414e2a9d083c366fc34bd1b07da5c5",
            "translation_revision_id": "sha256:c887cbd80d72f3aa49a83007698205adc19190d6b04297eb67154087da179862"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:821d9dc82a429f8e3150c45ce777c8a11857a6338baa12cb7db32da4a6a7eeaf",
          "sha256:7e8121cad0dd77f1d6b286f2108d5c79542db8ba8170e6e03e36709b7f515fe3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Luke 15:22-23",
              "Revelation 1:15"
            ],
            "explanation": "사람이 영을 감당하도록 익숙하게 함, 건축가와 구원의 조화, 보지 못하는 이들의 인도, 첫째 옷과 많은 물들인 하나님의 영을 구별한다.",
            "printed_page": 185,
            "printed_texts": [
              "portare ejus Spiritum",
              "fabricationem salutis ut architectus delineans",
              "non videntibus in Aegypto",
              "primam stolam",
              "Vere enim aquae multae Spiritus Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_architect_Spirit_and_salvation_harmony"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ce066613f97fe6b61bf0e296d0e5b6ae49d479fd38ae57b8de0e90ccb8b06873",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n198.jpg",
            "page_key": "2:185",
            "printed_page": 185,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2849f250cfa2308c2a768eeb26a89fb9a5eedf03314546974f54ea987018de90",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic et Deus ab initio hominem quidem plasmavit propter suam munificentiam; patriarchas vero elegit propter illorum salutem; populum vero praeformabat, docens indocibilem sequi Deum; prophetas vero praestruebat in terra, assuescens hominem portare ejus Spiritum, et communionem habere cum Deo: ipse quidem nullius indigens; his vero qui indigent ejus, suam praebens communionem: et his qui ei complacebant, fabricationem salutis ut architectus delineans, et non videntibus in Aegypto a semetipso dans ducationem; et his qui inquieti erant in eremo, dans aptissimam legem; et his qui in bonam terram introierunt, dignam praebens haereditatem; et his qui convertuntur ad Patrem, saginatum occidens vitulum, et primam stolam donans: multis modis componens humanum genus ad consonantiam salutis. Et propter hoc Johannes in Apocalypsi ait: Et vox ejus quasi vox aquarum multarum. Vere enim aquae multae Spiritus Dei, quoniam dives, et quoniam magnus est Pater. Et per omnes illos transiens Verbum, sine invidia utilitatem praestabat eis qui subjecti sibi erant, omni conditioni congruentem et aptam legem conscribens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7ffe7c008aa27c15cb64cd676fab425e69414e2a9d083c366fc34bd1b07da5c5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic et Deus ab initio hominem quidem plasmavit propter suam munificentiam; patriarchas vero elegit propter illorum salutem; populum vero praeformabat, docens indocibilem sequi Deum; prophetas vero praestruebat in terra, assuescens hominem portare ejus Spiritum, et communionem habere cum Deo: ipse quidem nullius indigens; his vero qui indigent ejus, suam praebens communionem: et his qui ei complacebant, fabricationem salutis ut architectus delineans, et non videntibus in Aegypto a semetipso dans ducationem; et his qui inquieti erant in eremo, dans aptissimam legem; et his qui in bonam terram introierunt, dignam praebens haereditatem; et his qui convertuntur ad Patrem, saginatum occidens vitulum, et primam stolam donans: multis modis componens humanum genus ad consonantiam salutis. Et propter hoc Johannes in Apocalypsi ait: Et vox ejus quasi vox aquarum multarum. Vere enim aquae multae Spiritus Dei, quoniam dives, et quoniam magnus est Pater. Et per omnes illos transiens Verbum, sine invidia utilitatem praestabat eis qui subjecti sibi erant, omni conditioni congruentem et aptam legem conscribens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f42652f5466bab7a227fcfd746278e13a7cec2414b2ce930de292259db2cdc67",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 25장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 2절이다. 족장, 백성, 예언자들을 통한 훈육, 영을 감당함, 건축가와 구원의 조화에 관한 비유를 구별했다.",
          "primam stolam은 가장 좋은 옷으로 옮겼다. 많은 물은 하나님의 영이라는 해석과, 사람들이 처한 상황에 맞는 율법을 기록한다는 설명을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2849f250cfa2308c2a768eeb26a89fb9a5eedf03314546974f54ea987018de90"
            ],
            "text": "이와 같이 하나님께서는 처음부터 사람을 빚으셨다. 자신의 너그러우심 때문이었다. 족장들은 그들의 구원을 위해 선택하셨으며, 백성은 미리 빚어 가시며 배우려 하지 않는 이들에게 하나님을 따르도록 가르치셨다. 땅에는 예언자들을 미리 세우시어, 사람이 그분의 영을 감당하고 하나님과 친교를 나누는 데 익숙해지게 하셨다. 그분 자신에게는 아무것도 필요하지 않았으나, 그분을 필요로 하는 이들에게는 자신과의 친교를 주셨다. 자신을 기쁘게 하는 이들에게 건축가처럼 구원의 설계를 그려 보이시고, 이집트에서 보지 못하던 이들에게는 친히 길을 안내하셨다. 광야에서 순응하지 않던 이들에게는 그들에게 가장 알맞은 율법을 주셨고, 좋은 땅에 들어간 이들에게는 합당한 상속을 주셨다. 아버지께 돌아오는 이들에게는 살진 송아지를 잡으시고, 가장 좋은 옷을 주셨다. 여러 방식으로 인류가 구원과 조화를 이루게 하신 것이다. 그래서 요한은 묵시록에서 말한다. “그분의 음성은 많은 물의 소리와 같다.” 많은 물은 참으로 하나님의 영이다. 아버지께서는 풍요로우시며, 크신 분이시기 때문이다. 말씀은 이 모든 이를 거치며, 자신께 복종하는 이들에게 아낌없이 유익을 베푸셨고, 모든 처지에 걸맞고 알맞은 율법을 기록해 주셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7ffe7c008aa27c15cb64cd676fab425e69414e2a9d083c366fc34bd1b07da5c5"
        ],
        "text": "이와 같이 하나님께서는 처음부터 사람을 빚으셨다. 자신의 너그러우심 때문이었다. 족장들은 그들의 구원을 위해 선택하셨으며, 백성은 미리 빚어 가시며 배우려 하지 않는 이들에게 하나님을 따르도록 가르치셨다. 땅에는 예언자들을 미리 세우시어, 사람이 그분의 영을 감당하고 하나님과 친교를 나누는 데 익숙해지게 하셨다. 그분 자신에게는 아무것도 필요하지 않았으나, 그분을 필요로 하는 이들에게는 자신과의 친교를 주셨다. 자신을 기쁘게 하는 이들에게 건축가처럼 구원의 설계를 그려 보이시고, 이집트에서 보지 못하던 이들에게는 친히 길을 안내하셨다. 광야에서 순응하지 않던 이들에게는 그들에게 가장 알맞은 율법을 주셨고, 좋은 땅에 들어간 이들에게는 합당한 상속을 주셨다. 아버지께 돌아오는 이들에게는 살진 송아지를 잡으시고, 가장 좋은 옷을 주셨다. 여러 방식으로 인류가 구원과 조화를 이루게 하신 것이다. 그래서 요한은 묵시록에서 말한다. “그분의 음성은 많은 물의 소리와 같다.” 많은 물은 참으로 하나님의 영이다. 아버지께서는 풍요로우시며, 크신 분이시기 때문이다. 말씀은 이 모든 이를 거치며, 자신께 복종하는 이들에게 아낌없이 유익을 베푸셨고, 모든 처지에 걸맞고 알맞은 율법을 기록해 주셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c887cbd80d72f3aa49a83007698205adc19190d6b04297eb67154087da179862",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "work_location": "4.h25.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7225bdfd937576a8d83a21d19a3a47e3ff93ac67072458f36b1efbf5f0caa28f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:12077739be6138ff8e71229a5cb54b36edff40fc7afd51c3932c0dd186ffd421",
            "sha256:8fe504c199eb2e25fd41db0c0f886f2da4ca5e9a5db2fbbb457e64406a058eb4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7361a62c48a9b7ad5fe8df0cae41432860558f250f8fe035b1b3273e4df14574"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b11f422924b2708420f2c4098ec964909237223d75cdfa2c82843cf4e3c23416"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 25장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "hi qui velint sequi eum.",
            "source_start": "Itaque lex, et disciplina erat illis",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절과 15장 1절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:6764b349a85b01cdbcec460649c566a80bfbd0dcee37891d73926c0250ac644c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7225bdfd937576a8d83a21d19a3a47e3ff93ac67072458f36b1efbf5f0caa28f",
            "source_revision_id": "sha256:7361a62c48a9b7ad5fe8df0cae41432860558f250f8fe035b1b3273e4df14574",
            "translation_revision_id": "sha256:b11f422924b2708420f2c4098ec964909237223d75cdfa2c82843cf4e3c23416"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:702651d2cc380e1bca2cee0e5f10d83c95392ec7463f00d43a2f83be11cfc57a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7225bdfd937576a8d83a21d19a3a47e3ff93ac67072458f36b1efbf5f0caa28f",
            "source_revision_id": "sha256:7361a62c48a9b7ad5fe8df0cae41432860558f250f8fe035b1b3273e4df14574",
            "translation_revision_id": "sha256:b11f422924b2708420f2c4098ec964909237223d75cdfa2c82843cf4e3c23416"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6764b349a85b01cdbcec460649c566a80bfbd0dcee37891d73926c0250ac644c",
          "sha256:702651d2cc380e1bca2cee0e5f10d83c95392ec7463f00d43a2f83be11cfc57a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h25-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103414.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              185,
              186
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "hi qui velint sequi eum.",
            "source_start": "Itaque lex, et disciplina erat illis",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Exodus 25:40",
              "1 Corinthians 10:4",
              "1 Corinthians 10:11",
              "Deuteronomy 5:22"
            ],
            "evidence": "186 notes 3-8",
            "explanation": "성막과 제사, 표상과 실재, 사십 일, 뒤따르는 바위와 십계명을 인쇄대로 보존한다. 신명기 인용의 nihil은 각주 8이 설명하는 편집 보완이다.",
            "printed_pages": [
              185,
              186
            ],
            "printed_texts": [
              "de sequenti petra",
              "in quos finis saeculorum devenit",
              "id est per Decalogum",
              "et nihil adjecit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_types_Decalogue_and_editorial_nihil"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 25장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절과 15장 1절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ce066613f97fe6b61bf0e296d0e5b6ae49d479fd38ae57b8de0e90ccb8b06873",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n198.jpg",
            "page_key": "2:185",
            "printed_page": 185,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:12077739be6138ff8e71229a5cb54b36edff40fc7afd51c3932c0dd186ffd421",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic autem et populo tabernaculi factionem, et aedificationem templi, et Levitarum electionem, sacrificia quoque et oblationes, et monitiones, et reliquam omnem legis statuebat deservitionem. Ipse quidem nullius horum est indigens; est enim semper plenus omnibus bonis, omnemque odorem suavitatis, et omnes suaveolentium vaporationes habens in se, etiam antequam Moyses esset:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4853e5f6ec5f4b0d0ed0cd3f6dd954e240780004f469bb6023fb234b7ff2ec2e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n199.jpg",
            "page_key": "2:186",
            "printed_page": 186,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8fe504c199eb2e25fd41db0c0f886f2da4ca5e9a5db2fbbb457e64406a058eb4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "facilem autem ad idola reverti populum erudiebat, per multas vocationes praestruens eos perseverare, et servire Deo, per ea quae erant secunda, ad prima vocans; hoc est, per typica, ad vera; et per temporalia, ad aeterna; et per carnalia, ad spiritalia; et per terrena, ad coelestia; quemadmodum et dictum est Moysi: Quoniam facies omnia juxta typum eorum quae vidisti in monte. Quadraginta enim diebus discebat tenere sermones Dei, et characteres coelestes, et imagines spiritales, et praefigurationes futurorum, quemadmodum et Paulus ait: Bibebant enim de sequenti petra: petra autem erat Christus. Rursum praedictis his quae in lege sunt, intulit: Omnia autem haec in figura veniebant illis: scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum devenit. Per typos enim discebant timere Deum, et perseverare in obsequiis ejus. Itaque lex, et disciplina erat illis, et prophetia futurorum. Nam Deus primo quidem per naturalia praecepta, quae ab initio infixa dedit hominibus, admonens eos, id est per Decalogum, (quae si quis non fecerit, non habet salutem) nihil plus ab eis exquisivit. Quemadmodum Moyses in Deuteronomio ait: Hi sermones omnes, quos locutus est Dominus ad omnem synagogam filiorum Israel in monte, et nihil adjecit, et scripsit ea in duabus tabulis lapideis: et dedit mihi; propter hoc ut custodirent praecepta hi qui velint sequi eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7361a62c48a9b7ad5fe8df0cae41432860558f250f8fe035b1b3273e4df14574",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic autem et populo tabernaculi factionem, et aedificationem templi, et Levitarum electionem, sacrificia quoque et oblationes, et monitiones, et reliquam omnem legis statuebat deservitionem. Ipse quidem nullius horum est indigens; est enim semper plenus omnibus bonis, omnemque odorem suavitatis, et omnes suaveolentium vaporationes habens in se, etiam antequam Moyses esset: facilem autem ad idola reverti populum erudiebat, per multas vocationes praestruens eos perseverare, et servire Deo, per ea quae erant secunda, ad prima vocans; hoc est, per typica, ad vera; et per temporalia, ad aeterna; et per carnalia, ad spiritalia; et per terrena, ad coelestia; quemadmodum et dictum est Moysi: Quoniam facies omnia juxta typum eorum quae vidisti in monte. Quadraginta enim diebus discebat tenere sermones Dei, et characteres coelestes, et imagines spiritales, et praefigurationes futurorum, quemadmodum et Paulus ait: Bibebant enim de sequenti petra: petra autem erat Christus. Rursum praedictis his quae in lege sunt, intulit: Omnia autem haec in figura veniebant illis: scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum devenit. Per typos enim discebant timere Deum, et perseverare in obsequiis ejus. Itaque lex, et disciplina erat illis, et prophetia futurorum. Nam Deus primo quidem per naturalia praecepta, quae ab initio infixa dedit hominibus, admonens eos, id est per Decalogum, (quae si quis non fecerit, non habet salutem) nihil plus ab eis exquisivit. Quemadmodum Moyses in Deuteronomio ait: Hi sermones omnes, quos locutus est Dominus ad omnem synagogam filiorum Israel in monte, et nihil adjecit, et scripsit ea in duabus tabulis lapideis: et dedit mihi; propter hoc ut custodirent praecepta hi qui velint sequi eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "70138f2e6b96c054b66e7cb9cc4ad1edec671facc696f8e029b928a2a68d6269",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 25장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 14장 3절과 15장 1절 앞부분이다. 통상 15장은 율법이 훈육이며 장차 올 것들의 예언이었다는 문장에서 시작한다.",
          "성막과 제사, 표상과 실재, 사십 일 동안 배우는 모형들을 구별했다. 고린도전서 인용은 뒤따르는 바위라는 표현과, 시대들의 끝이 우리에게 닥쳐왔다는 관계를 유지했다.",
          "신명기 인용의 nihil은 186쪽 각주 8에서 설명하는 편집 보완이다. 대본이 채택한 더 보태지 않으셨다는 독법과, 십계명에 관한 괄호 설명을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:12077739be6138ff8e71229a5cb54b36edff40fc7afd51c3932c0dd186ffd421",
              "sha256:8fe504c199eb2e25fd41db0c0f886f2da4ca5e9a5db2fbbb457e64406a058eb4"
            ],
            "text": "이와 같이 백성에게도 성막을 만드는 일과 성전을 세우는 일, 레위인들을 선택하는 일, 희생 제사와 예물, 권고와 율법에 따른 나머지 모든 섬김을 정해 주셨다. 그분 자신에게는 이 가운데 아무것도 필요하지 않다. 그분께서는 언제나 모든 선한 것으로 충만하시며, 모세가 있기 전에도 모든 좋은 향기와 향기로운 것들의 모든 내음을 자신 안에 지니셨다. 우상에게로 쉽게 돌아가는 백성을 가르치시며, 여러 차례 부르심으로 꾸준히 하나님을 섬기도록 준비하셨다. 둘째가는 것들을 통해 첫째가는 것들로 부르셨다. 곧 표상들을 통해 실재로, 시간 속의 것들을 통해 영원한 것들로, 육적인 것들을 통해 영적인 것들로, 땅의 것들을 통해 하늘의 것들로 부르셨다. 모세에게 하신 말씀과 같다. “모든 것을 그 모형에 따라 만들어라. 네가 산에서 본 것들의 모형대로 만들어라.” 그는 사십 일 동안 하나님의 말씀을 간직하는 법을 배웠으며, 하늘의 형상들과 영적인 모상들과 장차 올 것들의 예표를 배웠다. 바울도 말한다. “그들은 뒤따르는 바위에서 마셨습니다. 그 바위는 그리스도였습니다.” 그는 율법에 있는 것들을 먼저 언급한 뒤에 덧붙였다. “이 모든 것은 그들에게 표상으로 일어났으며, 시대들의 끝이 닥쳐온 우리를 훈계하려고 기록되었습니다.” 그들은 표상들을 통해 하나님을 두려워하고, 꾸준히 그분을 섬기는 법을 배웠다. 그러므로 율법은 그들에게 훈육이었으며, 장차 올 것들에 관한 예언이었다. 하나님께서는 처음에 태초부터 사람들 안에 심어 주신 자연적 계명들로 그들을 훈계하셨다. 곧 십계명으로 훈계하셨다. (누구든 이 계명들을 행하지 않으면 구원이 없다.) 그들에게 더 많은 것을 요구하지 않으셨다. 모세가 신명기에서 말한 바와 같다. “이 모든 말씀을 주님께서 산에서 이스라엘 자손의 온 회중에게 하셨으며, 더 보태지 않으셨다. 두 돌판에 그 말씀을 쓰시어 내게 주셨다.” 그분을 따르려는 이들이 계명들을 지키도록 하시려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7361a62c48a9b7ad5fe8df0cae41432860558f250f8fe035b1b3273e4df14574"
        ],
        "text": "이와 같이 백성에게도 성막을 만드는 일과 성전을 세우는 일, 레위인들을 선택하는 일, 희생 제사와 예물, 권고와 율법에 따른 나머지 모든 섬김을 정해 주셨다. 그분 자신에게는 이 가운데 아무것도 필요하지 않다. 그분께서는 언제나 모든 선한 것으로 충만하시며, 모세가 있기 전에도 모든 좋은 향기와 향기로운 것들의 모든 내음을 자신 안에 지니셨다. 우상에게로 쉽게 돌아가는 백성을 가르치시며, 여러 차례 부르심으로 꾸준히 하나님을 섬기도록 준비하셨다. 둘째가는 것들을 통해 첫째가는 것들로 부르셨다. 곧 표상들을 통해 실재로, 시간 속의 것들을 통해 영원한 것들로, 육적인 것들을 통해 영적인 것들로, 땅의 것들을 통해 하늘의 것들로 부르셨다. 모세에게 하신 말씀과 같다. “모든 것을 그 모형에 따라 만들어라. 네가 산에서 본 것들의 모형대로 만들어라.” 그는 사십 일 동안 하나님의 말씀을 간직하는 법을 배웠으며, 하늘의 형상들과 영적인 모상들과 장차 올 것들의 예표를 배웠다. 바울도 말한다. “그들은 뒤따르는 바위에서 마셨습니다. 그 바위는 그리스도였습니다.” 그는 율법에 있는 것들을 먼저 언급한 뒤에 덧붙였다. “이 모든 것은 그들에게 표상으로 일어났으며, 시대들의 끝이 닥쳐온 우리를 훈계하려고 기록되었습니다.” 그들은 표상들을 통해 하나님을 두려워하고, 꾸준히 그분을 섬기는 법을 배웠다. 그러므로 율법은 그들에게 훈육이었으며, 장차 올 것들에 관한 예언이었다. 하나님께서는 처음에 태초부터 사람들 안에 심어 주신 자연적 계명들로 그들을 훈계하셨다. 곧 십계명으로 훈계하셨다. (누구든 이 계명들을 행하지 않으면 구원이 없다.) 그들에게 더 많은 것을 요구하지 않으셨다. 모세가 신명기에서 말한 바와 같다. “이 모든 말씀을 주님께서 산에서 이스라엘 자손의 온 회중에게 하셨으며, 더 보태지 않으셨다. 두 돌판에 그 말씀을 쓰시어 내게 주셨다.” 그분을 따르려는 이들이 계명들을 지키도록 하시려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b11f422924b2708420f2c4098ec964909237223d75cdfa2c82843cf4e3c23416",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "work_location": "4.h25.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-25:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54bcebd751d7147581a88dc29ed46a2c62a25efe21f9eba87006701113e932de",
        "part_links": [
          [
            "sha256:228a906c5a95314a6ebf1982c38aa604fc1051f7cbcfb87b56b7e1bf6a759e6a",
            "sha256:1c34f5119c735d6f08d3c287175c97545ed5dee7f417743815ed68a432da9b75"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33048e1ed6af1a0e640c749e4586bb9a1fe92c4177beb73378cc4a2fefc2123f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bcc40b4afd4cf04d3ecb8280baead7e2ed84e509f330840f4b52f83b1ed80211"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 26장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              187,
              188
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "quoniam populus durae cervicis es.",
            "source_start": "At ubi conversi sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:66d702034e39a11613df30200d8479215d7910a1b24d1b47b63f7580403897fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54bcebd751d7147581a88dc29ed46a2c62a25efe21f9eba87006701113e932de",
            "source_revision_id": "sha256:33048e1ed6af1a0e640c749e4586bb9a1fe92c4177beb73378cc4a2fefc2123f",
            "translation_revision_id": "sha256:bcc40b4afd4cf04d3ecb8280baead7e2ed84e509f330840f4b52f83b1ed80211"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:f37ccb437b122b50bbe1c5f752011829e9e871683fa4f66154a039e144152759",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54bcebd751d7147581a88dc29ed46a2c62a25efe21f9eba87006701113e932de",
            "source_revision_id": "sha256:33048e1ed6af1a0e640c749e4586bb9a1fe92c4177beb73378cc4a2fefc2123f",
            "translation_revision_id": "sha256:bcc40b4afd4cf04d3ecb8280baead7e2ed84e509f330840f4b52f83b1ed80211"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:66d702034e39a11613df30200d8479215d7910a1b24d1b47b63f7580403897fe",
          "sha256:f37ccb437b122b50bbe1c5f752011829e9e871683fa4f66154a039e144152759"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              187,
              188
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "quoniam populus durae cervicis es.",
            "source_start": "At ubi conversi sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Exodus 32:4",
              "Ezekiel 20:24-25",
              "Acts 7:38-43",
              "Amos 5:25-26",
              "Exodus 33:2-3"
            ],
            "evidence": "187 notes 2,4-5 and 188 note 1",
            "explanation": "마음의 욕망, 살아 계신 하나님의 계명, 너희라는 인칭, 렘팜의 이름을 인쇄대로 유지한다. 스테파노스의 역할은 저자의 소개로 기록한다.",
            "printed_pages": [
              187,
              188
            ],
            "printed_texts": [
              "concupiscentiam cordis sui",
              "praecepta Dei vivi",
              "dare vobis",
              "patres vestri",
              "Rempham"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_calf_law_and_Stephen_quotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "96e7bcd3ebf1575a826f7f5c2085add8624f62fe132899579d11c16635ed3e46",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n200.jpg",
            "page_key": "2:187",
            "printed_page": 187,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:228a906c5a95314a6ebf1982c38aa604fc1051f7cbcfb87b56b7e1bf6a759e6a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "At ubi conversi sunt in vituli factionem, et reversi sunt animis suis in Aegyptum, servi pro liberis concupiscentes esse, aptam concupiscentiae suae acceperunt reliquam servitutem, a Deo quidem non abscindentem, in servitutis autem jugo dominantem eis: quemadmodum et Ezechiel propheta causas talis legis datae reddens, ait: Et post concupiscentiam cordis sui erant oculi eorum, et ego dedi eis praecepta non bona, et justificationes, in quibus non vivent in eis. Et Lucas autem Stephanum, qui primus in diaconium ab Apostolis electus est, et primus occisus est propter Christi martyrium, sic dixisse de Moyse scripsit: Ille quidem accepit praecepta Dei vivi, dare vobis, cui noluerunt obedire patres vestri, sed abjecerunt et conversi sunt corde suo in Aegyptum, dicentes ad Aaron: Fac nobis deos, qui nos antecedant; Moyses enim qui eduxit nos de terra Aegypti, quid ei contigerit, ignoramus. Et vitulum fecerunt in diebus illis, et obtulerunt sacrificia idolo, et laetabantur in factis manuum suarum. Convertit autem Deus, et tradidit eos servire exercitibus caeli, quemadmodum scriptum est in libro prophetarum: Numquid sacrificia et oblationes obtulistis mihi annis quadraginta in eremo, domus Israel? et accepistis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b602382351c078751e4306d5c8e8d203bb96f00133354daef9cf92fca70cce71",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n201.jpg",
            "page_key": "2:188",
            "printed_page": 188,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1c34f5119c735d6f08d3c287175c97545ed5dee7f417743815ed68a432da9b75",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tabernaculum Moloch, et stellam Dei Rempham, figuras quas fecistis adorare eas; manifeste significans, quoniam non ab altero Deo talis illis data Lex est, sed ab eodem ipso, apta illorum servituti. Quapropter et in Exodo ad Moysem dicit: Emittam ante te angelum meum: non enim ascendam tecum, quoniam populus durae cervicis es.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:33048e1ed6af1a0e640c749e4586bb9a1fe92c4177beb73378cc4a2fefc2123f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "At ubi conversi sunt in vituli factionem, et reversi sunt animis suis in Aegyptum, servi pro liberis concupiscentes esse, aptam concupiscentiae suae acceperunt reliquam servitutem, a Deo quidem non abscindentem, in servitutis autem jugo dominantem eis: quemadmodum et Ezechiel propheta causas talis legis datae reddens, ait: Et post concupiscentiam cordis sui erant oculi eorum, et ego dedi eis praecepta non bona, et justificationes, in quibus non vivent in eis. Et Lucas autem Stephanum, qui primus in diaconium ab Apostolis electus est, et primus occisus est propter Christi martyrium, sic dixisse de Moyse scripsit: Ille quidem accepit praecepta Dei vivi, dare vobis, cui noluerunt obedire patres vestri, sed abjecerunt et conversi sunt corde suo in Aegyptum, dicentes ad Aaron: Fac nobis deos, qui nos antecedant; Moyses enim qui eduxit nos de terra Aegypti, quid ei contigerit, ignoramus. Et vitulum fecerunt in diebus illis, et obtulerunt sacrificia idolo, et laetabantur in factis manuum suarum. Convertit autem Deus, et tradidit eos servire exercitibus caeli, quemadmodum scriptum est in libro prophetarum: Numquid sacrificia et oblationes obtulistis mihi annis quadraginta in eremo, domus Israel? et accepistis tabernaculum Moloch, et stellam Dei Rempham, figuras quas fecistis adorare eas; manifeste significans, quoniam non ab altero Deo talis illis data Lex est, sed ab eodem ipso, apta illorum servituti. Quapropter et in Exodo ad Moysem dicit: Emittam ante te angelum meum: non enim ascendam tecum, quoniam populus durae cervicis es.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b5410e4b3f6169e4d5551e2646f3ab367217bc0d80c2cd790ca07099bb6fcce7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 26장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 1절 나머지이다. 송아지 제작과 마음으로 이집트에 돌아감, 종살이에 맞춘 율법의 관계를 옮겼다.",
          "에제키엘 인용은 눈이 자기 마음의 욕망을 좇았다는 형태를 유지했다. 187쪽 각주 2는 그 독법과 다른 전승을 비교한다.",
          "스테파노스는 집사직에 처음 선발되고 처음 죽임당한 사람이라는 저자의 소개를 따랐다. 인용의 살아 계신 하나님의 계명, 너희와 너희 조상들이라는 인칭, 렘팜이라는 이름을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:228a906c5a95314a6ebf1982c38aa604fc1051f7cbcfb87b56b7e1bf6a759e6a",
              "sha256:1c34f5119c735d6f08d3c287175c97545ed5dee7f417743815ed68a432da9b75"
            ],
            "text": "그들이 송아지를 만드는 쪽으로 돌아서고, 마음으로 이집트에 되돌아가, 자유인 대신 종이 되기를 갈망하자, 그 욕망에 알맞은 나머지 종살이의 규정들을 받았다. 하나님에게서 그들을 끊어 내지는 않으면서, 종살이의 멍에 아래 그들을 두는 규정들이었다. 예언자 에제키엘도 그런 율법이 주어진 이유를 설명하며 말한다. “그들의 눈은 자기 마음의 욕망을 좇았으며, 나는 그들에게 좋지 않은 계명들과, 그들이 그 안에서 살아갈 수 없는 규정들을 주었다.” 누가는 스테파노스, 사도들이 집사직에 처음으로 뽑았고, 그리스도를 증언하다 처음으로 죽임당한 이가 모세에 관해 이렇게 말했다고 기록했다. “너희에게 전해 주려고 그는 살아 계신 하나님의 계명들을 받았다. 너희 조상들은 그에게 순종하려 하지 않고, 그를 물리쳐, 마음으로 이집트에 돌아가며, 아론에게 말했다. ‘우리 앞에 갈 신들을 우리에게 만들어 주시오. 우리를 이집트 땅에서 이끌어 낸 모세에게 무슨 일이 생겼는지 우리는 모르겠소.’ 그들은 그날들에 송아지를 만들고, 우상에게 제사를 드리며, 자기 손으로 만든 것들을 즐거워했다. 하나님께서는 돌아서시어, 그들이 하늘의 군대를 섬기도록 내버려 두셨다. 예언자들의 책에 기록된 바와 같다. ‘이스라엘 집아, 광야에서 사십 년 동안 너희가 내게 희생 제사와 예물을 바쳤느냐? 너희는 몰록의 장막과 렘팜 신의 별을, 경배하려고 만든 형상들을 받아들였다.’” 이로써 분명히 밝혔다. 그런 율법은 다른 신에게서 주어진 것이 아니라, 그들의 종살이에 알맞게 같은 하나님께서 주신 것이었다. 그러므로 출애굽기에서도 모세에게 말씀하신다. “네 앞에 내 천사를 보내겠다. 나는 너와 함께 올라가지 않겠다. 너는 목이 뻣뻣한 백성이기 때문이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33048e1ed6af1a0e640c749e4586bb9a1fe92c4177beb73378cc4a2fefc2123f"
        ],
        "text": "그들이 송아지를 만드는 쪽으로 돌아서고, 마음으로 이집트에 되돌아가, 자유인 대신 종이 되기를 갈망하자, 그 욕망에 알맞은 나머지 종살이의 규정들을 받았다. 하나님에게서 그들을 끊어 내지는 않으면서, 종살이의 멍에 아래 그들을 두는 규정들이었다. 예언자 에제키엘도 그런 율법이 주어진 이유를 설명하며 말한다. “그들의 눈은 자기 마음의 욕망을 좇았으며, 나는 그들에게 좋지 않은 계명들과, 그들이 그 안에서 살아갈 수 없는 규정들을 주었다.” 누가는 스테파노스, 사도들이 집사직에 처음으로 뽑았고, 그리스도를 증언하다 처음으로 죽임당한 이가 모세에 관해 이렇게 말했다고 기록했다. “너희에게 전해 주려고 그는 살아 계신 하나님의 계명들을 받았다. 너희 조상들은 그에게 순종하려 하지 않고, 그를 물리쳐, 마음으로 이집트에 돌아가며, 아론에게 말했다. ‘우리 앞에 갈 신들을 우리에게 만들어 주시오. 우리를 이집트 땅에서 이끌어 낸 모세에게 무슨 일이 생겼는지 우리는 모르겠소.’ 그들은 그날들에 송아지를 만들고, 우상에게 제사를 드리며, 자기 손으로 만든 것들을 즐거워했다. 하나님께서는 돌아서시어, 그들이 하늘의 군대를 섬기도록 내버려 두셨다. 예언자들의 책에 기록된 바와 같다. ‘이스라엘 집아, 광야에서 사십 년 동안 너희가 내게 희생 제사와 예물을 바쳤느냐? 너희는 몰록의 장막과 렘팜 신의 별을, 경배하려고 만든 형상들을 받아들였다.’” 이로써 분명히 밝혔다. 그런 율법은 다른 신에게서 주어진 것이 아니라, 그들의 종살이에 알맞게 같은 하나님께서 주신 것이었다. 그러므로 출애굽기에서도 모세에게 말씀하신다. “네 앞에 내 천사를 보내겠다. 나는 너와 함께 올라가지 않겠다. 너는 목이 뻣뻣한 백성이기 때문이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:bcc40b4afd4cf04d3ecb8280baead7e2ed84e509f330840f4b52f83b1ed80211",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "work_location": "4.h26.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7ced0fa6d5c3f89669142036bb0b6742c2e04c34447eada0f15c78503952fef0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5c003073f233d92eb0f2050b9da8daceb02a0f90d75e0bb4ffbf1bf6f88ba443",
            "sha256:11bfd052f87c0bd554d12bf0767cabc9b4dbaf68ff4a6c13050761810cc81035"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7b1ed69d69d710a2a0565f63f655221b0a96a01b2f2471b8e6f791d797939c8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e4a0c646762982b83de3a15b6219b86c01dba0429297d94fc6dfd2514e6e8f9a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 26장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              188,
              189
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:b060fa1edbffdd7fe4e1d7b77152f69f15b5b999bc3a6f225ce6b5cefe7b731d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7ced0fa6d5c3f89669142036bb0b6742c2e04c34447eada0f15c78503952fef0",
            "source_revision_id": "sha256:d7b1ed69d69d710a2a0565f63f655221b0a96a01b2f2471b8e6f791d797939c8",
            "translation_revision_id": "sha256:e4a0c646762982b83de3a15b6219b86c01dba0429297d94fc6dfd2514e6e8f9a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:bc3a3af104422fbca212948a238188f4417a911dc0fb4813b5802a566d8844e5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7ced0fa6d5c3f89669142036bb0b6742c2e04c34447eada0f15c78503952fef0",
            "source_revision_id": "sha256:d7b1ed69d69d710a2a0565f63f655221b0a96a01b2f2471b8e6f791d797939c8",
            "translation_revision_id": "sha256:e4a0c646762982b83de3a15b6219b86c01dba0429297d94fc6dfd2514e6e8f9a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b060fa1edbffdd7fe4e1d7b77152f69f15b5b999bc3a6f225ce6b5cefe7b731d",
          "sha256:bc3a3af104422fbca212948a238188f4417a911dc0fb4813b5802a566d8844e5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h26-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103415.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              188,
              189
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 19:7-8",
              "1 Corinthians 7:12,6,25,5",
              "Matthew 20:16",
              "Matthew 7:15"
            ],
            "evidence": "188 note 4 and 189 notes 1-2",
            "explanation": "모세와 사도들의 허용을 비교하는 저자의 논증, 십계명의 구원과 하나님께 예물을 드린다는 본문, 인간의 자유와 하나님의 권고를 유지한다. munerentur라는 각주의 대안과 채택 본문을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              188,
              189
            ],
            "printed_texts": [
              "secundum indulgentiam",
              "secundum ignoscentiam",
              "salutem Decalogi observantes, munera dent ei",
              "et suam exhortationem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_concessions_in_both_covenants"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b602382351c078751e4306d5c8e8d203bb96f00133354daef9cf92fca70cce71",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n201.jpg",
            "page_key": "2:188",
            "printed_page": 188,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5c003073f233d92eb0f2050b9da8daceb02a0f90d75e0bb4ffbf1bf6f88ba443",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non solum hoc, sed et praecepta quaedam a Moyse posita eis propter duritiam illorum, et quod nollent esse subjecti, manifestavit Dominus, cum dixissent ei: Quare ergo Moyses praecepit dare libellum repudii, et remittere uxorem? dicens eis: Haec vobis propter duritiam cordis vestri permisit; ab initio autem non ita factum est: Moysem quidem excusans, quasi fidelem servum, unum autem, qui ab initio masculum et foeminam fecit, Deum confitens; illos autem arguens tanquam duros, et non subjectos. Et propter hoc aptum duritiae eorum repudii praeceptum a Moyse acceperunt. Et quid dicimus de veteri testamento haec? quandoquidem et in novo Apostoli hoc idem facientes inveniuntur propter praedictam causam, statim dicente Paulo: Haec autem ego dico, non Dominus. Et iterum: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum praeceptum. Et iterum: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut fidelis sim. Sed et alio loco ait: Ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Si igitur et in novo testamento, quaedam praecepta secundum ignoscentiam Apostoli concedentes inveniuntur, propter quorundam incontinentiam, ut non obdurati tales, in totum desperantes salutem suam, apostatae fiant a Deo; non oportet mirari, si et in veteri testamento idem Deus tale aliquid voluit fieri pro utilitate populi, illiciens eos per praedictas observationes, ut per eas salutem Decalogi observantes, munera dent ei, et detenti ab eo, non reverterentur ad idololatriam, nec apostatae fierent a Deo, sed toto",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a2ce37867ad81b53ec8adf9c44d912dd264ce3549c1c75be36a343c232e24fee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n202.jpg",
            "page_key": "2:189",
            "printed_page": 189,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:11bfd052f87c0bd554d12bf0767cabc9b4dbaf68ff4a6c13050761810cc81035",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "corde discerent diligere eum. Si autem quidam propter inobedientes Israelitas et perditos, infirmum dicunt legis doctorem, invenient in ea vocatione quae est secundum nos, multos quidem vocatos, paucos vero electos; et intrinsecus lupos, foris vero indutos pelles ovium: et id quod erat semper liberum et suae potestatis in homine, semper servasse Deum, et suam exhortationem: ut juste judicentur, qui non obediunt ei, quoniam non obedierunt: et qui obedierunt et crediderunt ei, honorentur incorruptibilitate.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d7b1ed69d69d710a2a0565f63f655221b0a96a01b2f2471b8e6f791d797939c8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et non solum hoc, sed et praecepta quaedam a Moyse posita eis propter duritiam illorum, et quod nollent esse subjecti, manifestavit Dominus, cum dixissent ei: Quare ergo Moyses praecepit dare libellum repudii, et remittere uxorem? dicens eis: Haec vobis propter duritiam cordis vestri permisit; ab initio autem non ita factum est: Moysem quidem excusans, quasi fidelem servum, unum autem, qui ab initio masculum et foeminam fecit, Deum confitens; illos autem arguens tanquam duros, et non subjectos. Et propter hoc aptum duritiae eorum repudii praeceptum a Moyse acceperunt. Et quid dicimus de veteri testamento haec? quandoquidem et in novo Apostoli hoc idem facientes inveniuntur propter praedictam causam, statim dicente Paulo: Haec autem ego dico, non Dominus. Et iterum: Hoc autem dico secundum indulgentiam, non secundum praeceptum. Et iterum: De virginibus autem praeceptum Domini non habeo; consilium autem do, tanquam misericordiam consecutus a Domino, ut fidelis sim. Sed et alio loco ait: Ne tentet vos Satanas propter incontinentiam vestram. Si igitur et in novo testamento, quaedam praecepta secundum ignoscentiam Apostoli concedentes inveniuntur, propter quorundam incontinentiam, ut non obdurati tales, in totum desperantes salutem suam, apostatae fiant a Deo; non oportet mirari, si et in veteri testamento idem Deus tale aliquid voluit fieri pro utilitate populi, illiciens eos per praedictas observationes, ut per eas salutem Decalogi observantes, munera dent ei, et detenti ab eo, non reverterentur ad idololatriam, nec apostatae fierent a Deo, sed toto corde discerent diligere eum. Si autem quidam propter inobedientes Israelitas et perditos, infirmum dicunt legis doctorem, invenient in ea vocatione quae est secundum nos, multos quidem vocatos, paucos vero electos; et intrinsecus lupos, foris vero indutos pelles ovium: et id quod erat semper liberum et suae potestatis in homine, semper servasse Deum, et suam exhortationem: ut juste judicentur, qui non obediunt ei, quoniam non obedierunt: et qui obedierunt et crediderunt ei, honorentur incorruptibilitate.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3289088c153f98743cf4348e8b8d4798668c2ad5b681b50e7ac2f937aea7ca49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 26장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 15장 2절이다. 모세의 이혼 허용과 바울의 권고를 같은 논증 안에서 비교하는 흐름을 유지했다.",
          "salutem Decalogi는 십계명의 구원, munera dent ei는 그분께 예물을 드리게 함으로 옮겼다. 188쪽 각주 4는 해당 절의 사본 차이와 munerentur라는 대안을 논의한다. 이 구문의 해석은 추가 대조 대상으로 남긴다.",
          "하나님께서 사람의 자유와 스스로 결정할 권한을 유지하심, 권고와 순종 여부에 따른 판단을 구별했다. 불순종한 사람들을 이유로 율법의 교사를 평가한다는 내용은 상대의 주장으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5c003073f233d92eb0f2050b9da8daceb02a0f90d75e0bb4ffbf1bf6f88ba443",
              "sha256:11bfd052f87c0bd554d12bf0767cabc9b4dbaf68ff4a6c13050761810cc81035"
            ],
            "text": "그뿐 아니라, 그들의 완고함과 복종하려 하지 않는 태도 때문에 모세가 어떤 계명들을 정해 주었다는 사실도 주님께서 밝히셨다. 그들이 그분께 “그렇다면 모세는 왜 이혼 증서를 주고 아내를 내보내라고 명했습니까?”라고 묻자, 대답하셨다. “너희 마음이 완고하기 때문에 그것들을 너희에게 허용했다. 처음부터 그런 것은 아니었다.” 모세를 신실한 종으로 변호하시며, 처음부터 남자와 여자를 만드신 한 분 하나님을 고백하셨다. 그들은 완고하고 순종하지 않는다고 꾸짖으셨다. 그래서 그들은 자신들의 완고함에 알맞은 이혼 규정을 모세에게서 받았다. 그런데 왜 옛 언약만을 두고 이를 말하겠는가? 새 언약에서도 앞서 말한 이유로 사도들이 같은 일을 하는 것을 볼 수 있다. 바울은 바로 이렇게 말한다. “이것은 주님이 아니라 내가 말합니다.” 또 말한다. “나는 이것을 허용하는 뜻으로 말하며, 명령으로 말하는 것이 아닙니다.” 또 말한다. “동정녀들에 관해서는 주님의 명령이 없습니다. 주님께 자비를 입어 신실하게 된 사람으로서 의견을 드립니다.” 다른 곳에서도 말한다. “여러분이 절제하지 못하는 것 때문에 사탄이 여러분을 시험하지 못하게 하십시오.” 그러므로 새 언약에서도 어떤 이들의 절제하지 못함 때문에, 사도들이 어떤 계명들을 관대하게 허용하고 있다면, 그런 사람들이 완고해져 자신의 구원을 완전히 포기하고, 하나님에게서 떨어져 나가지 않도록 하려는 것이라면, 옛 언약에서도 같은 하나님께서 백성의 유익을 위해 그와 비슷한 일을 원하셨다고 해서 놀랄 까닭은 없다. 그분은 앞서 말한 규정들을 통해 그들을 이끄셨다. 그 규정들로 십계명의 구원을 지키며, 자신께 예물을 드리게 하시고, 그분께 붙들린 채 우상 숭배로 돌아가지도, 하나님에게서 떨어져 나가지도 않으며, 온 마음으로 그분 사랑하기를 배우게 하셨다. 불순종하고 멸망한 이스라엘 사람들을 이유로 율법을 가르치신 분의 능력이 부족하다고 말하는 이들이 있다면, 우리에게 주어진 부르심 안에서도 부름받은 이는 많으나, 선택된 이는 적다는 것을 알게 될 것이다. 속은 늑대이면서 겉으로 양가죽을 입은 이들도 있음을 알게 될 것이다. 하나님께서는 사람 안에 언제나 있었던 자유와 스스로 결정할 권한을 언제나 보존하셨으며, 자신의 권고도 유지하셨다. 그분께 순종하지 않는 이들은 순종하지 않았기 때문에 의롭게 심판받게 하시고, 그분께 순종하고 믿은 이들은 썩지 않음으로 존귀하게 하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d7b1ed69d69d710a2a0565f63f655221b0a96a01b2f2471b8e6f791d797939c8"
        ],
        "text": "그뿐 아니라, 그들의 완고함과 복종하려 하지 않는 태도 때문에 모세가 어떤 계명들을 정해 주었다는 사실도 주님께서 밝히셨다. 그들이 그분께 “그렇다면 모세는 왜 이혼 증서를 주고 아내를 내보내라고 명했습니까?”라고 묻자, 대답하셨다. “너희 마음이 완고하기 때문에 그것들을 너희에게 허용했다. 처음부터 그런 것은 아니었다.” 모세를 신실한 종으로 변호하시며, 처음부터 남자와 여자를 만드신 한 분 하나님을 고백하셨다. 그들은 완고하고 순종하지 않는다고 꾸짖으셨다. 그래서 그들은 자신들의 완고함에 알맞은 이혼 규정을 모세에게서 받았다. 그런데 왜 옛 언약만을 두고 이를 말하겠는가? 새 언약에서도 앞서 말한 이유로 사도들이 같은 일을 하는 것을 볼 수 있다. 바울은 바로 이렇게 말한다. “이것은 주님이 아니라 내가 말합니다.” 또 말한다. “나는 이것을 허용하는 뜻으로 말하며, 명령으로 말하는 것이 아닙니다.” 또 말한다. “동정녀들에 관해서는 주님의 명령이 없습니다. 주님께 자비를 입어 신실하게 된 사람으로서 의견을 드립니다.” 다른 곳에서도 말한다. “여러분이 절제하지 못하는 것 때문에 사탄이 여러분을 시험하지 못하게 하십시오.” 그러므로 새 언약에서도 어떤 이들의 절제하지 못함 때문에, 사도들이 어떤 계명들을 관대하게 허용하고 있다면, 그런 사람들이 완고해져 자신의 구원을 완전히 포기하고, 하나님에게서 떨어져 나가지 않도록 하려는 것이라면, 옛 언약에서도 같은 하나님께서 백성의 유익을 위해 그와 비슷한 일을 원하셨다고 해서 놀랄 까닭은 없다. 그분은 앞서 말한 규정들을 통해 그들을 이끄셨다. 그 규정들로 십계명의 구원을 지키며, 자신께 예물을 드리게 하시고, 그분께 붙들린 채 우상 숭배로 돌아가지도, 하나님에게서 떨어져 나가지도 않으며, 온 마음으로 그분 사랑하기를 배우게 하셨다. 불순종하고 멸망한 이스라엘 사람들을 이유로 율법을 가르치신 분의 능력이 부족하다고 말하는 이들이 있다면, 우리에게 주어진 부르심 안에서도 부름받은 이는 많으나, 선택된 이는 적다는 것을 알게 될 것이다. 속은 늑대이면서 겉으로 양가죽을 입은 이들도 있음을 알게 될 것이다. 하나님께서는 사람 안에 언제나 있었던 자유와 스스로 결정할 권한을 언제나 보존하셨으며, 자신의 권고도 유지하셨다. 그분께 순종하지 않는 이들은 순종하지 않았기 때문에 의롭게 심판받게 하시고, 그분께 순종하고 믿은 이들은 썩지 않음으로 존귀하게 하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e4a0c646762982b83de3a15b6219b86c01dba0429297d94fc6dfd2514e6e8f9a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "work_location": "4.h26.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-26:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0aeb75a795ceb49bd7468f047110e1fa11295d0a056a0b3bf6f9f44905ea6a56",
        "part_links": [
          [
            "sha256:994dadece64ee4497d9ff12b88c1028ad7dfe985320d26019725c5aae7ff2ec9",
            "sha256:d40408daa8b7e943454e78c39b44302725859117277aac2e2192c4175ff20afe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c3fcc034c96d166fd18d77d1d9ca87b4e3d5419ae3cef7d02cd8abcd57f293c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f604dcd30101a9d66e45dcdeb31ebe9de483fbe3d22549c3d4331ed833faa6c9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 27장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              189,
              190
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:b87c165b08546052746779c97d33ba3ea433801ac8a36e8c4b3f681c81ca09aa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0aeb75a795ceb49bd7468f047110e1fa11295d0a056a0b3bf6f9f44905ea6a56",
            "source_revision_id": "sha256:1c3fcc034c96d166fd18d77d1d9ca87b4e3d5419ae3cef7d02cd8abcd57f293c",
            "translation_revision_id": "sha256:f604dcd30101a9d66e45dcdeb31ebe9de483fbe3d22549c3d4331ed833faa6c9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:2b832ee21461bf378f5c6ef9ab8b077db289e600f345993b341c67be89ee14dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0aeb75a795ceb49bd7468f047110e1fa11295d0a056a0b3bf6f9f44905ea6a56",
            "source_revision_id": "sha256:1c3fcc034c96d166fd18d77d1d9ca87b4e3d5419ae3cef7d02cd8abcd57f293c",
            "translation_revision_id": "sha256:f604dcd30101a9d66e45dcdeb31ebe9de483fbe3d22549c3d4331ed833faa6c9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b87c165b08546052746779c97d33ba3ea433801ac8a36e8c4b3f681c81ca09aa",
          "sha256:2b832ee21461bf378f5c6ef9ab8b077db289e600f345993b341c67be89ee14dc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              189,
              190
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 17:9-11",
              "Ezekiel 20:12",
              "Exodus 31:13",
              "Colossians 2:11",
              "Deuteronomy 10:16",
              "Romans 8:36",
              "Matthew 6:19"
            ],
            "evidence": "189 notes 3-7 and 190 note 1",
            "explanation": "표징으로 주어진 할례와 안식일, 우리는이라는 인칭, 하나님 나라에서의 쉼과 식탁을 보존한다. de ea를 iis로 읽는 편집자의 제안은 별도 기록이다.",
            "printed_pages": [
              189,
              190
            ],
            "printed_texts": [
              "nos",
              "Aestimati enim sumus",
              "de ea quae facta sunt",
              "regnum",
              "de mensa Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_circumcision_Sabbath_and_rest_signs"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a2ce37867ad81b53ec8adf9c44d912dd264ce3549c1c75be36a343c232e24fee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n202.jpg",
            "page_key": "2:189",
            "printed_page": 189,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:994dadece64ee4497d9ff12b88c1028ad7dfe985320d26019725c5aae7ff2ec9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem et circumcisionem non quasi consummatricem justitiae, sed in signo eam dedit Deus, ut cognoscibile perseveret genus Abrahae, ex ipsa Scriptura discimus. Dixit, enim inquit, Deus ad Abraham, Circumcidetur omne masculinum vestrum, et circumcidetis carnem praeputii vestri, in signo testamenti inter me et vos. Hoc idem de sabbatis Ezechiel propheta ait: Et sabbata mea dedi eis, ut sint in signo inter me et ipsos, ut sciant quoniam ego Dominus, qui sanctifico eos. Et in Exodo Deus ait ad Moysem: Et sabbata mea observabitis: erit enim signum apud me vobis in generationes vestras. In signo ergo data sunt haec: non autem sine symbolo erant signa, id est sine argumento, neque otiosa, tanquam quae a sapiente artifice darentur; sed secundum carnem circumcisio praesignificabat spiritalem. Etenim nos, ait Apostolus, circumcisi sumus circumcisione non manufacta. Et propheta ait: Circumcidite duritiam cordis vestri. Sabbata autem perseverantiam totius diei erga Deum deservitionis edocebant. Aestimati enim sumus, ait Apostolus Paulus, tota die",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8b56ceda2b0ba0904ba3338f85ca124ce39a78627e0a927085a7aca31afcace4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n203.jpg",
            "page_key": "2:190",
            "printed_page": 190,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d40408daa8b7e943454e78c39b44302725859117277aac2e2192c4175ff20afe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ut oves occisionis; scilicet consecrati, et ministrantes omni tempore fidei nostrae et perseverantes ei, et abstinentes ab omni avaritia, non acquirentes nec possidentes thesauros in terra. Manifestabatur autem et tanquam de ea quae facta sunt, requietio Dei, hoc est, regnum, in quo requiescens homo ille qui perseveraverit Deo assistere, participabit de mensa Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1c3fcc034c96d166fd18d77d1d9ca87b4e3d5419ae3cef7d02cd8abcd57f293c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem et circumcisionem non quasi consummatricem justitiae, sed in signo eam dedit Deus, ut cognoscibile perseveret genus Abrahae, ex ipsa Scriptura discimus. Dixit, enim inquit, Deus ad Abraham, Circumcidetur omne masculinum vestrum, et circumcidetis carnem praeputii vestri, in signo testamenti inter me et vos. Hoc idem de sabbatis Ezechiel propheta ait: Et sabbata mea dedi eis, ut sint in signo inter me et ipsos, ut sciant quoniam ego Dominus, qui sanctifico eos. Et in Exodo Deus ait ad Moysem: Et sabbata mea observabitis: erit enim signum apud me vobis in generationes vestras. In signo ergo data sunt haec: non autem sine symbolo erant signa, id est sine argumento, neque otiosa, tanquam quae a sapiente artifice darentur; sed secundum carnem circumcisio praesignificabat spiritalem. Etenim nos, ait Apostolus, circumcisi sumus circumcisione non manufacta. Et propheta ait: Circumcidite duritiam cordis vestri. Sabbata autem perseverantiam totius diei erga Deum deservitionis edocebant. Aestimati enim sumus, ait Apostolus Paulus, tota die ut oves occisionis; scilicet consecrati, et ministrantes omni tempore fidei nostrae et perseverantes ei, et abstinentes ab omni avaritia, non acquirentes nec possidentes thesauros in terra. Manifestabatur autem et tanquam de ea quae facta sunt, requietio Dei, hoc est, regnum, in quo requiescens homo ille qui perseveraverit Deo assistere, participabit de mensa Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "60e795ffdc7ff595e349f87782d93364a4b58f4308d0d2297891377e082d1677",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 27장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 1절이다. 할례와 안식일의 표징, 육신의 할례와 영적인 할례, 하나님 나라에서의 쉼과 식탁을 구별했다.",
          "골로새서와 로마서 인용은 우리는이라는 일인칭을 유지했다. 안식일을 온종일 하나님을 섬기는 일로 풀이하는 내용은 저자의 해석이다.",
          "de ea quae facta sunt는 만들어진 것들을 통해라는 뜻으로 옮겼다. 190쪽 각주 1은 de ea를 iis로 읽도록 제안한다. 쉼을 하나님 나라에 연결하는 대본의 설명을 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:994dadece64ee4497d9ff12b88c1028ad7dfe985320d26019725c5aae7ff2ec9",
              "sha256:d40408daa8b7e943454e78c39b44302725859117277aac2e2192c4175ff20afe"
            ],
            "text": "하나님께서 할례를 주신 것은 의를 완성하는 것으로서가 아니라, 아브라함의 후손을 계속 알아볼 수 있게 하는 표징으로 주신 것임을 우리는 성경 자체에서 배운다. 성경은 하나님께서 아브라함에게 말씀하셨다고 한다. “너희 가운데 모든 남자는 할례를 받아야 한다. 너희는 포피의 살에 할례를 행하여라. 나와 너희 사이의 언약의 표징이다.” 예언자 에제키엘도 안식일에 관해 같은 것을 말한다. “나는 그들에게 내 안식일들을 주어, 나와 그들 사이의 표징이 되게 했다. 그들을 거룩하게 하는 주가 나임을 알게 하려는 것이다.” 출애굽기에서도 하나님께서는 모세에게 말씀하신다. “너희는 내 안식일들을 지켜야 한다. 너희 대대로 나와 너희 사이의 표징이 될 것이다.” 그러므로 이것들은 표징으로 주어졌다. 그 표징들은 상징이 없거나, 곧 담긴 뜻이 없거나, 쓸모없는 것이 아니었다. 지혜로운 장인께서 주셨기 때문이다. 육신의 할례는 영적인 할례를 미리 가리켰다. 사도는 말한다. “우리는 손으로 하지 않은 할례를 받았습니다.” 예언자도 말한다. “너희 마음의 완고함을 잘라 내어라.” 안식일들은 온종일 하나님을 꾸준히 섬기는 법을 가르쳤다. 사도 바울은 말한다. “우리는 온종일 도살할 양들처럼 여겨졌습니다.” 곧 거룩하게 바쳐져, 언제나 우리의 믿음을 섬기고, 그 믿음에 꾸준히 머물며, 모든 탐욕을 삼가고, 땅에 보물을 모으거나 소유하지 않는 것이다. 만들어진 것들을 통해 드러난 것은 하나님의 쉼, 곧 그분의 나라였다. 하나님을 꾸준히 섬긴 사람은 그 나라에서 쉬면서, 하나님의 식탁에 참여할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c3fcc034c96d166fd18d77d1d9ca87b4e3d5419ae3cef7d02cd8abcd57f293c"
        ],
        "text": "하나님께서 할례를 주신 것은 의를 완성하는 것으로서가 아니라, 아브라함의 후손을 계속 알아볼 수 있게 하는 표징으로 주신 것임을 우리는 성경 자체에서 배운다. 성경은 하나님께서 아브라함에게 말씀하셨다고 한다. “너희 가운데 모든 남자는 할례를 받아야 한다. 너희는 포피의 살에 할례를 행하여라. 나와 너희 사이의 언약의 표징이다.” 예언자 에제키엘도 안식일에 관해 같은 것을 말한다. “나는 그들에게 내 안식일들을 주어, 나와 그들 사이의 표징이 되게 했다. 그들을 거룩하게 하는 주가 나임을 알게 하려는 것이다.” 출애굽기에서도 하나님께서는 모세에게 말씀하신다. “너희는 내 안식일들을 지켜야 한다. 너희 대대로 나와 너희 사이의 표징이 될 것이다.” 그러므로 이것들은 표징으로 주어졌다. 그 표징들은 상징이 없거나, 곧 담긴 뜻이 없거나, 쓸모없는 것이 아니었다. 지혜로운 장인께서 주셨기 때문이다. 육신의 할례는 영적인 할례를 미리 가리켰다. 사도는 말한다. “우리는 손으로 하지 않은 할례를 받았습니다.” 예언자도 말한다. “너희 마음의 완고함을 잘라 내어라.” 안식일들은 온종일 하나님을 꾸준히 섬기는 법을 가르쳤다. 사도 바울은 말한다. “우리는 온종일 도살할 양들처럼 여겨졌습니다.” 곧 거룩하게 바쳐져, 언제나 우리의 믿음을 섬기고, 그 믿음에 꾸준히 머물며, 모든 탐욕을 삼가고, 땅에 보물을 모으거나 소유하지 않는 것이다. 만들어진 것들을 통해 드러난 것은 하나님의 쉼, 곧 그분의 나라였다. 하나님을 꾸준히 섬긴 사람은 그 나라에서 쉬면서, 하나님의 식탁에 참여할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f604dcd30101a9d66e45dcdeb31ebe9de483fbe3d22549c3d4331ed833faa6c9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "work_location": "4.h27.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b96ea5de89c4e2d190a17bfdd6a3781202cd236ac42eb242066365b07d7778f8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3b9c769ec8436f37d302299bb2cecac94e77c71cd5840e69f72ffb0c53586681"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfe2bb9e6688ed48330e80252e4178a2622ff45936405d23b22ca4dc9878c072"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e8297c5a0c1ed44ae342ca7d86083b6ea644a0ced87b6183e0dfc2cb70135913"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 27장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:a76d41bc7c1009fbf7e6ba3adab9f8931e701dcfa2bc6a816402f6e42a485ff9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b96ea5de89c4e2d190a17bfdd6a3781202cd236ac42eb242066365b07d7778f8",
            "source_revision_id": "sha256:cfe2bb9e6688ed48330e80252e4178a2622ff45936405d23b22ca4dc9878c072",
            "translation_revision_id": "sha256:e8297c5a0c1ed44ae342ca7d86083b6ea644a0ced87b6183e0dfc2cb70135913"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:49382af12df34e83529e2f76b07f9383980353de6a0025f2141f2471d22a08c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b96ea5de89c4e2d190a17bfdd6a3781202cd236ac42eb242066365b07d7778f8",
            "source_revision_id": "sha256:cfe2bb9e6688ed48330e80252e4178a2622ff45936405d23b22ca4dc9878c072",
            "translation_revision_id": "sha256:e8297c5a0c1ed44ae342ca7d86083b6ea644a0ced87b6183e0dfc2cb70135913"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a76d41bc7c1009fbf7e6ba3adab9f8931e701dcfa2bc6a816402f6e42a485ff9",
          "sha256:49382af12df34e83529e2f76b07f9383980353de6a0025f2141f2471d22a08c3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "James 2:23",
              "Genesis 19:17",
              "Genesis 5:22-24",
              "Hebrews 11:5",
              "Deuteronomy 5:2-3"
            ],
            "editorial_reference": "libro Enochi, capp.12-16 (190 note 3)",
            "evidence": "notes 2-5",
            "explanation": "노아가 받은 치수와 천사들에게 파견된 에녹, 지금까지 보존됨, 천사들과 사람의 다른 결과를 유지한다. 노아의 치수에 대한 방주와 세계 분배의 풀이, 에녹서 참조는 판본 각주의 설명으로 구별한다.",
            "printed_page": 190,
            "printed_texts": [
              "mensuras mundi secundae generationis",
              "Dei legatione ad angelos",
              "conservatur usque nunc",
              "in terram in judicium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_uncircumcised_fathers_and_Enoch_report"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8b56ceda2b0ba0904ba3338f85ca124ce39a78627e0a927085a7aca31afcace4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n203.jpg",
            "page_key": "2:190",
            "printed_page": 190,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3b9c769ec8436f37d302299bb2cecac94e77c71cd5840e69f72ffb0c53586681",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quia non per haec justificabatur homo, sed in signo data sunt populo, ostendit, quod ipse Abraham sine circumcisione, et sine observatione sabbatorum, credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei vocatus est. Sed et Lot sine circumcisione eductus est de Sodomis, percipiens salutem a Deo. Item Deo placens Noe cum esset incircumcisus, accepit mensuras mundi secundae generationis. Sed et Enoch sine circumcisione placens Deo cum esset homo, Dei legatione ad angelos fungebatur, et translatus est, et conservatur usque nunc testis justi judicii Dei: quoniam angeli quidem transgressi deciderunt in terram in judicium; homo autem placens, translatus est in salutem. Sed et reliqua autem omnis multitudo eorum, qui ante Abraham fuerunt justi, et eorum patriarcharum, qui ante Moysem fuerunt, et sine his quae praedicta sunt, et sine lege Moysi justificabantur. Quemadmodum et ipse Moyses in Deuteronomio ait ad populum: Dominus Deus tuus testamentum disposuit in Horeb: et non patribus vestris disposuit Dominus testamentum hoc, sed ad vos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cfe2bb9e6688ed48330e80252e4178a2622ff45936405d23b22ca4dc9878c072",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quia non per haec justificabatur homo, sed in signo data sunt populo, ostendit, quod ipse Abraham sine circumcisione, et sine observatione sabbatorum, credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam, et amicus Dei vocatus est. Sed et Lot sine circumcisione eductus est de Sodomis, percipiens salutem a Deo. Item Deo placens Noe cum esset incircumcisus, accepit mensuras mundi secundae generationis. Sed et Enoch sine circumcisione placens Deo cum esset homo, Dei legatione ad angelos fungebatur, et translatus est, et conservatur usque nunc testis justi judicii Dei: quoniam angeli quidem transgressi deciderunt in terram in judicium; homo autem placens, translatus est in salutem. Sed et reliqua autem omnis multitudo eorum, qui ante Abraham fuerunt justi, et eorum patriarcharum, qui ante Moysem fuerunt, et sine his quae praedicta sunt, et sine lege Moysi justificabantur. Quemadmodum et ipse Moyses in Deuteronomio ait ad populum: Dominus Deus tuus testamentum disposuit in Horeb: et non patribus vestris disposuit Dominus testamentum hoc, sed ad vos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "52888d7044d0d081a50cea5c2b0c036f98454a8c4938dcda81522dc45a1e97f4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 27장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 2절이다. 아브라함, 롯, 노아, 에녹과 모세 이전의 족장들을 논증의 사례로 구별했다.",
          "mensuras mundi secundae generationis는 두 번째로 생겨난 세상의 치수로 옮겼다. 190쪽 각주 2는 노아의 세계 분배에 관한 비교와 방주의 치수라는 가능성을 제시한다. 이 구절의 해석은 추가 대조 대상으로 기록한다.",
          "에녹이 천사들에게 파견된 하나님의 사절이며 지금까지 보존된다는 보고를 유지했다. 190쪽 각주 3은 에녹서 12-16장을 관련 자료로 든다. 본문의 보고와 편집자의 비교 참조를 각각 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3b9c769ec8436f37d302299bb2cecac94e77c71cd5840e69f72ffb0c53586681"
            ],
            "text": "사람이 이것들을 통해 의롭게 된 것이 아니라, 이것들이 백성에게 표징으로 주어졌다는 사실은 아브라함 자신에게서 드러난다. 그는 할례도 받지 않고 안식일도 지키지 않으면서 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌으며, 하나님의 친구라고 불렸다. 롯도 할례 없이 소돔에서 이끌려 나와, 하나님에게서 구원을 받았다. 노아 역시 할례받지 않았으나 하나님을 기쁘시게 하며, 두 번째로 생겨난 세상의 치수를 받았다. 에녹도 할례 없이 하나님을 기쁘시게 하며, 사람이면서 천사들에게 보내진 하나님의 사절 역할을 수행했다. 그는 옮겨졌으며, 하나님의 의로운 심판의 증인으로 지금까지 보존된다. 천사들은 범죄하여 심판받도록 땅에 떨어졌으나, 하나님을 기쁘시게 한 사람은 구원에 이르도록 옮겨졌다. 그 밖에도, 아브라함 이전의 의인들과 모세 이전의 족장들은 모두 앞서 말한 것들 없이, 모세의 율법 없이 의롭게 되었다. 모세 자신도 신명기에서 백성에게 말한다. “주 너의 하나님께서 호렙에서 언약을 세우셨다. 주님께서는 이 언약을 너희 조상들과 세우신 것이 아니라, 너희와 세우셨다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfe2bb9e6688ed48330e80252e4178a2622ff45936405d23b22ca4dc9878c072"
        ],
        "text": "사람이 이것들을 통해 의롭게 된 것이 아니라, 이것들이 백성에게 표징으로 주어졌다는 사실은 아브라함 자신에게서 드러난다. 그는 할례도 받지 않고 안식일도 지키지 않으면서 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨졌으며, 하나님의 친구라고 불렸다. 롯도 할례 없이 소돔에서 이끌려 나와, 하나님에게서 구원을 받았다. 노아 역시 할례받지 않았으나 하나님을 기쁘시게 하며, 두 번째로 생겨난 세상의 치수를 받았다. 에녹도 할례 없이 하나님을 기쁘시게 하며, 사람이면서 천사들에게 보내진 하나님의 사절 역할을 수행했다. 그는 옮겨졌으며, 하나님의 의로운 심판의 증인으로 지금까지 보존된다. 천사들은 범죄하여 심판받도록 땅에 떨어졌으나, 하나님을 기쁘시게 한 사람은 구원에 이르도록 옮겨졌다. 그 밖에도, 아브라함 이전의 의인들과 모세 이전의 족장들은 모두 앞서 말한 것들 없이, 모세의 율법 없이 의롭게 되었다. 모세 자신도 신명기에서 백성에게 말한다. “주 너의 하나님께서 호렙에서 언약을 세우셨다. 주님께서는 이 언약을 너희 조상들과 세우신 것이 아니라, 너희와 세우셨다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:e8297c5a0c1ed44ae342ca7d86083b6ea644a0ced87b6183e0dfc2cb70135913",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "work_location": "4.h27.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:82654833366c68e30aa3e66a1517008d4e87420c45ae4923c8292510c095bdf3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cdbc2e0944904209a1295dfcd180bead5f2a25154b6a5924676373c7457da421",
            "sha256:6a6d40472a5fe998e82fb9ccb857afbf64263b556aa9602fae3c7e4a32d49f63"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:845cd376ce0e5b7c05fff9278ac41fe7769db099f1fdf45ef9e3e3fc80efac16"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d01934255a6edad21256a5febfaed2e5d774bf64a5ede4d4fc9bc62bec06e9fc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 27장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190,
              191
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod procedit de ore ejus, vivit homo.",
            "source_start": "Quare igitur patribus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:7c6d3a32ce064897e3d141d2ba07cb2deae9b760d233c78eb1cb8b3bc736dfcc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:82654833366c68e30aa3e66a1517008d4e87420c45ae4923c8292510c095bdf3",
            "source_revision_id": "sha256:845cd376ce0e5b7c05fff9278ac41fe7769db099f1fdf45ef9e3e3fc80efac16",
            "translation_revision_id": "sha256:d01934255a6edad21256a5febfaed2e5d774bf64a5ede4d4fc9bc62bec06e9fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:4f787857e4b05717fb3fc9b80f7f73237fa2665ee85c56e4f490752d714b755d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:82654833366c68e30aa3e66a1517008d4e87420c45ae4923c8292510c095bdf3",
            "source_revision_id": "sha256:845cd376ce0e5b7c05fff9278ac41fe7769db099f1fdf45ef9e3e3fc80efac16",
            "translation_revision_id": "sha256:d01934255a6edad21256a5febfaed2e5d774bf64a5ede4d4fc9bc62bec06e9fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7c6d3a32ce064897e3d141d2ba07cb2deae9b760d233c78eb1cb8b3bc736dfcc",
          "sha256:4f787857e4b05717fb3fc9b80f7f73237fa2665ee85c56e4f490752d714b755d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h27-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              190,
              191
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod procedit de ore ejus, vivit homo.",
            "source_start": "Quare igitur patribus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "1 Timothy 1:9",
              "Deuteronomy 8:3"
            ],
            "evidence": "190 note 8 and 191 notes 4-7",
            "explanation": "마음과 혼에 기록된 십계명, 훈계의 글, 이성의 양식과 하나님의 모든 말씀을 유지한다. 다음 장의 CAP. 표지는 본문과 구별한다.",
            "printed_pages": [
              190,
              191
            ],
            "printed_texts": [
              "virtutem decalogi",
              "in cordibus et animabus suis",
              "indicto audientes",
              "rationalem acciperent escam",
              "in omni verbo Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_written_heart_and_manna_instruction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 27장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8b56ceda2b0ba0904ba3338f85ca124ce39a78627e0a927085a7aca31afcace4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n203.jpg",
            "page_key": "2:190",
            "printed_page": 190,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cdbc2e0944904209a1295dfcd180bead5f2a25154b6a5924676373c7457da421",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quare igitur patribus non disposuit Dominus testamentum? Quia lex non est posita justis; justi autem patres virtutem decalogi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a307aac8bd94a07f64e5b2c78a5f21eb0c983997a2f2cc3facc96b470cd076b5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n204.jpg",
            "page_key": "2:191",
            "printed_page": 191,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6a6d40472a5fe998e82fb9ccb857afbf64263b556aa9602fae3c7e4a32d49f63",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "conscriptam habentes in cordibus et animabus suis, diligentes scilicet Deum qui fecit eos, et abstinentes erga proximum ab injustitia: propter quod non fuit necesse admoneri eos correptoriis literis, quia habebant in semetipsis justitiam Legis. Cum autem haec justitia et dilectio quae erat erga Deum, cessisset in oblivionem, et extincta esset in Aegypto, necessario Deus propter multam suam erga homines benevolentiam semetipsum ostendebat per vocem, et eduxit de Aegypto populum in virtute, uti rursus fieret homo discipulus et sectator Dei; et subaffligebat indicto audientes, ut non contemnerent eum qui se fecit, et manna cibavit eum, uti rationalem acciperent escam: quemadmodum et Moyses in Deuteronomio ait: Et cibavit te manna, quod non sciebant patres tui, uti cognoscas, quoniam non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei, quod procedit de ore ejus, vivit homo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:845cd376ce0e5b7c05fff9278ac41fe7769db099f1fdf45ef9e3e3fc80efac16",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quare igitur patribus non disposuit Dominus testamentum? Quia lex non est posita justis; justi autem patres virtutem decalogi conscriptam habentes in cordibus et animabus suis, diligentes scilicet Deum qui fecit eos, et abstinentes erga proximum ab injustitia: propter quod non fuit necesse admoneri eos correptoriis literis, quia habebant in semetipsis justitiam Legis. Cum autem haec justitia et dilectio quae erat erga Deum, cessisset in oblivionem, et extincta esset in Aegypto, necessario Deus propter multam suam erga homines benevolentiam semetipsum ostendebat per vocem, et eduxit de Aegypto populum in virtute, uti rursus fieret homo discipulus et sectator Dei; et subaffligebat indicto audientes, ut non contemnerent eum qui se fecit, et manna cibavit eum, uti rationalem acciperent escam: quemadmodum et Moyses in Deuteronomio ait: Et cibavit te manna, quod non sciebant patres tui, uti cognoscas, quoniam non in pane solo vivit homo, sed in omni verbo Dei, quod procedit de ore ejus, vivit homo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1723c06e1d1ce7b3639600770506e76305df237bea3d52b6419d475b4071f4bf",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 27장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 앞부분이다. 마음과 혼에 기록된 십계명의 뜻, 훈계의 글과 이집트에서의 망각을 구별했다.",
          "rationalem escam은 이성의 양식으로 옮겼다. 만나에서 하나님의 말씀에 의한 삶으로 이어지는 논증과 신명기 인용의 반복되는 사람이 산다는 문구를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cdbc2e0944904209a1295dfcd180bead5f2a25154b6a5924676373c7457da421",
              "sha256:6a6d40472a5fe998e82fb9ccb857afbf64263b556aa9602fae3c7e4a32d49f63"
            ],
            "text": "그러면 주님께서는 왜 조상들과 언약을 세우지 않으셨는가? 율법은 의로운 이들을 위해 세워진 것이 아니기 때문이다. 의로운 조상들은 자신의 마음과 혼에 기록된 십계명의 뜻을 지니고 있었다. 자신들을 만드신 하나님을 사랑하고, 이웃에게 불의를 행하지 않았다. 그러므로 그들에게 훈계의 글로 경고할 필요가 없었다. 자기 안에 율법의 의를 지니고 있었기 때문이다. 이 의와 하나님을 향한 사랑이 잊혀지고, 이집트에서 사라지자, 하나님께서는 사람들을 향한 큰 호의로 필요한 일을 하셨다. 음성을 통해 자신을 드러내셨고, 권능으로 백성을 이집트에서 이끌어 내셨다. 사람이 다시 하나님의 제자가 되어 그분을 따르게 하시려는 것이었다. 자신을 만드신 분을 업신여기지 않도록 불순종하는 이들에게 고난을 주셨고, 이성의 양식을 받도록 만나를 먹이셨다. 모세도 신명기에서 말한다. “네 조상들이 알지 못했던 만나를 네게 먹이셨다. 사람이 빵만으로 사는 것이 아니라, 하나님의 입에서 나오는 모든 말씀으로 산다는 것을 네가 알게 하려는 것이었다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:845cd376ce0e5b7c05fff9278ac41fe7769db099f1fdf45ef9e3e3fc80efac16"
        ],
        "text": "그러면 주님께서는 왜 조상들과 언약을 세우지 않으셨는가? 율법은 의로운 이들을 위해 세워진 것이 아니기 때문이다. 의로운 조상들은 자신의 마음과 혼에 기록된 십계명의 뜻을 지니고 있었다. 자신들을 만드신 하나님을 사랑하고, 이웃에게 불의를 행하지 않았다. 그러므로 그들에게 훈계의 글로 경고할 필요가 없었다. 자기 안에 율법의 의를 지니고 있었기 때문이다. 이 의와 하나님을 향한 사랑이 잊혀지고, 이집트에서 사라지자, 하나님께서는 사람들을 향한 큰 호의로 필요한 일을 하셨다. 음성을 통해 자신을 드러내셨고, 권능으로 백성을 이집트에서 이끌어 내셨다. 사람이 다시 하나님의 제자가 되어 그분을 따르게 하시려는 것이었다. 자신을 만드신 분을 업신여기지 않도록 불순종하는 이들에게 고난을 주셨고, 이성의 양식을 받도록 만나를 먹이셨다. 모세도 신명기에서 말한다. “네 조상들이 알지 못했던 만나를 네게 먹이셨다. 사람이 빵만으로 사는 것이 아니라, 하나님의 입에서 나오는 모든 말씀으로 산다는 것을 네가 알게 하려는 것이었다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:d01934255a6edad21256a5febfaed2e5d774bf64a5ede4d4fc9bc62bec06e9fc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
      },
      "work_location": "4.h27.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-27:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1fb0c24fb1034dde09d36f1fc1bd37b97cf327e321cc8c98feeeeff58ff2a67d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ff748052379e0c04e0ff0c777dc23a4fbdd49427f50bd84672b876a9e46b5a5c",
            "sha256:a596cbc4f9ffe8b6eac1fc981a33be2a3432f0631f34eee5dc3f510c108fb5df",
            "sha256:c4994b79c3132d37fba1da54ab67b830ef6d8379b2f9d80eb6306e6e89970fae"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad37d6e3f6dcf9f8942353469cf272c90891384559451ece5a6e50549b3e0f8e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6750cff20e59cc098a3a388480afd2f9643a5e426dde87219ce58a19e5490281"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 28장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h28",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h28",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "nihil tamen indigente Deo ab homine.",
            "source_start": "Et erga Deum dilectionem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 28장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4-5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:a7e4747a83a683a4bcc3112ac09bde1eb868078b515bf1a8a8327ed13a5d79a5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1fb0c24fb1034dde09d36f1fc1bd37b97cf327e321cc8c98feeeeff58ff2a67d",
            "source_revision_id": "sha256:ad37d6e3f6dcf9f8942353469cf272c90891384559451ece5a6e50549b3e0f8e",
            "translation_revision_id": "sha256:6750cff20e59cc098a3a388480afd2f9643a5e426dde87219ce58a19e5490281"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-20",
          "review_id": "sha256:9a02f66bda49ecf1158962d0cabb9e941243c5bcd1fa5374a6ac4c345779d9dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1fb0c24fb1034dde09d36f1fc1bd37b97cf327e321cc8c98feeeeff58ff2a67d",
            "source_revision_id": "sha256:ad37d6e3f6dcf9f8942353469cf272c90891384559451ece5a6e50549b3e0f8e",
            "translation_revision_id": "sha256:6750cff20e59cc098a3a388480afd2f9643a5e426dde87219ce58a19e5490281"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a7e4747a83a683a4bcc3112ac09bde1eb868078b515bf1a8a8327ed13a5d79a5",
          "sha256:9a02f66bda49ecf1158962d0cabb9e941243c5bcd1fa5374a6ac4c345779d9dc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h28",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "nihil tamen indigente Deo ab homine.",
            "source_start": "Et erga Deum dilectionem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103416.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 28장은 절 번호 없는 한 단위이다.",
            "printed_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "unnumbered_chapter_body"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Deuteronomy 5:22",
              "Deuteronomy 10:12",
              "Deuteronomy 30:19-20",
              "Deuteronomy 4:14",
              "Matthew 12:36",
              "Matthew 5:28,22",
              "1 Peter 2:16"
            ],
            "evidence": "192 notes 5-9 and 193 notes 1-4",
            "explanation": "십계명의 지속과 확장, 종살이의 규정과 새 자유의 언약, 말과 생각까지 심판받음, 자유로 검증되는 믿음을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              191,
              192,
              193
            ],
            "printed_texts": [
              "circumscripsit novo libertatis testamento",
              "sine causa",
              "sermonum et cogitationum",
              "libertatis potestatem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_enduring_Decalogue_and_freedom_test"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 28장의 절 번호 없는 본문이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4-5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a307aac8bd94a07f64e5b2c78a5f21eb0c983997a2f2cc3facc96b470cd076b5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n204.jpg",
            "page_key": "2:191",
            "printed_page": 191,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ff748052379e0c04e0ff0c777dc23a4fbdd49427f50bd84672b876a9e46b5a5c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et erga Deum dilectionem praecipiebat, et eam quae ad proximum est justitiam insinuabat, ut nec injustus, nec indignus sit Deo, praestruens hominem per decalogum in suam amicitiam, et eam quae circa proximum est concordiam: quae quidem ipsi proderant homini, nihil tamen indigente Deo ab homine. Et propter hoc Scriptura ait: Hos sermones locutus est Dominus ad omnem synagogam filiorum Israel in monte, et nihil adjecit; nihil enim, quemadmodum praediximus, indigebat ab eis. Et iterum Moyses ait: Et nunc Israel, quid Dominus Deus tuus postulat a te, nisi timere Dominum Deum tuum, ambulare in omnibus viis ejus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "38c06feab1b20f5683a13a45bf769031a16e413093748cb404a048867bfe885c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n205.jpg",
            "page_key": "2:192",
            "printed_page": 192,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a596cbc4f9ffe8b6eac1fc981a33be2a3432f0631f34eee5dc3f510c108fb5df",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et diligere eum, et servire Domino Deo tuo ex toto corde tuo, et ex tota anima tua? Haec autem gloriosum quidem faciebant hominem, id quod deerat ei adimplentia, id est amicitiam Dei; Deo autem praestabant nihil: nec enim indigebat Deus dilectione hominis. Deerat autem homini gloria Dei, quam nullo modo poterat percipere, nisi per eam obsequentiam, quae est erga Deum. Et propter hoc iterum Moyses ait eis: Elige vitam, ut vivas tu et semen tuum, diligere Dominum Deum tuum, exaudire vocem ejus, et apprehendere eum: quoniam haec est vita tua, et longitudo dierum tuorum. In quam vitam praestruens hominem, decalogi quidem verba ipse per semetipsum omnibus similiter Dominus locutus est: et ideo similiter permanent apud nos, extensionem et augmentum, sed non dissolutionem accipientia per carnalem ejus adventum. Servitutis autem praecepta separatim per Moysem praecepit populo, apta illorum eruditioni, sive castigationi; quemadmodum ipse Moyses ait: Et mihi praecepit Dominus in tempore illo, dicere vobis justificationes et judicia. Haec ergo quae in servitutem, et in signum data sunt illis, circumscripsit novo libertatis testamento. Quae autem naturalia, et liberalia, et communia omnium, auxit et dilatavit, sine invidia largiter donans hominibus per adoptionem, Patrem scire Deum, et diligere eum ex toto corde, et sine aversatione sequi ejus Verbum, non tantum abstinentes a malis operationibus, sed etiam a concupiscentiis earum. Auxit autem etiam timorem: filios enim plus timere oportet quam servos, et majorem dilectionem habere in patrem. Et propter hoc ait Dominus: Omnem sermonem otiosum quem locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii; et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo; et, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio: ut sciamus, quoniam non solum factorum reddemus rationem Deo, ut servi;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a7d2ed90379e21a216ebca4530dbf92cd5d644283ba311f5d0056f3e5b2c424e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n206.jpg",
            "page_key": "2:193",
            "printed_page": 193,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c4994b79c3132d37fba1da54ab67b830ef6d8379b2f9d80eb6306e6e89970fae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sed etiam sermonum et cogitationum, tanquam qui et libertatis potestatem acceperimus: in qua magis probatur homo, si revereatur et timeat et diligat Dominum. Et propter hoc Petrus ait, non velamentum malitiae habere nos libertatem, sed ad probationem et manifestationem fidei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ad37d6e3f6dcf9f8942353469cf272c90891384559451ece5a6e50549b3e0f8e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et erga Deum dilectionem praecipiebat, et eam quae ad proximum est justitiam insinuabat, ut nec injustus, nec indignus sit Deo, praestruens hominem per decalogum in suam amicitiam, et eam quae circa proximum est concordiam: quae quidem ipsi proderant homini, nihil tamen indigente Deo ab homine. Et propter hoc Scriptura ait: Hos sermones locutus est Dominus ad omnem synagogam filiorum Israel in monte, et nihil adjecit; nihil enim, quemadmodum praediximus, indigebat ab eis. Et iterum Moyses ait: Et nunc Israel, quid Dominus Deus tuus postulat a te, nisi timere Dominum Deum tuum, ambulare in omnibus viis ejus, et diligere eum, et servire Domino Deo tuo ex toto corde tuo, et ex tota anima tua? Haec autem gloriosum quidem faciebant hominem, id quod deerat ei adimplentia, id est amicitiam Dei; Deo autem praestabant nihil: nec enim indigebat Deus dilectione hominis. Deerat autem homini gloria Dei, quam nullo modo poterat percipere, nisi per eam obsequentiam, quae est erga Deum. Et propter hoc iterum Moyses ait eis: Elige vitam, ut vivas tu et semen tuum, diligere Dominum Deum tuum, exaudire vocem ejus, et apprehendere eum: quoniam haec est vita tua, et longitudo dierum tuorum. In quam vitam praestruens hominem, decalogi quidem verba ipse per semetipsum omnibus similiter Dominus locutus est: et ideo similiter permanent apud nos, extensionem et augmentum, sed non dissolutionem accipientia per carnalem ejus adventum. Servitutis autem praecepta separatim per Moysem praecepit populo, apta illorum eruditioni, sive castigationi; quemadmodum ipse Moyses ait: Et mihi praecepit Dominus in tempore illo, dicere vobis justificationes et judicia. Haec ergo quae in servitutem, et in signum data sunt illis, circumscripsit novo libertatis testamento. Quae autem naturalia, et liberalia, et communia omnium, auxit et dilatavit, sine invidia largiter donans hominibus per adoptionem, Patrem scire Deum, et diligere eum ex toto corde, et sine aversatione sequi ejus Verbum, non tantum abstinentes a malis operationibus, sed etiam a concupiscentiis earum. Auxit autem etiam timorem: filios enim plus timere oportet quam servos, et majorem dilectionem habere in patrem. Et propter hoc ait Dominus: Omnem sermonem otiosum quem locuti fuerint homines, reddent pro eo rationem in die judicii; et, qui viderit mulierem ad concupiscendum eam, jam moechatus est eam in corde suo; et, qui irascitur fratri suo sine causa, reus erit judicio: ut sciamus, quoniam non solum factorum reddemus rationem Deo, ut servi; sed etiam sermonum et cogitationum, tanquam qui et libertatis potestatem acceperimus: in qua magis probatur homo, si revereatur et timeat et diligat Dominum. Et propter hoc Petrus ait, non velamentum malitiae habere nos libertatem, sed ad probationem et manifestationem fidei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fad8c7c59a9dd50f9a9d58230d74c53d8b5cc9960e37f0df12c6c4f649c24c2b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-20",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 28장은 절 번호 없는 한 단위이며, ANF/New Advent의 통상 16장 3절 나머지와 4-5절이다. 하나님의 우정과 이웃의 화합, 사람에게 부족한 영광과 하나님의 충족함을 연결했다.",
          "십계명의 지속과 확장, 종살이를 위해 주어진 규정들을 구별했다. circumscripsit는 자유의 새 언약을 말하는 이 문맥에서 폐하셨다로 옮겼다.",
          "행실에 더해 말과 생각을 해명함, 자녀들이 지녀야 할 더 큰 두려움과 사랑, 믿음을 검증하는 자유를 보존했다. 이유 없이 화낸다는 sine causa도 인쇄대로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ff748052379e0c04e0ff0c777dc23a4fbdd49427f50bd84672b876a9e46b5a5c",
              "sha256:a596cbc4f9ffe8b6eac1fc981a33be2a3432f0631f34eee5dc3f510c108fb5df",
              "sha256:c4994b79c3132d37fba1da54ab67b830ef6d8379b2f9d80eb6306e6e89970fae"
            ],
            "text": "그분께서는 하나님을 사랑하라고 명하시고, 이웃에게 정의롭게 대하도록 가르치셨다. 사람이 불의하거나 하나님께 합당하지 않은 자가 되지 않도록, 십계명을 통해 자신과의 우정을 위해 사람을 준비하시고, 이웃과의 화합을 위해 준비하신 것이다. 이것들은 사람 자신에게 유익했으며, 하나님께는 사람에게서 필요한 것이 없었다. 그래서 성경은 말한다. “주님께서 산에서 이스라엘 자손의 온 회중에게 이 말씀들을 하시고, 더 보태지 않으셨다.” 앞서 말했듯이, 그들에게서 아무것도 필요로 하지 않으셨기 때문이다. 모세는 다시 말한다. “이제 이스라엘아, 주 너의 하나님을 두려워하고, 그분의 모든 길을 걸으며, 그분을 사랑하고, 네 온 마음과 온 혼을 다해 주 너의 하나님을 섬기는 것 외에, 주 너의 하나님께서 네게 무엇을 요구하시겠느냐?” 이것들은 사람에게 부족한 것, 곧 하나님과의 우정을 채워 주어, 사람을 영광스럽게 했다. 하나님께는 아무것도 더해 주지 않았다. 그분께는 사람의 사랑이 필요하지 않았기 때문이다. 사람에게 부족했던 것은 하나님의 영광이며, 하나님을 향한 순종을 통하지 않고서는 결코 그것을 받을 수 없었다. 그래서 모세는 다시 그들에게 말한다. “너와 네 후손이 살도록 생명을 선택하여라. 주 너의 하나님을 사랑하고, 그분의 음성을 들으며, 그분을 붙들어라. 이것이 네 생명이며, 네 날들을 길게 하는 길이기 때문이다.” 주님께서는 이 생명을 위해 사람을 준비하시며, 친히 십계명의 말씀을 모든 이에게 동일하게 말씀하셨다. 그러므로 그 말씀들은 우리에게도 동일하게 지속된다. 그분께서 육신으로 오심을 통해 폐해지지 않고 확장되며 자라난 것이다. 종살이의 계명들은 모세를 통해 따로 백성에게 명하셨다. 그들을 가르치거나 바로잡기에 알맞은 계명들이었다. 모세 자신도 말한다. “그때 주님께서는 내게 규정들과 판결을 너희에게 전하라고 명하셨다.” 이처럼 종살이를 위해, 또 그들에게 표징으로 주어진 것들은 자유의 새 언약으로 폐하셨다. 자연적이고 자유로우며 모두에게 공통되는 것들은 늘리고 넓히셨다. 사람들에게 양자의 자격을 통해 아낌없이 풍성하게 베푸시어, 아버지 하나님을 알고, 온 마음으로 그분을 사랑하며, 돌아서지 않고 그분의 말씀을 따르게 하셨다. 악한 행실만이 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가게 하셨다. 두려움도 더 크게 하셨다. 자녀들은 종들보다 더 두려워하고, 아버지를 향한 더 큰 사랑을 지녀야 하기 때문이다. 그래서 주님께서는 말씀하신다. “사람들이 한 쓸모없는 말 하나하나에 대해 심판 날에 해명하게 될 것이다.” 또 “여자를 탐내려고 바라보는 사람은 이미 자기 마음으로 그 여자와 간음했다.” 또 “이유 없이 자기 형제에게 화내는 사람은 심판받을 죄가 있다.” 우리가 알게 하려는 것이다. 종들처럼 행실만 하나님께 해명하는 것이 아니라, 자유의 권한을 받은 사람들로서 말과 생각까지 해명하게 된다는 사실이다. 이 자유 안에서 사람은 더 철저히 시험받는다. 주님을 존중하고 두려워하며 사랑하는지를 시험받는다. 그래서 베드로는 말한다. 우리가 지닌 자유는 악의를 가리는 덮개가 아니라, 믿음을 검증하고 드러내기 위한 것이라고 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ad37d6e3f6dcf9f8942353469cf272c90891384559451ece5a6e50549b3e0f8e"
        ],
        "text": "그분께서는 하나님을 사랑하라고 명하시고, 이웃에게 정의롭게 대하도록 가르치셨다. 사람이 불의하거나 하나님께 합당하지 않은 자가 되지 않도록, 십계명을 통해 자신과의 우정을 위해 사람을 준비하시고, 이웃과의 화합을 위해 준비하신 것이다. 이것들은 사람 자신에게 유익했으며, 하나님께는 사람에게서 필요한 것이 없었다. 그래서 성경은 말한다. “주님께서 산에서 이스라엘 자손의 온 회중에게 이 말씀들을 하시고, 더 보태지 않으셨다.” 앞서 말했듯이, 그들에게서 아무것도 필요로 하지 않으셨기 때문이다. 모세는 다시 말한다. “이제 이스라엘아, 주 너의 하나님을 두려워하고, 그분의 모든 길을 걸으며, 그분을 사랑하고, 네 온 마음과 온 혼을 다해 주 너의 하나님을 섬기는 것 외에, 주 너의 하나님께서 네게 무엇을 요구하시겠느냐?” 이것들은 사람에게 부족한 것, 곧 하나님과의 우정을 채워 주어, 사람을 영광스럽게 했다. 하나님께는 아무것도 더해 주지 않았다. 그분께는 사람의 사랑이 필요하지 않았기 때문이다. 사람에게 부족했던 것은 하나님의 영광이며, 하나님을 향한 순종을 통하지 않고서는 결코 그것을 받을 수 없었다. 그래서 모세는 다시 그들에게 말한다. “너와 네 후손이 살도록 생명을 선택하여라. 주 너의 하나님을 사랑하고, 그분의 음성을 들으며, 그분을 붙들어라. 이것이 네 생명이며, 네 날들을 길게 하는 길이기 때문이다.” 주님께서는 이 생명을 위해 사람을 준비하시며, 친히 십계명의 말씀을 모든 이에게 동일하게 말씀하셨다. 그러므로 그 말씀들은 우리에게도 동일하게 지속된다. 그분께서 육신으로 오심을 통해 폐해지지 않고 확장되며 자라난 것이다. 종살이의 계명들은 모세를 통해 따로 백성에게 명하셨다. 그들을 가르치거나 바로잡기에 알맞은 계명들이었다. 모세 자신도 말한다. “그때 주님께서는 내게 규정들과 판결을 너희에게 전하라고 명하셨다.” 이처럼 종살이를 위해, 또 그들에게 표징으로 주어진 것들은 자유의 새 언약으로 폐하셨다. 자연적이고 자유로우며 모두에게 공통되는 것들은 늘리고 넓히셨다. 사람들에게 양자의 자격을 통해 아낌없이 풍성하게 베푸시어, 아버지 하나님을 알고, 온 마음으로 그분을 사랑하며, 돌아서지 않고 그분의 말씀을 따르게 하셨다. 악한 행실만이 아니라, 그것들을 향한 욕망까지 삼가게 하셨다. 두려움도 더 크게 하셨다. 자녀들은 종들보다 더 두려워하고, 아버지를 향한 더 큰 사랑을 지녀야 하기 때문이다. 그래서 주님께서는 말씀하신다. “사람들이 한 쓸모없는 말 하나하나에 대해 심판 날에 해명하게 될 것이다.” 또 “여자를 탐내려고 바라보는 사람은 이미 자기 마음으로 그 여자와 간음했다.” 또 “이유 없이 자기 형제에게 화내는 사람은 심판받을 죄가 있다.” 우리가 알게 하려는 것이다. 종들처럼 행실만 하나님께 해명하는 것이 아니라, 자유의 권한을 받은 사람들로서 말과 생각까지 해명하게 된다는 사실이다. 이 자유 안에서 사람은 더 철저히 시험받는다. 주님을 존중하고 두려워하며 사랑하는지를 시험받는다. 그래서 베드로는 말한다. 우리가 지닌 자유는 악의를 가리는 덮개가 아니라, 믿음을 검증하고 드러내기 위한 것이라고 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6750cff20e59cc098a3a388480afd2f9643a5e426dde87219ce58a19e5490281",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
      },
      "work_location": "4.h28",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-28"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8bdef4def53463d5a2e3eaea15891676d49386b4a306aefa94ddb5a10818497f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7504b8c6640d6ab6b2622a4144bba7983da884ceebc650b92cca9536db33ac08",
            "sha256:e5ff2a9f17d56aa9bbce8726622b87ee8eedf177c44258374fd8144878b1b40d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ab5521ca8fff97b1b3a145ff145d76d9206ecb172d72f4f9d280dc6fd3f071b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:784721ce6baa87f0d518fe794b4094d9ee172732024fc664eb14a512624229b3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 29장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              193,
              194
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "hortatur et admonet.",
            "source_start": "Quoniam autem non indigens Deus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 1절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:816c55eef7bbd2c196f72532ec62f0aae821076ec6da69640770ef1c292e972a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8bdef4def53463d5a2e3eaea15891676d49386b4a306aefa94ddb5a10818497f",
            "source_revision_id": "sha256:4ab5521ca8fff97b1b3a145ff145d76d9206ecb172d72f4f9d280dc6fd3f071b",
            "translation_revision_id": "sha256:784721ce6baa87f0d518fe794b4094d9ee172732024fc664eb14a512624229b3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:d90bc796c76d338248b1647611b3fcab1210df68f6df5070391e701d2252df4f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8bdef4def53463d5a2e3eaea15891676d49386b4a306aefa94ddb5a10818497f",
            "source_revision_id": "sha256:4ab5521ca8fff97b1b3a145ff145d76d9206ecb172d72f4f9d280dc6fd3f071b",
            "translation_revision_id": "sha256:784721ce6baa87f0d518fe794b4094d9ee172732024fc664eb14a512624229b3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:816c55eef7bbd2c196f72532ec62f0aae821076ec6da69640770ef1c292e972a",
          "sha256:d90bc796c76d338248b1647611b3fcab1210df68f6df5070391e701d2252df4f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              193,
              194
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "hortatur et admonet.",
            "source_start": "Quoniam autem non indigens Deus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "193 note 9 continued on 194; 194 notes 2,5",
            "explanation": "귀를 온전하게 했다는 대본 독법과 시편 50편이라는 본문의 번호를 유지한다. 193-194쪽 각주는 perforasti 교정 제안과 히브리서의 몸 표현을 비교한다. et ostendens 이하의 문장은 Harvey가 보존한 본문에 포함한다.",
            "printed_pages": [
              193,
              194
            ],
            "printed_references": [
              "1 Reg. xv.22",
              "Ps. xxxix.7",
              "Ps. l.18-19",
              "Ps. xlix.9-15"
            ],
            "printed_texts": [
              "aures autem perfecisti mihi",
              "in quinquagesimo Psalmo",
              "et ostendens quod ipse nullius rei indiget"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_ears_and_printed_psalm_numbering"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 1절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7d2ed90379e21a216ebca4530dbf92cd5d644283ba311f5d0056f3e5b2c424e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n206.jpg",
            "page_key": "2:193",
            "printed_page": 193,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7504b8c6640d6ab6b2622a4144bba7983da884ceebc650b92cca9536db33ac08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem non indigens Deus servitute eorum, sed propter ipsos quasdam observantias in lege praeceperit, plenissime prophetae indicant. Et rursus quoniam non indiget Deus oblatione eorum, sed propter ipsum qui offerat hominem, manifeste Dominus docuit, quemadmodum ostendimus. Si quando enim negligentes eos justitiam, et abstinentes a dilectione Dei videbat, per sacrificia autem et reliquas typicas observantias putantes propitiari Deum, dicebat eis Samuel quidem sic; Non vult Deus holocausta et sacrificia, sed vult exaudiri vocem suam. Ecce, auditus bonus super sacrificium, et auditus super adipem arietum. David autem ait: Sacrificium et oblationem noluisti; aures autem perfecisti mihi: holocausta etiam pro delicto non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "de4a4dfea890fe6408f1548180316a2d46ef973d0b8dd30ae15aba9b127e6195",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n207.jpg",
            "page_key": "2:194",
            "printed_page": 194,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e5ff2a9f17d56aa9bbce8726622b87ee8eedf177c44258374fd8144878b1b40d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "postulasti. Docens eos quoniam obauditionem vult Deus, quae servat eos, quam sacrificia et holocaustomata, quae nihil eis prosunt ad justitiam: et novum simul prophetans Testamentum. Manifestius autem adhuc in quinquagesimo Psalmo de his ait: Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Dominus non despernet. Quoniam ergo nihil indiget Deus, in eo qui est ante hunc Psalmo ait: Non accipiam de domo tua vitulos, nec de gregibus tuis hircos. Quoniam meae sunt omnes bestiae terrae, jumenta in montibus et boves; cognovi omnia volatilia coeli, et species agri mecum est. Si esuriero, non dicam tibi: meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Deinde ne quis putet, propterea quod irasceretur, eum recusare haec, infert, consilium ei dans: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua, et invoca me in die tribulationis tuae, et eripiam te, et glorificabis me; illa quidem per quae putabant peccantes propitiari Deum abnuens, et ostendens quod ipse nullius rei indiget; haec autem per quae justificatur homo, et appropinquat Deo, hortatur et admonet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4ab5521ca8fff97b1b3a145ff145d76d9206ecb172d72f4f9d280dc6fd3f071b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem non indigens Deus servitute eorum, sed propter ipsos quasdam observantias in lege praeceperit, plenissime prophetae indicant. Et rursus quoniam non indiget Deus oblatione eorum, sed propter ipsum qui offerat hominem, manifeste Dominus docuit, quemadmodum ostendimus. Si quando enim negligentes eos justitiam, et abstinentes a dilectione Dei videbat, per sacrificia autem et reliquas typicas observantias putantes propitiari Deum, dicebat eis Samuel quidem sic; Non vult Deus holocausta et sacrificia, sed vult exaudiri vocem suam. Ecce, auditus bonus super sacrificium, et auditus super adipem arietum. David autem ait: Sacrificium et oblationem noluisti; aures autem perfecisti mihi: holocausta etiam pro delicto non postulasti. Docens eos quoniam obauditionem vult Deus, quae servat eos, quam sacrificia et holocaustomata, quae nihil eis prosunt ad justitiam: et novum simul prophetans Testamentum. Manifestius autem adhuc in quinquagesimo Psalmo de his ait: Quoniam si voluisses sacrificium, dedissem utique: holocaustis non delectaberis. Sacrificium Deo spiritus contribulatus; cor contritum et humiliatum Dominus non despernet. Quoniam ergo nihil indiget Deus, in eo qui est ante hunc Psalmo ait: Non accipiam de domo tua vitulos, nec de gregibus tuis hircos. Quoniam meae sunt omnes bestiae terrae, jumenta in montibus et boves; cognovi omnia volatilia coeli, et species agri mecum est. Si esuriero, non dicam tibi: meus est enim orbis terrae, et plenitudo ejus. Nunquid manducabo carnes taurorum, aut sanguinem hircorum potabo? Deinde ne quis putet, propterea quod irasceretur, eum recusare haec, infert, consilium ei dans: Immola Deo sacrificium laudis, et redde Altissimo vota tua, et invoca me in die tribulationis tuae, et eripiam te, et glorificabis me; illa quidem per quae putabant peccantes propitiari Deum abnuens, et ostendens quod ipse nullius rei indiget; haec autem per quae justificatur homo, et appropinquat Deo, hortatur et admonet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4a994f76d84e9d520f69b560495e5b0c32de1ce14cef562639b6346827b13e85",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 29장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 1절 앞부분이다. 사무엘과 다윗의 인용을 통해 순종과 제사의 관계를 설명한다.",
          "aures autem perfecisti mihi는 내 귀를 온전하게 하셨다는 뜻으로 옮겼다. 193-194쪽 각주 9는 perforasti라는 교정 제안과 히브리서 10:5의 몸이라는 표현을 비교한다. 본문이 직접 부르는 시편 50편의 번호를 유지했다.",
          "species agri는 들의 아름다움으로 읽었다. 하나님께 아무것도 필요하지 않다는 et ostendens 이하의 구절은 Harvey가 보존한 본문이며, 194쪽 각주 5에 판본 차이가 설명되어 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7504b8c6640d6ab6b2622a4144bba7983da884ceebc650b92cca9536db33ac08",
              "sha256:e5ff2a9f17d56aa9bbce8726622b87ee8eedf177c44258374fd8144878b1b40d"
            ],
            "text": "예언자들은 이 점을 아주 분명히 밝힌다. 하나님께서 그들의 섬김을 필요로 해서가 아니라, 그들 자신을 위해 율법 안에서 몇 가지 준수할 규정을 명하셨다는 것이다. 또한 우리가 밝혔듯이, 주님도 분명하게 가르치셨다. 하나님께서는 그들이 드리는 예물을 필요로 하지 않으시며, 예물을 드리는 사람 자신을 위해 그것을 명하신다는 것이다. 그들이 의를 소홀히 하고 하나님 사랑을 멀리하면서, 제사와 그 밖의 모형적 규정들을 통해 하나님의 호의를 얻을 수 있다고 여기는 것을 볼 때마다, 사무엘은 그들에게 이렇게 말했다. “하나님은 번제와 제사를 원하지 않으시고, 자신의 목소리에 귀 기울이기를 원하신다. 보라, 잘 듣는 것이 제사보다 낫고, 귀 기울이는 것이 숫양의 기름보다 낫다.” 다윗도 말한다. “주께서는 제사와 예물을 원하지 않으셨고, 내 귀를 온전하게 하셨습니다. 죄를 위한 번제도 요구하지 않으셨습니다.” 그들에게 이렇게 가르치는 것이다. 하나님께서는 제사와 번제, 곧 그들을 의롭게 하는 데 아무 유익도 없는 것들보다, 그들을 살리는 순종을 원하신다. 동시에 새 언약을 예언하는 것이다. 시편 50편에서는 이를 더 분명하게 말한다. “주께서 제사를 원하셨다면 내가 드렸을 것입니다. 주께서는 번제를 기뻐하지 않으실 것입니다. 하나님께 드리는 제사는 부서진 영이며, 짓눌리고 낮아진 마음을 주께서는 업신여기지 않으실 것입니다.” 하나님께는 아무것도 필요하지 않으므로, 그 앞의 시편에서 이렇게 말씀하신다. “나는 네 집에서 송아지를 받지 않고, 네 가축 떼에서 숫염소를 받지 않겠다. 땅의 모든 짐승과, 산에 있는 가축들과 소들이 내 것이기 때문이다. 나는 하늘의 모든 새를 알고, 들의 아름다움도 나와 함께 있다. 내가 배고파도 네게 말하지 않겠다. 세상과 그 안에 가득한 것이 내 것이기 때문이다. 내가 수소의 살을 먹겠느냐, 아니면 숫염소의 피를 마시겠느냐?” 이어 누구도 그분이 노여워서 이것들을 거절하신다고 생각하지 않도록, 그 사람에게 권고하며 덧붙이신다. “하나님께 찬양의 제사를 드리고, 지극히 높으신 분께 네 서원을 갚아라. 네가 환난을 겪는 날 나를 불러라. 내가 너를 건져 내겠고, 너는 나를 영화롭게 할 것이다.” 죄인들이 그것으로 하나님의 호의를 얻을 수 있다고 생각하던 것들은 물리치시고, 자신에게 아무것도 필요하지 않음을 보이신다. 사람을 의롭게 하고 하나님께 가까이 나아가게 하는 일들은 권하고 일러 주신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ab5521ca8fff97b1b3a145ff145d76d9206ecb172d72f4f9d280dc6fd3f071b"
        ],
        "text": "예언자들은 이 점을 아주 분명히 밝힌다. 하나님께서 그들의 섬김을 필요로 해서가 아니라, 그들 자신을 위해 율법 안에서 몇 가지 준수할 규정을 명하셨다는 것이다. 또한 우리가 밝혔듯이, 주님도 분명하게 가르치셨다. 하나님께서는 그들이 드리는 예물을 필요로 하지 않으시며, 예물을 드리는 사람 자신을 위해 그것을 명하신다는 것이다. 그들이 의를 소홀히 하고 하나님 사랑을 멀리하면서, 제사와 그 밖의 모형적 규정들을 통해 하나님의 호의를 얻을 수 있다고 여기는 것을 볼 때마다, 사무엘은 그들에게 이렇게 말했다. “하나님은 번제와 제사를 원하지 않으시고, 자신의 목소리에 귀 기울이기를 원하신다. 보라, 잘 듣는 것이 제사보다 낫고, 귀 기울이는 것이 숫양의 기름보다 낫다.” 다윗도 말한다. “주께서는 제사와 예물을 원하지 않으셨고, 내 귀를 온전하게 하셨습니다. 죄를 위한 번제도 요구하지 않으셨습니다.” 그들에게 이렇게 가르치는 것이다. 하나님께서는 제사와 번제, 곧 그들을 의롭게 하는 데 아무 유익도 없는 것들보다, 그들을 살리는 순종을 원하신다. 동시에 새 언약을 예언하는 것이다. 시편 50편에서는 이를 더 분명하게 말한다. “주께서 제사를 원하셨다면 내가 드렸을 것입니다. 주께서는 번제를 기뻐하지 않으실 것입니다. 하나님께 드리는 제사는 부서진 영이며, 짓눌리고 낮아진 마음을 주께서는 업신여기지 않으실 것입니다.” 하나님께는 아무것도 필요하지 않으므로, 그 앞의 시편에서 이렇게 말씀하신다. “나는 네 집에서 송아지를 받지 않고, 네 가축 떼에서 숫염소를 받지 않겠다. 땅의 모든 짐승과, 산에 있는 가축들과 소들이 내 것이기 때문이다. 나는 하늘의 모든 새를 알고, 들의 아름다움도 나와 함께 있다. 내가 배고파도 네게 말하지 않겠다. 세상과 그 안에 가득한 것이 내 것이기 때문이다. 내가 수소의 살을 먹겠느냐, 아니면 숫염소의 피를 마시겠느냐?” 이어 누구도 그분이 노여워서 이것들을 거절하신다고 생각하지 않도록, 그 사람에게 권고하며 덧붙이신다. “하나님께 찬양의 제사를 드리고, 지극히 높으신 분께 네 서원을 갚아라. 네가 환난을 겪는 날 나를 불러라. 내가 너를 건져 내겠고, 너는 나를 영화롭게 할 것이다.” 죄인들이 그것으로 하나님의 호의를 얻을 수 있다고 생각하던 것들은 물리치시고, 자신에게 아무것도 필요하지 않음을 보이신다. 사람을 의롭게 하고 하나님께 가까이 나아가게 하는 일들은 권하고 일러 주신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:784721ce6baa87f0d518fe794b4094d9ee172732024fc664eb14a512624229b3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "work_location": "4.h29.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2b509ec2e4d166673e548fa69a4f3b2a96fad738c1012c10725e29f738218c0e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3890ed00b250b589d65b5157f1c931e899062e553974ad0e18acf8b515e6af55"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:36b5b7d64f3c4e7856618c599144da2026ac89ee9f6e84d7e92e81609e28522b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0eebbe3dfa9e3624c6fa70952596dbe40218395f17bbe09a61666d0b56ac71fb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 29장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et venite disputemus, dicit Dominus.",
            "source_start": "Hoc idem autem et Esaias ait:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ut ab eo vitam percipiant.",
            "source_start": "Non enim sicut homo motus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 2절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 1절 나머지와 2절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:6aa3265067ef4e3294aa0daf1d87457de92142a5e23a9dcf96d0b54d911188b6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b509ec2e4d166673e548fa69a4f3b2a96fad738c1012c10725e29f738218c0e",
            "source_revision_id": "sha256:36b5b7d64f3c4e7856618c599144da2026ac89ee9f6e84d7e92e81609e28522b",
            "translation_revision_id": "sha256:0eebbe3dfa9e3624c6fa70952596dbe40218395f17bbe09a61666d0b56ac71fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:8afdb735f7632f09bf554be201b1c120ae5f46828df7da1f6f76c70a77467337",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b509ec2e4d166673e548fa69a4f3b2a96fad738c1012c10725e29f738218c0e",
            "source_revision_id": "sha256:36b5b7d64f3c4e7856618c599144da2026ac89ee9f6e84d7e92e81609e28522b",
            "translation_revision_id": "sha256:0eebbe3dfa9e3624c6fa70952596dbe40218395f17bbe09a61666d0b56ac71fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6aa3265067ef4e3294aa0daf1d87457de92142a5e23a9dcf96d0b54d911188b6",
          "sha256:8afdb735f7632f09bf554be201b1c120ae5f46828df7da1f6f76c70a77467337"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et venite disputemus, dicit Dominus.",
            "source_start": "Hoc idem autem et Esaias ait:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ut ab eo vitam percipiant.",
            "source_start": "Non enim sicut homo motus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Isaiah 1:11,16-18"
            ],
            "explanation": "너희 마음에서와 내 눈앞에서라는 두 구절, 눈먼 처지을 불쌍히 여기며 생명을 주려 한다는 논증을 보존한다. 통상 17.2의 시작은 이 단위 안의 Non enim sicut homo motus이다.",
            "printed_page": 195,
            "printed_texts": [
              "a cordibus vestris ab oculis meis",
              "miserans eorum caecitati",
              "ut ab eo vitam percipiant"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_heart_cleansing_and_compassion_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 2절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 1절 나머지와 2절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "34cf84a83b6469d1236f3cdbced2cffffc4e71c03e96e23e24a1015226f01ee5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n208.jpg",
            "page_key": "2:195",
            "printed_page": 195,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3890ed00b250b589d65b5157f1c931e899062e553974ad0e18acf8b515e6af55",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc idem autem et Esaias ait: Quo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum, dicit Dominus? Plenus sum. Et cum abnuisset holocaustomata, et sacrificia, et oblationes, et adhuc neomenias, et sabbata, et ferias, et reliquam universam consequentem his observationem, intulit, suadens eis quae salutaria sunt: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias a cordibus vestris ab oculis meis: desinite a malitiis vestris, discite bonum facere, exquirite judicium, eruite eum qui injuriam patitur, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite disputemus, dicit Dominus. Non enim sicut homo motus, ut multi audent dicere, divertit eorum sacrificia; sed miserans eorum caecitati, et verum sacrificium insinuans, quod offerentes propitiabuntur Deum, ut ab eo vitam percipiant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:36b5b7d64f3c4e7856618c599144da2026ac89ee9f6e84d7e92e81609e28522b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc idem autem et Esaias ait: Quo mihi multitudinem sacrificiorum vestrorum, dicit Dominus? Plenus sum. Et cum abnuisset holocaustomata, et sacrificia, et oblationes, et adhuc neomenias, et sabbata, et ferias, et reliquam universam consequentem his observationem, intulit, suadens eis quae salutaria sunt: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias a cordibus vestris ab oculis meis: desinite a malitiis vestris, discite bonum facere, exquirite judicium, eruite eum qui injuriam patitur, judicate pupillo, et justificate viduam, et venite disputemus, dicit Dominus. Non enim sicut homo motus, ut multi audent dicere, divertit eorum sacrificia; sed miserans eorum caecitati, et verum sacrificium insinuans, quod offerentes propitiabuntur Deum, ut ab eo vitam percipiant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9254174633199c2a96e9ed258d6ae4e7e03fcc0acdb74b8b99118fb11b0858db",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 29장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 1절 나머지와 2절 앞부분이다. Non enim sicut homo motus에서 통상 2절이 시작한다.",
          "이사야 인용의 너희 마음에서와 내 눈앞에서라는 두 표현을 함께 옮겼다. 고아와 과부에 관한 동사는 그들을 위한 판결과 권리 회복을 뜻하는 것으로 읽었다. 눈먼 처지에 대한 자비, 참된 제사와 생명을 받음의 관계를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3890ed00b250b589d65b5157f1c931e899062e553974ad0e18acf8b515e6af55"
            ],
            "text": "이사야도 같은 말을 한다. “너희의 그 많은 제사가 나에게 무슨 소용이냐? 주께서 말씀하신다. 나는 배부르다.” 번제와 제사와 예물을 물리치시고, 초하루와 안식일과 절기들, 거기에 딸린 나머지 모든 의식까지 물리치신 뒤, 그들에게 구원을 가져오는 일들을 권하시며 덧붙이셨다. “몸을 씻고 깨끗해져라. 내 눈앞에서, 너희 마음의 악을 없애라. 너희의 악행을 그치고, 선행을 배워라. 올바른 판결을 찾고, 억울한 일을 당하는 이를 구해 내라. 고아를 위해 판결하고, 과부의 권리를 세워 주어라. 와서 함께 따져 보자. 주께서 말씀하신다.” 많은 이가 감히 주장하듯이, 그분은 사람처럼 분노에 휩싸여 그들의 제사를 물리치신 것이 아니다. 그들의 눈먼 처지를 불쌍히 여기시고, 참된 제사가 무엇인지 알려 주신 것이다. 그 제사를 드리면 하나님의 호의를 얻고, 그분에게서 생명을 받게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:36b5b7d64f3c4e7856618c599144da2026ac89ee9f6e84d7e92e81609e28522b"
        ],
        "text": "이사야도 같은 말을 한다. “너희의 그 많은 제사가 나에게 무슨 소용이냐? 주께서 말씀하신다. 나는 배부르다.” 번제와 제사와 예물을 물리치시고, 초하루와 안식일과 절기들, 거기에 딸린 나머지 모든 의식까지 물리치신 뒤, 그들에게 구원을 가져오는 일들을 권하시며 덧붙이셨다. “몸을 씻고 깨끗해져라. 내 눈앞에서, 너희 마음의 악을 없애라. 너희의 악행을 그치고, 선행을 배워라. 올바른 판결을 찾고, 억울한 일을 당하는 이를 구해 내라. 고아를 위해 판결하고, 과부의 권리를 세워 주어라. 와서 함께 따져 보자. 주께서 말씀하신다.” 많은 이가 감히 주장하듯이, 그분은 사람처럼 분노에 휩싸여 그들의 제사를 물리치신 것이 아니다. 그들의 눈먼 처지를 불쌍히 여기시고, 참된 제사가 무엇인지 알려 주신 것이다. 그 제사를 드리면 하나님의 호의를 얻고, 그분에게서 생명을 받게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0eebbe3dfa9e3624c6fa70952596dbe40218395f17bbe09a61666d0b56ac71fb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "work_location": "4.h29.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f07a7742311d80bbf42515a1552273c92feecd140816361e7a1c0cbcc789a14b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c379e9d92a8b9c06f017647592672663d3a7b74c41330f426d6402c7ffd78d9d",
            "sha256:aeaaf22dd3158d16bfe3433cfeb6c61a9998abc70b322bb70f620fd6c4c6f82a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b6dea171fba098e76cc430e1248ebe7b7404a5644291cf52793e77bd62e4ca4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cbda329011411a23ff9762b64f49c2cb49dfd36d633c49da96996fa9d8367195"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 29장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195,
              196
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "Templum Domini, templum Domini, est.",
            "source_start": "Quemadmodum alibi ait:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195,
              196
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Ecce adsum.",
            "source_start": "Et iterum significans,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 3절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 2절 나머지와 3절 앞부분이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:5b4b481c937f0dda91c6825742d965323fda3e158544b8e52a6fa0ed0269b9c5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f07a7742311d80bbf42515a1552273c92feecd140816361e7a1c0cbcc789a14b",
            "source_revision_id": "sha256:7b6dea171fba098e76cc430e1248ebe7b7404a5644291cf52793e77bd62e4ca4",
            "translation_revision_id": "sha256:cbda329011411a23ff9762b64f49c2cb49dfd36d633c49da96996fa9d8367195"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:7c70ef12284a5d1be2e8a8536a001780575d847223d7cc9587641c4d84262447",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f07a7742311d80bbf42515a1552273c92feecd140816361e7a1c0cbcc789a14b",
            "source_revision_id": "sha256:7b6dea171fba098e76cc430e1248ebe7b7404a5644291cf52793e77bd62e4ca4",
            "translation_revision_id": "sha256:cbda329011411a23ff9762b64f49c2cb49dfd36d633c49da96996fa9d8367195"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5b4b481c937f0dda91c6825742d965323fda3e158544b8e52a6fa0ed0269b9c5",
          "sha256:7c70ef12284a5d1be2e8a8536a001780575d847223d7cc9587641c4d84262447"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195,
              196
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "Templum Domini, templum Domini, est.",
            "source_start": "Quemadmodum alibi ait:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              195,
              196
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Ecce adsum.",
            "source_start": "Et iterum significans,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "195 note 4",
            "explanation": "하나님께 향기로운 냄새와 창조주를 영화롭게 하는 마음의 인용을 보존한다. 출전과 알렉산드리아의 클레멘스 병렬에 관한 내용은 판본 편집주의 논의로 구별한다.",
            "printed_page": 195,
            "printed_texts": [
              "odor suavitatis Deo, cor clarificans eum qui plasmavit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_unlocated_sweet_savour_quotation"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Jeremiah 6:20",
              "Jeremiah 7:2-4,21-24",
              "Jeremiah 9:24",
              "Isaiah 43:23-24",
              "Isaiah 66:2",
              "Jeremiah 11:15",
              "Isaiah 58:6-9"
            ],
            "evidence": "196 notes 2,6",
            "explanation": "계피와 성전의 반복, 동사가 생략된 Non mihi oves, 불의한 문서를 찢으라는 표현과 진심으로라는 ex animo를 인쇄대로 보존한다. ex animo의 인용 형태에 관한 지적은 편집주에 기록되어 있다.",
            "printed_pages": [
              195,
              196
            ],
            "printed_texts": [
              "cinnamomum",
              "Templum Domini, templum Domini, est.",
              "Non mihi oves holocaustomatis tui",
              "omnem conscriptionem injustam conscinde",
              "ex animo",
              "domesticos seminis tui"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophetic_quotations_and_fast"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 3절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 2절 나머지와 3절 앞부분이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "34cf84a83b6469d1236f3cdbced2cffffc4e71c03e96e23e24a1015226f01ee5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n208.jpg",
            "page_key": "2:195",
            "printed_page": 195,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c379e9d92a8b9c06f017647592672663d3a7b74c41330f426d6402c7ffd78d9d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum alibi ait: Sacrificium Deo cor contribulatum; odor suavitatis Deo, cor clarificans eum qui plasmavit. Si enim irascens abnueret haec eorum sacrificia, tanquam qui indigni essent consequi misericordiam ejus, non utique eisdem ipsis suaderet, per quae salvari possent. Sed quoniam Deus misericors est, non abscidit eos a bono consilio. Nam per Hieremiam cum dixisset, Quo mihi thus de Saba affertis, et cinnamomum de terra longinqua? holocaustomata et sacrificia vestra non delectaverunt me; intulit: Audite sermonem Domini omnis Juda. Haec dicit Dominus Deus Israel: Dirigite vias vestras et studia vestra, et constituam vos in loco isto. Ne confisi fueritis vobismet in sermonibus mendacibus, quoniam in totum non proderunt vobis, dicentes:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "261282f0b6b0f45f4447077f9f13b89e4dc66b71d632cbc0bde7699508f60fc5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n209.jpg",
            "page_key": "2:196",
            "printed_page": 196,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:aeaaf22dd3158d16bfe3433cfeb6c61a9998abc70b322bb70f620fd6c4c6f82a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Templum Domini, templum Domini, est. Et iterum significans, quoniam non propter hoc eduxit eos de Aegypto, ut sacrificia ei offerant, sed ut obliti idololatriae Aegyptiorum, audire vocem Domini possent, quae erat eis salus et gloria, sic per eundem Hieremiam ait: Haec dicit Dominus: Holocaustomata vestra colligite cum sacrificiis vestris, et manducate carnes. Quoniam non sum locutus ad patres vestros, nec de holocaustomatibus et sacrificiis praecepi eis, qua die eduxi eos de Aegypto; sed sermonem hunc praecepi eis, dicens: Audite vocem meam, et ero Deus vester, et vos eritis populus meus, et ambulate in omnibus viis meis quascunque praecepero vobis, ut bene sit vobis. Et non obaudierunt, nec intenderunt; sed ambulaverunt in cogitationibus cordis malitiae suae, et facti sunt retrorsus, et non ad priora. Et iterum per eundem ipsum dicens: Sed in hoc glorietur qui gloriatur, intelligere et scire quoniam ego sum Dominus, qui facio misericordiam, et justitiam, et judicium in terra, intulit: Quoniam in his voluntas mea est, dicit Dominus; sed non in sacrificiis, nec in holocaustomatibus, nec in oblationibus. Non enim principaliter haec, sed secundum consequentiam, et propter praedictam causam habuit populus, sicut iterum Esaias ait: Non mihi oves holocaustomatis tui, nec in sacrificiis tuis clarificasti me: non servisti mihi in sacrificiis, nec aliquid laboriose fecisti in thure: nec mercatus es mihi argento incensum, nec adipem sacrificiorum tuorum concupivi; sed in peccatis tuis, et in iniquitatibus tuis ante me stetisti. Super quem igitur, ait, aspiciam, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos. Non enim adipes et carnes pingues auferent a te injustitias tuas. Hoc est jejunium, quod ego elegi, dicit Dominus. Solve omnem nodum injustitiae, dissolve connexus violentium commerciorum, dimitte quassatos in requiem, et omnem conscriptionem injustam conscinde. Frange esurienti panem tuum ex animo, et peregrinum sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, cooperi eum, et domesticos seminis tui non despicies. Tunc erumpet matutinum lumen tuum, et sanitates tuae citius orientur, et praecedet ante te justitia, et gloria Domini circumdabit te: et adhuc te loquente dicam, Ecce adsum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7b6dea171fba098e76cc430e1248ebe7b7404a5644291cf52793e77bd62e4ca4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum alibi ait: Sacrificium Deo cor contribulatum; odor suavitatis Deo, cor clarificans eum qui plasmavit. Si enim irascens abnueret haec eorum sacrificia, tanquam qui indigni essent consequi misericordiam ejus, non utique eisdem ipsis suaderet, per quae salvari possent. Sed quoniam Deus misericors est, non abscidit eos a bono consilio. Nam per Hieremiam cum dixisset, Quo mihi thus de Saba affertis, et cinnamomum de terra longinqua? holocaustomata et sacrificia vestra non delectaverunt me; intulit: Audite sermonem Domini omnis Juda. Haec dicit Dominus Deus Israel: Dirigite vias vestras et studia vestra, et constituam vos in loco isto. Ne confisi fueritis vobismet in sermonibus mendacibus, quoniam in totum non proderunt vobis, dicentes: Templum Domini, templum Domini, est. Et iterum significans, quoniam non propter hoc eduxit eos de Aegypto, ut sacrificia ei offerant, sed ut obliti idololatriae Aegyptiorum, audire vocem Domini possent, quae erat eis salus et gloria, sic per eundem Hieremiam ait: Haec dicit Dominus: Holocaustomata vestra colligite cum sacrificiis vestris, et manducate carnes. Quoniam non sum locutus ad patres vestros, nec de holocaustomatibus et sacrificiis praecepi eis, qua die eduxi eos de Aegypto; sed sermonem hunc praecepi eis, dicens: Audite vocem meam, et ero Deus vester, et vos eritis populus meus, et ambulate in omnibus viis meis quascunque praecepero vobis, ut bene sit vobis. Et non obaudierunt, nec intenderunt; sed ambulaverunt in cogitationibus cordis malitiae suae, et facti sunt retrorsus, et non ad priora. Et iterum per eundem ipsum dicens: Sed in hoc glorietur qui gloriatur, intelligere et scire quoniam ego sum Dominus, qui facio misericordiam, et justitiam, et judicium in terra, intulit: Quoniam in his voluntas mea est, dicit Dominus; sed non in sacrificiis, nec in holocaustomatibus, nec in oblationibus. Non enim principaliter haec, sed secundum consequentiam, et propter praedictam causam habuit populus, sicut iterum Esaias ait: Non mihi oves holocaustomatis tui, nec in sacrificiis tuis clarificasti me: non servisti mihi in sacrificiis, nec aliquid laboriose fecisti in thure: nec mercatus es mihi argento incensum, nec adipem sacrificiorum tuorum concupivi; sed in peccatis tuis, et in iniquitatibus tuis ante me stetisti. Super quem igitur, ait, aspiciam, nisi super humilem, et quietum, et trementem sermones meos. Non enim adipes et carnes pingues auferent a te injustitias tuas. Hoc est jejunium, quod ego elegi, dicit Dominus. Solve omnem nodum injustitiae, dissolve connexus violentium commerciorum, dimitte quassatos in requiem, et omnem conscriptionem injustam conscinde. Frange esurienti panem tuum ex animo, et peregrinum sine tecto induc in domum tuam. Si videris nudum, cooperi eum, et domesticos seminis tui non despicies. Tunc erumpet matutinum lumen tuum, et sanitates tuae citius orientur, et praecedet ante te justitia, et gloria Domini circumdabit te: et adhuc te loquente dicam, Ecce adsum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9c662b9e14f613a82943766cc0d1951d4070221739f32d06adacd9cf0eb141a4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 29장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 2절 나머지와 3절 앞부분이다. Et iterum significans에서 통상 3절이 시작한다.",
          "향기로운 냄새를 창조주를 영화롭게 하는 마음에 연결한 인용을 유지했다. 195쪽 각주 4는 이 문장의 출전과 알렉산드리아의 클레멘스에게서 보이는 병렬 표현을 논의한다. 이 출전 논의는 편집자의 비교 참조로 기록했다.",
          "예레미야 인용의 dicentes는 성전이라는 말을 하는 너희에 연결했다. 번제와 제사에 관해 말하거나 명하지 않았다는 구문은 두 동사의 공통 범위를 함께 옮겼다. 계피, 불의한 문서를 찢음, 혈육인 집안사람들이라는 표현도 유지했다.",
          "Non mihi oves holocaustomatis tui는 동사가 생략된 명사문으로 옮겼다. 196쪽 각주 2는 obtulisti의 생략을 설명한다. 진심으로라는 ex animo는 인쇄 본문에 포함되며, 각주 6이 성경 인용 형태를 논의한다. 예레미야 11:15의 기름과 살진 고기에 관한 문장도 인용 범위로 표시했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c379e9d92a8b9c06f017647592672663d3a7b74c41330f426d6402c7ffd78d9d",
              "sha256:aeaaf22dd3158d16bfe3433cfeb6c61a9998abc70b322bb70f620fd6c4c6f82a"
            ],
            "text": "다른 곳에서도 이렇게 말씀하신다. “하나님께 드리는 제사는 부서진 마음이며, 하나님께 향기로운 냄새는 자기를 빚으신 분을 영화롭게 하는 마음이다.” 그분이 노여워서 그들의 제사를 물리치셨다면, 곧 그들을 자신의 자비를 받을 자격이 없는 이들로 여기셨다면, 바로 그 사람들에게 구원을 얻을 길을 권하지 않으셨을 것이다. 그러나 하나님은 자비로우시기에 그들을 좋은 권고에서 끊어 내지 않으셨다. 예레미야를 통해 이렇게 말씀하신 뒤에, “너희는 무엇 때문에 나에게 사바의 유향을 가져오며, 먼 나라의 계피를 가져오느냐? 너희의 번제와 제사는 나를 기쁘게 하지 못했다”, 다음과 같이 덧붙이셨다. “온 유다야, 주님의 말씀을 들어라. 이스라엘의 하나님, 주께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 길과 행실을 바로잡아라. 내가 너희를 이곳에 굳게 세우겠다. ‘주님의 성전, 주님의 성전이다’라고 말하면서, 너희 스스로 거짓말을 믿지 마라. 그 말은 너희에게 전혀 유익하지 않을 것이다.” 또한 이런 뜻을 밝히신다. 그들을 이집트에서 이끌어 내신 것은 자신께 제사를 드리게 하려는 것이 아니라, 그들이 이집트인들의 우상 숭배를 잊고, 주님의 목소리를 들을 수 있게 하려는 것이었다. 그 목소리는 그들에게 구원과 영광이 되었다. 같은 예레미야를 통해 이렇게 말씀하신다. “주께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 번제를 너희의 제사 제물과 한데 모아 고기를 먹어라. 내가 너희 조상들을 이집트에서 이끌어 내던 날, 나는 그들에게 번제와 제사에 관해 말하거나 명하지 않았다. 내가 그들에게 명한 말씀은 이것이었다. ‘내 목소리를 들어라. 내가 너희 하나님이 되고, 너희는 내 백성이 될 것이다. 내가 너희에게 명하는 나의 모든 길로 걸어라. 그러면 너희가 잘될 것이다.’ 그런데도 그들은 순종하지도 귀 기울이지도 않았다. 자기들의 악한 마음이 품은 생각을 따라 걸었고, 앞으로 나아가는 대신 뒤로 돌아섰다.” 또 같은 사람을 통해 이렇게 말씀하시고, “자랑하는 이는 이것을 자랑하여라. 깨닫고 아는 것, 곧 땅에서 자비와 의와 공의를 행하는 이가 나 주님임을 아는 것이다”, 덧붙이셨다. “나는 이런 일들을 기뻐한다. 주께서 말씀하신다.” 제사나 번제나 예물을 기뻐하신다는 뜻이 아니다. 백성이 이것들을 받은 것은 처음부터 근본이 되는 규정으로서가 아니라, 뒤따르는 규정으로서, 앞서 말한 이유 때문이었다. 이사야도 다시 말한다. “네 번제의 양은 나를 위한 것이 아니며, 너는 네 제사로 나를 영화롭게 하지 않았다. 너는 제사로 나를 섬기지 않았고, 유향을 바치느라 수고한 일도 없다. 너는 나를 위해 돈을 주고 향을 사지도 않았으며, 나는 네 제물의 기름을 바라지도 않았다. 오히려 너는 네 죄와 불의 가운데 내 앞에 섰다.” 그분은 말씀하신다. “그러면 내가 누구를 바라보겠느냐? 겸손하고 평온하며, 내 말에 떠는 사람을 바라보지 않겠느냐?” “기름과 살진 고기가 너의 불의를 없애 주지는 못한다.” “이것이 내가 택한 금식이다. 주께서 말씀하신다. 불의의 매듭을 모두 풀고, 폭력적인 거래로 맺힌 관계를 끊어라. 짓눌린 이들을 쉬도록 풀어 주고, 불의한 문서를 모두 찢어라. 진심으로 굶주린 이에게 네 빵을 떼어 주고, 지붕 없이 떠도는 나그네를 네 집으로 들여라. 헐벗은 이를 보면 옷을 입히고, 네 혈육인 집안사람들을 업신여기지 마라. 그러면 네 빛이 아침처럼 터져 나오고, 네 치유도 더 빨리 돋아날 것이다. 의가 네 앞에 서서 가고, 주님의 영광이 너를 에워쌀 것이다. 네가 아직 말하고 있을 때 내가 말할 것이다. ‘보라, 내가 여기 있다.’”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b6dea171fba098e76cc430e1248ebe7b7404a5644291cf52793e77bd62e4ca4"
        ],
        "text": "다른 곳에서도 이렇게 말씀하신다. “하나님께 드리는 제사는 부서진 마음이며, 하나님께 향기로운 냄새는 자기를 빚으신 분을 영화롭게 하는 마음이다.” 그분이 노여워서 그들의 제사를 물리치셨다면, 곧 그들을 자신의 자비를 받을 자격이 없는 이들로 여기셨다면, 바로 그 사람들에게 구원을 얻을 길을 권하지 않으셨을 것이다. 그러나 하나님은 자비로우시기에 그들을 좋은 권고에서 끊어 내지 않으셨다. 예레미야를 통해 이렇게 말씀하신 뒤에, “너희는 무엇 때문에 나에게 사바의 유향을 가져오며, 먼 나라의 계피를 가져오느냐? 너희의 번제와 제사는 나를 기쁘게 하지 못했다”, 다음과 같이 덧붙이셨다. “온 유다야, 주님의 말씀을 들어라. 이스라엘의 하나님, 주께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 길과 행실을 바로잡아라. 내가 너희를 이곳에 굳게 세우겠다. ‘주님의 성전, 주님의 성전이다’라고 말하면서, 너희 스스로 거짓말을 믿지 마라. 그 말은 너희에게 전혀 유익하지 않을 것이다.” 또한 이런 뜻을 밝히신다. 그들을 이집트에서 이끌어 내신 것은 자신께 제사를 드리게 하려는 것이 아니라, 그들이 이집트인들의 우상 숭배를 잊고, 주님의 목소리를 들을 수 있게 하려는 것이었다. 그 목소리는 그들에게 구원과 영광이 되었다. 같은 예레미야를 통해 이렇게 말씀하신다. “주께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 번제를 너희의 제사 제물과 한데 모아 고기를 먹어라. 내가 너희 조상들을 이집트에서 이끌어 내던 날, 나는 그들에게 번제와 제사에 관해 말하거나 명하지 않았다. 내가 그들에게 명한 말씀은 이것이었다. ‘내 목소리를 들어라. 내가 너희 하나님이 되고, 너희는 내 백성이 될 것이다. 내가 너희에게 명하는 나의 모든 길로 걸어라. 그러면 너희가 잘될 것이다.’ 그런데도 그들은 순종하지도 귀 기울이지도 않았다. 자기들의 악한 마음이 품은 생각을 따라 걸었고, 앞으로 나아가는 대신 뒤로 돌아섰다.” 또 같은 사람을 통해 이렇게 말씀하시고, “자랑하는 이는 이것을 자랑하여라. 깨닫고 아는 것, 곧 땅에서 자비와 의와 공의를 행하는 이가 나 주님임을 아는 것이다”, 덧붙이셨다. “나는 이런 일들을 기뻐한다. 주께서 말씀하신다.” 제사나 번제나 예물을 기뻐하신다는 뜻이 아니다. 백성이 이것들을 받은 것은 처음부터 근본이 되는 규정으로서가 아니라, 뒤따르는 규정으로서, 앞서 말한 이유 때문이었다. 이사야도 다시 말한다. “네 번제의 양은 나를 위한 것이 아니며, 너는 네 제사로 나를 영화롭게 하지 않았다. 너는 제사로 나를 섬기지 않았고, 유향을 바치느라 수고한 일도 없다. 너는 나를 위해 돈을 주고 향을 사지도 않았으며, 나는 네 제물의 기름을 바라지도 않았다. 오히려 너는 네 죄와 불의 가운데 내 앞에 섰다.” 그분은 말씀하신다. “그러면 내가 누구를 바라보겠느냐? 겸손하고 평온하며, 내 말에 떠는 사람을 바라보지 않겠느냐?” “기름과 살진 고기가 너의 불의를 없애 주지는 못한다.” “이것이 내가 택한 금식이다. 주께서 말씀하신다. 불의의 매듭을 모두 풀고, 폭력적인 거래로 맺힌 관계를 끊어라. 짓눌린 이들을 쉬도록 풀어 주고, 불의한 문서를 모두 찢어라. 진심으로 굶주린 이에게 네 빵을 떼어 주고, 지붕 없이 떠도는 나그네를 네 집으로 들여라. 헐벗은 이를 보면 옷을 입히고, 네 혈육인 집안사람들을 업신여기지 마라. 그러면 네 빛이 아침처럼 터져 나오고, 네 치유도 더 빨리 돋아날 것이다. 의가 네 앞에 서서 가고, 주님의 영광이 너를 에워쌀 것이다. 네가 아직 말하고 있을 때 내가 말할 것이다. ‘보라, 내가 여기 있다.’”",
        "translation_revision_id": "sha256:cbda329011411a23ff9762b64f49c2cb49dfd36d633c49da96996fa9d8367195",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
      },
      "work_location": "4.h29.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:80914510b0d64218c68341a4e3da81c8606fcb20999a59aa1d551fa81462d4db",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ca6be7d1844e73a7c5b45deac43b3d6f15f86d87c2cbcda96ea1bd57035c7c34"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c883b202f9e9af6f3390483fd36e1b9203ae4e49c5881ea7fcc9520af1533e94"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3cdcbc73cade97187bcc111c6cd296e9323f068fda11d08034a063e9400ca5b8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 29장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              197
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "inquire pacem, et sequere eam.",
            "source_start": "Et Zacharias autem in duodecim prophetis,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 4절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 3절 나머지이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:cffeaa5828491d9864cd9c22ea1c3b7a9662096591ff2dbf39c81929bab59f6a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80914510b0d64218c68341a4e3da81c8606fcb20999a59aa1d551fa81462d4db",
            "source_revision_id": "sha256:c883b202f9e9af6f3390483fd36e1b9203ae4e49c5881ea7fcc9520af1533e94",
            "translation_revision_id": "sha256:3cdcbc73cade97187bcc111c6cd296e9323f068fda11d08034a063e9400ca5b8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:ff55409b0fde52143dfc387e0f19ee8cf0b0411d6827b48bb9a5d07569bce49c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:80914510b0d64218c68341a4e3da81c8606fcb20999a59aa1d551fa81462d4db",
            "source_revision_id": "sha256:c883b202f9e9af6f3390483fd36e1b9203ae4e49c5881ea7fcc9520af1533e94",
            "translation_revision_id": "sha256:3cdcbc73cade97187bcc111c6cd296e9323f068fda11d08034a063e9400ca5b8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:cffeaa5828491d9864cd9c22ea1c3b7a9662096591ff2dbf39c81929bab59f6a",
          "sha256:ff55409b0fde52143dfc387e0f19ee8cf0b0411d6827b48bb9a5d07569bce49c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              197
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "inquire pacem, et sequere eam.",
            "source_start": "Et Zacharias autem in duodecim prophetis,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Zechariah 7:9-10",
              "Zechariah 8:16-17"
            ],
            "explanation": "형제의 악을 기억하고 되새기는 두 구문, 평화를 이루는 판결, 평화를 찾고 따르라는 인용을 유지한다.",
            "printed_page": 197,
            "printed_references": [
              "Ps. xxxiii.13-15"
            ],
            "printed_texts": [
              "malitiae fratris sui non reminiscatur",
              "malitiam fratris sui non recogitet",
              "judicium pacificum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_brothers_evil_and_peace"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 4절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 3절 나머지이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "997bf2da2b38fe1790ec03575ba55de4231947da920f6a51dd427ad66a460dbc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n210.jpg",
            "page_key": "2:197",
            "printed_page": 197,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ca6be7d1844e73a7c5b45deac43b3d6f15f86d87c2cbcda96ea1bd57035c7c34",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Zacharias autem in duodecim prophetis, significans eis voluntatem Dei, ait: Haec dicit Dominus omnipotens: Judicium justum judicate, pietatem et misericordiam facite unusquisque ad fratrem suum. Viduam et orphanum et proselytum et pauperem nolite opprimere, et unusquisque malitiae fratris sui non reminiscatur in corde suo. Et iterum: Hi sunt, inquit, sermones quos facietis. Loquimini veritatem unusquisque ad proximum suum, et judicium pacificum judicate in portis vestris, et unusquisque malitiam fratris sui non recogitet in corde suo, et jurationem falsam ne dilexeritis: quoniam haec omnia odi, dicit Dominus omnipotens. Et David autem similiter: Quis est, inquit, homo qui vult vitam, et amat videre dies bonos? Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua, ne loquantur dolum. Declina a malo, et fac bonum: inquire pacem, et sequere eam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c883b202f9e9af6f3390483fd36e1b9203ae4e49c5881ea7fcc9520af1533e94",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Zacharias autem in duodecim prophetis, significans eis voluntatem Dei, ait: Haec dicit Dominus omnipotens: Judicium justum judicate, pietatem et misericordiam facite unusquisque ad fratrem suum. Viduam et orphanum et proselytum et pauperem nolite opprimere, et unusquisque malitiae fratris sui non reminiscatur in corde suo. Et iterum: Hi sunt, inquit, sermones quos facietis. Loquimini veritatem unusquisque ad proximum suum, et judicium pacificum judicate in portis vestris, et unusquisque malitiam fratris sui non recogitet in corde suo, et jurationem falsam ne dilexeritis: quoniam haec omnia odi, dicit Dominus omnipotens. Et David autem similiter: Quis est, inquit, homo qui vult vitam, et amat videre dies bonos? Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua, ne loquantur dolum. Declina a malo, et fac bonum: inquire pacem, et sequere eam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e21a5f2cc767b0ea21bbeaad5da513d93d557d782dbbbdd1b7d59ee1557a31ff",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 29장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 3절 나머지이다. 스가랴의 두 인용과 다윗의 권면을 구별했다.",
          "pietatem은 형제에게 베푸는 사랑, proselytum은 보호받아야 할 이주민으로 옮겼다. malitiae fratris sui와 malitiam fratris sui는 형제의 악이라는 표현을 유지했고, reminiscatur와 recogitet는 기억해 두고 되새기는 동사로 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ca6be7d1844e73a7c5b45deac43b3d6f15f86d87c2cbcda96ea1bd57035c7c34"
            ],
            "text": "열두 예언자 가운데 하나인 스가랴도 그들에게 하나님의 뜻을 밝히며 말한다. “전능하신 주께서 이렇게 말씀하신다. 올바른 판결을 내려라. 각자 자기 형제에게 사랑과 자비를 베풀어라. 과부와 고아, 이주민과 가난한 이를 억압하지 마라. 각자 자기 형제의 악을 마음에 기억해 두지 마라.” 또 말씀하신다. “너희가 실천할 말씀은 이것이다. 각자 자기 이웃에게 진실을 말하고, 너희 성문에서 평화를 이루는 판결을 내려라. 각자 자기 형제의 악을 마음속에 되새기지 말고, 거짓 맹세를 좋아하지 마라. 내가 이 모든 일을 미워하기 때문이다. 전능하신 주께서 말씀하신다.” 다윗도 마찬가지로 말한다. “삶을 바라며 좋은 날 보기를 좋아하는 사람은 누구인가? 네 혀를 악에서 지키고, 네 입술이 거짓을 말하지 않게 하여라. 악에서 돌아서서 선을 행하여라. 평화를 찾고 그것을 따라가라.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c883b202f9e9af6f3390483fd36e1b9203ae4e49c5881ea7fcc9520af1533e94"
        ],
        "text": "열두 예언자 가운데 하나인 스가랴도 그들에게 하나님의 뜻을 밝히며 말한다. “전능하신 주께서 이렇게 말씀하신다. 올바른 판결을 내려라. 각자 자기 형제에게 사랑과 자비를 베풀어라. 과부와 고아, 이주민과 가난한 이를 억압하지 마라. 각자 자기 형제의 악을 마음에 기억해 두지 마라.” 또 말씀하신다. “너희가 실천할 말씀은 이것이다. 각자 자기 이웃에게 진실을 말하고, 너희 성문에서 평화를 이루는 판결을 내려라. 각자 자기 형제의 악을 마음속에 되새기지 말고, 거짓 맹세를 좋아하지 마라. 내가 이 모든 일을 미워하기 때문이다. 전능하신 주께서 말씀하신다.” 다윗도 마찬가지로 말한다. “삶을 바라며 좋은 날 보기를 좋아하는 사람은 누구인가? 네 혀를 악에서 지키고, 네 입술이 거짓을 말하지 않게 하여라. 악에서 돌아서서 선을 행하여라. 평화를 찾고 그것을 따라가라.”",
        "translation_revision_id": "sha256:3cdcbc73cade97187bcc111c6cd296e9323f068fda11d08034a063e9400ca5b8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
      },
      "work_location": "4.h29.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b9915b250da52fa8abc7efc846aeac7c50054e8c7564ea8e18aee0766a9e299b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:35e8906a8ef0bb4004802ff2cfd9f8e257e5dc863da71924c685d914ae91f8df",
            "sha256:a6b1a61c6834d73ee83bb5255ac17fd83d89b7ff77645db7196f52fd6a463bbb",
            "sha256:0396a781de80e6541361343941729477e9d3ea3a8104bbd4cd33877c48a6f72a",
            "sha256:ccd2a979a1770770001d8ac0841e106c252039690ebe363960ed456079f50126"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f4b9cfff2d1b1a4312f74965f5a79495acfd0312deb799b951e041d47657ae0f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:354f80a3f0866e304159342602a8600fe95af39ff916681a65912e9b05139ab0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 29장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              197,
              198,
              199,
              200
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 5절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 4-5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:87a5b76ab4773bd42cdd384918e15dc0e94d5ae6e6d8e310d763c10733756c2f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b9915b250da52fa8abc7efc846aeac7c50054e8c7564ea8e18aee0766a9e299b",
            "source_revision_id": "sha256:f4b9cfff2d1b1a4312f74965f5a79495acfd0312deb799b951e041d47657ae0f",
            "translation_revision_id": "sha256:354f80a3f0866e304159342602a8600fe95af39ff916681a65912e9b05139ab0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:2adbbca6d831218c4a460471cb5ed525271d049b568e5ac83e052354b77252f4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b9915b250da52fa8abc7efc846aeac7c50054e8c7564ea8e18aee0766a9e299b",
            "source_revision_id": "sha256:f4b9cfff2d1b1a4312f74965f5a79495acfd0312deb799b951e041d47657ae0f",
            "translation_revision_id": "sha256:354f80a3f0866e304159342602a8600fe95af39ff916681a65912e9b05139ab0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:87a5b76ab4773bd42cdd384918e15dc0e94d5ae6e6d8e310d763c10733756c2f",
          "sha256:2adbbca6d831218c4a460471cb5ed525271d049b568e5ac83e052354b77252f4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h29-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              197,
              198,
              199,
              200
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "197-199쪽 하단의 성찬에 관한 장문은 Grabe와 Harvey의 편집주이다. 한국어 번역은 각 면 상단에서 이어지는 저자의 라틴어 본문을 따른다.",
            "printed_pages": [
              197,
              198,
              199,
              200
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "main_text_separated_from_extended_editorial_notes"
          },
          {
            "adopted_text": "accepit,",
            "explanation": "198-199쪽에 걸친 분철을 하나의 단어 accepit로 이어 198쪽 조각의 끝에 기록한다.",
            "printed_pages": [
              198,
              199
            ],
            "printed_texts": [
              "acce-",
              "pit,"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "cross_page_word_join"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Hosea 6:6",
              "Matthew 12:7",
              "Matthew 26:26",
              "Malachi 1:10-11"
            ],
            "evidence": "197 notes 1-2; 199 notes 1-3; 200 note 1",
            "explanation": "호세아 인용의 비교형 quam과 마태복음 인용의 부정형 et non, 피조물인 빵과 잔, 몸과 피, 새 언약의 봉헌 및 말라기 인용의 적용을 보존한다.",
            "printed_pages": [
              197,
              198,
              199,
              200
            ],
            "printed_texts": [
              "Misericordiam volo quam sacrificium",
              "Misericordiam volo, et non sacrificium",
              "eum qui ex creatura est panis",
              "suum sanguinem confessus est",
              "novi Testamenti novam docuit oblationem",
              "prior quidem populus cessabit offerre Deo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_firstfruits_and_new_covenant_offering"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 29장 5절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 4-5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "997bf2da2b38fe1790ec03575ba55de4231947da920f6a51dd427ad66a460dbc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n210.jpg",
            "page_key": "2:197",
            "printed_page": 197,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:35e8906a8ef0bb4004802ff2cfd9f8e257e5dc863da71924c685d914ae91f8df",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ex quibus omnibus manifestum est, quia non sacrificia et holocaustomata quaerebat ab eis Deus; sed fidem, et obedientiam, et justitiam, propter illorum salutem. Sicut in Osee propheta docens eos Deus suam voluntatem, dicebat: Misericordiam volo quam sacrificium, et agnitionem Dei super holocaustomata. Sed et Dominus noster eadem monebat eos, dicens: Si enim cognovissetis quid est, Misericordiam volo, et non sacrificium, nunquam condemnassetis innocentes: testimonium quidem reddens prophetis, quoniam veritatem praedicabant; illos autem arguens sua culpa insipientes. Sed et suis discipulis dans consilium, primitias Deo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e5dec74200f8067b9f27de9fa9c0330e89b072b82cee3a582a6e8341857054b4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n211.jpg",
            "page_key": "2:198",
            "printed_page": 198,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a6b1a61c6834d73ee83bb5255ac17fd83d89b7ff77645db7196f52fd6a463bbb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "offerre ex suis creaturis, non quasi indigenti, sed ut ipsi nec infructuosi nec ingrati sint, eum qui ex creatura est panis, accepit,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1970ceb3d5ff4899a92051af5194ac3c7063565a4fdf8b8968083b08d29c0799",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n212.jpg",
            "page_key": "2:199",
            "printed_page": 199,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0396a781de80e6541361343941729477e9d3ea3a8104bbd4cd33877c48a6f72a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et gratias egit, dicens: Hoc est meum corpus. Et calicem similiter, qui est ex ea creatura, quae est secundum nos, suum sanguinem confessus est, et novi Testamenti novam docuit oblationem; quam Ecclesia ab Apostolis accipiens, in universo mundo offert Deo ei qui alimenta nobis praestat primitias suorum munerum in novo Testamento, de quo in duodecim prophetis Malachias sic praesignificavit: Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7e2febacf10d214dd8493f16b35f6692e925e7ce7828a882d7f3dcb215dd7474",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n213.jpg",
            "page_key": "2:200",
            "printed_page": 200,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ccd2a979a1770770001d8ac0841e106c252039690ebe363960ed456079f50126",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "omnipotens, et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Quoniam ab ortu solis usque ad occasum nomen meum clarificatur inter gentes, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrificium purum: quoniam magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens; manifestissime significans per haec, quoniam prior quidem populus cessabit offerre Deo; omni autem loco sacrificium offeretur ei, et hoc purum; nomen autem ejus glorificatur in gentibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f4b9cfff2d1b1a4312f74965f5a79495acfd0312deb799b951e041d47657ae0f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ex quibus omnibus manifestum est, quia non sacrificia et holocaustomata quaerebat ab eis Deus; sed fidem, et obedientiam, et justitiam, propter illorum salutem. Sicut in Osee propheta docens eos Deus suam voluntatem, dicebat: Misericordiam volo quam sacrificium, et agnitionem Dei super holocaustomata. Sed et Dominus noster eadem monebat eos, dicens: Si enim cognovissetis quid est, Misericordiam volo, et non sacrificium, nunquam condemnassetis innocentes: testimonium quidem reddens prophetis, quoniam veritatem praedicabant; illos autem arguens sua culpa insipientes. Sed et suis discipulis dans consilium, primitias Deo offerre ex suis creaturis, non quasi indigenti, sed ut ipsi nec infructuosi nec ingrati sint, eum qui ex creatura est panis, accepit, et gratias egit, dicens: Hoc est meum corpus. Et calicem similiter, qui est ex ea creatura, quae est secundum nos, suum sanguinem confessus est, et novi Testamenti novam docuit oblationem; quam Ecclesia ab Apostolis accipiens, in universo mundo offert Deo ei qui alimenta nobis praestat primitias suorum munerum in novo Testamento, de quo in duodecim prophetis Malachias sic praesignificavit: Non est mihi voluntas in vobis, dicit Dominus omnipotens, et sacrificium non accipiam de manibus vestris. Quoniam ab ortu solis usque ad occasum nomen meum clarificatur inter gentes, et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrificium purum: quoniam magnum est nomen meum in gentibus, dicit Dominus omnipotens; manifestissime significans per haec, quoniam prior quidem populus cessabit offerre Deo; omni autem loco sacrificium offeretur ei, et hoc purum; nomen autem ejus glorificatur in gentibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "79e3d3680fafb61f856c215be1772e73d09495b9d2368e4276398e8c327800a4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 29장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 4-5절이다. 통상 5절은 제자들에게 첫 열매를 드리도록 권하는 문장에서 시작한다.",
          "호세아 인용의 quam은 제사보다 자비를 원한다는 비교형으로, 마태복음 인용의 et non은 자비이고 제사가 아니라는 형태로 옮겼다. 197쪽 각주 1-2가 두 구문의 독법을 비교한다.",
          "피조물인 빵을 받고 감사함, 잔을 자신의 피라고 밝힘, 새 언약의 새로운 봉헌을 가르침을 각각 옮겼다. 교회가 사도들에게서 받은 봉헌을 온 세상에서 드린다는 관계와 말라기 인용 뒤의 미래형을 유지했다.",
          "197-199쪽 하단의 긴 성찬 논의는 Grabe와 Harvey의 편집주이다. 저자의 본문은 각 면 상단에서 이어진다. 198-199쪽에 걸쳐 인쇄된 accepit는 한 단어로 이어서 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:35e8906a8ef0bb4004802ff2cfd9f8e257e5dc863da71924c685d914ae91f8df",
              "sha256:a6b1a61c6834d73ee83bb5255ac17fd83d89b7ff77645db7196f52fd6a463bbb",
              "sha256:0396a781de80e6541361343941729477e9d3ea3a8104bbd4cd33877c48a6f72a",
              "sha256:ccd2a979a1770770001d8ac0841e106c252039690ebe363960ed456079f50126"
            ],
            "text": "이 모든 것에서 다음 사실이 분명해진다. 하나님이 그들에게 요구하신 것은 제사와 번제가 아니라, 믿음과 순종과 의였으며, 그들의 구원을 위해서였다는 것이다. 하나님께서는 예언자 호세아를 통해 자신의 뜻을 가르치며 말씀하셨다. “나는 제사보다 자비를 원하고, 번제보다 하나님을 아는 것을 원한다.” 우리 주님도 같은 일을 권하시며 말씀하셨다. “‘내가 원하는 것은 자비이고 제사가 아니다’라는 말이 무슨 뜻인지 너희가 알았다면, 죄 없는 이들을 정죄하지 않았을 것이다.” 예언자들이 진리를 선포했다고 증언하시면서, 그 사람들이 자기 잘못으로 어리석어졌음을 책망하신 것이다. 또 자기 제자들에게 그분이 지으신 것들에서 첫 열매를 하나님께 드리도록 권하셨다. 하나님께서 그것을 필요로 하셔서가 아니라, 제자들 자신이 열매 없고 감사할 줄 모르는 사람이 되지 않게 하려는 것이었다. 그분은 피조물인 빵을 받아 감사하시며 말씀하셨다. “이것은 내 몸이다.” 마찬가지로 잔도, 곧 우리의 피조세계에서 난 잔을 자신의 피라고 밝히시고, 새 언약의 새로운 봉헌을 가르치셨다. 교회는 이것을 사도들에게서 받아, 우리에게 양식을 주시는 하나님께, 새 언약 안에서 그분이 주신 선물의 첫 열매를 온 세상에서 드린다. 이에 관해 열두 예언자 가운데 말라기가 이렇게 미리 알렸다. “나는 너희를 기뻐하지 않는다. 전능하신 주께서 말씀하신다. 너희 손에서 제사를 받지 않겠다. 해 뜨는 곳에서 해 지는 곳까지, 내 이름이 민족들 가운데서 영광을 받기 때문이다. 모든 곳에서 내 이름에 향이 바쳐지고, 깨끗한 제사가 드려진다. 내 이름이 민족들 가운데서 위대하기 때문이다. 전능하신 주께서 말씀하신다.” 이 말씀은 다음을 아주 분명히 뜻한다. 앞선 백성은 하나님께 드리는 일을 그칠 것이고, 모든 곳에서 그분께 제사가, 그것도 깨끗한 제사가 드려질 것이며, 그분의 이름은 민족들 가운데서 영광을 받는다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f4b9cfff2d1b1a4312f74965f5a79495acfd0312deb799b951e041d47657ae0f"
        ],
        "text": "이 모든 것에서 다음 사실이 분명해진다. 하나님이 그들에게 요구하신 것은 제사와 번제가 아니라, 믿음과 순종과 의였으며, 그들의 구원을 위해서였다는 것이다. 하나님께서는 예언자 호세아를 통해 자신의 뜻을 가르치며 말씀하셨다. “나는 제사보다 자비를 원하고, 번제보다 하나님을 아는 것을 원한다.” 우리 주님도 같은 일을 권하시며 말씀하셨다. “‘내가 원하는 것은 자비이고 제사가 아니다’라는 말이 무슨 뜻인지 너희가 알았다면, 죄 없는 이들을 정죄하지 않았을 것이다.” 예언자들이 진리를 선포했다고 증언하시면서, 그 사람들이 자기 잘못으로 어리석어졌음을 책망하신 것이다. 또 자기 제자들에게 그분이 지으신 것들에서 첫 열매를 하나님께 드리도록 권하셨다. 하나님께서 그것을 필요로 하셔서가 아니라, 제자들 자신이 열매 없고 감사할 줄 모르는 사람이 되지 않게 하려는 것이었다. 그분은 피조물인 빵을 받아 감사하시며 말씀하셨다. “이것은 내 몸이다.” 마찬가지로 잔도, 곧 우리의 피조세계에서 난 잔을 자신의 피라고 밝히시고, 새 언약의 새로운 봉헌을 가르치셨다. 교회는 이것을 사도들에게서 받아, 우리에게 양식을 주시는 하나님께, 새 언약 안에서 그분이 주신 선물의 첫 열매를 온 세상에서 드린다. 이에 관해 열두 예언자 가운데 말라기가 이렇게 미리 알렸다. “나는 너희를 기뻐하지 않는다. 전능하신 주께서 말씀하신다. 너희 손에서 제사를 받지 않겠다. 해 뜨는 곳에서 해 지는 곳까지, 내 이름이 민족들 가운데서 영광을 받기 때문이다. 모든 곳에서 내 이름에 향이 바쳐지고, 깨끗한 제사가 드려진다. 내 이름이 민족들 가운데서 위대하기 때문이다. 전능하신 주께서 말씀하신다.” 이 말씀은 다음을 아주 분명히 뜻한다. 앞선 백성은 하나님께 드리는 일을 그칠 것이고, 모든 곳에서 그분께 제사가, 그것도 깨끗한 제사가 드려질 것이며, 그분의 이름은 민족들 가운데서 영광을 받는다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:354f80a3f0866e304159342602a8600fe95af39ff916681a65912e9b05139ab0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
      },
      "work_location": "4.h29.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-29:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ca1d4f005bcad9420cfeff0f0a5b86d56de2df9c2007f1de00eb6d3a2e76236f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:06591d8e2234de3ea44f44a570b21face02a20f6b1d6e3b0956bec4ad9a91176"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa6e73cda8dc304737e801492c472ac2c66d7aa71557996e41068608ce8ce6af"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:27b5e7ae0e9efd9359a63fb2bd7b000d8b1242cf8628d06e5a1b980134de70fa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 30장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h30-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h30-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              200
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 30장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:0dada342fcb0476d2cd1162a402b5e760e4731affccb683237d430be4e04a145",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca1d4f005bcad9420cfeff0f0a5b86d56de2df9c2007f1de00eb6d3a2e76236f",
            "source_revision_id": "sha256:aa6e73cda8dc304737e801492c472ac2c66d7aa71557996e41068608ce8ce6af",
            "translation_revision_id": "sha256:27b5e7ae0e9efd9359a63fb2bd7b000d8b1242cf8628d06e5a1b980134de70fa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:9e3d039db7ac25c05cb2af9e99d28b912c84817f1228a5a5a1f4118c1cfed0f2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca1d4f005bcad9420cfeff0f0a5b86d56de2df9c2007f1de00eb6d3a2e76236f",
            "source_revision_id": "sha256:aa6e73cda8dc304737e801492c472ac2c66d7aa71557996e41068608ce8ce6af",
            "translation_revision_id": "sha256:27b5e7ae0e9efd9359a63fb2bd7b000d8b1242cf8628d06e5a1b980134de70fa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0dada342fcb0476d2cd1162a402b5e760e4731affccb683237d430be4e04a145",
          "sha256:9e3d039db7ac25c05cb2af9e99d28b912c84817f1228a5a5a1f4118c1cfed0f2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h30-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103417.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              200
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "Harvey 30장은 1이라는 절 번호가 인쇄된 한 단위이며 200쪽에서 끝난다. 다음 장은 201쪽에서 시작한다.",
            "printed_page": 200,
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_printed_single_section_number"
          },
          {
            "biblical_references": [
              "Malachi 1:11",
              "Revelation 5:8"
            ],
            "evidence": "200 notes 3-5",
            "explanation": "아버지와 아들의 이름, 왕이 자기 아들의 모습을 그리는 비유, 이름을 기록함, 전능하신 하나님 안에서라는 표현과 향을 성도들의 기도로 풀이하는 결론을 유지한다.",
            "printed_page": 200,
            "printed_texts": [
              "ab eo factus est homo",
              "suum illum vocat",
              "ipse scribens id",
              "in Deo omnipotente",
              "orationes esse ait sanctorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_name_image_and_incense_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 30장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 17장 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7e2febacf10d214dd8493f16b35f6692e925e7ce7828a882d7f3dcb215dd7474",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n213.jpg",
            "page_key": "2:200",
            "printed_page": 200,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:06591d8e2234de3ea44f44a570b21face02a20f6b1d6e3b0956bec4ad9a91176",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quod est autem aliud nomen, quod in gentibus glorificatur, quam quod est Domini nostri, per quem glorificatur Pater, et glorificatur homo? Et quoniam proprii Filii ejus est, et ab eo factus est homo, suum illum vocat. Quemadmodum si quis rex ipse filii sui pingat imaginem, juste suam illam dicit imaginem secundum utrumque, quoniam et filii ejus est, et quoniam ipse fecit eam: sic et Jesu Christi nomen, quod per universum mundum glorificatur in Ecclesia, suum esse confitetur Pater, et quoniam Filii ejus est, et quoniam ipse scribens id, ad salutem dedit hominum. Quoniam ergo nomen Filii proprium Patris est, et in Deo omnipotente per Jesum Christum offert Ecclesia, bene ait secundum utraque: Et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrificium purum. Incensa autem Johannes in Apocalypsi, orationes esse ait sanctorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa6e73cda8dc304737e801492c472ac2c66d7aa71557996e41068608ce8ce6af",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quod est autem aliud nomen, quod in gentibus glorificatur, quam quod est Domini nostri, per quem glorificatur Pater, et glorificatur homo? Et quoniam proprii Filii ejus est, et ab eo factus est homo, suum illum vocat. Quemadmodum si quis rex ipse filii sui pingat imaginem, juste suam illam dicit imaginem secundum utrumque, quoniam et filii ejus est, et quoniam ipse fecit eam: sic et Jesu Christi nomen, quod per universum mundum glorificatur in Ecclesia, suum esse confitetur Pater, et quoniam Filii ejus est, et quoniam ipse scribens id, ad salutem dedit hominum. Quoniam ergo nomen Filii proprium Patris est, et in Deo omnipotente per Jesum Christum offert Ecclesia, bene ait secundum utraque: Et in omni loco incensum offertur nomini meo, et sacrificium purum. Incensa autem Johannes in Apocalypsi, orationes esse ait sanctorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ef4cc9beb5e4b0b7f4fa6e2f05961c825c56db55bd4ba29d88e3203fe49e3eac",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 30장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 17장 6절이다. 인쇄된 절 번호 1을 유지했으며 본문은 200쪽에서 끝난다.",
          "ab eo factus est homo는 아들이 아버지를 통해 사람이 되셨다는 관계로 읽었다. 왕이 자기 아들의 모습을 그리는 비유에 이어지는 scribens id는 그 이름을 기록함으로 옮겼다. 이 두 구문의 주어와 대명사 지시 관계는 추가 대조 대상으로 둔다.",
          "in Deo omnipotente는 전능하신 하나님 안에서로 옮겼다. 아들의 이름과 아버지, 교회의 봉헌, 향을 성도들의 기도로 풀이하는 결론을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:06591d8e2234de3ea44f44a570b21face02a20f6b1d6e3b0956bec4ad9a91176"
            ],
            "text": "민족들 가운데서 영광을 받는 이름이 달리 무엇이겠는가? 바로 우리 주님의 이름이다. 그분을 통해 아버지께서 영광을 받으시고, 사람도 영광을 받는다. 그 이름은 그분 자신의 아들의 것이고, 그 아들은 그분으로 말미암아 사람이 되셨으므로, 그분은 그것을 자기 것이라 부르신다. 어떤 왕이 자기 아들의 모습을 직접 그렸다고 하자. 그 그림을 자기 것이라고 부르는 것은 두 가지 점에서 정당하다. 그것이 자기 아들의 모습이고, 자신이 직접 그렸기 때문이다. 이와 같이 온 세상의 교회에서 영광을 받는 예수 그리스도의 이름도 아버지는 자기 것이라고 인정하신다. 그 이름이 자기 아들의 것이고, 그분께서 친히 그것을 기록하여 사람들의 구원을 위해 주셨기 때문이다. 그러므로 아들의 이름은 아버지 자신의 것이며, 교회는 전능하신 하나님 안에서 예수 그리스도를 통해 예물을 드린다. 이 두 가지 점에서 그분은 잘 말씀하셨다. “모든 곳에서 내 이름에 향이 바쳐지고, 깨끗한 제사가 드려진다.” 요한은 『묵시록』에서 그 향이 성도들의 기도라고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa6e73cda8dc304737e801492c472ac2c66d7aa71557996e41068608ce8ce6af"
        ],
        "text": "민족들 가운데서 영광을 받는 이름이 달리 무엇이겠는가? 바로 우리 주님의 이름이다. 그분을 통해 아버지께서 영광을 받으시고, 사람도 영광을 받는다. 그 이름은 그분 자신의 아들의 것이고, 그 아들은 그분으로 말미암아 사람이 되셨으므로, 그분은 그것을 자기 것이라 부르신다. 어떤 왕이 자기 아들의 모습을 직접 그렸다고 하자. 그 그림을 자기 것이라고 부르는 것은 두 가지 점에서 정당하다. 그것이 자기 아들의 모습이고, 자신이 직접 그렸기 때문이다. 이와 같이 온 세상의 교회에서 영광을 받는 예수 그리스도의 이름도 아버지는 자기 것이라고 인정하신다. 그 이름이 자기 아들의 것이고, 그분께서 친히 그것을 기록하여 사람들의 구원을 위해 주셨기 때문이다. 그러므로 아들의 이름은 아버지 자신의 것이며, 교회는 전능하신 하나님 안에서 예수 그리스도를 통해 예물을 드린다. 이 두 가지 점에서 그분은 잘 말씀하셨다. “모든 곳에서 내 이름에 향이 바쳐지고, 깨끗한 제사가 드려진다.” 요한은 『묵시록』에서 그 향이 성도들의 기도라고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:27b5e7ae0e9efd9359a63fb2bd7b000d8b1242cf8628d06e5a1b980134de70fa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "work_location": "4.h30.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-30:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5458d290fbbfda0068bcb60c468948ebc917b6fd09605ad02c15c9a166f8080e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0ea0ee493a87c9fc33a6016b83e5c3ce24d2579fcdff093f9015aad0279158e2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0e5beed58432c2dfc127a10867da4fdba5ce77577071eec25153c4fd1eb63993"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:58086625feaa28b6dfd988cff87fbd9b8982bfad869ea1fd85ae05f80779adcc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 31장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              201
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 1-2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:05bb3bbfb8cf0f1cacf385e8adb13eb542ecb7fafaa9cbde84f282544d06332d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5458d290fbbfda0068bcb60c468948ebc917b6fd09605ad02c15c9a166f8080e",
            "source_revision_id": "sha256:0e5beed58432c2dfc127a10867da4fdba5ce77577071eec25153c4fd1eb63993",
            "translation_revision_id": "sha256:58086625feaa28b6dfd988cff87fbd9b8982bfad869ea1fd85ae05f80779adcc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:3a3cab70ddad291c131a3cb5aa24bb7a84a04fb84d31147834922ef6e61f69dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5458d290fbbfda0068bcb60c468948ebc917b6fd09605ad02c15c9a166f8080e",
            "source_revision_id": "sha256:0e5beed58432c2dfc127a10867da4fdba5ce77577071eec25153c4fd1eb63993",
            "translation_revision_id": "sha256:58086625feaa28b6dfd988cff87fbd9b8982bfad869ea1fd85ae05f80779adcc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:05bb3bbfb8cf0f1cacf385e8adb13eb542ecb7fafaa9cbde84f282544d06332d",
          "sha256:3a3cab70ddad291c131a3cb5aa24bb7a84a04fb84d31147834922ef6e61f69dc"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              201
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Matthew 5:23-24",
              "Deuteronomy 16:16",
              "Luke 21:4"
            ],
            "evidence": "201 notes 3,5,7-8",
            "explanation": "받아들여진 예물과 드리는 사람의 영광, 화해와 빈손, 종과 자유인의 봉헌 및 과부의 생활비를 유지한다. eis와 paupere hic 등 판본의 독법을 보존한다.",
            "printed_page": 201,
            "printed_texts": [
              "in his gratus eis deputatus",
              "non a servis, sed a liberis",
              "vidua illa et paupere hic"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_offering_and_liberty_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 1절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 1-2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7de53102df69a4a4d857e93db8a7e5683074372e5bd713c9319650f216ca49ca",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n214.jpg",
            "page_key": "2:201",
            "printed_page": 201,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0ea0ee493a87c9fc33a6016b83e5c3ce24d2579fcdff093f9015aad0279158e2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur Ecclesiae oblatio, quam Dominus docuit offerri in universo mundo, purum sacrificium reputatum est apud Deum, et acceptum est ei: non quod indigeat a nobis sacrificium, sed quoniam is qui offert, glorificatur ipse in eo quod offert, si acceptetur munus ejus. Per munus enim erga regem, et honos, et affectio ostenditur: quod in omni simplicitate et innocentia Dominus volens nos offerre, praedicavit dicens: Cum igitur offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quoniam frater tuus habet aliquid adversum te, dimitte munus tuum ante altare, et vade primum reconciliari fratri tuo, et tunc reversus offeres munus tuum. Offerre igitur oportet Deo primitias ejus creaturae, sicut et Moyses ait: Non apparebis vacuus ante conspectum Domini Dei tui; ut in quibus gratus exstitit homo, in his gratus eis deputatus, eum qui est ab eo percipiat honorem. Et non genus oblationum reprobatum est; oblationes enim et illic, oblationes autem et hic: sacrificia in populo, sacrificia et in Ecclesia: sed species immutata est tantum, quippe cum jam non a servis, sed a liberis offeratur. Unus enim et idem Dominus; proprium autem character servilis oblationis, et proprium liberorum, uti et per oblationes ostendatur indicium libertatis. Nihil enim otiosum, nec sine signo, neque sine argumento apud eum. Et propter hoc illi quidem decimas suorum habebant consecratas: qui autem perceperunt libertatem, omnia quae sunt ipsorum ad dominicos decernunt usus, hilariter et libere dantes ea, non quae sunt minora, utpote majorum spem habentes vidua illa et paupere hic totum victum suum mittente in gazophylacium Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0e5beed58432c2dfc127a10867da4fdba5ce77577071eec25153c4fd1eb63993",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Igitur Ecclesiae oblatio, quam Dominus docuit offerri in universo mundo, purum sacrificium reputatum est apud Deum, et acceptum est ei: non quod indigeat a nobis sacrificium, sed quoniam is qui offert, glorificatur ipse in eo quod offert, si acceptetur munus ejus. Per munus enim erga regem, et honos, et affectio ostenditur: quod in omni simplicitate et innocentia Dominus volens nos offerre, praedicavit dicens: Cum igitur offers munus tuum ad altare, et recordatus fueris, quoniam frater tuus habet aliquid adversum te, dimitte munus tuum ante altare, et vade primum reconciliari fratri tuo, et tunc reversus offeres munus tuum. Offerre igitur oportet Deo primitias ejus creaturae, sicut et Moyses ait: Non apparebis vacuus ante conspectum Domini Dei tui; ut in quibus gratus exstitit homo, in his gratus eis deputatus, eum qui est ab eo percipiat honorem. Et non genus oblationum reprobatum est; oblationes enim et illic, oblationes autem et hic: sacrificia in populo, sacrificia et in Ecclesia: sed species immutata est tantum, quippe cum jam non a servis, sed a liberis offeratur. Unus enim et idem Dominus; proprium autem character servilis oblationis, et proprium liberorum, uti et per oblationes ostendatur indicium libertatis. Nihil enim otiosum, nec sine signo, neque sine argumento apud eum. Et propter hoc illi quidem decimas suorum habebant consecratas: qui autem perceperunt libertatem, omnia quae sunt ipsorum ad dominicos decernunt usus, hilariter et libere dantes ea, non quae sunt minora, utpote majorum spem habentes vidua illa et paupere hic totum victum suum mittente in gazophylacium Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cf435053bb8efa185e8b677aed363a992e46458c6048bcf51a20a8f206ae9e6d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 31장 1절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 1-2절이다. Et non genus oblationum에서 통상 2절이 시작한다.",
          "봉헌이라는 범주와 그 형태를 구분하는 genus와 species, 종들과 자유인들의 차이, 십분의 일과 모든 소유의 대비를 유지했다. 가난한 과부가 내놓은 것은 생활비 전부이다.",
          "in his gratus eis deputatus는 감사를 드린 일들을 통해 감사하는 사람으로 인정받는다는 뜻으로 옮겼다. 201쪽 각주 3은 eis와 다른 읽기의 가능성을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0ea0ee493a87c9fc33a6016b83e5c3ce24d2579fcdff093f9015aad0279158e2"
            ],
            "text": "그러므로 교회의 봉헌, 곧 주님께서 온 세상에서 드리도록 가르치신 봉헌은 하나님 앞에서 깨끗한 제사로 여겨지며, 그분께 받아들여졌다. 그분께서 우리에게 제사를 필요로 하셔서가 아니라, 드리는 이의 예물이 받아들여지면, 그 자신이 그 예물을 드리는 일로 영광을 받기 때문이다. 예물을 통해 왕을 향한 존경과 애정이 드러나기 때문이다. 주님은 우리가 예물을 드리기를 바라시되, 온전히 한결같고 순수한 마음으로 드리기를 바라시며 이렇게 선포하셨다. “그러므로 네가 제단에 예물을 드리다가, 네 형제가 너에게 무슨 원망을 품고 있음을 기억하거든, 네 예물을 제단 앞에 두어라. 먼저 가서 네 형제와 화해하고, 그런 다음 돌아와 네 예물을 드려라.” 그러므로 우리는 하나님께 그분이 지으신 것들의 첫 열매를 드려야 한다. 모세도 말한다. “네 하나님 주님 앞에 빈손으로 나타나지 마라.” 사람이 감사를 드린 바로 그 일들을 통해 감사할 줄 아는 사람으로 인정받아, 그분에게서 오는 영예를 받게 하려는 것이다. 봉헌이라는 범주 자체가 배척된 것은 아니다. 그곳에도 봉헌이 있었고, 이곳에도 봉헌이 있기 때문이다. 그 백성 가운데 제사가 있었고, 교회에도 제사가 있다. 달라진 것은 그 형태뿐이다. 이제는 종들이 아니라 자유인들이 드리기 때문이다. 주님은 한 분이며 같은 분이시다. 다만 종의 봉헌에는 그 나름의 특성이 있고, 자유인들의 봉헌에도 그 나름의 특성이 있다. 봉헌을 통해서도 자유의 표지가 드러나게 하려는 것이다. 그분께는 쓸모없는 것도, 표징이 없는 것도, 근거가 없는 것도 없다. 그 때문에 그들은 자기 소유의 십분의 일을 거룩하게 구별해 두었다. 자유를 받은 사람들은 자기에게 있는 모든 것을 주님을 위해 쓰기로 정하고, 기꺼이 자유롭게 내놓는다. 작은 것들에 그치지 않는다. 더 큰 것들에 소망을 두고 있기 때문이다. 바로 그 가난한 과부가 생활비 전부를 하나님의 헌금함에 넣었듯이 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0e5beed58432c2dfc127a10867da4fdba5ce77577071eec25153c4fd1eb63993"
        ],
        "text": "그러므로 교회의 봉헌, 곧 주님께서 온 세상에서 드리도록 가르치신 봉헌은 하나님 앞에서 깨끗한 제사로 여겨지며, 그분께 받아들여졌다. 그분께서 우리에게 제사를 필요로 하셔서가 아니라, 드리는 이의 예물이 받아들여지면, 그 자신이 그 예물을 드리는 일로 영광을 받기 때문이다. 예물을 통해 왕을 향한 존경과 애정이 드러나기 때문이다. 주님은 우리가 예물을 드리기를 바라시되, 온전히 한결같고 순수한 마음으로 드리기를 바라시며 이렇게 선포하셨다. “그러므로 네가 제단에 예물을 드리다가, 네 형제가 너에게 무슨 원망을 품고 있음을 기억하거든, 네 예물을 제단 앞에 두어라. 먼저 가서 네 형제와 화해하고, 그런 다음 돌아와 네 예물을 드려라.” 그러므로 우리는 하나님께 그분이 지으신 것들의 첫 열매를 드려야 한다. 모세도 말한다. “네 하나님 주님 앞에 빈손으로 나타나지 마라.” 사람이 감사를 드린 바로 그 일들을 통해 감사할 줄 아는 사람으로 인정받아, 그분에게서 오는 영예를 받게 하려는 것이다. 봉헌이라는 범주 자체가 배척된 것은 아니다. 그곳에도 봉헌이 있었고, 이곳에도 봉헌이 있기 때문이다. 그 백성 가운데 제사가 있었고, 교회에도 제사가 있다. 달라진 것은 그 형태뿐이다. 이제는 종들이 아니라 자유인들이 드리기 때문이다. 주님은 한 분이며 같은 분이시다. 다만 종의 봉헌에는 그 나름의 특성이 있고, 자유인들의 봉헌에도 그 나름의 특성이 있다. 봉헌을 통해서도 자유의 표지가 드러나게 하려는 것이다. 그분께는 쓸모없는 것도, 표징이 없는 것도, 근거가 없는 것도 없다. 그 때문에 그들은 자기 소유의 십분의 일을 거룩하게 구별해 두었다. 자유를 받은 사람들은 자기에게 있는 모든 것을 주님을 위해 쓰기로 정하고, 기꺼이 자유롭게 내놓는다. 작은 것들에 그치지 않는다. 더 큰 것들에 소망을 두고 있기 때문이다. 바로 그 가난한 과부가 생활비 전부를 하나님의 헌금함에 넣었듯이 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:58086625feaa28b6dfd988cff87fbd9b8982bfad869ea1fd85ae05f80779adcc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "work_location": "4.h31.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3e5214703d6d15a5eeff544f0409b156c9cf51de8d88ff76b4d1a1f08e605915",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0c21bdec1ff34b6e467daae0011ad9f41d0174cf025d8414bf8b064eafefc5a6",
            "sha256:214b162034e93414b44622c115784aac5d68c12f12e33b4c8df586b6c094958b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9858909f1425d1cb32aa82980dcb10588bf80473423ad5b3bff2a15129d68d55"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ba44c5fe42b654da0a38ac3ca4b32e5ad9e8619382cff8a92e1db00330cc195a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 31장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              202,
              203
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 2절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:f9c971daa4b86dc4978517d19b3f05adcc0fbb8544cc6dd71b5b1fe2c0e02919",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3e5214703d6d15a5eeff544f0409b156c9cf51de8d88ff76b4d1a1f08e605915",
            "source_revision_id": "sha256:9858909f1425d1cb32aa82980dcb10588bf80473423ad5b3bff2a15129d68d55",
            "translation_revision_id": "sha256:ba44c5fe42b654da0a38ac3ca4b32e5ad9e8619382cff8a92e1db00330cc195a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:335ea285bb09f2d1d1448005e8bc3af2fa122073264cde7d9ba06f9406d89bd8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3e5214703d6d15a5eeff544f0409b156c9cf51de8d88ff76b4d1a1f08e605915",
            "source_revision_id": "sha256:9858909f1425d1cb32aa82980dcb10588bf80473423ad5b3bff2a15129d68d55",
            "translation_revision_id": "sha256:ba44c5fe42b654da0a38ac3ca4b32e5ad9e8619382cff8a92e1db00330cc195a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f9c971daa4b86dc4978517d19b3f05adcc0fbb8544cc6dd71b5b1fe2c0e02919",
          "sha256:335ea285bb09f2d1d1448005e8bc3af2fa122073264cde7d9ba06f9406d89bd8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              202,
              203
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Genesis 4:7",
              "Matthew 23:27-28,26",
              "Jeremiah 22:17",
              "Isaiah 30:1",
              "John 19:11",
              "Isaiah 66:3"
            ],
            "evidence": "202 notes 1,3,7,10; 203 notes 1-3",
            "explanation": "바르게 나누라는 창세기 인용과 내면의 나눔, 자신을 죽이는 죄, 의인의 수난과 악인의 심판 및 드리는 사람의 양심을 구별한다. 복수형 monumentis 다음의 단수형 sepulchrum을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              202,
              203
            ],
            "printed_texts": [
              "recte autem non dividas",
              "quiesce",
              "magis autem peccatum",
              "Ad te conversio ejus",
              "concedente Deo semper justum",
              "conscientia ejus qui offert sanctificat sacrificium"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Cain_division_and_suffering_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 2절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c6bc3c0631652e664bf2825918e37e049884d084bd21f0a2b22f8ccdff78ca8f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n215.jpg",
            "page_key": "2:202",
            "printed_page": 202,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0c21bdec1ff34b6e467daae0011ad9f41d0174cf025d8414bf8b064eafefc5a6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ab initio enim respexit Deus ad munera Abel, quoniam cum simplicitate et justitia offerebat; super sacrificium autem Cain non respexit, quoniam cum zelo et malitia, quae erat adversus fratrem, divisionem habebat in corde, quemadmodum occulta ejus arguens Deus ait: Nonne si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti? quiesce: quoniam non sacrificio placatur Deus. Si enim quis solummodo secundum quod videtur, munde et recte et legitime offerre tentaverit; secundum autem suam animam non recte dividat eam quae est ad proximum communionem, neque timorem habeat Dei, non per id quod recte foris oblatum est sacrificium, seducit Deum, intus habens peccatum: nec oblatio talis proderit ei aliquid, sed cessatio mali quod est intus conceptum, ne per assimulatam operationem, magis autem peccatum, ipsum sibi homicidam faciat hominem. Propter quod et dicebat Dominus: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, quoniam similes estis monumentis dealbatis. A foris enim sepulchrum apparet formosum; intus autem plenum est ossibus mortuorum, et universa immunditia: sic et vos a foris quidem apparetis hominibus quasi justi, intus autem pleni estis malitia et hypocrisi. Cum a foris enim recte offerre putarentur, similem zelum Cain habebant in semetipsis: propter quod et occiderunt justum, praetermittentes consilium Verbi, quemadmodum et Cain. Illi enim ait: Quiesce; et non assensit. Quiescere autem quid est aliud, quam desinere a proposito impetu? Et his similia dicens: Pharisaee, inquit, caece, emunda quod est intus calicis, ut fiat et quod foris est, mundum. Et non audierunt. Ecce, enim ait Hieremias: non sunt oculi tui, nec cor tuum bonum; sed in cupiditate tua, et ad sanguinem justum, ut effundas eum, et ad injustitiam, et ad homicidium, ut facias. Et iterum Esaias: Fecistis, inquit, consilium, non per me, et testamenta, non per spiritum meum. Ut igitur interior eorum voluntas et cogitatio ad manifestum producta, sine culpa et malum non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b671e3d26c94928b8b80c04e54804e7a243104af4dccd83a7daf0a3cc0329cdc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n216.jpg",
            "page_key": "2:203",
            "printed_page": 203,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:214b162034e93414b44622c115784aac5d68c12f12e33b4c8df586b6c094958b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "operantem ostendat esse Deum, eum qui absconsa manifestat, sed non eum qui malum operetur, cum minime quiesceret Cain, ait ei, Ad te conversio ejus, et tu dominaberis ejus. Pilato quoque similiter dicebat: Nullam haberes potestatem in me, nisi datum tibi fuisset desuper; concedente Deo semper justum, ut hic quidem ex his quae passus est et sustinuit, probatus recipiatur; qui autem malignatus est ex his quae egit adjudicatus expellatur. Igitur non sacrificia sanctificant hominem; non enim indiget sacrificio Deus: sed conscientia ejus qui offert sanctificat sacrificium, pura exsistens, et praestat acceptare Deum quasi ab amico. Peccator autem, inquit, qui occidit mihi vitulum, quasi occidat canem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:9858909f1425d1cb32aa82980dcb10588bf80473423ad5b3bff2a15129d68d55",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ab initio enim respexit Deus ad munera Abel, quoniam cum simplicitate et justitia offerebat; super sacrificium autem Cain non respexit, quoniam cum zelo et malitia, quae erat adversus fratrem, divisionem habebat in corde, quemadmodum occulta ejus arguens Deus ait: Nonne si recte offeras, recte autem non dividas, peccasti? quiesce: quoniam non sacrificio placatur Deus. Si enim quis solummodo secundum quod videtur, munde et recte et legitime offerre tentaverit; secundum autem suam animam non recte dividat eam quae est ad proximum communionem, neque timorem habeat Dei, non per id quod recte foris oblatum est sacrificium, seducit Deum, intus habens peccatum: nec oblatio talis proderit ei aliquid, sed cessatio mali quod est intus conceptum, ne per assimulatam operationem, magis autem peccatum, ipsum sibi homicidam faciat hominem. Propter quod et dicebat Dominus: Vae vobis Scribae et Pharisaei hypocritae, quoniam similes estis monumentis dealbatis. A foris enim sepulchrum apparet formosum; intus autem plenum est ossibus mortuorum, et universa immunditia: sic et vos a foris quidem apparetis hominibus quasi justi, intus autem pleni estis malitia et hypocrisi. Cum a foris enim recte offerre putarentur, similem zelum Cain habebant in semetipsis: propter quod et occiderunt justum, praetermittentes consilium Verbi, quemadmodum et Cain. Illi enim ait: Quiesce; et non assensit. Quiescere autem quid est aliud, quam desinere a proposito impetu? Et his similia dicens: Pharisaee, inquit, caece, emunda quod est intus calicis, ut fiat et quod foris est, mundum. Et non audierunt. Ecce, enim ait Hieremias: non sunt oculi tui, nec cor tuum bonum; sed in cupiditate tua, et ad sanguinem justum, ut effundas eum, et ad injustitiam, et ad homicidium, ut facias. Et iterum Esaias: Fecistis, inquit, consilium, non per me, et testamenta, non per spiritum meum. Ut igitur interior eorum voluntas et cogitatio ad manifestum producta, sine culpa et malum non operantem ostendat esse Deum, eum qui absconsa manifestat, sed non eum qui malum operetur, cum minime quiesceret Cain, ait ei, Ad te conversio ejus, et tu dominaberis ejus. Pilato quoque similiter dicebat: Nullam haberes potestatem in me, nisi datum tibi fuisset desuper; concedente Deo semper justum, ut hic quidem ex his quae passus est et sustinuit, probatus recipiatur; qui autem malignatus est ex his quae egit adjudicatus expellatur. Igitur non sacrificia sanctificant hominem; non enim indiget sacrificio Deus: sed conscientia ejus qui offert sanctificat sacrificium, pura exsistens, et praestat acceptare Deum quasi ab amico. Peccator autem, inquit, qui occidit mihi vitulum, quasi occidat canem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9b7746f6a57dbed10c326f18f20b8a8dacd833fb8e19af548dc5555aa4cbe648",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 31장 2절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 3절이다. 아벨과 카인의 예물, 내면의 나눔과 양심, 의로운 이의 수난을 연결하는 논증이다.",
          "창세기 인용은 바르게 드림과 바르게 나눔, 잠잠하라는 명령을 구별했다. communionem은 이웃과의 나눔으로 읽었다. 202쪽 각주 1은 이 인용의 칠십인역 형태를 설명한다.",
          "겉치레의 행실과 속에 품은 죄를 구별하고, 그 죄가 사람을 자기 자신의 살해자로 만든다는 문장 주체를 유지했다. 바리새인 인용의 처음 무덤들은 복수이고, 이어지는 무덤은 단수이다.",
          "카인에게 한 그가 너에게 돌아서고 네가 그를 다스리리라는 말과 빌라도에게 한 위에서 주어진 권한의 말을 연결했다. 하나님이 의로운 이를 내주신다는 concedente Deo semper justum은 뒤의 수난·인내·판결 설명과 함께 옮겼다.",
          "깨끗한 양심이 제사를 거룩하게 한다는 문장의 주체를 유지했다. 이사야 인용의 송아지와 개를 죽인다는 비교를 대본대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0c21bdec1ff34b6e467daae0011ad9f41d0174cf025d8414bf8b064eafefc5a6",
              "sha256:214b162034e93414b44622c115784aac5d68c12f12e33b4c8df586b6c094958b"
            ],
            "text": "처음에 하나님은 아벨의 예물을 눈여겨보셨다. 그가 한결같고 의로운 마음으로 드렸기 때문이다. 카인의 제사는 눈여겨보지 않으셨다. 그가 시기와 악의를 품었고, 그것이 형제를 향해 있었으며, 그의 마음이 갈라져 있었기 때문이다. 하나님께서는 그의 숨은 생각을 드러내시며 말씀하셨다. “네가 바르게 드리더라도 바르게 나누지 않으면 죄를 지은 것이 아니냐? 잠잠하여라.” 제사로 하나님을 달랠 수는 없기 때문이다. 누군가 겉으로 보이는 모습만 갖추어, 깨끗하고 바르며 법에 맞게 제사를 드리려 하면서도, 마음으로는 이웃과 바른 나눔을 실천하지 않고, 하나님을 두려워하지 않는다면, 그는 속에 죄를 품은 채 겉으로 바르게 드린 제사로 하나님을 속일 수 없다. 그런 봉헌은 그에게 아무 유익도 주지 못한다. 속에 품은 악을 그쳐야 한다. 겉치레의 행실을 통해 오히려 죄가 그를 자기 자신을 죽이는 자로 만들지 않게 하려는 것이다. 그래서 주님도 말씀하셨다. “너희에게 화가 있다, 위선자인 서기관들과 바리새인들아. 너희는 흰 칠한 무덤들과 같다. 무덤은 겉으로 아름답게 보이지만, 속은 죽은 자의 뼈와 온갖 더러움으로 가득하기 때문이다. 이처럼 너희도 겉으로는 사람들에게 의롭게 보이지만, 속은 악의와 위선으로 가득하다.” 그들은 겉으로는 예물을 바르게 드리는 사람들로 여겨졌지만, 자기 속에 카인과 같은 시기를 품고 있었다. 그래서 의로우신 분을 죽였고, 카인처럼 말씀의 권고를 저버렸다. 그분이 카인에게 “잠잠하여라”라고 말씀하셨으나, 그는 따르지 않았다. 잠잠하라는 것은 달리 무엇이겠는가? 작정한 공격을 멈추라는 뜻이다. 그분은 이들에게도 비슷한 말씀을 하셨다. “눈먼 바리새인아, 잔의 안쪽을 깨끗하게 하여라. 그러면 바깥쪽도 깨끗해질 것이다.” 그들은 귀 기울이지 않았다. 예레미야는 말한다. “보라, 네 눈도 네 마음도 선하지 않다. 네 탐욕에 쏠려 있고, 의로운 피를 흘리는 일과, 불의와 살인을 저지르는 일에 쏠려 있다.” 이사야도 다시 말한다. “너희는 계획을 세웠으나 나를 통하지 않았고, 계약들을 맺었으나 내 영을 통하지 않았다.” 그들의 내면에 있는 의지와 생각이 드러나, 하나님께서 허물이 없고 악을 행하지 않으시는 분임을 알게 하려는 것이다. 그분은 숨은 것을 드러내시는 분이며 악을 행하시는 분이 아니다. 카인이 도무지 잠잠해지지 않자 그분은 말씀하셨다. “그가 너에게로 돌아설 것이고, 너는 그를 다스릴 것이다.” 빌라도에게도 마찬가지로 말씀하셨다. “위에서 네게 주어지지 않았다면, 너는 나에 대해 아무 권한도 없었을 것이다.” 하나님은 언제나 의로운 이를 내주신다. 그가 겪고 견딘 일들로 검증되어 받아들여지게 하시고, 악을 행한 자는 자기 행위로 판결을 받아 쫓겨나게 하시려는 것이다. 그러므로 제사가 사람을 거룩하게 하는 것이 아니다. 하나님께는 제사가 필요하지 않기 때문이다. 드리는 사람의 깨끗한 양심이 제사를 거룩하게 하며, 하나님께서 친구에게 받듯이 받아들이시게 한다. 그분은 말씀하신다. “나에게 송아지를 잡아 드리는 죄인은 개를 죽이는 것과 같다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:9858909f1425d1cb32aa82980dcb10588bf80473423ad5b3bff2a15129d68d55"
        ],
        "text": "처음에 하나님은 아벨의 예물을 눈여겨보셨다. 그가 한결같고 의로운 마음으로 드렸기 때문이다. 카인의 제사는 눈여겨보지 않으셨다. 그가 시기와 악의를 품었고, 그것이 형제를 향해 있었으며, 그의 마음이 갈라져 있었기 때문이다. 하나님께서는 그의 숨은 생각을 드러내시며 말씀하셨다. “네가 바르게 드리더라도 바르게 나누지 않으면 죄를 지은 것이 아니냐? 잠잠하여라.” 제사로 하나님을 달랠 수는 없기 때문이다. 누군가 겉으로 보이는 모습만 갖추어, 깨끗하고 바르며 법에 맞게 제사를 드리려 하면서도, 마음으로는 이웃과 바른 나눔을 실천하지 않고, 하나님을 두려워하지 않는다면, 그는 속에 죄를 품은 채 겉으로 바르게 드린 제사로 하나님을 속일 수 없다. 그런 봉헌은 그에게 아무 유익도 주지 못한다. 속에 품은 악을 그쳐야 한다. 겉치레의 행실을 통해 오히려 죄가 그를 자기 자신을 죽이는 자로 만들지 않게 하려는 것이다. 그래서 주님도 말씀하셨다. “너희에게 화가 있다, 위선자인 서기관들과 바리새인들아. 너희는 흰 칠한 무덤들과 같다. 무덤은 겉으로 아름답게 보이지만, 속은 죽은 자의 뼈와 온갖 더러움으로 가득하기 때문이다. 이처럼 너희도 겉으로는 사람들에게 의롭게 보이지만, 속은 악의와 위선으로 가득하다.” 그들은 겉으로는 예물을 바르게 드리는 사람들로 여겨졌지만, 자기 속에 카인과 같은 시기를 품고 있었다. 그래서 의로우신 분을 죽였고, 카인처럼 말씀의 권고를 저버렸다. 그분이 카인에게 “잠잠하여라”라고 말씀하셨으나, 그는 따르지 않았다. 잠잠하라는 것은 달리 무엇이겠는가? 작정한 공격을 멈추라는 뜻이다. 그분은 이들에게도 비슷한 말씀을 하셨다. “눈먼 바리새인아, 잔의 안쪽을 깨끗하게 하여라. 그러면 바깥쪽도 깨끗해질 것이다.” 그들은 귀 기울이지 않았다. 예레미야는 말한다. “보라, 네 눈도 네 마음도 선하지 않다. 네 탐욕에 쏠려 있고, 의로운 피를 흘리는 일과, 불의와 살인을 저지르는 일에 쏠려 있다.” 이사야도 다시 말한다. “너희는 계획을 세웠으나 나를 통하지 않았고, 계약들을 맺었으나 내 영을 통하지 않았다.” 그들의 내면에 있는 의지와 생각이 드러나, 하나님께서 허물이 없고 악을 행하지 않으시는 분임을 알게 하려는 것이다. 그분은 숨은 것을 드러내시는 분이며 악을 행하시는 분이 아니다. 카인이 도무지 잠잠해지지 않자 그분은 말씀하셨다. “그가 너에게로 돌아설 것이고, 너는 그를 다스릴 것이다.” 빌라도에게도 마찬가지로 말씀하셨다. “위에서 네게 주어지지 않았다면, 너는 나에 대해 아무 권한도 없었을 것이다.” 하나님은 언제나 의로운 이를 내주신다. 그가 겪고 견딘 일들로 검증되어 받아들여지게 하시고, 악을 행한 자는 자기 행위로 판결을 받아 쫓겨나게 하시려는 것이다. 그러므로 제사가 사람을 거룩하게 하는 것이 아니다. 하나님께는 제사가 필요하지 않기 때문이다. 드리는 사람의 깨끗한 양심이 제사를 거룩하게 하며, 하나님께서 친구에게 받듯이 받아들이시게 한다. 그분은 말씀하신다. “나에게 송아지를 잡아 드리는 죄인은 개를 죽이는 것과 같다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:ba44c5fe42b654da0a38ac3ca4b32e5ad9e8619382cff8a92e1db00330cc195a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "work_location": "4.h31.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:68450afad7821e9847a23e1a3b2ba83760fcb79898660e5f29f8b4c78933c127",
        "part_links": [
          [
            "sha256:597bc0512e6b16e96317845bd5abc6bc49f85dc572dd3672fe161b43166e2d23",
            "sha256:07afbe851a9ccbe8ee0c1360c179670642ab95c4d687c6980aeef230ae720e1a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:39882344cb33117e397fbfcb9129ce8514dab7ecd7bece0e305bd5cdbd693c20"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d4456a9496fe66a12d551cabc2b33a1b76e9502e7832a587ee3f7bcbaeb0cad5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 31장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              203,
              204
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 3절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 4절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:6c2df830989914aa81566c8f3533d15b8227e8dbb61ab990952d188d0c50257d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:68450afad7821e9847a23e1a3b2ba83760fcb79898660e5f29f8b4c78933c127",
            "source_revision_id": "sha256:39882344cb33117e397fbfcb9129ce8514dab7ecd7bece0e305bd5cdbd693c20",
            "translation_revision_id": "sha256:d4456a9496fe66a12d551cabc2b33a1b76e9502e7832a587ee3f7bcbaeb0cad5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:d2dc658d540f3540bbf00d315c01b7254ba6973628e6ffeb7d4c3dcaefd48022",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:68450afad7821e9847a23e1a3b2ba83760fcb79898660e5f29f8b4c78933c127",
            "source_revision_id": "sha256:39882344cb33117e397fbfcb9129ce8514dab7ecd7bece0e305bd5cdbd693c20",
            "translation_revision_id": "sha256:d4456a9496fe66a12d551cabc2b33a1b76e9502e7832a587ee3f7bcbaeb0cad5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6c2df830989914aa81566c8f3533d15b8227e8dbb61ab990952d188d0c50257d",
          "sha256:d2dc658d540f3540bbf00d315c01b7254ba6973628e6ffeb7d4c3dcaefd48022"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              203,
              204
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Philippians 4:18",
              "Isaiah 1:15",
              "Mark 4:28"
            ],
            "evidence": "203 notes 6-8; 204 notes 1-2,5",
            "explanation": "말씀을 통하여 드린다는 per quod, 창조주와 다른 아버지를 주장하는 상대에 대한 논박, 피조물의 열매와 샘 및 곡식의 성장을 유지한다. 204쪽 각주 2가 언급하는 그리스어 중역과 이어지는 4절의 인쇄 그리스어 병렬문을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              203,
              204
            ],
            "printed_texts": [
              "per quod offertur Deo",
              "ideo quae secundum nos creaturae sunt",
              "foenum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Word_and_Creator_in_Eucharistic_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 3절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 4절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b671e3d26c94928b8b80c04e54804e7a243104af4dccd83a7daf0a3cc0329cdc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n216.jpg",
            "page_key": "2:203",
            "printed_page": 203,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:597bc0512e6b16e96317845bd5abc6bc49f85dc572dd3672fe161b43166e2d23",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur cum simplicitate Ecclesia offert, juste munus ejus purum sacrificium apud Deum deputatum est. Quemadmodum et Paulus Philippensibus ait: Repletus sum acceptis ab Epaphrodito, quae a vobis missa sunt, odorem suavitatis, hostiam acceptabilem, placentem Deo. Oportet enim nos oblationem Deo facere, et in omnibus gratos inveniri fabricatori Deo, in sententia pura et fide sine hypocrisi, in spe firma, in dilectione ferventi, primitias earum quae sunt ejus, creaturarum offerentes. Et hanc oblationem Ecclesia sola puram offert fabricatori offerens ei cum gratiarum actione ex creatura ejus. Judaei autem jam non offerunt: manus enim eorum sanguine plenae sunt: non enim receperunt Verbum, per quod offertur Deo. Sed neque omnes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "47c9fe437ae4d835cb863eb748f9d0446de68e4245d0aa84acb4cab5ca8d7ca4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n217.jpg",
            "page_key": "2:204",
            "printed_page": 204,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:07afbe851a9ccbe8ee0c1360c179670642ab95c4d687c6980aeef230ae720e1a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "haereticorum synagogae. Alii enim alterum praeter fabricatorem dicentes Patrem, ideo quae secundum nos creaturae sunt, offerentes ei, cupidum alieni ostendunt eum, et aliena concupiscentem. Qui vero ex defectione, et ignorantia, et passione dicunt facta ea quae sunt secundum nos, ignorantiae, et passionis, et defectionis fructus offerentes, peccant in Patrem suum, contumeliam facientes magis ei, quam gratias agentes. Quomodo autem constabit eis, eum panem in quo gratiae actae sint, corpus esse Domini sui, et calicem sanguinis ejus, si non ipsum fabricatoris mundi Filium dicant, id est, Verbum ejus, per quod lignum fructificat, et effluunt fontes, et terra dat primum quidem foenum, post deinde spicam, deinde plenum triticum in spica?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:39882344cb33117e397fbfcb9129ce8514dab7ecd7bece0e305bd5cdbd693c20",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam igitur cum simplicitate Ecclesia offert, juste munus ejus purum sacrificium apud Deum deputatum est. Quemadmodum et Paulus Philippensibus ait: Repletus sum acceptis ab Epaphrodito, quae a vobis missa sunt, odorem suavitatis, hostiam acceptabilem, placentem Deo. Oportet enim nos oblationem Deo facere, et in omnibus gratos inveniri fabricatori Deo, in sententia pura et fide sine hypocrisi, in spe firma, in dilectione ferventi, primitias earum quae sunt ejus, creaturarum offerentes. Et hanc oblationem Ecclesia sola puram offert fabricatori offerens ei cum gratiarum actione ex creatura ejus. Judaei autem jam non offerunt: manus enim eorum sanguine plenae sunt: non enim receperunt Verbum, per quod offertur Deo. Sed neque omnes haereticorum synagogae. Alii enim alterum praeter fabricatorem dicentes Patrem, ideo quae secundum nos creaturae sunt, offerentes ei, cupidum alieni ostendunt eum, et aliena concupiscentem. Qui vero ex defectione, et ignorantia, et passione dicunt facta ea quae sunt secundum nos, ignorantiae, et passionis, et defectionis fructus offerentes, peccant in Patrem suum, contumeliam facientes magis ei, quam gratias agentes. Quomodo autem constabit eis, eum panem in quo gratiae actae sint, corpus esse Domini sui, et calicem sanguinis ejus, si non ipsum fabricatoris mundi Filium dicant, id est, Verbum ejus, per quod lignum fructificat, et effluunt fontes, et terra dat primum quidem foenum, post deinde spicam, deinde plenum triticum in spica?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d966a991380270fa3b7b05caba071202002219f8810ddcd733304d9bef9338c0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 31장 3절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 4절이다. 204쪽 그리스어 4절 아래에 이어지는 라틴어의 이삭과 곡식 문장까지 이 단위에 속한다.",
          "per quod offertur Deo는 말씀을 통해 하나님께 예물이 드려진다는 뜻으로 옮겼다. 203쪽 각주 8은 per의 유무에 관한 독법 차이를 논의한다.",
          "교회와 유대인, 상대 집단의 봉헌을 비교하는 저자의 논증을 유지했다. 창조주와 다른 아버지를 말하는 이들의 견해, 무지·정념·배반에서 피조물이 생겼다고 말하는 이들의 견해를 구별했다.",
          "빵과 잔, 나무의 열매와 샘, 싹과 이삭과 여문 곡식의 순서를 유지했다. 204쪽 각주 2는 메레티오스 시리구스의 그리스어 인용이 라틴어에서 다시 옮겨진 자료라고 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:597bc0512e6b16e96317845bd5abc6bc49f85dc572dd3672fe161b43166e2d23",
              "sha256:07afbe851a9ccbe8ee0c1360c179670642ab95c4d687c6980aeef230ae720e1a"
            ],
            "text": "그러므로 교회는 한결같은 마음으로 드리기에, 그 예물이 하나님 앞에서 깨끗한 제사로 인정되는 것이 마땅하다. 바울도 필리피인들에게 말한다. “너희가 보낸 것들을 에바프로디토스에게서 받아, 나는 넉넉해졌다. 그것은 향기로운 냄새이며, 하나님이 기뻐하시는 받으실 만한 제사이다.” 우리는 하나님께 봉헌하고, 모든 일에서 우리를 지으신 하나님께 감사하는 사람으로 드러나야 한다. 깨끗한 마음과 위선 없는 믿음, 굳건한 소망, 뜨거운 사랑으로 그분이 지으신 것들의 첫 열매를 드려야 한다. 교회만이 이 깨끗한 봉헌을 창조주께 드린다. 감사드리며 그분이 지으신 것들에서 드리는 것이다. 유대인들은 이제 드리지 않는다. 그들의 손이 피로 가득하기 때문이다. 말씀을 통해 하나님께 예물이 드려지는데, 그들은 그 말씀을 받아들이지 않았기 때문이다. 이단자들의 모임들도 모두 드리지 않는다. 어떤 이들은 창조주와 다른 아버지를 말하면서, 우리의 피조세계에 속한 것들을 그에게 드린다. 그리하여 그를 남의 소유를 탐내고 남의 것을 욕심내는 이로 만든다. 또 어떤 이들은 우리 주변의 것들이 배반과 무지와 정념에서 생겼다고 말하면서, 무지와 정념과 배반의 열매를 드린다. 그들은 자기들의 아버지께 죄를 짓고, 감사드리기보다 그를 모욕하는 것이다. 그들이 그분을 세상을 지으신 분의 아들, 곧 그분의 말씀이라 부르지 않는다면, 어떻게 그들의 주장이 일관될 수 있겠는가? 감사 기도를 드린 그 빵이 그들의 주님의 몸이고, 그 잔이 그분의 피라는 주장 말이다. 그 말씀을 통해 나무가 열매를 맺고, 샘들이 솟아나며, 땅이 처음에는 싹을, 그다음에는 이삭을, 그다음에는 이삭 속에 여문 곡식을 낸다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:39882344cb33117e397fbfcb9129ce8514dab7ecd7bece0e305bd5cdbd693c20"
        ],
        "text": "그러므로 교회는 한결같은 마음으로 드리기에, 그 예물이 하나님 앞에서 깨끗한 제사로 인정되는 것이 마땅하다. 바울도 필리피인들에게 말한다. “너희가 보낸 것들을 에바프로디토스에게서 받아, 나는 넉넉해졌다. 그것은 향기로운 냄새이며, 하나님이 기뻐하시는 받으실 만한 제사이다.” 우리는 하나님께 봉헌하고, 모든 일에서 우리를 지으신 하나님께 감사하는 사람으로 드러나야 한다. 깨끗한 마음과 위선 없는 믿음, 굳건한 소망, 뜨거운 사랑으로 그분이 지으신 것들의 첫 열매를 드려야 한다. 교회만이 이 깨끗한 봉헌을 창조주께 드린다. 감사드리며 그분이 지으신 것들에서 드리는 것이다. 유대인들은 이제 드리지 않는다. 그들의 손이 피로 가득하기 때문이다. 말씀을 통해 하나님께 예물이 드려지는데, 그들은 그 말씀을 받아들이지 않았기 때문이다. 이단자들의 모임들도 모두 드리지 않는다. 어떤 이들은 창조주와 다른 아버지를 말하면서, 우리의 피조세계에 속한 것들을 그에게 드린다. 그리하여 그를 남의 소유를 탐내고 남의 것을 욕심내는 이로 만든다. 또 어떤 이들은 우리 주변의 것들이 배반과 무지와 정념에서 생겼다고 말하면서, 무지와 정념과 배반의 열매를 드린다. 그들은 자기들의 아버지께 죄를 짓고, 감사드리기보다 그를 모욕하는 것이다. 그들이 그분을 세상을 지으신 분의 아들, 곧 그분의 말씀이라 부르지 않는다면, 어떻게 그들의 주장이 일관될 수 있겠는가? 감사 기도를 드린 그 빵이 그들의 주님의 몸이고, 그 잔이 그분의 피라는 주장 말이다. 그 말씀을 통해 나무가 열매를 맺고, 샘들이 솟아나며, 땅이 처음에는 싹을, 그다음에는 이삭을, 그다음에는 이삭 속에 여문 곡식을 낸다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d4456a9496fe66a12d551cabc2b33a1b76e9502e7832a587ee3f7bcbaeb0cad5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
      },
      "work_location": "4.h31.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6f520b7d1328be6a3f08034eac7c0871a9e5dc02884bb54ea70cda2df283cd07",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7cfcc38e27eb0b06d08ad3c123191e7b3ea116d1a098aa50fae97e3470b31797",
            "sha256:ef85247e63d6d3760980d0a48c3df3dcefb0bbb3f44b3b5693ca4660b6382d99",
            "sha256:075590a19a40360db777d971089895788685c6a7d0972e78b01d9c1413ec8708",
            "sha256:24a4517478869830aa9dd934fd862ddb43c70b8ed5132b338780724667b51f6c",
            "sha256:088ce5566309b9aabfbe98e2954a452043cc93fe9f4eb6763b30cdd6dd6c94bb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfd059329eb925335a28e60660563fd6ab453c6a4cfff4716cd5762e9c8c2d87"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a0696c95b407ef5c5f5f88262ddf8e559f5f60e9feffa89c079579f6b6871dee"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 31장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              204,
              205,
              206,
              207,
              208
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 4절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 5절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:6c60cc0027ddd1896130ba32cd1a82ee826390723cad5409a6977706db8ebb7a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f520b7d1328be6a3f08034eac7c0871a9e5dc02884bb54ea70cda2df283cd07",
            "source_revision_id": "sha256:cfd059329eb925335a28e60660563fd6ab453c6a4cfff4716cd5762e9c8c2d87",
            "translation_revision_id": "sha256:a0696c95b407ef5c5f5f88262ddf8e559f5f60e9feffa89c079579f6b6871dee"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:a8aecf38c606c4fd21375552d2d8afe5242202d1af0994783db26fcf5ea04f77",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6f520b7d1328be6a3f08034eac7c0871a9e5dc02884bb54ea70cda2df283cd07",
            "source_revision_id": "sha256:cfd059329eb925335a28e60660563fd6ab453c6a4cfff4716cd5762e9c8c2d87",
            "translation_revision_id": "sha256:a0696c95b407ef5c5f5f88262ddf8e559f5f60e9feffa89c079579f6b6871dee"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6c60cc0027ddd1896130ba32cd1a82ee826390723cad5409a6977706db8ebb7a",
          "sha256:a8aecf38c606c4fd21375552d2d8afe5242202d1af0994783db26fcf5ea04f77"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              204,
              205,
              206,
              207,
              208
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "4절 번호는 그리스어 병렬문 앞에 인쇄되어 있다. 라틴어 3절의 마지막 문장이 그 아래로 이어지므로, 그리스어의 시작에 대응하는 Quomodo autem rursus부터 라틴어 4절을 구분했다.",
            "printed_page": 204,
            "printed_volume": 2,
            "type": "restored_section_boundary_from_parallel_print_layout"
          },
          {
            "explanation": "인쇄 그리스어의 점열, 대괄호, ἔκκλησιν과 [l. ἐπίκλησιν] 및 συνεστηκεῖα를 보존한다. 여러 면에 걸친 ἀλλαξάτωσαν, ἐπίκλησιν, εὐχαριστία는 시작 면에 한 단어로 기록했다. εἰς αἰῶνας는 그리스어 증언에 포함된다.",
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. v. Iren. p. 488.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 204,
                "text": "Πῶς ... τὴν σάρκα λέγουσιν εἰς φθορὰν χωρεῖν, καὶ μὴ μετέχειν τῆς ζωῆς, τὴν ἀπὸ τοῦ σώματος τοῦ Κυρίου καὶ τοῦ αἵματος αὐτοῦ τρεφομένην; Ἢ τὴν γνώμην ἀλλαξάτωσαν,"
              },
              {
                "printed_page": 205,
                "text": "ἢ τὸ προσφέρειν τὰ εἰρημένα παραιτείσθωσαν. Ἡμῶν δὲ σύμφωνος ἡ γνώμη τῇ εὐχαριστίᾳ, καὶ ἡ εὐχαριστία βεβαιοῖ τὴν γνώμην. Προσφέρομεν δὲ αὐτῷ τὰ ἴδια, ἐμμελῶς κοινωνίαν καὶ ἕνωσιν ἀπαγγέλλοντες [καὶ ὁμολογοῦντες] σαρκὸς καὶ πνεύματος [ἔγερσιν]. Ὡς γὰρ ἀπὸ γῆς ἄρτος προσλαμβανόμενος τὴν ἔκκλησιν [l. ἐπίκλησιν]"
              },
              {
                "printed_page": 206,
                "text": "τοῦ Θεοῦ, οὐκέτι κοινὸς ἄρτος ἐστίν, ἀλλ᾽ εὐχαριστία,"
              },
              {
                "printed_page": 207,
                "text": "ἐκ δύο πραγμάτων συνεστηκεῖα, ἐπιγείου τε καὶ"
              },
              {
                "printed_page": 208,
                "text": "οὐρανίου· οὕτως καὶ τὰ σώματα ἡμῶν μεταλαμβάνοντα τῆς εὐχαριστίας, μηκέτι εἶναι φθαρτὰ, τὴν ἐλπίδα τῆς εἰς αἰῶνας ἀναστάσεως ἔχοντα."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "205 notes 3-4; 208 note 1 continued on 209",
            "explanation": "육신과 영의 교제 및 결합, 하나님을 부르는 기원, 땅에 속한 것과 하늘에 속한 것, 부활의 소망을 라틴어 본문대로 옮긴다. 204-209쪽 하단의 장문 편집주를 본문에서 분리한다.",
            "printed_pages": [
              204,
              205,
              206,
              207,
              208
            ],
            "printed_texts": [
              "Nostra autem consonans est sententia Eucharistiae",
              "invocationem Dei",
              "ex duabus rebus constans, terrena et coelesti",
              "spem resurrectionis habentia"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_two_realities_and_resurrection_hope"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 4절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 5절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "47c9fe437ae4d835cb863eb748f9d0446de68e4245d0aa84acb4cab5ca8d7ca4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n217.jpg",
            "page_key": "2:204",
            "printed_page": 204,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7cfcc38e27eb0b06d08ad3c123191e7b3ea116d1a098aa50fae97e3470b31797",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quomodo autem rursus dicunt carnem in corruptionem devenire, et non percipere vitam, quae a corpore Domini et sanguine alitur? Ergo aut sententiam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "aa4278e1501f82c20c6ba6f784f9f1838465d07e832dc2555bc947357bc32e8f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n218.jpg",
            "page_key": "2:205",
            "printed_page": 205,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ef85247e63d6d3760980d0a48c3df3dcefb0bbb3f44b3b5693ca4660b6382d99",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mutent, aut abstineant offerendo quae praedicta sunt. Nostra autem consonans est sententia Eucharistiae, et Eucharistia rursus confirmat sententiam nostram. Offerimus enim ei quae sunt ejus, congruenter communicationem et unitatem praedicantes carnis et Spiritus. Quemadmodum enim qui est a terra panis, percipiens",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0f214de978965bfc7ac251ddd127a41bf6ef0b33bc3504a4cc9f82f868f36db5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n219.jpg",
            "page_key": "2:206",
            "printed_page": 206,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:075590a19a40360db777d971089895788685c6a7d0972e78b01d9c1413ec8708",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "invocationem Dei, jam non communis panis est, sed Eucharistia,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5e7063179cbfe9f02fb67a2eee53e47bc49cd741c8c916933609c48a6b19201a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n220.jpg",
            "page_key": "2:207",
            "printed_page": 207,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:24a4517478869830aa9dd934fd862ddb43c70b8ed5132b338780724667b51f6c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ex duabus rebus constans, terrena et coelesti: sic et corpora",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fb0ad465714274f390703613ef0659cf31a5ebdcf6f85dbc0486257e2e333d9b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n221.jpg",
            "page_key": "2:208",
            "printed_page": 208,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:088ce5566309b9aabfbe98e2954a452043cc93fe9f4eb6763b30cdd6dd6c94bb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nostra percipientia Eucharistiam, jam non sunt corruptibilia, spem resurrectionis habentia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cfd059329eb925335a28e60660563fd6ab453c6a4cfff4716cd5762e9c8c2d87",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quomodo autem rursus dicunt carnem in corruptionem devenire, et non percipere vitam, quae a corpore Domini et sanguine alitur? Ergo aut sententiam mutent, aut abstineant offerendo quae praedicta sunt. Nostra autem consonans est sententia Eucharistiae, et Eucharistia rursus confirmat sententiam nostram. Offerimus enim ei quae sunt ejus, congruenter communicationem et unitatem praedicantes carnis et Spiritus. Quemadmodum enim qui est a terra panis, percipiens invocationem Dei, jam non communis panis est, sed Eucharistia, ex duabus rebus constans, terrena et coelesti: sic et corpora nostra percipientia Eucharistiam, jam non sunt corruptibilia, spem resurrectionis habentia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f1fcd5cd11f779040a050b06285eb5a927d0a207a5cc91c09432c06711a2e24a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 31장 4절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 5절이다. 인쇄된 4절 번호는 그리스어 병렬문의 시작에 붙어 있다. 라틴어에서는 Quomodo autem rursus부터 이 절로 구분했다.",
          "한국어는 라틴어 대본을 따르고, 204-208쪽 그리스어 병렬문은 별도 보존했다. 판본은 병렬문의 출전을 다마스쿠스의 요한의 병행구절집과 Halloix의 인용 위치로 표시한다.",
          "그리스어의 [καὶ ὁμολογοῦντες]와 [ἔγερσιν], ἔκκλησιν 및 [l. ἐπίκλησιν] 교정 표기를 유지했다. 라틴어 invocationem Dei는 하나님을 부르는 기도로 옮겼다.",
          "육신과 영의 교제 및 결합, 땅에 속한 것과 하늘에 속한 두 가지, 성찬과 부활의 소망을 구별했다. 영원에 이르는이라는 εἰς αἰῶνας는 그리스어 병렬문에 포함된다.",
          "204-209쪽에 걸친 성찬의 성격과 후대 교부들의 말에 관한 장문은 편집주이다. 한국어 본문은 각 면의 라틴어 본문을 이어 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7cfcc38e27eb0b06d08ad3c123191e7b3ea116d1a098aa50fae97e3470b31797",
              "sha256:ef85247e63d6d3760980d0a48c3df3dcefb0bbb3f44b3b5693ca4660b6382d99",
              "sha256:075590a19a40360db777d971089895788685c6a7d0972e78b01d9c1413ec8708",
              "sha256:24a4517478869830aa9dd934fd862ddb43c70b8ed5132b338780724667b51f6c",
              "sha256:088ce5566309b9aabfbe98e2954a452043cc93fe9f4eb6763b30cdd6dd6c94bb"
            ],
            "text": "주님의 몸과 피로 양육되는 육신이 부패에 이르고 생명에 참여하지 못한다고, 그들은 또 어떻게 말할 수 있는가? 그러므로 그들은 견해를 바꾸든지, 앞서 말한 것들을 봉헌하는 일을 그만두어야 한다. 우리의 견해는 성찬과 일치하고, 성찬은 다시 우리의 견해를 확증한다. 우리는 그분께 그분의 것을 드리면서, 그에 맞게 육신과 영의 교제와 결합을 선포한다. 땅에서 난 빵이 하나님을 부르는 기도를 받으면, 이제 보통 빵이 아니라 성찬이 되어, 땅에 속한 것과 하늘에 속한 것, 두 가지로 이루어지는 것처럼, 우리의 몸도 성찬을 받으면, 이제 썩을 몸이 아니며, 부활의 소망을 지닌다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfd059329eb925335a28e60660563fd6ab453c6a4cfff4716cd5762e9c8c2d87"
        ],
        "text": "주님의 몸과 피로 양육되는 육신이 부패에 이르고 생명에 참여하지 못한다고, 그들은 또 어떻게 말할 수 있는가? 그러므로 그들은 견해를 바꾸든지, 앞서 말한 것들을 봉헌하는 일을 그만두어야 한다. 우리의 견해는 성찬과 일치하고, 성찬은 다시 우리의 견해를 확증한다. 우리는 그분께 그분의 것을 드리면서, 그에 맞게 육신과 영의 교제와 결합을 선포한다. 땅에서 난 빵이 하나님을 부르는 기도를 받으면, 이제 보통 빵이 아니라 성찬이 되어, 땅에 속한 것과 하늘에 속한 것, 두 가지로 이루어지는 것처럼, 우리의 몸도 성찬을 받으면, 이제 썩을 몸이 아니며, 부활의 소망을 지닌다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a0696c95b407ef5c5f5f88262ddf8e559f5f60e9feffa89c079579f6b6871dee",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
      },
      "work_location": "4.h31.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1af32cfaf2fd0775163c667fed4d0d08fb8964e999fa0ea3e51a1221e8228b8c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5d2125fab5e38e944dccf8fc68e7bd14834251eb60ecfafcf854db25d1130338",
            "sha256:c5903fc48557d4840999a072eeb6331e29632da22187cd537aa7030e48fbb659"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c4e4b185fefb2acd47b83e3b2d7f887a31cd4b5b31c408e2ea4bc3d107a243a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ec6a0750f3d5edf98d99a9f5d2309ac54ec079ad85f12eb5b094534c1b7d36f3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 31장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              209,
              210
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 5절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 6절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:0b35a6b9f7a8336a03261a528e16a24a3c0bcbcd8acbca64fbdec872b9119115",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1af32cfaf2fd0775163c667fed4d0d08fb8964e999fa0ea3e51a1221e8228b8c",
            "source_revision_id": "sha256:7c4e4b185fefb2acd47b83e3b2d7f887a31cd4b5b31c408e2ea4bc3d107a243a",
            "translation_revision_id": "sha256:ec6a0750f3d5edf98d99a9f5d2309ac54ec079ad85f12eb5b094534c1b7d36f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-21",
          "review_id": "sha256:f0c913f920ee0e71262f0f9de507d00712d828469f17ce59d5bd9c8ad2d22edd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1af32cfaf2fd0775163c667fed4d0d08fb8964e999fa0ea3e51a1221e8228b8c",
            "source_revision_id": "sha256:7c4e4b185fefb2acd47b83e3b2d7f887a31cd4b5b31c408e2ea4bc3d107a243a",
            "translation_revision_id": "sha256:ec6a0750f3d5edf98d99a9f5d2309ac54ec079ad85f12eb5b094534c1b7d36f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0b35a6b9f7a8336a03261a528e16a24a3c0bcbcd8acbca64fbdec872b9119115",
          "sha256:f0c913f920ee0e71262f0f9de507d00712d828469f17ce59d5bd9c8ad2d22edd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h31-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103418.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              209,
              210
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "biblical_references": [
              "Proverbs 19:17",
              "Matthew 25:34-36",
              "Revelation 11:19",
              "Revelation 21:3"
            ],
            "evidence": "209 note 3; 210 note 1",
            "explanation": "다스리심에 대한 감사라는 dominationi 독법, 가난한 이에게 베푸는 자비와 갚음, 하늘의 제단·성전·장막을 유지한다. donationi라는 다른 독법은 편집주에 별도 기록되어 있다.",
            "printed_pages": [
              209,
              210
            ],
            "printed_texts": [
              "dominationi ejus",
              "munus ad altare frequenter sine intermissione",
              "in quo habitabit cum hominibus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_domination_and_heavenly_altar"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 31장 5절이며 ANF/New Advent의 통상 18장 6절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e97db5dc9867756a926336effb90b1735b6b06ba98b04fbb124436694ca41e81",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n222.jpg",
            "page_key": "2:209",
            "printed_page": 209,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5d2125fab5e38e944dccf8fc68e7bd14834251eb60ecfafcf854db25d1130338",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Offerimus autem ei, non quasi indigenti, sed gratias agentes dominationi ejus, et sanctificantes creaturam. Quemadmodum enim Deus non indiget eorum quae a nobis sunt, sic nos indigemus offerre aliquid Deo; sicut Salomon ait: Qui miseretur pauperi, foeneratur Deo. Qui enim nullius indigens est Deus, in se assumit bonas operationes nostras, ad hoc ut praestet nobis retributionem bonorum suorum; sicut Dominus noster ait: Venite benedicti Patris mei, percipite praeparatum vobis regnum. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: sitivi, et potastis me: hospes fui, et collegistis me: nudus, et cooperuistis me: infirmus, et visitastis me: in carcere, et venistis ad me. Sicut igitur non his indigens, vult tamen a nobis propter nos fieri, ne simus infructuosi: ita id ipsum Verbum dedit populo praeceptum faciendarum oblationum, quamvis non indigeret eis, ut disceret Deo servire; sic et ideo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "596440388eec15086959377500fe93cca574dea43f0709c31a93e88143d8d5f7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n223.jpg",
            "page_key": "2:210",
            "printed_page": 210,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c5903fc48557d4840999a072eeb6331e29632da22187cd537aa7030e48fbb659",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nos quoque offerre vult munus ad altare frequenter sine intermissione. Est ergo altare in coelis, illuc enim preces nostrae et oblationes nostrae diriguntur; et templum, quemadmodum Johannes in Apocalypsi ait: Et apertum est templum Dei; et tabernaculum: Ecce enim, inquit, tabernaculum Dei, in quo habitabit cum hominibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7c4e4b185fefb2acd47b83e3b2d7f887a31cd4b5b31c408e2ea4bc3d107a243a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Offerimus autem ei, non quasi indigenti, sed gratias agentes dominationi ejus, et sanctificantes creaturam. Quemadmodum enim Deus non indiget eorum quae a nobis sunt, sic nos indigemus offerre aliquid Deo; sicut Salomon ait: Qui miseretur pauperi, foeneratur Deo. Qui enim nullius indigens est Deus, in se assumit bonas operationes nostras, ad hoc ut praestet nobis retributionem bonorum suorum; sicut Dominus noster ait: Venite benedicti Patris mei, percipite praeparatum vobis regnum. Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: sitivi, et potastis me: hospes fui, et collegistis me: nudus, et cooperuistis me: infirmus, et visitastis me: in carcere, et venistis ad me. Sicut igitur non his indigens, vult tamen a nobis propter nos fieri, ne simus infructuosi: ita id ipsum Verbum dedit populo praeceptum faciendarum oblationum, quamvis non indigeret eis, ut disceret Deo servire; sic et ideo nos quoque offerre vult munus ad altare frequenter sine intermissione. Est ergo altare in coelis, illuc enim preces nostrae et oblationes nostrae diriguntur; et templum, quemadmodum Johannes in Apocalypsi ait: Et apertum est templum Dei; et tabernaculum: Ecce enim, inquit, tabernaculum Dei, in quo habitabit cum hominibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1b508f916e831ab7b45d6b904ebd766c519ab522568d51f4d785dca3ffe73586",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-21",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 31장 5절이며, ANF/New Advent의 통상 18장 6절이다. 필요가 없는 하나님과 드림이 필요한 사람, 선행에 대한 갚음, 하늘의 제단·성전·장막을 구별했다.",
          "dominationi는 다스리심으로 옮겼다. 209쪽 각주 3은 선물이라는 뜻의 donationi를 다른 독법으로 기록한다.",
          "마태복음 인용의 준비된 나라와 여섯 가지 돌봄, 제단에 끊임없이 예물을 드리라는 표현을 유지했다. 묵시록 인용은 장막 안에서 하나님이 사람들과 함께 사실 것이라는 관계를 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5d2125fab5e38e944dccf8fc68e7bd14834251eb60ecfafcf854db25d1130338",
              "sha256:c5903fc48557d4840999a072eeb6331e29632da22187cd537aa7030e48fbb659"
            ],
            "text": "우리는 그분께 드린다. 그분께서 필요로 하시기 때문이 아니라, 그분의 다스리심에 감사드리고, 피조물을 거룩하게 하면서 드리는 것이다. 하나님께서 우리에게서 나오는 것들을 필요로 하지 않으시는 것처럼, 우리에게는 하나님께 무언가를 드리는 일이 필요하다. 솔로몬도 말한다. “가난한 이를 불쌍히 여기는 사람은 하나님께 빌려 드리는 것이다.” 하나님께는 아무것도 필요하지 않지만, 우리의 선한 행실을 자신에게 베푼 것으로 받아들이신다. 그분 자신의 좋은 것으로 우리에게 갚아 주시려는 것이다. 우리 주님도 말씀하신다. “내 아버지께 복을 받은 자들아, 오너라. 너희를 위해 준비된 나라를 받아라. 내가 굶주렸을 때 너희가 먹을 것을 주었고, 목말랐을 때 마실 것을 주었다. 나그네였을 때 맞아들였고, 헐벗었을 때 옷을 입혔다. 병들었을 때 찾아보았고, 감옥에 있었을 때 내게 왔다.” 그분께는 이런 것들이 필요하지 않으면서도, 우리가 열매 없는 자가 되지 않도록, 우리를 위해 우리가 이런 일을 하기를 바라신다. 이처럼 말씀은 백성에게 봉헌에 관한 바로 그 계명을 주셨다. 그분께 봉헌이 필요하지 않으셨지만, 백성이 하나님을 섬기는 일을 배우게 하려는 것이었다. 그러므로 우리 역시 끊임없이 자주 제단에 예물을 드리기를 바라신다. 그 제단은 하늘에 있다. 우리의 기도와 봉헌이 그곳을 향하기 때문이다. 성전도 그곳에 있다. 요한도 『묵시록』에서 이렇게 말한다. “하나님의 성전이 열렸다.” 장막도 그러하다. “보라, 하나님의 장막이다. 그분이 그 안에서 사람들과 함께 사실 것이다”라고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7c4e4b185fefb2acd47b83e3b2d7f887a31cd4b5b31c408e2ea4bc3d107a243a"
        ],
        "text": "우리는 그분께 드린다. 그분께서 필요로 하시기 때문이 아니라, 그분의 다스리심에 감사드리고, 피조물을 거룩하게 하면서 드리는 것이다. 하나님께서 우리에게서 나오는 것들을 필요로 하지 않으시는 것처럼, 우리에게는 하나님께 무언가를 드리는 일이 필요하다. 솔로몬도 말한다. “가난한 이를 불쌍히 여기는 사람은 하나님께 빌려 드리는 것이다.” 하나님께는 아무것도 필요하지 않지만, 우리의 선한 행실을 자신에게 베푼 것으로 받아들이신다. 그분 자신의 좋은 것으로 우리에게 갚아 주시려는 것이다. 우리 주님도 말씀하신다. “내 아버지께 복을 받은 자들아, 오너라. 너희를 위해 준비된 나라를 받아라. 내가 굶주렸을 때 너희가 먹을 것을 주었고, 목말랐을 때 마실 것을 주었다. 나그네였을 때 맞아들였고, 헐벗었을 때 옷을 입혔다. 병들었을 때 찾아보았고, 감옥에 있었을 때 내게 왔다.” 그분께는 이런 것들이 필요하지 않으면서도, 우리가 열매 없는 자가 되지 않도록, 우리를 위해 우리가 이런 일을 하기를 바라신다. 이처럼 말씀은 백성에게 봉헌에 관한 바로 그 계명을 주셨다. 그분께 봉헌이 필요하지 않으셨지만, 백성이 하나님을 섬기는 일을 배우게 하려는 것이었다. 그러므로 우리 역시 끊임없이 자주 제단에 예물을 드리기를 바라신다. 그 제단은 하늘에 있다. 우리의 기도와 봉헌이 그곳을 향하기 때문이다. 성전도 그곳에 있다. 요한도 『묵시록』에서 이렇게 말한다. “하나님의 성전이 열렸다.” 장막도 그러하다. “보라, 하나님의 장막이다. 그분이 그 안에서 사람들과 함께 사실 것이다”라고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ec6a0750f3d5edf98d99a9f5d2309ac54ec079ad85f12eb5b094534c1b7d36f3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
      },
      "work_location": "4.h31.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-31:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a118f702da3b6707eeefee5a58436825b2a29790eedc4bc185420669e2a9b6a6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:efc8bffa60de07d5d2a3fed12ed15fd1b55ca5dcfb6b9a9fa35086cce9d8f930"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ec4bc03038cdfe85fc5b2be43536454305c865fcc7803aa015198e55bfb12ce4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e2d505b1fd32e7032e67271db88fa8c7183ea6e252a74b18b63bfa4c9fcf7ff5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 32장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h32",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h32",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              210
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 32장의 절 번호 없는 본문이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:bc4fea00788db2a53687dcc3f83869aa24886bb1bc0dc412093064e1f6b98f14",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a118f702da3b6707eeefee5a58436825b2a29790eedc4bc185420669e2a9b6a6",
            "source_revision_id": "sha256:ec4bc03038cdfe85fc5b2be43536454305c865fcc7803aa015198e55bfb12ce4",
            "translation_revision_id": "sha256:e2d505b1fd32e7032e67271db88fa8c7183ea6e252a74b18b63bfa4c9fcf7ff5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:37159b53e78ed5674244c022315b4a49f65b859f6f9501fe761adfaa96df0587",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a118f702da3b6707eeefee5a58436825b2a29790eedc4bc185420669e2a9b6a6",
            "source_revision_id": "sha256:ec4bc03038cdfe85fc5b2be43536454305c865fcc7803aa015198e55bfb12ce4",
            "translation_revision_id": "sha256:e2d505b1fd32e7032e67271db88fa8c7183ea6e252a74b18b63bfa4c9fcf7ff5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bc4fea00788db2a53687dcc3f83869aa24886bb1bc0dc412093064e1f6b98f14",
          "sha256:37159b53e78ed5674244c022315b4a49f65b859f6f9501fe761adfaa96df0587"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h32",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              210
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "210 notes 2-6",
            "explanation": "땅의 것과 하늘의 것, 모형의 모형이라는 논박을 구별한다. 산의 이름을 덧붙이지 않고 인쇄된 in monte를 따른다.",
            "printed_pages": [
              210
            ],
            "printed_texts": [
              "in typo",
              "spiritalium imaginem",
              "in uno et vero Deo",
              "suspicione"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_earthly_and_heavenly_types"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 32장의 절 번호 없는 본문이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "596440388eec15086959377500fe93cca574dea43f0709c31a93e88143d8d5f7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n223.jpg",
            "page_key": "2:210",
            "printed_page": 210,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:efc8bffa60de07d5d2a3fed12ed15fd1b55ca5dcfb6b9a9fa35086cce9d8f930",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Munera autem et oblationes et sacrificia omnia in typo populus accepit, quemadmodum ostensum est Moysi in monte ab uno et eodem Deo, cujus et nunc in Ecclesia glorificatur nomen in omnibus gentibus. Sed terrena quidem, quae sunt erga nos disposita, congruit typos esse eorum quae sunt coelestia, ab eodem tamen Deo facta. Nec enim aliter poterat assimilare spiritalium imaginem. Quae autem supercoelestia, et spiritalia sunt, et quantum ad nos spectat, invisibilia et inenarrabilia, typos rursus alterorum coelestium dicere, et alterius pleromatis, et Deum alterius patris imaginem esse, et errantium est a veritate, et omnimodo stultorum et hebetum. Cogentur enim hi tales, quemadmodum saepenumero ostendimus, semper typos typorum, et imagines imaginum adinvenire, et nunquam figere animum suum in uno et vero Deo. Supra enim Deum factae sunt cogitationes ipsorum, supergressi cordibus suis ipsum magistrum, suspicione quidem superelati et supergressi, veritate autem declinantes a vero Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ec4bc03038cdfe85fc5b2be43536454305c865fcc7803aa015198e55bfb12ce4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Munera autem et oblationes et sacrificia omnia in typo populus accepit, quemadmodum ostensum est Moysi in monte ab uno et eodem Deo, cujus et nunc in Ecclesia glorificatur nomen in omnibus gentibus. Sed terrena quidem, quae sunt erga nos disposita, congruit typos esse eorum quae sunt coelestia, ab eodem tamen Deo facta. Nec enim aliter poterat assimilare spiritalium imaginem. Quae autem supercoelestia, et spiritalia sunt, et quantum ad nos spectat, invisibilia et inenarrabilia, typos rursus alterorum coelestium dicere, et alterius pleromatis, et Deum alterius patris imaginem esse, et errantium est a veritate, et omnimodo stultorum et hebetum. Cogentur enim hi tales, quemadmodum saepenumero ostendimus, semper typos typorum, et imagines imaginum adinvenire, et nunquam figere animum suum in uno et vero Deo. Supra enim Deum factae sunt cogitationes ipsorum, supergressi cordibus suis ipsum magistrum, suspicione quidem superelati et supergressi, veritate autem declinantes a vero Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "451e4dc65140f38f50a2d55fb61c042665d9d6909fcf97140b94b0938d012471",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 32장의 절 번호 없는 본문이며, 통상 19장 1절이다. 예물과 제사의 모형을 설명하는 앞 장의 논의를 잇는다.",
          "땅의 것들과 하늘의 것들을 같은 하나님이 만드셨다는 관계, 모형의 모형과 형상의 형상을 끝없이 요구하게 된다는 논박을 옮겼다.",
          "suspicione는 210쪽 각주 6의 ὑπολήψει와 함께 읽어 상상 속에서라는 뜻으로 옮겼다. in monte는 산으로 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:efc8bffa60de07d5d2a3fed12ed15fd1b55ca5dcfb6b9a9fa35086cce9d8f930"
            ],
            "text": "백성은 모든 예물과 봉헌과 제사를 모형으로 받았다. 산에서 모세에게 보여 주신 대로, 한 분이신 같은 하나님께 받은 것이다. 그분의 이름은 지금도 모든 민족 가운데 교회에서 영광을 받는다. 우리 주변에 마련된 땅의 것들은 하늘에 있는 것들의 모형인 것이 합당하다. 둘 다 같은 하나님께서 만드셨다. 영적인 것들의 형상을 달리 닮게 하실 수 없었기 때문이다. 그러나 하늘 위에 있는 영적인 것들, 우리가 보기에는 눈에 보이지 않고 말로 다 설명할 수 없는 것들을, 또다시 다른 하늘의 것들의 모형이라고 말하고, 다른 플레로마의 모형이라고 하며, 하나님을 다른 아버지의 형상이라고 말하는 것은, 진리에서 벗어난 자들, 온통 어리석고 둔한 자들이 하는 일이다. 우리가 여러 차례 밝혔듯이, 이런 자들은 어쩔 수 없이 끊임없이 모형의 모형과 형상의 형상을 만들어 내게 되고, 한 분이신 참 하나님께 자기 마음을 결코 확고히 두지 못한다. 그들의 생각이 하나님보다 높아져, 마음속으로 스승 자신을 뛰어넘었기 때문이다. 상상 속에서는 높이 올라서 뛰어넘었지만, 실제로는 참 하나님에게서 벗어나고 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ec4bc03038cdfe85fc5b2be43536454305c865fcc7803aa015198e55bfb12ce4"
        ],
        "text": "백성은 모든 예물과 봉헌과 제사를 모형으로 받았다. 산에서 모세에게 보여 주신 대로, 한 분이신 같은 하나님께 받은 것이다. 그분의 이름은 지금도 모든 민족 가운데 교회에서 영광을 받는다. 우리 주변에 마련된 땅의 것들은 하늘에 있는 것들의 모형인 것이 합당하다. 둘 다 같은 하나님께서 만드셨다. 영적인 것들의 형상을 달리 닮게 하실 수 없었기 때문이다. 그러나 하늘 위에 있는 영적인 것들, 우리가 보기에는 눈에 보이지 않고 말로 다 설명할 수 없는 것들을, 또다시 다른 하늘의 것들의 모형이라고 말하고, 다른 플레로마의 모형이라고 하며, 하나님을 다른 아버지의 형상이라고 말하는 것은, 진리에서 벗어난 자들, 온통 어리석고 둔한 자들이 하는 일이다. 우리가 여러 차례 밝혔듯이, 이런 자들은 어쩔 수 없이 끊임없이 모형의 모형과 형상의 형상을 만들어 내게 되고, 한 분이신 참 하나님께 자기 마음을 결코 확고히 두지 못한다. 그들의 생각이 하나님보다 높아져, 마음속으로 스승 자신을 뛰어넘었기 때문이다. 상상 속에서는 높이 올라서 뛰어넘었지만, 실제로는 참 하나님에게서 벗어나고 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e2d505b1fd32e7032e67271db88fa8c7183ea6e252a74b18b63bfa4c9fcf7ff5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
      },
      "work_location": "4.h32",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-32"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ee3069539af7278c6585be48f3cc86dc59e3b4e9420fea0b389f7b58d5f4e4e4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:faa792289d9d23dbd24758d45a9a3ba4c0939f0e9815bd3dfaf8eda09794f12e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:964fdb02a991e4e645a2c83105a36e9b758a6e8c20a9b4e20f70158b895a7dc4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:59ea94ff16914b09dac92601713957b56d3ad41b1c7bb8503d3821dce1d28e39"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 33장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 33장 1절이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e4023a9483e7f7d03adb05e83ab6fedb6a5ee97f7669d7a6bbb78a0b73a43853",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee3069539af7278c6585be48f3cc86dc59e3b4e9420fea0b389f7b58d5f4e4e4",
            "source_revision_id": "sha256:964fdb02a991e4e645a2c83105a36e9b758a6e8c20a9b4e20f70158b895a7dc4",
            "translation_revision_id": "sha256:59ea94ff16914b09dac92601713957b56d3ad41b1c7bb8503d3821dce1d28e39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1b9165195ab02387bf10549b7aa13c8ab7c5861049f5655510162f73dd735785",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ee3069539af7278c6585be48f3cc86dc59e3b4e9420fea0b389f7b58d5f4e4e4",
            "source_revision_id": "sha256:964fdb02a991e4e645a2c83105a36e9b758a6e8c20a9b4e20f70158b895a7dc4",
            "translation_revision_id": "sha256:59ea94ff16914b09dac92601713957b56d3ad41b1c7bb8503d3821dce1d28e39"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e4023a9483e7f7d03adb05e83ab6fedb6a5ee97f7669d7a6bbb78a0b73a43853",
          "sha256:1b9165195ab02387bf10549b7aa13c8ab7c5861049f5655510162f73dd735785"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "211 notes 1-9",
            "explanation": "하나님의 손과 보이지 않는 피조물까지 포함하는 크기 비교를 유지한다. 예레미야 인용의 첫 문장은 인쇄대로 서술형으로 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              211
            ],
            "printed_texts": [
              "initium",
              "Deus, enim inquit, appropinquans ego sum",
              "renes et corda"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_divine_hand_and_nearness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 33장 1절이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "55db8e400d35ef8f45e688fc2ac35d5792e4686de1c8a3b9e7842c069041196a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n224.jpg",
            "page_key": "2:211",
            "printed_page": 211,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:faa792289d9d23dbd24758d45a9a3ba4c0939f0e9815bd3dfaf8eda09794f12e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ad quos juste quis dicat, quemadmodum ipse sermo suggerit: Quatenus super Deum extollitis cogitationes vestras, inconsiderate elati? Audistis mensos esse coelos in palma; dicite mihi mensuram, et enarrate multitudinem cubitorum innumerabilem, exponite mihi plenitudinem, latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, circummensurationis initium et finem, quae non intelligit cor hominis, et non comprehendit ea. Vere enim magna sunt thesaurophylacia coelestia: immensurabilis est in corde Deus, et incomprehensibilis in animo, qui comprehendit terram pugillo. Quis respicit mensuram dextrae ejus? Digitum quis cognoscit? Aut manum ejus quis intelligit, eam quae mensurat immensa, eam quae tendit mensura sua mensuram coelorum, et constringit pugillo terram cum abyssis, quae in se continet latitudinem, et longitudinem, et profundum deorsum, et altitudinem supernam universae conditionis, quae videtur, quae auditur et intelligitur, et quae invisibilis est? Et propter hoc super omne initium, et potestatem, et dominationem, et omne nomen quod nominatur omnium quae facta sunt et condita sunt, exsistens Deus. Ipse est qui coelos implet, et perspicit abyssos, qui est etiam cum unoquoque nostrum: Deus, enim inquit, appropinquans ego sum, et non Deus de longinquo. Si absconditur homo in absconsis, et ego eum non videbo? Manus enim ejus apprehendit omnia: et ipsa est quae coelos quidem illuminat, illuminat etiam quae sub coelo sunt, et scrutatur renes et corda, et in absconsis inest et in secretis nostris, et in manifesto alit et conservat nos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:964fdb02a991e4e645a2c83105a36e9b758a6e8c20a9b4e20f70158b895a7dc4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ad quos juste quis dicat, quemadmodum ipse sermo suggerit: Quatenus super Deum extollitis cogitationes vestras, inconsiderate elati? Audistis mensos esse coelos in palma; dicite mihi mensuram, et enarrate multitudinem cubitorum innumerabilem, exponite mihi plenitudinem, latitudinem, et longitudinem, et altitudinem, circummensurationis initium et finem, quae non intelligit cor hominis, et non comprehendit ea. Vere enim magna sunt thesaurophylacia coelestia: immensurabilis est in corde Deus, et incomprehensibilis in animo, qui comprehendit terram pugillo. Quis respicit mensuram dextrae ejus? Digitum quis cognoscit? Aut manum ejus quis intelligit, eam quae mensurat immensa, eam quae tendit mensura sua mensuram coelorum, et constringit pugillo terram cum abyssis, quae in se continet latitudinem, et longitudinem, et profundum deorsum, et altitudinem supernam universae conditionis, quae videtur, quae auditur et intelligitur, et quae invisibilis est? Et propter hoc super omne initium, et potestatem, et dominationem, et omne nomen quod nominatur omnium quae facta sunt et condita sunt, exsistens Deus. Ipse est qui coelos implet, et perspicit abyssos, qui est etiam cum unoquoque nostrum: Deus, enim inquit, appropinquans ego sum, et non Deus de longinquo. Si absconditur homo in absconsis, et ego eum non videbo? Manus enim ejus apprehendit omnia: et ipsa est quae coelos quidem illuminat, illuminat etiam quae sub coelo sunt, et scrutatur renes et corda, et in absconsis inest et in secretis nostris, et in manifesto alit et conservat nos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8dfe27c483fe9bc58457c2fa0e241ba7bf9dd62d6392a0bc112fe132b5c92542",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 33장 1절이며, 통상 19장 2절이다. 손바닥과 손가락 및 손을 통해 하나님의 크기를 헤아리려는 상대에게 묻는다.",
          "initium은 211쪽 각주 6의 ἀρχή를 따라 통치로 옮겼다. renes et corda는 속과 마음으로 옮겼다.",
          "예레미야 인용의 가까이 있는 하나님과 멀리 있는 하나님에 관한 첫 문장은 인쇄 대본의 서술형을 따랐다. 뒤에 숨은 사람을 보느냐고 묻는 질문이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:faa792289d9d23dbd24758d45a9a3ba4c0939f0e9815bd3dfaf8eda09794f12e"
            ],
            "text": "말씀 자체가 일러 주듯이, 그들에게 이렇게 말하는 것이 마땅하다. 분별없이 우쭐한 자들아, 너희는 생각을 하나님 위로 얼마나 높이 치켜올리는가? 너희는 하늘을 손바닥으로 재셨다는 말을 들었다. 그 치수를 내게 말하고, 그 셀 수 없이 많은 큐빗의 수를 일러 보아라. 그 전체 크기와 너비, 길이와 높이, 둘레를 재는 시작과 끝을 내게 설명해 보아라. 사람의 마음은 그것들을 이해하지 못하고, 헤아리지도 못한다. 하늘의 보물 창고는 참으로 크다. 하나님은 사람의 마음으로 잴 수 없고, 생각으로 헤아릴 수도 없으시다. 그분은 땅을 한 줌에 담으신다. 누가 그분 오른손의 크기를 살펴보는가? 누가 그분의 손가락을 아는가? 또 누가 그분의 손을 이해하는가? 그 손은 잴 수 없는 것을 재고, 자신의 척도로 하늘을 펼쳐 놓으며, 땅과 깊은 물들을 한 줌에 감싼다. 그 손은 자신 안에 담는다. 모든 피조물의 너비와 길이, 아래로 깊은 곳과 위로 높은 곳을 말한다. 눈에 보이는 것, 들리고 이해되는 것, 보이지 않는 것까지 담는다. 그러므로 하나님은 만들어지고 창조된 모든 것에 속하는 “모든 통치와 권세와 주권, 불리는 모든 이름 위에” 계신다. 그분은 하늘을 채우시고, 깊은 물들을 들여다보시며, 우리 한 사람 한 사람과도 함께 계신다. 그분은 말씀하신다. “나는 가까이 있는 하나님이며, 멀리 있는 하나님이 아니다. 사람이 은밀한 곳에 숨으면, 내가 그를 보지 못하겠느냐?” 그분의 손은 모든 것을 붙잡는다. 그 손이 하늘을 밝히고, 하늘 아래 있는 것들도 밝히며, 속과 마음을 살핀다. 우리의 숨은 곳과 은밀한 곳에도 계시고, 드러내 놓고 우리를 먹이고 지켜 주신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:964fdb02a991e4e645a2c83105a36e9b758a6e8c20a9b4e20f70158b895a7dc4"
        ],
        "text": "말씀 자체가 일러 주듯이, 그들에게 이렇게 말하는 것이 마땅하다. 분별없이 우쭐한 자들아, 너희는 생각을 하나님 위로 얼마나 높이 치켜올리는가? 너희는 하늘을 손바닥으로 재셨다는 말을 들었다. 그 치수를 내게 말하고, 그 셀 수 없이 많은 큐빗의 수를 일러 보아라. 그 전체 크기와 너비, 길이와 높이, 둘레를 재는 시작과 끝을 내게 설명해 보아라. 사람의 마음은 그것들을 이해하지 못하고, 헤아리지도 못한다. 하늘의 보물 창고는 참으로 크다. 하나님은 사람의 마음으로 잴 수 없고, 생각으로 헤아릴 수도 없으시다. 그분은 땅을 한 줌에 담으신다. 누가 그분 오른손의 크기를 살펴보는가? 누가 그분의 손가락을 아는가? 또 누가 그분의 손을 이해하는가? 그 손은 잴 수 없는 것을 재고, 자신의 척도로 하늘을 펼쳐 놓으며, 땅과 깊은 물들을 한 줌에 감싼다. 그 손은 자신 안에 담는다. 모든 피조물의 너비와 길이, 아래로 깊은 곳과 위로 높은 곳을 말한다. 눈에 보이는 것, 들리고 이해되는 것, 보이지 않는 것까지 담는다. 그러므로 하나님은 만들어지고 창조된 모든 것에 속하는 “모든 통치와 권세와 주권, 불리는 모든 이름 위에” 계신다. 그분은 하늘을 채우시고, 깊은 물들을 들여다보시며, 우리 한 사람 한 사람과도 함께 계신다. 그분은 말씀하신다. “나는 가까이 있는 하나님이며, 멀리 있는 하나님이 아니다. 사람이 은밀한 곳에 숨으면, 내가 그를 보지 못하겠느냐?” 그분의 손은 모든 것을 붙잡는다. 그 손이 하늘을 밝히고, 하늘 아래 있는 것들도 밝히며, 속과 마음을 살핀다. 우리의 숨은 곳과 은밀한 곳에도 계시고, 드러내 놓고 우리를 먹이고 지켜 주신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:59ea94ff16914b09dac92601713957b56d3ad41b1c7bb8503d3821dce1d28e39",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "work_location": "4.h33.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dd24806004dadecd1569f55c2dd86c337e429f5dbc2326c6252202f4ee4525ef",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4da8ef935de95b13f9e9060be9e5dc4121a1af133fe8824b0330d00e0fd24924",
            "sha256:f1577fffb6e5c06cbe43d1b4ea7a737f1698367f06139b40a6bb630c88286a47"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:51d19b02627a705e1b1db9c878e0d63e4b8318fbb05f1c368c29291a168c31b7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5a750a506ea9988932b2df02b6df1e61f4bb89772bfaa31e310f5cf4145106f3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 33장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211,
              212
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 33장 2절이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:eaa42660dea9111a8c4a8cc4d2958886951c6189f1d0e786b77fa89b410bf0a5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd24806004dadecd1569f55c2dd86c337e429f5dbc2326c6252202f4ee4525ef",
            "source_revision_id": "sha256:51d19b02627a705e1b1db9c878e0d63e4b8318fbb05f1c368c29291a168c31b7",
            "translation_revision_id": "sha256:5a750a506ea9988932b2df02b6df1e61f4bb89772bfaa31e310f5cf4145106f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5f183fd6a391a4a1ca5980c190a5a603f108a0764cf2b4b7cdf4b566d8242c27",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dd24806004dadecd1569f55c2dd86c337e429f5dbc2326c6252202f4ee4525ef",
            "source_revision_id": "sha256:51d19b02627a705e1b1db9c878e0d63e4b8318fbb05f1c368c29291a168c31b7",
            "translation_revision_id": "sha256:5a750a506ea9988932b2df02b6df1e61f4bb89772bfaa31e310f5cf4145106f3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:eaa42660dea9111a8c4a8cc4d2958886951c6189f1d0e786b77fa89b410bf0a5",
          "sha256:5f183fd6a391a4a1ca5980c190a5a603f108a0764cf2b4b7cdf4b566d8242c27"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h33-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103419.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              211,
              212
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "212 notes 1-6",
            "explanation": "상대의 아버지와 데미우르고스가 각각 결핍을 갖게 되는 논증을 옮긴다. 두 차례의 mundi fabricatio와 magnitudinem 독법을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              211,
              212
            ],
            "printed_texts": [
              "extra Pleroma",
              "intra Pleroma",
              "mundi fabricatio",
              "magnitudinem Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_two_incomplete_deities_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 33장 2절이다. ANF/New Advent 통상 19장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "55db8e400d35ef8f45e688fc2ac35d5792e4686de1c8a3b9e7842c069041196a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n224.jpg",
            "page_key": "2:211",
            "printed_page": 211,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4da8ef935de95b13f9e9060be9e5dc4121a1af133fe8824b0330d00e0fd24924",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem plenitudinem et magnitudinem manus ejus non comprehendit homo, quemadmodum poterit quis intelligere aut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8bd9d3839385bf61512c3ecc673a3411bb0cfe2ed6d1cc095ca39ca965e68668",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n225.jpg",
            "page_key": "2:212",
            "printed_page": 212,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f1577fffb6e5c06cbe43d1b4ea7a737f1698367f06139b40a6bb630c88286a47",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cognoscere in corde tam magnum Deum? Quem quasi jam mensi sint et perspexerint, et universum eum decurrerint, super eum esse aliud Pleroma Aeonum confingunt, et alterum Patrem; ad coelestia quidem non suspicientes, vere autem in profundum Bythum dementiae descendentes: Patrem quidem dicentes suum finiri usque ad ea quae sunt extra Pleroma, Demiurgum vero rursum non attingere usque ad Pleroma: et sic neutrum eorum ponunt esse perfectum et comprehendentem omnia. Deerit enim illi quidem universa quae est extra Pleroma, mundi fabricatio; huic autem quae est intra Pleroma, mundi fabricatio, et neuter eorum erit omnium Deus. Quoniam autem magnitudinem Dei ex his quae ab eo facta sunt, nemo enarrare potest, hoc omnibus manifestum est: et quoniam magnitudo ejus non deficit, sed omnia continet, et pervenit usque ad nos, et nobiscum est, omnis quicunque digne Deo sapit, confitebitur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:51d19b02627a705e1b1db9c878e0d63e4b8318fbb05f1c368c29291a168c31b7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem plenitudinem et magnitudinem manus ejus non comprehendit homo, quemadmodum poterit quis intelligere aut cognoscere in corde tam magnum Deum? Quem quasi jam mensi sint et perspexerint, et universum eum decurrerint, super eum esse aliud Pleroma Aeonum confingunt, et alterum Patrem; ad coelestia quidem non suspicientes, vere autem in profundum Bythum dementiae descendentes: Patrem quidem dicentes suum finiri usque ad ea quae sunt extra Pleroma, Demiurgum vero rursum non attingere usque ad Pleroma: et sic neutrum eorum ponunt esse perfectum et comprehendentem omnia. Deerit enim illi quidem universa quae est extra Pleroma, mundi fabricatio; huic autem quae est intra Pleroma, mundi fabricatio, et neuter eorum erit omnium Deus. Quoniam autem magnitudinem Dei ex his quae ab eo facta sunt, nemo enarrare potest, hoc omnibus manifestum est: et quoniam magnitudo ejus non deficit, sed omnia continet, et pervenit usque ad nos, et nobiscum est, omnis quicunque digne Deo sapit, confitebitur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fff6c61f8bb612490462cd0fc1c093454d66995041f05f5320feeeb8fd64018f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 33장 2절이며, 통상 19장 3절이다. 플레로마 안팎의 범위 때문에 상대가 말하는 두 존재 모두 결핍을 갖게 된다는 논증이다.",
          "두 번 나오는 mundi fabricatio를 각각 세계의 창조로 옮겼다. 212쪽 각주 4는 플레로마 안의 세계를 원형적 관념으로 해설하며 삭제 제안을 논의한다.",
          "magnitudinem Dei와 magnitudo는 하나님의 위대하심으로 유지했다. 뷔토스는 상대 집단의 명칭과 깊음의 뜻을 겹쳐 쓰는 대목이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4da8ef935de95b13f9e9060be9e5dc4121a1af133fe8824b0330d00e0fd24924",
              "sha256:f1577fffb6e5c06cbe43d1b4ea7a737f1698367f06139b40a6bb630c88286a47"
            ],
            "text": "사람이 그분 손의 전체 크기와 위대함조차 헤아리지 못한다면, 그토록 크신 하나님을 누가 어떻게 마음으로 이해하거나 알 수 있겠는가? 그들은 마치 이미 그분을 다 재고, 샅샅이 살피고, 그분 전체를 두루 돌아본 듯이, 그분 위에 아이온들의 다른 플레로마가 있다고 꾸며 내고, 또 다른 아버지가 있다고 한다. 하늘의 것들을 올려다보지도 않은 채, 실제로는 광기의 깊은 뷔토스로 내려가는 것이다. 그들은 자기들의 아버지가 한계에 이른다고 말한다. 플레로마 밖의 것들에 닿는 데까지가 그 한계라는 것이다. 반대로 데미우르고스는 플레로마까지 이르지 못한다고 한다. 이렇게 그들은 어느 쪽도 완전하지 않고, 모든 것을 품지도 못하는 존재로 만든다. 전자는 결핍을 갖게 된다. 플레로마 밖에서 이루어진 세계의 창조 전체가 빠지기 때문이다. 후자에게는 플레로마 안의 세계의 창조가 빠진다. 어느 쪽도 만물의 하나님이 될 수 없다. 그분이 만드신 것들로부터 하나님의 위대하심을 누구도 다 설명할 수 없다는 것은 모두에게 명백하다. 그분의 위대하심에 부족함이 없고, 모든 것을 품으며, 우리에게까지 이르고, 우리와 함께 계신다는 사실은, 하나님을 합당하게 생각하는 사람이라면 누구나 인정할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:51d19b02627a705e1b1db9c878e0d63e4b8318fbb05f1c368c29291a168c31b7"
        ],
        "text": "사람이 그분 손의 전체 크기와 위대함조차 헤아리지 못한다면, 그토록 크신 하나님을 누가 어떻게 마음으로 이해하거나 알 수 있겠는가? 그들은 마치 이미 그분을 다 재고, 샅샅이 살피고, 그분 전체를 두루 돌아본 듯이, 그분 위에 아이온들의 다른 플레로마가 있다고 꾸며 내고, 또 다른 아버지가 있다고 한다. 하늘의 것들을 올려다보지도 않은 채, 실제로는 광기의 깊은 뷔토스로 내려가는 것이다. 그들은 자기들의 아버지가 한계에 이른다고 말한다. 플레로마 밖의 것들에 닿는 데까지가 그 한계라는 것이다. 반대로 데미우르고스는 플레로마까지 이르지 못한다고 한다. 이렇게 그들은 어느 쪽도 완전하지 않고, 모든 것을 품지도 못하는 존재로 만든다. 전자는 결핍을 갖게 된다. 플레로마 밖에서 이루어진 세계의 창조 전체가 빠지기 때문이다. 후자에게는 플레로마 안의 세계의 창조가 빠진다. 어느 쪽도 만물의 하나님이 될 수 없다. 그분이 만드신 것들로부터 하나님의 위대하심을 누구도 다 설명할 수 없다는 것은 모두에게 명백하다. 그분의 위대하심에 부족함이 없고, 모든 것을 품으며, 우리에게까지 이르고, 우리와 함께 계신다는 사실은, 하나님을 합당하게 생각하는 사람이라면 누구나 인정할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5a750a506ea9988932b2df02b6df1e61f4bb89772bfaa31e310f5cf4145106f3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "work_location": "4.h33.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-33:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1cb7beb486861eea7ad1ea757698f1b0df0f89bcf826f3b94fd3b3458f86d0ed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a4910bf0ed65b4ee60b5912dadffa88c0c41b6779a9d768ab17dccd13ecc8445",
            "sha256:ebfd753c25459e6505edadadae037f07a76bc7ea9abcfb32e8cc72392b40d51f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bb76ff84f6f985f04866182278eb48f4aa73e50a8a2260ffc26972814e489407"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:706a6401d938a29982c5b37e90a429d6cd907a7a91b63ae3637a692a43ac6407"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              212,
              213
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 1절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:864cecd06e3e829cacdf393f86f1a6adf7003219acd820920cf134beab5abd36",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb7beb486861eea7ad1ea757698f1b0df0f89bcf826f3b94fd3b3458f86d0ed",
            "source_revision_id": "sha256:bb76ff84f6f985f04866182278eb48f4aa73e50a8a2260ffc26972814e489407",
            "translation_revision_id": "sha256:706a6401d938a29982c5b37e90a429d6cd907a7a91b63ae3637a692a43ac6407"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:94e117a6febcce7e11b01cb04178230d8d5df347a5d075907140fdb4ce7e1d56",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1cb7beb486861eea7ad1ea757698f1b0df0f89bcf826f3b94fd3b3458f86d0ed",
            "source_revision_id": "sha256:bb76ff84f6f985f04866182278eb48f4aa73e50a8a2260ffc26972814e489407",
            "translation_revision_id": "sha256:706a6401d938a29982c5b37e90a429d6cd907a7a91b63ae3637a692a43ac6407"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:864cecd06e3e829cacdf393f86f1a6adf7003219acd820920cf134beab5abd36",
          "sha256:94e117a6febcce7e11b01cb04178230d8d5df347a5d075907140fdb4ce7e1d56"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              212,
              213
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "212 notes 7-8; 213 notes 1-6",
            "explanation": "사랑을 통해 하나님을 앎과 말씀·지혜, 아들·성령 및 두 손의 비유를 유지한다. 그들을 통해서와 그들 안에서라는 두 전치 관계를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              212,
              213
            ],
            "printed_texts": [
              "elegit",
              "Adest enim ei semper Verbum et Sapientia, Filius et Spiritus",
              "per quos, et in quibus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Word_Wisdom_and_hands"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 1절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8bd9d3839385bf61512c3ecc673a3411bb0cfe2ed6d1cc095ca39ca965e68668",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n225.jpg",
            "page_key": "2:212",
            "printed_page": 212,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a4910bf0ed65b4ee60b5912dadffa88c0c41b6779a9d768ab17dccd13ecc8445",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur secundum magnitudinem non est cognoscere Deum; impossibile est enim mensurari Patrem; secundum autem dilectionem ejus, haec est enim quae nos per Verbum ejus perducit ad Deum, obedientes ei semper discimus quoniam est tantus Deus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f32948350a7bef5f3ff590ca8f6df781d603c3014117552a0792573f688fbac3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n226.jpg",
            "page_key": "2:213",
            "printed_page": 213,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ebfd753c25459e6505edadadae037f07a76bc7ea9abcfb32e8cc72392b40d51f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et ipse est qui per semetipsum constituit, et elegit, et adornavit, et continet omnia: in omnibus autem et nos, et hunc mundum, qui est secundum nos. Et nos igitur cum his quae continentur ab eo, facti sumus. Et hic est de quo Scriptura ait; Et plasmavit Deus hominem, limum terrae accipiens, et insufflavit in faciem ejus flatum vitae. Non ergo angeli fecerunt nos, nec nos plasmaverunt, nec angeli potuerunt imaginem facere Dei, nec alius quis praeter Verbum Domini, nec virtus longe absistens a Patre universorum. Nec enim indigebat horum Deus ad faciendum quae ipse apud se praefinierat fieri, quasi ipse suas non haberet manus. Adest enim ei semper Verbum et Sapientia, Filius et Spiritus, per quos, et in quibus omnia libere et sponte fecit, ad quos et loquitur, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; ipse a semetipso substantiam creaturarum, et exemplum factorum, et figuram in mundo ornamentorum accipiens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bb76ff84f6f985f04866182278eb48f4aa73e50a8a2260ffc26972814e489407",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Igitur secundum magnitudinem non est cognoscere Deum; impossibile est enim mensurari Patrem; secundum autem dilectionem ejus, haec est enim quae nos per Verbum ejus perducit ad Deum, obedientes ei semper discimus quoniam est tantus Deus, et ipse est qui per semetipsum constituit, et elegit, et adornavit, et continet omnia: in omnibus autem et nos, et hunc mundum, qui est secundum nos. Et nos igitur cum his quae continentur ab eo, facti sumus. Et hic est de quo Scriptura ait; Et plasmavit Deus hominem, limum terrae accipiens, et insufflavit in faciem ejus flatum vitae. Non ergo angeli fecerunt nos, nec nos plasmaverunt, nec angeli potuerunt imaginem facere Dei, nec alius quis praeter Verbum Domini, nec virtus longe absistens a Patre universorum. Nec enim indigebat horum Deus ad faciendum quae ipse apud se praefinierat fieri, quasi ipse suas non haberet manus. Adest enim ei semper Verbum et Sapientia, Filius et Spiritus, per quos, et in quibus omnia libere et sponte fecit, ad quos et loquitur, dicens: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram; ipse a semetipso substantiam creaturarum, et exemplum factorum, et figuram in mundo ornamentorum accipiens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "089b069a99822be8c27106db6955b46f46493ddaa4062b06cbee209580a8943b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 1절이며, 통상 20장 1절이다. 하나님의 크기를 헤아림과 사랑을 통해 하나님께 이르는 일을 구별한다.",
          "말씀과 지혜를 아들과 성령으로 설명하고, 하나님의 손들에 연결하는 저자의 표현을 유지했다. per quos와 in quibus는 그들을 통해서와 그들 안에서로 각각 옮겼다.",
          "elegit는 선택하심으로 옮겼다. 213쪽 각주 1은 fecit와의 판본 차이를 설명한다. 피조물의 실체와 만들어진 것들의 본, 세계의 장식들의 형태를 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a4910bf0ed65b4ee60b5912dadffa88c0c41b6779a9d768ab17dccd13ecc8445",
              "sha256:ebfd753c25459e6505edadadae037f07a76bc7ea9abcfb32e8cc72392b40d51f"
            ],
            "text": "그러므로 하나님의 크기로는 하나님을 알 수 없다. 아버지를 잰다는 것은 불가능하기 때문이다. 그러나 그분의 사랑으로 말하면, 그 사랑은 그분의 말씀을 통해 우리를 하나님께 이끈다. 우리는 그분께 순종하면서 하나님께서 그토록 크신 분임을 늘 배운다. 그분은 스스로 모든 것을 세우시고, 선택하시고, 아름답게 꾸미시고, 품으시는 분이다. 그 모든 것에는 우리도 들어 있고, 우리가 사는 이 세계도 들어 있다. 그러므로 우리도 그분이 품으시는 것들과 함께 만들어졌다. 성경이 말하는 분이 바로 이분이시다. “하나님께서 사람을 빚으셨다. 땅의 흙을 취하시고, 그 얼굴에 생명의 숨을 불어넣으셨다.” 그러므로 우리를 만든 것은 천사들이 아니다. 그들이 우리를 빚은 것도 아니다. 천사들은 하나님의 형상을 만들 수도 없었다. 주님의 말씀 외에는 다른 누구도 할 수 없었다. 만물의 아버지에게서 멀리 떨어진 어떤 권능도 할 수 없었다. 하나님께서 스스로 미리 정하신 일을 이루시는 데, 그런 존재들이 필요하지는 않았다. 마치 그분께 자기 손이 없기라도 한 것처럼 말이다. 그분 곁에는 언제나 말씀과 지혜, 곧 아들과 성령이 계신다. 그분은 그들을 통해서, 또 그들 안에서 자유롭게 뜻대로 모든 것을 만드셨다. 그들에게 이렇게 말씀하신다. “우리의 형상과 닮은 모습대로 사람을 만들자.” 피조물의 실체, 만들어진 것들의 본, 세계에 놓인 장식들의 형태를 스스로 자신에게서 취하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bb76ff84f6f985f04866182278eb48f4aa73e50a8a2260ffc26972814e489407"
        ],
        "text": "그러므로 하나님의 크기로는 하나님을 알 수 없다. 아버지를 잰다는 것은 불가능하기 때문이다. 그러나 그분의 사랑으로 말하면, 그 사랑은 그분의 말씀을 통해 우리를 하나님께 이끈다. 우리는 그분께 순종하면서 하나님께서 그토록 크신 분임을 늘 배운다. 그분은 스스로 모든 것을 세우시고, 선택하시고, 아름답게 꾸미시고, 품으시는 분이다. 그 모든 것에는 우리도 들어 있고, 우리가 사는 이 세계도 들어 있다. 그러므로 우리도 그분이 품으시는 것들과 함께 만들어졌다. 성경이 말하는 분이 바로 이분이시다. “하나님께서 사람을 빚으셨다. 땅의 흙을 취하시고, 그 얼굴에 생명의 숨을 불어넣으셨다.” 그러므로 우리를 만든 것은 천사들이 아니다. 그들이 우리를 빚은 것도 아니다. 천사들은 하나님의 형상을 만들 수도 없었다. 주님의 말씀 외에는 다른 누구도 할 수 없었다. 만물의 아버지에게서 멀리 떨어진 어떤 권능도 할 수 없었다. 하나님께서 스스로 미리 정하신 일을 이루시는 데, 그런 존재들이 필요하지는 않았다. 마치 그분께 자기 손이 없기라도 한 것처럼 말이다. 그분 곁에는 언제나 말씀과 지혜, 곧 아들과 성령이 계신다. 그분은 그들을 통해서, 또 그들 안에서 자유롭게 뜻대로 모든 것을 만드셨다. 그들에게 이렇게 말씀하신다. “우리의 형상과 닮은 모습대로 사람을 만들자.” 피조물의 실체, 만들어진 것들의 본, 세계에 놓인 장식들의 형태를 스스로 자신에게서 취하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:706a6401d938a29982c5b37e90a429d6cd907a7a91b63ae3637a692a43ac6407",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "work_location": "4.h34.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:03020330661f6e3c28f66865371478c3541d114f1bfa3e4eb0f009ec3c9585cc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8c6a10320fb45a5098a48733d4abebb0207a6dc6128dca18e604220cff37947a",
            "sha256:10e95edcf791529294292f19afbb00557212ef18c7fd80986505959a3b9c8ec1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2d79dcedaeab6ed93aa58b48bc7d4890197472702702bd2f407e254ff34293c9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:591d95bf41c6bd2fa1b4025c92b36af8b96330e392be5cdce596a715af0da5a8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              213,
              214
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 2절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8b539e9eefad5516e1b7908fda7e08266cca37a2e3cc1cb58ade3dd04437ffb0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03020330661f6e3c28f66865371478c3541d114f1bfa3e4eb0f009ec3c9585cc",
            "source_revision_id": "sha256:2d79dcedaeab6ed93aa58b48bc7d4890197472702702bd2f407e254ff34293c9",
            "translation_revision_id": "sha256:591d95bf41c6bd2fa1b4025c92b36af8b96330e392be5cdce596a715af0da5a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:11694d9fee3338417e1b7ae2f6ef2b03f88090b95d22ad6ef3b20f06845807df",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03020330661f6e3c28f66865371478c3541d114f1bfa3e4eb0f009ec3c9585cc",
            "source_revision_id": "sha256:2d79dcedaeab6ed93aa58b48bc7d4890197472702702bd2f407e254ff34293c9",
            "translation_revision_id": "sha256:591d95bf41c6bd2fa1b4025c92b36af8b96330e392be5cdce596a715af0da5a8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b539e9eefad5516e1b7908fda7e08266cca37a2e3cc1cb58ade3dd04437ffb0",
          "sha256:11694d9fee3338417e1b7ae2f6ef2b03f88090b95d22ad6ef3b20f06845807df"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              213,
              214
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "213 notes 7-9; 214 notes 1-5",
            "explanation": "헤르마스 인용의 scriptura라는 호칭, 다윗의 열쇠의 미래형, 아버지의 빛이 주님의 육신에 이르고 우리에게 오는 순서를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              213,
              214
            ],
            "printed_texts": [
              "scriptura",
              "Omnium capax",
              "aperiet",
              "in carnem Domini nostri occurrat paterna lux"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_scriptura_and_paternal_light"
          },
          {
            "explanation": "판본 난외의 출전과 별표로 구별한 아타나시우스 병렬 범위를 보존한다. 213쪽 각주 7은 γραφή가 헤르마스의 목자를 가리킨다고 설명한다. 라틴어의 Omnium capax 이하와 인쇄 그리스어의 끝을 구분한다.",
            "printed_reference": "Euseb. H. E. v. 8, § 2. Herm. P. L. ii. M. 1.; * Athanas. de Decret. syn. Nic.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 213,
                "text": "Καλῶς οὖν εἶπεν ἡ γραφὴ ἡ λέγουσα· Πρῶτον πάντων πίστευσον ὅτι εἷς ἐστιν ὁ Θεὸς, ὁ τὰ πάντα κτίσας,"
              },
              {
                "printed_page": 214,
                "text": "καὶ καταρτίσας, *καὶ ποιήσας ἐκ τοῦ μὴ ὄντος εἰς τὸ εἶναι τὰ πάντα.*"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Eusebius_and_Athanasius_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "comparison_record": "research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-7-and-hermas-locus-check.json",
            "comparison_role": "quotation_extent_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://ccel.org/ccel/hermas/pastor/anf02.ii.iii.i.html",
            "explanation": "목자 첫째 계명의 대응 구간을 확인하여 한국어 인용 범위를 Omnium capax 이하까지 연결했다. 이레네우스의 라틴어는 계속 Harvey 본문을 따른다. 유세비우스 병렬문의 위치는 교회사 5.8.7이며 별도 기록에 연결한다.",
            "printed_pages": [
              213,
              214
            ],
            "printed_volume": 2,
            "quotation_end": "et qui a nemine capiatur.",
            "quotation_start": "Primo omnium crede,",
            "type": "checked_Hermas_quotation_extent"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 2절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f32948350a7bef5f3ff590ca8f6df781d603c3014117552a0792573f688fbac3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n226.jpg",
            "page_key": "2:213",
            "printed_page": 213,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8c6a10320fb45a5098a48733d4abebb0207a6dc6128dca18e604220cff37947a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bene igitur pronuntiavit scriptura quae dicit: Primo omnium crede, quoniam unus est Deus, qui omnia constituit, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9cbaa2467374be7ce2887ababd725bb2be098f08fb7c2c462d2d6b81a0d72977",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n227.jpg",
            "page_key": "2:214",
            "printed_page": 214,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:10e95edcf791529294292f19afbb00557212ef18c7fd80986505959a3b9c8ec1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "consummavit, et fecit ex eo quod non erat, ut essent omnia: Omnium capax, et qui a nemine capiatur. Bene autem et in prophetis Malachias ait: Nonne unus Deus qui constituit nos? Nonne Pater unus est omnium nostrum? Consequenter autem et Apostolus ait: Unus Deus, inquit, Pater, qui super omnes, et in omnibus nobis. Similiter autem et Dominus: Omnia mihi, inquit, tradita sunt a Patre meo; manifeste ab eo qui omnia fecit: non enim aliena, sed sua tradidit ei. In omnibus autem nihil subtractum est: et propter hoc idem est Judex viventium et mortuorum, habens clavem David: aperiet, et nemo claudet: claudet, et nemo aperiet. Nemo enim alius poterat nec in coelo, nec in terra, nec sub terra aperire paternum librum, nec videre eum, nisi agnus qui occisus est, et sanguine suo redemit nos, ab eodem, qui omnia Verbo fecit et Sapientia adornavit, accipiens omnium potestatem, quando Verbum caro factum est, ut quemadmodum in coelis principatum habuit Verbum Dei, sic et in terra haberet principatum, quoniam homo justus, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus; principatum autem habeat eorum quae sunt sub terra, ipse primogenitus mortuorum factus, et ut videant omnia, quemadmodum praediximus, suum Regem: et ut in carnem Domini nostri occurrat paterna lux, et a carne ejus rutila veniat in nos, et sic homo deveniat in incorruptelam, circumdatus paterno lumine.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2d79dcedaeab6ed93aa58b48bc7d4890197472702702bd2f407e254ff34293c9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Bene igitur pronuntiavit scriptura quae dicit: Primo omnium crede, quoniam unus est Deus, qui omnia constituit, et consummavit, et fecit ex eo quod non erat, ut essent omnia: Omnium capax, et qui a nemine capiatur. Bene autem et in prophetis Malachias ait: Nonne unus Deus qui constituit nos? Nonne Pater unus est omnium nostrum? Consequenter autem et Apostolus ait: Unus Deus, inquit, Pater, qui super omnes, et in omnibus nobis. Similiter autem et Dominus: Omnia mihi, inquit, tradita sunt a Patre meo; manifeste ab eo qui omnia fecit: non enim aliena, sed sua tradidit ei. In omnibus autem nihil subtractum est: et propter hoc idem est Judex viventium et mortuorum, habens clavem David: aperiet, et nemo claudet: claudet, et nemo aperiet. Nemo enim alius poterat nec in coelo, nec in terra, nec sub terra aperire paternum librum, nec videre eum, nisi agnus qui occisus est, et sanguine suo redemit nos, ab eodem, qui omnia Verbo fecit et Sapientia adornavit, accipiens omnium potestatem, quando Verbum caro factum est, ut quemadmodum in coelis principatum habuit Verbum Dei, sic et in terra haberet principatum, quoniam homo justus, qui peccatum non fecit, nec inventus est dolus in ore ejus; principatum autem habeat eorum quae sunt sub terra, ipse primogenitus mortuorum factus, et ut videant omnia, quemadmodum praediximus, suum Regem: et ut in carnem Domini nostri occurrat paterna lux, et a carne ejus rutila veniat in nos, et sic homo deveniat in incorruptelam, circumdatus paterno lumine.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "982aa1dfdc498c0f5c262d751dd0c3308465ea70e58a1a801189969bc5d4f64c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 2절이며, 통상 20장 2절이다. scriptura라는 호칭은 성경으로 옮겼다. 213쪽 각주 7은 인용 출전을 헤르마스의 목자로 설명한다.",
          "목자 첫째 계명의 대응 구간을 확인하여 모든 것을 품고 누구에게도 담기지 않는다는 말까지 인용문으로 옮겼다. 대조 기록은 research/irenaeus-sources/eusebius-5-8-7-and-hermas-locus-check.json에 있다.",
          "유세비우스 병렬문의 위치는 교회사 5.8.7이다. Harvey 난외의 5.8 §2 표기와 구별했다. 214쪽 별표로 표시한 그리스어 범위는 난외의 아타나시우스 출전과 함께 기록했다.",
          "다윗의 열쇠에 관한 aperiet와 claudet는 미래형으로 옮겼다. 아버지의 책을 열고 보는 일, 하늘·땅·땅 아래에서의 으뜸 됨을 각각 유지했다.",
          "아버지의 빛이 주님의 육신에 이르고 그 육신에서 우리에게 빛나 오는 순서를 옮겼다. 214쪽 각주 4의 carnem과 carne 독법 설명도 대본 특징에 연결했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8c6a10320fb45a5098a48733d4abebb0207a6dc6128dca18e604220cff37947a",
              "sha256:10e95edcf791529294292f19afbb00557212ef18c7fd80986505959a3b9c8ec1"
            ],
            "text": "그러므로 다음과 같이 말한 성경은 바르게 선언했다. “무엇보다 먼저 하나님은 한 분이심을 믿어라. 그분은 만물을 세우시고, 완성하시고, 존재하지 않던 것에서 만드셔서, 만물이 존재하게 하셨다. 모든 것을 품으시고, 누구에게도 담기지 않으시는 분이다.” 예언자들 가운데 말라키도 바르게 말했다. “우리를 세우신 하나님은 한 분이 아니시냐? 우리 모두의 아버지는 한 분이 아니시냐?” 사도도 이에 맞게 말한다. “하나님은 한 분이신 아버지이시다. 그분은 모든 이 위에 계시고, 우리 모두 안에 계신다.” 주님도 마찬가지로 말씀하신다. “모든 것을 내 아버지께서 내게 넘겨주셨다.” 분명히 모든 것을 만드신 분께 받으셨다는 뜻이다. 그분은 남의 것이 아니라 자신의 것을 아들에게 넘겨주셨다. 모든 것 가운데 빠진 것은 아무것도 없다. 그러므로 같은 그분이 산 이들과 죽은 이들의 심판자이시며, “다윗의 열쇠를 가지신 분”이다. “그분이 여시면 아무도 닫지 못하고, 그분이 닫으시면 아무도 열지 못할 것이다.” 죽임당하신 어린양, 자기 피로 우리를 구속하신 분을 제외하고는, 하늘에도, 땅에도, 땅 아래에도, 아버지의 책을 열거나, 그 책을 보는 일을 할 수 있는 이가 아무도 없었다. 말씀으로 모든 것을 만드시고, 지혜로 아름답게 꾸미신 같은 그분에게서, 어린양은 모든 것에 대한 권한을 받으셨다. “말씀이 육신이 되셨을” 때의 일이다. 하나님의 말씀이 하늘에서 으뜸이셨듯이, 땅에서도 으뜸이 되시려는 것이었다. 그분은 의로운 사람이시며, “죄를 짓지 않으셨고, 그 입에서 속임수가 발견되지 않으셨기” 때문이다. 그분은 몸소 죽은 이들 가운데 맏이가 되셔서, 땅 아래 있는 것들 가운데서도 으뜸이 되시려 했다. 앞서 말했듯이, 만물이 자기 왕을 보게 하시려는 것이었다. 아버지의 빛이 우리 주님의 육신에 이르고, 그 육신에서 빛나며 우리에게 오게 하시려는 것이었다. 그렇게 사람은 아버지의 빛에 둘러싸여, 썩지 않음에 이르게 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2d79dcedaeab6ed93aa58b48bc7d4890197472702702bd2f407e254ff34293c9"
        ],
        "text": "그러므로 다음과 같이 말한 성경은 바르게 선언했다. “무엇보다 먼저 하나님은 한 분이심을 믿어라. 그분은 만물을 세우시고, 완성하시고, 존재하지 않던 것에서 만드셔서, 만물이 존재하게 하셨다. 모든 것을 품으시고, 누구에게도 담기지 않으시는 분이다.” 예언자들 가운데 말라키도 바르게 말했다. “우리를 세우신 하나님은 한 분이 아니시냐? 우리 모두의 아버지는 한 분이 아니시냐?” 사도도 이에 맞게 말한다. “하나님은 한 분이신 아버지이시다. 그분은 모든 이 위에 계시고, 우리 모두 안에 계신다.” 주님도 마찬가지로 말씀하신다. “모든 것을 내 아버지께서 내게 넘겨주셨다.” 분명히 모든 것을 만드신 분께 받으셨다는 뜻이다. 그분은 남의 것이 아니라 자신의 것을 아들에게 넘겨주셨다. 모든 것 가운데 빠진 것은 아무것도 없다. 그러므로 같은 그분이 산 이들과 죽은 이들의 심판자이시며, “다윗의 열쇠를 가지신 분”이다. “그분이 여시면 아무도 닫지 못하고, 그분이 닫으시면 아무도 열지 못할 것이다.” 죽임당하신 어린양, 자기 피로 우리를 구속하신 분을 제외하고는, 하늘에도, 땅에도, 땅 아래에도, 아버지의 책을 열거나, 그 책을 보는 일을 할 수 있는 이가 아무도 없었다. 말씀으로 모든 것을 만드시고, 지혜로 아름답게 꾸미신 같은 그분에게서, 어린양은 모든 것에 대한 권한을 받으셨다. “말씀이 육신이 되셨을” 때의 일이다. 하나님의 말씀이 하늘에서 으뜸이셨듯이, 땅에서도 으뜸이 되시려는 것이었다. 그분은 의로운 사람이시며, “죄를 짓지 않으셨고, 그 입에서 속임수가 발견되지 않으셨기” 때문이다. 그분은 몸소 죽은 이들 가운데 맏이가 되셔서, 땅 아래 있는 것들 가운데서도 으뜸이 되시려 했다. 앞서 말했듯이, 만물이 자기 왕을 보게 하시려는 것이었다. 아버지의 빛이 우리 주님의 육신에 이르고, 그 육신에서 빛나며 우리에게 오게 하시려는 것이었다. 그렇게 사람은 아버지의 빛에 둘러싸여, 썩지 않음에 이르게 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:591d95bf41c6bd2fa1b4025c92b36af8b96330e392be5cdce596a715af0da5a8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "work_location": "4.h34.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:941fcd36ae2295df809526d3719c2cf14fce3f132ba13b1fbaa1c0f25fd72e0b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c25118f408d54eddfbc097e3398c2e33c3e4826e3d1d457c20df9cd3b7895c10",
            "sha256:b9b8621b8920612a95d70d5714ef58cddd204a458cba828532190a2837c8ca23"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:32e9fb79880cbeee9f1c45652a69768cdcba3eabeb020932e14f1994b4b5c44c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d1a4c29c26d9c4bdc96090fba20db04c75a50ce08fc5d4d9f8a979d52dc7f4ff"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214,
              215
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 3절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f7f602048373e5d2376710d08b9a35b59826468423c3e680c4aa0a37782d7518",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:941fcd36ae2295df809526d3719c2cf14fce3f132ba13b1fbaa1c0f25fd72e0b",
            "source_revision_id": "sha256:32e9fb79880cbeee9f1c45652a69768cdcba3eabeb020932e14f1994b4b5c44c",
            "translation_revision_id": "sha256:d1a4c29c26d9c4bdc96090fba20db04c75a50ce08fc5d4d9f8a979d52dc7f4ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5f3606e00794496297f955f144dd61ce172a07364aa4dec1a2b40eff4b3d3ae8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:941fcd36ae2295df809526d3719c2cf14fce3f132ba13b1fbaa1c0f25fd72e0b",
            "source_revision_id": "sha256:32e9fb79880cbeee9f1c45652a69768cdcba3eabeb020932e14f1994b4b5c44c",
            "translation_revision_id": "sha256:d1a4c29c26d9c4bdc96090fba20db04c75a50ce08fc5d4d9f8a979d52dc7f4ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f7f602048373e5d2376710d08b9a35b59826468423c3e680c4aa0a37782d7518",
          "sha256:5f3606e00794496297f955f144dd61ce172a07364aa4dec1a2b40eff4b3d3ae8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              214,
              215
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "214 notes 6-7; 215 notes 1-4",
            "explanation": "지혜를 성령이라고 부르는 저자의 설명과 창조함 및 낳음이라는 잠언 인용을 각각 옮긴다. 214-215쪽의 princi-pium은 시작 면에 한 단어로 연결했다.",
            "printed_pages": [
              214,
              215
            ],
            "printed_texts": [
              "Sapientia, quae est Spiritus",
              "Dominus creavit me",
              "genuit me",
              "eram apud eum aptans"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Wisdom_as_Spirit_and_Proverbs"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 3절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9cbaa2467374be7ce2887ababd725bb2be098f08fb7c2c462d2d6b81a0d72977",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n227.jpg",
            "page_key": "2:214",
            "printed_page": 214,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c25118f408d54eddfbc097e3398c2e33c3e4826e3d1d457c20df9cd3b7895c10",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quoniam Verbum, id est Filius, semper cum Patre erat, per multa demonstravimus. Quoniam autem et Sapientia, quae est Spiritus, erat apud eum ante omnem constitutionem, per Salomonem ait: Deus sapientia fundavit terram, paravit autem coelum prudentia. Sensu ejus abyssi eruperunt, nubes autem manaverunt ros. Et rursus autem: Dominus creavit me principium",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4c4db415300ef16751653c3bd81bf796c09837df78842d2309a4e84845776862",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n228.jpg",
            "page_key": "2:215",
            "printed_page": 215,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b9b8621b8920612a95d70d5714ef58cddd204a458cba828532190a2837c8ca23",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "viarum suarum in opera sua, ante saecula fundavit me, in initio antequam terram faceret, priusquam abyssos constitueret, et priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes confirmarentur: ante omnes autem colles genuit me. Et iterum: Cum pararet coelum, eram cum illo, et cum firmos faceret fontes abyssi, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram apud eum aptans. Ego eram cui adgaudebat, quotidie autem laetabar ante faciem ejus in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto, et jocundaretur in filiis hominum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:32e9fb79880cbeee9f1c45652a69768cdcba3eabeb020932e14f1994b4b5c44c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quoniam Verbum, id est Filius, semper cum Patre erat, per multa demonstravimus. Quoniam autem et Sapientia, quae est Spiritus, erat apud eum ante omnem constitutionem, per Salomonem ait: Deus sapientia fundavit terram, paravit autem coelum prudentia. Sensu ejus abyssi eruperunt, nubes autem manaverunt ros. Et rursus autem: Dominus creavit me principium viarum suarum in opera sua, ante saecula fundavit me, in initio antequam terram faceret, priusquam abyssos constitueret, et priusquam procederent fontes aquarum, antequam montes confirmarentur: ante omnes autem colles genuit me. Et iterum: Cum pararet coelum, eram cum illo, et cum firmos faceret fontes abyssi, quando fortia faciebat fundamenta terrae, eram apud eum aptans. Ego eram cui adgaudebat, quotidie autem laetabar ante faciem ejus in omni tempore, cum laetaretur orbe perfecto, et jocundaretur in filiis hominum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1a4f66f416c959efbe4a9b69e861c118c6424393082f635c4b78fa8241dafa4e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 3절이며, 통상 20장 3절이다. 저자는 여기서 지혜를 성령으로 풀이한 뒤 잠언을 인용한다.",
          "잠언 인용의 creavit는 창조하심, genuit는 낳으심으로 각각 옮겼다. 시대들 이전과 땅·깊은 물·샘·산·언덕 이전이라는 순서를 유지했다.",
          "aptans는 맞추어 세움으로 옮겼다. 라틴어의 함께 일함과 함께 기뻐함을 구별했고, 215쪽 각주 3이 설명하는 인용의 생략 형태를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c25118f408d54eddfbc097e3398c2e33c3e4826e3d1d457c20df9cd3b7895c10",
              "sha256:b9b8621b8920612a95d70d5714ef58cddd204a458cba828532190a2837c8ca23"
            ],
            "text": "말씀, 곧 아들이 언제나 아버지와 함께 계셨음은 우리가 여러 곳에서 밝혔다. 지혜, 곧 성령께서도 모든 창조 이전부터 그분 곁에 계셨음을, 그분은 솔로몬을 통해 말씀하신다. “하나님은 지혜로 땅의 기초를 놓으시고, 슬기로 하늘을 마련하셨다. 그분의 지식으로 깊은 물들이 터져 나왔고, 구름들은 이슬을 흘려보냈다.” 또 이렇게 말씀하신다. “주님께서 나를 당신 길의 시작으로 창조하셨다. 당신의 일들을 위해서였다. 시대들 이전에 나를 세우셨다. 태초에, 땅을 만드시기 전에, 깊은 물들을 세우시기 전에, 물의 샘들이 솟아나기 전에, 산들이 굳게 서기 전이었다. 모든 언덕에 앞서 나를 낳으셨다.” 다시 말씀하신다. “그분이 하늘을 마련하실 때, 나는 그분과 함께 있었다. 깊은 물의 샘들을 굳게 하실 때, 땅의 기초를 단단하게 하실 때, 나는 그분 곁에서 맞추어 세우고 있었다. 나는 그분이 즐거워하시는 이였다. 날마다 언제나 그분 앞에서 기뻐했다. 그분이 완성된 세상을 기뻐하시고, 사람의 자녀들을 즐거워하실 때였다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:32e9fb79880cbeee9f1c45652a69768cdcba3eabeb020932e14f1994b4b5c44c"
        ],
        "text": "말씀, 곧 아들이 언제나 아버지와 함께 계셨음은 우리가 여러 곳에서 밝혔다. 지혜, 곧 성령께서도 모든 창조 이전부터 그분 곁에 계셨음을, 그분은 솔로몬을 통해 말씀하신다. “하나님은 지혜로 땅의 기초를 놓으시고, 슬기로 하늘을 마련하셨다. 그분의 지식으로 깊은 물들이 터져 나왔고, 구름들은 이슬을 흘려보냈다.” 또 이렇게 말씀하신다. “주님께서 나를 당신 길의 시작으로 창조하셨다. 당신의 일들을 위해서였다. 시대들 이전에 나를 세우셨다. 태초에, 땅을 만드시기 전에, 깊은 물들을 세우시기 전에, 물의 샘들이 솟아나기 전에, 산들이 굳게 서기 전이었다. 모든 언덕에 앞서 나를 낳으셨다.” 다시 말씀하신다. “그분이 하늘을 마련하실 때, 나는 그분과 함께 있었다. 깊은 물의 샘들을 굳게 하실 때, 땅의 기초를 단단하게 하실 때, 나는 그분 곁에서 맞추어 세우고 있었다. 나는 그분이 즐거워하시는 이였다. 날마다 언제나 그분 앞에서 기뻐했다. 그분이 완성된 세상을 기뻐하시고, 사람의 자녀들을 즐거워하실 때였다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:d1a4c29c26d9c4bdc96090fba20db04c75a50ce08fc5d4d9f8a979d52dc7f4ff",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "work_location": "4.h34.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b4c274a1025db1b5af4b373e1a243949b9bacad8c0df4189539185157010c5d3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:71f5526f64a21a0c10b9bea74504dcb889c4b12b9d58902f1e20ed89770a85d2",
            "sha256:ed86333f08177a6253080331bff47317d583f6fad53d31b31367d27cc4fd52f3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e66668f23c334f759a2694de30701a3b0c477925050c641a502eed3c32877f61"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1472d44c1dc14cbe4d6edb3a4245120e2f878442f0722e572ce732085d564d0f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              215,
              216
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 4절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f51a015e2f2a172417567392d04973fee1fb650070fd54512ea2b7f86ba241b8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b4c274a1025db1b5af4b373e1a243949b9bacad8c0df4189539185157010c5d3",
            "source_revision_id": "sha256:e66668f23c334f759a2694de30701a3b0c477925050c641a502eed3c32877f61",
            "translation_revision_id": "sha256:1472d44c1dc14cbe4d6edb3a4245120e2f878442f0722e572ce732085d564d0f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:143cddd78b6d4ea64c12454c1bccf6d2a92fb5ac11099650066564a84e4419d5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b4c274a1025db1b5af4b373e1a243949b9bacad8c0df4189539185157010c5d3",
            "source_revision_id": "sha256:e66668f23c334f759a2694de30701a3b0c477925050c641a502eed3c32877f61",
            "translation_revision_id": "sha256:1472d44c1dc14cbe4d6edb3a4245120e2f878442f0722e572ce732085d564d0f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f51a015e2f2a172417567392d04973fee1fb650070fd54512ea2b7f86ba241b8",
          "sha256:143cddd78b6d4ea64c12454c1bccf6d2a92fb5ac11099650066564a84e4419d5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              215,
              216
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "215 notes 5-7; 216 note 1",
            "explanation": "끝과 시작을 사람과 하나님으로 풀이하는 문장, 육신으로 오심, 결합과 교제 및 평생 섬김의 관계를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              215,
              216
            ],
            "printed_texts": [
              "ut finem conjungeret principio",
              "commixtio et communio",
              "ab universo transgressionis spiritu"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_end_beginning_and_divine_communion"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 4절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4c4db415300ef16751653c3bd81bf796c09837df78842d2309a4e84845776862",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n228.jpg",
            "page_key": "2:215",
            "printed_page": 215,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:71f5526f64a21a0c10b9bea74504dcb889c4b12b9d58902f1e20ed89770a85d2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unus igitur Deus, qui Verbo et Sapientia fecit et adaptavit omnia: hic est autem Demiurgus, qui et mundum hunc attribuit humano generi, qui secundum magnitudinem quidem ignotus est omnibus his qui ab eo facti sunt: nemo enim investigavit altitudinem ejus, nec veterum qui quieverunt, nec eorum qui nunc sunt, secundum autem dilectionem cognoscitur semper per eum, per quem constituit omnia. Est autem hic Verbum ejus Dominus noster Jesus Christus, qui novissimis temporibus homo in hominibus factus est, ut finem conjungeret principio, id est, hominem Deo. Et propterea prophetae ab eodem Verbo propheticum accipientes charisma, praedicaverunt ejus secundum carnem adventum, per quem commixtio et communio Dei et hominis secundum placitum Patris facta est, ab initio praenunciante Verbo Dei, quoniam videbitur Deus ab hominibus, et conversabitur cum eis super terram, et colloqueretur, et adfuturus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ea312cd9173a62d01b732084b5bf8db41382962e3f59f322ef7b9767ec3ced47",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n229.jpg",
            "page_key": "2:216",
            "printed_page": 216,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ed86333f08177a6253080331bff47317d583f6fad53d31b31367d27cc4fd52f3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "esset suo plasmati, salvans illud, et perceptibilis ab eo, et liberans nos de manibus omnium odientium nos, hoc est, ab universo transgressionis spiritu: et faciens nos servire sibi in sanctitate et justitia omnes dies nostros, uti complexus homo Spiritum Dei, in gloriam cedat Patris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e66668f23c334f759a2694de30701a3b0c477925050c641a502eed3c32877f61",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unus igitur Deus, qui Verbo et Sapientia fecit et adaptavit omnia: hic est autem Demiurgus, qui et mundum hunc attribuit humano generi, qui secundum magnitudinem quidem ignotus est omnibus his qui ab eo facti sunt: nemo enim investigavit altitudinem ejus, nec veterum qui quieverunt, nec eorum qui nunc sunt, secundum autem dilectionem cognoscitur semper per eum, per quem constituit omnia. Est autem hic Verbum ejus Dominus noster Jesus Christus, qui novissimis temporibus homo in hominibus factus est, ut finem conjungeret principio, id est, hominem Deo. Et propterea prophetae ab eodem Verbo propheticum accipientes charisma, praedicaverunt ejus secundum carnem adventum, per quem commixtio et communio Dei et hominis secundum placitum Patris facta est, ab initio praenunciante Verbo Dei, quoniam videbitur Deus ab hominibus, et conversabitur cum eis super terram, et colloqueretur, et adfuturus esset suo plasmati, salvans illud, et perceptibilis ab eo, et liberans nos de manibus omnium odientium nos, hoc est, ab universo transgressionis spiritu: et faciens nos servire sibi in sanctitate et justitia omnes dies nostros, uti complexus homo Spiritum Dei, in gloriam cedat Patris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a5804f6f3ceef64941316dbdf2829c82b13176c0e7666a2c73b6a017deca4dc1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 4절이며, 통상 20장 4절이다. 끝과 시작의 결합을 사람과 하나님의 결합으로 풀이한다.",
          "commixtio와 communio는 결합과 교제로 구별했다. 육신으로 오심과 하나님이 사람들에게 보이심, 자신이 빚은 사람을 구원하심을 차례로 옮겼다.",
          "우리의 원수들에서 해방됨을 범법의 모든 영에서 해방됨으로 설명하는 문장을 유지했다. 평생 거룩함과 의로움으로 섬김 및 아버지의 영광에 이름은 누가복음 인용과 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:71f5526f64a21a0c10b9bea74504dcb889c4b12b9d58902f1e20ed89770a85d2",
              "sha256:ed86333f08177a6253080331bff47317d583f6fad53d31b31367d27cc4fd52f3"
            ],
            "text": "그러므로 하나님은 한 분이시며, 말씀과 지혜로 만물을 만들고 질서 있게 세우셨다. 이분이 창조주이시다. 그분은 인류에게 이 세계를 주셨다. 그분의 크기로 말하면, 그분이 만드신 어떤 존재도 그분을 알지 못한다. 옛날에 살다가 안식한 이들도, 지금 살아 있는 이들도, 누구도 그분의 높이를 헤아리지 못했기 때문이다. 그분의 사랑으로 말하면, 언제나 알려지신다. 그분이 만물을 세우실 때 통로가 되신 분을 통해서이다. 그분은 하나님의 말씀이시며, 우리 주 예수 그리스도이시다. 그분은 마지막 때에 사람들 가운데서 사람이 되셨다. 끝을 시작에 결합하시려는 것이었다. 곧 사람을 하나님께 결합하시려는 것이었다. 그러므로 예언자들은 같은 그 말씀에게서 예언의 은사를 받아, 그분이 육신으로 오실 것을 선포했다. 그분을 통해 아버지의 뜻에 따라 하나님과 사람의 결합과 교제가 이루어졌다. 하나님의 말씀은 처음부터 미리 알리셨다. 하나님이 사람들에게 보이시고, 땅에서 그들과 함께 사시며, 그들과 말씀을 나누시고, 자신이 빚으신 사람 곁에 계실 것이라고 하셨다. 그 사람을 구원하시고, 그 사람이 하나님을 받아들일 수 있게 하시며, 우리를 미워하는 모든 자의 손에서 우리를 해방하실 것이라고 하셨다. 곧 범법의 모든 영에게서 해방하실 것이라고 하셨다. 우리가 평생 동안 거룩함과 의로움으로 하나님을 섬기게 하시려는 것이었다. 사람이 하나님의 영을 받아 안고, 아버지의 영광에 이르게 하시려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e66668f23c334f759a2694de30701a3b0c477925050c641a502eed3c32877f61"
        ],
        "text": "그러므로 하나님은 한 분이시며, 말씀과 지혜로 만물을 만들고 질서 있게 세우셨다. 이분이 창조주이시다. 그분은 인류에게 이 세계를 주셨다. 그분의 크기로 말하면, 그분이 만드신 어떤 존재도 그분을 알지 못한다. 옛날에 살다가 안식한 이들도, 지금 살아 있는 이들도, 누구도 그분의 높이를 헤아리지 못했기 때문이다. 그분의 사랑으로 말하면, 언제나 알려지신다. 그분이 만물을 세우실 때 통로가 되신 분을 통해서이다. 그분은 하나님의 말씀이시며, 우리 주 예수 그리스도이시다. 그분은 마지막 때에 사람들 가운데서 사람이 되셨다. 끝을 시작에 결합하시려는 것이었다. 곧 사람을 하나님께 결합하시려는 것이었다. 그러므로 예언자들은 같은 그 말씀에게서 예언의 은사를 받아, 그분이 육신으로 오실 것을 선포했다. 그분을 통해 아버지의 뜻에 따라 하나님과 사람의 결합과 교제가 이루어졌다. 하나님의 말씀은 처음부터 미리 알리셨다. 하나님이 사람들에게 보이시고, 땅에서 그들과 함께 사시며, 그들과 말씀을 나누시고, 자신이 빚으신 사람 곁에 계실 것이라고 하셨다. 그 사람을 구원하시고, 그 사람이 하나님을 받아들일 수 있게 하시며, 우리를 미워하는 모든 자의 손에서 우리를 해방하실 것이라고 하셨다. 곧 범법의 모든 영에게서 해방하실 것이라고 하셨다. 우리가 평생 동안 거룩함과 의로움으로 하나님을 섬기게 하시려는 것이었다. 사람이 하나님의 영을 받아 안고, 아버지의 영광에 이르게 하시려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1472d44c1dc14cbe4d6edb3a4245120e2f878442f0722e572ce732085d564d0f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "work_location": "4.h34.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:df0cf9ff39290be18e5afc84fc8fdedf3d021a9478d86dd9700dc2a0bc41577f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a1d11a40b38f4c19225e691a05eece8370d217898926f7dfbc97a8c2857bbcca"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ca62f1813302a03080be176364a2312d3d2d0f30fbf257175b0ae2ef353ca10"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e0f94bd14fd046a2760dddef6456fc1c5efe3a4329032194f877f99daa73d3c6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "quae unicuique evenit ex eo quod videat Deum.",
            "source_start": "Haec prophetice significabant prophetae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 5절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dcac53a1ff4e4edc94e86a17275d7f4a66de9a9dcf9aeab44377d48fdb4aca59",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df0cf9ff39290be18e5afc84fc8fdedf3d021a9478d86dd9700dc2a0bc41577f",
            "source_revision_id": "sha256:4ca62f1813302a03080be176364a2312d3d2d0f30fbf257175b0ae2ef353ca10",
            "translation_revision_id": "sha256:e0f94bd14fd046a2760dddef6456fc1c5efe3a4329032194f877f99daa73d3c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4b77439d14fa02fb8930ae94a0be87d1eafcc268ed71e6b38ae5f01fb57577c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:df0cf9ff39290be18e5afc84fc8fdedf3d021a9478d86dd9700dc2a0bc41577f",
            "source_revision_id": "sha256:4ca62f1813302a03080be176364a2312d3d2d0f30fbf257175b0ae2ef353ca10",
            "translation_revision_id": "sha256:e0f94bd14fd046a2760dddef6456fc1c5efe3a4329032194f877f99daa73d3c6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dcac53a1ff4e4edc94e86a17275d7f4a66de9a9dcf9aeab44377d48fdb4aca59",
          "sha256:4b77439d14fa02fb8930ae94a0be87d1eafcc268ed71e6b38ae5f01fb57577c8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "quae unicuique evenit ex eo quod videat Deum.",
            "source_start": "Haec prophetice significabant prophetae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "216 notes 2-6",
            "explanation": "예언을 통한 보임, 자녀 됨을 통한 보임, 아버지로 보임을 구별한다. 그리스어 및 다른 라틴어 사본과 달리 인쇄 대본은 in Filium을 사용한다.",
            "printed_pages": [
              216
            ],
            "printed_texts": [
              "prophetice",
              "adoptive",
              "paternaliter",
              "Spiritu quidem praeparante hominem in Filium Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_three_modes_of_vision"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 5절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ea312cd9173a62d01b732084b5bf8db41382962e3f59f322ef7b9767ec3ced47",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n229.jpg",
            "page_key": "2:216",
            "printed_page": 216,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a1d11a40b38f4c19225e691a05eece8370d217898926f7dfbc97a8c2857bbcca",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec prophetice significabant prophetae, sed non quemadmodum quidam dicunt, invisibili Patre omnium exsistente, alterum esse eum, qui a prophetis videretur. Hoc autem dicunt, qui in totum, quid sit prophetia, nesciunt. Nam prophetia est praedicatio futurorum, id est, eorum quae post erunt, praesignificatio. Praesignificabant igitur prophetae quoniam videbitur Deus ab hominibus; quemadmodum et Dominus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Sed secundum magnitudinem quidem ejus, et mirabilem gloriam, nemo videbit Deum, et vivet; incapabilis enim Pater: secundum autem dilectionem et humanitatem, et quod omnia possit, etiam hoc concedit iis qui se diligunt, id est, videre Deum, quod et prophetabant prophetae. Quoniam quae impossibilia apud homines, possibilia apud Deum. Homo etenim a se non videt Deum. Ille autem volens videtur ab hominibus, a quibus vult, et quando vult, et quemadmodum vult. Potens est enim in omnibus Deus: visus quidem tunc per Spiritum prophetice, visus autem et per Filium adoptive, videbitur autem et in Regno coelorum paternaliter, Spiritu quidem praeparante hominem in Filium Dei, Filio autem adducente ad Patrem, Patre autem incorruptelam donante in aeternam vitam, quae unicuique evenit ex eo quod videat Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4ca62f1813302a03080be176364a2312d3d2d0f30fbf257175b0ae2ef353ca10",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec prophetice significabant prophetae, sed non quemadmodum quidam dicunt, invisibili Patre omnium exsistente, alterum esse eum, qui a prophetis videretur. Hoc autem dicunt, qui in totum, quid sit prophetia, nesciunt. Nam prophetia est praedicatio futurorum, id est, eorum quae post erunt, praesignificatio. Praesignificabant igitur prophetae quoniam videbitur Deus ab hominibus; quemadmodum et Dominus ait: Beati mundo corde, quoniam ipsi Deum videbunt. Sed secundum magnitudinem quidem ejus, et mirabilem gloriam, nemo videbit Deum, et vivet; incapabilis enim Pater: secundum autem dilectionem et humanitatem, et quod omnia possit, etiam hoc concedit iis qui se diligunt, id est, videre Deum, quod et prophetabant prophetae. Quoniam quae impossibilia apud homines, possibilia apud Deum. Homo etenim a se non videt Deum. Ille autem volens videtur ab hominibus, a quibus vult, et quando vult, et quemadmodum vult. Potens est enim in omnibus Deus: visus quidem tunc per Spiritum prophetice, visus autem et per Filium adoptive, videbitur autem et in Regno coelorum paternaliter, Spiritu quidem praeparante hominem in Filium Dei, Filio autem adducente ad Patrem, Patre autem incorruptelam donante in aeternam vitam, quae unicuique evenit ex eo quod videat Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9d4e501799470eecac1b7856831f258b493431f61c018ac9baf71aea15d423c7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 5절은 통상 20장 5절의 앞부분이다. 나머지는 다음 Harvey 6절의 빛 비유로 이어진다.",
          "하나님의 보이심을 예언, 자녀로 삼으심, 아버지로서 보이심이라는 prophetice·adoptive·paternaliter의 관계로 옮겼다.",
          "성령이 사람을 준비시켜 아들에게로 이끈다는 in Filium을 유지했다. 216쪽 각주 6은 Filio 독법도 기록한다. 아들·아버지와 영원한 생명의 관계를 각각 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a1d11a40b38f4c19225e691a05eece8370d217898926f7dfbc97a8c2857bbcca"
            ],
            "text": "예언자들은 이런 일들을 예언으로 나타냈다. 어떤 이들은 만물의 아버지가 보이지 않는 분이므로, 예언자들에게 보인 분은 다른 존재라고 말한다. 그러나 예언자들이 뜻한 것은 그것이 아니다. 그런 말을 하는 자들은 예언이 무엇인지 전혀 모른다. 예언은 장차 올 일들을 선포하는 것, 곧 나중에 있을 일들을 미리 알리는 것이기 때문이다. 그러므로 예언자들은 미리 알렸다. 하나님이 사람들에게 보이실 것이라고 말이다. 주님도 이렇게 말씀하신다. “마음이 깨끗한 이들은 복되다. 그들이 하나님을 볼 것이기 때문이다.” 그분의 크기와 놀라운 영광으로 말하면, “누구도 하나님을 보고 살지 못할 것이다.” 아버지를 담아낼 수 없기 때문이다. 그러나 그분의 사랑과 사람을 향한 자애, 모든 것을 하실 수 있는 능력으로 말하면, 그분은 자신을 사랑하는 이들에게 이 일까지 허락하신다. 곧 하나님을 보는 일이다. 예언자들도 이 일을 예언했다. “사람에게 불가능한 것들이 하나님께는 가능하기” 때문이다. 사람은 스스로 하나님을 보지 못한다. 하나님께서 원하시면 사람들에게 보이신다. 그분이 원하시는 이들에게, 원하시는 때에, 원하시는 방식으로 보이신다. 하나님은 모든 일을 하실 수 있다. 그때에는 성령을 통해 예언의 방식으로 보이셨고, 아들을 통해서는 자녀로 삼으시는 방식으로 보이셨다. 하늘나라에서는 아버지로서 보이실 것이다. 성령께서 사람을 준비시켜 하나님의 아들에게로 이끄시고, 아들은 아버지께로 이끄시며, 아버지는 영원한 생명을 위해 썩지 않음을 주신다. 그 생명은 각 사람에게 주어진다. 하나님을 봄으로써 주어지는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4ca62f1813302a03080be176364a2312d3d2d0f30fbf257175b0ae2ef353ca10"
        ],
        "text": "예언자들은 이런 일들을 예언으로 나타냈다. 어떤 이들은 만물의 아버지가 보이지 않는 분이므로, 예언자들에게 보인 분은 다른 존재라고 말한다. 그러나 예언자들이 뜻한 것은 그것이 아니다. 그런 말을 하는 자들은 예언이 무엇인지 전혀 모른다. 예언은 장차 올 일들을 선포하는 것, 곧 나중에 있을 일들을 미리 알리는 것이기 때문이다. 그러므로 예언자들은 미리 알렸다. 하나님이 사람들에게 보이실 것이라고 말이다. 주님도 이렇게 말씀하신다. “마음이 깨끗한 이들은 복되다. 그들이 하나님을 볼 것이기 때문이다.” 그분의 크기와 놀라운 영광으로 말하면, “누구도 하나님을 보고 살지 못할 것이다.” 아버지를 담아낼 수 없기 때문이다. 그러나 그분의 사랑과 사람을 향한 자애, 모든 것을 하실 수 있는 능력으로 말하면, 그분은 자신을 사랑하는 이들에게 이 일까지 허락하신다. 곧 하나님을 보는 일이다. 예언자들도 이 일을 예언했다. “사람에게 불가능한 것들이 하나님께는 가능하기” 때문이다. 사람은 스스로 하나님을 보지 못한다. 하나님께서 원하시면 사람들에게 보이신다. 그분이 원하시는 이들에게, 원하시는 때에, 원하시는 방식으로 보이신다. 하나님은 모든 일을 하실 수 있다. 그때에는 성령을 통해 예언의 방식으로 보이셨고, 아들을 통해서는 자녀로 삼으시는 방식으로 보이셨다. 하늘나라에서는 아버지로서 보이실 것이다. 성령께서 사람을 준비시켜 하나님의 아들에게로 이끄시고, 아들은 아버지께로 이끄시며, 아버지는 영원한 생명을 위해 썩지 않음을 주신다. 그 생명은 각 사람에게 주어진다. 하나님을 봄으로써 주어지는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e0f94bd14fd046a2760dddef6456fc1c5efe3a4329032194f877f99daa73d3c6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
      },
      "work_location": "4.h34.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7b69456018432f1a52b2b9c21c5dcd304f45f7551edeeba5a02bdf0a8061998b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:035a075b573df4cb63367c214f6472390c6f9c00b5fe3c1f8dcb20f261035c84",
            "sha256:a47d9cb630ca69ea735b088d791c41009bcc23614276d50397e0f738688a8a6f",
            "sha256:2bb5745382b39550bfe5774bcfb9d55b1a29e955ac3cc1a75fc696be7c257cdb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b35a006a4437d4b2f70b7acce434e05d2444657cbcf3a4faa5e9a98d7408b5e9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:109b727031e40c2ff909f59416d7f380ad00c243019993babdfbd1b7bd26ec7f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "et frui benignitate ejus;",
            "source_start": "Quemadmodum videntes lumen",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "ipse enarravit.",
            "source_start": "et homines igitur videbunt Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 6절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5085a1fd0d4a19faf72f12720873d2dc32ae86e3b18b9e4f1c83e0a11e22b332",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7b69456018432f1a52b2b9c21c5dcd304f45f7551edeeba5a02bdf0a8061998b",
            "source_revision_id": "sha256:b35a006a4437d4b2f70b7acce434e05d2444657cbcf3a4faa5e9a98d7408b5e9",
            "translation_revision_id": "sha256:109b727031e40c2ff909f59416d7f380ad00c243019993babdfbd1b7bd26ec7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:570fe5d83345b76e1dd3a11211d1d7754e9c759995464bae790aeed8e10a9fbe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7b69456018432f1a52b2b9c21c5dcd304f45f7551edeeba5a02bdf0a8061998b",
            "source_revision_id": "sha256:b35a006a4437d4b2f70b7acce434e05d2444657cbcf3a4faa5e9a98d7408b5e9",
            "translation_revision_id": "sha256:109b727031e40c2ff909f59416d7f380ad00c243019993babdfbd1b7bd26ec7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5085a1fd0d4a19faf72f12720873d2dc32ae86e3b18b9e4f1c83e0a11e22b332",
          "sha256:570fe5d83345b76e1dd3a11211d1d7754e9c759995464bae790aeed8e10a9fbe"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "et frui benignitate ejus;",
            "source_start": "Quemadmodum videntes lumen",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "ipse enarravit.",
            "source_start": "et homines igitur videbunt Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "216 notes 7-8; 217 notes 1-10; 218 notes 1-7",
            "explanation": "대괄호의 et invisibilis는 Massuet가 그리스어에서 보완한 말이다. investigabilis는 병렬문의 ἀνεξιχνίαστον과 앞뒤 문맥을 따라 헤아릴 수 없음으로 읽었다. 신명기 인용의 미래형과 요한복음 인용의 nisi 및 Filius를 유지한다.",
            "printed_pages": [
              216,
              217,
              218
            ],
            "printed_texts": [
              "[et invisibilis]",
              "investigabilis",
              "subsistentia vitae",
              "In die ista videbimus",
              "nisi unigenitus Filius"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_visibility_and_John_1_18"
          },
          {
            "explanation": "점열은 ...로 옮기고 각주 번호는 분리했다. 라틴어의 hominibus와 videre, 그리스어의 πιστοῖς와 γινώσκειν 및 διὰ πίστεως를 각각 보존한다. 그리스어의 미래형 μεθέξουσιν과 라틴어의 현재형 percipiunt도 구분한다.",
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. v. Iren. Anton. Meliss. Serm. 1. de F.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 216,
                "text": "Ὥσπερ οἱ βλέποντες τὸ φῶς, ἐντός εἰσι τοῦ φωτός, καὶ τῆς λαμπρότητος αὐτοῦ μετέχουσιν· οὕτως οἱ βλέποντες τὸν Θεὸν, ἐντός εἰσι τοῦ Θεοῦ, μετέχοντες αὐτοῦ"
              },
              {
                "printed_page": 217,
                "text": "τῆς λαμπρότητος ... ζωῆς οὖν μεθέξουσιν οἱ ὁρῶντες Θεόν. Καὶ διὰ τοῦτο ὁ ἀχώρητος καὶ ἀκατάληπτος καὶ ἀόρατος, ὁρώμενον ἑαυτὸν, καὶ καταλαμβανόμενον, καὶ χωρούμενον τοῖς πιστοῖς παρέσχεν· ἵνα ζωοποιήσῃ τοὺς χωροῦντας καὶ βλέποντας αὐτὸν διὰ πίστεως. Ὡς γὰρ τὸ μέγεθος αὐτοῦ ἀνεξιχνίαστον, οὕτως καὶ ἡ ἀγαθότης αὐτοῦ ἀνεξήγητος, δι᾽ ἧς βλεπόμενος ἐνδίδωσι ... τοῖς ὁρῶσιν αὐτόν. Ἐπεὶ ζῆσαι ἄνευ ζωῆς οὐχ οἷόν τε ἦν· ἡ δὲ ὕπαρξις τῆς ζωῆς ἐκ τῆς τοῦ Θεοῦ περιγίνεται μετοχῆς· μετοχὴ δὲ Θεοῦ ἐστι τὸ γινώσκειν Θεὸν, καὶ ἀπολαύειν τῆς χρηστότητος αὐτοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Damascene_and_Antonius_Melissa_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 6절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ea312cd9173a62d01b732084b5bf8db41382962e3f59f322ef7b9767ec3ced47",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n229.jpg",
            "page_key": "2:216",
            "printed_page": 216,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:035a075b573df4cb63367c214f6472390c6f9c00b5fe3c1f8dcb20f261035c84",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum videntes lumen intra lumen sunt, et claritatem ejus percipiunt: sic et qui vident Deum, intra Deum sunt, percipientes ejus claritatem. Vivificat autem eos claritas:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "98a9c6869d4d1fac2cf83d6e334c506a5bff6ed37fabb22c0395624a1a00fc50",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n230.jpg",
            "page_key": "2:217",
            "printed_page": 217,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a47d9cb630ca69ea735b088d791c41009bcc23614276d50397e0f738688a8a6f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "percipiunt ergo vitam, qui vident Deum. Et propter hoc incapabilis, et incomprehensibilis, [et invisibilis] visibilem se et comprehensibilem, et capacem hominibus praestat, ut vivificet percipientes et videntes se. Quemadmodum enim magnitudo ejus investigabilis est, sic et benignitas ejus inenarrabilis: per quam visus vitam praestat iis qui vident eum. Quoniam vivere sine vita impossibile est: subsistentia vitae autem de Dei participatione evenit: participatio autem Dei est videre Deum, et frui benignitate ejus; et homines igitur videbunt Deum, ut vivant, per visionem immortales facti et pertingentes usque in Deum. Quod, sicut praedixi, per prophetas figuraliter manifestabatur, quoniam videbitur Deus ab hominibus qui portant Spiritum ejus, et semper adventum ejus sustinent. Quemadmodum et in Deuteronomio Moses ait: In die ista videbimus, quoniam loquetur Deus ad hominem, et vivet. Quidam enim eorum videbant Spiritum propheticum et operationes ejus in omnia genera charismatum effusas: alii vero adventum Domini, et eam quae est ab initio administrationem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "22581ee080cfb34838d95b8614d83d17c759b18cd09d9fc54862fcb36f76816d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n231.jpg",
            "page_key": "2:218",
            "printed_page": 218,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2bb5745382b39550bfe5774bcfb9d55b1a29e955ac3cc1a75fc696be7c257cdb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "per quam perfecit voluntatem Patris, quae est in coelis, et quae est in terris: alii vero et glorias paternas temporibus aptas, et ipsis qui videbant, et qui tunc audiebant, et omnibus qui deinceps audituri erant. Sic igitur manifestabatur Deus: per omnia enim haec Deus Pater ostenditur, Spiritu quidem operante, Filio vero administrante, Patre vero comprobante, homine vero consummato ad salutem. Quemadmodum et per prophetam Osee ait: Ego, inquit, visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum. Apostolus autem idipsum exposuit, dicens: Divisiones autem charismatum sunt, idem autem Spiritus: et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Sed quoniam qui omnia in omnibus operatur, Deus est, qualis et quantus est, invisibilis et inenarrabilis est omnibus quae ab eo facta sunt, incognitus autem nequaquam: omnia enim per Verbum ejus discunt, quia est unus Deus Pater, qui continet omnia, et omnibus esse praestat, quemadmodum in Evangelio scriptum est: Deum nemo vidit unquam: nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b35a006a4437d4b2f70b7acce434e05d2444657cbcf3a4faa5e9a98d7408b5e9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum videntes lumen intra lumen sunt, et claritatem ejus percipiunt: sic et qui vident Deum, intra Deum sunt, percipientes ejus claritatem. Vivificat autem eos claritas: percipiunt ergo vitam, qui vident Deum. Et propter hoc incapabilis, et incomprehensibilis, [et invisibilis] visibilem se et comprehensibilem, et capacem hominibus praestat, ut vivificet percipientes et videntes se. Quemadmodum enim magnitudo ejus investigabilis est, sic et benignitas ejus inenarrabilis: per quam visus vitam praestat iis qui vident eum. Quoniam vivere sine vita impossibile est: subsistentia vitae autem de Dei participatione evenit: participatio autem Dei est videre Deum, et frui benignitate ejus; et homines igitur videbunt Deum, ut vivant, per visionem immortales facti et pertingentes usque in Deum. Quod, sicut praedixi, per prophetas figuraliter manifestabatur, quoniam videbitur Deus ab hominibus qui portant Spiritum ejus, et semper adventum ejus sustinent. Quemadmodum et in Deuteronomio Moses ait: In die ista videbimus, quoniam loquetur Deus ad hominem, et vivet. Quidam enim eorum videbant Spiritum propheticum et operationes ejus in omnia genera charismatum effusas: alii vero adventum Domini, et eam quae est ab initio administrationem, per quam perfecit voluntatem Patris, quae est in coelis, et quae est in terris: alii vero et glorias paternas temporibus aptas, et ipsis qui videbant, et qui tunc audiebant, et omnibus qui deinceps audituri erant. Sic igitur manifestabatur Deus: per omnia enim haec Deus Pater ostenditur, Spiritu quidem operante, Filio vero administrante, Patre vero comprobante, homine vero consummato ad salutem. Quemadmodum et per prophetam Osee ait: Ego, inquit, visiones multiplicavi, et in manibus prophetarum assimilatus sum. Apostolus autem idipsum exposuit, dicens: Divisiones autem charismatum sunt, idem autem Spiritus: et divisiones ministeriorum sunt, idem autem Dominus: et divisiones operationum sunt, idem autem Deus, qui operatur omnia in omnibus. Unicuique autem datur manifestatio Spiritus ad utilitatem. Sed quoniam qui omnia in omnibus operatur, Deus est, qualis et quantus est, invisibilis et inenarrabilis est omnibus quae ab eo facta sunt, incognitus autem nequaquam: omnia enim per Verbum ejus discunt, quia est unus Deus Pater, qui continet omnia, et omnibus esse praestat, quemadmodum in Evangelio scriptum est: Deum nemo vidit unquam: nisi unigenitus Filius, qui est in sinu Patris, ipse enarravit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f8d4e91e20c408c16f56c3bf883dde1dc77d1ecdf932ae9e206747ba7752936d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 6절은 통상 20장 5절의 나머지와 6절 전체이다. et homines igitur videbunt Deum부터 통상 6절이 시작한다.",
          "216-217쪽 그리스어 병렬문은 다마스쿠스의 요한과 안토니오스 멜리사에 관한 판본의 출전 표기와 함께 보존했다. 라틴어의 사람들과 봄, 그리스어의 믿는 이들과 앎 및 믿음을 통해라는 표현을 각각 기록했다.",
          "[et invisibilis]는 217쪽 각주 3이 설명하는 Massuet의 보완이며 한국어에도 대괄호로 표시했다. investigabilis는 병렬문의 ἀνεξιχνίαστον과 문맥을 따라 헤아릴 수 없음으로 읽었다.",
          "신명기 인용의 이날 우리는 보게 될 것이라는 미래형과 예언자들의 서로 다른 환상, 성령·아들·아버지의 활동을 유지했다.",
          "요한복음 인용의 nisi와 unigenitus Filius를 유지했다. 통상 20장 11절에 해당하는 Harvey 10절에는 unigenitus Deus가 쓰인다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:035a075b573df4cb63367c214f6472390c6f9c00b5fe3c1f8dcb20f261035c84",
              "sha256:a47d9cb630ca69ea735b088d791c41009bcc23614276d50397e0f738688a8a6f",
              "sha256:2bb5745382b39550bfe5774bcfb9d55b1a29e955ac3cc1a75fc696be7c257cdb"
            ],
            "text": "빛을 보는 이들이 빛 안에 있고, 그 광채를 받듯이, 하나님을 보는 이들도 하나님 안에 있으며, 그분의 광채를 받는다. 그 광채가 그들을 살린다. 그러므로 하나님을 보는 이들은 생명을 받는다. 이 때문에, 담아낼 수도 헤아릴 수도 없으신 분, [보이지도 않으시는 분]께서, 자신을 볼 수 있고, 헤아릴 수 있고, 사람들이 받아들일 수 있게 하신다. 자신을 받아들이고 보는 이들을 살리시려는 것이다. 그분의 위대하심을 헤아릴 수 없듯이, 그분의 선하심도 말로 다 설명할 수 없다. 그 선하심으로 자신을 보이셔서, 자신을 보는 이들에게 생명을 주신다. 생명 없이 산다는 것은 불가능하기 때문이다. 생명이 존재하는 것은 하나님께 참여함으로써 이루어진다. 하나님께 참여한다는 것은 하나님을 보는 것이며, 그분의 선하심을 누리는 것이다. 그러므로 사람들은 살기 위해 하나님을 볼 것이다. 그분을 봄으로써 죽지 않게 되어, 하나님께까지 이르는 것이다. 앞서 말했듯이, 이 일은 예언자들을 통해 비유로 드러났다. 하나님의 영을 지니고, 그분이 오시기를 언제나 기다리는 사람들에게 하나님이 보이시리라는 것이다. 모세도 신명기에서 말한다. “우리는 이날 보게 될 것이다. 하나님께서 사람에게 말씀하시고, 그 사람이 살아 있는 것을 말이다.” 그들 가운데 어떤 이들은 보았다. 예언의 영과, 온갖 은사로 쏟아지는 그 영의 활동을 보았다. 다른 이들은 주님의 오심과, 처음부터 이어진 그분의 경륜을 보았다. 그분은 그 경륜을 통해 아버지의 뜻을 이루셨다. 하늘에 있는 그 뜻과, 땅에 있는 그 뜻을 말한다. 또 다른 이들은 각 시대에 맞는 아버지의 영광들을 보았다. 그것을 보는 이들과, 그때 듣는 이들과, 뒤에 들을 모든 이들에게 알맞은 영광이었다. 하나님은 그렇게 자신을 드러내셨다. 이 모든 것을 통해 아버지 하나님이 나타나시기 때문이다. 성령께서 일하시고, 아들이 맡아 수행하시고, 아버지가 승인하시며, 사람은 온전하게 되어 구원에 이른다. 그분은 예언자 호세아를 통해 말씀하신다. “나는 환상을 많게 하였고, 예언자들의 손을 통해 비유로 나타났다.” 사도는 바로 이것을 풀이하여 말했다. “은사는 여러 가지이지만, 성령은 같은 분이시다. 직무는 여러 가지이지만, 주님은 같은 분이시다. 활동은 여러 가지이지만, 하나님은 같은 분이시다. 그분은 모든 이 안에서 모든 일을 하신다. 각 사람에게 성령의 나타나심이 주어지는 것은 유익을 위해서이다.” 모든 이 안에서 모든 일을 하시는 분이 하나님이시므로, 그분이 만드신 모든 존재에게는, 그분이 어떠하시며 얼마나 크신 분인지가 보이지도 않고 말로 설명되지도 않는다. 그렇다고 전혀 알려지지 않은 분은 아니다. 만물은 그분의 말씀을 통해 배운다. 하나님은 한 분이신 아버지이시며, 모든 것을 품으시고, 모든 것에 존재를 주신다는 사실을 말이다. 복음서에도 이렇게 기록되어 있다. “아무도 하나님을 본 적이 없다. 유일하게 나신 아들만이 예외이시다. 아버지의 품 안에 계신 그분이 알려 주셨다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b35a006a4437d4b2f70b7acce434e05d2444657cbcf3a4faa5e9a98d7408b5e9"
        ],
        "text": "빛을 보는 이들이 빛 안에 있고, 그 광채를 받듯이, 하나님을 보는 이들도 하나님 안에 있으며, 그분의 광채를 받는다. 그 광채가 그들을 살린다. 그러므로 하나님을 보는 이들은 생명을 받는다. 이 때문에, 담아낼 수도 헤아릴 수도 없으신 분, [보이지도 않으시는 분]께서, 자신을 볼 수 있고, 헤아릴 수 있고, 사람들이 받아들일 수 있게 하신다. 자신을 받아들이고 보는 이들을 살리시려는 것이다. 그분의 위대하심을 헤아릴 수 없듯이, 그분의 선하심도 말로 다 설명할 수 없다. 그 선하심으로 자신을 보이셔서, 자신을 보는 이들에게 생명을 주신다. 생명 없이 산다는 것은 불가능하기 때문이다. 생명이 존재하는 것은 하나님께 참여함으로써 이루어진다. 하나님께 참여한다는 것은 하나님을 보는 것이며, 그분의 선하심을 누리는 것이다. 그러므로 사람들은 살기 위해 하나님을 볼 것이다. 그분을 봄으로써 죽지 않게 되어, 하나님께까지 이르는 것이다. 앞서 말했듯이, 이 일은 예언자들을 통해 비유로 드러났다. 하나님의 영을 지니고, 그분이 오시기를 언제나 기다리는 사람들에게 하나님이 보이시리라는 것이다. 모세도 신명기에서 말한다. “우리는 이날 보게 될 것이다. 하나님께서 사람에게 말씀하시고, 그 사람이 살아 있는 것을 말이다.” 그들 가운데 어떤 이들은 보았다. 예언의 영과, 온갖 은사로 쏟아지는 그 영의 활동을 보았다. 다른 이들은 주님의 오심과, 처음부터 이어진 그분의 경륜을 보았다. 그분은 그 경륜을 통해 아버지의 뜻을 이루셨다. 하늘에 있는 그 뜻과, 땅에 있는 그 뜻을 말한다. 또 다른 이들은 각 시대에 맞는 아버지의 영광들을 보았다. 그것을 보는 이들과, 그때 듣는 이들과, 뒤에 들을 모든 이들에게 알맞은 영광이었다. 하나님은 그렇게 자신을 드러내셨다. 이 모든 것을 통해 아버지 하나님이 나타나시기 때문이다. 성령께서 일하시고, 아들이 맡아 수행하시고, 아버지가 승인하시며, 사람은 온전하게 되어 구원에 이른다. 그분은 예언자 호세아를 통해 말씀하신다. “나는 환상을 많게 하였고, 예언자들의 손을 통해 비유로 나타났다.” 사도는 바로 이것을 풀이하여 말했다. “은사는 여러 가지이지만, 성령은 같은 분이시다. 직무는 여러 가지이지만, 주님은 같은 분이시다. 활동은 여러 가지이지만, 하나님은 같은 분이시다. 그분은 모든 이 안에서 모든 일을 하신다. 각 사람에게 성령의 나타나심이 주어지는 것은 유익을 위해서이다.” 모든 이 안에서 모든 일을 하시는 분이 하나님이시므로, 그분이 만드신 모든 존재에게는, 그분이 어떠하시며 얼마나 크신 분인지가 보이지도 않고 말로 설명되지도 않는다. 그렇다고 전혀 알려지지 않은 분은 아니다. 만물은 그분의 말씀을 통해 배운다. 하나님은 한 분이신 아버지이시며, 모든 것을 품으시고, 모든 것에 존재를 주신다는 사실을 말이다. 복음서에도 이렇게 기록되어 있다. “아무도 하나님을 본 적이 없다. 유일하게 나신 아들만이 예외이시다. 아버지의 품 안에 계신 그분이 알려 주셨다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:109b727031e40c2ff909f59416d7f380ad00c243019993babdfbd1b7bd26ec7f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
      },
      "work_location": "4.h34.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ebac26aec86da96626641f73f8a0cfce502178bb487f8f9dff5f48b2eaea93fa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:83499004757919bb2b9743be1b0ca7a20a485e14c734c2deab7c7c3019943be3",
            "sha256:45a4084a5798374772e5546901706b8501126310f528936c1546d515913bf28c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:516484023eedb25402fdb7f8c8094dacfb2fc6a8f21025be45aa6532205115da"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:defb140d4b968d17c65a21fcd234150e61f09a6fffbe6d8f634b53fdd7a56a58"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              218,
              219
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 7절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ef7db3f5e033e02a10d5dc43f7737ec709c5ab9592bb54ca8714cc119e791407",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebac26aec86da96626641f73f8a0cfce502178bb487f8f9dff5f48b2eaea93fa",
            "source_revision_id": "sha256:516484023eedb25402fdb7f8c8094dacfb2fc6a8f21025be45aa6532205115da",
            "translation_revision_id": "sha256:defb140d4b968d17c65a21fcd234150e61f09a6fffbe6d8f634b53fdd7a56a58"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8531b4d13ce2b16419b351763775b991e9df4c7879466ad2a4c088312cd4e24a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ebac26aec86da96626641f73f8a0cfce502178bb487f8f9dff5f48b2eaea93fa",
            "source_revision_id": "sha256:516484023eedb25402fdb7f8c8094dacfb2fc6a8f21025be45aa6532205115da",
            "translation_revision_id": "sha256:defb140d4b968d17c65a21fcd234150e61f09a6fffbe6d8f634b53fdd7a56a58"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ef7db3f5e033e02a10d5dc43f7737ec709c5ab9592bb54ca8714cc119e791407",
          "sha256:8531b4d13ce2b16419b351763775b991e9df4c7879466ad2a4c088312cd4e24a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              218,
              219
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "218 notes 8-10; 219 note 1",
            "explanation": "아버지 은혜의 분배와 사람의 성장, 살아 있는 사람과 하나님을 보는 삶의 관계를 옮긴다. Deo 독법의 근거와 Grabe의 그리스어 역추정은 편집주로 구별한다.",
            "printed_pages": [
              218,
              219
            ],
            "printed_texts": [
              "Deo autem exhibens hominem",
              "Gloria enim Dei vivens homo",
              "vita autem hominis visio Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_living_human_and_vision"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 7절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "22581ee080cfb34838d95b8614d83d17c759b18cd09d9fc54862fcb36f76816d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n231.jpg",
            "page_key": "2:218",
            "printed_page": 218,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:83499004757919bb2b9743be1b0ca7a20a485e14c734c2deab7c7c3019943be3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Enarrat ergo ab initio Filius Patris, quippe qui ab initio est cum Patre, qui et visiones propheticas, et divisiones charismatum, et ministeria sua, et Patris glorificationem consequenter et composite ostenderit humano generi, apto tempore ad utilitatem. Ubi est enim consequentia, illic et constantia: et ubi constantia, illic et pro tempore: et ubi pro tempore, illic et utilitas: et propterea Verbum dispensator paternae gratiae factus est ad utilitatem hominum, propter quos fecit tantas dispositiones, hominibus quidem ostendens Deum, Deo autem exhibens hominem:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4d97b990691676721fad2c797f01c8a839c105f6e8b25f8bd8bc30e4e39e124a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n232.jpg",
            "page_key": "2:219",
            "printed_page": 219,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:45a4084a5798374772e5546901706b8501126310f528936c1546d515913bf28c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et invisibilitatem quidem Patris custodiens, ne quando homo fieret contemtor Dei, et ut semper haberet ad quod proficeret; visibilem autem rursus hominibus per multas dispositiones ostendens Deum, ne in toto deficiens a Deo homo, cessaret esse. Gloria enim Dei vivens homo: vita autem hominis visio Dei. Si enim quae est per conditionem ostensio Dei vitam praestat omnibus in terra viventibus, multo magis ea quae est per Verbum manifestatio Patris, vitam praestat his qui vident Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:516484023eedb25402fdb7f8c8094dacfb2fc6a8f21025be45aa6532205115da",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Enarrat ergo ab initio Filius Patris, quippe qui ab initio est cum Patre, qui et visiones propheticas, et divisiones charismatum, et ministeria sua, et Patris glorificationem consequenter et composite ostenderit humano generi, apto tempore ad utilitatem. Ubi est enim consequentia, illic et constantia: et ubi constantia, illic et pro tempore: et ubi pro tempore, illic et utilitas: et propterea Verbum dispensator paternae gratiae factus est ad utilitatem hominum, propter quos fecit tantas dispositiones, hominibus quidem ostendens Deum, Deo autem exhibens hominem: et invisibilitatem quidem Patris custodiens, ne quando homo fieret contemtor Dei, et ut semper haberet ad quod proficeret; visibilem autem rursus hominibus per multas dispositiones ostendens Deum, ne in toto deficiens a Deo homo, cessaret esse. Gloria enim Dei vivens homo: vita autem hominis visio Dei. Si enim quae est per conditionem ostensio Dei vitam praestat omnibus in terra viventibus, multo magis ea quae est per Verbum manifestatio Patris, vitam praestat his qui vident Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3b5d3e42be7aface27db5f5d25c0b055f4e59d597d54f7fedeb5b14ac0603ed2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 7절이며, 통상 20장 7절이다. 적절한 때에 사람에게 유익을 주는 계시를 논한다.",
          "Deo autem exhibens hominem은 하나님께 사람을 내보이심으로 옮겼다. 218쪽 각주 10은 Deo 독법을 설명한다. 각주 9의 그리스어 역추정은 편집자의 설명으로 구분했다.",
          "살아 있는 사람이 하나님의 영광이라는 말과 하나님을 보는 것이 사람의 생명이라는 말을 함께 옮겼다. 피조물을 통한 나타나심과 말씀을 통한 아버지의 계시를 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:83499004757919bb2b9743be1b0ca7a20a485e14c734c2deab7c7c3019943be3",
              "sha256:45a4084a5798374772e5546901706b8501126310f528936c1546d515913bf28c"
            ],
            "text": "그러므로 아버지의 아들은 처음부터 그분을 알려 주신다. 처음부터 아버지와 함께 계시기 때문이다. 그분은 예언의 환상과, 여러 은사와, 자신의 직무와, 아버지께 영광을 돌리는 일을, 서로 이어지고 질서 있게 인류에게 보여 주셨다. 유익을 주기에 알맞은 때에 보여 주셨다. 이어짐이 있는 곳에는 견고함도 있고, 견고함이 있는 곳에는 때에 알맞음도 있으며, 때에 알맞음이 있는 곳에는 유익도 있기 때문이다. 그러므로 말씀은 아버지의 은혜를 나누어 주시는 분이 되셨다. 사람들의 유익을 위해서였다. 그들을 위해 그토록 많은 경륜을 이루셨다. 사람들에게 하나님을 보여 주시고, 하나님께 사람을 내보이시며, 아버지께서 보이지 않으시는 분임을 지키셨다. 사람이 하나님을 업신여기게 되지 않도록, 언제나 더 나아갈 곳을 갖도록 하시려는 것이었다. 동시에 여러 경륜을 통해 사람들에게 하나님을 보이셨다. 사람이 하나님에게서 완전히 떨어져, 존재하기를 그치지 않도록 하시려는 것이었다. 하나님의 영광은 살아 있는 사람이요, 사람의 생명은 하나님을 보는 것이기 때문이다. 하나님이 피조물을 통해 자신을 보이시는 일이 땅에 사는 모든 것에 생명을 준다면, 말씀을 통한 아버지의 나타나심은 그보다 훨씬 더 하나님을 보는 이들에게 생명을 준다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:516484023eedb25402fdb7f8c8094dacfb2fc6a8f21025be45aa6532205115da"
        ],
        "text": "그러므로 아버지의 아들은 처음부터 그분을 알려 주신다. 처음부터 아버지와 함께 계시기 때문이다. 그분은 예언의 환상과, 여러 은사와, 자신의 직무와, 아버지께 영광을 돌리는 일을, 서로 이어지고 질서 있게 인류에게 보여 주셨다. 유익을 주기에 알맞은 때에 보여 주셨다. 이어짐이 있는 곳에는 견고함도 있고, 견고함이 있는 곳에는 때에 알맞음도 있으며, 때에 알맞음이 있는 곳에는 유익도 있기 때문이다. 그러므로 말씀은 아버지의 은혜를 나누어 주시는 분이 되셨다. 사람들의 유익을 위해서였다. 그들을 위해 그토록 많은 경륜을 이루셨다. 사람들에게 하나님을 보여 주시고, 하나님께 사람을 내보이시며, 아버지께서 보이지 않으시는 분임을 지키셨다. 사람이 하나님을 업신여기게 되지 않도록, 언제나 더 나아갈 곳을 갖도록 하시려는 것이었다. 동시에 여러 경륜을 통해 사람들에게 하나님을 보이셨다. 사람이 하나님에게서 완전히 떨어져, 존재하기를 그치지 않도록 하시려는 것이었다. 하나님의 영광은 살아 있는 사람이요, 사람의 생명은 하나님을 보는 것이기 때문이다. 하나님이 피조물을 통해 자신을 보이시는 일이 땅에 사는 모든 것에 생명을 준다면, 말씀을 통한 아버지의 나타나심은 그보다 훨씬 더 하나님을 보는 이들에게 생명을 준다.",
        "translation_revision_id": "sha256:defb140d4b968d17c65a21fcd234150e61f09a6fffbe6d8f634b53fdd7a56a58",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
      },
      "work_location": "4.h34.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:526329c2957a1d6cf2994e9640bc6aeb7f14514efcf0be9202697f63f9f70b03",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c4538e50cb6bf25cdc4e4645185aa6e6d2833636b5badbb9c3c911c2c7673fff",
            "sha256:383b0b5a90cd4b10a3fd3d5309dcf562979f50de74e78605309e6be81fbb9f35"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:328133793f401b530522132f923bf3881682220a4a79d4092503c3cd3cd0e86f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8abe8bb28e17b4bcd3f47cf3a5581418366bdab133594871f3f62328a33aaffb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              219,
              220
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 8절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ee12a32d352243459a7678c011c7c08839e460286bf05b844982702fa5a23aad",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:526329c2957a1d6cf2994e9640bc6aeb7f14514efcf0be9202697f63f9f70b03",
            "source_revision_id": "sha256:328133793f401b530522132f923bf3881682220a4a79d4092503c3cd3cd0e86f",
            "translation_revision_id": "sha256:8abe8bb28e17b4bcd3f47cf3a5581418366bdab133594871f3f62328a33aaffb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a8463d44d3c32de49b12633746d0f56e6820837643ff9ffcc4a6a960aedd5b00",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:526329c2957a1d6cf2994e9640bc6aeb7f14514efcf0be9202697f63f9f70b03",
            "source_revision_id": "sha256:328133793f401b530522132f923bf3881682220a4a79d4092503c3cd3cd0e86f",
            "translation_revision_id": "sha256:8abe8bb28e17b4bcd3f47cf3a5581418366bdab133594871f3f62328a33aaffb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ee12a32d352243459a7678c011c7c08839e460286bf05b844982702fa5a23aad",
          "sha256:a8463d44d3c32de49b12633746d0f56e6820837643ff9ffcc4a6a960aedd5b00"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              219,
              220
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "219 notes 2-6; 220 notes 1-2",
            "explanation": "하나님과 아들 및 아버지의 호칭 열거, 거룩하게 된 지체들, 환상·삶·행동의 예언, 죽음의 흙과 불의 날을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              219,
              220
            ],
            "printed_texts": [
              "Deus, et Dei Filius, et Filius, et Pater",
              "omnibus membris sanctificatis",
              "in limum mortis",
              "igneum Deum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophecy_through_words_and_actions"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 8절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4d97b990691676721fad2c797f01c8a839c105f6e8b25f8bd8bc30e4e39e124a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n232.jpg",
            "page_key": "2:219",
            "printed_page": 219,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c4538e50cb6bf25cdc4e4645185aa6e6d2833636b5badbb9c3c911c2c7673fff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam ergo Spiritus Dei per prophetas futura significavit, praeformans nos et praeaptans ad id ut subditi Deo simus, futurum autem erat, ut homo per sancti Spiritus beneplacitum videret; necessario oportebat eos, per quos futura praedicabantur, videre Deum, quem ipsi hominibus videndum intimabant: uti non solum dicatur prophetice Deus, et Dei Filius, et Filius, et Pater, sed et ut videatur omnibus membris sanctificatis et edoctis ea quae sunt Dei, ut praeformaretur et praemeditaretur homo applicari in eam gloriam quae postea revelabitur his qui diligunt Deum. Non enim solum sermone prophetabant prophetae, sed et visione, et conversatione, et actibus quos faciebant, secundum id quod suggerebat Spiritus. Secundum hanc igitur rationem invisibilem videbant Deum, quemadmodum et Esaias ait: Regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis; significans, quoniam videbit oculis Deum homo, et vocem ejus audiet. Secundum hanc igitur rationem et Filium Dei hominem videbant conversatum cum hominibus, id quod futurum erat prophetantes, eum qui nondum aderat, adesse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "216ea723eae6a5983c648dec4511a245ab71d1346819ce11b1f629e8b301b466",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n233.jpg",
            "page_key": "2:220",
            "printed_page": 220,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:383b0b5a90cd4b10a3fd3d5309dcf562979f50de74e78605309e6be81fbb9f35",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicentes, et impassibilem passibilem annuntiantes, et eum qui tunc in coelis, in limum mortis descendisse dicentes. Et reliquas autem ejus recapitulationis dispositiones, quasdam quidem per visiones videbant, quasdam per verbum annuntiabant, quasdam vero per operationem typice significabant, quae quidem videnda erant, visibiliter videntes; quae vero audienda erant, sermone praeconantes; quae vero agenda erant, operatione perficientes; universa vero prophetice annuntiantes. Propterea et Moyses transgressori quidem Legis populo igneum Deum esse dicebat, igneum a Deo diem superduci eis minitans; his vero qui erga Deum timorem habebant, Dominus Deus, dicebat, misericors, et pius, et magnanimus, et magnae miserationis, et verax, et justitiam servans et misericordiam in millia, auferens injustitias, et nequitias, et peccata.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:328133793f401b530522132f923bf3881682220a4a79d4092503c3cd3cd0e86f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam ergo Spiritus Dei per prophetas futura significavit, praeformans nos et praeaptans ad id ut subditi Deo simus, futurum autem erat, ut homo per sancti Spiritus beneplacitum videret; necessario oportebat eos, per quos futura praedicabantur, videre Deum, quem ipsi hominibus videndum intimabant: uti non solum dicatur prophetice Deus, et Dei Filius, et Filius, et Pater, sed et ut videatur omnibus membris sanctificatis et edoctis ea quae sunt Dei, ut praeformaretur et praemeditaretur homo applicari in eam gloriam quae postea revelabitur his qui diligunt Deum. Non enim solum sermone prophetabant prophetae, sed et visione, et conversatione, et actibus quos faciebant, secundum id quod suggerebat Spiritus. Secundum hanc igitur rationem invisibilem videbant Deum, quemadmodum et Esaias ait: Regem Dominum Sabaoth vidi oculis meis; significans, quoniam videbit oculis Deum homo, et vocem ejus audiet. Secundum hanc igitur rationem et Filium Dei hominem videbant conversatum cum hominibus, id quod futurum erat prophetantes, eum qui nondum aderat, adesse dicentes, et impassibilem passibilem annuntiantes, et eum qui tunc in coelis, in limum mortis descendisse dicentes. Et reliquas autem ejus recapitulationis dispositiones, quasdam quidem per visiones videbant, quasdam per verbum annuntiabant, quasdam vero per operationem typice significabant, quae quidem videnda erant, visibiliter videntes; quae vero audienda erant, sermone praeconantes; quae vero agenda erant, operatione perficientes; universa vero prophetice annuntiantes. Propterea et Moyses transgressori quidem Legis populo igneum Deum esse dicebat, igneum a Deo diem superduci eis minitans; his vero qui erga Deum timorem habebant, Dominus Deus, dicebat, misericors, et pius, et magnanimus, et magnae miserationis, et verax, et justitiam servans et misericordiam in millia, auferens injustitias, et nequitias, et peccata.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "14dc0d16f167938b059a7eee968f4fa926a06fb80d9fbb7a91a64261beb5825c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 8절이며, 통상 20장 8절이다. 예언의 말과 환상, 삶과 행동을 구별한다.",
          "하나님, 하나님의 아들, 아들, 아버지라는 호칭의 열거를 유지했다. omnibus membris는 거룩하게 되고 배움을 받은 모든 지체로 옮겼다.",
          "아직 오지 않으신 분을 와 계신 것으로 말하고, 고난받지 않으시는 분의 수난을 예고하는 시간 관계를 유지했다. 죽음의 흙이라는 시편 표현도 옮겼다.",
          "출애굽기 인용은 의로움과 자비를 수천에게 지키심, 불의와 악과 죄를 없애심이라는 대본의 형태를 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c4538e50cb6bf25cdc4e4645185aa6e6d2833636b5badbb9c3c911c2c7673fff",
              "sha256:383b0b5a90cd4b10a3fd3d5309dcf562979f50de74e78605309e6be81fbb9f35"
            ],
            "text": "그러므로 하나님의 영은 예언자들을 통해 장차 올 일들을 알리셨다. 우리가 하나님께 순종하도록 우리를 미리 빚고 준비시키셨다. 사람이 성령의 선하신 뜻으로 하나님을 보는 것은 아직 장차 이루어질 일이었다. 그 미래를 선포하는 데 쓰인 이들은, 자신들이 사람들에게 보이시리라고 알리는 그 하나님을 반드시 보아야 했다. 그리하여 하나님, 하나님의 아들, 아들과 아버지가 예언의 말로 선포될 뿐 아니라, 거룩하게 된 모든 지체, 하나님의 일을 배운 모든 지체에게 보이시게 하려는 것이었다. 사람이 나중에 하나님을 사랑하는 이들에게 드러날 그 영광에 참여하도록, 미리 빚어지고 훈련받게 하려는 것이었다. 예언자들은 말로만 예언하지 않았다. 환상으로도, 삶으로도, 자신들이 행한 행동으로도 예언했다. 성령께서 일러 주시는 대로 행했다. 그러므로 그들은 이런 방식으로 보이지 않는 하나님을 보았다. 이사야도 말한다. “나는 내 눈으로 왕이신 만군의 주님을 보았다.” 사람이 눈으로 하나님을 보고, 그분의 음성을 들으리라는 뜻이다. 이런 방식으로 그들은 하나님의 아들이 사람이 되어 사람들과 함께 사시는 것도 보았다. 장차 있을 일을 예언하면서, 아직 오시지 않은 분이 와 계신다고 말하고, 고난받지 않으시는 분이 고난받으실 것이라고 선포했다. 당시 하늘에 계신 분이 죽음의 흙으로 내려가셨다고 말했다. 그분이 모든 것을 다시 모으시는 나머지 경륜도, 어떤 것은 환상으로 보고, 어떤 것은 말로 알리고, 어떤 것은 행동으로 모형을 나타냈다. 보아야 할 것은 눈으로 보고, 들어야 할 것은 말로 선포하며, 행해야 할 것은 행동으로 이루었다. 모든 것을 예언으로 알린 것이다. 그러므로 모세도 율법을 어긴 백성에게는 하나님이 불이시라고 말하며, 하나님께서 그들에게 불의 날을 닥치게 하시리라고 경고했다. 하나님을 두려워하는 이들에게는 이렇게 말했다. “주 하나님은 자비롭고 인자하시며, 너그러우시고, 긍휼이 크시며, 참되신 분이다. 수천에게 의로움과 자비를 지키시며, 불의와 악과 죄를 없애 주신다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:328133793f401b530522132f923bf3881682220a4a79d4092503c3cd3cd0e86f"
        ],
        "text": "그러므로 하나님의 영은 예언자들을 통해 장차 올 일들을 알리셨다. 우리가 하나님께 순종하도록 우리를 미리 빚고 준비시키셨다. 사람이 성령의 선하신 뜻으로 하나님을 보는 것은 아직 장차 이루어질 일이었다. 그 미래를 선포하는 데 쓰인 이들은, 자신들이 사람들에게 보이시리라고 알리는 그 하나님을 반드시 보아야 했다. 그리하여 하나님, 하나님의 아들, 아들과 아버지가 예언의 말로 선포될 뿐 아니라, 거룩하게 된 모든 지체, 하나님의 일을 배운 모든 지체에게 보이시게 하려는 것이었다. 사람이 나중에 하나님을 사랑하는 이들에게 드러날 그 영광에 참여하도록, 미리 빚어지고 훈련받게 하려는 것이었다. 예언자들은 말로만 예언하지 않았다. 환상으로도, 삶으로도, 자신들이 행한 행동으로도 예언했다. 성령께서 일러 주시는 대로 행했다. 그러므로 그들은 이런 방식으로 보이지 않는 하나님을 보았다. 이사야도 말한다. “나는 내 눈으로 왕이신 만군의 주님을 보았다.” 사람이 눈으로 하나님을 보고, 그분의 음성을 들으리라는 뜻이다. 이런 방식으로 그들은 하나님의 아들이 사람이 되어 사람들과 함께 사시는 것도 보았다. 장차 있을 일을 예언하면서, 아직 오시지 않은 분이 와 계신다고 말하고, 고난받지 않으시는 분이 고난받으실 것이라고 선포했다. 당시 하늘에 계신 분이 죽음의 흙으로 내려가셨다고 말했다. 그분이 모든 것을 다시 모으시는 나머지 경륜도, 어떤 것은 환상으로 보고, 어떤 것은 말로 알리고, 어떤 것은 행동으로 모형을 나타냈다. 보아야 할 것은 눈으로 보고, 들어야 할 것은 말로 선포하며, 행해야 할 것은 행동으로 이루었다. 모든 것을 예언으로 알린 것이다. 그러므로 모세도 율법을 어긴 백성에게는 하나님이 불이시라고 말하며, 하나님께서 그들에게 불의 날을 닥치게 하시리라고 경고했다. 하나님을 두려워하는 이들에게는 이렇게 말했다. “주 하나님은 자비롭고 인자하시며, 너그러우시고, 긍휼이 크시며, 참되신 분이다. 수천에게 의로움과 자비를 지키시며, 불의와 악과 죄를 없애 주신다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:8abe8bb28e17b4bcd3f47cf3a5581418366bdab133594871f3f62328a33aaffb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
      },
      "work_location": "4.h34.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1db05c6878b05b3d59aeb4bb4ea10c2d5fe696c089a4b2fbdca60f4c33e9dedf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ae75f6bb6f2a58b8dce52392fe05845b9e90604a8933cc8a524433b2dea27083",
            "sha256:545ead0e22b5ee60c99ea285553696b6879586518a1eddc94f737120d70684a0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a55a1ba1ae0cc15b218eda90f2c05850383f56dda79359cd7aa332dfd60be810"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f62207ef808e2fb76502e7d9c69e3396b6c7b39a9bbea9af236e9ef3a9226477"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              220,
              221
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9,
              10
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 9절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c593fc354bbc4eba921e29e5d8d6414e8dd5792ee4fe2fd98f6d2ba42ff2d229",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1db05c6878b05b3d59aeb4bb4ea10c2d5fe696c089a4b2fbdca60f4c33e9dedf",
            "source_revision_id": "sha256:a55a1ba1ae0cc15b218eda90f2c05850383f56dda79359cd7aa332dfd60be810",
            "translation_revision_id": "sha256:f62207ef808e2fb76502e7d9c69e3396b6c7b39a9bbea9af236e9ef3a9226477"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:59fa32d44b4139dcb4beabe9eaf400aa1584830af3085d1200b2322c0f6a6776",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1db05c6878b05b3d59aeb4bb4ea10c2d5fe696c089a4b2fbdca60f4c33e9dedf",
            "source_revision_id": "sha256:a55a1ba1ae0cc15b218eda90f2c05850383f56dda79359cd7aa332dfd60be810",
            "translation_revision_id": "sha256:f62207ef808e2fb76502e7d9c69e3396b6c7b39a9bbea9af236e9ef3a9226477"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c593fc354bbc4eba921e29e5d8d6414e8dd5792ee4fe2fd98f6d2ba42ff2d229",
          "sha256:59fa32d44b4139dcb4beabe9eaf400aa1584830af3085d1200b2322c0f6a6776"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              220,
              221
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              9,
              10
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "220 notes 3-8; 221 notes 1-2",
            "explanation": "바위의 높은 곳과 산 위의 변모를 연결하는 라틴어를 유지한다. 엘리야와 에제키엘의 환상 및 주님의 영광의 닮은 모습이라는 결론을 구별한다.",
            "printed_pages": [
              220,
              221
            ],
            "printed_texts": [
              "in loco alto petrae",
              "in altitudine petrae",
              "vox aurae tenuis",
              "figuram electri"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_rock_height_and_prophetic_visions"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 9절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "216ea723eae6a5983c648dec4511a245ab71d1346819ce11b1f629e8b301b466",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n233.jpg",
            "page_key": "2:220",
            "printed_page": 220,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ae75f6bb6f2a58b8dce52392fe05845b9e90604a8933cc8a524433b2dea27083",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Verbum quidem loquebatur Moysi apparens in conspectu, quemadmodum si quis loquatur ad amicum suum. Moyses vero cupivit manifeste videre eum qui secum loqueretur, et dictum est ei: Sta in loco alto petrae, et manu mea contegam super te. Quando vero transierit claritas mea, tunc videbis quae sunt posteriora mea; facies autem mea non videbitur tibi: non enim videt homo faciem meam, et vivet; utraque significans, quoniam et impossibilis est homo videre Deum, et quoniam per sapientiam Dei in novissimis temporibus videbit eum homo, in altitudine petrae, hoc est, in eo qui est secundum hominem ejus adventu. Et propter hoc facie ad faciem confabulatus est cum eo in altitudine montis, adsistente etiam Helia, quemadmodum Evangelium retulit, restituens in fine pristinam repromissionem. Non igitur manifeste ipsam faciem Dei videbant prophetae, sed dispositiones et mysteria, per quae inciperet homo videre Deum. Quemadmodum et Heliae dicebatur; Exies cras, et stabis in conspectu Domini, et ecce, Dominus transiet, et ecce spiritus magnus et fortis, qui dissolvet montes, et conteret petras in conspectu Domini, et non in spiritu Dominus; et post spiritum terrae motus, et non in terrae motu Dominus: et post terrae motum ignis, et non in igne Dominus: et post ignem vox aurae tenuis. Per haec enim et prophetes valde indignans propter transgressionem populi et propter interfectionem prophetarum, edocebatur mitius agere, ac secundum hominem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "be6c0a10bfd9e0ee074f98f68b935851e40cd5937a6fdd5bbf1e0f94fbb6b691",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n234.jpg",
            "page_key": "2:221",
            "printed_page": 221,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:545ead0e22b5ee60c99ea285553696b6879586518a1eddc94f737120d70684a0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adventus Domini significabatur futurus post illam legem quae data est per Moysem, mitis et tranquillus, in quo nec calamum quassatum confregit, nec linum fumigans exstinxit. Ostendebatur autem et regni ejus mitis et pacifica requietio. Post enim spiritum qui conterit montes, et post terrae motum, et post ignem, tranquilla et pacifica regni ejus adveniunt tempora, in quibus cum omni tranquillitate Spiritus Dei vivificat et auget hominem. Manifestius autem adhuc et per Ezechielem factum est, quoniam ex parte dispositiones Dei, sed non ipsum videbant prophetae proprie Deum. Hic enim Dei cum vidisset visionem, et cherubim, et rotas eorum, et universae progressionis ejus mysterium cum retulisset, et similitudinem throni cum vidisset super eos, et super thronum similitudinem quasi figurae hominis, et illa quidem quae erant super lumbos ejus, quasi figuram electri, quae autem deorsum, quasi visionem ignis, et reliquam universam thronorum visionem manifestans, ne quis putaret forte eum in his proprie vidisse Deum, intulit: Haec visio similitudinis gloriae Domini.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a55a1ba1ae0cc15b218eda90f2c05850383f56dda79359cd7aa332dfd60be810",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Verbum quidem loquebatur Moysi apparens in conspectu, quemadmodum si quis loquatur ad amicum suum. Moyses vero cupivit manifeste videre eum qui secum loqueretur, et dictum est ei: Sta in loco alto petrae, et manu mea contegam super te. Quando vero transierit claritas mea, tunc videbis quae sunt posteriora mea; facies autem mea non videbitur tibi: non enim videt homo faciem meam, et vivet; utraque significans, quoniam et impossibilis est homo videre Deum, et quoniam per sapientiam Dei in novissimis temporibus videbit eum homo, in altitudine petrae, hoc est, in eo qui est secundum hominem ejus adventu. Et propter hoc facie ad faciem confabulatus est cum eo in altitudine montis, adsistente etiam Helia, quemadmodum Evangelium retulit, restituens in fine pristinam repromissionem. Non igitur manifeste ipsam faciem Dei videbant prophetae, sed dispositiones et mysteria, per quae inciperet homo videre Deum. Quemadmodum et Heliae dicebatur; Exies cras, et stabis in conspectu Domini, et ecce, Dominus transiet, et ecce spiritus magnus et fortis, qui dissolvet montes, et conteret petras in conspectu Domini, et non in spiritu Dominus; et post spiritum terrae motus, et non in terrae motu Dominus: et post terrae motum ignis, et non in igne Dominus: et post ignem vox aurae tenuis. Per haec enim et prophetes valde indignans propter transgressionem populi et propter interfectionem prophetarum, edocebatur mitius agere, ac secundum hominem adventus Domini significabatur futurus post illam legem quae data est per Moysem, mitis et tranquillus, in quo nec calamum quassatum confregit, nec linum fumigans exstinxit. Ostendebatur autem et regni ejus mitis et pacifica requietio. Post enim spiritum qui conterit montes, et post terrae motum, et post ignem, tranquilla et pacifica regni ejus adveniunt tempora, in quibus cum omni tranquillitate Spiritus Dei vivificat et auget hominem. Manifestius autem adhuc et per Ezechielem factum est, quoniam ex parte dispositiones Dei, sed non ipsum videbant prophetae proprie Deum. Hic enim Dei cum vidisset visionem, et cherubim, et rotas eorum, et universae progressionis ejus mysterium cum retulisset, et similitudinem throni cum vidisset super eos, et super thronum similitudinem quasi figurae hominis, et illa quidem quae erant super lumbos ejus, quasi figuram electri, quae autem deorsum, quasi visionem ignis, et reliquam universam thronorum visionem manifestans, ne quis putaret forte eum in his proprie vidisse Deum, intulit: Haec visio similitudinis gloriae Domini.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "acda360a142c67e1829df72d0d9fd0707fb49f342c3197c04148568a0557e322",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 9절은 통상 20장 9-10절이다. Non igitur manifeste부터 통상 10절이 시작한다.",
          "alto와 altitudine는 바위의 높은 곳으로 읽었다. 이어지는 산 위에서 모세와 얼굴을 마주함 및 엘리야의 동석을 연결하는 해석을 옮겼다.",
          "엘리야에게 주어진 명령의 내일과 주님이 지나가심, 바람·지진·불·가느다란 바람 소리의 순서를 유지했다.",
          "electri는 금은 합금으로 옮겼다. 에제키엘이 보는 형상과 왕좌들의 환상, 주님의 영광과 닮은 모습이라는 결론을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ae75f6bb6f2a58b8dce52392fe05845b9e90604a8933cc8a524433b2dea27083",
              "sha256:545ead0e22b5ee60c99ea285553696b6879586518a1eddc94f737120d70684a0"
            ],
            "text": "말씀은 모세에게 말씀하셨다. 그 앞에 나타나셔서, “사람이 자기 친구와 이야기하듯이” 말씀하셨다. 모세는 자신과 말씀을 나누는 분을 뚜렷이 보고 싶어 했다. 그에게 이런 말씀이 주어졌다. “바위의 높은 곳에 서 있어라. 내가 내 손으로 너를 덮겠다. 내 광채가 지나가면, 그때 너는 내 뒷모습을 볼 것이다. 그러나 내 얼굴은 너에게 보이지 않을 것이다. 사람은 내 얼굴을 보고 살아 있을 수 없기 때문이다.” 이 말씀은 두 가지를 뜻한다. 사람이 하나님을 보는 것은 불가능하다는 것, 그리고 하나님의 지혜를 통해, 마지막 때에는 사람이 그분을 보리라는 것이다. 바위의 높은 곳에서, 곧 그분이 사람으로 오실 때 보리라는 것이다. 이 때문에 복음서가 전하듯이, 그분은 산 위에서 모세와 얼굴을 마주하고 말씀을 나누셨다. 엘리야도 함께 서 있었다. 마지막에 옛 약속을 이루신 것이다. 그러므로 예언자들은 하나님의 얼굴 자체를 뚜렷이 본 것이 아니다. 경륜과 신비들을 보았다. 사람이 하나님을 보게 될 길이 그 안에 있었다. 엘리야에게도 말씀하셨다. “내일 밖으로 나가, 주님 앞에 서 있어라. 보라, 주님께서 지나가실 것이다. 보라, 크고 강한 바람이 주님 앞에서 산을 무너뜨리고 바위를 부술 것이다. 주님은 그 바람 속에 계시지 않는다. 바람 뒤에 지진이 있을 것이나, 주님은 지진 속에 계시지 않는다. 지진 뒤에 불이 있을 것이나, 주님은 불 속에 계시지 않는다. 불 뒤에는 가느다란 바람의 소리가 있을 것이다.” 백성의 범법과 예언자들의 살해 때문에 크게 분노한 그 예언자는, 이 일을 통해 더 온유하게 행동하도록 배웠다. 주님께서 사람으로 오실 일도 여기서 나타났다. 모세를 통해 주어진 그 율법 뒤에 오실 것이며, 온유하고 고요하게 오시리라는 것이다. 그분은 오셔서 상한 갈대를 꺾지 않으셨고, 연기 나는 심지를 끄지 않으셨다. 그분 나라의 온유하고 평화로운 안식도 나타났다. 산을 부수는 바람 뒤에, 지진 뒤에, 불 뒤에, 그분 나라의 고요하고 평화로운 때가 온다. 그때에는 하나님의 영이 온전히 고요한 가운데 사람을 살리고 자라게 하신다. 이 사실은 에제키엘을 통해 더욱 분명해졌다. 예언자들이 본 것은 하나님의 경륜의 일부였으며, 하나님 자신을 직접 본 것은 아니었다. 그는 하나님의 환상을 보고, 케루빔과 그 바퀴들을 보았다. 그 행진 전체의 신비를 전했고, 그들 위에 왕좌 같은 것을 보았다. 왕좌 위에는 사람의 형상 같은 모습이 있었다. 그 허리 위쪽은 금은 합금 같은 모습이었고, 아래쪽은 불 같은 모습이었다. 왕좌들에 관한 나머지 환상 전체를 밝히면서, 누군가 자신이 거기서 하나님을 직접 보았다고 생각할까 하여, 이 말을 덧붙였다. “이것이 주님의 영광과 닮은 모습의 환상이었다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a55a1ba1ae0cc15b218eda90f2c05850383f56dda79359cd7aa332dfd60be810"
        ],
        "text": "말씀은 모세에게 말씀하셨다. 그 앞에 나타나셔서, “사람이 자기 친구와 이야기하듯이” 말씀하셨다. 모세는 자신과 말씀을 나누는 분을 뚜렷이 보고 싶어 했다. 그에게 이런 말씀이 주어졌다. “바위의 높은 곳에 서 있어라. 내가 내 손으로 너를 덮겠다. 내 광채가 지나가면, 그때 너는 내 뒷모습을 볼 것이다. 그러나 내 얼굴은 너에게 보이지 않을 것이다. 사람은 내 얼굴을 보고 살아 있을 수 없기 때문이다.” 이 말씀은 두 가지를 뜻한다. 사람이 하나님을 보는 것은 불가능하다는 것, 그리고 하나님의 지혜를 통해, 마지막 때에는 사람이 그분을 보리라는 것이다. 바위의 높은 곳에서, 곧 그분이 사람으로 오실 때 보리라는 것이다. 이 때문에 복음서가 전하듯이, 그분은 산 위에서 모세와 얼굴을 마주하고 말씀을 나누셨다. 엘리야도 함께 서 있었다. 마지막에 옛 약속을 이루신 것이다. 그러므로 예언자들은 하나님의 얼굴 자체를 뚜렷이 본 것이 아니다. 경륜과 신비들을 보았다. 사람이 하나님을 보게 될 길이 그 안에 있었다. 엘리야에게도 말씀하셨다. “내일 밖으로 나가, 주님 앞에 서 있어라. 보라, 주님께서 지나가실 것이다. 보라, 크고 강한 바람이 주님 앞에서 산을 무너뜨리고 바위를 부술 것이다. 주님은 그 바람 속에 계시지 않는다. 바람 뒤에 지진이 있을 것이나, 주님은 지진 속에 계시지 않는다. 지진 뒤에 불이 있을 것이나, 주님은 불 속에 계시지 않는다. 불 뒤에는 가느다란 바람의 소리가 있을 것이다.” 백성의 범법과 예언자들의 살해 때문에 크게 분노한 그 예언자는, 이 일을 통해 더 온유하게 행동하도록 배웠다. 주님께서 사람으로 오실 일도 여기서 나타났다. 모세를 통해 주어진 그 율법 뒤에 오실 것이며, 온유하고 고요하게 오시리라는 것이다. 그분은 오셔서 상한 갈대를 꺾지 않으셨고, 연기 나는 심지를 끄지 않으셨다. 그분 나라의 온유하고 평화로운 안식도 나타났다. 산을 부수는 바람 뒤에, 지진 뒤에, 불 뒤에, 그분 나라의 고요하고 평화로운 때가 온다. 그때에는 하나님의 영이 온전히 고요한 가운데 사람을 살리고 자라게 하신다. 이 사실은 에제키엘을 통해 더욱 분명해졌다. 예언자들이 본 것은 하나님의 경륜의 일부였으며, 하나님 자신을 직접 본 것은 아니었다. 그는 하나님의 환상을 보고, 케루빔과 그 바퀴들을 보았다. 그 행진 전체의 신비를 전했고, 그들 위에 왕좌 같은 것을 보았다. 왕좌 위에는 사람의 형상 같은 모습이 있었다. 그 허리 위쪽은 금은 합금 같은 모습이었고, 아래쪽은 불 같은 모습이었다. 왕좌들에 관한 나머지 환상 전체를 밝히면서, 누군가 자신이 거기서 하나님을 직접 보았다고 생각할까 하여, 이 말을 덧붙였다. “이것이 주님의 영광과 닮은 모습의 환상이었다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:f62207ef808e2fb76502e7d9c69e3396b6c7b39a9bbea9af236e9ef3a9226477",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
      },
      "work_location": "4.h34.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:605817f9713e25e6731253fca22deac37466d67bcd67148edd41f14fe95a2de7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b94f843812a592d66e97bfce6d9c95c146047a47790906d80e5647a202406b90",
            "sha256:191318397a456abe75192f3bfccd7736c677911a25fc80eedd53b1bb283fbbbd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da12a1c8a3c3ec20d61cff5bbee6d4bee6b9e4728a99dfb90cc5644caf23f1c3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1c71f24320424d4a11543c385809dcfa38176e08bf979dc207fb3df539986a40"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221,
              222
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "et regnum ejus non interibit.",
            "source_start": "Igitur si neque Moyses vidit Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 10절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:607693e4395b8491143662f8ed4044f468ef2267d4362bea4d375751ea002537",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:605817f9713e25e6731253fca22deac37466d67bcd67148edd41f14fe95a2de7",
            "source_revision_id": "sha256:da12a1c8a3c3ec20d61cff5bbee6d4bee6b9e4728a99dfb90cc5644caf23f1c3",
            "translation_revision_id": "sha256:1c71f24320424d4a11543c385809dcfa38176e08bf979dc207fb3df539986a40"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1d3f00b508025527d2d09eaacc0db050eee1899e2059c0d166b229cbbb67f17a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:605817f9713e25e6731253fca22deac37466d67bcd67148edd41f14fe95a2de7",
            "source_revision_id": "sha256:da12a1c8a3c3ec20d61cff5bbee6d4bee6b9e4728a99dfb90cc5644caf23f1c3",
            "translation_revision_id": "sha256:1c71f24320424d4a11543c385809dcfa38176e08bf979dc207fb3df539986a40"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:607693e4395b8491143662f8ed4044f468ef2267d4362bea4d375751ea002537",
          "sha256:1d3f00b508025527d2d09eaacc0db050eee1899e2059c0d166b229cbbb67f17a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              221,
              222
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "et regnum ejus non interibit.",
            "source_start": "Igitur si neque Moyses vidit Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "221 notes 3-5; 222 note 1",
            "explanation": "유일하게 나신 하나님이라는 인용을 앞선 Filius 독법과 구별한다. 다니엘의 불가마와 돌, 사람의 아들 및 영원한 통치를 각각 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              221,
              222
            ],
            "printed_texts": [
              "Unigenitus Deus",
              "interpretatur Patris Verbum",
              "lapis a monte abscissus sine manibus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_only_begotten_God_and_Daniel"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 10절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "be6c0a10bfd9e0ee074f98f68b935851e40cd5937a6fdd5bbf1e0f94fbb6b691",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n234.jpg",
            "page_key": "2:221",
            "printed_page": 221,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b94f843812a592d66e97bfce6d9c95c146047a47790906d80e5647a202406b90",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Igitur si neque Moyses vidit Deum, nec Helias, nec Ezechiel, qui multa de coelestibus viderunt; quae autem ab his videbantur, erant similitudines claritatis Domini, et prophetiae futurorum: manifestum est, quoniam Pater quidem invisibilis, de quo et Dominus dixit: Deum nemo vidit unquam. Verbum autem ejus, quemadmodum volebat ipse, et ad utilitatem videntium, claritatem monstrabat Patris, et dispositiones exponebat; quemadmodum et Dominus dixit: Unigenitus Deus, qui est in sinu Patris, ipse enarravit; et ipse autem interpretatur Patris Verbum, utpote dives, et multus exsistens, non in una figura, nec in uno charactere videbatur videntibus eum, sed secundum dispensationum ejus causas sive efficaciam, sicut in Daniele scriptum est. Aliquando enim cum his qui erant circa Ananiam, Azariam, Misaelem, videbatur adsistens eis in fornace ignis, et in camino, et liberans eos de igne: Et visio, inquit, quarti similis Filio Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3824fb502af33b07df05dac1ff31b6ebd682eb4c974e6ac0edacfb216151b0df",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n235.jpg",
            "page_key": "2:222",
            "printed_page": 222,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:191318397a456abe75192f3bfccd7736c677911a25fc80eedd53b1bb283fbbbd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Aliquando autem lapis a monte abscissus sine manibus, et percutiens temporalia regna, et ventilans ea, et ipse replens universam terram. Rursum hic idem videtur quasi Filius Hominis in nubibus coeli veniens, et appropinquans ad Veterem Dierum, et sumens ab eo universam potestatem, et gloriam et regnum. Et potestas, inquit, ejus potestas aeterna, et regnum ejus non interibit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:da12a1c8a3c3ec20d61cff5bbee6d4bee6b9e4728a99dfb90cc5644caf23f1c3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Igitur si neque Moyses vidit Deum, nec Helias, nec Ezechiel, qui multa de coelestibus viderunt; quae autem ab his videbantur, erant similitudines claritatis Domini, et prophetiae futurorum: manifestum est, quoniam Pater quidem invisibilis, de quo et Dominus dixit: Deum nemo vidit unquam. Verbum autem ejus, quemadmodum volebat ipse, et ad utilitatem videntium, claritatem monstrabat Patris, et dispositiones exponebat; quemadmodum et Dominus dixit: Unigenitus Deus, qui est in sinu Patris, ipse enarravit; et ipse autem interpretatur Patris Verbum, utpote dives, et multus exsistens, non in una figura, nec in uno charactere videbatur videntibus eum, sed secundum dispensationum ejus causas sive efficaciam, sicut in Daniele scriptum est. Aliquando enim cum his qui erant circa Ananiam, Azariam, Misaelem, videbatur adsistens eis in fornace ignis, et in camino, et liberans eos de igne: Et visio, inquit, quarti similis Filio Dei. Aliquando autem lapis a monte abscissus sine manibus, et percutiens temporalia regna, et ventilans ea, et ipse replens universam terram. Rursum hic idem videtur quasi Filius Hominis in nubibus coeli veniens, et appropinquans ad Veterem Dierum, et sumens ab eo universam potestatem, et gloriam et regnum. Et potestas, inquit, ejus potestas aeterna, et regnum ejus non interibit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9c3bc1dead963dade1ec673a6267ce8658626e0a9f61e89acf7887d870b4b3b2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 10절은 통상 20장 11절의 앞부분이다. 다음 Harvey 11절의 묵시록 인용이 같은 통상 절에 이어진다.",
          "유일하게 나신 하나님이라는 unigenitus Deus를 유지했다. 221쪽 각주 4는 앞선 Filius와의 차이 및 시리아어 증언을 설명한다.",
          "interpretatur Patris Verbum은 아버지의 말씀을 주어로 읽고 앞 문장의 아버지를 풀이하여 알린다는 뜻으로 옮겼다. 구문은 추가 대조 항목이다.",
          "다니엘의 세 사람, 넷째의 모습, 손을 거치지 않고 잘린 돌, 오래전부터 계신 분에게 다가가는 사람의 아들을 각각 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b94f843812a592d66e97bfce6d9c95c146047a47790906d80e5647a202406b90",
              "sha256:191318397a456abe75192f3bfccd7736c677911a25fc80eedd53b1bb283fbbbd"
            ],
            "text": "그러므로 모세도, 엘리야도, 에제키엘도 하나님을 보지 못했다면, 하늘의 것들을 많이 본 그들조차 그러했다면, 그들이 본 것은 주님의 광채와 닮은 모습들이며, 장차 올 일들의 예언이었다. 아버지가 보이지 않으시는 분이라는 사실은 분명하다. 주님도 그분에 관해 말씀하셨다. “아무도 하나님을 본 적이 없다.” 그분의 말씀은 스스로 원하시는 대로, 보는 이들의 유익을 위해, 아버지의 광채를 보여 주시고, 경륜을 설명하셨다. 주님도 말씀하셨다. “유일하게 나신 하나님, 아버지의 품 안에 계신 그분이 알려 주셨다.” 아버지의 말씀은 몸소 아버지를 풀이해 알려 주신다. 그분은 풍성하고 충만하시므로, 하나의 형상으로만, 하나의 모습으로만 자신을 보는 이들에게 나타나지 않으셨다. 자신의 경륜이 지닌 이유나 작용에 따라 나타나셨다. 다니엘서에 기록된 대로이다. 어떤 때에는 하나니야와 아자르야와 미사엘의 무리와 함께 나타나셨다. 불가마와 화덕 속에서 그들 곁에 서 계시며, 불에서 그들을 구해 주셨다. 이렇게 말한다. “넷째의 모습은 하나님의 아들과 같았다.” 어떤 때에는 “사람의 손을 거치지 않고 산에서 잘려 나온 돌”로 나타나셨다. 일시적인 왕국들을 치시고, 그것들을 흩어 버리시며, 몸소 온 땅을 채우셨다. 같은 그분이 다시 나타나신다. 하늘 구름을 타고 오는 사람의 아들 같은 분으로, 오래전부터 계신 분께 다가가, 그분에게서 모든 권한과, 영광과 나라를 받으신다. 이렇게 말한다. “그분의 권한은 영원한 권한이며, 그분의 나라는 사라지지 않을 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da12a1c8a3c3ec20d61cff5bbee6d4bee6b9e4728a99dfb90cc5644caf23f1c3"
        ],
        "text": "그러므로 모세도, 엘리야도, 에제키엘도 하나님을 보지 못했다면, 하늘의 것들을 많이 본 그들조차 그러했다면, 그들이 본 것은 주님의 광채와 닮은 모습들이며, 장차 올 일들의 예언이었다. 아버지가 보이지 않으시는 분이라는 사실은 분명하다. 주님도 그분에 관해 말씀하셨다. “아무도 하나님을 본 적이 없다.” 그분의 말씀은 스스로 원하시는 대로, 보는 이들의 유익을 위해, 아버지의 광채를 보여 주시고, 경륜을 설명하셨다. 주님도 말씀하셨다. “유일하게 나신 하나님, 아버지의 품 안에 계신 그분이 알려 주셨다.” 아버지의 말씀은 몸소 아버지를 풀이해 알려 주신다. 그분은 풍성하고 충만하시므로, 하나의 형상으로만, 하나의 모습으로만 자신을 보는 이들에게 나타나지 않으셨다. 자신의 경륜이 지닌 이유나 작용에 따라 나타나셨다. 다니엘서에 기록된 대로이다. 어떤 때에는 하나니야와 아자르야와 미사엘의 무리와 함께 나타나셨다. 불가마와 화덕 속에서 그들 곁에 서 계시며, 불에서 그들을 구해 주셨다. 이렇게 말한다. “넷째의 모습은 하나님의 아들과 같았다.” 어떤 때에는 “사람의 손을 거치지 않고 산에서 잘려 나온 돌”로 나타나셨다. 일시적인 왕국들을 치시고, 그것들을 흩어 버리시며, 몸소 온 땅을 채우셨다. 같은 그분이 다시 나타나신다. 하늘 구름을 타고 오는 사람의 아들 같은 분으로, 오래전부터 계신 분께 다가가, 그분에게서 모든 권한과, 영광과 나라를 받으신다. 이렇게 말한다. “그분의 권한은 영원한 권한이며, 그분의 나라는 사라지지 않을 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:1c71f24320424d4a11543c385809dcfa38176e08bf979dc207fb3df539986a40",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
      },
      "work_location": "4.h34.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2b0b35ee745e2889a032b3e7d2f0f552a5ff8ee0a0380e90a3ad7eac45961ba5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c723f4b040a1c2106e2a754f6b66d3cb679eb837b39edf1d027a0752cb9be665",
            "sha256:2f18cd7d1a198b5e2b52594525c7d82aeab60f1340d30b39ab063eb4f348a270"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b80b8f512718dd57ba62509027a85298095e4905360dad8234dec83dce869de4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d7eaa919b7bc0d23c989f06a455ed93f53bb0010b9b8ff76bf280610527c1190"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 11절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s11",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s11",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              222,
              223
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "docens nos quae sunt Dei.",
            "source_start": "Sed et Johannes Domini discipulus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 11절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:bb5d2d5d3bdc9fa9891d83d30aa57e3f49648a8c1169476b04677e9e255e4747",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b0b35ee745e2889a032b3e7d2f0f552a5ff8ee0a0380e90a3ad7eac45961ba5",
            "source_revision_id": "sha256:b80b8f512718dd57ba62509027a85298095e4905360dad8234dec83dce869de4",
            "translation_revision_id": "sha256:d7eaa919b7bc0d23c989f06a455ed93f53bb0010b9b8ff76bf280610527c1190"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dff1894abd952e325371d7cbc9b24510aec906948d3262a5dd6c826bda4409b6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b0b35ee745e2889a032b3e7d2f0f552a5ff8ee0a0380e90a3ad7eac45961ba5",
            "source_revision_id": "sha256:b80b8f512718dd57ba62509027a85298095e4905360dad8234dec83dce869de4",
            "translation_revision_id": "sha256:d7eaa919b7bc0d23c989f06a455ed93f53bb0010b9b8ff76bf280610527c1190"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bb5d2d5d3bdc9fa9891d83d30aa57e3f49648a8c1169476b04677e9e255e4747",
          "sha256:dff1894abd952e325371d7cbc9b24510aec906948d3262a5dd6c826bda4409b6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s11",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              222,
              223
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "docens nos quae sunt Dei.",
            "source_start": "Sed et Johannes Domini discipulus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 11
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "222 notes 2-8; 223 notes 1-3",
            "explanation": "주님의 제자인 요한의 호칭, 묵시록의 의복·머리·발 풀이와 세 인용을 구별한다. succensus est의 단수형과 시대들의 시대까지라는 시간을 유지한다.",
            "printed_pages": [
              222,
              223
            ],
            "printed_texts": [
              "succensus est",
              "vox aquarum",
              "pascet eos in virga ferrea"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_revelation_images_and_tenses"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 11절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3824fb502af33b07df05dac1ff31b6ebd682eb4c974e6ac0edacfb216151b0df",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n235.jpg",
            "page_key": "2:222",
            "printed_page": 222,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c723f4b040a1c2106e2a754f6b66d3cb679eb837b39edf1d027a0752cb9be665",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et Johannes Domini discipulus in Apocalypsi sacerdotalem et gloriosum regni ejus videns adventum: Conversus sum, inquit, videre vocem quae loquebatur mecum, et conversus vidi septem candelabra aurea, et inter candelabra similem Filio Hominis indutum podere, et cinctum ad mammas zonam auream. Caput autem ejus et capilli albi, quemadmodum lana alba, quomodo nix; et oculi ejus ut flamma ignis; et pedes ejus similes chalcolibano, quemadmodum in camino succensus est. Et vox ejus quasi vox aquarum, et habet stellas septem in manu dextera sua, et de ore ejus romphoea ex utraque parte acuta exibat, et facies ejus quemadmodum sol fulgens in virtute sua. In his enim aliquid a Patre clarum ejus significat, ut caput: aliquid vero sacerdotale, ut podere: (et propter hoc Moyses secundum hunc typum vestivit pontificem) aliquid vero ad finem, quemadmodum chalcolibanum in camino succensum, quod est fortitudo fidei, et perseverabile orationum, propter adveniens in fine temporum succensionis incendium. Johanne vero non sustinente visionem, (Cecidi, enim inquit, ad pedes ejus quasi mortuus, ut fieret, quod scriptum est: Nemo videt Deum et vivet) et vivificans eum Verbum, et admonens, quoniam ipse est in cujus pectore recumbebat ad coenam, interrogans quis esset qui inciperet eum tradere, dicebat: Ego sum primus et novissimus, et qui vivo, et fui mortuus, et ecce vivo in saecula saeculorum, et habeo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7a98f12a358092817f2bded84c05ba2f03b18fd6bad6b590c4bbb8c75fa8a506",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n236.jpg",
            "page_key": "2:223",
            "printed_page": 223,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2f18cd7d1a198b5e2b52594525c7d82aeab60f1340d30b39ab063eb4f348a270",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "claves mortis et inferorum. Et post haec in secunda visione eundem Dominum videns: Vidi enim, inquit, in medio throni, et quatuor animalium, et in medio presbyterorum, agnum stantem quasi occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, dimissi in omnem terram. Et rursum de eodem ipso agno ait: Et ecce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, et per justitiam judicat et pugnat, et oculi ejus sicut flamma ignis, et in capite ejus diademata multa, habens nomen scriptum, quod nemo scit nisi ipse: et circumamictus vestimentum aspersum sanguine, et vocatur nomen ejus Verbum Dei. Et exercitus coeli sequebantur eum in equis albis, vestiti byssinum album mundum: et de ore ejus procedit romphoea acuta, ut in ea percutiat gentes: et ipse pascet eos in virga ferrea, et ipse calcat lacum vini furoris irae Dei omnipotentis; et habet super vestitum, et super femur suum, nomen scriptum, Rex Regum et Dominus Dominorum. Sic semper Verbum Dei velut lineamenta rerum futurarum habet, et velut species dispositionum Patris hominibus ostendebat, docens nos quae sunt Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b80b8f512718dd57ba62509027a85298095e4905360dad8234dec83dce869de4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sed et Johannes Domini discipulus in Apocalypsi sacerdotalem et gloriosum regni ejus videns adventum: Conversus sum, inquit, videre vocem quae loquebatur mecum, et conversus vidi septem candelabra aurea, et inter candelabra similem Filio Hominis indutum podere, et cinctum ad mammas zonam auream. Caput autem ejus et capilli albi, quemadmodum lana alba, quomodo nix; et oculi ejus ut flamma ignis; et pedes ejus similes chalcolibano, quemadmodum in camino succensus est. Et vox ejus quasi vox aquarum, et habet stellas septem in manu dextera sua, et de ore ejus romphoea ex utraque parte acuta exibat, et facies ejus quemadmodum sol fulgens in virtute sua. In his enim aliquid a Patre clarum ejus significat, ut caput: aliquid vero sacerdotale, ut podere: (et propter hoc Moyses secundum hunc typum vestivit pontificem) aliquid vero ad finem, quemadmodum chalcolibanum in camino succensum, quod est fortitudo fidei, et perseverabile orationum, propter adveniens in fine temporum succensionis incendium. Johanne vero non sustinente visionem, (Cecidi, enim inquit, ad pedes ejus quasi mortuus, ut fieret, quod scriptum est: Nemo videt Deum et vivet) et vivificans eum Verbum, et admonens, quoniam ipse est in cujus pectore recumbebat ad coenam, interrogans quis esset qui inciperet eum tradere, dicebat: Ego sum primus et novissimus, et qui vivo, et fui mortuus, et ecce vivo in saecula saeculorum, et habeo claves mortis et inferorum. Et post haec in secunda visione eundem Dominum videns: Vidi enim, inquit, in medio throni, et quatuor animalium, et in medio presbyterorum, agnum stantem quasi occisum, habentem cornua septem, et oculos septem, qui sunt septem spiritus Dei, dimissi in omnem terram. Et rursum de eodem ipso agno ait: Et ecce equus albus, et qui sedebat super eum vocabatur fidelis et verus, et per justitiam judicat et pugnat, et oculi ejus sicut flamma ignis, et in capite ejus diademata multa, habens nomen scriptum, quod nemo scit nisi ipse: et circumamictus vestimentum aspersum sanguine, et vocatur nomen ejus Verbum Dei. Et exercitus coeli sequebantur eum in equis albis, vestiti byssinum album mundum: et de ore ejus procedit romphoea acuta, ut in ea percutiat gentes: et ipse pascet eos in virga ferrea, et ipse calcat lacum vini furoris irae Dei omnipotentis; et habet super vestitum, et super femur suum, nomen scriptum, Rex Regum et Dominus Dominorum. Sic semper Verbum Dei velut lineamenta rerum futurarum habet, et velut species dispositionum Patris hominibus ostendebat, docens nos quae sunt Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ce1b3e94852bd22086da9ad70e432f49cba4539777c0645dfddf4ba994b5ca69",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 11절은 통상 20장 11절의 나머지이다. 주님의 제자인 요한과 묵시록의 환상을 연결한다.",
          "긴 옷과 가슴의 금띠, 흰 머리와 머리카락, 빛나는 구리 같은 발을 유지했다. succensus est는 단수형 주체를 살려 그분이 달구어진 것 같다는 문장으로 옮겼다. 222쪽 각주 3은 이 형태를 논의한다.",
          "일곱 등잔대·별·뿔·눈·영, 네 생물과 장로들, 죽음과 저승의 열쇠를 각각 옮겼다. 세 환상 인용과 그 사이의 저자 해설을 구별했다.",
          "pascet는 쇠막대기로 다스리심으로 옮겼다. 일곱 영을 온 땅에 보냄과 하늘 군대의 추종, 피가 뿌려진 옷 및 왕들의 왕이라는 호칭을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c723f4b040a1c2106e2a754f6b66d3cb679eb837b39edf1d027a0752cb9be665",
              "sha256:2f18cd7d1a198b5e2b52594525c7d82aeab60f1340d30b39ab063eb4f348a270"
            ],
            "text": "주님의 제자 요한도, 그분 나라가 제사장의 모습으로 영광스럽게 도래하는 것을 보고, 『묵시록』에서 말한다. “나는 돌아섰다. 나와 이야기하는 음성을 보려고 돌아섰다. 돌아서서 일곱 금 등잔대를 보았고, 등잔대들 사이에 사람의 아들 같은 분을 보았다. 그분은 발까지 내려오는 긴 옷을 입고, 가슴에 금띠를 두르고 계셨다. 그분의 머리와 머리카락은 희어서, 흰 양털 같고, 눈 같았다. 눈은 타오르는 불 같았고, 발은 빛나는 구리 같았다. 그분이 용광로에서 달구어진 것 같았다. 그 음성은 물소리 같았으며, 오른손에 일곱 별을 들고 계셨다. 그 입에서는 양쪽이 날카로운 칼이 나왔고, 얼굴은 힘차게 빛나는 해 같았다.” 이 가운데 어떤 것은 아버지에게서 오는 그분의 광채를 뜻한다. 머리가 그런 것이다. 어떤 것은 제사장에 관한 것으로, 긴 옷이 그러하다. (그래서 모세도 이 모형을 따라 대제사장에게 옷을 입혔다.) 어떤 것은 마지막에 관한 것이다. 용광로에서 달군 빛나는 구리가 그렇다. 그것은 믿음의 힘과, 꾸준한 기도를 뜻한다. 시대의 끝에 다가오는 불사름의 화염 때문이다. 요한이 그 환상을 견디지 못하자, (그는 “나는 죽은 자처럼 그분의 발 앞에 쓰러졌다”라고 말한다. 기록된 말씀이 이루어지게 하려는 것이었다. “누구도 하나님을 보고 살아 있지 못한다”라는 말씀이다.) 말씀은 그를 살리셨다. 그리고 자신이 누구인지 일깨우셨다. 저녁 식사 때 요한이 가슴에 기대어, 누가 주님을 넘겨줄 사람이냐고 물었던 바로 그분임을 알리셨다. 그분은 말씀하셨다. “나는 처음이요 마지막이며, 살아 있는 자이다. 나는 죽었으나, 보라, 시대들의 시대까지 살아 있다. 나는 죽음과 저승의 열쇠를 가지고 있다.” 그 뒤에, 두 번째 환상에서 같은 주님을 보고, 요한은 말한다. “왕좌 가운데, 네 생물 가운데, 장로들 가운데, 죽임당한 듯한 어린양이 서 계신 것을 보았다. 일곱 뿔과, 일곱 눈을 가지고 계셨다. 그 눈들은 하나님의 일곱 영이며, 온 땅에 보내진 영들이다.” 그는 바로 그 어린양에 관해 다시 말한다. “보라, 흰 말이 있었다. 그 위에 앉은 분은 ‘신실하고 참되신 분’이라고 불렸다. 그분은 의로 심판하고 싸우시며, 눈은 타오르는 불 같고, 머리에는 많은 왕관이 있었다. 한 이름이 적혀 있었는데, 자신 외에는 아무도 모르는 이름이었다. 피가 뿌려진 옷을 걸치고 계셨고, 그 이름은 ‘하나님의 말씀’이라고 불린다. 하늘의 군대들이 그분을 따랐다. 흰 말들을 타고, 희고 깨끗한 아마포 옷을 입고 있었다. 그분의 입에서 날카로운 칼이 나오며, 그 칼로 민족들을 치신다. 그분은 쇠막대기로 그들을 다스리실 것이다. 그분은 전능하신 하나님의 격렬한 진노의 포도주 틀을 밟으신다. 옷과 넓적다리에 한 이름이 적혀 있다. ‘왕들의 왕, 주들의 주’라는 이름이다.” 이처럼 하나님의 말씀은 언제나 장차 있을 일들의 윤곽을 지니시고, 아버지 경륜의 여러 모습을 사람들에게 보여 주셨다. 우리에게 하나님의 일을 가르쳐 주신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b80b8f512718dd57ba62509027a85298095e4905360dad8234dec83dce869de4"
        ],
        "text": "주님의 제자 요한도, 그분 나라가 제사장의 모습으로 영광스럽게 도래하는 것을 보고, 『묵시록』에서 말한다. “나는 돌아섰다. 나와 이야기하는 음성을 보려고 돌아섰다. 돌아서서 일곱 금 등잔대를 보았고, 등잔대들 사이에 사람의 아들 같은 분을 보았다. 그분은 발까지 내려오는 긴 옷을 입고, 가슴에 금띠를 두르고 계셨다. 그분의 머리와 머리카락은 희어서, 흰 양털 같고, 눈 같았다. 눈은 타오르는 불 같았고, 발은 빛나는 구리 같았다. 그분이 용광로에서 달구어진 것 같았다. 그 음성은 물소리 같았으며, 오른손에 일곱 별을 들고 계셨다. 그 입에서는 양쪽이 날카로운 칼이 나왔고, 얼굴은 힘차게 빛나는 해 같았다.” 이 가운데 어떤 것은 아버지에게서 오는 그분의 광채를 뜻한다. 머리가 그런 것이다. 어떤 것은 제사장에 관한 것으로, 긴 옷이 그러하다. (그래서 모세도 이 모형을 따라 대제사장에게 옷을 입혔다.) 어떤 것은 마지막에 관한 것이다. 용광로에서 달군 빛나는 구리가 그렇다. 그것은 믿음의 힘과, 꾸준한 기도를 뜻한다. 시대의 끝에 다가오는 불사름의 화염 때문이다. 요한이 그 환상을 견디지 못하자, (그는 “나는 죽은 자처럼 그분의 발 앞에 쓰러졌다”라고 말한다. 기록된 말씀이 이루어지게 하려는 것이었다. “누구도 하나님을 보고 살아 있지 못한다”라는 말씀이다.) 말씀은 그를 살리셨다. 그리고 자신이 누구인지 일깨우셨다. 저녁 식사 때 요한이 가슴에 기대어, 누가 주님을 넘겨줄 사람이냐고 물었던 바로 그분임을 알리셨다. 그분은 말씀하셨다. “나는 처음이요 마지막이며, 살아 있는 자이다. 나는 죽었으나, 보라, 시대들의 시대까지 살아 있다. 나는 죽음과 저승의 열쇠를 가지고 있다.” 그 뒤에, 두 번째 환상에서 같은 주님을 보고, 요한은 말한다. “왕좌 가운데, 네 생물 가운데, 장로들 가운데, 죽임당한 듯한 어린양이 서 계신 것을 보았다. 일곱 뿔과, 일곱 눈을 가지고 계셨다. 그 눈들은 하나님의 일곱 영이며, 온 땅에 보내진 영들이다.” 그는 바로 그 어린양에 관해 다시 말한다. “보라, 흰 말이 있었다. 그 위에 앉은 분은 ‘신실하고 참되신 분’이라고 불렸다. 그분은 의로 심판하고 싸우시며, 눈은 타오르는 불 같고, 머리에는 많은 왕관이 있었다. 한 이름이 적혀 있었는데, 자신 외에는 아무도 모르는 이름이었다. 피가 뿌려진 옷을 걸치고 계셨고, 그 이름은 ‘하나님의 말씀’이라고 불린다. 하늘의 군대들이 그분을 따랐다. 흰 말들을 타고, 희고 깨끗한 아마포 옷을 입고 있었다. 그분의 입에서 날카로운 칼이 나오며, 그 칼로 민족들을 치신다. 그분은 쇠막대기로 그들을 다스리실 것이다. 그분은 전능하신 하나님의 격렬한 진노의 포도주 틀을 밟으신다. 옷과 넓적다리에 한 이름이 적혀 있다. ‘왕들의 왕, 주들의 주’라는 이름이다.” 이처럼 하나님의 말씀은 언제나 장차 있을 일들의 윤곽을 지니시고, 아버지 경륜의 여러 모습을 사람들에게 보여 주셨다. 우리에게 하나님의 일을 가르쳐 주신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d7eaa919b7bc0d23c989f06a455ed93f53bb0010b9b8ff76bf280610527c1190",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
      },
      "work_location": "4.h34.s11",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-11"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:05fca002c97fc22b21117b6efe6553c512f6a7a8d67d5d61e38c2903bba32834",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5c3f024d8de939acf346a4ae6349d88308e005976c34bbf0405531e4dfe505fe",
            "sha256:9ce849ab74b01ed1ec42803767dd06fc91082b16a4a496a311cce767952bfe52",
            "sha256:c7ac936f21f2417e04a866be17c4826d1e0cc72d96e4fa483665a860348738f6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6c3dca745e27a6ee3e88916497ddf4964eedf8d91d1e59269e9ae2e469ff031f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8301bcbba80857ead1c16362969d81ecbf1814d450409cadd869c11d662a3711"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 34장 12절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s12",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s12",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              223,
              224,
              225
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 12절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8c93a08ccd0b1c0a2c5baed275a2bc481326faf28b9b22d886e33d5df4b8e3c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05fca002c97fc22b21117b6efe6553c512f6a7a8d67d5d61e38c2903bba32834",
            "source_revision_id": "sha256:6c3dca745e27a6ee3e88916497ddf4964eedf8d91d1e59269e9ae2e469ff031f",
            "translation_revision_id": "sha256:8301bcbba80857ead1c16362969d81ecbf1814d450409cadd869c11d662a3711"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8eea9404cf5167daaadafe8c87d849ce7f68fb62610da7ee5e18577f493be9f9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:05fca002c97fc22b21117b6efe6553c512f6a7a8d67d5d61e38c2903bba32834",
            "source_revision_id": "sha256:6c3dca745e27a6ee3e88916497ddf4964eedf8d91d1e59269e9ae2e469ff031f",
            "translation_revision_id": "sha256:8301bcbba80857ead1c16362969d81ecbf1814d450409cadd869c11d662a3711"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8c93a08ccd0b1c0a2c5baed275a2bc481326faf28b9b22d886e33d5df4b8e3c8",
          "sha256:8eea9404cf5167daaadafe8c87d849ce7f68fb62610da7ee5e18577f493be9f9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h34-s12",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103420.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              223,
              224,
              225
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 12
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "223 notes 4-7; 224 notes 1-8; 225 notes 1-4",
            "explanation": "호세아의 혼인과 자녀 이름, 모세의 에티오피아 여인, 라합의 세 정탐꾼을 대본대로 옮긴다. liberata는 해방되었다는 읽기로 유지하며 편집주의 교정 논의를 기록한다.",
            "printed_pages": [
              223,
              224,
              225
            ],
            "printed_texts": [
              "in loco liberata",
              "tres speculatores",
              "Patrem scilicet et Filium cum Spiritu sancto"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prophetic_marriages_and_Rahab"
          },
          {
            "explanation": "인쇄 난외의 카테나 출전과 본문을 보존한다. 그리스어는 예수의 영적 혼인, 라틴어는 말씀의 혼인이라고 표현한다. 224쪽 각주 3은 νοητός가 카테나 편집자의 설명일 가능성을 논의한다.",
            "printed_reference": "E Catena in Pentateuch. Combefis. collatis tribus aliis per MASS.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 224,
                "text": "Διὰ τοῦ γάμου Μωϋσέως ὁ τοῦ Ἰησοῦ νοητὸς γάμος ἐδείκνυτο, καὶ διὰ τῆς Αἰθιοπικῆς νύμφης, ἡ ἐξ ἐθνῶν ἐκκλησία ἐδηλοῦτο· ἣν οἱ καταλαλοῦντες καὶ ἐνδιαβάλλοντες καὶ διαμωκώμενοι, οὐκ ἔσονται καθαροί. Λεπρήσουσι γὰρ καὶ ἐξαφορισθήσονται τῆς τῶν δικαίων παρεμβολῆς."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Pentateuch_catena_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 34장 12절이다. ANF/New Advent 통상 20장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7a98f12a358092817f2bded84c05ba2f03b18fd6bad6b590c4bbb8c75fa8a506",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n236.jpg",
            "page_key": "2:223",
            "printed_page": 223,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5c3f024d8de939acf346a4ae6349d88308e005976c34bbf0405531e4dfe505fe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non solum autem per visiones quae videbantur, et per sermones qui praeconabantur, sed et in operationibus visus est prophetis, ut per eos praefiguraret et praemonstraret futura. Propter quod et Osee prophetes accepit uxorem fornicationis, per operationem prophetans, quoniam fornicando fornicabitur terra a Domino, hoc est, qui super terram sunt homines; et de hujusmodi hominibus beneplacitum habebit Deus assumere Ecclesiam sanctificandam communicatione Filii ejus, sicut et illa sanctificata est communicatione prophetae. Et propter hoc Paulus sanctificatam ait infidelem mulierem in viro fideli. Adhuc etiam filios suos nominavit propheta, Non misericordiam consecuta, et Non populus: ut, quemadmodum Apostolus ait, fiat qui non populus, populus: et ea quae non est misericordiam consecuta, misericordiam consecuta: et in loco liberata, in quo vocabatur non populus, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Id quod a propheta typice per operationem factum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b26da7fe80be638d68da2b443afd41f95520b37eab886055f892743d3c3652ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n237.jpg",
            "page_key": "2:224",
            "printed_page": 224,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9ce849ab74b01ed1ec42803767dd06fc91082b16a4a496a311cce767952bfe52",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est, ostendit Apostolus vere factum in Ecclesia a Christo. Sic autem et Moyses Aethiopissam accipiebat uxorem, quam ipse Israelitidem fecit, praesignificans quoniam oleaster inseritur in olivam, et participans pinguedinis ejus erit. Quoniam enim is qui secundum carnem natus est Christus, a populo quidem habebat inquiri ut occideretur, liberari vero in Aegypto, id est in gentibus, et sanctificare eos qui ibi essent infantes, unde et Ecclesiam ibi perfecit; (Aegyptus enim ab initio gentilis, quemadmodum et Aethiopia) propter hoc per nuptias Moysi nuptiae Verbi ostendebantur, et per Aethiopissam conjugem, ea quae ex gentibus est Ecclesia manifestabatur; cui qui detrahunt, et incusant, et derident eam, non erunt mundi. Leprosi enim erunt, et abjicientur a justorum castris. Sic autem et Rahab fornicaria semetipsam quidem condemnans, quoniam esset gentilis omnium peccatorum rea, suscepit autem tres speculatores, qui speculabantur universam terram, et apud se abscondit, Patrem scilicet et Filium cum Spiritu sancto. Et cum universa civitas in qua habitabat, concidisset in ruinam,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "af5e2d10248a72fd172b521d2ae712d44f0319b13cf38cdaa5dcf4446f49f894",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n238.jpg",
            "page_key": "2:225",
            "printed_page": 225,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c7ac936f21f2417e04a866be17c4826d1e0cc72d96e4fa483665a860348738f6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "canentibus autem septem tubicinis, in ultimis Raab fornicaria conservata est cum universa domo sua, fide signi coccini: sicut et Dominus dicebat his, qui adventum ejus non excipiebant, Pharisaei scilicet, et coccini signum nullificant, quod erat pascha, redemtio et exodus populi ex Aegypto, dicens: Publicani et meretrices praecedunt vos in regno coelorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6c3dca745e27a6ee3e88916497ddf4964eedf8d91d1e59269e9ae2e469ff031f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non solum autem per visiones quae videbantur, et per sermones qui praeconabantur, sed et in operationibus visus est prophetis, ut per eos praefiguraret et praemonstraret futura. Propter quod et Osee prophetes accepit uxorem fornicationis, per operationem prophetans, quoniam fornicando fornicabitur terra a Domino, hoc est, qui super terram sunt homines; et de hujusmodi hominibus beneplacitum habebit Deus assumere Ecclesiam sanctificandam communicatione Filii ejus, sicut et illa sanctificata est communicatione prophetae. Et propter hoc Paulus sanctificatam ait infidelem mulierem in viro fideli. Adhuc etiam filios suos nominavit propheta, Non misericordiam consecuta, et Non populus: ut, quemadmodum Apostolus ait, fiat qui non populus, populus: et ea quae non est misericordiam consecuta, misericordiam consecuta: et in loco liberata, in quo vocabatur non populus, ibi vocabuntur filii Dei vivi. Id quod a propheta typice per operationem factum est, ostendit Apostolus vere factum in Ecclesia a Christo. Sic autem et Moyses Aethiopissam accipiebat uxorem, quam ipse Israelitidem fecit, praesignificans quoniam oleaster inseritur in olivam, et participans pinguedinis ejus erit. Quoniam enim is qui secundum carnem natus est Christus, a populo quidem habebat inquiri ut occideretur, liberari vero in Aegypto, id est in gentibus, et sanctificare eos qui ibi essent infantes, unde et Ecclesiam ibi perfecit; (Aegyptus enim ab initio gentilis, quemadmodum et Aethiopia) propter hoc per nuptias Moysi nuptiae Verbi ostendebantur, et per Aethiopissam conjugem, ea quae ex gentibus est Ecclesia manifestabatur; cui qui detrahunt, et incusant, et derident eam, non erunt mundi. Leprosi enim erunt, et abjicientur a justorum castris. Sic autem et Rahab fornicaria semetipsam quidem condemnans, quoniam esset gentilis omnium peccatorum rea, suscepit autem tres speculatores, qui speculabantur universam terram, et apud se abscondit, Patrem scilicet et Filium cum Spiritu sancto. Et cum universa civitas in qua habitabat, concidisset in ruinam, canentibus autem septem tubicinis, in ultimis Raab fornicaria conservata est cum universa domo sua, fide signi coccini: sicut et Dominus dicebat his, qui adventum ejus non excipiebant, Pharisaei scilicet, et coccini signum nullificant, quod erat pascha, redemtio et exodus populi ex Aegypto, dicens: Publicani et meretrices praecedunt vos in regno coelorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b1ce99c550ceaecffbe134ec49485bee65a78cb782a6207afa6a78efd59fecee",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 34장 12절이며, 통상 20장 12절이다. 호세아·모세·라합의 행동을 교회에 연결하는 예언 해석이다.",
          "호세아 자녀들의 이름과 로마서·호세아 결합 인용을 옮겼다. liberata는 해방되었다는 말로 보존했다. 223쪽 각주 7은 난외 설명 유입 및 말해졌다는 독법의 가능성을 논한다.",
          "에티오피아 여인과 모세의 혼인에 관한 224쪽 그리스어 병렬문을 별도 보존했다. 라틴어의 말씀의 혼인과 그리스어의 예수의 영적 혼인을 각각 기록했다.",
          "tres speculatores는 세 정탐꾼으로 옮겼다. 224쪽 각주 8은 이 숫자와 사본 차이를 설명한다. 아버지·아들·성령에 연결하는 저자의 해석과 일곱 나팔수를 유지했다.",
          "라합의 진홍색 표징과 유월절을 연결하는 해석은 클레멘스 1서 12장의 라합 해석과 함께 비교할 수 있다. 224쪽 각주 7도 클레멘스 12장을 인용한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5c3f024d8de939acf346a4ae6349d88308e005976c34bbf0405531e4dfe505fe",
              "sha256:9ce849ab74b01ed1ec42803767dd06fc91082b16a4a496a311cce767952bfe52",
              "sha256:c7ac936f21f2417e04a866be17c4826d1e0cc72d96e4fa483665a860348738f6"
            ],
            "text": "그분은 눈에 보이는 환상과, 선포되는 말들을 통해서만 예언자들에게 보이신 것이 아니다. 행동 가운데서도 보이셨다. 그들을 통해 장차 올 일들을 모형으로 미리 보여 주시려는 것이었다. 그래서 예언자 호세아도 음행하는 여자를 아내로 맞았다. “땅이 음행하여 주님을 떠나리라”는 사실을 그 행동으로 예언했다. 곧 땅 위의 사람들을 가리킨다. 하나님은 그런 사람들 가운데서 교회를 택하기를 기뻐하실 것이다. 그분의 아들과의 교제로 거룩하게 하실 교회이다. 그 여자가 예언자와의 결합으로 거룩하게 되었듯이 말이다. 그래서 바울도 말한다. “믿지 않는 아내가 믿는 남편 안에서 거룩하게 되었다.” 그 예언자는 자기 자녀들에게 이름도 붙였다. ‘자비를 얻지 못한 여자’와, ‘백성이 아닌 자’라고 불렀다. 사도가 말한 일이 이루어지게 하려는 것이었다. “백성이 아니었던 자가 백성이 되고, 자비를 얻지 못한 여자가 자비를 얻은 여자가 될 것이다. 그 여자는 그곳에서 해방되었고, 백성이 아니라고 불리던 그곳에서, 그들은 살아 계신 하나님의 자녀들이라고 불릴 것이다.” 예언자가 행동으로 모형을 나타낸 일이, 교회에서 그리스도를 통해 실제로 이루어졌음을 사도는 밝힌다. 모세도 에티오피아 여자를 아내로 맞아, 그 여자를 이스라엘 사람이 되게 했다. 돌올리브가 올리브나무에 접붙여지고, 그 기름진 양분에 함께 참여하리라는 것을 미리 알린 것이다. 육신으로 태어나신 그리스도는, 그 백성이 죽이려고 찾아 나설 분이셨지만, 이집트에서 안전을 얻으실 분이었다. 곧 이방 민족들 가운데서였다. 그곳의 어린 이들을 거룩하게 하시고, 그들로부터 그곳의 교회를 완성하셨다. (이집트는 처음부터 이방 민족의 땅이었다. 에티오피아도 그러했다.) 그래서 모세의 혼인을 통해 말씀의 혼인이 나타났고, 에티오피아 아내를 통해 이방 민족들로 이루어진 교회가 드러났다. 그 교회를 헐뜯고, 고발하고, 조롱하는 자들은, 깨끗해지지 못할 것이다. 나병에 걸리고, 의인들의 진영에서 쫓겨날 것이다. 창녀 라합도 그러했다. 자신이 온갖 죄를 지은 이방 여자였으므로, 스스로를 정죄하면서도, 온 땅을 살피는 세 정탐꾼을 받아들여, 자기 집에 숨겼다. 곧 아버지와 아들, 성령을 말한다. 일곱 나팔수가 나팔을 불고, 라합이 살던 도시 전체가 무너져 내렸을 때, 창녀 라합은 마지막에 살아남았다. 자기 집안 모두와 함께, 진홍색 표징을 믿어 보존되었다. 자신의 오심을 받아들이지 않는 이들에게, 곧 바리새인들에게, 주님도 이처럼 말씀하셨다. 그들은 진홍색 표징을 무효로 만든다. 그 표징은 유월절이며, 백성이 구속받아 이집트에서 나온 일이었다. 주님은 말씀하셨다. “세리들과 창녀들이 너희보다 먼저 하늘나라에 들어간다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6c3dca745e27a6ee3e88916497ddf4964eedf8d91d1e59269e9ae2e469ff031f"
        ],
        "text": "그분은 눈에 보이는 환상과, 선포되는 말들을 통해서만 예언자들에게 보이신 것이 아니다. 행동 가운데서도 보이셨다. 그들을 통해 장차 올 일들을 모형으로 미리 보여 주시려는 것이었다. 그래서 예언자 호세아도 음행하는 여자를 아내로 맞았다. “땅이 음행하여 주님을 떠나리라”는 사실을 그 행동으로 예언했다. 곧 땅 위의 사람들을 가리킨다. 하나님은 그런 사람들 가운데서 교회를 택하기를 기뻐하실 것이다. 그분의 아들과의 교제로 거룩하게 하실 교회이다. 그 여자가 예언자와의 결합으로 거룩하게 되었듯이 말이다. 그래서 바울도 말한다. “믿지 않는 아내가 믿는 남편 안에서 거룩하게 되었다.” 그 예언자는 자기 자녀들에게 이름도 붙였다. ‘자비를 얻지 못한 여자’와, ‘백성이 아닌 자’라고 불렀다. 사도가 말한 일이 이루어지게 하려는 것이었다. “백성이 아니었던 자가 백성이 되고, 자비를 얻지 못한 여자가 자비를 얻은 여자가 될 것이다. 그 여자는 그곳에서 해방되었고, 백성이 아니라고 불리던 그곳에서, 그들은 살아 계신 하나님의 자녀들이라고 불릴 것이다.” 예언자가 행동으로 모형을 나타낸 일이, 교회에서 그리스도를 통해 실제로 이루어졌음을 사도는 밝힌다. 모세도 에티오피아 여자를 아내로 맞아, 그 여자를 이스라엘 사람이 되게 했다. 돌올리브가 올리브나무에 접붙여지고, 그 기름진 양분에 함께 참여하리라는 것을 미리 알린 것이다. 육신으로 태어나신 그리스도는, 그 백성이 죽이려고 찾아 나설 분이셨지만, 이집트에서 안전을 얻으실 분이었다. 곧 이방 민족들 가운데서였다. 그곳의 어린 이들을 거룩하게 하시고, 그들로부터 그곳의 교회를 완성하셨다. (이집트는 처음부터 이방 민족의 땅이었다. 에티오피아도 그러했다.) 그래서 모세의 혼인을 통해 말씀의 혼인이 나타났고, 에티오피아 아내를 통해 이방 민족들로 이루어진 교회가 드러났다. 그 교회를 헐뜯고, 고발하고, 조롱하는 자들은, 깨끗해지지 못할 것이다. 나병에 걸리고, 의인들의 진영에서 쫓겨날 것이다. 창녀 라합도 그러했다. 자신이 온갖 죄를 지은 이방 여자였으므로, 스스로를 정죄하면서도, 온 땅을 살피는 세 정탐꾼을 받아들여, 자기 집에 숨겼다. 곧 아버지와 아들, 성령을 말한다. 일곱 나팔수가 나팔을 불고, 라합이 살던 도시 전체가 무너져 내렸을 때, 창녀 라합은 마지막에 살아남았다. 자기 집안 모두와 함께, 진홍색 표징을 믿어 보존되었다. 자신의 오심을 받아들이지 않는 이들에게, 곧 바리새인들에게, 주님도 이처럼 말씀하셨다. 그들은 진홍색 표징을 무효로 만든다. 그 표징은 유월절이며, 백성이 구속받아 이집트에서 나온 일이었다. 주님은 말씀하셨다. “세리들과 창녀들이 너희보다 먼저 하늘나라에 들어간다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:8301bcbba80857ead1c16362969d81ecbf1814d450409cadd869c11d662a3711",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
      },
      "work_location": "4.h34.s12",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-34:section-12"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ff14ebaa0443efdbc4b3ee6d0aab096ec31660c62c6cfced4d3f8b0f1308e40c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ac9ab0340fcd0012f9df46854402a5959a1b9df6ff68ed08ee0c6e2b6329fa4c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b21caea07db2e639759d3b791d4d8011331600ae2ce85e5107bee981c202c45b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dad414fb0e5c9c581a1fc70cb94428371e0a123ed6716b5bb2fae888268368e2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 35장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              225
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 1절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8ef10c8510b1b3ee7450db8fc023c64b422d65365a7485a4ca13729d1fb910c7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ff14ebaa0443efdbc4b3ee6d0aab096ec31660c62c6cfced4d3f8b0f1308e40c",
            "source_revision_id": "sha256:b21caea07db2e639759d3b791d4d8011331600ae2ce85e5107bee981c202c45b",
            "translation_revision_id": "sha256:dad414fb0e5c9c581a1fc70cb94428371e0a123ed6716b5bb2fae888268368e2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f1af811b023fbbca51176d0ab2259a440396686169aee4fc5e5cccffbaa68333",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ff14ebaa0443efdbc4b3ee6d0aab096ec31660c62c6cfced4d3f8b0f1308e40c",
            "source_revision_id": "sha256:b21caea07db2e639759d3b791d4d8011331600ae2ce85e5107bee981c202c45b",
            "translation_revision_id": "sha256:dad414fb0e5c9c581a1fc70cb94428371e0a123ed6716b5bb2fae888268368e2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ef10c8510b1b3ee7450db8fc023c64b422d65365a7485a4ca13729d1fb910c7",
          "sha256:f1af811b023fbbca51176d0ab2259a440396686169aee4fc5e5cccffbaa68333"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              225
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "225 notes 5-7",
            "explanation": "갈라티아서 인용과 하나님의 약속에 근거한 아브라함 및 우리의 믿음을 옮긴다.",
            "printed_pages": [
              225
            ],
            "printed_texts": [
              "ex auditu fidei",
              "Christum Jesum",
              "propter repromissionem Dei"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Abraham_faith_and_promise"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 1절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "af5e2d10248a72fd172b521d2ae712d44f0319b13cf38cdaa5dcf4446f49f894",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n238.jpg",
            "page_key": "2:225",
            "printed_page": 225,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ac9ab0340fcd0012f9df46854402a5959a1b9df6ff68ed08ee0c6e2b6329fa4c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem et in Abraham praefigurabatur fides nostra, et quoniam patriarcha nostrae fidei, et velut propheta fuit, plenissime Apostolus docuit in ea epistola quae est ad Galatas dicens: Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis, ex operibus Legis, an ex auditu fidei? Sicut Abraham credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Cognoscite itaque, quoniam qui sunt ex fide, hi filii sunt Abrahae. Praevidens autem Scriptura, quoniam ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae, quoniam benedicentur in eo omnes gentes. Itaque qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Ob quae non solum prophetam eum dixit fidei, sed et patrem eorum qui ex gentibus credunt in Christum Jesum, eo quod una et eadem illius et nostra sit fides: illo quidem credente futuris quasi jam factis propter repromissionem Dei; nobis quoque similiter per fidem speculantibus eam quae est in regno haereditatem, propter repromissionem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b21caea07db2e639759d3b791d4d8011331600ae2ce85e5107bee981c202c45b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem et in Abraham praefigurabatur fides nostra, et quoniam patriarcha nostrae fidei, et velut propheta fuit, plenissime Apostolus docuit in ea epistola quae est ad Galatas dicens: Qui ergo tribuit vobis Spiritum, et operatur virtutes in vobis, ex operibus Legis, an ex auditu fidei? Sicut Abraham credidit Deo, et reputatum est illi ad justitiam. Cognoscite itaque, quoniam qui sunt ex fide, hi filii sunt Abrahae. Praevidens autem Scriptura, quoniam ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae, quoniam benedicentur in eo omnes gentes. Itaque qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Ob quae non solum prophetam eum dixit fidei, sed et patrem eorum qui ex gentibus credunt in Christum Jesum, eo quod una et eadem illius et nostra sit fides: illo quidem credente futuris quasi jam factis propter repromissionem Dei; nobis quoque similiter per fidem speculantibus eam quae est in regno haereditatem, propter repromissionem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d35e1278e371853f16f03bc56a9d6659d50667e490eaebbf44ae61f717ccf130",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 35장 1절이며, 통상 21장 1절이다. 아브라함과 우리의 믿음을 하나님의 약속으로 연결한다.",
          "갈라티아서 인용에서 믿음으로 들음, 의로 여겨짐, 민족들의 복을 유지했다. 그리스도 예수라는 이름 순서를 옮겼다.",
          "아브라함이 미래를 이미 이루어진 것처럼 믿음과 우리가 그 나라의 상속을 바라봄을 구별했다. 하나님의 약속이라는 표현이 두 번 나온다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ac9ab0340fcd0012f9df46854402a5959a1b9df6ff68ed08ee0c6e2b6329fa4c"
            ],
            "text": "아브라함 안에서 우리의 믿음이 미리 나타났고, 그가 우리 믿음의 조상이자, 말하자면 그 믿음의 예언자였다는 사실을, 사도는 충분히 가르쳤다. 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “너희에게 성령을 주시고, 너희 가운데 능력을 행하시는 분은, 율법의 행위로 그렇게 하시느냐, 믿음으로 들음에 따라 그렇게 하시느냐? 아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨진 것과 같다. 그러므로 알아라. 믿음에 속한 이들이 아브라함의 자녀들이다. 성경은 미리 보았다. 하나님께서 믿음으로 민족들을 의롭게 하신다는 사실을 보았다. 그래서 아브라함에게 미리 알렸다. 그 안에서 모든 민족이 복을 받으리라고 말했다. 그러므로 믿음에 속한 이들은 믿음을 지닌 아브라함과 함께 복을 받을 것이다.” 이 때문에 사도는 그를 믿음의 예언자라고 했을 뿐 아니라, 이방 민족들 가운데서 그리스도 예수를 믿는 이들의 아버지라고도 했다. 그의 믿음과 우리의 믿음이 하나이며 같기 때문이다. 그는 하나님의 약속 때문에, 장차 올 일을 이미 이루어진 것처럼 믿었다. 우리도 마찬가지로, 하나님의 약속 때문에, 그 나라의 상속을 믿음으로 바라본다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b21caea07db2e639759d3b791d4d8011331600ae2ce85e5107bee981c202c45b"
        ],
        "text": "아브라함 안에서 우리의 믿음이 미리 나타났고, 그가 우리 믿음의 조상이자, 말하자면 그 믿음의 예언자였다는 사실을, 사도는 충분히 가르쳤다. 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “너희에게 성령을 주시고, 너희 가운데 능력을 행하시는 분은, 율법의 행위로 그렇게 하시느냐, 믿음으로 들음에 따라 그렇게 하시느냐? 아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨진 것과 같다. 그러므로 알아라. 믿음에 속한 이들이 아브라함의 자녀들이다. 성경은 미리 보았다. 하나님께서 믿음으로 민족들을 의롭게 하신다는 사실을 보았다. 그래서 아브라함에게 미리 알렸다. 그 안에서 모든 민족이 복을 받으리라고 말했다. 그러므로 믿음에 속한 이들은 믿음을 지닌 아브라함과 함께 복을 받을 것이다.” 이 때문에 사도는 그를 믿음의 예언자라고 했을 뿐 아니라, 이방 민족들 가운데서 그리스도 예수를 믿는 이들의 아버지라고도 했다. 그의 믿음과 우리의 믿음이 하나이며 같기 때문이다. 그는 하나님의 약속 때문에, 장차 올 일을 이미 이루어진 것처럼 믿었다. 우리도 마찬가지로, 하나님의 약속 때문에, 그 나라의 상속을 믿음으로 바라본다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dad414fb0e5c9c581a1fc70cb94428371e0a123ed6716b5bb2fae888268368e2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "work_location": "4.h35.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:42a2c7b510f2e9aae4e7f1eaf5c2edf16d5c7a21eee052c815b37c433d326f47",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1463a5662c9eb570791a34e7c6f6e3dbb54e62dfba786f9e01d3bf8af91110ae"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:843414e3f0525ba15a0bbe5da3c32e87cf679ab6ebacf5dd3467a2d2118774da"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:46ca792554b938af39c1a7de774da69c1674b84374300af0376dd19b4a41336e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 35장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 2절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0fe9930cdc0f9fda4470463306addda8baef10790621d20c857adea23956c097",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42a2c7b510f2e9aae4e7f1eaf5c2edf16d5c7a21eee052c815b37c433d326f47",
            "source_revision_id": "sha256:843414e3f0525ba15a0bbe5da3c32e87cf679ab6ebacf5dd3467a2d2118774da",
            "translation_revision_id": "sha256:46ca792554b938af39c1a7de774da69c1674b84374300af0376dd19b4a41336e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1b51fd21d4c442ecb4cc7e0dcec414715b5d1e7e255f773c8f44f029b8666055",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42a2c7b510f2e9aae4e7f1eaf5c2edf16d5c7a21eee052c815b37c433d326f47",
            "source_revision_id": "sha256:843414e3f0525ba15a0bbe5da3c32e87cf679ab6ebacf5dd3467a2d2118774da",
            "translation_revision_id": "sha256:46ca792554b938af39c1a7de774da69c1674b84374300af0376dd19b4a41336e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0fe9930cdc0f9fda4470463306addda8baef10790621d20c857adea23956c097",
          "sha256:1b51fd21d4c442ecb4cc7e0dcec414715b5d1e7e255f773c8f44f029b8666055"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "226 notes 1-3",
            "explanation": "로마서와 창세기를 결합한 인용에서 리브가의 임신, 두 백성의 출생, 섬김과 자유 및 같은 아버지를 구별한다.",
            "printed_pages": [
              226
            ],
            "printed_texts": [
              "ex uno concubitu",
              "Duo populi in utero tuo",
              "unius autem et ejusdem patris"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Rebecca_and_two_peoples"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 2절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "53d4b76afce03e1be6c21687f3198d18283fe1ab3edf9a46356c99221f8f1231",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n239.jpg",
            "page_key": "2:226",
            "printed_page": 226,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1463a5662c9eb570791a34e7c6f6e3dbb54e62dfba786f9e01d3bf8af91110ae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ea autem quae circa Isaac, non sine significatione sunt. In ea enim epistola, quae est ad Romanos, ait Apostolus: Sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri, a Verbo responsum accepit, ut secundum electionem propositum Dei permaneat, non ex operibus, sed ex vocante, dictum est ei: Duo populi in utero tuo, et duae gentes in ventre tuo, et populus populum superabit, et major serviet minori. Ex quibus manifestum est, non solum prophetationes patriarcharum, sed et partus Rebeccae prophetiam fuisse duorum populorum: et unum quidem esse majorem, alterum vero minorem; et alterum quidem sub servitio, alterum autem liberum; unius autem et ejusdem patris. Unus et idem Deus noster et illorum: qui est absconsorum cognitor, qui scit omnia antequam fiant; et propter hoc dixit: Jacob dilexi, Esau autem odio habui.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:843414e3f0525ba15a0bbe5da3c32e87cf679ab6ebacf5dd3467a2d2118774da",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ea autem quae circa Isaac, non sine significatione sunt. In ea enim epistola, quae est ad Romanos, ait Apostolus: Sed et Rebecca ex uno concubitu habens Isaac patris nostri, a Verbo responsum accepit, ut secundum electionem propositum Dei permaneat, non ex operibus, sed ex vocante, dictum est ei: Duo populi in utero tuo, et duae gentes in ventre tuo, et populus populum superabit, et major serviet minori. Ex quibus manifestum est, non solum prophetationes patriarcharum, sed et partus Rebeccae prophetiam fuisse duorum populorum: et unum quidem esse majorem, alterum vero minorem; et alterum quidem sub servitio, alterum autem liberum; unius autem et ejusdem patris. Unus et idem Deus noster et illorum: qui est absconsorum cognitor, qui scit omnia antequam fiant; et propter hoc dixit: Jacob dilexi, Esau autem odio habui.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fb2e293f7479ba6610cb0350d007c456a20d125c5ea513b37311c65ef65f6ae5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 35장 2절이며, 통상 21장 2절이다. 로마서와 창세기를 결합한 인용 및 리브가 출산의 두 백성 해석이다.",
          "ex uno concubitu는 이삭과 한 번의 동침으로 임신함으로 옮겼다. 226쪽 각주 1은 concubitu라는 철자를 확인하고 그리스어 κοίτην을 제시한다. uno를 한 사람인 이삭에 연결하는 해석과 구별한 초벌 선택이다.",
          "나이 많은 쪽과 어린 쪽, 종살이와 자유, 두 백성이 같은 아버지에게서 났다는 관계를 유지했다. 야곱을 사랑하고 에사우를 미워했다는 말은 저자의 인용 형태대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1463a5662c9eb570791a34e7c6f6e3dbb54e62dfba786f9e01d3bf8af91110ae"
            ],
            "text": "이삭에게 일어난 일들도 뜻 없이 일어난 일이 아니다. 사도는 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “리브가도 우리 조상 이삭과 한 번의 동침으로 임신했을 때,” 말씀에게서 응답을 받았다. “선택에 따른 하나님의 뜻이 지속되게 하시려는 것이었다. 행위에서 나오는 것이 아니라, 부르시는 분에게서 나오는 뜻이었다. 그 여자에게 이런 말씀이 주어졌다. ‘네 태 안에 두 백성이 있고, 네 배 안에 두 민족이 있다. 한 백성이 다른 백성을 이길 것이며, 나이 많은 이가 어린 이를 섬길 것이다.’” 이로써 분명해진다. 족장들의 예언뿐 아니라, 리브가의 출산도 두 백성에 대한 예언이었다. 한쪽은 나이가 많고, 다른 쪽은 어리며, 한쪽은 종살이 아래 있고, 다른 쪽은 자유로울 것이다. 두 쪽 모두 하나이며 같은 아버지에게서 났다. 우리의 하나님과 그들의 하나님은 한 분이신 같은 하나님이다. 그분은 숨은 것을 아시고, 모든 일이 일어나기 전에 아시는 분이다. 그래서 말씀하셨다. “나는 야곱을 사랑했으나, 에사우를 미워했다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:843414e3f0525ba15a0bbe5da3c32e87cf679ab6ebacf5dd3467a2d2118774da"
        ],
        "text": "이삭에게 일어난 일들도 뜻 없이 일어난 일이 아니다. 사도는 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “리브가도 우리 조상 이삭과 한 번의 동침으로 임신했을 때,” 말씀에게서 응답을 받았다. “선택에 따른 하나님의 뜻이 지속되게 하시려는 것이었다. 행위에서 나오는 것이 아니라, 부르시는 분에게서 나오는 뜻이었다. 그 여자에게 이런 말씀이 주어졌다. ‘네 태 안에 두 백성이 있고, 네 배 안에 두 민족이 있다. 한 백성이 다른 백성을 이길 것이며, 나이 많은 이가 어린 이를 섬길 것이다.’” 이로써 분명해진다. 족장들의 예언뿐 아니라, 리브가의 출산도 두 백성에 대한 예언이었다. 한쪽은 나이가 많고, 다른 쪽은 어리며, 한쪽은 종살이 아래 있고, 다른 쪽은 자유로울 것이다. 두 쪽 모두 하나이며 같은 아버지에게서 났다. 우리의 하나님과 그들의 하나님은 한 분이신 같은 하나님이다. 그분은 숨은 것을 아시고, 모든 일이 일어나기 전에 아시는 분이다. 그래서 말씀하셨다. “나는 야곱을 사랑했으나, 에사우를 미워했다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:46ca792554b938af39c1a7de774da69c1674b84374300af0376dd19b4a41336e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "work_location": "4.h35.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3a7f1f0385ec838eebdb7539d9491cf419fc9a42108d478f76b744d492beb5b9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c2e33193179610e6e5687bade7e71f82653720fa2a1f99b8ed8ff714f0202383",
            "sha256:6314c9b8656625fd47959ba1595164c9425e10529e64b1ed07410761e77214bc",
            "sha256:df78d11041248a931fc71636fea9c8f396cd08b159950b0241140c9ef7ef5339"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91190354dd27595d7abcba9c69313a032936eaf026e05246425d5bf9d28f57d5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:955323e29020d6d2f69450dd66a02cd8c09ec4b71b8cc2ca31693834d22fdc76"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 35장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226,
              227,
              228
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 3절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0a92332dc09ad0703a568fff63d8ac916cb62308fa679b7e96fa1d60e8966f1b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3a7f1f0385ec838eebdb7539d9491cf419fc9a42108d478f76b744d492beb5b9",
            "source_revision_id": "sha256:91190354dd27595d7abcba9c69313a032936eaf026e05246425d5bf9d28f57d5",
            "translation_revision_id": "sha256:955323e29020d6d2f69450dd66a02cd8c09ec4b71b8cc2ca31693834d22fdc76"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:209708c627a41be6736ecdf383e906d82c390158d1069c7cb3e6cbb30737e765",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3a7f1f0385ec838eebdb7539d9491cf419fc9a42108d478f76b744d492beb5b9",
            "source_revision_id": "sha256:91190354dd27595d7abcba9c69313a032936eaf026e05246425d5bf9d28f57d5",
            "translation_revision_id": "sha256:955323e29020d6d2f69450dd66a02cd8c09ec4b71b8cc2ca31693834d22fdc76"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0a92332dc09ad0703a568fff63d8ac916cb62308fa679b7e96fa1d60e8966f1b",
          "sha256:209708c627a41be6736ecdf383e906d82c390158d1069c7cb3e6cbb30737e765"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h35-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103421.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              226,
              227,
              228
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "226 notes 3-7; 227 notes 1-10; 228 notes 1-3",
            "explanation": "야곱의 이름과 장자권, 열두 기둥, 얼룩양, 두 자매와 여종, 라헬의 눈을 유지한다. 227쪽 각주 5의 여러 구문 해석 가운데 야곱에게 태어난 자녀들이 주님의 많은 자녀를 예고한다는 Grabe의 풀이를 따른다.",
            "printed_pages": [
              226,
              227,
              228
            ],
            "printed_texts": [
              "duodecastylum",
              "multitudinis filiorum Domini prophetae fiebant Jacob",
              "bonos oculos",
              "Spiritus vivificantis nos"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_Jacob_and_prophetic_children"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 35장 3절이다. ANF/New Advent 통상 21장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "53d4b76afce03e1be6c21687f3198d18283fe1ab3edf9a46356c99221f8f1231",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n239.jpg",
            "page_key": "2:226",
            "printed_page": 226,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c2e33193179610e6e5687bade7e71f82653720fa2a1f99b8ed8ff714f0202383",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si quis autem et actus qui sunt Jacob addiscat, inveniet eos non inanes, sed plenos dispositionum: et imprimis in nativitate ejus, quemadmodum apprehendit calcaneum fratris, et Jacob vocatus est, id est, Supplantator; tenens, et qui non tenetur; ligans pedes, sed non ligatus; luctans et vincens; tenens in manu calcaneum adversarii, id est, victoriam. Ad hoc enim nascebatur Dominus, cujus typum generationis praemonstrabat, de quo et Johannes in Apocalypsi ait: Exivit vincens, ut vinceret. Deinde autem primogenita accipiens, quando vituperavit ea frater ejus: quemadmodum et junior populus eum primogenitum Christum accepit, cum eum repulit populus aetate provectior, dicens: Non habemus regem, nisi Caesarem. In Christo autem universa benedictio: et propter hoc benedictiones prioris populi a patre surripuit posterior populus, quemadmodum Jacob abstulit benedictionem hujus Esau. Ob quam causam fratris patiebatur insidias et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1e94931148f3c34ae05ea48ff2afe6e6a21eb06a82253ff5c4e77021d5e63cd8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n240.jpg",
            "page_key": "2:227",
            "printed_page": 227,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6314c9b8656625fd47959ba1595164c9425e10529e64b1ed07410761e77214bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "persecutiones frater suus sicut et Ecclesia hoc idem a Judaeis patitur. Peregre nascebantur XII. tribus, genus Israel, quoniam et Christus peregre incipiebat duodecastylum firmamentum Ecclesiae generare. Variae oves, quae fiebant huic Jacob merces: et Christi merces, qui ex variis et differentibus gentibus in unam cohortem fidei convenientes fiunt homines, quemadmodum Pater promisit ei: Postula, dicens, a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Et quoniam multitudinis filiorum Domini prophetae fiebant Jacob, necessitas omnis fuit ex duabus sororibus eum filios facere; quemadmodum Christus ex duabus legibus unius et ejusdem Patris, similiter autem et ex ancillis; significans quoniam secundum carnem ex liberis et ex servis Christus statuet filios Dei, similiter omnibus dans munus Spiritus vivificantis nos. Omnia autem ille faciebat propter illam juniorem, bonos oculos habentem, Rachel; quae praefigurabat Ecclesiam, propter quam sustinuit Christus: qui tunc quidem per",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4650d388b89e60d0541b6f0c7b7a0d58383b097fe40d4d933174df33f1a82275",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n241.jpg",
            "page_key": "2:228",
            "printed_page": 228,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:df78d11041248a931fc71636fea9c8f396cd08b159950b0241140c9ef7ef5339",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "patriarchas suos et prophetas praefigurans et praenuntians futura, praeexercens suam partem dispositionibus Dei, et assuescens haereditatem suam obedire Deo, et peregrinari in saeculo, et sequi verbum ejus, et praesignificare futura. Nihil enim vacuum, neque sine signo apud Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:91190354dd27595d7abcba9c69313a032936eaf026e05246425d5bf9d28f57d5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si quis autem et actus qui sunt Jacob addiscat, inveniet eos non inanes, sed plenos dispositionum: et imprimis in nativitate ejus, quemadmodum apprehendit calcaneum fratris, et Jacob vocatus est, id est, Supplantator; tenens, et qui non tenetur; ligans pedes, sed non ligatus; luctans et vincens; tenens in manu calcaneum adversarii, id est, victoriam. Ad hoc enim nascebatur Dominus, cujus typum generationis praemonstrabat, de quo et Johannes in Apocalypsi ait: Exivit vincens, ut vinceret. Deinde autem primogenita accipiens, quando vituperavit ea frater ejus: quemadmodum et junior populus eum primogenitum Christum accepit, cum eum repulit populus aetate provectior, dicens: Non habemus regem, nisi Caesarem. In Christo autem universa benedictio: et propter hoc benedictiones prioris populi a patre surripuit posterior populus, quemadmodum Jacob abstulit benedictionem hujus Esau. Ob quam causam fratris patiebatur insidias et persecutiones frater suus sicut et Ecclesia hoc idem a Judaeis patitur. Peregre nascebantur XII. tribus, genus Israel, quoniam et Christus peregre incipiebat duodecastylum firmamentum Ecclesiae generare. Variae oves, quae fiebant huic Jacob merces: et Christi merces, qui ex variis et differentibus gentibus in unam cohortem fidei convenientes fiunt homines, quemadmodum Pater promisit ei: Postula, dicens, a me, et dabo tibi gentes haereditatem tuam, et possessionem tuam terminos terrae. Et quoniam multitudinis filiorum Domini prophetae fiebant Jacob, necessitas omnis fuit ex duabus sororibus eum filios facere; quemadmodum Christus ex duabus legibus unius et ejusdem Patris, similiter autem et ex ancillis; significans quoniam secundum carnem ex liberis et ex servis Christus statuet filios Dei, similiter omnibus dans munus Spiritus vivificantis nos. Omnia autem ille faciebat propter illam juniorem, bonos oculos habentem, Rachel; quae praefigurabat Ecclesiam, propter quam sustinuit Christus: qui tunc quidem per patriarchas suos et prophetas praefigurans et praenuntians futura, praeexercens suam partem dispositionibus Dei, et assuescens haereditatem suam obedire Deo, et peregrinari in saeculo, et sequi verbum ejus, et praesignificare futura. Nihil enim vacuum, neque sine signo apud Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3ab166ae7427a3efb8ab4ac2265abe5cd37d8ef7bc4d1a6b97b6c5d7966833a6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 35장 3절이며, 통상 21장 3절이다. 야곱의 출생·장자권·타향살이·품삯·혼인을 이어 해석한다.",
          "Supplantator는 문맥의 발뒤꿈치 붙잡기를 살려 옮겼다. 열두 지파와 열두 기둥, 얼룩양과 여러 민족, 두 율법과 두 자매 및 여종의 관계를 구별했다.",
          "multitudinis filiorum Domini prophetae fiebant Jacob은 자녀들이 주님의 많은 자녀들을 예고한다는 풀이로 옮겼다. 227쪽 각주 5의 Grabe·Massuet·Harvey는 각각 다른 구문 해석을 제시하며, 이번 초벌은 Grabe의 풀이를 채택했다.",
          "라헬의 아름다운 눈, 교회를 위해 견디신 그리스도, 우리를 살리시는 성령을 대본대로 옮겼다. sua pars와 haereditas sua는 그리스도에게 속한 이들을 가리키는 말로 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c2e33193179610e6e5687bade7e71f82653720fa2a1f99b8ed8ff714f0202383",
              "sha256:6314c9b8656625fd47959ba1595164c9425e10529e64b1ed07410761e77214bc",
              "sha256:df78d11041248a931fc71636fea9c8f396cd08b159950b0241140c9ef7ef5339"
            ],
            "text": "누구든 야곱의 행적을 살펴보면, 그것이 헛되지 않고, 경륜으로 가득함을 알게 될 것이다. 우선 그가 태어날 때, 형의 발뒤꿈치를 붙잡았으므로, 야곱이라고 불렸다. 곧 발뒤꿈치를 잡는 자라는 뜻이다. 붙잡으나 붙잡히지 않고, 발을 묶으나 묶이지 않으며, 겨루어 이기는 자이다. 적의 발뒤꿈치를 손에 쥐고, 곧 승리를 쥐는 자이다. 주님은 이를 위해 태어나셨다. 야곱은 그분 탄생의 모형을 미리 보인 것이다. 요한도 『묵시록』에서 그분에 관해 말한다. “그분은 이기면서 나아갔고, 또 이기려 하셨다.” 다음으로, 형이 장자권을 업신여겼을 때, 야곱은 그 장자권을 받았다. 어린 백성이 맏이이신 그리스도를 받아들인 것과 같다. 나이 많은 백성이 그분을 물리치며, “우리에게는 카이사르 외에 왕이 없다”라고 말했을 때의 일이다. 모든 복은 그리스도 안에 있다. 그래서 나중 백성이 아버지에게서 먼저 백성의 복을 가로챘다. 야곱이 에사우의 복을 빼앗은 것과 같다. 이 때문에 그 형제인 야곱은 자기 형의 계략과 박해를 겪었다. 교회도 유대인들에게서 같은 일을 겪는다. 이스라엘 민족인 열두 지파는 타향에서 태어났다. 그리스도도 타향에서 교회의 열두 기둥이 되는 토대를 낳으실 것이었기 때문이다. 얼룩양들이 야곱의 품삯이 되었다. 그리스도의 품삯도 그러하다. 여러 다양한 민족들에게서 와서, 믿음의 한 무리로 모이는 사람들이 그 품삯이다. 아버지께서 그분께 이렇게 약속하셨다. “내게 청하여라. 내가 민족들을 네 상속으로 주고, 땅끝을 네 소유로 주겠다.” 야곱에게 태어난 자녀들이 주님의 수많은 자녀들을 예고했으므로, 그가 두 자매에게서 자녀를 낳는 일이 꼭 필요했다. 그리스도도 마찬가지로, 한 분이신 같은 아버지의 두 율법에서 자녀를 낳으신다. 여종들에게서도 자녀를 낳는 일이 그와 같다. 이는 다음 일을 나타낸다. 육신으로 자유인인 자들과 종인 자들 가운데서, 그리스도께서 하나님의 자녀들을 세우실 것이다. 모두에게 똑같이 선물을 주신다. 우리를 살리시는 성령의 선물을 말한다. 야곱은 이 모든 일을 그 어린 여자, 아름다운 눈을 지닌 라헬을 위해 했다. 그 여자는 교회를 미리 나타냈고, 그리스도는 교회를 위해 견디셨다. 그분은 그때에도 자신의 족장들과 예언자들을 통해, 장차 올 일들을 미리 나타내고 알리셨다. 자신의 몫인 이들을 하나님의 경륜 안에서 미리 훈련시키고, 자신의 상속인 이들이 하나님께 순종하는 데 익숙해지게 하셨다. 세상에서 나그네로 살고, 하나님의 말씀을 따르며, 장차 올 일들을 미리 나타내게 하셨다. 하나님께는 헛된 것도, 표징 없는 것도 없기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91190354dd27595d7abcba9c69313a032936eaf026e05246425d5bf9d28f57d5"
        ],
        "text": "누구든 야곱의 행적을 살펴보면, 그것이 헛되지 않고, 경륜으로 가득함을 알게 될 것이다. 우선 그가 태어날 때, 형의 발뒤꿈치를 붙잡았으므로, 야곱이라고 불렸다. 곧 발뒤꿈치를 잡는 자라는 뜻이다. 붙잡으나 붙잡히지 않고, 발을 묶으나 묶이지 않으며, 겨루어 이기는 자이다. 적의 발뒤꿈치를 손에 쥐고, 곧 승리를 쥐는 자이다. 주님은 이를 위해 태어나셨다. 야곱은 그분 탄생의 모형을 미리 보인 것이다. 요한도 『묵시록』에서 그분에 관해 말한다. “그분은 이기면서 나아갔고, 또 이기려 하셨다.” 다음으로, 형이 장자권을 업신여겼을 때, 야곱은 그 장자권을 받았다. 어린 백성이 맏이이신 그리스도를 받아들인 것과 같다. 나이 많은 백성이 그분을 물리치며, “우리에게는 카이사르 외에 왕이 없다”라고 말했을 때의 일이다. 모든 복은 그리스도 안에 있다. 그래서 나중 백성이 아버지에게서 먼저 백성의 복을 가로챘다. 야곱이 에사우의 복을 빼앗은 것과 같다. 이 때문에 그 형제인 야곱은 자기 형의 계략과 박해를 겪었다. 교회도 유대인들에게서 같은 일을 겪는다. 이스라엘 민족인 열두 지파는 타향에서 태어났다. 그리스도도 타향에서 교회의 열두 기둥이 되는 토대를 낳으실 것이었기 때문이다. 얼룩양들이 야곱의 품삯이 되었다. 그리스도의 품삯도 그러하다. 여러 다양한 민족들에게서 와서, 믿음의 한 무리로 모이는 사람들이 그 품삯이다. 아버지께서 그분께 이렇게 약속하셨다. “내게 청하여라. 내가 민족들을 네 상속으로 주고, 땅끝을 네 소유로 주겠다.” 야곱에게 태어난 자녀들이 주님의 수많은 자녀들을 예고했으므로, 그가 두 자매에게서 자녀를 낳는 일이 꼭 필요했다. 그리스도도 마찬가지로, 한 분이신 같은 아버지의 두 율법에서 자녀를 낳으신다. 여종들에게서도 자녀를 낳는 일이 그와 같다. 이는 다음 일을 나타낸다. 육신으로 자유인인 자들과 종인 자들 가운데서, 그리스도께서 하나님의 자녀들을 세우실 것이다. 모두에게 똑같이 선물을 주신다. 우리를 살리시는 성령의 선물을 말한다. 야곱은 이 모든 일을 그 어린 여자, 아름다운 눈을 지닌 라헬을 위해 했다. 그 여자는 교회를 미리 나타냈고, 그리스도는 교회를 위해 견디셨다. 그분은 그때에도 자신의 족장들과 예언자들을 통해, 장차 올 일들을 미리 나타내고 알리셨다. 자신의 몫인 이들을 하나님의 경륜 안에서 미리 훈련시키고, 자신의 상속인 이들이 하나님께 순종하는 데 익숙해지게 하셨다. 세상에서 나그네로 살고, 하나님의 말씀을 따르며, 장차 올 일들을 미리 나타내게 하셨다. 하나님께는 헛된 것도, 표징 없는 것도 없기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:955323e29020d6d2f69450dd66a02cd8c09ec4b71b8cc2ca31693834d22fdc76",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
      },
      "work_location": "4.h35.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-35:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:175a980f41363c7e59d7f5d1f3d4dc23f20e7081d2fb0326d77843cc31f54183",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1e5692d96f4dcbecf400f952232c501c147b66c0d74c2b2c42d9b3a0ac60874b",
            "sha256:cf4ceb3a5b001487c23a1da0d73e0d5866f7c20225161c0d26255ec90bd16762"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eea93894966ba96bca6170365a4380b97ce7e6b0d5ba65b623a0dc36107d1174"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:511b422ab1386079f913c875049b1eca9666a23a403610f8a1428f7106e68fd8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 36장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103422.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              228,
              229
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 36장 1절이다. ANF/New Advent 통상 22장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:35f9b5116f901b1dfa060eed6d430f0e84ac082f96e2440ebe694c6a8b4a640a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:175a980f41363c7e59d7f5d1f3d4dc23f20e7081d2fb0326d77843cc31f54183",
            "source_revision_id": "sha256:eea93894966ba96bca6170365a4380b97ce7e6b0d5ba65b623a0dc36107d1174",
            "translation_revision_id": "sha256:511b422ab1386079f913c875049b1eca9666a23a403610f8a1428f7106e68fd8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d69483c0e0dafbe87ec92ab88a7dcdd892626556c9f17af0549833d53f3237fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:175a980f41363c7e59d7f5d1f3d4dc23f20e7081d2fb0326d77843cc31f54183",
            "source_revision_id": "sha256:eea93894966ba96bca6170365a4380b97ce7e6b0d5ba65b623a0dc36107d1174",
            "translation_revision_id": "sha256:511b422ab1386079f913c875049b1eca9666a23a403610f8a1428f7106e68fd8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:35f9b5116f901b1dfa060eed6d430f0e84ac082f96e2440ebe694c6a8b4a640a",
          "sha256:d69483c0e0dafbe87ec92ab88a7dcdd892626556c9f17af0549833d53f3237fe"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103422.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              228,
              229
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "228 notes 4-8",
            "explanation": "시온의 딸들, 하나님을 상속함, 식탁에 누움과 땅속의 잠을 연결하는 해석을 유지한다. 예레미야로 소개된 죽은 자들에게 내려감의 인용과 228쪽의 어휘 해설을 기록한다.",
            "printed_pages": [
              228,
              229
            ],
            "printed_texts": [
              "haeredificantis Deum",
              "Hieremias ait",
              "id quod erat inoperatum conditionis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_footwashing_and_descent"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 36장 1절이다. ANF/New Advent 통상 22장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4650d388b89e60d0541b6f0c7b7a0d58383b097fe40d4d933174df33f1a82275",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n241.jpg",
            "page_key": "2:228",
            "printed_page": 228,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1e5692d96f4dcbecf400f952232c501c147b66c0d74c2b2c42d9b3a0ac60874b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In novissimis autem temporibus, cum venit plenitudo temporis libertatis, ipsum Verbum per seipsum sordes abluit filiarum Sion, manibus suis lavans pedes discipulorum. Hic est enim finis humani generis haeredificantis Deum; uti quemadmodum in initio per primos, omnes in servitutem redacti sumus debito mortis, sic in ultimo per novissimum omnes qui ab initio discipuli, emundati et abluti quae sunt mortis, in vitam veniant Dei. Qui enim pedes lavit discipulorum, totum sanctificavit corpus, et in emundationem adduxit. Quapropter et recumbentibus eis ministrabat escam, significans eos qui in terra recumbebant, quibus venit ministrare vitam. Sicut Hieremias ait: Recommemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum, qui praedormierunt in terra defossionis, et descendit ad eos, uti evangelisaret eis salutare suum, ad salvandum eos. Propter hoc autem, et discipulorum oculi erant gravati veniente Christo ad passionem, et inveniens eos dormientes Dominus, primo quidem dimisit, significans patientiam Dei in dormitione hominum: secundo vero veniens excitavit eos, et erexit, significans quoniam passio ejus expergefactio est dormientium discipulorum, propter quos et descendit in inferiora terrae, id",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a3c7d20fb5bd61ba2dc8bd407acac473473a51c7737d3c7b367678176bc38cc2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n242.jpg",
            "page_key": "2:229",
            "printed_page": 229,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cf4ceb3a5b001487c23a1da0d73e0d5866f7c20225161c0d26255ec90bd16762",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod erat inoperatum conditionis visurus oculis, de quibus et dicebat discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre et audire, quae vos videtis et auditis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:eea93894966ba96bca6170365a4380b97ce7e6b0d5ba65b623a0dc36107d1174",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "In novissimis autem temporibus, cum venit plenitudo temporis libertatis, ipsum Verbum per seipsum sordes abluit filiarum Sion, manibus suis lavans pedes discipulorum. Hic est enim finis humani generis haeredificantis Deum; uti quemadmodum in initio per primos, omnes in servitutem redacti sumus debito mortis, sic in ultimo per novissimum omnes qui ab initio discipuli, emundati et abluti quae sunt mortis, in vitam veniant Dei. Qui enim pedes lavit discipulorum, totum sanctificavit corpus, et in emundationem adduxit. Quapropter et recumbentibus eis ministrabat escam, significans eos qui in terra recumbebant, quibus venit ministrare vitam. Sicut Hieremias ait: Recommemoratus est Dominus sanctus Israel mortuorum suorum, qui praedormierunt in terra defossionis, et descendit ad eos, uti evangelisaret eis salutare suum, ad salvandum eos. Propter hoc autem, et discipulorum oculi erant gravati veniente Christo ad passionem, et inveniens eos dormientes Dominus, primo quidem dimisit, significans patientiam Dei in dormitione hominum: secundo vero veniens excitavit eos, et erexit, significans quoniam passio ejus expergefactio est dormientium discipulorum, propter quos et descendit in inferiora terrae, id quod erat inoperatum conditionis visurus oculis, de quibus et dicebat discipulis: Multi prophetae et justi cupierunt videre et audire, quae vos videtis et auditis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "43cb31e3444445b04596b9f453aebc58138e8e8c2fd2c268550c634ba703740e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 36장 1절이며, 통상 22장 1절이다. 제자들의 발 씻김과 음식을 나누어 줌을 죽은 이들의 구원에 연결한다.",
          "haeredificantis Deum은 228쪽 각주 5를 따라 하나님을 상속받음으로 옮겼다. 시온의 딸들이라는 filiarum과 처음부터 제자인 이들이라는 범위를 유지했다.",
          "예레미야로 소개하는 죽은 이들에게 내려감의 인용은 앞선 3.h22에도 나온다. 228쪽 각주 6은 그 앞선 위치와 먼저 잠들었다는 praedormierunt의 차이를 설명한다.",
          "inoperatum conditionis는 228쪽 각주 8의 해설에 따라 활동을 멈춘 피조물로 옮겼다. 잠든 제자들을 처음에는 두고 두 번째에 깨우는 순서를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1e5692d96f4dcbecf400f952232c501c147b66c0d74c2b2c42d9b3a0ac60874b",
              "sha256:cf4ceb3a5b001487c23a1da0d73e0d5866f7c20225161c0d26255ec90bd16762"
            ],
            "text": "마지막 때에, 자유의 때가 가득 찼을 때, 말씀께서 몸소 시온의 딸들의 더러움을 씻어 내셨다. 자기 손으로 제자들의 발을 씻으신 것이다. 하나님을 상속받는 인류가 이르는 목적은 이것이다. 처음에 최초의 사람들을 통해, 죽음의 빚으로 우리가 모두 종살이로 끌려갔듯이, 마지막에는 마지막 분을 통해, 처음부터 제자였던 모든 이가, 죽음에 속한 것들을 깨끗이 씻어 내고, 하나님의 생명에 이르게 하려는 것이다. 제자들의 발을 씻으신 분은 몸 전체를 거룩하게 하시고, 깨끗해지게 이끄셨다. 그래서 기대어 누운 제자들에게 음식을 나누어 주기도 하셨다. 이는 땅속에 누워 있는 이들을 나타낸 것이다. 그들에게 생명을 주시려고 오셨다. 예레미야도 말한다. “이스라엘의 거룩하신 주님께서 자신의 죽은 이들을 기억하셨다. 매장의 땅에서 먼저 잠든 이들을 기억하셨다. 그분은 그들에게 내려가셨다. 그들에게 자신의 구원을 기쁜 소식으로 전하여, 그들을 구원하시려는 것이었다.” 이 때문에, 그리스도께서 수난을 맞이하실 때, 제자들의 눈도 무거워져 있었다. 주님은 그들이 잠든 것을 보시고, 처음에는 그대로 두셨다. 사람들이 잠든 동안 하나님께서 오래 참으심을 나타내신 것이다. 두 번째로 오셔서는 그들을 깨우고, 일으키셨다. 자신의 수난이 잠든 제자들을 깨우는 일임을 나타내셨다. 그들을 위해 그분은 “땅 아래로 내려가셨다.” 피조물 가운데 활동을 멈춘 이들을 눈으로 보시려는 것이었다. 그들에 관해 제자들에게 말씀하기도 하셨다. “많은 예언자와 의인들이 너희가 보고 듣는 것을 보고 듣기를 바랐다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eea93894966ba96bca6170365a4380b97ce7e6b0d5ba65b623a0dc36107d1174"
        ],
        "text": "마지막 때에, 자유의 때가 가득 찼을 때, 말씀께서 몸소 시온의 딸들의 더러움을 씻어 내셨다. 자기 손으로 제자들의 발을 씻으신 것이다. 하나님을 상속받는 인류가 이르는 목적은 이것이다. 처음에 최초의 사람들을 통해, 죽음의 빚으로 우리가 모두 종살이로 끌려갔듯이, 마지막에는 마지막 분을 통해, 처음부터 제자였던 모든 이가, 죽음에 속한 것들을 깨끗이 씻어 내고, 하나님의 생명에 이르게 하려는 것이다. 제자들의 발을 씻으신 분은 몸 전체를 거룩하게 하시고, 깨끗해지게 이끄셨다. 그래서 기대어 누운 제자들에게 음식을 나누어 주기도 하셨다. 이는 땅속에 누워 있는 이들을 나타낸 것이다. 그들에게 생명을 주시려고 오셨다. 예레미야도 말한다. “이스라엘의 거룩하신 주님께서 자신의 죽은 이들을 기억하셨다. 매장의 땅에서 먼저 잠든 이들을 기억하셨다. 그분은 그들에게 내려가셨다. 그들에게 자신의 구원을 기쁜 소식으로 전하여, 그들을 구원하시려는 것이었다.” 이 때문에, 그리스도께서 수난을 맞이하실 때, 제자들의 눈도 무거워져 있었다. 주님은 그들이 잠든 것을 보시고, 처음에는 그대로 두셨다. 사람들이 잠든 동안 하나님께서 오래 참으심을 나타내신 것이다. 두 번째로 오셔서는 그들을 깨우고, 일으키셨다. 자신의 수난이 잠든 제자들을 깨우는 일임을 나타내셨다. 그들을 위해 그분은 “땅 아래로 내려가셨다.” 피조물 가운데 활동을 멈춘 이들을 눈으로 보시려는 것이었다. 그들에 관해 제자들에게 말씀하기도 하셨다. “많은 예언자와 의인들이 너희가 보고 듣는 것을 보고 듣기를 바랐다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:511b422ab1386079f913c875049b1eca9666a23a403610f8a1428f7106e68fd8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "work_location": "4.h36.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8367009583ea13e95d0c3b99cb49c4d645fb785c2a68b3bbecad27b30a952173",
        "part_links": [
          [
            "sha256:11d17110ed27e19d8579bcd52d09a3509c644224c935d72daeb645b31641ca89"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40804630b08fd815b26904f4ed068c139c45a19feecad66459dcb5dc1ce933a7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b82015992a61673be1402a0c5cc86e555dfb96b2085c146c9c5c0c36415ef988"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 36장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103422.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              229
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 36장 2절이다. ANF/New Advent 통상 22장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:564049e9d65600cf205407d973a780da62310a6f5c93d517775268ec15ce658a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8367009583ea13e95d0c3b99cb49c4d645fb785c2a68b3bbecad27b30a952173",
            "source_revision_id": "sha256:40804630b08fd815b26904f4ed068c139c45a19feecad66459dcb5dc1ce933a7",
            "translation_revision_id": "sha256:b82015992a61673be1402a0c5cc86e555dfb96b2085c146c9c5c0c36415ef988"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0fddcdab7a32c523556daa94c354f7aeb2102fd998c52b4ddc64fc518ef9a7b8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8367009583ea13e95d0c3b99cb49c4d645fb785c2a68b3bbecad27b30a952173",
            "source_revision_id": "sha256:40804630b08fd815b26904f4ed068c139c45a19feecad66459dcb5dc1ce933a7",
            "translation_revision_id": "sha256:b82015992a61673be1402a0c5cc86e555dfb96b2085c146c9c5c0c36415ef988"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:564049e9d65600cf205407d973a780da62310a6f5c93d517775268ec15ce658a",
          "sha256:0fddcdab7a32c523556daa94c354f7aeb2102fd998c52b4ddc64fc518ef9a7b8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h36-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103422.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              229
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "229 notes 1-5",
            "explanation": "각 시대의 사람들을 포함하는 구원의 범위와 재림 때의 일으킴 및 왕국에 세움의 지시 관계를 보존한다. deformantur는 형상을 얻음으로 읽고 편집주의 다른 풀이를 기록한다.",
            "printed_pages": [
              229
            ],
            "printed_texts": [
              "secundum virtutem suam",
              "tam eos, quam reliquos qui judicabuntur",
              "deformantur"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_prior_generations_and_resurrection"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 36장 2절이다. ANF/New Advent 통상 22장과의 절 대응은 canonical_references에 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a3c7d20fb5bd61ba2dc8bd407acac473473a51c7737d3c7b367678176bc38cc2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n242.jpg",
            "page_key": "2:229",
            "printed_page": 229,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:11d17110ed27e19d8579bcd52d09a3509c644224c935d72daeb645b31641ca89",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim propter eos solos, qui temporibus Tiberii Caesaris crediderunt ei, venit Christus; nec propter eos solos qui nunc sunt homines providentiam fecit Pater; sed propter omnes omnino homines, qui ab initio secundum virtutem suam in sua generatione, et timuerunt, et dilexerunt Deum, et juste et pie conversati sunt erga proximos, et concupierunt videre Christum, et audire vocem ejus. Quapropter omnes hujusmodi in secundo adventu primo de somno excitabit, et eriget tam eos, quam reliquos qui judicabuntur, et constituet in regnum suum. Quoniam quidem unus Deus, qui patriarchas quidem direxit in dispositiones suas, justificavit autem circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Quemadmodum enim in primis nos praefigurabamur, et praenuntiabamur; sic rursus in nobis illi deformantur, hoc est, in Ecclesia, et recipiunt mercedem pro his quae laboraverunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:40804630b08fd815b26904f4ed068c139c45a19feecad66459dcb5dc1ce933a7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non enim propter eos solos, qui temporibus Tiberii Caesaris crediderunt ei, venit Christus; nec propter eos solos qui nunc sunt homines providentiam fecit Pater; sed propter omnes omnino homines, qui ab initio secundum virtutem suam in sua generatione, et timuerunt, et dilexerunt Deum, et juste et pie conversati sunt erga proximos, et concupierunt videre Christum, et audire vocem ejus. Quapropter omnes hujusmodi in secundo adventu primo de somno excitabit, et eriget tam eos, quam reliquos qui judicabuntur, et constituet in regnum suum. Quoniam quidem unus Deus, qui patriarchas quidem direxit in dispositiones suas, justificavit autem circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Quemadmodum enim in primis nos praefigurabamur, et praenuntiabamur; sic rursus in nobis illi deformantur, hoc est, in Ecclesia, et recipiunt mercedem pro his quae laboraverunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0353f5a419ac71b1b8408d476539bef0359eb1550868b589972191061676d21a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 36장 2절이며, 통상 22장 2절이다. 티베리우스 시대와 현재 세대, 그 이전 모든 세대의 하나님을 경외한 이들을 함께 논한다.",
          "자기 힘이 닿는 대로라는 secundum virtutem suam, 먼저 잠에서 깨움과 그 밖의 심판받을 이들도 일으킴을 구별했다. 왕국에 세울 대상의 범위는 대본의 지시 관계를 유지하며 추가 대조 대상으로 기록한다.",
          "로마서 인용의 ex fide와 per fidem은 믿음에서와 믿음을 통해로 구별했다. deformantur는 형상을 얻음으로 옮겼다. 229쪽 각주 5는 그리스어 역추정과 어원상의 가능성을 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:11d17110ed27e19d8579bcd52d09a3509c644224c935d72daeb645b31641ca89"
            ],
            "text": "그리스도는 티베리우스 카이사르 때에 자신을 믿은 이들만을 위해 오시지 않았다. 아버지도 지금 살아 있는 사람들만을 위해 돌보신 것이 아니다. 모든 사람을 위한 일이었다. 처음부터, 자기 세대에, 자기 힘이 닿는 대로, 하나님을 두려워하고 사랑한 모든 사람을 위한 일이었다. 이웃을 의롭고 경건하게 대하고, 그리스도를 보기를 바라며, 그분의 음성을 듣고자 한 사람들이다. 그러므로 그분은 이런 이들을 모두, 다시 오실 때, 먼저 잠에서 깨우실 것이다. 그들과 심판받을 나머지 사람들을 함께 일으키시고, 자기 나라에 세우실 것이다. 하나님은 참으로 한 분이시다. 그분은 족장들을 자신의 경륜으로 이끄셨으며, “할례받은 이들을 믿음에서 의롭게 하셨고, 할례받지 않은 이들을 믿음을 통해 의롭게 하셨다.” 옛사람들 안에서 우리가 미리 나타나고, 예고되었듯이, 이번에는 우리 안에서 그들이 형상을 얻는다. 곧 교회 안에서 그렇게 된다. 그들은 자신들이 수고한 일에 대한 보상을 받는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40804630b08fd815b26904f4ed068c139c45a19feecad66459dcb5dc1ce933a7"
        ],
        "text": "그리스도는 티베리우스 카이사르 때에 자신을 믿은 이들만을 위해 오시지 않았다. 아버지도 지금 살아 있는 사람들만을 위해 돌보신 것이 아니다. 모든 사람을 위한 일이었다. 처음부터, 자기 세대에, 자기 힘이 닿는 대로, 하나님을 두려워하고 사랑한 모든 사람을 위한 일이었다. 이웃을 의롭고 경건하게 대하고, 그리스도를 보기를 바라며, 그분의 음성을 듣고자 한 사람들이다. 그러므로 그분은 이런 이들을 모두, 다시 오실 때, 먼저 잠에서 깨우실 것이다. 그들과 심판받을 나머지 사람들을 함께 일으키시고, 자기 나라에 세우실 것이다. 하나님은 참으로 한 분이시다. 그분은 족장들을 자신의 경륜으로 이끄셨으며, “할례받은 이들을 믿음에서 의롭게 하셨고, 할례받지 않은 이들을 믿음을 통해 의롭게 하셨다.” 옛사람들 안에서 우리가 미리 나타나고, 예고되었듯이, 이번에는 우리 안에서 그들이 형상을 얻는다. 곧 교회 안에서 그렇게 된다. 그들은 자신들이 수고한 일에 대한 보상을 받는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b82015992a61673be1402a0c5cc86e555dfb96b2085c146c9c5c0c36415ef988",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
      },
      "work_location": "4.h36.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-36:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1a5a8b66099c6fa3f3fd5c0bdbd87e9e2d650c7437c2921b2704930195f7597f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:28cdf19f918ffbbdd983de1103940b88911303baaaebd7752b22f871db0bcaf7",
            "sha256:cdbb1ec75532dc1ff8270587466783a36f7c8cb76382da4b347ff08f80dd02e4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:69ce1ae24788b797d5d68d0d3adca60f03eece0e429825770cc38be5ea2a11af"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d894af1513997e69423fbcd3cee04719fa8df0a14a34b9ce311d4f6e76b7cf0c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 37장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103423.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              230,
              231
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 37장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d6d0365f27fabc158717d2dc8391875d06d58c12fb1a04d548b197234ef6c0a5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a5a8b66099c6fa3f3fd5c0bdbd87e9e2d650c7437c2921b2704930195f7597f",
            "source_revision_id": "sha256:69ce1ae24788b797d5d68d0d3adca60f03eece0e429825770cc38be5ea2a11af",
            "translation_revision_id": "sha256:d894af1513997e69423fbcd3cee04719fa8df0a14a34b9ce311d4f6e76b7cf0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:81eaee7f4b5610f00d105848f0bfcf0277e9e2a9df3eea037033a754846f82f6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1a5a8b66099c6fa3f3fd5c0bdbd87e9e2d650c7437c2921b2704930195f7597f",
            "source_revision_id": "sha256:69ce1ae24788b797d5d68d0d3adca60f03eece0e429825770cc38be5ea2a11af",
            "translation_revision_id": "sha256:d894af1513997e69423fbcd3cee04719fa8df0a14a34b9ce311d4f6e76b7cf0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d6d0365f27fabc158717d2dc8391875d06d58c12fb1a04d548b197234ef6c0a5",
          "sha256:81eaee7f4b5610f00d105848f0bfcf0277e9e2a9df3eea037033a754846f82f6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103423.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              230,
              231
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "230 notes 1-7; 231 note 1",
            "observations": [
              "요한복음 인용의 먼저 보냈다는 praemisi, 임마누엘이라고 불릴 것이라는 수동형을 유지했다.",
              "가파르나움에서 이사야를 읽었다는 지명은 인쇄 대본을 따랐다. 마태복음의 성취 설명을 천사의 말에 이어 놓는 저자의 인용 범위도 유지했다."
            ],
            "printed_pages": [
              230,
              231
            ],
            "printed_texts": [
              "praemisi",
              "Capharnaum",
              "vocabitur nomen ejus Emmanuel"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 37장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a0b6c8fa587ee7930398e44a920b1ed4c7e3c4df3c0d2c5aa113acf358bb2f16",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n243.jpg",
            "page_key": "2:230",
            "printed_page": 230,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:28cdf19f918ffbbdd983de1103940b88911303baaaebd7752b22f871db0bcaf7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc dicebat Dominus discipulis: Ecce dico vobis, Attollite oculos vestros, et videte regiones, quoniam albae sunt ad messem. Nam messor mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam: uti et qui seminat, et qui metit, simul gaudeant. In hoc enim est sermo verus, quoniam alius est qui seminat, et alius qui metit. Ego enim praemisi vos metere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis. Qui ergo sunt qui laboraverunt, qui dispositionibus Dei deservierunt? Manifestum est, quia patriarchae et prophetae, qui etiam praefiguraverunt nostram fidem, et disseminaverunt in terra adventum Filii Dei, quis et qualis erit: uti qui posteriores erant futuri homines, habentes timorem Dei, facile susciperent adventum Christi, instructi a prophetis. Et propter hoc Joseph, cum cognovisset quod praegnans esset Maria, et cogitaret absconse dimittere eam, angelus in somnis dixit ad eum: Ne timueris assumere Mariam conjugem tuam; quod enim habet in ventre, ex Spiritu sancto est. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum: ipse enim salvabit populum suum a peccatis eorum. Et adjecit suadens ei: Hoc autem totum factum est, ut adimpleretur quod dictum est a Domino, per prophetam dicentem: Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel; per sermones prophetae suadens ei, et excusans Mariam: hanc eandem esse ostendens, quae ab Esaia esset praenuntiata virgo, quae generaret Emmanuel. Quapropter sine dubitatione suasus Joseph, et Mariam accepit, et in reliqua universa educatione Christi gaudens obsequium praestitit, usque in Aegyptum suscipiens profectionem, et inde regressum, et in Nazareth transmigrationem. Denique qui ignorabant Scripturas, et repromissionem Dei, et dispositionem Christi, patrem eum vocabant pueri. Propter hoc autem et ipse Dominus in Capharnaum Esaiae prophetias legebat: Spiritus Domini super me, quapropter unxit me, evangelisare pauperibus misit me, curare",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "546a4a85667da095385e77e761b32e7c49d46a4dbfdbe9b785ff83b8dda3e468",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n244.jpg",
            "page_key": "2:231",
            "printed_page": 231,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cdbb1ec75532dc1ff8270587466783a36f7c8cb76382da4b347ff08f80dd02e4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "contribulatos corde, praeconare captivis remissionem, et caecis visionem. Semetipsum quoque ostendens praenuntiatum per Esaiae prophetiam, dicebat eis: Hodie adimpleta est Scriptura haec in auribus vestris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:69ce1ae24788b797d5d68d0d3adca60f03eece0e429825770cc38be5ea2a11af",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc dicebat Dominus discipulis: Ecce dico vobis, Attollite oculos vestros, et videte regiones, quoniam albae sunt ad messem. Nam messor mercedem accipit, et congregat fructum in vitam aeternam: uti et qui seminat, et qui metit, simul gaudeant. In hoc enim est sermo verus, quoniam alius est qui seminat, et alius qui metit. Ego enim praemisi vos metere quod vos non laborastis: alii laboraverunt, et vos in laborem eorum introistis. Qui ergo sunt qui laboraverunt, qui dispositionibus Dei deservierunt? Manifestum est, quia patriarchae et prophetae, qui etiam praefiguraverunt nostram fidem, et disseminaverunt in terra adventum Filii Dei, quis et qualis erit: uti qui posteriores erant futuri homines, habentes timorem Dei, facile susciperent adventum Christi, instructi a prophetis. Et propter hoc Joseph, cum cognovisset quod praegnans esset Maria, et cogitaret absconse dimittere eam, angelus in somnis dixit ad eum: Ne timueris assumere Mariam conjugem tuam; quod enim habet in ventre, ex Spiritu sancto est. Pariet autem filium, et vocabis nomen ejus Jesum: ipse enim salvabit populum suum a peccatis eorum. Et adjecit suadens ei: Hoc autem totum factum est, ut adimpleretur quod dictum est a Domino, per prophetam dicentem: Ecce virgo in utero accipiet, et pariet filium, et vocabitur nomen ejus Emmanuel; per sermones prophetae suadens ei, et excusans Mariam: hanc eandem esse ostendens, quae ab Esaia esset praenuntiata virgo, quae generaret Emmanuel. Quapropter sine dubitatione suasus Joseph, et Mariam accepit, et in reliqua universa educatione Christi gaudens obsequium praestitit, usque in Aegyptum suscipiens profectionem, et inde regressum, et in Nazareth transmigrationem. Denique qui ignorabant Scripturas, et repromissionem Dei, et dispositionem Christi, patrem eum vocabant pueri. Propter hoc autem et ipse Dominus in Capharnaum Esaiae prophetias legebat: Spiritus Domini super me, quapropter unxit me, evangelisare pauperibus misit me, curare contribulatos corde, praeconare captivis remissionem, et caecis visionem. Semetipsum quoque ostendens praenuntiatum per Esaiae prophetiam, dicebat eis: Hodie adimpleta est Scriptura haec in auribus vestris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4221fc40b9cd4984cea3fbb0dcf26824df333923765fbbcebed744c379cb923b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 37장 1절이며, 통상 23장 1절이다.",
          "요한복음 인용의 먼저 보냈다는 praemisi, 임마누엘이라고 불릴 것이라는 수동형을 유지했다.",
          "가파르나움에서 이사야를 읽었다는 지명은 인쇄 대본을 따랐다. 마태복음의 성취 설명을 천사의 말에 이어 놓는 저자의 인용 범위도 유지했다.",
          "마태복음의 예수라는 이름은 능동형 vocabis, 임마누엘이라는 이름은 수동형 vocabitur로 구별했다. 이사야 인용의 상한 마음을 고침과 귀에 이루어진 성경이라는 표현을 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:28cdf19f918ffbbdd983de1103940b88911303baaaebd7752b22f871db0bcaf7",
              "sha256:cdbb1ec75532dc1ff8270587466783a36f7c8cb76382da4b347ff08f80dd02e4"
            ],
            "text": "그래서 주님은 제자들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 말한다. 눈을 들어 들판을 보아라. 희어져 추수할 때가 되었다. 거두는 사람은 삯을 받고, 영원한 생명에 이르는 열매를 모은다. 씨 뿌리는 사람과 거두는 사람이 함께 기뻐하게 하려는 것이다. 이 점에서 그 말은 참되다. 씨 뿌리는 사람과 거두는 사람이 서로 다르다는 말이다. 나는 너희가 수고하지 않은 것을 거두도록 너희를 먼저 보냈다. 다른 이들이 수고했고, 너희는 그들의 수고에 참여했다.” 그러면 수고하며 하나님의 경륜을 섬긴 이들은 누구인가? 분명히 족장들과 예언자들이다. 그들은 우리의 믿음을 미리 나타내고, 하나님의 아들이 오시리라는 말씀을 땅에 뿌렸다. 그분이 누구이며 어떠한 분일지를 알렸다. 뒤에 태어날 사람들이 하나님을 두려워하며, 예언자들의 가르침을 받아, 그리스도의 오심을 쉽게 받아들이게 하려는 것이었다. 그래서 요셉이 마리아의 임신을 알고, 그 여자를 몰래 떠나보내려고 생각했을 때, 천사가 꿈에 그에게 말했다. “네 아내 마리아를 맞아들이기를 두려워하지 마라. 그 태 안에 있는 것은 성령에게서 난 것이기 때문이다. 그 여자가 아들을 낳으리니, 너는 그 이름을 예수라고 불러라. 그가 자기 백성을 그들의 죄에서 구원할 것이기 때문이다.” 천사는 요셉을 설득하며 덧붙였다. “이 모든 일이 일어난 것은, 주님께서 예언자를 통해 하신 말씀을 이루려는 것이었다. ‘보라, 동정녀가 임신하여 아들을 낳을 것이며, 그 이름은 임마누엘이라 불릴 것이다.’” 예언자의 말로 요셉을 설득하며 마리아를 변호한 것이다. 마리아가 바로 이사야가 미리 알린, 임마누엘을 낳을 동정녀임을 밝힌 것이다. 그래서 요셉은 의심 없이 확신하고 마리아를 맞아들였다. 그리스도를 양육하는 나머지 모든 일에서도 기꺼이 순종했다. 이집트로 떠나는 길도, 거기서 돌아와 나자렛으로 이주하는 일도 받아들였다. 성경과 하나님의 약속, 그리스도의 경륜을 모르는 이들은 그를 아이의 아버지라고 불렀다. 이 때문에 주님 자신도 가파르나움에서 이사야의 예언을 읽으셨다. “주님의 영이 내 위에 계신다. 그분이 내게 기름을 부으셨기 때문이다. 가난한 이들에게 기쁜 소식을 전하도록 나를 보내셨고, 마음이 상한 이들을 고치며, 사로잡힌 이들에게 해방을, 눈먼 이들에게 시력을 선포하게 하셨다.” 그분은 이사야의 예언이 자신을 미리 알렸음을 밝히며, 그들에게 말씀하셨다. “오늘 이 성경 말씀이 너희가 듣는 가운데 이루어졌다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:69ce1ae24788b797d5d68d0d3adca60f03eece0e429825770cc38be5ea2a11af"
        ],
        "text": "그래서 주님은 제자들에게 말씀하셨다. “보라, 내가 너희에게 말한다. 눈을 들어 들판을 보아라. 희어져 추수할 때가 되었다. 거두는 사람은 삯을 받고, 영원한 생명에 이르는 열매를 모은다. 씨 뿌리는 사람과 거두는 사람이 함께 기뻐하게 하려는 것이다. 이 점에서 그 말은 참되다. 씨 뿌리는 사람과 거두는 사람이 서로 다르다는 말이다. 나는 너희가 수고하지 않은 것을 거두도록 너희를 먼저 보냈다. 다른 이들이 수고했고, 너희는 그들의 수고에 참여했다.” 그러면 수고하며 하나님의 경륜을 섬긴 이들은 누구인가? 분명히 족장들과 예언자들이다. 그들은 우리의 믿음을 미리 나타내고, 하나님의 아들이 오시리라는 말씀을 땅에 뿌렸다. 그분이 누구이며 어떠한 분일지를 알렸다. 뒤에 태어날 사람들이 하나님을 두려워하며, 예언자들의 가르침을 받아, 그리스도의 오심을 쉽게 받아들이게 하려는 것이었다. 그래서 요셉이 마리아의 임신을 알고, 그 여자를 몰래 떠나보내려고 생각했을 때, 천사가 꿈에 그에게 말했다. “네 아내 마리아를 맞아들이기를 두려워하지 마라. 그 태 안에 있는 것은 성령에게서 난 것이기 때문이다. 그 여자가 아들을 낳으리니, 너는 그 이름을 예수라고 불러라. 그가 자기 백성을 그들의 죄에서 구원할 것이기 때문이다.” 천사는 요셉을 설득하며 덧붙였다. “이 모든 일이 일어난 것은, 주님께서 예언자를 통해 하신 말씀을 이루려는 것이었다. ‘보라, 동정녀가 임신하여 아들을 낳을 것이며, 그 이름은 임마누엘이라 불릴 것이다.’” 예언자의 말로 요셉을 설득하며 마리아를 변호한 것이다. 마리아가 바로 이사야가 미리 알린, 임마누엘을 낳을 동정녀임을 밝힌 것이다. 그래서 요셉은 의심 없이 확신하고 마리아를 맞아들였다. 그리스도를 양육하는 나머지 모든 일에서도 기꺼이 순종했다. 이집트로 떠나는 길도, 거기서 돌아와 나자렛으로 이주하는 일도 받아들였다. 성경과 하나님의 약속, 그리스도의 경륜을 모르는 이들은 그를 아이의 아버지라고 불렀다. 이 때문에 주님 자신도 가파르나움에서 이사야의 예언을 읽으셨다. “주님의 영이 내 위에 계신다. 그분이 내게 기름을 부으셨기 때문이다. 가난한 이들에게 기쁜 소식을 전하도록 나를 보내셨고, 마음이 상한 이들을 고치며, 사로잡힌 이들에게 해방을, 눈먼 이들에게 시력을 선포하게 하셨다.” 그분은 이사야의 예언이 자신을 미리 알렸음을 밝히며, 그들에게 말씀하셨다. “오늘 이 성경 말씀이 너희가 듣는 가운데 이루어졌다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:d894af1513997e69423fbcd3cee04719fa8df0a14a34b9ce311d4f6e76b7cf0c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
      },
      "work_location": "4.h37.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b39b237eb318cb29586346bc3085f20d7c05b46aee609be191ee9fe6082e4366",
        "part_links": [
          [
            "sha256:682761e568e004f4e41a5fe43c24cf628a5b1a70a884963c7d6ec1a255f611e7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:77b213a9e6cc8112fa7e85c522b9908c8ed45939979f92b5e6e8788f262e0de0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5e2a72120285da42b26fd708538f63acdc968a60fbec717f2773c889b5e87269"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 37장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103423.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              231
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 37장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e736c89e2a34fdbe244c7ed58232150bb1aaf540c5ba32d774b36665b971f21e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b39b237eb318cb29586346bc3085f20d7c05b46aee609be191ee9fe6082e4366",
            "source_revision_id": "sha256:77b213a9e6cc8112fa7e85c522b9908c8ed45939979f92b5e6e8788f262e0de0",
            "translation_revision_id": "sha256:5e2a72120285da42b26fd708538f63acdc968a60fbec717f2773c889b5e87269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:cc2d7cbd92ce8c3f46770bf33f78c6ef974ea90fb2885e746b96f0dd03921f32",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b39b237eb318cb29586346bc3085f20d7c05b46aee609be191ee9fe6082e4366",
            "source_revision_id": "sha256:77b213a9e6cc8112fa7e85c522b9908c8ed45939979f92b5e6e8788f262e0de0",
            "translation_revision_id": "sha256:5e2a72120285da42b26fd708538f63acdc968a60fbec717f2773c889b5e87269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e736c89e2a34fdbe244c7ed58232150bb1aaf540c5ba32d774b36665b971f21e",
          "sha256:cc2d7cbd92ce8c3f46770bf33f78c6ef974ea90fb2885e746b96f0dd03921f32"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h37-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103423.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              231
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 37,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "231 notes 2-6",
            "observations": [
              "내시가 이미 예언자들에게 배운 내용과 하나님의 아들의 오심을 알게 됨을 구별했다. 에티오피아에서 선포자가 되리라는 미래를 옮겼다.",
              "삼천·사천·오천이라는 인쇄 숫자를 유지했다. 231쪽 각주 6은 et quinque가 난외 교정에서 유입되었을 가능성을 논한다."
            ],
            "printed_pages": [
              231
            ],
            "printed_texts": [
              "tria millia, et quatuor, et quinque",
              "conversationis dispositionem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 37장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "546a4a85667da095385e77e761b32e7c49d46a4dbfdbe9b785ff83b8dda3e468",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n244.jpg",
            "page_key": "2:231",
            "printed_page": 231,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:682761e568e004f4e41a5fe43c24cf628a5b1a70a884963c7d6ec1a255f611e7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc et Philippus, cum invenisset eunuchum reginae Aethiopum legentem ea quae scripta sunt: Quemadmodum ovis ad victimam ductus est, et quemadmodum agnus in conspectu tondentis sine voce, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus ablatum est; et reliqua quaecunque de passione ejus, et de carnali adventu, et quemadmodum inhonoratus est a non credentibus ei, pertransivit propheta; facile suasit ei credere eum, esse Christum Jesum, qui sub Pontio Pilato crucifixus est, et passus est quaecunque praedixit propheta, eumque esse Filium Dei, qui aeternam vitam hominibus dat. Et statim ut baptisavit eum, abscessit ab eo. Nihil enim aliud deerat ei qui a prophetis fuerat praecatechisatus: non Deum Patrem, non conversationis dispositionem, sed solum adventum ignorabat Filii Dei; quem cum breviter cognovisset, agebat iter gaudens, praeco futurus in Aethiopia Christi adventus. Quapropter non multum laboravit circa eum Philippus, quoniam erat in timore Dei praeaptatus a prophetis. Propter hoc autem et apostoli, oves colligentes quae perierant domus Israel, de Scripturis alloquentes eos, ostendebant Jesum crucifixum hunc esse Christum Filium Dei vivi, et magnam multitudinem suadebant, quae tamen habebat timorem ad Deum: et una die baptisati sunt hominum tria millia, et quatuor, et quinque.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:77b213a9e6cc8112fa7e85c522b9908c8ed45939979f92b5e6e8788f262e0de0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc et Philippus, cum invenisset eunuchum reginae Aethiopum legentem ea quae scripta sunt: Quemadmodum ovis ad victimam ductus est, et quemadmodum agnus in conspectu tondentis sine voce, sic non aperuit os suum. In humilitate judicium ejus ablatum est; et reliqua quaecunque de passione ejus, et de carnali adventu, et quemadmodum inhonoratus est a non credentibus ei, pertransivit propheta; facile suasit ei credere eum, esse Christum Jesum, qui sub Pontio Pilato crucifixus est, et passus est quaecunque praedixit propheta, eumque esse Filium Dei, qui aeternam vitam hominibus dat. Et statim ut baptisavit eum, abscessit ab eo. Nihil enim aliud deerat ei qui a prophetis fuerat praecatechisatus: non Deum Patrem, non conversationis dispositionem, sed solum adventum ignorabat Filii Dei; quem cum breviter cognovisset, agebat iter gaudens, praeco futurus in Aethiopia Christi adventus. Quapropter non multum laboravit circa eum Philippus, quoniam erat in timore Dei praeaptatus a prophetis. Propter hoc autem et apostoli, oves colligentes quae perierant domus Israel, de Scripturis alloquentes eos, ostendebant Jesum crucifixum hunc esse Christum Filium Dei vivi, et magnam multitudinem suadebant, quae tamen habebat timorem ad Deum: et una die baptisati sunt hominum tria millia, et quatuor, et quinque.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "46cd860e8ca9d14501d587de6ebfd73271e9499ff18407ebcd078045c64869cc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 37장 2절이며, 통상 23장 2절이다.",
          "내시가 이미 예언자들에게 배운 내용과 하나님의 아들의 오심을 알게 됨을 구별했다. 에티오피아에서 선포자가 되리라는 미래를 옮겼다.",
          "삼천·사천·오천이라는 인쇄 숫자를 유지했다. 231쪽 각주 6은 et quinque가 난외 교정에서 유입되었을 가능성을 논한다.",
          "humilitate와 judicium은 낮아진 처지와 재판으로 옮겼다. 세례를 베푼 뒤 떠나는 주체는 필리포스이며, 기뻐하며 길을 가는 이는 내시이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:682761e568e004f4e41a5fe43c24cf628a5b1a70a884963c7d6ec1a255f611e7"
            ],
            "text": "그래서 필리포스도 에티오피아 여왕의 내시를 만났을 때, 그가 기록된 말씀을 읽고 있는 것을 보았다. “그는 죽임당하러 끌려가는 양 같았고, 털 깎는 이 앞에서 소리 내지 않는 어린양처럼, 입을 열지 않았다. 낮아진 처지에서 그의 재판은 거두어졌다.” 그분의 수난과 육신으로 오심, 그분을 믿지 않는 이들에게 모욕당하신 일에 관해, 예언자가 서술한 나머지 말씀도 읽고 있었다. 필리포스는 내시가 쉽게 믿도록 설득했다. 폰티우스 필라투스 아래서 십자가에 못 박히시고, 예언자가 미리 말한 모든 고난을 겪으신 그분이 그리스도 예수이시며, 사람들에게 영원한 생명을 주시는 하나님의 아들이심을 믿게 했다. 필리포스는 그에게 세례를 베푼 즉시 그를 떠났다. 예언자들에게 미리 배운 그에게는 그 밖에 부족한 것이 없었다. 그는 아버지 하나님이나 삶의 규범을 몰랐던 것이 아니라, 하나님의 아들이 오셨다는 사실만 몰랐다. 그 사실을 곧 알게 되자, 그는 기뻐하며 길을 갔다. 에티오피아에서 그리스도의 오심을 선포할 사람이었다. 그러므로 필리포스는 그를 위해 많은 수고를 하지 않았다. 예언자들이 이미 그에게 하나님을 두려워하도록 준비시켜 놓았기 때문이다. 그래서 사도들도 이스라엘 집의 잃어버린 양들을 모아, 성경으로 그들에게 말하면서, 십자가에 못 박히신 이 예수가 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 밝혔다. 그들은 많은 무리를 설득했으며, 그 무리는 하나님을 두려워하는 이들이었다. 하루에 삼천 명이 세례를 받았고, 또 사천 명, 오천 명이 받았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:77b213a9e6cc8112fa7e85c522b9908c8ed45939979f92b5e6e8788f262e0de0"
        ],
        "text": "그래서 필리포스도 에티오피아 여왕의 내시를 만났을 때, 그가 기록된 말씀을 읽고 있는 것을 보았다. “그는 죽임당하러 끌려가는 양 같았고, 털 깎는 이 앞에서 소리 내지 않는 어린양처럼, 입을 열지 않았다. 낮아진 처지에서 그의 재판은 거두어졌다.” 그분의 수난과 육신으로 오심, 그분을 믿지 않는 이들에게 모욕당하신 일에 관해, 예언자가 서술한 나머지 말씀도 읽고 있었다. 필리포스는 내시가 쉽게 믿도록 설득했다. 폰티우스 필라투스 아래서 십자가에 못 박히시고, 예언자가 미리 말한 모든 고난을 겪으신 그분이 그리스도 예수이시며, 사람들에게 영원한 생명을 주시는 하나님의 아들이심을 믿게 했다. 필리포스는 그에게 세례를 베푼 즉시 그를 떠났다. 예언자들에게 미리 배운 그에게는 그 밖에 부족한 것이 없었다. 그는 아버지 하나님이나 삶의 규범을 몰랐던 것이 아니라, 하나님의 아들이 오셨다는 사실만 몰랐다. 그 사실을 곧 알게 되자, 그는 기뻐하며 길을 갔다. 에티오피아에서 그리스도의 오심을 선포할 사람이었다. 그러므로 필리포스는 그를 위해 많은 수고를 하지 않았다. 예언자들이 이미 그에게 하나님을 두려워하도록 준비시켜 놓았기 때문이다. 그래서 사도들도 이스라엘 집의 잃어버린 양들을 모아, 성경으로 그들에게 말하면서, 십자가에 못 박히신 이 예수가 살아 계신 하나님의 아들 그리스도이심을 밝혔다. 그들은 많은 무리를 설득했으며, 그 무리는 하나님을 두려워하는 이들이었다. 하루에 삼천 명이 세례를 받았고, 또 사천 명, 오천 명이 받았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5e2a72120285da42b26fd708538f63acdc968a60fbec717f2773c889b5e87269",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
      },
      "work_location": "4.h37.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-37:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b9363111f4c4fa8a8309d51d0e8fd7e6b0b83343d0e5d090ac8217c505cffaa6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e714de951ac7d53f27608dad993edbf05e601e5f71e985d41d7cbee8877e41f0",
            "sha256:f3a9079899430d94cb29c466857c95c2a5b473741c3ef7a37b719888940d2d57"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b3b82823e0602f32ae862031ce1de4d02a9305a7a8594bc9db01aa2e3854001"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:15761decd69ab5879431f22c8c2c978bce78144eab2de2bdcc7361a7114a762a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 38장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103424.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              231,
              232
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 38장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3aa1c8a8af0341387542e726dca6c21013656201036e388e5cf59e191a2ed785",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b9363111f4c4fa8a8309d51d0e8fd7e6b0b83343d0e5d090ac8217c505cffaa6",
            "source_revision_id": "sha256:0b3b82823e0602f32ae862031ce1de4d02a9305a7a8594bc9db01aa2e3854001",
            "translation_revision_id": "sha256:15761decd69ab5879431f22c8c2c978bce78144eab2de2bdcc7361a7114a762a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f9a699f13f9c249e20746510aac781e974b0253c93f53a814fb34bf5a5f5c373",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b9363111f4c4fa8a8309d51d0e8fd7e6b0b83343d0e5d090ac8217c505cffaa6",
            "source_revision_id": "sha256:0b3b82823e0602f32ae862031ce1de4d02a9305a7a8594bc9db01aa2e3854001",
            "translation_revision_id": "sha256:15761decd69ab5879431f22c8c2c978bce78144eab2de2bdcc7361a7114a762a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3aa1c8a8af0341387542e726dca6c21013656201036e388e5cf59e191a2ed785",
          "sha256:f9a699f13f9c249e20746510aac781e974b0253c93f53a814fb34bf5a5f5c373"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103424.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              231,
              232
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "231 note 7; 232 notes 1-4",
            "observations": [
              "죽은 이들 가운데 맏이와 하나님의 생명의 인도자라는 호칭을 구별했다. 손을 펼침과 뱀의 상처에서 살아남을 모형으로 옮겼다.",
              "이방인들에게 가르친 창조와 성육신, 승리 및 할례자들이 먼저 배운 행실 규정을 구별했다."
            ],
            "printed_pages": [
              231,
              232
            ],
            "printed_texts": [
              "principem vitae Dei",
              "novissimo tempore",
              "praeinstructi"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 38장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "546a4a85667da095385e77e761b32e7c49d46a4dbfdbe9b785ff83b8dda3e468",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n244.jpg",
            "page_key": "2:231",
            "printed_page": 231,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e714de951ac7d53f27608dad993edbf05e601e5f71e985d41d7cbee8877e41f0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc et Paulus, gentium Apostolus cum esset: Plus eis, inquit, omnibus laboravi. Illis enim facilis catechisatio fuit, videlicet cum ex Scripturis haberent ostensiones, et qui Moysem et prophetas audiebant, et facile recipiebant primogenitum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6925547b4208464afc18a26d7243192e47fa1742ae7c899e6f7454fcb9e3df7c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n245.jpg",
            "page_key": "2:232",
            "printed_page": 232,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f3a9079899430d94cb29c466857c95c2a5b473741c3ef7a37b719888940d2d57",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mortuorum et principem vitae Dei, eum qui per extensionem manuum dissolvebat Amalech, et vivificabat hominem de serpentis plaga per fidem quae erat in eum. Gentes quidem primo catechisabat Apostolus, quemadmodum in eo libro, qui ante hunc est, ostendimus, discedere ab idolorum superstitione, et unum Deum colere, factorem coeli et terrae, et universae conditionis fabricatorem: esse autem hujus Filium Verbum ejus, per quem constituit omnia, et hunc in novissimo tempore hominem in hominibus factum, reformasse quidem humanum genus, destruxisse autem et vicisse inimicum hominis, et donasse suo plasmati adversus reluctantem victoriam. Adhuc autem etsi non faciebant qui erant ex circumcisione sermones Dei, quod essent contemtores, sed erant praeinstructi non moechari, nec fornicari, non furari, nec fraudare, et quaecunque in exterminium proximorum fiunt, mala esse, et odiri a Deo. Quapropter et facile assentiebant ab his abstinere, quoniam haec didicerant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:0b3b82823e0602f32ae862031ce1de4d02a9305a7a8594bc9db01aa2e3854001",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc et Paulus, gentium Apostolus cum esset: Plus eis, inquit, omnibus laboravi. Illis enim facilis catechisatio fuit, videlicet cum ex Scripturis haberent ostensiones, et qui Moysem et prophetas audiebant, et facile recipiebant primogenitum mortuorum et principem vitae Dei, eum qui per extensionem manuum dissolvebat Amalech, et vivificabat hominem de serpentis plaga per fidem quae erat in eum. Gentes quidem primo catechisabat Apostolus, quemadmodum in eo libro, qui ante hunc est, ostendimus, discedere ab idolorum superstitione, et unum Deum colere, factorem coeli et terrae, et universae conditionis fabricatorem: esse autem hujus Filium Verbum ejus, per quem constituit omnia, et hunc in novissimo tempore hominem in hominibus factum, reformasse quidem humanum genus, destruxisse autem et vicisse inimicum hominis, et donasse suo plasmati adversus reluctantem victoriam. Adhuc autem etsi non faciebant qui erant ex circumcisione sermones Dei, quod essent contemtores, sed erant praeinstructi non moechari, nec fornicari, non furari, nec fraudare, et quaecunque in exterminium proximorum fiunt, mala esse, et odiri a Deo. Quapropter et facile assentiebant ab his abstinere, quoniam haec didicerant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "37e4d4c0c4c485f6f91d5aba3961ac68971aa1fd3da143d183ec51d38584f4e5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 38장 1절이며, 통상 24장 1절이다.",
          "죽은 이들 가운데 맏이와 하나님의 생명의 인도자라는 호칭을 구별했다. 손을 펼침과 뱀의 상처에서 살아남을 모형으로 옮겼다.",
          "이방인들에게 가르친 창조와 성육신, 승리 및 할례자들이 먼저 배운 행실 규정을 구별했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e714de951ac7d53f27608dad993edbf05e601e5f71e985d41d7cbee8877e41f0",
              "sha256:f3a9079899430d94cb29c466857c95c2a5b473741c3ef7a37b719888940d2d57"
            ],
            "text": "그래서 이방인들의 사도였던 바울도 말한다. “나는 그들 모두보다 더 많이 수고했다.” 그들에게는 가르치는 일이 쉬웠다. 성경에서 증거를 제시할 수 있었기 때문이다. 모세와 예언자들의 말을 듣던 이들은, 죽은 이들 가운데 맏이이시며 하나님의 생명의 인도자이신 분을 쉽게 받아들였다. 그분은 손을 펼쳐 아말렉을 무너뜨리시고, 자신을 향한 믿음을 통해 뱀의 상처를 입은 사람을 살리신 분이다. 앞선 권에서 밝혔듯이, 사도는 먼저 이방인들에게 가르쳤다. 우상 숭배의 미신에서 떠나, 하늘과 땅을 만드시고 모든 피조물을 지으신 한 분 하나님을 섬기라고 가르쳤다. 그분의 아들이 그분의 말씀이시며, 그 말씀을 통해 만물을 세우셨다고 가르쳤다. 그 말씀께서 마지막 때에 사람들 가운데 사람이 되셔서, 인류를 새롭게 빚으시고, 사람의 원수를 무너뜨려 이기셨으며, 자신이 빚으신 사람에게 대적을 이기는 승리를 주셨다고 가르쳤다. 할례받은 이들이 하나님의 말씀을 행하지 않았더라도, 그것은 말씀을 업신여겼기 때문이었다. 그들은 간음하거나 음행하지 말라는 가르침, 훔치거나 속이지 말라는 가르침을 이미 받았다. 이웃을 파멸시키는 모든 일이 악하며, 하나님께서 미워하시는 일이라고 배웠다. 그렇게 배워 두었으므로, 그런 일을 삼가야 한다는 데 쉽게 동의했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:0b3b82823e0602f32ae862031ce1de4d02a9305a7a8594bc9db01aa2e3854001"
        ],
        "text": "그래서 이방인들의 사도였던 바울도 말한다. “나는 그들 모두보다 더 많이 수고했다.” 그들에게는 가르치는 일이 쉬웠다. 성경에서 증거를 제시할 수 있었기 때문이다. 모세와 예언자들의 말을 듣던 이들은, 죽은 이들 가운데 맏이이시며 하나님의 생명의 인도자이신 분을 쉽게 받아들였다. 그분은 손을 펼쳐 아말렉을 무너뜨리시고, 자신을 향한 믿음을 통해 뱀의 상처를 입은 사람을 살리신 분이다. 앞선 권에서 밝혔듯이, 사도는 먼저 이방인들에게 가르쳤다. 우상 숭배의 미신에서 떠나, 하늘과 땅을 만드시고 모든 피조물을 지으신 한 분 하나님을 섬기라고 가르쳤다. 그분의 아들이 그분의 말씀이시며, 그 말씀을 통해 만물을 세우셨다고 가르쳤다. 그 말씀께서 마지막 때에 사람들 가운데 사람이 되셔서, 인류를 새롭게 빚으시고, 사람의 원수를 무너뜨려 이기셨으며, 자신이 빚으신 사람에게 대적을 이기는 승리를 주셨다고 가르쳤다. 할례받은 이들이 하나님의 말씀을 행하지 않았더라도, 그것은 말씀을 업신여겼기 때문이었다. 그들은 간음하거나 음행하지 말라는 가르침, 훔치거나 속이지 말라는 가르침을 이미 받았다. 이웃을 파멸시키는 모든 일이 악하며, 하나님께서 미워하시는 일이라고 배웠다. 그렇게 배워 두었으므로, 그런 일을 삼가야 한다는 데 쉽게 동의했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:15761decd69ab5879431f22c8c2c978bce78144eab2de2bdcc7361a7114a762a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
      },
      "work_location": "4.h38.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7d7db7cd0e1d068f8a2bf80c2ab89da6fcf7e6fb6a9e8e9f185fc44f73b84442",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ba3587e8bbda2fa71523197a6d1e818acfebd18c6482adbe73bdcc551669d971",
            "sha256:8f926bc0a96ffd90b881c95565ce6fec3837702190dce7de7b936a5d7e5fe841"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5b43c5e6cc4c98b1b795ab3188193163b591b4335d2700608938be19f734f7f3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c24d2811c7d3d6a448fbc0b054ce6ddb12e474022daa5f1897397918f76f66af"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 38장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103424.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              232,
              233
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 38장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b025b6ebe6667b208ea0071dc673e2ed57559755419f7b319a2d99277735ad87",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7d7db7cd0e1d068f8a2bf80c2ab89da6fcf7e6fb6a9e8e9f185fc44f73b84442",
            "source_revision_id": "sha256:5b43c5e6cc4c98b1b795ab3188193163b591b4335d2700608938be19f734f7f3",
            "translation_revision_id": "sha256:c24d2811c7d3d6a448fbc0b054ce6ddb12e474022daa5f1897397918f76f66af"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:225a91e9489b218fb9e135c02be8668f0401e5c3f082d682435f41a2f7014e43",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7d7db7cd0e1d068f8a2bf80c2ab89da6fcf7e6fb6a9e8e9f185fc44f73b84442",
            "source_revision_id": "sha256:5b43c5e6cc4c98b1b795ab3188193163b591b4335d2700608938be19f734f7f3",
            "translation_revision_id": "sha256:c24d2811c7d3d6a448fbc0b054ce6ddb12e474022daa5f1897397918f76f66af"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b025b6ebe6667b208ea0071dc673e2ed57559755419f7b319a2d99277735ad87",
          "sha256:225a91e9489b218fb9e135c02be8668f0401e5c3f082d682435f41a2f7014e43"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h38-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103424.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              232,
              233
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 38,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "232 notes 5-8; 233 notes 1-2",
            "observations": [
              "본래 보이지 않는 말씀이 만질 수 있고 보이는 존재가 됨, 십자가의 죽음 및 믿는 이들의 썩지 않음을 옮겼다.",
              "성경 없이 말로 선포함과 글의 가르침 없이 말씀을 따르는 믿음의 관계를 유지했다. 232쪽 각주 8의 이그나티우스 비교는 편집자의 논의로 기록한다."
            ],
            "printed_pages": [
              232,
              233
            ],
            "printed_texts": [
              "invisibilem, palpabilem et visibilem",
              "sine Scripturis",
              "sine instructione literarum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 38장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6925547b4208464afc18a26d7243192e47fa1742ae7c899e6f7454fcb9e3df7c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n245.jpg",
            "page_key": "2:232",
            "printed_page": 232,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ba3587e8bbda2fa71523197a6d1e818acfebd18c6482adbe73bdcc551669d971",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Gentiles vero et hoc ipsum discere oportebat, quoniam hujusmodi operationes malae, et exterminatoriae, et inutiles sunt, et damnosae his qui operantur eas. Quapropter plus laborabat qui in gentes apostolatum acceperat, quam qui in circumcisione praeconabant Filium Dei. Illos enim adjuvabant Scripturae, quas confirmavit Dominus et adimplevit, talis veniens qualis et praedicabatur: hic vero peregrina quaedam eruditio, et nova doctrina, deos gentium, non solum non esse deos, sed et idola esse daemoniorum; esse autem unum Deum, qui est super omnem principatum, et dominationem, et potestatem, et omne nomen quod nominatur: et hujus Verbum, naturaliter quidem invisibilem, palpabilem et visibilem in hominibus factum, et usque ad mortem descendisse, mortem autem crucis: et eos qui in eum credunt, incorruptibiles et impassibiles",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1f714d828749ab3174c0c983b508999aa27788d687663132aaaa5a67f761472e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n246.jpg",
            "page_key": "2:233",
            "printed_page": 233,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8f926bc0a96ffd90b881c95565ce6fec3837702190dce7de7b936a5d7e5fe841",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "futuros, et percipere regnum coelorum. Et haec sermone praedicabantur gentibus sine Scripturis: quapropter et plus laborabant qui in gentes praedicabant. Generosior autem rursus fides gentium ostenditur, sermonem Dei assequentium, sine instructione literarum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5b43c5e6cc4c98b1b795ab3188193163b591b4335d2700608938be19f734f7f3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Gentiles vero et hoc ipsum discere oportebat, quoniam hujusmodi operationes malae, et exterminatoriae, et inutiles sunt, et damnosae his qui operantur eas. Quapropter plus laborabat qui in gentes apostolatum acceperat, quam qui in circumcisione praeconabant Filium Dei. Illos enim adjuvabant Scripturae, quas confirmavit Dominus et adimplevit, talis veniens qualis et praedicabatur: hic vero peregrina quaedam eruditio, et nova doctrina, deos gentium, non solum non esse deos, sed et idola esse daemoniorum; esse autem unum Deum, qui est super omnem principatum, et dominationem, et potestatem, et omne nomen quod nominatur: et hujus Verbum, naturaliter quidem invisibilem, palpabilem et visibilem in hominibus factum, et usque ad mortem descendisse, mortem autem crucis: et eos qui in eum credunt, incorruptibiles et impassibiles futuros, et percipere regnum coelorum. Et haec sermone praedicabantur gentibus sine Scripturis: quapropter et plus laborabant qui in gentes praedicabant. Generosior autem rursus fides gentium ostenditur, sermonem Dei assequentium, sine instructione literarum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "deeda86e25326229e72d52e6cacc769655bae6889e460e7468d9bb47118cd07b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 38장 2절이며, 통상 24장 2절이다.",
          "본래 보이지 않는 말씀이 만질 수 있고 보이는 존재가 됨, 십자가의 죽음 및 믿는 이들의 썩지 않음을 옮겼다.",
          "성경 없이 말로 선포함과 글의 가르침 없이 말씀을 따르는 믿음의 관계를 유지했다. 232쪽 각주 8의 이그나티우스 비교는 편집자의 논의로 기록한다.",
          "literarum은 앞선 sine Scripturis와 연결되는 성경 교육의 문맥에서 사용된다. 한국어는 글의 가르침이라는 어휘 형태를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ba3587e8bbda2fa71523197a6d1e818acfebd18c6482adbe73bdcc551669d971",
              "sha256:8f926bc0a96ffd90b881c95565ce6fec3837702190dce7de7b936a5d7e5fe841"
            ],
            "text": "이방인들은 이런 사실부터 배워야 했다. 그런 행위가 악하고 파괴적이며 무익하고, 행하는 사람에게 해를 끼친다는 사실이다. 그러므로 이방인들을 향한 사도직을 받은 사람은, 할례받은 이들 가운데 하나님의 아들을 선포한 사람들보다 더 수고했다. 그들에게는 성경의 도움이 있었다. 주님은 예고된 그대로 오셔서, 그 성경을 확증하고 성취하셨다. 이방인들에게는 낯선 가르침, 새로운 교훈이었다. 민족들의 신들은 신이 아닐 뿐 아니라, 악령들의 우상이라는 가르침이었다. 하나님은 한 분이시며, “모든 통치와 주권과 권세, 불리는 모든 이름 위에” 계신다는 가르침이었다. 그분의 말씀은 본래 보이지 않는 분이시지만, 사람들 가운데서 만질 수 있고 볼 수 있는 분이 되셨으며, “죽음까지, 곧 십자가의 죽음까지” 내려가셨다는 가르침이었다. 그분을 믿는 이들은 썩지 않고 고통받지 않게 되어, 하늘나라를 받으리라는 가르침이었다. 이런 일들이 성경 없이 말로 이방인들에게 선포되었다. 그러므로 이방인들에게 선포한 이들이 더 많이 수고했다. 글의 가르침 없이 하나님의 말씀을 따르는 이방인들의 믿음이 더 고귀하다는 사실도 드러난다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5b43c5e6cc4c98b1b795ab3188193163b591b4335d2700608938be19f734f7f3"
        ],
        "text": "이방인들은 이런 사실부터 배워야 했다. 그런 행위가 악하고 파괴적이며 무익하고, 행하는 사람에게 해를 끼친다는 사실이다. 그러므로 이방인들을 향한 사도직을 받은 사람은, 할례받은 이들 가운데 하나님의 아들을 선포한 사람들보다 더 수고했다. 그들에게는 성경의 도움이 있었다. 주님은 예고된 그대로 오셔서, 그 성경을 확증하고 성취하셨다. 이방인들에게는 낯선 가르침, 새로운 교훈이었다. 민족들의 신들은 신이 아닐 뿐 아니라, 악령들의 우상이라는 가르침이었다. 하나님은 한 분이시며, “모든 통치와 주권과 권세, 불리는 모든 이름 위에” 계신다는 가르침이었다. 그분의 말씀은 본래 보이지 않는 분이시지만, 사람들 가운데서 만질 수 있고 볼 수 있는 분이 되셨으며, “죽음까지, 곧 십자가의 죽음까지” 내려가셨다는 가르침이었다. 그분을 믿는 이들은 썩지 않고 고통받지 않게 되어, 하늘나라를 받으리라는 가르침이었다. 이런 일들이 성경 없이 말로 이방인들에게 선포되었다. 그러므로 이방인들에게 선포한 이들이 더 많이 수고했다. 글의 가르침 없이 하나님의 말씀을 따르는 이방인들의 믿음이 더 고귀하다는 사실도 드러난다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c24d2811c7d3d6a448fbc0b054ce6ddb12e474022daa5f1897397918f76f66af",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
      },
      "work_location": "4.h38.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-38:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:233d1e5f8b64a8e99dd5a75b601220bf896d781bb617ae50cdef7e2d4919d7fb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cd63f832d72a16af4d62c0ff9fea16dc8c2b05caf4a7349231fc890dd1cfcbfe",
            "sha256:fe3846f4ee1c930cd27abae84860cb8769d5ce0d1cf8b726ac6cee8ce43e3de5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e33b5751ffde963b686f3ec277330c0d7385f21bb13127624ab72a9a93e971f6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:670600186646cb46cd1e9dcbbf97e19c49e1009676c86f10b86d46a603049baa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 39장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h39",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h39",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103425.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "source_end": "attribuens adesse eis Verbum suum.",
            "source_start": "Sic enim oportuerat filios Abrahae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et novae vocationis praefigurationem.",
            "source_start": "Si quis igitur intentus legat Scripturas,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 39장의 절 번호 없는 본문이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fa2234947fcdfb9d11fd10c9ec3e6ff63bed5340dcf0a3886cb13037883779e0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:233d1e5f8b64a8e99dd5a75b601220bf896d781bb617ae50cdef7e2d4919d7fb",
            "source_revision_id": "sha256:e33b5751ffde963b686f3ec277330c0d7385f21bb13127624ab72a9a93e971f6",
            "translation_revision_id": "sha256:670600186646cb46cd1e9dcbbf97e19c49e1009676c86f10b86d46a603049baa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:426da3b4b942071d59d0eb07c45cfd4b14dc43df069bda944057bc8aff64e6db",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:233d1e5f8b64a8e99dd5a75b601220bf896d781bb617ae50cdef7e2d4919d7fb",
            "source_revision_id": "sha256:e33b5751ffde963b686f3ec277330c0d7385f21bb13127624ab72a9a93e971f6",
            "translation_revision_id": "sha256:670600186646cb46cd1e9dcbbf97e19c49e1009676c86f10b86d46a603049baa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fa2234947fcdfb9d11fd10c9ec3e6ff63bed5340dcf0a3886cb13037883779e0",
          "sha256:426da3b4b942071d59d0eb07c45cfd4b14dc43df069bda944057bc8aff64e6db"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h39",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103425.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "source_end": "attribuens adesse eis Verbum suum.",
            "source_start": "Sic enim oportuerat filios Abrahae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              233,
              234
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et novae vocationis praefigurationem.",
            "source_start": "Si quis igitur intentus legat Scripturas,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 39,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "233 notes 3-4; 234 note 1",
            "observations": [
              "아브라함의 할례 전 믿음과 두 언약, 타마르의 페레스와 제라, 진홍색 표징을 유지했다.",
              "요한복음 인용 중 populus는 저자의 백성 풀이로 구별했다. 예레미야 인용의 마지막 거처라는 novissimam을 유지했다."
            ],
            "printed_pages": [
              233,
              234
            ],
            "printed_texts": [
              "omnia sustinens",
              "fidem quae est in praeputio",
              "habitationem novissimam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 39장의 절 번호 없는 본문이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1f714d828749ab3174c0c983b508999aa27788d687663132aaaa5a67f761472e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n246.jpg",
            "page_key": "2:233",
            "printed_page": 233,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cd63f832d72a16af4d62c0ff9fea16dc8c2b05caf4a7349231fc890dd1cfcbfe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic enim oportuerat filios Abrahae, quos illi de lapidibus excitavit Deus, et fecit assistere ei principi et praenuntiatori facto nostrae fidei, (qui et accepit testamentum circumcisionis, post eam justificationem quae fuerat in praeputio fidei, ut praefigurarentur in eo utraque testamenta, ut fieret pater omnium qui sequuntur verbum Dei, et peregrinationem in hoc saeculo sustinent, id est, eorum qui ex circumcisione, et eorum qui ex praeputio fideles sunt, sicut et Christus lapis summus angularis, omnia sustinens,) et in unam fidem Abrahae colligens eos, qui ex utroque testamento apti sunt in aedificationem Dei. Sed haec quidem quae est in praeputio fides, utpote finem conjungens principio, prima et novissima facta est. Etenim ante circumcisionem erat in Abraham, et in reliquis justis qui placuerunt Deo, sicut demonstravimus: et rursus in novissimis temporibus orta est in humano genere per Domini adventum. Circumcisio vero et Lex operationum media obtinuerunt tempora. Hoc et per alia quidem multa, jam vero et per Thamar Judae nurum typice ostenditur. Cum enim concepisset geminos, alter eorum prior protulit manum suam: et cum obstetrix putaret eum primogenitum esse, coccinum alligavit signum in manu ejus. Cum hoc autem factum esset, et abstraxisset manum suam, prior exivit frater ejus Phares; sic deinde secundus ille, in quo erat coccinum, Zara: clare manifestante Scriptura, eum quidem populum qui habet coccinum signum, id est eam fidem quae est in praeputio, praeostensam quidem primum in patriarchis, post deinde subtractam, uti nasceretur frater ejus; deinde sic eum qui prior esset secundo loco natum, qui est cognitus per signum coccinum, quod erat in eo, quod est passio Justi, ab initio praefigurata in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9fd7589ced9562cf8e08b67c5fbd9733e84ba077f3283d9d781aa2450de5d1a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n247.jpg",
            "page_key": "2:234",
            "printed_page": 234,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fe3846f4ee1c930cd27abae84860cb8769d5ce0d1cf8b726ac6cee8ce43e3de5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Abel, et descripta a prophetis, perfecta vero in novissimis temporibus in Filio Dei. Oportebat enim quaedam quidem praenuntiari paternaliter a patribus, quaedam autem praefigurari legaliter a prophetis, quaedam vero deformari secundum formationem Christi, ab his qui adoptionem perceperunt: omnia vero in uno Deo ostenduntur. Cum enim unus esset Abraham, in semetipso praefigurabat duo testamenta, in quibus alii quidem seminaverunt alii vero messi sunt: In hoc enim, inquit, sermo est verus, quoniam alter quidem est qui seminat populus, alter qui metet: unus autem Deus praestans utrisque quae sunt apta, semen quidem seminanti, panem vero ad edendum metenti. Quemadmodum alter quidem est qui plantat, et alter qui adaquat, unus autem qui dat incrementum Deus. Disseminaverunt enim sermonem de Christo patriarchae et prophetae; demessa est autem Ecclesia, hoc est, fructum percepit. Propter hoc et ipsi orant habere tabernaculum in ea, Hieremia dicente: Quis dabit mihi in deserto habitationem novissimam: uti et qui seminat et qui metit simul gaudeant in Christi regno, qui omnibus adest, de quibus ab initio bene sensit Deus, attribuens adesse eis Verbum suum. Si quis igitur intentus legat Scripturas, inveniet in iisdem de Christo sermonem, et novae vocationis praefigurationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e33b5751ffde963b686f3ec277330c0d7385f21bb13127624ab72a9a93e971f6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic enim oportuerat filios Abrahae, quos illi de lapidibus excitavit Deus, et fecit assistere ei principi et praenuntiatori facto nostrae fidei, (qui et accepit testamentum circumcisionis, post eam justificationem quae fuerat in praeputio fidei, ut praefigurarentur in eo utraque testamenta, ut fieret pater omnium qui sequuntur verbum Dei, et peregrinationem in hoc saeculo sustinent, id est, eorum qui ex circumcisione, et eorum qui ex praeputio fideles sunt, sicut et Christus lapis summus angularis, omnia sustinens,) et in unam fidem Abrahae colligens eos, qui ex utroque testamento apti sunt in aedificationem Dei. Sed haec quidem quae est in praeputio fides, utpote finem conjungens principio, prima et novissima facta est. Etenim ante circumcisionem erat in Abraham, et in reliquis justis qui placuerunt Deo, sicut demonstravimus: et rursus in novissimis temporibus orta est in humano genere per Domini adventum. Circumcisio vero et Lex operationum media obtinuerunt tempora. Hoc et per alia quidem multa, jam vero et per Thamar Judae nurum typice ostenditur. Cum enim concepisset geminos, alter eorum prior protulit manum suam: et cum obstetrix putaret eum primogenitum esse, coccinum alligavit signum in manu ejus. Cum hoc autem factum esset, et abstraxisset manum suam, prior exivit frater ejus Phares; sic deinde secundus ille, in quo erat coccinum, Zara: clare manifestante Scriptura, eum quidem populum qui habet coccinum signum, id est eam fidem quae est in praeputio, praeostensam quidem primum in patriarchis, post deinde subtractam, uti nasceretur frater ejus; deinde sic eum qui prior esset secundo loco natum, qui est cognitus per signum coccinum, quod erat in eo, quod est passio Justi, ab initio praefigurata in Abel, et descripta a prophetis, perfecta vero in novissimis temporibus in Filio Dei. Oportebat enim quaedam quidem praenuntiari paternaliter a patribus, quaedam autem praefigurari legaliter a prophetis, quaedam vero deformari secundum formationem Christi, ab his qui adoptionem perceperunt: omnia vero in uno Deo ostenduntur. Cum enim unus esset Abraham, in semetipso praefigurabat duo testamenta, in quibus alii quidem seminaverunt alii vero messi sunt: In hoc enim, inquit, sermo est verus, quoniam alter quidem est qui seminat populus, alter qui metet: unus autem Deus praestans utrisque quae sunt apta, semen quidem seminanti, panem vero ad edendum metenti. Quemadmodum alter quidem est qui plantat, et alter qui adaquat, unus autem qui dat incrementum Deus. Disseminaverunt enim sermonem de Christo patriarchae et prophetae; demessa est autem Ecclesia, hoc est, fructum percepit. Propter hoc et ipsi orant habere tabernaculum in ea, Hieremia dicente: Quis dabit mihi in deserto habitationem novissimam: uti et qui seminat et qui metit simul gaudeant in Christi regno, qui omnibus adest, de quibus ab initio bene sensit Deus, attribuens adesse eis Verbum suum. Si quis igitur intentus legat Scripturas, inveniet in iisdem de Christo sermonem, et novae vocationis praefigurationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "075e0cfa8fa607a7ffb82fc26abb6be52410c6c35a09d902f5786a6add49c57d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 39장의 절 번호 없는 본문이며, 통상 25장 1-3절 전체와 26장 1절 앞부분이다. 마지막 Si quis igitur intentus부터 다음 통상 장이 시작한다.",
          "아브라함의 할례 전 믿음과 두 언약, 타마르의 페레스와 제라, 진홍색 표징을 유지했다.",
          "요한복음 인용 중 populus는 저자의 백성 풀이로 구별했다. 예레미야 인용의 마지막 거처라는 novissimam을 유지했다.",
          "paternaliter와 legaliter, 그리스도의 formationem에 따른 형성은 아버지로서의 예고와 율법의 모형 및 자녀로 받아들여진 이들의 역할로 나누어 옮겼다. 긴 괄호는 인쇄된 범위를 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cd63f832d72a16af4d62c0ff9fea16dc8c2b05caf4a7349231fc890dd1cfcbfe",
              "sha256:fe3846f4ee1c930cd27abae84860cb8769d5ce0d1cf8b726ac6cee8ce43e3de5"
            ],
            "text": "아브라함의 자녀들은 이와 같아야 했다. 하나님은 돌들에서 그를 위해 자녀들을 일으키시고, 우리 믿음의 지도자요 선포자가 된 아브라함 곁에 서게 하셨다. (아브라함은 할례의 언약도 받았다. 할례받지 않은 상태에서 믿음으로 의롭게 된 뒤의 일이었다. 그 안에서 두 언약이 미리 나타나게 하려는 것이었다. 하나님의 말씀을 따르고, 이 세상에서 나그네살이를 견디는 모든 이의 아버지가 되게 하려는 것이었다. 곧 할례받은 이들 가운데서도, 할례받지 않은 이들 가운데서도 믿는 사람들의 아버지이다. 그리스도께서 으뜸 모퉁잇돌로서 모든 것을 지탱하시는 것과 같다.) 하나님은 두 언약에서 하나님의 건물에 맞게 준비된 이들을, 아브라함의 한 믿음 안으로 모으신다. 할례받지 않은 상태에서의 이 믿음은, 끝을 시작에 연결하므로, 처음이자 마지막이 되었다. 우리가 밝혔듯이, 이 믿음은 할례 이전에 아브라함 안에 있었으며, 하나님을 기쁘시게 한 다른 의인들 안에도 있었다. 마지막 때에 이 믿음이 다시 인류 가운데 생겨났다. 주님의 오심을 통해서였다. 할례와 행위의 율법은 그 사이의 때를 차지했다. 이는 다른 여러 일을 통해서도 드러나지만, 유다의 며느리 타마르에게서도 모형으로 나타난다. 그 여자가 쌍둥이를 임신했을 때, 한 아이가 먼저 손을 내밀었다. 산파는 그 아이가 맏이인 줄 알고, 그 손에 진홍색 표지를 묶었다. 그런데 그렇게 한 뒤 그 아이가 손을 도로 넣자, 형제 페레스가 먼저 나왔다. 그다음 진홍색 표지를 단 제라가 둘째로 나왔다. 성경은 분명히 나타낸다. 진홍색 표징을 지닌 백성, 곧 할례받지 않은 상태에서의 믿음을 지닌 백성은, 족장들 안에서 먼저 나타났다가, 그 형제가 태어나도록 물러났다. 그런 뒤 먼저였던 이가 둘째 자리로 태어났다. 그에게 달린 진홍색 표징으로 알아볼 수 있는 이이다. 그 표징은 의로우신 분의 수난이다. 처음부터 아벨에게서 모형으로 나타났고, 예언자들이 기록했으며, 마지막 때에 하나님의 아들 안에서 완성되었다. 어떤 일들은 조상들이 아버지로서 미리 알려야 했고, 어떤 일들은 예언자들이 율법 안에서 모형으로 보여야 했으며, 어떤 일들은 자녀로 받아들여진 이들을 통해, 그리스도의 형성에 따라 모습을 갖추어야 했다. 모든 것은 한 하나님 안에서 드러난다. 아브라함은 한 사람이면서도 자기 안에 두 언약을 미리 나타냈다. 그 언약들 안에서 어떤 이들은 씨를 뿌렸고, 다른 이들은 거두었다. 말씀하신 대로이다. “이 점에서 그 말은 참되다. 씨 뿌리는 이와” 곧 씨 뿌리는 백성과, “거둘 이가 서로 다르다.” 두 쪽에 알맞은 것을 주시는 하나님은 한 분이시다. 씨 뿌리는 이에게는 씨를, 거두는 이에게는 먹을 빵을 주신다. 심는 사람과 물 주는 사람이 달라도, 자라게 하시는 하나님은 한 분이신 것과 같다. 족장들과 예언자들은 그리스도에 관한 말씀을 뿌렸고, 교회는 거두었다. 곧 열매를 받았다. 그러므로 그들도 교회 안에 장막을 두게 해 달라고 기도한다. 예레미야가 말한다. “누가 광야에 내 마지막 거처를 마련해 주겠는가?” 씨 뿌리는 이와 거두는 이가 그리스도의 나라에서 함께 기뻐하게 하려는 것이다. 하나님께서 처음부터 기쁘게 여기신 모든 이에게 그리스도는 함께 계신다. 하나님이 자신의 말씀을 그들과 함께 계시게 하신 것이다. 그러므로 누구든 주의 깊게 성경을 읽으면, 그 안에서 그리스도에 관한 말씀과, 새로운 부르심의 모형을 발견할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e33b5751ffde963b686f3ec277330c0d7385f21bb13127624ab72a9a93e971f6"
        ],
        "text": "아브라함의 자녀들은 이와 같아야 했다. 하나님은 돌들에서 그를 위해 자녀들을 일으키시고, 우리 믿음의 지도자요 선포자가 된 아브라함 곁에 서게 하셨다. (아브라함은 할례의 언약도 받았다. 할례받지 않은 상태에서 믿음으로 의롭게 된 뒤의 일이었다. 그 안에서 두 언약이 미리 나타나게 하려는 것이었다. 하나님의 말씀을 따르고, 이 세상에서 나그네살이를 견디는 모든 이의 아버지가 되게 하려는 것이었다. 곧 할례받은 이들 가운데서도, 할례받지 않은 이들 가운데서도 믿는 사람들의 아버지이다. 그리스도께서 으뜸 모퉁잇돌로서 모든 것을 지탱하시는 것과 같다.) 하나님은 두 언약에서 하나님의 건물에 맞게 준비된 이들을, 아브라함의 한 믿음 안으로 모으신다. 할례받지 않은 상태에서의 이 믿음은, 끝을 시작에 연결하므로, 처음이자 마지막이 되었다. 우리가 밝혔듯이, 이 믿음은 할례 이전에 아브라함 안에 있었으며, 하나님을 기쁘시게 한 다른 의인들 안에도 있었다. 마지막 때에 이 믿음이 다시 인류 가운데 생겨났다. 주님의 오심을 통해서였다. 할례와 행위의 율법은 그 사이의 때를 차지했다. 이는 다른 여러 일을 통해서도 드러나지만, 유다의 며느리 타마르에게서도 모형으로 나타난다. 그 여자가 쌍둥이를 임신했을 때, 한 아이가 먼저 손을 내밀었다. 산파는 그 아이가 맏이인 줄 알고, 그 손에 진홍색 표지를 묶었다. 그런데 그렇게 한 뒤 그 아이가 손을 도로 넣자, 형제 페레스가 먼저 나왔다. 그다음 진홍색 표지를 단 제라가 둘째로 나왔다. 성경은 분명히 나타낸다. 진홍색 표징을 지닌 백성, 곧 할례받지 않은 상태에서의 믿음을 지닌 백성은, 족장들 안에서 먼저 나타났다가, 그 형제가 태어나도록 물러났다. 그런 뒤 먼저였던 이가 둘째 자리로 태어났다. 그에게 달린 진홍색 표징으로 알아볼 수 있는 이이다. 그 표징은 의로우신 분의 수난이다. 처음부터 아벨에게서 모형으로 나타났고, 예언자들이 기록했으며, 마지막 때에 하나님의 아들 안에서 완성되었다. 어떤 일들은 조상들이 아버지로서 미리 알려야 했고, 어떤 일들은 예언자들이 율법 안에서 모형으로 보여야 했으며, 어떤 일들은 자녀로 받아들여진 이들을 통해, 그리스도의 형성에 따라 모습을 갖추어야 했다. 모든 것은 한 하나님 안에서 드러난다. 아브라함은 한 사람이면서도 자기 안에 두 언약을 미리 나타냈다. 그 언약들 안에서 어떤 이들은 씨를 뿌렸고, 다른 이들은 거두었다. 말씀하신 대로이다. “이 점에서 그 말은 참되다. 씨 뿌리는 이와” 곧 씨 뿌리는 백성과, “거둘 이가 서로 다르다.” 두 쪽에 알맞은 것을 주시는 하나님은 한 분이시다. 씨 뿌리는 이에게는 씨를, 거두는 이에게는 먹을 빵을 주신다. 심는 사람과 물 주는 사람이 달라도, 자라게 하시는 하나님은 한 분이신 것과 같다. 족장들과 예언자들은 그리스도에 관한 말씀을 뿌렸고, 교회는 거두었다. 곧 열매를 받았다. 그러므로 그들도 교회 안에 장막을 두게 해 달라고 기도한다. 예레미야가 말한다. “누가 광야에 내 마지막 거처를 마련해 주겠는가?” 씨 뿌리는 이와 거두는 이가 그리스도의 나라에서 함께 기뻐하게 하려는 것이다. 하나님께서 처음부터 기쁘게 여기신 모든 이에게 그리스도는 함께 계신다. 하나님이 자신의 말씀을 그들과 함께 계시게 하신 것이다. 그러므로 누구든 주의 깊게 성경을 읽으면, 그 안에서 그리스도에 관한 말씀과, 새로운 부르심의 모형을 발견할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:670600186646cb46cd1e9dcbbf97e19c49e1009676c86f10b86d46a603049baa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
      },
      "work_location": "4.h39",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-39"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:014c33c1cce2d9845bfad705f4ebc566aad270a295dfe5d29c08c58926033f4e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5ebc320372829d8a9f21217888243ecf231a545340b14ef34d9200193f5ad364",
            "sha256:ac8775c8cfe502522b29f971bb2c6b02dcd6d448f5ea1af0df096b205bb48f3b",
            "sha256:762e4d7b69c76b8a2c688f51613ed611d03a4ac345cd1d681d18e2388d96205b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2788896641cd7cd0c849d534ade864717f914cd88ebdb48438869f96946fd9a8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:33e15528e3b0a0af499a795e434ba14f1f16cde6c74b1845a745b26a2dbdac59"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 40장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              234,
              235,
              236
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui de thesauro suo profert nova et vetera.",
            "source_start": "Hic est enim thesaurus absconsus in agro,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 40장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ce8916930a141ab3f7621e090116426f8c2b5ce287ced7a411f375e83b8ea88d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:014c33c1cce2d9845bfad705f4ebc566aad270a295dfe5d29c08c58926033f4e",
            "source_revision_id": "sha256:2788896641cd7cd0c849d534ade864717f914cd88ebdb48438869f96946fd9a8",
            "translation_revision_id": "sha256:33e15528e3b0a0af499a795e434ba14f1f16cde6c74b1845a745b26a2dbdac59"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f73c304cca1df1e13087a7949453835322635995b67a027d098d8925b2dc270c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:014c33c1cce2d9845bfad705f4ebc566aad270a295dfe5d29c08c58926033f4e",
            "source_revision_id": "sha256:2788896641cd7cd0c849d534ade864717f914cd88ebdb48438869f96946fd9a8",
            "translation_revision_id": "sha256:33e15528e3b0a0af499a795e434ba14f1f16cde6c74b1845a745b26a2dbdac59"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ce8916930a141ab3f7621e090116426f8c2b5ce287ced7a411f375e83b8ea88d",
          "sha256:f73c304cca1df1e13087a7949453835322635995b67a027d098d8925b2dc270c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              234,
              235,
              236
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui de thesauro suo profert nova et vetera.",
            "source_start": "Hic est enim thesaurus absconsus in agro,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "234 notes 2-5; 235 notes 1-5; 236 note 1",
            "observations": [
              "묻는 문장의 unde와 consummata라는 인쇄 독법을 유지했다. 235쪽 각주 1의 concionata 교정 제안은 별도 기록한다.",
              "다니엘 인용의 a multis justis는 많은 의인들로 말미암아로 옮겼으며 추가 구문 대조가 필요하다. 성취 뒤 분명해지는 예언과 새것·옛것을 내놓는 집주인을 연결한다."
            ],
            "printed_pages": [
              234,
              235,
              236
            ],
            "printed_texts": [
              "unde poterat",
              "consummatio eorum quae consummata sunt",
              "a multis justis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "explanation": "점열은 ...로 옮겼다. τουτέστι의 인쇄 형태와 생략, κατ᾽ οὐρανόν 및 αὐτοῖς에 붙은 판본 교정 표기를 보존한다. 라틴어 대본의 사람으로 오심과 그리스도의 십자가라는 표현을 각각 구별한다.",
            "printed_reference": "Caten. in Matt. xiii. 44, a Corder. et Cat alt. a P. Possino edit.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 234,
                "text": "ΧΡΙΣΤΟΣ ἐστιν ὁ θησαυρὸς ὁ κεκρυμμένος ἐν ἀγρῷ, τουτέστι ... (ἀγρὸς γὰρ ὁ κόσμος) κεκρυμμένος δὲ ... ὅτι διὰ τύπων καὶ παραβολῶν ἐσημαίνετο, μὴ δυναμένων νοηθῆναι ... πρὸ τοῦ τὴν ἔκβασιν τῶν"
              },
              {
                "printed_page": 235,
                "text": "προφητευμένων ἐλθεῖν, ἥτις ἐστὶν ἡ παρουσία τοῦ Κυρίου ... πᾶσα γὰρ προφητεία πρὸ τῆς ἐκβάσεως αἴνιγμά ἐστι καὶ ἀντιλογία τοῖς ἀνθρώποις· ὅταν δὲ ἔλθῃ ὁ καιρὸς, καὶ ἀποβῇ τὸ προφητευθὲν, τότε τῆς ἀκριβεστάτης ἐπέτυχεν ἐξηγήσεως. Καὶ διὰ τοῦτο ὑπὸ Ἰουδαίων μὲν ἀναγινωσκόμενος ὁ νόμος ἐν τῷ νῦν καιρῷ, μύθῳ ἔοικεν· οὐ γὰρ ἔχουσι τὴν ἐξήγησιν τῶν πάντων, ἥτις ἐστὶν ἡ κατ᾽ οὐρανὸν [l. κατ᾽ ἄνθρωπον] παρουσία τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ· ὑπὸ δὲ Χριστιανῶν ἀναγινωσκόμενος, θησαυρός ἐστι, κεκρυμμένος μὲν ἐν ἀγρῷ, αὐτοῖς [l. σταυρῷ] δὲ ἀποκεκαλυμμένος ..."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_catena_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 40장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9fd7589ced9562cf8e08b67c5fbd9733e84ba077f3283d9d781aa2450de5d1a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n247.jpg",
            "page_key": "2:234",
            "printed_page": 234,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5ebc320372829d8a9f21217888243ecf231a545340b14ef34d9200193f5ad364",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hic est enim thesaurus absconsus in agro, id est, in isto mundo: (Ager enim mundus est,) absconsus vero in Scripturis thesaurus Christus, quoniam per typos et parabolas significabatur, unde poterat hoc quod secundum hominem est intelligi, priusquam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5d481f6c5b192a39f0832705afe27050d6e383106052ec8c94a0a1fd1c500e11",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n248.jpg",
            "page_key": "2:235",
            "printed_page": 235,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ac8775c8cfe502522b29f971bb2c6b02dcd6d448f5ea1af0df096b205bb48f3b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "consummatio eorum quae consummata sunt veniret, quae est adventus Christi? Et propter hoc Danieli prophetae dicebatur: Muni sermones, et signa librum usque ad tempus consummationis, quoadusque discant multi, et adimpleatur agnitio. In eo enim cum perficietur dispersio, cognoscent omnia haec. Sed et Hieremias ait: In novissimis diebus intelligent ea. Omnis enim prophetia, priusquam habeat effectum, aenigmata et ambiguitates sunt hominibus. Cum autem venerit tempus, et evenerit quod prophetatum est, tunc prophetiae habent liquidam et certam expositionem. Et propter hoc quidem Judaeis cum legitur Lex in hoc nunc tempore, fabulae similis est: non enim habent expositionem omnium rerum pertinentem ad adventum Filii Dei, qui est secundum hominem: a Christianis vero cum legitur, thesaurus est, absconsus in agro, cruce vero Christi revelatus est, et explanatus, et ditans sensum hominum, et ostendens sapientiam Dei, et eas quae sunt erga hominem dispositiones ejus manifestans, et Christi regnum praeformans, et haereditatem sanctae Hierusalem praeevangelisans, et praenuntians, quoniam in tantum homo diligens Deum proficiet, ut etiam videat Deum, et audiat sermonem ejus, et ex auditu loquelae ejus in tantum glorificari, uti reliqui non possint intendere in faciem gloriae ejus, quemadmodum dictum est a Daniele: Quoniam intelligentes fulgebunt, quemadmodum claritas firmamenti, et a multis justis sicut stellae in saecula, et adhuc. Quemadmodum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e835292043d250a61835f06b36beebe3b0f74108afb2eaed0a33371b5bd41cb6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n249.jpg",
            "page_key": "2:236",
            "printed_page": 236,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:762e4d7b69c76b8a2c688f51613ed611d03a4ac345cd1d681d18e2388d96205b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "igitur ostendimus, si quis legat Scripturas. Etenim Dominus sic disseruit discipulis post resurrectionem suam a mortuis, ex ipsis Scripturis ostendens eis, quoniam oportebat pati Christum, et intrare in gloriam suam, et in nomine ejus remissionem peccatorum praedicari in toto mundo. Et erit consummatus discipulus, et similis patrifamilias qui de thesauro suo profert nova et vetera.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2788896641cd7cd0c849d534ade864717f914cd88ebdb48438869f96946fd9a8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hic est enim thesaurus absconsus in agro, id est, in isto mundo: (Ager enim mundus est,) absconsus vero in Scripturis thesaurus Christus, quoniam per typos et parabolas significabatur, unde poterat hoc quod secundum hominem est intelligi, priusquam consummatio eorum quae consummata sunt veniret, quae est adventus Christi? Et propter hoc Danieli prophetae dicebatur: Muni sermones, et signa librum usque ad tempus consummationis, quoadusque discant multi, et adimpleatur agnitio. In eo enim cum perficietur dispersio, cognoscent omnia haec. Sed et Hieremias ait: In novissimis diebus intelligent ea. Omnis enim prophetia, priusquam habeat effectum, aenigmata et ambiguitates sunt hominibus. Cum autem venerit tempus, et evenerit quod prophetatum est, tunc prophetiae habent liquidam et certam expositionem. Et propter hoc quidem Judaeis cum legitur Lex in hoc nunc tempore, fabulae similis est: non enim habent expositionem omnium rerum pertinentem ad adventum Filii Dei, qui est secundum hominem: a Christianis vero cum legitur, thesaurus est, absconsus in agro, cruce vero Christi revelatus est, et explanatus, et ditans sensum hominum, et ostendens sapientiam Dei, et eas quae sunt erga hominem dispositiones ejus manifestans, et Christi regnum praeformans, et haereditatem sanctae Hierusalem praeevangelisans, et praenuntians, quoniam in tantum homo diligens Deum proficiet, ut etiam videat Deum, et audiat sermonem ejus, et ex auditu loquelae ejus in tantum glorificari, uti reliqui non possint intendere in faciem gloriae ejus, quemadmodum dictum est a Daniele: Quoniam intelligentes fulgebunt, quemadmodum claritas firmamenti, et a multis justis sicut stellae in saecula, et adhuc. Quemadmodum igitur ostendimus, si quis legat Scripturas. Etenim Dominus sic disseruit discipulis post resurrectionem suam a mortuis, ex ipsis Scripturis ostendens eis, quoniam oportebat pati Christum, et intrare in gloriam suam, et in nomine ejus remissionem peccatorum praedicari in toto mundo. Et erit consummatus discipulus, et similis patrifamilias qui de thesauro suo profert nova et vetera.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e3206c59d531be1c91e24b962fce4f9ab84df3ff5efe3827712ad427bcb3c2af",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 40장 1절이며, 통상 26장 1절의 나머지이다. 앞 장 끝의 성경을 주의 깊게 읽으라는 문장에 이어진다.",
          "묻는 문장의 unde와 consummata라는 인쇄 독법을 유지했다. 235쪽 각주 1의 concionata 교정 제안은 별도 기록한다.",
          "다니엘 인용의 a multis justis는 많은 의인들로 말미암아로 옮겼으며 추가 구문 대조가 필요하다. 성취 뒤 분명해지는 예언과 새것·옛것을 내놓는 집주인을 연결한다.",
          "234-235쪽 카테나의 그리스어 병렬문은 점열과 κατ᾽ οὐρανόν [l. κατ᾽ ἄνθρωπον], αὐτοῖς [l. σταυρῷ]를 보존했다. 그리스어 병렬문의 προφητευμένων과 라틴어 consummata는 각각의 형태로 기록했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5ebc320372829d8a9f21217888243ecf231a545340b14ef34d9200193f5ad364",
              "sha256:ac8775c8cfe502522b29f971bb2c6b02dcd6d448f5ea1af0df096b205bb48f3b",
              "sha256:762e4d7b69c76b8a2c688f51613ed611d03a4ac345cd1d681d18e2388d96205b"
            ],
            "text": "그분이 밭에 숨겨진 보물, 곧 이 세상에 숨겨진 보물이시기 때문이다. (“밭은 세상이다.”) 성경 안에 숨겨진 보물은 그리스도이시다. 모형들과 비유들을 통해 나타나셨기 때문이다. 이루어진 일들의 완성이 오기 전에, 곧 그리스도께서 오시기 전에, 사람으로 오심에 관한 이 일을 어떻게 이해할 수 있었겠는가? 그러므로 예언자 다니엘에게 말씀하셨다. “말씀을 굳게 간직하고, 완성의 때까지 책을 봉인하여라. 많은 이가 배우고 앎이 가득 찰 때까지이다. 그때 흩어짐이 끝나면, 그들은 이 모든 것을 알게 될 것이다.” 예레미야도 말한다. “마지막 날들에 그들이 이 일들을 이해할 것이다.” 모든 예언은 이루어지기 전에는, 사람들에게 수수께끼와 모호한 말이다. 때가 와서 예언된 일이 일어나면, 그때 예언들은 분명하고 확실한 해석을 얻는다. 그러므로 지금 유대인들에게 율법을 읽어 주면, 그것은 옛이야기처럼 여겨진다. 하나님의 아들이 사람으로 오신 일에 관련된 모든 것의 해석을 그들이 갖고 있지 않기 때문이다. 그리스도인들이 읽으면 율법은 보물이다. 밭에 숨겨졌던 보물이지만, 그리스도의 십자가로 드러나고 밝혀졌다. 그것은 사람들의 이해를 풍성하게 하며, 하나님의 지혜를 보이고, 사람을 향한 하나님의 경륜을 드러낸다. 그리스도의 나라를 미리 나타내며, 거룩한 예루살렘의 상속을 기쁜 소식으로 미리 전한다. 하나님을 사랑하는 사람이 그토록 자라서, 하나님을 보고 그분의 말씀을 듣게 될 것이라고 예고한다. 그분의 말씀을 들음으로써 그토록 영광스러워져, 다른 이들이 그 얼굴의 영광을 바라볼 수 없게 될 것이라고 알린다. 다니엘이 말한 것과 같다. “깨닫는 이들은 창공의 광채처럼 빛날 것이며, 많은 의인들로 말미암아 별들처럼 빛날 것이다. 시대들 내내, 그리고 그 이후에도 빛날 것이다.” 누구든 성경을 읽으면, 우리가 밝힌 바와 같을 것이다. 주님은 죽은 이들 가운데서 부활하신 뒤, 이렇게 제자들에게 설명하셨다. 성경 자체로 그들에게 밝히셨다. “그리스도가 고난을 겪고, 자기 영광에 들어가야 하며, 그 이름으로 죄 용서가 온 세상에 선포되어야 한다”는 사실을 말이다. 그렇게 제자는 온전하게 되어, 자기 곳간에서 새것과 옛것을 꺼내는 집주인과 같아질 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2788896641cd7cd0c849d534ade864717f914cd88ebdb48438869f96946fd9a8"
        ],
        "text": "그분이 밭에 숨겨진 보물, 곧 이 세상에 숨겨진 보물이시기 때문이다. (“밭은 세상이다.”) 성경 안에 숨겨진 보물은 그리스도이시다. 모형들과 비유들을 통해 나타나셨기 때문이다. 이루어진 일들의 완성이 오기 전에, 곧 그리스도께서 오시기 전에, 사람으로 오심에 관한 이 일을 어떻게 이해할 수 있었겠는가? 그러므로 예언자 다니엘에게 말씀하셨다. “말씀을 굳게 간직하고, 완성의 때까지 책을 봉인하여라. 많은 이가 배우고 앎이 가득 찰 때까지이다. 그때 흩어짐이 끝나면, 그들은 이 모든 것을 알게 될 것이다.” 예레미야도 말한다. “마지막 날들에 그들이 이 일들을 이해할 것이다.” 모든 예언은 이루어지기 전에는, 사람들에게 수수께끼와 모호한 말이다. 때가 와서 예언된 일이 일어나면, 그때 예언들은 분명하고 확실한 해석을 얻는다. 그러므로 지금 유대인들에게 율법을 읽어 주면, 그것은 옛이야기처럼 여겨진다. 하나님의 아들이 사람으로 오신 일에 관련된 모든 것의 해석을 그들이 갖고 있지 않기 때문이다. 그리스도인들이 읽으면 율법은 보물이다. 밭에 숨겨졌던 보물이지만, 그리스도의 십자가로 드러나고 밝혀졌다. 그것은 사람들의 이해를 풍성하게 하며, 하나님의 지혜를 보이고, 사람을 향한 하나님의 경륜을 드러낸다. 그리스도의 나라를 미리 나타내며, 거룩한 예루살렘의 상속을 기쁜 소식으로 미리 전한다. 하나님을 사랑하는 사람이 그토록 자라서, 하나님을 보고 그분의 말씀을 듣게 될 것이라고 예고한다. 그분의 말씀을 들음으로써 그토록 영광스러워져, 다른 이들이 그 얼굴의 영광을 바라볼 수 없게 될 것이라고 알린다. 다니엘이 말한 것과 같다. “깨닫는 이들은 창공의 광채처럼 빛날 것이며, 많은 의인들로 말미암아 별들처럼 빛날 것이다. 시대들 내내, 그리고 그 이후에도 빛날 것이다.” 누구든 성경을 읽으면, 우리가 밝힌 바와 같을 것이다. 주님은 죽은 이들 가운데서 부활하신 뒤, 이렇게 제자들에게 설명하셨다. 성경 자체로 그들에게 밝히셨다. “그리스도가 고난을 겪고, 자기 영광에 들어가야 하며, 그 이름으로 죄 용서가 온 세상에 선포되어야 한다”는 사실을 말이다. 그렇게 제자는 온전하게 되어, 자기 곳간에서 새것과 옛것을 꺼내는 집주인과 같아질 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:33e15528e3b0a0af499a795e434ba14f1f16cde6c74b1845a745b26a2dbdac59",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
      },
      "work_location": "4.h40.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f9fbe5e9932d48ecbbf4a771c494fd573c0deae36451c47158401b91e3545f8a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3d4746c4f16a5ee7bebcfd8ef1579e73fd6a8d1bb96d040621568e2f297c876c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a8fcfac2d27d2e8cd021ab3092685f763c5475f7a86c7846f40d004ad9f0c1f9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5b9ebc23e6385142b8d7e056f5ab89f1d72036f332239d0d5d7e23f89c0c4155"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 40장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 40장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:55fc74f260e6f4afc0c7dc3120ced6601dd5567036ee84446e6c8b3a50a48815",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9fbe5e9932d48ecbbf4a771c494fd573c0deae36451c47158401b91e3545f8a",
            "source_revision_id": "sha256:a8fcfac2d27d2e8cd021ab3092685f763c5475f7a86c7846f40d004ad9f0c1f9",
            "translation_revision_id": "sha256:5b9ebc23e6385142b8d7e056f5ab89f1d72036f332239d0d5d7e23f89c0c4155"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8faad3f43e92ea34cd2d553873536adbe25d45ece4c678adc5a77036342edc8f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9fbe5e9932d48ecbbf4a771c494fd573c0deae36451c47158401b91e3545f8a",
            "source_revision_id": "sha256:a8fcfac2d27d2e8cd021ab3092685f763c5475f7a86c7846f40d004ad9f0c1f9",
            "translation_revision_id": "sha256:5b9ebc23e6385142b8d7e056f5ab89f1d72036f332239d0d5d7e23f89c0c4155"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:55fc74f260e6f4afc0c7dc3120ced6601dd5567036ee84446e6c8b3a50a48815",
          "sha256:8faad3f43e92ea34cd2d553873536adbe25d45ece4c678adc5a77036342edc8f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h40-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 40,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "236 notes 2-4",
            "observations": [
              "장로들과 감독직의 계승, 확실한 진리의 은사를 구별했다. principali는 처음부터 이어진 계승으로 읽었다.",
              "나답·아비후의 불, 코라·다탄·아비람의 땅에 삼켜짐, 여로보암의 형벌을 교회 분열에 적용하는 저자의 논증을 옮겼다."
            ],
            "printed_pages": [
              236
            ],
            "printed_texts": [
              "charisma veritatis certum",
              "a principali successione"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 40장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e835292043d250a61835f06b36beebe3b0f74108afb2eaed0a33371b5bd41cb6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n249.jpg",
            "page_key": "2:236",
            "printed_page": 236,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3d4746c4f16a5ee7bebcfd8ef1579e73fd6a8d1bb96d040621568e2f297c876c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter eis qui in Ecclesia sunt presbyteris obaudire oportet, his qui successionem habent ab Apostolis, sicut ostendimus; qui cum episcopatus successione charisma veritatis certum secundum placitum Patris acceperunt: reliquos vero qui absistunt a principali successione, et quocunque loco colliguntur, suspectos habere, vel quasi haereticos et malae sententiae, vel quasi scindentes et elatos et sibi placentes, aut rursus ut hypocritas, quaestus gratia et vanae gloriae hoc operantes. Omnes autem hi deciderunt a veritate. Et haeretici quidem alienum ignem afferentes ad altare Dei, id est alienas doctrinas, a coelesti igne comburentur, quemadmodum Nadab et Abiud. Qui vero exsurgunt contra veritatem, et alteros adhortantur adversus Ecclesiam Dei, remanent apud inferos, voragine terrae absorpti, quemadmodum qui circa Chore Dathan et Abiron. Qui autem scindunt et separant unitatem Ecclesiae, eandem quam Hieroboam poenam percipiunt a Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a8fcfac2d27d2e8cd021ab3092685f763c5475f7a86c7846f40d004ad9f0c1f9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quapropter eis qui in Ecclesia sunt presbyteris obaudire oportet, his qui successionem habent ab Apostolis, sicut ostendimus; qui cum episcopatus successione charisma veritatis certum secundum placitum Patris acceperunt: reliquos vero qui absistunt a principali successione, et quocunque loco colliguntur, suspectos habere, vel quasi haereticos et malae sententiae, vel quasi scindentes et elatos et sibi placentes, aut rursus ut hypocritas, quaestus gratia et vanae gloriae hoc operantes. Omnes autem hi deciderunt a veritate. Et haeretici quidem alienum ignem afferentes ad altare Dei, id est alienas doctrinas, a coelesti igne comburentur, quemadmodum Nadab et Abiud. Qui vero exsurgunt contra veritatem, et alteros adhortantur adversus Ecclesiam Dei, remanent apud inferos, voragine terrae absorpti, quemadmodum qui circa Chore Dathan et Abiron. Qui autem scindunt et separant unitatem Ecclesiae, eandem quam Hieroboam poenam percipiunt a Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1d69b0c61af45292343fd72f4bee647b5c00de5561bf39edc44a53f124e07dcc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 40장 2절이며, 통상 26장 2절이다.",
          "장로들과 감독직의 계승, 확실한 진리의 은사를 구별했다. principali는 처음부터 이어진 계승으로 읽었다.",
          "나답·아비후의 불, 코라·다탄·아비람의 땅에 삼켜짐, 여로보암의 형벌을 교회 분열에 적용하는 저자의 논증을 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3d4746c4f16a5ee7bebcfd8ef1579e73fd6a8d1bb96d040621568e2f297c876c"
            ],
            "text": "그러므로 교회 안의 장로들에게 순종해야 한다. 우리가 밝혔듯이, 그들은 사도들에게서 이어지는 계승을 지닌 이들이다. 감독직의 계승과 함께, 아버지의 뜻에 따라, 확실한 진리의 은사를 받은 이들이다. 처음부터 이어진 계승에서 벗어나, 아무 곳에나 모이는 다른 이들은 경계해야 한다. 그들은 그릇된 생각을 지닌 이단자이거나, 교만하고 자기를 기쁘게 하며 분열을 일으키는 자이거나, 이익과 헛된 영광을 위해 그렇게 행동하는 위선자일 수 있다. 이들은 모두 진리에서 떨어져 나갔다. 하나님의 제단에 낯선 불을 가져오는 이단자들, 곧 낯선 교훈을 가져오는 자들은, 나답과 아비후처럼, 하늘의 불에 타 버릴 것이다. 진리에 맞서 일어나고, 다른 이들을 부추겨 하나님의 교회를 대적하게 하는 자들은, 코라와 다탄과 아비람의 무리처럼, 땅의 구렁에 삼켜져, 저승에 머문다. 교회의 일치를 찢고 갈라놓는 자들은, 여로보암과 같은 형벌을 하나님께 받는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a8fcfac2d27d2e8cd021ab3092685f763c5475f7a86c7846f40d004ad9f0c1f9"
        ],
        "text": "그러므로 교회 안의 장로들에게 순종해야 한다. 우리가 밝혔듯이, 그들은 사도들에게서 이어지는 계승을 지닌 이들이다. 감독직의 계승과 함께, 아버지의 뜻에 따라, 확실한 진리의 은사를 받은 이들이다. 처음부터 이어진 계승에서 벗어나, 아무 곳에나 모이는 다른 이들은 경계해야 한다. 그들은 그릇된 생각을 지닌 이단자이거나, 교만하고 자기를 기쁘게 하며 분열을 일으키는 자이거나, 이익과 헛된 영광을 위해 그렇게 행동하는 위선자일 수 있다. 이들은 모두 진리에서 떨어져 나갔다. 하나님의 제단에 낯선 불을 가져오는 이단자들, 곧 낯선 교훈을 가져오는 자들은, 나답과 아비후처럼, 하늘의 불에 타 버릴 것이다. 진리에 맞서 일어나고, 다른 이들을 부추겨 하나님의 교회를 대적하게 하는 자들은, 코라와 다탄과 아비람의 무리처럼, 땅의 구렁에 삼켜져, 저승에 머문다. 교회의 일치를 찢고 갈라놓는 자들은, 여로보암과 같은 형벌을 하나님께 받는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5b9ebc23e6385142b8d7e056f5ab89f1d72036f332239d0d5d7e23f89c0c4155",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
      },
      "work_location": "4.h40.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-40:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b74b66f222b24106dc6230f71069d30e9133882d6e21de99e3cf249db9fea66e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:525a1ca5628c5218245765b0f231fc49e80daffba10b2ae12382ab9fef6c6e39",
            "sha256:19395928c58bef00563880b6e8e1d45593aaf559ccffc4101f26f05139c3cb95"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:65dc7cdc0c3a0cfb55d197d1c5ab977baf4bf12c28410b2ef886e0ad8f0f18e8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2ca5bf99c3e18535e1e19040865e1275ed143d556e70d8191237c02c5cb07ad7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 41장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et partem ejus cum infidelibus ponet.",
            "source_start": "Qui vero crediti quidem sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "ad conformationem et correptionem reliquorum.",
            "source_start": "Ab omnibus igitur talibus absistere oportet;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 41장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d03b7df04c0997c87c2c62ad88f319f5303431edc992b86e86f65b994e51b479",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b74b66f222b24106dc6230f71069d30e9133882d6e21de99e3cf249db9fea66e",
            "source_revision_id": "sha256:65dc7cdc0c3a0cfb55d197d1c5ab977baf4bf12c28410b2ef886e0ad8f0f18e8",
            "translation_revision_id": "sha256:2ca5bf99c3e18535e1e19040865e1275ed143d556e70d8191237c02c5cb07ad7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8a3cc8603dedbfaf3c98f3ccb837764ab290fcb004014f29c64a2ee9377eeb7f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b74b66f222b24106dc6230f71069d30e9133882d6e21de99e3cf249db9fea66e",
            "source_revision_id": "sha256:65dc7cdc0c3a0cfb55d197d1c5ab977baf4bf12c28410b2ef886e0ad8f0f18e8",
            "translation_revision_id": "sha256:2ca5bf99c3e18535e1e19040865e1275ed143d556e70d8191237c02c5cb07ad7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d03b7df04c0997c87c2c62ad88f319f5303431edc992b86e86f65b994e51b479",
          "sha256:8a3cc8603dedbfaf3c98f3ccb837764ab290fcb004014f29c64a2ee9377eeb7f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et partem ejus cum infidelibus ponet.",
            "source_start": "Qui vero crediti quidem sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              236,
              237
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "ad conformationem et correptionem reliquorum.",
            "source_start": "Ab omnibus igitur talibus absistere oportet;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "237 notes 1-4",
            "observations": [
              "윗자리에 앉음에 따른 교만과 숨은 악행을 구별했다. gloriam은 237쪽 각주 3의 opinionem 설명을 따라 평판으로 옮겼다.",
              "수산나 이야기의 다니엘 인용과 출애굽기 계명, 악한 종에 관한 복음서 인용을 각각 옮겼다."
            ],
            "printed_pages": [
              236,
              237
            ],
            "printed_texts": [
              "principalis consessionis",
              "non secundum gloriam",
              "in cor"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 41장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e835292043d250a61835f06b36beebe3b0f74108afb2eaed0a33371b5bd41cb6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n249.jpg",
            "page_key": "2:236",
            "printed_page": 236,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:525a1ca5628c5218245765b0f231fc49e80daffba10b2ae12382ab9fef6c6e39",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui vero crediti quidem sunt a multis esse presbyteri, serviunt autem suis voluptatibus, et non praeponunt timorem Dei",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f13c2e62ca58769de2f9970d7b92d9558ad530e602a47e419f3cec219e16a37d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n250.jpg",
            "page_key": "2:237",
            "printed_page": 237,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:19395928c58bef00563880b6e8e1d45593aaf559ccffc4101f26f05139c3cb95",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in cordibus suis, sed contumeliis agunt reliquos, et principalis consessionis tumore elati sunt, et in absconsis agunt mala, et dicunt, Nemo nos videt, redarguentur a Verbo; qui non secundum gloriam judicat, neque faciem attendit, sed in cor: et audient eas quae sunt a Daniele propheta voces: Semen Chanaan et non Juda, species seduxit te, et concupiscentia evertit cor tuum: inveterate dierum malorum, nunc advenerunt peccata tua quae faciebas antea, judicans judicia injusta: et innocentes quidem damnabas, dimittebas vero nocentes, dicente Domino: Innocentem et justum non occides. De quibus dixit et Dominus: Si autem dixerit malus servus in corde suo, Tardat Dominus meus, et incipiat caedere servos et ancillas, et manducare et bibere et inebriari; veniet Dominus servi illius in die qua nescit, et hora qua non sperat, et dividet eum, et partem ejus cum infidelibus ponet. Ab omnibus igitur talibus absistere oportet; adhaerere vero his qui et Apostolorum, sicut praediximus, doctrinam custodiunt, et cum presbyterii ordine sermonem sanum et conversationem sine offensa praestant, ad conformationem et correptionem reliquorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:65dc7cdc0c3a0cfb55d197d1c5ab977baf4bf12c28410b2ef886e0ad8f0f18e8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui vero crediti quidem sunt a multis esse presbyteri, serviunt autem suis voluptatibus, et non praeponunt timorem Dei in cordibus suis, sed contumeliis agunt reliquos, et principalis consessionis tumore elati sunt, et in absconsis agunt mala, et dicunt, Nemo nos videt, redarguentur a Verbo; qui non secundum gloriam judicat, neque faciem attendit, sed in cor: et audient eas quae sunt a Daniele propheta voces: Semen Chanaan et non Juda, species seduxit te, et concupiscentia evertit cor tuum: inveterate dierum malorum, nunc advenerunt peccata tua quae faciebas antea, judicans judicia injusta: et innocentes quidem damnabas, dimittebas vero nocentes, dicente Domino: Innocentem et justum non occides. De quibus dixit et Dominus: Si autem dixerit malus servus in corde suo, Tardat Dominus meus, et incipiat caedere servos et ancillas, et manducare et bibere et inebriari; veniet Dominus servi illius in die qua nescit, et hora qua non sperat, et dividet eum, et partem ejus cum infidelibus ponet. Ab omnibus igitur talibus absistere oportet; adhaerere vero his qui et Apostolorum, sicut praediximus, doctrinam custodiunt, et cum presbyterii ordine sermonem sanum et conversationem sine offensa praestant, ad conformationem et correptionem reliquorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "911cbe14c113cbae8c001b8159de8320f5b7c6ee49cf61df4922aa248856e3ae",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 41장 1절이며, 통상 26장 3절 전체와 4절 앞부분이다. Ab omnibus igitur talibus부터 통상 4절이 시작한다.",
          "윗자리에 앉음에 따른 교만과 숨은 악행을 구별했다. gloriam은 237쪽 각주 3의 opinionem 설명을 따라 평판으로 옮겼다.",
          "수산나 이야기의 다니엘 인용과 출애굽기 계명, 악한 종에 관한 복음서 인용을 각각 옮겼다.",
          "남종과 여종을 때리는 종의 비유는 마태복음과 누가복음의 표현을 함께 사용한다. 믿지 않는 자들과 몫을 같이한다는 대본의 infidelibus를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:525a1ca5628c5218245765b0f231fc49e80daffba10b2ae12382ab9fef6c6e39",
              "sha256:19395928c58bef00563880b6e8e1d45593aaf559ccffc4101f26f05139c3cb95"
            ],
            "text": "많은 이에게 장로라고 인정받으면서도, 자기 쾌락을 섬기고, 마음속에서 하나님을 두려워하는 일을 앞세우지 않는 자들, 다른 이들을 모욕하고, 윗자리에 앉았다는 교만으로 부푼 자들, 숨은 곳에서 악을 행하며, “아무도 우리를 보지 못한다”라고 말하는 자들은, 말씀께 책망받을 것이다. 말씀은 평판을 따라 판단하지 않으시며, 겉모습을 보지 않고 마음을 보신다. 그들은 예언자 다니엘의 다음 말을 듣게 될 것이다. “유다의 자손이 아닌 가나안의 자손아, 아름다운 모습이 너를 속였고, 욕망이 네 마음을 뒤엎었다. 악한 날들 속에서 늙어 버린 자야, 네가 전에 행한 죄들이 이제 닥쳐왔다. 너는 불의한 판결을 내려, 죄 없는 이들을 정죄하고, 죄 있는 이들을 풀어 주었다. 주님께서 ‘죄 없는 이와 의로운 이를 죽이지 마라’라고 하셨는데도 그랬다.” 주님도 이런 자들에 관해 말씀하셨다. “악한 종이 마음속으로, ‘내 주인이 늦는구나’라고 말하며, 남종들과 여종들을 때리기 시작하고, 먹고 마시며 취한다면, 그가 알지 못하는 날, 예상하지 못하는 시각에, 그 종의 주인이 올 것이다. 그를 갈라놓고, 그의 몫을 믿지 않는 자들과 함께 둘 것이다.” 그러므로 이런 자들은 모두 멀리해야 한다. 앞서 말했듯이, 사도들의 가르침을 지키고, 장로의 직분과 함께, 건전한 말과 흠 없는 삶을 내보이는 이들에게 붙어 있어야 한다. 그들은 다른 이들을 굳게 세우고 바로잡는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:65dc7cdc0c3a0cfb55d197d1c5ab977baf4bf12c28410b2ef886e0ad8f0f18e8"
        ],
        "text": "많은 이에게 장로라고 인정받으면서도, 자기 쾌락을 섬기고, 마음속에서 하나님을 두려워하는 일을 앞세우지 않는 자들, 다른 이들을 모욕하고, 윗자리에 앉았다는 교만으로 부푼 자들, 숨은 곳에서 악을 행하며, “아무도 우리를 보지 못한다”라고 말하는 자들은, 말씀께 책망받을 것이다. 말씀은 평판을 따라 판단하지 않으시며, 겉모습을 보지 않고 마음을 보신다. 그들은 예언자 다니엘의 다음 말을 듣게 될 것이다. “유다의 자손이 아닌 가나안의 자손아, 아름다운 모습이 너를 속였고, 욕망이 네 마음을 뒤엎었다. 악한 날들 속에서 늙어 버린 자야, 네가 전에 행한 죄들이 이제 닥쳐왔다. 너는 불의한 판결을 내려, 죄 없는 이들을 정죄하고, 죄 있는 이들을 풀어 주었다. 주님께서 ‘죄 없는 이와 의로운 이를 죽이지 마라’라고 하셨는데도 그랬다.” 주님도 이런 자들에 관해 말씀하셨다. “악한 종이 마음속으로, ‘내 주인이 늦는구나’라고 말하며, 남종들과 여종들을 때리기 시작하고, 먹고 마시며 취한다면, 그가 알지 못하는 날, 예상하지 못하는 시각에, 그 종의 주인이 올 것이다. 그를 갈라놓고, 그의 몫을 믿지 않는 자들과 함께 둘 것이다.” 그러므로 이런 자들은 모두 멀리해야 한다. 앞서 말했듯이, 사도들의 가르침을 지키고, 장로의 직분과 함께, 건전한 말과 흠 없는 삶을 내보이는 이들에게 붙어 있어야 한다. 그들은 다른 이들을 굳게 세우고 바로잡는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2ca5bf99c3e18535e1e19040865e1275ed143d556e70d8191237c02c5cb07ad7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
      },
      "work_location": "4.h41.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:454b6c89d37b074feda964f74f83e11dba6f339f737d7f893de67c935e50de36",
        "part_links": [
          [
            "sha256:06c4c41c232c5ea5b3781c438b51ab50f96a81ed1dab6ea126b6380785be1f2b",
            "sha256:2c0af09e89d567d0ab9b1abf345bc67837195a7e03b328a00c221ef2dbe7f4c3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b31271ec2d69b0b7506a83f9b173736fc973cbaf7fad2c21d2661c23a80259d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9bd42eb8118061ae5e0a83edf33339b743db263428171c9cb18036710286787c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 41장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "neminem circumvenimus.",
            "source_start": "Quemadmodum Moyses, cui tantus ducatus est creditus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "quem veniens Dominus invenerit sic facientem.",
            "source_start": "Tales presbyteros nutrit Ecclesia;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 41장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c90db175fce8da7714a44b13fa1c6bbf38c0d98e7cbe3a42c000fb791755b6b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:454b6c89d37b074feda964f74f83e11dba6f339f737d7f893de67c935e50de36",
            "source_revision_id": "sha256:3b31271ec2d69b0b7506a83f9b173736fc973cbaf7fad2c21d2661c23a80259d",
            "translation_revision_id": "sha256:9bd42eb8118061ae5e0a83edf33339b743db263428171c9cb18036710286787c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:281bacc9a2b60ef1b8d963b0fbf5bc0060e7b61ee0236d01da434f51df9e028b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:454b6c89d37b074feda964f74f83e11dba6f339f737d7f893de67c935e50de36",
            "source_revision_id": "sha256:3b31271ec2d69b0b7506a83f9b173736fc973cbaf7fad2c21d2661c23a80259d",
            "translation_revision_id": "sha256:9bd42eb8118061ae5e0a83edf33339b743db263428171c9cb18036710286787c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c90db175fce8da7714a44b13fa1c6bbf38c0d98e7cbe3a42c000fb791755b6b0",
          "sha256:281bacc9a2b60ef1b8d963b0fbf5bc0060e7b61ee0236d01da434f51df9e028b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h41-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "neminem circumvenimus.",
            "source_start": "Quemadmodum Moyses, cui tantus ducatus est creditus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              237,
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "quem veniens Dominus invenerit sic facientem.",
            "source_start": "Tales presbyteros nutrit Ecclesia;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 41,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "237 notes 5-9; 238 notes 1-3",
            "observations": [
              "사무엘의 송아지·나귀·뇌물·신발, 주님과 그분의 기름부음받은 이의 증언을 유지했다.",
              "바울의 고린도서 인용, 통치자와 감독들, 때에 맞는 양식을 나누는 관리인을 구별했다. 238쪽 그리스어는 중간 내용을 생략한 병렬 증언이다."
            ],
            "printed_pages": [
              237,
              238
            ],
            "printed_texts": [
              "propitiationem vel calceamentum",
              "Christi ejus",
              "nemini nocuimus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "explanation": "점열은 ...로 옮기고 καὶ μετ᾽ ὀλίγα 및 καὶ τὰ ἑξῆς라는 발췌 표기를 유지한다. 238쪽 각주 1이 설명하는 카테나 편집자의 생략과 더 긴 라틴어 본문을 구별한다.",
            "printed_reference": "Ex Cod. 753. Reg. Bibl. descripsit Combefis in Auctar. p. 299.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 238,
                "text": "Οὕτω Παῦλος ... ἀπελογεῖτο Κορινθίοις· οὐ γάρ ἐσμεν ὡς οἱ πολλοὶ, καπηλεύοντες τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ· ... καὶ μετ᾽ ὀλίγα· οὐδένα ἠδικήσαμεν, καὶ τὰ ἑξῆς. Τοιούτους πρεσβυτέρους ἀνατρέφει ἡ ἐκκλησία, περὶ ὧν καὶ προφήτης φησίν· δώσω τοὺς ἄρχοντάς σου ἐν εἰρήνῃ, καὶ τοὺς ἐπισκόπους ἐν δικαιοσύνῃ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_catena_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 41장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f13c2e62ca58769de2f9970d7b92d9558ad530e602a47e419f3cec219e16a37d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n250.jpg",
            "page_key": "2:237",
            "printed_page": 237,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:06c4c41c232c5ea5b3781c438b51ab50f96a81ed1dab6ea126b6380785be1f2b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum Moyses, cui tantus ducatus est creditus, bona conscientia fretus, purgabat se apud Deum, dicens: Non concupiscens alicujus illorum quid accepi, neque male feci alicui eorum. Quemadmodum Samuel tot annis judicans populum, et sine ulla elatione ducatum gerens super Israel, in fine purgabat se, dicens: Ego conversatus sum in conspectu vestro a prima aetate mea usque nunc: respondete mihi in conspectu Dei, et in conspectu Christi ejus, cujus vestrum vitulum accepi aut asinum, aut super quem potentatus sum, aut quem oppressi, aut si de alicujus manu accepi propitiationem vel calceamentum, dicite adversus me, et reddam vobis. Cum dixisset autem populus ad eum: Neque potentatus es, neque oppressisti nos, neque accepisti de manu cujusquam aliquid testificatus est Dominum, dicens: Testis Dominus, et testis Christus ejus in die hac, quoniam non invenistis in manu mea nihil. Et dixerunt ei; Testis. Quemadmodum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "131fa6db61f5051d32245f2ff4ac23e461c100ae213ccaf7d9d49f0250c4e62e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n251.jpg",
            "page_key": "2:238",
            "printed_page": 238,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2c0af09e89d567d0ab9b1abf345bc67837195a7e03b328a00c221ef2dbe7f4c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Paulus Apostolus, cum esset bonae conscientiae, dicebat ad Corinthios: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur: nemini nocuimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Tales presbyteros nutrit Ecclesia; de quibus et propheta ait: Et dabo principes tuos in pace, et episcopos tuos in justitia. De quibus et Dominus dicebat: Quis igitur erit fidelis actor, bonus et sapiens, quem praeponit Dominus super familiam suam, ad danda eis cibaria in tempore? Beatus ille servus, quem veniens Dominus invenerit sic facientem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3b31271ec2d69b0b7506a83f9b173736fc973cbaf7fad2c21d2661c23a80259d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum Moyses, cui tantus ducatus est creditus, bona conscientia fretus, purgabat se apud Deum, dicens: Non concupiscens alicujus illorum quid accepi, neque male feci alicui eorum. Quemadmodum Samuel tot annis judicans populum, et sine ulla elatione ducatum gerens super Israel, in fine purgabat se, dicens: Ego conversatus sum in conspectu vestro a prima aetate mea usque nunc: respondete mihi in conspectu Dei, et in conspectu Christi ejus, cujus vestrum vitulum accepi aut asinum, aut super quem potentatus sum, aut quem oppressi, aut si de alicujus manu accepi propitiationem vel calceamentum, dicite adversus me, et reddam vobis. Cum dixisset autem populus ad eum: Neque potentatus es, neque oppressisti nos, neque accepisti de manu cujusquam aliquid testificatus est Dominum, dicens: Testis Dominus, et testis Christus ejus in die hac, quoniam non invenistis in manu mea nihil. Et dixerunt ei; Testis. Quemadmodum et Paulus Apostolus, cum esset bonae conscientiae, dicebat ad Corinthios: Non enim sumus sicut plurimi, adulterantes verbum Dei, sed ex sinceritate, sicut ex Deo, coram Deo in Christo loquimur: nemini nocuimus, neminem corrupimus, neminem circumvenimus. Tales presbyteros nutrit Ecclesia; de quibus et propheta ait: Et dabo principes tuos in pace, et episcopos tuos in justitia. De quibus et Dominus dicebat: Quis igitur erit fidelis actor, bonus et sapiens, quem praeponit Dominus super familiam suam, ad danda eis cibaria in tempore? Beatus ille servus, quem veniens Dominus invenerit sic facientem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "07fb7ad5d599d57960b547dba468739a66c13a6e3ef1e21fb8668d0d2a17563c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 41장 2절이며, 통상 26장 4절의 나머지와 5절 앞부분이다. Tales presbyteros nutrit Ecclesia부터 통상 5절이 시작한다.",
          "사무엘의 송아지·나귀·뇌물·신발, 주님과 그분의 기름부음받은 이의 증언을 유지했다.",
          "바울의 고린도서 인용, 통치자와 감독들, 때에 맞는 양식을 나누는 관리인을 구별했다. 238쪽 그리스어는 중간 내용을 생략한 병렬 증언이다.",
          "238쪽 난외에는 왕립도서관 사본 753과 Combefis의 Auctar. 299쪽이 병렬문의 출전으로 적혀 있다. καὶ μετ᾽ ὀλίγα와 καὶ τὰ ἑξῆς는 인용을 줄였다는 표시로 보존했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:06c4c41c232c5ea5b3781c438b51ab50f96a81ed1dab6ea126b6380785be1f2b",
              "sha256:2c0af09e89d567d0ab9b1abf345bc67837195a7e03b328a00c221ef2dbe7f4c3"
            ],
            "text": "그토록 큰 지도력을 맡았던 모세는, 선한 양심을 의지하여, 하나님 앞에서 자신의 결백을 이렇게 밝혔다. “저는 그들 누구의 물건도 탐내어 취하지 않았고, 그들 누구에게도 악을 행하지 않았습니다.” 오랜 세월 백성을 재판하고, 아무 교만 없이 이스라엘을 이끌었던 사무엘도, 마지막에 자신의 결백을 밝혔다. “나는 어릴 때부터 지금까지 여러분 앞에서 살아왔습니다. 하나님 앞에서, 또 그분이 기름 부으신 이 앞에서, 내게 답해 보십시오. 내가 여러분 중 누구의 송아지나 나귀를 빼앗았습니까? 누구에게 권세를 부렸거나 누구를 억눌렀습니까? 누구의 손에서 뇌물이나 신발이라도 받았다면, 나를 고발하십시오. 여러분에게 돌려주겠습니다.” 백성은 그에게 말했다. “당신은 권세를 부리지도, 우리를 억누르지도 않았으며, 누구의 손에서도 아무것도 받지 않았습니다.” 사무엘은 주님을 증인으로 부르며 말했다. “오늘 주님이 증인이시며, 그분이 기름 부으신 이도 증인이십니다. 여러분은 내 손에서 아무것도 찾아내지 못했습니다.” 그들은 “그분이 증인이십니다”라고 말했다. 사도 바울도 선한 양심으로, 고린도인들에게 말했다. “우리는 하나님의 말씀에 불순물을 섞는 많은 사람과 같지 않습니다. 순수함에서, 하나님에게서 나온 사람으로서, 하나님 앞에서 그리스도 안에서 말합니다. 우리는 아무에게도 해를 끼치지 않았고, 타락시키지도, 속여 이익을 취하지도 않았습니다.” 교회는 이런 장로들을 길러 낸다. 예언자도 이들에 관해 말한다. “나는 네 통치자들을 평화 가운데 주고, 네 감독들을 의로움 가운데 주겠다.” 주님도 이들에 관해 말씀하셨다. “그러면 신실하고 선하며 지혜로운 관리인은 누구인가? 주인이 자기 집안을 맡겨, 때에 맞게 양식을 나누어 주도록 세운 사람이 누구인가? 주인이 돌아왔을 때 그렇게 행하고 있는 것을 보게 될 그 종은 복되다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3b31271ec2d69b0b7506a83f9b173736fc973cbaf7fad2c21d2661c23a80259d"
        ],
        "text": "그토록 큰 지도력을 맡았던 모세는, 선한 양심을 의지하여, 하나님 앞에서 자신의 결백을 이렇게 밝혔다. “저는 그들 누구의 물건도 탐내어 취하지 않았고, 그들 누구에게도 악을 행하지 않았습니다.” 오랜 세월 백성을 재판하고, 아무 교만 없이 이스라엘을 이끌었던 사무엘도, 마지막에 자신의 결백을 밝혔다. “나는 어릴 때부터 지금까지 여러분 앞에서 살아왔습니다. 하나님 앞에서, 또 그분이 기름 부으신 이 앞에서, 내게 답해 보십시오. 내가 여러분 중 누구의 송아지나 나귀를 빼앗았습니까? 누구에게 권세를 부렸거나 누구를 억눌렀습니까? 누구의 손에서 뇌물이나 신발이라도 받았다면, 나를 고발하십시오. 여러분에게 돌려주겠습니다.” 백성은 그에게 말했다. “당신은 권세를 부리지도, 우리를 억누르지도 않았으며, 누구의 손에서도 아무것도 받지 않았습니다.” 사무엘은 주님을 증인으로 부르며 말했다. “오늘 주님이 증인이시며, 그분이 기름 부으신 이도 증인이십니다. 여러분은 내 손에서 아무것도 찾아내지 못했습니다.” 그들은 “그분이 증인이십니다”라고 말했다. 사도 바울도 선한 양심으로, 고린도인들에게 말했다. “우리는 하나님의 말씀에 불순물을 섞는 많은 사람과 같지 않습니다. 순수함에서, 하나님에게서 나온 사람으로서, 하나님 앞에서 그리스도 안에서 말합니다. 우리는 아무에게도 해를 끼치지 않았고, 타락시키지도, 속여 이익을 취하지도 않았습니다.” 교회는 이런 장로들을 길러 낸다. 예언자도 이들에 관해 말한다. “나는 네 통치자들을 평화 가운데 주고, 네 감독들을 의로움 가운데 주겠다.” 주님도 이들에 관해 말씀하셨다. “그러면 신실하고 선하며 지혜로운 관리인은 누구인가? 주인이 자기 집안을 맡겨, 때에 맞게 양식을 나누어 주도록 세운 사람이 누구인가? 주인이 돌아왔을 때 그렇게 행하고 있는 것을 보게 될 그 종은 복되다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:9bd42eb8118061ae5e0a83edf33339b743db263428171c9cb18036710286787c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
      },
      "work_location": "4.h41.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-41:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:37a4d609afd2bf69f673ffd7c75dd161aac617a109f2a8e817591f1865598808",
        "part_links": [
          [
            "sha256:faa910e9423cc0857ae5c9d1698198e38adc217f1e3825784f518925c5fdce42"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:adc30df4867791d73c8edf17df6cec9d6f5318442027a2185eefa3e53d488737"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:98cfa6f758a3c16f7f75e4047c6995e0d035f1e9b10285f98f9d96c36d343e25"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 42장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "neque prophetas contemnentes.",
            "source_start": "Ubi igitur tales inveniat aliquis,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2f800b620eada4f0ab29067ca50600d69dc337652d75bd0a43421c38e3acdf1e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37a4d609afd2bf69f673ffd7c75dd161aac617a109f2a8e817591f1865598808",
            "source_revision_id": "sha256:adc30df4867791d73c8edf17df6cec9d6f5318442027a2185eefa3e53d488737",
            "translation_revision_id": "sha256:98cfa6f758a3c16f7f75e4047c6995e0d035f1e9b10285f98f9d96c36d343e25"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6bfb1180363652d666db17a28ccde764f65ed6f52c65b14ffb7823207ac30cae",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:37a4d609afd2bf69f673ffd7c75dd161aac617a109f2a8e817591f1865598808",
            "source_revision_id": "sha256:adc30df4867791d73c8edf17df6cec9d6f5318442027a2185eefa3e53d488737",
            "translation_revision_id": "sha256:98cfa6f758a3c16f7f75e4047c6995e0d035f1e9b10285f98f9d96c36d343e25"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2f800b620eada4f0ab29067ca50600d69dc337652d75bd0a43421c38e3acdf1e",
          "sha256:6bfb1180363652d666db17a28ccde764f65ed6f52c65b14ffb7823207ac30cae"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103426.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "neque prophetas contemnentes.",
            "source_start": "Ubi igitur tales inveniat aliquis,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "238 note 4",
            "observations": [
              "사도·예언자·교사의 순서, 사도적 계승과 삶 및 말의 건전함을 함께 옮겼다.",
              "성경 풀이의 조건으로 창조주를 향한 믿음과 하나님의 아들에 대한 사랑을 제시하는 흐름을 유지했다."
            ],
            "printed_pages": [
              238
            ],
            "printed_texts": [
              "Apostolos, secundo prophetas, tertio doctores",
              "charismata Domini"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "131fa6db61f5051d32245f2ff4ac23e461c100ae213ccaf7d9d49f0250c4e62e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n251.jpg",
            "page_key": "2:238",
            "printed_page": 238,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:faa910e9423cc0857ae5c9d1698198e38adc217f1e3825784f518925c5fdce42",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ubi igitur tales inveniat aliquis, Paulus docens ait: Posuit Deus in Ecclesia primo Apostolos, secundo prophetas, tertio doctores. Ubi igitur charismata Domini posita sunt, ibi discere oportet veritatem, apud quos est ea quae est ab Apostolis Ecclesiae successio, et id quod est sanum et irreprobabile conversationis, et inadulteratum et incorruptibile sermonis constat. Hi enim et eam quae est in unum Deum qui omnia fecit fidem nostram custodiunt: et eam quae est in Filium Dei dilectionem adaugent, qui tantas dispositiones propter nos fecit: et Scripturas sine periculo nobis exponunt, neque Deum blasphemantes, neque patriarchas exhonorantes, neque prophetas contemnentes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:adc30df4867791d73c8edf17df6cec9d6f5318442027a2185eefa3e53d488737",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ubi igitur tales inveniat aliquis, Paulus docens ait: Posuit Deus in Ecclesia primo Apostolos, secundo prophetas, tertio doctores. Ubi igitur charismata Domini posita sunt, ibi discere oportet veritatem, apud quos est ea quae est ab Apostolis Ecclesiae successio, et id quod est sanum et irreprobabile conversationis, et inadulteratum et incorruptibile sermonis constat. Hi enim et eam quae est in unum Deum qui omnia fecit fidem nostram custodiunt: et eam quae est in Filium Dei dilectionem adaugent, qui tantas dispositiones propter nos fecit: et Scripturas sine periculo nobis exponunt, neque Deum blasphemantes, neque patriarchas exhonorantes, neque prophetas contemnentes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ffe4a407778c776a0c44e5cacb63953c992b9a78c3a4b1edaff912c0f4d7725d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 42장 1절이며, 통상 26장 5절의 나머지이다.",
          "사도·예언자·교사의 순서, 사도적 계승과 삶 및 말의 건전함을 함께 옮겼다.",
          "성경 풀이의 조건으로 창조주를 향한 믿음과 하나님의 아들에 대한 사랑을 제시하는 흐름을 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:faa910e9423cc0857ae5c9d1698198e38adc217f1e3825784f518925c5fdce42"
            ],
            "text": "이런 이들을 어디서 찾을 수 있는지, 바울은 가르치며 말한다. “하나님은 교회 안에 첫째로 사도들, 둘째로 예언자들, 셋째로 교사들을 세우셨다.” 그러므로 주님의 은사들이 놓인 곳, 사도들에게서 이어지는 교회의 계승이 있고, 건전하고 책망할 것 없는 삶과, 불순물이 섞이지 않고 부패하지 않은 말씀이 확고히 있는 이들에게서, 진리를 배워야 한다. 그들은 만물을 만드신 한 하나님을 향한 우리의 믿음을 지키고, 우리를 위해 그토록 많은 경륜을 이루신 하나님의 아들에 대한 사랑을 자라게 한다. 우리에게 성경을 위험 없이 풀이해 주며, 하나님을 모독하거나, 족장들을 욕되게 하거나, 예언자들을 업신여기지 않는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:adc30df4867791d73c8edf17df6cec9d6f5318442027a2185eefa3e53d488737"
        ],
        "text": "이런 이들을 어디서 찾을 수 있는지, 바울은 가르치며 말한다. “하나님은 교회 안에 첫째로 사도들, 둘째로 예언자들, 셋째로 교사들을 세우셨다.” 그러므로 주님의 은사들이 놓인 곳, 사도들에게서 이어지는 교회의 계승이 있고, 건전하고 책망할 것 없는 삶과, 불순물이 섞이지 않고 부패하지 않은 말씀이 확고히 있는 이들에게서, 진리를 배워야 한다. 그들은 만물을 만드신 한 하나님을 향한 우리의 믿음을 지키고, 우리를 위해 그토록 많은 경륜을 이루신 하나님의 아들에 대한 사랑을 자라게 한다. 우리에게 성경을 위험 없이 풀이해 주며, 하나님을 모독하거나, 족장들을 욕되게 하거나, 예언자들을 업신여기지 않는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:98cfa6f758a3c16f7f75e4047c6995e0d035f1e9b10285f98f9d96c36d343e25",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
      },
      "work_location": "4.h42.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:53a152b1fd21e8302ad0c59ba3a7970d5b7b1b26353bf286ae4a176da2af3459",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6ae3faaae1339449643f1fd6a8d61b6f9e9fce175d138e983a1448158201bd1a",
            "sha256:e0cf6c2c95cfc529951c1156840237c3e89a685f851ffa27fc91878f648b7f08",
            "sha256:caef43918aa8c0be6e92badf8dd1082ed0e1be9e50830e587c3463523009de09"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:713a5773dd0c92dcc7d35339056dba4bb463c7b9c822e53a109c47dbfea5d062"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6fa552fd22576011565799101a574c38b214bca227c398d59d384b31814bc461"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 42장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238,
              239,
              240
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui peccato fuerat obstrictus.",
            "source_start": "Quemadmodum audivi a quodam presbytero,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c83bf8eabbbdf7d52a4ca942ddb653e9410edb1edffc1e584dc32957cde99188",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:53a152b1fd21e8302ad0c59ba3a7970d5b7b1b26353bf286ae4a176da2af3459",
            "source_revision_id": "sha256:713a5773dd0c92dcc7d35339056dba4bb463c7b9c822e53a109c47dbfea5d062",
            "translation_revision_id": "sha256:6fa552fd22576011565799101a574c38b214bca227c398d59d384b31814bc461"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:47582d708cf25988da0dcea7891a6f00b6581777ff1c848b0400e95ffefd9cdf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:53a152b1fd21e8302ad0c59ba3a7970d5b7b1b26353bf286ae4a176da2af3459",
            "source_revision_id": "sha256:713a5773dd0c92dcc7d35339056dba4bb463c7b9c822e53a109c47dbfea5d062",
            "translation_revision_id": "sha256:6fa552fd22576011565799101a574c38b214bca227c398d59d384b31814bc461"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c83bf8eabbbdf7d52a4ca942ddb653e9410edb1edffc1e584dc32957cde99188",
          "sha256:47582d708cf25988da0dcea7891a6f00b6581777ff1c848b0400e95ffefd9cdf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              238,
              239,
              240
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui peccato fuerat obstrictus.",
            "source_start": "Quemadmodum audivi a quodam presbytero,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "238 note 5; 239 notes 1-6; 240 note 1",
            "observations": [
              "이름이 제시되지 않은 장로가 사도들을 본 이들과 배운 이들에게서 들었다는 전승 관계를 유지했다. 판본 각주가 제안하는 장로의 신원은 편집자의 추정으로 구분한다.",
              "다윗이 스스로 판결하게 하는 나탄의 비유와 네 배 보상, 그리스도에게서 받는 용서 및 회개 시편을 옮겼다."
            ],
            "printed_pages": [
              238,
              239,
              240
            ],
            "printed_texts": [
              "ab his qui Apostolos viderant, et ab his qui didicerant",
              "quadruplum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "131fa6db61f5051d32245f2ff4ac23e461c100ae213ccaf7d9d49f0250c4e62e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n251.jpg",
            "page_key": "2:238",
            "printed_page": 238,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6ae3faaae1339449643f1fd6a8d61b6f9e9fce175d138e983a1448158201bd1a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum audivi a quodam presbytero, qui audierat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bbd78dc793a680e7d92f6e5a51bd9780a35e3ec99382ecf49807bc1a31aea0dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n252.jpg",
            "page_key": "2:239",
            "printed_page": 239,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e0cf6c2c95cfc529951c1156840237c3e89a685f851ffa27fc91878f648b7f08",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ab his qui Apostolos viderant, et ab his qui didicerant: sufficere veteribus de his quae sine consilio Spiritus egerunt, eam quae ex Scripturis esset correptionem. Cum enim non sit personarum acceptor Deus, quae sunt non secundum ejus placitum facta, his inferebat congruam correptionem. Quemadmodum sub David, quando persecutionem quidem patiebatur a Saul propter justitiam, et regem Saul fugiebat, et inimicum non ulciscebatur; et Christi adventum psallebat, et sapientia instruebat gentes, et omnia secundum consilium faciebat Spiritus, et placebat Deo. Quando autem propter concupiscentiam ipse sibi accepit Betsabee Uriae, dixit Scriptura de eo: Nequam autem visus est sermo quem fecit David in oculis Domini; et mittitur ad eum Nathan propheta, ostendens ei peccatum ejus, ut ipse, dans sententiam de semetipso et semetipsum adjudicans, misericordiam consequeretur et remissionem a Christo; et dixit ei: Duo viri fuerunt in civitate una, unus dives, et unus pauper: diviti erant greges ovium et boum multi valde, et pauperi nihil aliud nisi ovicula una, quam habebat et nutriebat, et fuerat cum eo et cum filiis ejus pariter: de pane suo manducabat, et de calice bibebat, et erat ei quasi filia. Et venit hospes homini diviti, et pepercit accipere de grege ovicularum suarum, et de gregibus boum suorum, et facere hospiti: et accepit oviculam viri pauperis, et apposuit viro qui venerat ad eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "469ea08e047678059ff4e3456696b11f83124b07a62d2ab7638823911b2f7398",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n253.jpg",
            "page_key": "2:240",
            "printed_page": 240,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:caef43918aa8c0be6e92badf8dd1082ed0e1be9e50830e587c3463523009de09",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Iratus est autem David super hominem illum valde, et dixit ad Nathan: Vivit Dominus, quoniam filius mortis est homo ille qui fecit hoc: et oviculam reddet quadruplum pro eo quod fecit factum hoc, et pro eo quod non pepercit pauperi. Et ait ad eum Nathan: Tu es vir, qui fecisti hoc; et deinceps reliqua exsequitur, exprobrans eum, et enumerans in eum Dei beneficia, et quoniam exacerbavit Dominum cum fecisset hoc. Non enim placere Deo hujusmodi operationes, sed iram magnam imminere domui ejus. Compunctus est autem David ad haec, et ait: Peccavi Domino; et Psalmum exhomologeseos psallebat, adventum Domini sustinens, qui abluit et emundat eum hominem qui peccato fuerat obstrictus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:713a5773dd0c92dcc7d35339056dba4bb463c7b9c822e53a109c47dbfea5d062",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum audivi a quodam presbytero, qui audierat ab his qui Apostolos viderant, et ab his qui didicerant: sufficere veteribus de his quae sine consilio Spiritus egerunt, eam quae ex Scripturis esset correptionem. Cum enim non sit personarum acceptor Deus, quae sunt non secundum ejus placitum facta, his inferebat congruam correptionem. Quemadmodum sub David, quando persecutionem quidem patiebatur a Saul propter justitiam, et regem Saul fugiebat, et inimicum non ulciscebatur; et Christi adventum psallebat, et sapientia instruebat gentes, et omnia secundum consilium faciebat Spiritus, et placebat Deo. Quando autem propter concupiscentiam ipse sibi accepit Betsabee Uriae, dixit Scriptura de eo: Nequam autem visus est sermo quem fecit David in oculis Domini; et mittitur ad eum Nathan propheta, ostendens ei peccatum ejus, ut ipse, dans sententiam de semetipso et semetipsum adjudicans, misericordiam consequeretur et remissionem a Christo; et dixit ei: Duo viri fuerunt in civitate una, unus dives, et unus pauper: diviti erant greges ovium et boum multi valde, et pauperi nihil aliud nisi ovicula una, quam habebat et nutriebat, et fuerat cum eo et cum filiis ejus pariter: de pane suo manducabat, et de calice bibebat, et erat ei quasi filia. Et venit hospes homini diviti, et pepercit accipere de grege ovicularum suarum, et de gregibus boum suorum, et facere hospiti: et accepit oviculam viri pauperis, et apposuit viro qui venerat ad eum. Iratus est autem David super hominem illum valde, et dixit ad Nathan: Vivit Dominus, quoniam filius mortis est homo ille qui fecit hoc: et oviculam reddet quadruplum pro eo quod fecit factum hoc, et pro eo quod non pepercit pauperi. Et ait ad eum Nathan: Tu es vir, qui fecisti hoc; et deinceps reliqua exsequitur, exprobrans eum, et enumerans in eum Dei beneficia, et quoniam exacerbavit Dominum cum fecisset hoc. Non enim placere Deo hujusmodi operationes, sed iram magnam imminere domui ejus. Compunctus est autem David ad haec, et ait: Peccavi Domino; et Psalmum exhomologeseos psallebat, adventum Domini sustinens, qui abluit et emundat eum hominem qui peccato fuerat obstrictus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "02fb8dfac18131110f68068103cf9146a6198cd599083e1284769e660ac42d9d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 42장 2절이며, 통상 27장 1절의 앞부분이다. 다윗의 예를 담는다.",
          "이름이 제시되지 않은 장로가 사도들을 본 이들과 배운 이들에게서 들었다는 전승 관계를 유지했다. 판본 각주가 제안하는 장로의 신원은 편집자의 추정으로 구분한다.",
          "다윗이 스스로 판결하게 하는 나탄의 비유와 네 배 보상, 그리스도에게서 받는 용서 및 회개 시편을 옮겼다.",
          "didicerant는 가르침을 배운 이들로 옮겼다. 배움의 대상은 추가 대조 항목이다. 238-239쪽 각주 5의 폴리카르포스·파피아스·클레멘스·유스티노스·포티노스에 관한 제안은 장로의 신원에 관한 여러 추정으로 기록했다.",
          "나탄의 말에 포함된 다윗의 판결과 다시 이어지는 나탄의 지적은 중첩 인용으로 표시했다. 뒤의 죄 고백은 별도 직접 인용으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6ae3faaae1339449643f1fd6a8d61b6f9e9fce175d138e983a1448158201bd1a",
              "sha256:e0cf6c2c95cfc529951c1156840237c3e89a685f851ffa27fc91878f648b7f08",
              "sha256:caef43918aa8c0be6e92badf8dd1082ed0e1be9e50830e587c3463523009de09"
            ],
            "text": "나는 한 장로에게서 이렇게 들었다. 그 장로는 사도들을 본 이들에게서, 또 가르침을 배운 이들에게서 들었다. 옛사람들이 성령의 뜻을 따르지 않고 행한 일에 관해서는, 성경의 책망으로 충분하다는 것이었다. 하나님은 사람을 차별하지 않으시므로, 자신의 뜻에 맞지 않는 행위에는 알맞은 책망을 내리셨다. 다윗의 경우도 그러했다. 그가 의로움 때문에 사울에게 박해를 받고, 사울 왕을 피해 다니면서도 원수에게 보복하지 않을 때, 그는 그리스도의 오심을 노래하고, 민족들을 지혜로 가르쳤으며, 모든 일을 성령의 뜻에 따라 행하여 하나님을 기쁘시게 했다. 그러나 욕망 때문에 우리야의 밧세바를 자기 것으로 취했을 때, 성경은 그에 관해 말했다. “다윗이 행한 일이 주님의 눈에 악하게 보였다.” 예언자 나탄이 그에게 보내져 그의 죄를 지적했다. 다윗 자신이 스스로에게 판결을 내리고 자신을 정죄하여, 그리스도에게서 자비와 용서를 얻게 하려는 것이었다. 나탄은 그에게 말했다. “한 도시에 두 사람이 있었다. 하나는 부자이고 하나는 가난했다. 부자에게는 양과 소 떼가 아주 많았으나, 가난한 사람에게는 작은 암양 한 마리밖에 없었다. 그가 소유하여 기르던 양이었고, 그와 그의 자녀들과 함께 지냈다. 그 사람의 빵을 먹고 그의 잔으로 마셨으며, 그에게 딸과 같았다. 부자에게 손님이 오자, 그는 자기 양 떼에서 양을 가져오거나, 소 떼에서 소를 가져와 손님에게 차려 주기를 아까워했다. 그래서 가난한 사람의 작은 암양을 빼앗아, 자기에게 온 손님에게 차려 주었다. 다윗은 그 사람에게 크게 분노하여, 나탄에게 말했다. ‘주님께서 살아 계심을 두고 말하건대, 이런 일을 한 자는 죽어 마땅하다. 이런 일을 했고, 가난한 사람을 불쌍히 여기지 않았으므로, 그 작은 암양을 네 배로 갚아야 한다.’ 나탄은 그에게 말했다. ‘이 일을 한 사람은 바로 당신입니다.’” 나탄은 나머지 말도 이어 가며 다윗을 꾸짖고, 하나님께서 그에게 베푸신 은혜를 열거했다. 그런 일을 하여 주님을 격노하게 했다고 말했다. 하나님께서는 그런 행위를 기뻐하지 않으시며, 그 집안에 큰 진노가 닥쳐 있다고 말했다. 다윗은 이 말에 마음이 찔려, “제가 주님께 죄를 지었습니다”라고 말하고, 죄를 고백하는 시편을 노래했다. 죄에 묶인 사람을 씻어 깨끗하게 하시는 주님의 오심을 기다린 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:713a5773dd0c92dcc7d35339056dba4bb463c7b9c822e53a109c47dbfea5d062"
        ],
        "text": "나는 한 장로에게서 이렇게 들었다. 그 장로는 사도들을 본 이들에게서, 또 가르침을 배운 이들에게서 들었다. 옛사람들이 성령의 뜻을 따르지 않고 행한 일에 관해서는, 성경의 책망으로 충분하다는 것이었다. 하나님은 사람을 차별하지 않으시므로, 자신의 뜻에 맞지 않는 행위에는 알맞은 책망을 내리셨다. 다윗의 경우도 그러했다. 그가 의로움 때문에 사울에게 박해를 받고, 사울 왕을 피해 다니면서도 원수에게 보복하지 않을 때, 그는 그리스도의 오심을 노래하고, 민족들을 지혜로 가르쳤으며, 모든 일을 성령의 뜻에 따라 행하여 하나님을 기쁘시게 했다. 그러나 욕망 때문에 우리야의 밧세바를 자기 것으로 취했을 때, 성경은 그에 관해 말했다. “다윗이 행한 일이 주님의 눈에 악하게 보였다.” 예언자 나탄이 그에게 보내져 그의 죄를 지적했다. 다윗 자신이 스스로에게 판결을 내리고 자신을 정죄하여, 그리스도에게서 자비와 용서를 얻게 하려는 것이었다. 나탄은 그에게 말했다. “한 도시에 두 사람이 있었다. 하나는 부자이고 하나는 가난했다. 부자에게는 양과 소 떼가 아주 많았으나, 가난한 사람에게는 작은 암양 한 마리밖에 없었다. 그가 소유하여 기르던 양이었고, 그와 그의 자녀들과 함께 지냈다. 그 사람의 빵을 먹고 그의 잔으로 마셨으며, 그에게 딸과 같았다. 부자에게 손님이 오자, 그는 자기 양 떼에서 양을 가져오거나, 소 떼에서 소를 가져와 손님에게 차려 주기를 아까워했다. 그래서 가난한 사람의 작은 암양을 빼앗아, 자기에게 온 손님에게 차려 주었다. 다윗은 그 사람에게 크게 분노하여, 나탄에게 말했다. ‘주님께서 살아 계심을 두고 말하건대, 이런 일을 한 자는 죽어 마땅하다. 이런 일을 했고, 가난한 사람을 불쌍히 여기지 않았으므로, 그 작은 암양을 네 배로 갚아야 한다.’ 나탄은 그에게 말했다. ‘이 일을 한 사람은 바로 당신입니다.’” 나탄은 나머지 말도 이어 가며 다윗을 꾸짖고, 하나님께서 그에게 베푸신 은혜를 열거했다. 그런 일을 하여 주님을 격노하게 했다고 말했다. 하나님께서는 그런 행위를 기뻐하지 않으시며, 그 집안에 큰 진노가 닥쳐 있다고 말했다. 다윗은 이 말에 마음이 찔려, “제가 주님께 죄를 지었습니다”라고 말하고, 죄를 고백하는 시편을 노래했다. 죄에 묶인 사람을 씻어 깨끗하게 하시는 주님의 오심을 기다린 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6fa552fd22576011565799101a574c38b214bca227c398d59d384b31814bc461",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
      },
      "work_location": "4.h42.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e0af421c99f91c962e027ae31441d46a7392982c6ea8013305620bfaf0229df6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:554b62c7e4de088a3a0a675c999489682734e3c0d46b322d7e00bc24ce785352",
            "sha256:4debdfaf4615fb6f4e52c980229688174e2a9c59d8df66b892fa278571ba4d83"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f6a99d929cf7c0cc519f8095e6de3fb630469ad364cf9a1b5173a97f2d90903"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b63943444ba7d15e38291c8dc756a641b7ea233f0f414e9d3ceda56b0f8426da"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 42장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              240,
              241
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ut non glorietur universa caro in conspectu Domini.",
            "source_start": "Similiter autem et de Salomone,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 3절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:295ff62c9a99961a7351d63743a0a7dec263ee0658985449b19ebf3002bedab7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e0af421c99f91c962e027ae31441d46a7392982c6ea8013305620bfaf0229df6",
            "source_revision_id": "sha256:7f6a99d929cf7c0cc519f8095e6de3fb630469ad364cf9a1b5173a97f2d90903",
            "translation_revision_id": "sha256:b63943444ba7d15e38291c8dc756a641b7ea233f0f414e9d3ceda56b0f8426da"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:96d21292b7db658b6d78b18c35e2ba30f1d362cf12b8ae539ac70a36c9b44124",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e0af421c99f91c962e027ae31441d46a7392982c6ea8013305620bfaf0229df6",
            "source_revision_id": "sha256:7f6a99d929cf7c0cc519f8095e6de3fb630469ad364cf9a1b5173a97f2d90903",
            "translation_revision_id": "sha256:b63943444ba7d15e38291c8dc756a641b7ea233f0f414e9d3ceda56b0f8426da"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:295ff62c9a99961a7351d63743a0a7dec263ee0658985449b19ebf3002bedab7",
          "sha256:96d21292b7db658b6d78b18c35e2ba30f1d362cf12b8ae539ac70a36c9b44124"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              240,
              241
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ut non glorietur universa caro in conspectu Domini.",
            "source_start": "Similiter autem et de Salomone,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "240 notes 2-6",
            "observations": [
              "솔로몬의 삼천 비유와 오천 노래라는 숫자, 하늘이 담지 못하는 하나님이 사람들과 사심을 대본대로 옮겼다.",
              "솔로몬의 선한 활동과 말년의 우상 허용, 남방 여왕의 심판 증언 및 장로의 말이라는 귀속을 구별했다."
            ],
            "printed_pages": [
              240,
              241
            ],
            "printed_texts": [
              "quinque millia canticorum",
              "cum hominibus",
              "sicut dixit presbyter"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 3절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "469ea08e047678059ff4e3456696b11f83124b07a62d2ab7638823911b2f7398",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n253.jpg",
            "page_key": "2:240",
            "printed_page": 240,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:554b62c7e4de088a3a0a675c999489682734e3c0d46b322d7e00bc24ce785352",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Similiter autem et de Salomone, cum perseveraret judicare recte, et sapientiam Dei enarrare, et typum veritatis templum aedificabat, et glorias exponebat Dei, et adventuram pacem gentibus annuntiabat, et Christi regnum praefigurabat, et loquebatur tria millia parabolarum in adventum Domini, et quinque millia canticorum, hymnum dicens Deo, et eam quae est in conditione sapientiam Dei exponebat physiologice ex omni ligno, et de omni herba, et de volatilibus omnibus, et de quadrupedibus, et de piscibus; et dicebat: Si vere Deus, quem coeli non capiunt, super terram habitabit cum hominibus? et placebat Deo, et omnes eum admirabantur, et omnes reges terrae quaerebant faciem ejus, ut audirent sapientiam ejus quam dederat illi Deus, et regina Austri a finibus terrae veniebat ad eum, sapientiam quae in eo erat, scitura; quam et Dominus ait in judicio resurrecturam cum eorum natione qui audiunt sermones ejus, et non credunt in eum, et adjudicaturam eos: quoniam illa quidem subjecta est annuntiatae sapientiae per servum Dei; hi vero eam quae a Filio Dei dabatur, contemserunt sapientiam. Salomon enim servus erat; Christus vero Filius Dei, et Dominus Salomonis. Cum igitur sine offensa serviret Deo, et ministraret dispositionibus ejus, tunc glorificabatur: cum autem uxores accipiebat ab universis gentibus, et permittebat eis erigere idola in Israel, dixit Scriptura de eo: Et Rex Salomon erat amator",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f71ea0d6cc4ffc282c0908964e366f478181918eae601ff739aec3a97eccddd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n254.jpg",
            "page_key": "2:241",
            "printed_page": 241,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4debdfaf4615fb6f4e52c980229688174e2a9c59d8df66b892fa278571ba4d83",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mulierum, et accepit sibi mulieres alienigenas: et factum est in tempore senectutis Salomonis, non erat cor ejus perfectum cum Domino Deo suo. Et diverterunt mulieres alienigenae cor ejus post Deos alienos. Et fecit Salomon malignum in conspectu Domini: non abiit post Dominum, quemadmodum David pater ejus. Et iratus est Dominus in Salomonem: non enim erat cor ejus perfectum in Domino, secundum cor David patris ejus. Sufficienter increpavit eum Scriptura, sicut dixit presbyter, ut non glorietur universa caro in conspectu Domini.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7f6a99d929cf7c0cc519f8095e6de3fb630469ad364cf9a1b5173a97f2d90903",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Similiter autem et de Salomone, cum perseveraret judicare recte, et sapientiam Dei enarrare, et typum veritatis templum aedificabat, et glorias exponebat Dei, et adventuram pacem gentibus annuntiabat, et Christi regnum praefigurabat, et loquebatur tria millia parabolarum in adventum Domini, et quinque millia canticorum, hymnum dicens Deo, et eam quae est in conditione sapientiam Dei exponebat physiologice ex omni ligno, et de omni herba, et de volatilibus omnibus, et de quadrupedibus, et de piscibus; et dicebat: Si vere Deus, quem coeli non capiunt, super terram habitabit cum hominibus? et placebat Deo, et omnes eum admirabantur, et omnes reges terrae quaerebant faciem ejus, ut audirent sapientiam ejus quam dederat illi Deus, et regina Austri a finibus terrae veniebat ad eum, sapientiam quae in eo erat, scitura; quam et Dominus ait in judicio resurrecturam cum eorum natione qui audiunt sermones ejus, et non credunt in eum, et adjudicaturam eos: quoniam illa quidem subjecta est annuntiatae sapientiae per servum Dei; hi vero eam quae a Filio Dei dabatur, contemserunt sapientiam. Salomon enim servus erat; Christus vero Filius Dei, et Dominus Salomonis. Cum igitur sine offensa serviret Deo, et ministraret dispositionibus ejus, tunc glorificabatur: cum autem uxores accipiebat ab universis gentibus, et permittebat eis erigere idola in Israel, dixit Scriptura de eo: Et Rex Salomon erat amator mulierum, et accepit sibi mulieres alienigenas: et factum est in tempore senectutis Salomonis, non erat cor ejus perfectum cum Domino Deo suo. Et diverterunt mulieres alienigenae cor ejus post Deos alienos. Et fecit Salomon malignum in conspectu Domini: non abiit post Dominum, quemadmodum David pater ejus. Et iratus est Dominus in Salomonem: non enim erat cor ejus perfectum in Domino, secundum cor David patris ejus. Sufficienter increpavit eum Scriptura, sicut dixit presbyter, ut non glorietur universa caro in conspectu Domini.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "732013b5bdae19490c62d5a3defc0e7549ab2ee32076ad3e9547cabcb802b305",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 42장 3절이며, 통상 27장 1절의 나머지이다. 솔로몬의 예를 담는다.",
          "솔로몬의 삼천 비유와 오천 노래라는 숫자, 하늘이 담지 못하는 하나님이 사람들과 사심을 대본대로 옮겼다.",
          "솔로몬의 선한 활동과 말년의 우상 허용, 남방 여왕의 심판 증언 및 장로의 말이라는 귀속을 구별했다.",
          "피조물의 지혜를 설명하는 physiologice는 나무·풀·새·네발짐승·물고기의 본성을 설명함으로 옮겼다. 장로가 말했다는 sicut dixit presbyter를 유지했다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:554b62c7e4de088a3a0a675c999489682734e3c0d46b322d7e00bc24ce785352",
              "sha256:4debdfaf4615fb6f4e52c980229688174e2a9c59d8df66b892fa278571ba4d83"
            ],
            "text": "솔로몬도 마찬가지였다. 그가 계속 바르게 재판하고 하나님의 지혜를 전하며, 진리의 모형인 성전을 짓고, 하나님의 영광을 밝히며 민족들에게 올 평화를 알리고, 그리스도의 나라를 미리 나타낼 때, 그는 주님의 오심에 관한 비유 삼천 개를 말하고, 노래 오천 개로 하나님을 찬양했다. 모든 나무와 풀, 모든 새와 네발짐승과 물고기의 본성을 설명하여, 피조물 안에 있는 하나님의 지혜를 밝혔다. 그는 말했다. “하늘도 담지 못하는 하나님께서 참으로 땅에서 사람들과 함께 사시겠습니까?” 그는 하나님을 기쁘시게 했고, 모든 이가 그를 우러러보았다. 하나님께서 그에게 주신 지혜를 들으려고, 땅의 모든 왕이 그를 만나고자 했다. 남방의 여왕도 땅끝에서 그에게 왔다. 그에게 있는 지혜를 알아보려는 것이었다. 주님은 그 여왕이 심판 때에 일어날 것이라고 말씀하셨다. 주님의 말씀을 듣고도 믿지 않는 이들의 세대와 함께 일어나, 그들을 정죄할 것이라고 하셨다. 그 여왕은 하나님의 종을 통해 전해진 지혜에 순종했으나, 그들은 하나님의 아들에게서 주어진 지혜를 업신여겼기 때문이다. 솔로몬은 종이었고, 그리스도는 하나님의 아들이시며 솔로몬의 주님이시다. 그러므로 솔로몬이 흠 없이 하나님을 섬기고 그분의 경륜을 받들 때에는, 영광을 받았다. 그러나 온갖 민족에게서 아내들을 맞아들이고, 그들이 이스라엘에 우상을 세우게 허락했을 때, 성경은 그에 관해 말했다. “솔로몬 왕은 여자들을 사랑하여, 이방 여자들을 아내로 맞았다. 솔로몬이 늙었을 때, 그 마음은 자기 하나님 주님께 온전하지 않았다. 이방 여자들이 그의 마음을 다른 신들에게로 돌려놓았다. 솔로몬은 주님 앞에서 악을 행했으며, 자기 아버지 다윗처럼 주님을 따르지 않았다. 주님은 솔로몬에게 진노하셨다. 그 마음이 자기 아버지 다윗의 마음처럼 주님께 온전하지 않았기 때문이다.” 그 장로가 말했듯이, 성경은 그를 충분히 책망했다. 어떤 육체도 주님 앞에서 자랑하지 못하게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7f6a99d929cf7c0cc519f8095e6de3fb630469ad364cf9a1b5173a97f2d90903"
        ],
        "text": "솔로몬도 마찬가지였다. 그가 계속 바르게 재판하고 하나님의 지혜를 전하며, 진리의 모형인 성전을 짓고, 하나님의 영광을 밝히며 민족들에게 올 평화를 알리고, 그리스도의 나라를 미리 나타낼 때, 그는 주님의 오심에 관한 비유 삼천 개를 말하고, 노래 오천 개로 하나님을 찬양했다. 모든 나무와 풀, 모든 새와 네발짐승과 물고기의 본성을 설명하여, 피조물 안에 있는 하나님의 지혜를 밝혔다. 그는 말했다. “하늘도 담지 못하는 하나님께서 참으로 땅에서 사람들과 함께 사시겠습니까?” 그는 하나님을 기쁘시게 했고, 모든 이가 그를 우러러보았다. 하나님께서 그에게 주신 지혜를 들으려고, 땅의 모든 왕이 그를 만나고자 했다. 남방의 여왕도 땅끝에서 그에게 왔다. 그에게 있는 지혜를 알아보려는 것이었다. 주님은 그 여왕이 심판 때에 일어날 것이라고 말씀하셨다. 주님의 말씀을 듣고도 믿지 않는 이들의 세대와 함께 일어나, 그들을 정죄할 것이라고 하셨다. 그 여왕은 하나님의 종을 통해 전해진 지혜에 순종했으나, 그들은 하나님의 아들에게서 주어진 지혜를 업신여겼기 때문이다. 솔로몬은 종이었고, 그리스도는 하나님의 아들이시며 솔로몬의 주님이시다. 그러므로 솔로몬이 흠 없이 하나님을 섬기고 그분의 경륜을 받들 때에는, 영광을 받았다. 그러나 온갖 민족에게서 아내들을 맞아들이고, 그들이 이스라엘에 우상을 세우게 허락했을 때, 성경은 그에 관해 말했다. “솔로몬 왕은 여자들을 사랑하여, 이방 여자들을 아내로 맞았다. 솔로몬이 늙었을 때, 그 마음은 자기 하나님 주님께 온전하지 않았다. 이방 여자들이 그의 마음을 다른 신들에게로 돌려놓았다. 솔로몬은 주님 앞에서 악을 행했으며, 자기 아버지 다윗처럼 주님을 따르지 않았다. 주님은 솔로몬에게 진노하셨다. 그 마음이 자기 아버지 다윗의 마음처럼 주님께 온전하지 않았기 때문이다.” 그 장로가 말했듯이, 성경은 그를 충분히 책망했다. 어떤 육체도 주님 앞에서 자랑하지 못하게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b63943444ba7d15e38291c8dc756a641b7ea233f0f414e9d3ceda56b0f8426da",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
      },
      "work_location": "4.h42.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dc27ffc3fecc6398cbace933ef1cdc7ba056a5b8e0ead06b165e2dcba23d95d6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3fe386003f9ea0cdcdd0d2c43b02483d31cc6573c51be3670c0c5cbceb78bdfb",
            "sha256:80fdab391aca4c3239e0a644a5388b636b2b06b7dbb943799304e35515ec943a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da726c3063dbcc18e7800d001f2354ea5591f3092c4f7c62fd6bd5b5f4255c2a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2074376d1c36e1bb2a219079fb58ecd077531eaf0bb3e045ac23a0988390ffb1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 42장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et socius factus es pinguedinis ejus.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominum",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ex his qui credidisse se dicunt.",
            "source_start": "Similiter et plebis praevaricationes vides descriptas esse,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 4절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f674cf9b6270c0b031b7535f1215f0b168bc368c5c89ebe5745298e01ad65d2b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dc27ffc3fecc6398cbace933ef1cdc7ba056a5b8e0ead06b165e2dcba23d95d6",
            "source_revision_id": "sha256:da726c3063dbcc18e7800d001f2354ea5591f3092c4f7c62fd6bd5b5f4255c2a",
            "translation_revision_id": "sha256:2074376d1c36e1bb2a219079fb58ecd077531eaf0bb3e045ac23a0988390ffb1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9e9e6d482e62293584cb57076f33c6ca420d2d9e82f3b23968d2c5d1dc11e4bf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dc27ffc3fecc6398cbace933ef1cdc7ba056a5b8e0ead06b165e2dcba23d95d6",
            "source_revision_id": "sha256:da726c3063dbcc18e7800d001f2354ea5591f3092c4f7c62fd6bd5b5f4255c2a",
            "translation_revision_id": "sha256:2074376d1c36e1bb2a219079fb58ecd077531eaf0bb3e045ac23a0988390ffb1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f674cf9b6270c0b031b7535f1215f0b168bc368c5c89ebe5745298e01ad65d2b",
          "sha256:9e9e6d482e62293584cb57076f33c6ca420d2d9e82f3b23968d2c5d1dc11e4bf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et socius factus es pinguedinis ejus.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominum",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              241,
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ex his qui credidisse se dicunt.",
            "source_start": "Similiter et plebis praevaricationes vides descriptas esse,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "241 notes 1-7; 242 notes 1-4",
            "observations": [
              "옛 의인들의 죄 용서와 현재 신자들의 책임, 주님의 죽음과 재림을 구별했다. 하나님의 영광을 필요로 한다는 egent를 유지했다.",
              "로마서 인용의 본래 가지와 돌올리브, 장로의 직접 권고와 간접 보고를 구분했다. 백성의 범법을 우리를 위한 훈계로 풀이한다."
            ],
            "printed_pages": [
              241,
              242
            ],
            "printed_texts": [
              "egent gloria Dei",
              "Christus non jam morietur",
              "qui credidisse se dicunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 4절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f71ea0d6cc4ffc282c0908964e366f478181918eae601ff739aec3a97eccddd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n254.jpg",
            "page_key": "2:241",
            "printed_page": 241,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3fe386003f9ea0cdcdd0d2c43b02483d31cc6573c51be3670c0c5cbceb78bdfb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc Dominum in ea quae sunt sub terra descendisse, evangelisantem et illis adventum suum, remissione peccatorum exsistente his qui credunt in eum. Crediderunt autem in eum omnes qui sperabant in eum, id est, qui adventum ejus praenuntiaverunt, et dispositionibus ejus servierunt, justi et prophetae et patriarchae: quibus similiter ut nobis remisit peccata, quae non oportet nos imputare his, si quominus contemnimus gratiam Dei. Quemadmodum enim illi non imputabant nobis incontinentias nostras, quas operati sumus, priusquam Christus in nobis manifestaretur; sic et nos non est justum imputare ante adventum Christi his qui peccaverunt. Omnes enim homines egent gloria Dei, justificantur autem non a semetipsis, sed a Domini adventu, qui intendunt lumen ejus. In nostram autem correptionem conscriptos esse actus eorum, ut sciremus primum quidem, quoniam unus est Deus noster et illorum, cui non placeant peccata, etiamsi a claris fiant; deinde, ut abstineamus a malis. Si enim hi qui praecesserunt nos in charismatibus veteres, propter quos nondum Filius Dei passus erat, delinquentes in aliquo, et concupiscentiae carnis servientes, tali affecti sunt ignominia; quid passuri sunt qui nunc sunt, qui contemserunt adventum Domini, et deservierunt voluptatibus suis? Et illis quidem curatio et remissio peccatorum mors",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "823412b4cf25e24d08346d1f4f3b004a6afd80c62c7fbab74f38fad3dba039ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n255.jpg",
            "page_key": "2:242",
            "printed_page": 242,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:80fdab391aca4c3239e0a644a5388b636b2b06b7dbb943799304e35515ec943a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Domini fuit: propter eos vero qui nunc peccant Christus non jam morietur, jam enim mors non dominabitur ejus; sed veniet Filius in gloria Patris, exquirens ab actoribus et dispensatoribus suis pecuniam quam eis credidit, cum usuris: et quibus plurimum dedit, plurimum ab eis exiget. Non debemus ergo, inquit ille senior, superbi esse, neque reprehendere veteres; sed ipsi timere, ne forte post agnitionem Christi agentes aliquid quod non placeat Deo, remissionem ultra non habeamus delictorum, sed excludamur a regno ejus. Et ideo Paulum dixisse: Si enim naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat, qui cum esses oleaster, insertus es in pinguedinem olivae, et socius factus es pinguedinis ejus. Similiter et plebis praevaricationes vides descriptas esse, non propter illos qui tunc transgrediebantur, sed in correptionem nostram, et ut sciremus unum et eundem Deum, in quem illi delinquebant, et in quem nunc delinquunt quidam ex his qui credidisse se dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:da726c3063dbcc18e7800d001f2354ea5591f3092c4f7c62fd6bd5b5f4255c2a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc Dominum in ea quae sunt sub terra descendisse, evangelisantem et illis adventum suum, remissione peccatorum exsistente his qui credunt in eum. Crediderunt autem in eum omnes qui sperabant in eum, id est, qui adventum ejus praenuntiaverunt, et dispositionibus ejus servierunt, justi et prophetae et patriarchae: quibus similiter ut nobis remisit peccata, quae non oportet nos imputare his, si quominus contemnimus gratiam Dei. Quemadmodum enim illi non imputabant nobis incontinentias nostras, quas operati sumus, priusquam Christus in nobis manifestaretur; sic et nos non est justum imputare ante adventum Christi his qui peccaverunt. Omnes enim homines egent gloria Dei, justificantur autem non a semetipsis, sed a Domini adventu, qui intendunt lumen ejus. In nostram autem correptionem conscriptos esse actus eorum, ut sciremus primum quidem, quoniam unus est Deus noster et illorum, cui non placeant peccata, etiamsi a claris fiant; deinde, ut abstineamus a malis. Si enim hi qui praecesserunt nos in charismatibus veteres, propter quos nondum Filius Dei passus erat, delinquentes in aliquo, et concupiscentiae carnis servientes, tali affecti sunt ignominia; quid passuri sunt qui nunc sunt, qui contemserunt adventum Domini, et deservierunt voluptatibus suis? Et illis quidem curatio et remissio peccatorum mors Domini fuit: propter eos vero qui nunc peccant Christus non jam morietur, jam enim mors non dominabitur ejus; sed veniet Filius in gloria Patris, exquirens ab actoribus et dispensatoribus suis pecuniam quam eis credidit, cum usuris: et quibus plurimum dedit, plurimum ab eis exiget. Non debemus ergo, inquit ille senior, superbi esse, neque reprehendere veteres; sed ipsi timere, ne forte post agnitionem Christi agentes aliquid quod non placeat Deo, remissionem ultra non habeamus delictorum, sed excludamur a regno ejus. Et ideo Paulum dixisse: Si enim naturalibus ramis non pepercit, ne forte nec tibi parcat, qui cum esses oleaster, insertus es in pinguedinem olivae, et socius factus es pinguedinis ejus. Similiter et plebis praevaricationes vides descriptas esse, non propter illos qui tunc transgrediebantur, sed in correptionem nostram, et ut sciremus unum et eundem Deum, in quem illi delinquebant, et in quem nunc delinquunt quidam ex his qui credidisse se dicunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4e550581776acbd01dc08b1ff43818c90b21845e83bbb0868a3476e276469faa",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 42장 4절이며, 통상 27장 2절 전체와 3절 앞부분이다. Similiter et plebis praevaricationes부터 통상 3절이 시작한다.",
          "옛 의인들의 죄 용서와 현재 신자들의 책임, 주님의 죽음과 재림을 구별했다. 하나님의 영광을 필요로 한다는 egent를 유지했다.",
          "로마서 인용의 본래 가지와 돌올리브, 장로의 직접 권고와 간접 보고를 구분했다. 백성의 범법을 우리를 위한 훈계로 풀이한다.",
          "장로의 직접 권고는 Non debemus ergo에서 regno ejus까지 인용부호로 묶었다. 그 뒤 바울의 인용과 백성의 범법에 관한 설명으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3fe386003f9ea0cdcdd0d2c43b02483d31cc6573c51be3670c0c5cbceb78bdfb",
              "sha256:80fdab391aca4c3239e0a644a5388b636b2b06b7dbb943799304e35515ec943a"
            ],
            "text": "이 때문에 주님은 땅 아래의 곳들로 내려가셨으며, 그곳 사람들에게도 자신의 오심을 기쁜 소식으로 전하셨다. 그분을 믿는 이들에게 죄 용서가 주어졌다. 그분께 희망을 두었던 이들은 모두 그분을 믿었다. 곧 그분의 오심을 미리 알리고, 그분의 경륜을 섬겼던 의인들과 예언자들과 족장들이다. 그분은 우리에게 하신 것처럼 그들에게도 죄를 용서하셨다. 하나님의 은혜를 업신여기지 않으려면, 우리는 그 죄를 그들에게 돌리지 말아야 한다. 그리스도가 우리 안에 나타나시기 전에, 우리가 행한 무절제한 일들을 그들이 우리에게 돌리지 않았듯이, 우리도 그리스도께서 오시기 전에 죄를 지은 이들을 탓하는 것이 옳지 않다. “모든 사람에게 하나님의 영광이 필요하기” 때문이다. 그분의 빛을 바라보는 이들은 스스로 의롭게 되는 것이 아니라 주님의 오심으로 의롭게 된다. 그들의 행적은 우리를 바로잡으려고 기록되었다. 먼저 우리의 하나님과 그들의 하나님이 한 분이심을 알게 하려는 것이었다. 명망 있는 이들이 짓더라도, 그분은 죄를 기뻐하지 않으신다. 다음으로, 우리가 악을 삼가게 하려는 것이었다. 은사에서 우리보다 앞섰던 옛사람들, 하나님의 아들이 아직 그들을 위해 고난받지 않으셨던 때의 사람들이, 어떤 잘못을 저지르고 육신의 욕망을 섬겨, 그토록 치욕을 겪었다면, 주님의 오심을 업신여기고 자기 쾌락을 섬긴 지금 사람들은 무엇을 겪겠는가? 그들에게 주님의 죽음은 치유와 죄 용서가 되었다. 그러나 지금 죄짓는 이들을 위해 그리스도께서 다시 죽으시지는 않을 것이다. 죽음이 더는 그분을 다스리지 못할 것이기 때문이다. 아들은 아버지의 영광 안에서 오셔서, 자신의 관리인들과 청지기들에게, 맡긴 돈을 이자와 함께 돌려달라고 요구하실 것이다. 많이 주신 이들에게는 많이 요구하실 것이다. 그 장로는 말한다. “그러므로 우리는 교만해지거나 옛사람들을 비난하지 말아야 한다. 우리 자신이 두려워해야 한다. 그리스도를 알고 난 뒤 하나님께서 기뻐하지 않으시는 일을 행하면, 더는 죄를 용서받지 못하고 그분의 나라에서 쫓겨날까 두려워해야 한다.” 그래서 바울도 이렇게 말했다는 것이다. “그분이 본래 가지들을 아끼지 않으셨다면, 너도 아끼지 않으실 수 있다. 너는 돌올리브였으나 올리브나무의 기름진 곳에 접붙여졌고, 그 기름진 양분을 함께 누리게 되었다.” 백성의 범법도 이와 같이 기록된 것을 볼 수 있다. 당시 범법한 이들 때문이 아니라, 우리를 바로잡기 위해 기록되었다. 그들이 죄를 지어 거스른 하나님과, 지금 자신들이 믿었다고 말하는 이들 중 일부가 죄를 지어 거스르는 하나님이, 한 분이신 같은 하나님임을 우리가 알게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:da726c3063dbcc18e7800d001f2354ea5591f3092c4f7c62fd6bd5b5f4255c2a"
        ],
        "text": "이 때문에 주님은 땅 아래의 곳들로 내려가셨으며, 그곳 사람들에게도 자신의 오심을 기쁜 소식으로 전하셨다. 그분을 믿는 이들에게 죄 용서가 주어졌다. 그분께 희망을 두었던 이들은 모두 그분을 믿었다. 곧 그분의 오심을 미리 알리고, 그분의 경륜을 섬겼던 의인들과 예언자들과 족장들이다. 그분은 우리에게 하신 것처럼 그들에게도 죄를 용서하셨다. 하나님의 은혜를 업신여기지 않으려면, 우리는 그 죄를 그들에게 돌리지 말아야 한다. 그리스도가 우리 안에 나타나시기 전에, 우리가 행한 무절제한 일들을 그들이 우리에게 돌리지 않았듯이, 우리도 그리스도께서 오시기 전에 죄를 지은 이들을 탓하는 것이 옳지 않다. “모든 사람에게 하나님의 영광이 필요하기” 때문이다. 그분의 빛을 바라보는 이들은 스스로 의롭게 되는 것이 아니라 주님의 오심으로 의롭게 된다. 그들의 행적은 우리를 바로잡으려고 기록되었다. 먼저 우리의 하나님과 그들의 하나님이 한 분이심을 알게 하려는 것이었다. 명망 있는 이들이 짓더라도, 그분은 죄를 기뻐하지 않으신다. 다음으로, 우리가 악을 삼가게 하려는 것이었다. 은사에서 우리보다 앞섰던 옛사람들, 하나님의 아들이 아직 그들을 위해 고난받지 않으셨던 때의 사람들이, 어떤 잘못을 저지르고 육신의 욕망을 섬겨, 그토록 치욕을 겪었다면, 주님의 오심을 업신여기고 자기 쾌락을 섬긴 지금 사람들은 무엇을 겪겠는가? 그들에게 주님의 죽음은 치유와 죄 용서가 되었다. 그러나 지금 죄짓는 이들을 위해 그리스도께서 다시 죽으시지는 않을 것이다. 죽음이 더는 그분을 다스리지 못할 것이기 때문이다. 아들은 아버지의 영광 안에서 오셔서, 자신의 관리인들과 청지기들에게, 맡긴 돈을 이자와 함께 돌려달라고 요구하실 것이다. 많이 주신 이들에게는 많이 요구하실 것이다. 그 장로는 말한다. “그러므로 우리는 교만해지거나 옛사람들을 비난하지 말아야 한다. 우리 자신이 두려워해야 한다. 그리스도를 알고 난 뒤 하나님께서 기뻐하지 않으시는 일을 행하면, 더는 죄를 용서받지 못하고 그분의 나라에서 쫓겨날까 두려워해야 한다.” 그래서 바울도 이렇게 말했다는 것이다. “그분이 본래 가지들을 아끼지 않으셨다면, 너도 아끼지 않으실 수 있다. 너는 돌올리브였으나 올리브나무의 기름진 곳에 접붙여졌고, 그 기름진 양분을 함께 누리게 되었다.” 백성의 범법도 이와 같이 기록된 것을 볼 수 있다. 당시 범법한 이들 때문이 아니라, 우리를 바로잡기 위해 기록되었다. 그들이 죄를 지어 거스른 하나님과, 지금 자신들이 믿었다고 말하는 이들 중 일부가 죄를 지어 거스르는 하나님이, 한 분이신 같은 하나님임을 우리가 알게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2074376d1c36e1bb2a219079fb58ecd077531eaf0bb3e045ac23a0988390ffb1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
      },
      "work_location": "4.h42.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:14dd7a69a56b65a98d218314e7d35486c66c4a4756e712337fd71d42ff70e8ed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:78535b40e9b63e60e1d5c82a158b08dc1f74acd240e221fd8f13e306dcea76f8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:019e943cb13b1c3b79d2e04dd68d33aaff8b993babf7082bc06740356ee2bae8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a2ea389675ec117d57484aa7c12de535f59f94370e5388b04a662c8bb171b8dc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 42장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Quapropter qui putat se stare, videat ne cadat.",
            "source_start": "Et hoc autem Apostolum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 5절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d014a8fa730ddd00148c32adb612780ceaa5337a027c081f036affdafa317792",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:14dd7a69a56b65a98d218314e7d35486c66c4a4756e712337fd71d42ff70e8ed",
            "source_revision_id": "sha256:019e943cb13b1c3b79d2e04dd68d33aaff8b993babf7082bc06740356ee2bae8",
            "translation_revision_id": "sha256:a2ea389675ec117d57484aa7c12de535f59f94370e5388b04a662c8bb171b8dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e81cf6a8d8d02f1ce152a720da48302fe12680532cbf54f5523e91d903af07c2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:14dd7a69a56b65a98d218314e7d35486c66c4a4756e712337fd71d42ff70e8ed",
            "source_revision_id": "sha256:019e943cb13b1c3b79d2e04dd68d33aaff8b993babf7082bc06740356ee2bae8",
            "translation_revision_id": "sha256:a2ea389675ec117d57484aa7c12de535f59f94370e5388b04a662c8bb171b8dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d014a8fa730ddd00148c32adb612780ceaa5337a027c081f036affdafa317792",
          "sha256:e81cf6a8d8d02f1ce152a720da48302fe12680532cbf54f5523e91d903af07c2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h42-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              242
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Quapropter qui putat se stare, videat ne cadat.",
            "source_start": "Et hoc autem Apostolum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 42,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "242 notes 5-9",
            "observations": [
              "고린도전서 인용의 구름과 바다, 모세 안에서의 세례, 영적인 반석 및 그리스도를 유지했다.",
              "이만 삼천 명과 그리스도를 시험함, 멸하는 자 및 시대들의 끝이라는 인용을 그대로 옮겼다."
            ],
            "printed_pages": [
              242
            ],
            "printed_texts": [
              "viginti tria millia",
              "Nec tentemus Christum",
              "finis saeculorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 42장 5절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "823412b4cf25e24d08346d1f4f3b004a6afd80c62c7fbab74f38fad3dba039ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n255.jpg",
            "page_key": "2:242",
            "printed_page": 242,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:78535b40e9b63e60e1d5c82a158b08dc1f74acd240e221fd8f13e306dcea76f8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et hoc autem Apostolum in epistola quae est ad Corinthios manifestissime ostendisse, dicentem: Nolo enim vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes in Mose baptisati sunt in nube, et in mari, et omnes eandem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eundem potum spiritalem biberunt: bibebant enim de spiritali consequente eos petra; petra autem erat Christus. Sed non in pluribus eorum bene sensit Deus; prostrati sunt enim in deserto. Haec in figuram nostri fuerunt, ut non simus concupiscentes malorum, quemadmodum et illi concupierunt; neque idololatrae sitis, quemadmodum quidam eorum; sicut scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Neque fornicemur, sicut quidam ex illis fornicati sunt, et corruerunt in una die viginti tria millia. Nec tentemus Christum, quemadmodum quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt. Neque murmuraveritis, sicuti quidam eorum murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore. Haec autem omnia in figura fiebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum devenit. Quapropter qui putat se stare, videat ne cadat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:019e943cb13b1c3b79d2e04dd68d33aaff8b993babf7082bc06740356ee2bae8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et hoc autem Apostolum in epistola quae est ad Corinthios manifestissime ostendisse, dicentem: Nolo enim vos ignorare, fratres, quoniam patres nostri omnes sub nube fuerunt, et omnes in Mose baptisati sunt in nube, et in mari, et omnes eandem escam spiritalem manducaverunt, et omnes eundem potum spiritalem biberunt: bibebant enim de spiritali consequente eos petra; petra autem erat Christus. Sed non in pluribus eorum bene sensit Deus; prostrati sunt enim in deserto. Haec in figuram nostri fuerunt, ut non simus concupiscentes malorum, quemadmodum et illi concupierunt; neque idololatrae sitis, quemadmodum quidam eorum; sicut scriptum est: Sedit populus manducare et bibere, et surrexerunt ludere. Neque fornicemur, sicut quidam ex illis fornicati sunt, et corruerunt in una die viginti tria millia. Nec tentemus Christum, quemadmodum quidam eorum tentaverunt, et a serpentibus perierunt. Neque murmuraveritis, sicuti quidam eorum murmuraverunt, et perierunt ab exterminatore. Haec autem omnia in figura fiebant illis; scripta sunt autem ad correptionem nostram, in quos finis saeculorum devenit. Quapropter qui putat se stare, videat ne cadat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c0dae3157f44ba4f2569302f3e0fa6ae22e0ed8b2d03602a06805a8f7feded72",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 42장 5절이며, 통상 27장 3절의 나머지이다.",
          "고린도전서 인용의 구름과 바다, 모세 안에서의 세례, 영적인 반석 및 그리스도를 유지했다.",
          "이만 삼천 명과 그리스도를 시험함, 멸하는 자 및 시대들의 끝이라는 인용을 그대로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:78535b40e9b63e60e1d5c82a158b08dc1f74acd240e221fd8f13e306dcea76f8"
            ],
            "text": "사도는 고린도인들에게 보낸 편지에서 이를 아주 분명하게 밝혔다고 한다. “형제들이여, 여러분이 모르기를 바라지 않습니다. 우리 조상들은 모두 구름 아래 있었고, 모두 구름과 바다 가운데 모세 안에서 세례를 받았습니다. 모두 같은 영적인 음식을 먹었고, 모두 같은 영적인 음료를 마셨습니다. 그들을 뒤따르는 영적인 반석에서 마셨기 때문입니다. 그 반석은 그리스도였습니다. 그러나 하나님은 그들 대부분을 기쁘게 여기지 않으셨습니다. 그들은 광야에서 쓰러졌기 때문입니다. 이 일들은 우리를 위한 모형이 되었습니다. 그들이 악을 탐냈듯이, 우리도 악을 탐내는 사람이 되지 않도록 하려는 것이었습니다. 그들 중 어떤 이들처럼 우상 숭배자가 되지 마십시오. 이렇게 기록되어 있습니다. ‘백성은 앉아서 먹고 마셨으며, 일어나 놀았다.’ 우리도 음행하지 맙시다. 그들 중 어떤 이들이 음행하다가 하루에 이만 삼천 명이 쓰러졌습니다. 그리스도를 시험하지 맙시다. 그들 중 어떤 이들이 시험하다가 뱀들에게 죽었습니다. 불평하지 마십시오. 그들 중 어떤 이들이 불평하다가 멸하는 자에게 죽었습니다. 이 모든 일은 그들에게 모형으로 일어났고, 시대들의 끝을 맞이한 우리를 바로잡기 위해 기록되었습니다. 그러므로 서 있다고 생각하는 사람은 넘어지지 않도록 살피십시오.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:019e943cb13b1c3b79d2e04dd68d33aaff8b993babf7082bc06740356ee2bae8"
        ],
        "text": "사도는 고린도인들에게 보낸 편지에서 이를 아주 분명하게 밝혔다고 한다. “형제들이여, 여러분이 모르기를 바라지 않습니다. 우리 조상들은 모두 구름 아래 있었고, 모두 구름과 바다 가운데 모세 안에서 세례를 받았습니다. 모두 같은 영적인 음식을 먹었고, 모두 같은 영적인 음료를 마셨습니다. 그들을 뒤따르는 영적인 반석에서 마셨기 때문입니다. 그 반석은 그리스도였습니다. 그러나 하나님은 그들 대부분을 기쁘게 여기지 않으셨습니다. 그들은 광야에서 쓰러졌기 때문입니다. 이 일들은 우리를 위한 모형이 되었습니다. 그들이 악을 탐냈듯이, 우리도 악을 탐내는 사람이 되지 않도록 하려는 것이었습니다. 그들 중 어떤 이들처럼 우상 숭배자가 되지 마십시오. 이렇게 기록되어 있습니다. ‘백성은 앉아서 먹고 마셨으며, 일어나 놀았다.’ 우리도 음행하지 맙시다. 그들 중 어떤 이들이 음행하다가 하루에 이만 삼천 명이 쓰러졌습니다. 그리스도를 시험하지 맙시다. 그들 중 어떤 이들이 시험하다가 뱀들에게 죽었습니다. 불평하지 마십시오. 그들 중 어떤 이들이 불평하다가 멸하는 자에게 죽었습니다. 이 모든 일은 그들에게 모형으로 일어났고, 시대들의 끝을 맞이한 우리를 바로잡기 위해 기록되었습니다. 그러므로 서 있다고 생각하는 사람은 넘어지지 않도록 살피십시오.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a2ea389675ec117d57484aa7c12de535f59f94370e5388b04a662c8bb171b8dc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
      },
      "work_location": "4.h42.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-42:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:68982a245b64530b57700ef4c2815d9e1ccb0d25ce89fecb3d45cc2788a94c67",
        "part_links": [
          [
            "sha256:282c35e57d67c8d89cd272cbc926576c03b9c64f8663d6cf409744ff03182638"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fc07bac8766b63c59b702220096bb3f5ace85f782e9119a4b1e9f7ee8fd77c58"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e005b63a326c3c13a9f544f59fcf554e2ac25094461fc3e0647bcf5220ddade6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 43장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "et in Spiritu Dei nostri.",
            "source_start": "Sine dubitatione igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 43장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8760a94ad442dc0d65fe656f536b6bb0af8457c715dd1565251191eb58e65851",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:68982a245b64530b57700ef4c2815d9e1ccb0d25ce89fecb3d45cc2788a94c67",
            "source_revision_id": "sha256:fc07bac8766b63c59b702220096bb3f5ace85f782e9119a4b1e9f7ee8fd77c58",
            "translation_revision_id": "sha256:e005b63a326c3c13a9f544f59fcf554e2ac25094461fc3e0647bcf5220ddade6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4fde1a25d26bf6d7643a262b2fb85edf81dd97493fcdafc78deffdb649c83e70",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:68982a245b64530b57700ef4c2815d9e1ccb0d25ce89fecb3d45cc2788a94c67",
            "source_revision_id": "sha256:fc07bac8766b63c59b702220096bb3f5ace85f782e9119a4b1e9f7ee8fd77c58",
            "translation_revision_id": "sha256:e005b63a326c3c13a9f544f59fcf554e2ac25094461fc3e0647bcf5220ddade6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8760a94ad442dc0d65fe656f536b6bb0af8457c715dd1565251191eb58e65851",
          "sha256:4fde1a25d26bf6d7643a262b2fb85edf81dd97493fcdafc78deffdb649c83e70"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "et in Spiritu Dei nostri.",
            "source_start": "Sine dubitatione igitur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "243 notes 1-7",
            "observations": [
              "하나님을 나누는 주장을 논박하는 문장과 신자 자신을 향한 경고를 구별했다. indicto audientiam은 불순종으로 읽었다.",
              "molles는 방종한 자들로 옮긴 초벌 선택이며 구체적 함의는 추가 어휘 대조 항목이다. masculorum concubitores는 남자와 동침하는 자들로 옮겼다."
            ],
            "printed_pages": [
              243
            ],
            "printed_texts": [
              "indicto audientiam",
              "molles",
              "masculorum concubitores",
              "sanctificati estis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 43장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "95848b804c0b53f1cc59049d5e51758624294d6eb1401717a92308432fe28fae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n256.jpg",
            "page_key": "2:243",
            "printed_page": 243,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:282c35e57d67c8d89cd272cbc926576c03b9c64f8663d6cf409744ff03182638",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sine dubitatione igitur et sine contradictione ostendente Apostolo, unum et eundem esse Deum qui et illa judicavit, et ea quae nunc sunt exquirit, et causam descriptionis eorum demonstrante, indocti et audaces adhuc etiam et imprudentes inveniuntur omnes, qui propter transgressionem eorum qui olim fuerunt, et propter plurimorum indicto audientiam, alterum quidem aiunt illorum fuisse Deum, et hunc esse mundi fabricatorem, et esse in diminutione; alterum vero a Christo traditum Patrem, et hunc esse qui sit ab unoquoque eorum mente conceptus: non intelligentes, quoniam quemadmodum ibi in plurimis eorum qui peccaverunt non bene sensit Deus; sic et hic vocati multi, pauci vero electi: quemadmodum ibi injusti et idololatrae et fornicatores vitam perdiderunt; sic et hic: et Domino quidem praedicante, in ignem aeternum mitti tales, et Apostolo dicente: An ignoratis, quoniam injusti regnum Dei non haereditabunt? Nolite seduci: neque fornicatores, neque idololatrae, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque raptores, regnum Dei possidebunt. Et quoniam non ad eos, qui extra sunt, hoc dicit, sed ad nos, ne projiciamur extra regnum Dei, tale aliquid operantes, intulit: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis in nomine Domini Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fc07bac8766b63c59b702220096bb3f5ace85f782e9119a4b1e9f7ee8fd77c58",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sine dubitatione igitur et sine contradictione ostendente Apostolo, unum et eundem esse Deum qui et illa judicavit, et ea quae nunc sunt exquirit, et causam descriptionis eorum demonstrante, indocti et audaces adhuc etiam et imprudentes inveniuntur omnes, qui propter transgressionem eorum qui olim fuerunt, et propter plurimorum indicto audientiam, alterum quidem aiunt illorum fuisse Deum, et hunc esse mundi fabricatorem, et esse in diminutione; alterum vero a Christo traditum Patrem, et hunc esse qui sit ab unoquoque eorum mente conceptus: non intelligentes, quoniam quemadmodum ibi in plurimis eorum qui peccaverunt non bene sensit Deus; sic et hic vocati multi, pauci vero electi: quemadmodum ibi injusti et idololatrae et fornicatores vitam perdiderunt; sic et hic: et Domino quidem praedicante, in ignem aeternum mitti tales, et Apostolo dicente: An ignoratis, quoniam injusti regnum Dei non haereditabunt? Nolite seduci: neque fornicatores, neque idololatrae, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque raptores, regnum Dei possidebunt. Et quoniam non ad eos, qui extra sunt, hoc dicit, sed ad nos, ne projiciamur extra regnum Dei, tale aliquid operantes, intulit: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis in nomine Domini Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "91f562f8e0fbaf94007616fdcffe7bbdee9a2c401b40cf2329b71569eea86499",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 43장 1절이며, 통상 27장 4절의 앞부분이다.",
          "하나님을 나누는 주장을 논박하는 문장과 신자 자신을 향한 경고를 구별했다. indicto audientiam은 불순종으로 읽었다.",
          "molles는 방종한 자들로 옮긴 초벌 선택이며 구체적 함의는 추가 어휘 대조 항목이다. masculorum concubitores는 남자와 동침하는 자들로 옮겼다.",
          "고린도전서 인용은 씻김과 거룩하게 됨을 열거한다. 한국어도 이레네우스가 적은 인용 범위를 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:282c35e57d67c8d89cd272cbc926576c03b9c64f8663d6cf409744ff03182638"
            ],
            "text": "그러므로 사도는 의심하거나 반박할 여지 없이 밝힌다. 옛일들을 심판하신 하나님과, 지금 일들을 따져 물으시는 하나님은, 한 분이신 같은 하나님이다. 그는 그 일들이 기록된 까닭도 설명한다. 그런데 옛사람들의 범법과, 많은 사람의 불순종 때문에, 그들의 하나님은 따로 있었다고 말하는 자들이 있다. 그 신은 세계를 만든 이이며 열등한 상태에 있다고 한다. 그리스도께서 전하신 아버지는 다른 분이며, 그 아버지는 저마다 자기 마음속에 떠올린 존재라고 한다. 이들은 모두 배우지 못하고 뻔뻔하며 분별없는 자들임이 드러난다. 그들은 깨닫지 못한다. 그때 하나님께서 죄지은 이들 가운데 많은 이들을 기쁘게 여기지 않으셨듯이, 지금도 “부름받은 이는 많으나 선택된 이는 적다.” 그때 불의한 자들과 우상 숭배자들과 음행한 자들이 목숨을 잃었듯이, 지금도 그러하다. 주님은 그런 자들이 영원한 불에 던져진다고 선포하시고, 사도는 말한다. “불의한 자들이 하나님의 나라를 상속받지 못하리라는 것을 모릅니까? 속지 마십시오. 음행하는 자들, 우상 숭배자들, 간음하는 자들, 방종한 자들, 남자와 동침하는 자들, 도둑들, 탐욕스러운 자들, 술 취하는 자들, 남을 욕하는 자들, 강탈하는 자들은 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 그는 바깥사람들에게 이 말을 한 것이 아니라, 우리에게 한 것이다. 우리가 그런 일을 행하여, 하나님의 나라 밖으로 쫓겨나지 않게 하려는 것이었다. 그래서 덧붙였다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 씻음을 받았고, 주 예수 그리스도의 이름과, 우리 하나님의 영 안에서, 거룩하게 되었습니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fc07bac8766b63c59b702220096bb3f5ace85f782e9119a4b1e9f7ee8fd77c58"
        ],
        "text": "그러므로 사도는 의심하거나 반박할 여지 없이 밝힌다. 옛일들을 심판하신 하나님과, 지금 일들을 따져 물으시는 하나님은, 한 분이신 같은 하나님이다. 그는 그 일들이 기록된 까닭도 설명한다. 그런데 옛사람들의 범법과, 많은 사람의 불순종 때문에, 그들의 하나님은 따로 있었다고 말하는 자들이 있다. 그 신은 세계를 만든 이이며 열등한 상태에 있다고 한다. 그리스도께서 전하신 아버지는 다른 분이며, 그 아버지는 저마다 자기 마음속에 떠올린 존재라고 한다. 이들은 모두 배우지 못하고 뻔뻔하며 분별없는 자들임이 드러난다. 그들은 깨닫지 못한다. 그때 하나님께서 죄지은 이들 가운데 많은 이들을 기쁘게 여기지 않으셨듯이, 지금도 “부름받은 이는 많으나 선택된 이는 적다.” 그때 불의한 자들과 우상 숭배자들과 음행한 자들이 목숨을 잃었듯이, 지금도 그러하다. 주님은 그런 자들이 영원한 불에 던져진다고 선포하시고, 사도는 말한다. “불의한 자들이 하나님의 나라를 상속받지 못하리라는 것을 모릅니까? 속지 마십시오. 음행하는 자들, 우상 숭배자들, 간음하는 자들, 방종한 자들, 남자와 동침하는 자들, 도둑들, 탐욕스러운 자들, 술 취하는 자들, 남을 욕하는 자들, 강탈하는 자들은 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 그는 바깥사람들에게 이 말을 한 것이 아니라, 우리에게 한 것이다. 우리가 그런 일을 행하여, 하나님의 나라 밖으로 쫓겨나지 않게 하려는 것이었다. 그래서 덧붙였다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 씻음을 받았고, 주 예수 그리스도의 이름과, 우리 하나님의 영 안에서, 거룩하게 되었습니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:e005b63a326c3c13a9f544f59fcf554e2ac25094461fc3e0647bcf5220ddade6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
      },
      "work_location": "4.h43.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:85bab42387e277102726202e8a93553a5bd91882d4bd5f175f3942862e798cde",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2aa95754e661aba9fa63106efbbce565044a5a7e57f2af2f2f9343cc98d68338",
            "sha256:414c8c5c311c614e756e073f8cd1b70f4317464ab4103143c6a4537a5522ef9c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8e9bea032c9142e233931b778d7b053bbab4c5aa1826d0cfeb801dd5717bc85"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:25f59381095282b5cbb93f45f5e80691abc006eafcfeab2e636d17529a936233"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 43장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243,
              244
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "qui crediderunt in eum.",
            "source_start": "Et quemadmodum illic condemnabantur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 43장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:45f0d800c71ae5c37973af1f736ad3992398d5b67b05423af5a266b18985901c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:85bab42387e277102726202e8a93553a5bd91882d4bd5f175f3942862e798cde",
            "source_revision_id": "sha256:f8e9bea032c9142e233931b778d7b053bbab4c5aa1826d0cfeb801dd5717bc85",
            "translation_revision_id": "sha256:25f59381095282b5cbb93f45f5e80691abc006eafcfeab2e636d17529a936233"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:88ecf988bb4700f5ab11e8c742fdfe4d60ebf00e7f157fd2dbddc39f43eb7c84",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:85bab42387e277102726202e8a93553a5bd91882d4bd5f175f3942862e798cde",
            "source_revision_id": "sha256:f8e9bea032c9142e233931b778d7b053bbab4c5aa1826d0cfeb801dd5717bc85",
            "translation_revision_id": "sha256:25f59381095282b5cbb93f45f5e80691abc006eafcfeab2e636d17529a936233"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:45f0d800c71ae5c37973af1f736ad3992398d5b67b05423af5a266b18985901c",
          "sha256:88ecf988bb4700f5ab11e8c742fdfe4d60ebf00e7f157fd2dbddc39f43eb7c84"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h43-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103427.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              243,
              244
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "qui crediderunt in eum.",
            "source_start": "Et quemadmodum illic condemnabantur",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 43,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "243 note 8; 244 notes 1-6",
            "observations": [
              "누룩이 반죽을 부패하게 한다는 corrumpit와 진노가 드러날 것이라는 미래형을 유지했다. 환난 대신 갚음을 반복하는 retributionem도 보존했다.",
              "영원한 멸망의 형벌과 주님의 얼굴에서 떠남을 구별해 옮겼다. a facie의 관계는 추가 대조 항목이다."
            ],
            "printed_pages": [
              243,
              244
            ],
            "printed_texts": [
              "corrumpit",
              "Revelabitur",
              "retribuere retributionem",
              "poenas pendent interitus aeternas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 43장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "95848b804c0b53f1cc59049d5e51758624294d6eb1401717a92308432fe28fae",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n256.jpg",
            "page_key": "2:243",
            "printed_page": 243,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2aa95754e661aba9fa63106efbbce565044a5a7e57f2af2f2f9343cc98d68338",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quemadmodum illic condemnabantur et projiciebantur hi qui male operabantur, et reliquos exterminabant; similiter et hic oculus quoque effoditur scandalisans, et pes et manus, ne reliquum corpus pariter pereat. Et habemus praeceptum: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idololatra, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere. Et iterum ait Apostolus: Nemo vos seducat inanibus verbis; propter haec enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Nolite ergo fieri participes eorum. Et quemadmodum ibi peccantium damnatio",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e5132083d841d0aefa35e210b8fe7ef6bf4d61c3d2b0e21a3bc88e816cf68182",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n257.jpg",
            "page_key": "2:244",
            "printed_page": 244,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:414c8c5c311c614e756e073f8cd1b70f4317464ab4103143c6a4537a5522ef9c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "participabat et reliquos, quoniam placebant eis, et una cum eis conversabantur; sic et hic modicum fermentum totam massam corrumpit. Et quemadmodum ibi adversus injustos ira descendebat Dei, et hic similiter Apostolus ait: Revelabitur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam eorum hominum, qui veritatem in injustitia detinent. Et quemadmodum ibi in Aegyptios, qui injuste puniebant Israel, vindicta a Deo fiebat, sic et hic, Domino quidem dicente: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum, quicunque clamant ad eum die et nocte? Etiam dico vobis, faciet vindictam eorum cito; et Apostolo, in ea quae est ad Thessalonicenses epistola, ista praedicante: Siquidem justum est apud Deum retribuere retributionem his qui tribulant vos, et vobis qui tribulamini refrigerium nobiscum, in revelatione Domini nostri Jesu Christi de coelo cum angelis virtutis ejus, et in flamma ignis, dare vindictam in eos qui non noverunt Deum, et in eos qui non obediunt Evangelio Domini nostri Jesu Christi: qui etiam poenas pendent interitus aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus, cum venerit magnificari in sanctis suis, et admirabilis esse in omnibus, qui crediderunt in eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f8e9bea032c9142e233931b778d7b053bbab4c5aa1826d0cfeb801dd5717bc85",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quemadmodum illic condemnabantur et projiciebantur hi qui male operabantur, et reliquos exterminabant; similiter et hic oculus quoque effoditur scandalisans, et pes et manus, ne reliquum corpus pariter pereat. Et habemus praeceptum: Si quis frater nominatur fornicator, aut avarus, aut idololatra, aut maledicus, aut ebriosus, aut rapax, cum hujusmodi nec cibum sumere. Et iterum ait Apostolus: Nemo vos seducat inanibus verbis; propter haec enim venit ira Dei in filios diffidentiae. Nolite ergo fieri participes eorum. Et quemadmodum ibi peccantium damnatio participabat et reliquos, quoniam placebant eis, et una cum eis conversabantur; sic et hic modicum fermentum totam massam corrumpit. Et quemadmodum ibi adversus injustos ira descendebat Dei, et hic similiter Apostolus ait: Revelabitur enim ira Dei de coelo super omnem impietatem et injustitiam eorum hominum, qui veritatem in injustitia detinent. Et quemadmodum ibi in Aegyptios, qui injuste puniebant Israel, vindicta a Deo fiebat, sic et hic, Domino quidem dicente: Deus autem non faciet vindictam electorum suorum, quicunque clamant ad eum die et nocte? Etiam dico vobis, faciet vindictam eorum cito; et Apostolo, in ea quae est ad Thessalonicenses epistola, ista praedicante: Siquidem justum est apud Deum retribuere retributionem his qui tribulant vos, et vobis qui tribulamini refrigerium nobiscum, in revelatione Domini nostri Jesu Christi de coelo cum angelis virtutis ejus, et in flamma ignis, dare vindictam in eos qui non noverunt Deum, et in eos qui non obediunt Evangelio Domini nostri Jesu Christi: qui etiam poenas pendent interitus aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus, cum venerit magnificari in sanctis suis, et admirabilis esse in omnibus, qui crediderunt in eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ec15bbbe4eac636e21a338b06c5cb8a46a6c0ad7409cf616741fcfa4c6a72215",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 4권 43장 2절이며, 통상 27장 4절의 나머지이다.",
          "누룩이 반죽을 부패하게 한다는 corrumpit와 진노가 드러날 것이라는 미래형을 유지했다. 환난 대신 갚음을 반복하는 retributionem도 보존했다.",
          "영원한 멸망의 형벌과 주님의 얼굴에서 떠남을 구별해 옮겼다. a facie의 관계는 추가 대조 항목이다.",
          "주님의 얼굴로부터라는 a facie를 떠남의 관계로 읽은 초벌 번역이다. 244쪽 각주 3은 로마서 인용의 미래형을, 각주 4는 retributionem 독법을 각각 논의한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2aa95754e661aba9fa63106efbbce565044a5a7e57f2af2f2f9343cc98d68338",
              "sha256:414c8c5c311c614e756e073f8cd1b70f4317464ab4103143c6a4537a5522ef9c"
            ],
            "text": "그때 악을 행하고 다른 이들까지 파멸시키는 자들이, 정죄받아 쫓겨났듯이, 지금도 걸려 넘어지게 하는 눈은 뽑히고, 발과 손도 잘려 나간다. 나머지 몸까지 함께 망하지 않게 하려는 것이다. 우리에게는 이런 명령이 있다. “형제라고 불리는 사람이 음행하거나, 탐욕스럽거나, 우상을 숭배하거나, 남을 욕하거나, 술 취하거나, 강탈한다면, 그런 사람과는 함께 음식도 먹지 마십시오.” 사도는 다시 말한다. “아무도 헛된 말로 여러분을 속이지 못하게 하십시오. 그런 일들 때문에 하나님의 진노가 믿지 않는 자녀들에게 닥칩니다. 그러므로 그들과 함께 참여하지 마십시오.” 그때 죄짓는 자들의 정죄는 다른 이들에게도 미쳤다. 그들이 죄짓는 자들을 좋게 여기고 함께 어울렸기 때문이다. 지금도 마찬가지로, “적은 누룩이 반죽 전체를 부패하게 한다.” 그때 불의한 자들에게 하나님의 진노가 내려왔듯이, 지금도 사도는 같은 말을 한다. “불의로 진리를 억누르는 사람들의 모든 불경과 불의에 대하여, 하나님의 진노가 하늘에서 드러날 것입니다.” 그때 이스라엘을 부당하게 벌하던 이집트인들에게 하나님께서 보복하셨듯이, 지금도 주님은 말씀하신다. “밤낮으로 하나님께 부르짖는 그분이 택하신 이들을 위해, 하나님께서 보복하지 않으시겠느냐? 그렇다. 내가 너희에게 말한다. 그들을 위해 속히 보복하실 것이다.” 사도도 테살로니카인들에게 보낸 편지에서 이렇게 선포한다. “여러분을 괴롭히는 이들에게 그 갚음을 돌려주시고, 괴롭힘을 받는 여러분에게는 우리와 함께 쉼을 주시는 것이, 하나님께 의로운 일입니다. 우리 주 예수 그리스도께서 하늘에서 나타나실 때, 자신의 능력의 천사들과 함께 불꽃 가운데 나타나실 때의 일입니다. 하나님을 알지 못하는 이들과, 우리 주 예수 그리스도의 복음에 순종하지 않는 이들에게, 보복하실 것입니다. 그들은 주님의 얼굴과 그분의 능력의 영광에서 떠나, 영원한 멸망의 형벌을 치를 것입니다. 주님께서 자신의 거룩한 이들 가운데서 영광을 받으시고, 자신을 믿은 모든 이 가운데서 경탄의 대상이 되시려고 오실 때에 그러할 것입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f8e9bea032c9142e233931b778d7b053bbab4c5aa1826d0cfeb801dd5717bc85"
        ],
        "text": "그때 악을 행하고 다른 이들까지 파멸시키는 자들이, 정죄받아 쫓겨났듯이, 지금도 걸려 넘어지게 하는 눈은 뽑히고, 발과 손도 잘려 나간다. 나머지 몸까지 함께 망하지 않게 하려는 것이다. 우리에게는 이런 명령이 있다. “형제라고 불리는 사람이 음행하거나, 탐욕스럽거나, 우상을 숭배하거나, 남을 욕하거나, 술 취하거나, 강탈한다면, 그런 사람과는 함께 음식도 먹지 마십시오.” 사도는 다시 말한다. “아무도 헛된 말로 여러분을 속이지 못하게 하십시오. 그런 일들 때문에 하나님의 진노가 믿지 않는 자녀들에게 닥칩니다. 그러므로 그들과 함께 참여하지 마십시오.” 그때 죄짓는 자들의 정죄는 다른 이들에게도 미쳤다. 그들이 죄짓는 자들을 좋게 여기고 함께 어울렸기 때문이다. 지금도 마찬가지로, “적은 누룩이 반죽 전체를 부패하게 한다.” 그때 불의한 자들에게 하나님의 진노가 내려왔듯이, 지금도 사도는 같은 말을 한다. “불의로 진리를 억누르는 사람들의 모든 불경과 불의에 대하여, 하나님의 진노가 하늘에서 드러날 것입니다.” 그때 이스라엘을 부당하게 벌하던 이집트인들에게 하나님께서 보복하셨듯이, 지금도 주님은 말씀하신다. “밤낮으로 하나님께 부르짖는 그분이 택하신 이들을 위해, 하나님께서 보복하지 않으시겠느냐? 그렇다. 내가 너희에게 말한다. 그들을 위해 속히 보복하실 것이다.” 사도도 테살로니카인들에게 보낸 편지에서 이렇게 선포한다. “여러분을 괴롭히는 이들에게 그 갚음을 돌려주시고, 괴롭힘을 받는 여러분에게는 우리와 함께 쉼을 주시는 것이, 하나님께 의로운 일입니다. 우리 주 예수 그리스도께서 하늘에서 나타나실 때, 자신의 능력의 천사들과 함께 불꽃 가운데 나타나실 때의 일입니다. 하나님을 알지 못하는 이들과, 우리 주 예수 그리스도의 복음에 순종하지 않는 이들에게, 보복하실 것입니다. 그들은 주님의 얼굴과 그분의 능력의 영광에서 떠나, 영원한 멸망의 형벌을 치를 것입니다. 주님께서 자신의 거룩한 이들 가운데서 영광을 받으시고, 자신을 믿은 모든 이 가운데서 경탄의 대상이 되시려고 오실 때에 그러할 것입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:25f59381095282b5cbb93f45f5e80691abc006eafcfeab2e636d17529a936233",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
      },
      "work_location": "4.h43.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-43:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4b13b19a87c76358314196fb7020d68d7e25186a38c1135de7c474c2d15c7ff3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a0a6f4e6057ecc222665e3aeae28292f494c55397f271817651f77610ec1974f",
            "sha256:2973c5ce5781008d6707f0aace286dee99fb50f69b55df8aa9a8449ed58004e0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:00bb04b54a60121ff18040a017625c6674e0b028499308d2a158e907743c85c5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7a037a655004ca962db347f38b812b83edd8e3521b0f662505337dec9f7a1717"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 44장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              244,
              245
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b5b3b29dd0d7c623a60890d6418ce4ff26a1474deb51c483299fccc84e0d0eb5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b13b19a87c76358314196fb7020d68d7e25186a38c1135de7c474c2d15c7ff3",
            "source_revision_id": "sha256:00bb04b54a60121ff18040a017625c6674e0b028499308d2a158e907743c85c5",
            "translation_revision_id": "sha256:7a037a655004ca962db347f38b812b83edd8e3521b0f662505337dec9f7a1717"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dc6b95b2c2f08be8a985b76abd4e182f97cf10d480c4149f54d7b0036eff79ce",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b13b19a87c76358314196fb7020d68d7e25186a38c1135de7c474c2d15c7ff3",
            "source_revision_id": "sha256:00bb04b54a60121ff18040a017625c6674e0b028499308d2a158e907743c85c5",
            "translation_revision_id": "sha256:7a037a655004ca962db347f38b812b83edd8e3521b0f662505337dec9f7a1717"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b5b3b29dd0d7c623a60890d6418ce4ff26a1474deb51c483299fccc84e0d0eb5",
          "sha256:dc6b95b2c2f08be8a985b76abd4e182f97cf10d480c4149f54d7b0036eff79ce"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              244,
              245
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              244,
              245
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "normalized_form": "Dominus",
            "printed_form": "Do- / minus",
            "printed_pages": [
              244,
              245
            ],
            "printed_volume": 2,
            "storage": "whole_word_in_starting_page_segment",
            "type": "cross_page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e5132083d841d0aefa35e210b8fe7ef6bf4d61c3d2b0e21a3bc88e816cf68182",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n257.jpg",
            "page_key": "2:244",
            "printed_page": 244,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a0a6f4e6057ecc222665e3aeae28292f494c55397f271817651f77610ec1974f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum ergo hic et illic eadem sit in vindicando Deo justitia Dei, et illic quidem typice et temporaliter et mediocrius; hic vero vere et semper et austerius; ignis enim aeternus, et quae a coelo revelabitur ira Dei a facie Domini nostri, quemadmodum et David ait, Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam ipsorum, majorem poenam praestat iis qui incidunt in eam; valde insensatos ostendebant presbyteri eos, qui ex his quae acciderunt his, qui olim Deo non obtemperabant, tentant alterum Patrem introducere, e contrario opponentes, quanta Dominus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c7c827768c0e5d9e50404c32bc58bb2d09a1ef46c5eb862665fce9c366237ac1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n258.jpg",
            "page_key": "2:245",
            "printed_page": 245,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2973c5ce5781008d6707f0aace286dee99fb50f69b55df8aa9a8449ed58004e0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ad salvandos eos qui receperunt eum veniens fecisset, miserans eorum; tacentes autem de judicio ejus, et quaecunque provenient his qui audierunt sermones ejus, et non fecerunt, et quoniam expediebat eis si non essent nati, et quoniam tolerabilius Sodomae et Gomorrae erit in judicio, quam civitati illi quae non recepit sermonem discipulorum ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:00bb04b54a60121ff18040a017625c6674e0b028499308d2a158e907743c85c5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum ergo hic et illic eadem sit in vindicando Deo justitia Dei, et illic quidem typice et temporaliter et mediocrius; hic vero vere et semper et austerius; ignis enim aeternus, et quae a coelo revelabitur ira Dei a facie Domini nostri, quemadmodum et David ait, Vultus autem Domini super facientes mala, ut perdat de terra memoriam ipsorum, majorem poenam praestat iis qui incidunt in eam; valde insensatos ostendebant presbyteri eos, qui ex his quae acciderunt his, qui olim Deo non obtemperabant, tentant alterum Patrem introducere, e contrario opponentes, quanta Dominus ad salvandos eos qui receperunt eum veniens fecisset, miserans eorum; tacentes autem de judicio ejus, et quaecunque provenient his qui audierunt sermones ejus, et non fecerunt, et quoniam expediebat eis si non essent nati, et quoniam tolerabilius Sodomae et Gomorrae erit in judicio, quam civitati illi quae non recepit sermonem discipulorum ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "5560048fbd9fda1256a552c31b1d6ec8d9683b26548b66ff807b0fc93991a3b0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "그때와 지금의 대조는 두 언약의 심판을 가리킨다. typice와 vere는 모형과 실재, temporaliter와 semper는 한정된 기간과 영원을 대비한다.",
          "주님의 얼굴과 악인의 기억을 지움은 판본의 시편 33:17 인용이다. 소돔과 고모라의 심판은 제자들의 말을 거부한 도시에 대한 경고와 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a0a6f4e6057ecc222665e3aeae28292f494c55397f271817651f77610ec1974f",
              "sha256:2973c5ce5781008d6707f0aace286dee99fb50f69b55df8aa9a8449ed58004e0"
            ],
            "text": "그러므로 하나님께서 벌하실 때 나타나는 의로움은 그때나 지금이나 같다. 그때에는 모형으로, 한정된 기간 동안, 비교적 가볍게 벌하셨지만, 지금에는 실재로, 영원히, 더 엄하게 벌하신다. 다윗도 이렇게 말한다. “주님의 얼굴은 악을 행하는 자들을 향하여, 그들에 대한 기억을 땅에서 없애신다.” 불이 영원하고, 우리 주님의 얼굴로부터 하나님의 진노가 하늘에서 드러나 그 진노에 빠지는 사람들에게 더 큰 형벌을 내리기 때문이다. 장로들은 다음과 같은 자들이 매우 어리석다고 밝혔다. 그들은 옛날 하나님께 순종하지 않던 자들에게 일어난 일을 근거로 다른 아버지를 도입하려 하고, 주님께서 자신을 받아들인 사람들을 구원하러 오셔서 행하신 많은 일을, 곧 그들을 불쌍히 여기신 일을 그 반대편에 내세운다. 그러면서 주님의 심판에 관해서는 침묵한다. 그분의 말씀을 듣고도 행하지 않은 사람들에게 닥칠 모든 일, 그들에게는 태어나지 않았더라면 더 좋았으리라는 사실, 심판 때 소돔과 고모라가 그분의 제자들의 말을 받아들이지 않은 그 도시보다 견디기 쉬우리라는 사실에 대해서도 침묵한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:00bb04b54a60121ff18040a017625c6674e0b028499308d2a158e907743c85c5"
        ],
        "text": "그러므로 하나님께서 벌하실 때 나타나는 의로움은 그때나 지금이나 같다. 그때에는 모형으로, 한정된 기간 동안, 비교적 가볍게 벌하셨지만, 지금에는 실재로, 영원히, 더 엄하게 벌하신다. 다윗도 이렇게 말한다. “주님의 얼굴은 악을 행하는 자들을 향하여, 그들에 대한 기억을 땅에서 없애신다.” 불이 영원하고, 우리 주님의 얼굴로부터 하나님의 진노가 하늘에서 드러나 그 진노에 빠지는 사람들에게 더 큰 형벌을 내리기 때문이다. 장로들은 다음과 같은 자들이 매우 어리석다고 밝혔다. 그들은 옛날 하나님께 순종하지 않던 자들에게 일어난 일을 근거로 다른 아버지를 도입하려 하고, 주님께서 자신을 받아들인 사람들을 구원하러 오셔서 행하신 많은 일을, 곧 그들을 불쌍히 여기신 일을 그 반대편에 내세운다. 그러면서 주님의 심판에 관해서는 침묵한다. 그분의 말씀을 듣고도 행하지 않은 사람들에게 닥칠 모든 일, 그들에게는 태어나지 않았더라면 더 좋았으리라는 사실, 심판 때 소돔과 고모라가 그분의 제자들의 말을 받아들이지 않은 그 도시보다 견디기 쉬우리라는 사실에 대해서도 침묵한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7a037a655004ca962db347f38b812b83edd8e3521b0f662505337dec9f7a1717",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
      },
      "work_location": "4.h44.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1959306623167b55d58abf99f601e8786327940030621cd89d915a87c788a051",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0ab3a32df30e1fcf475c6150a41279b7ad0bb7079664e947aa8930eaf579ba6a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7387dc4a95c5c3359d629bf9c8aaada73560a871abbde77d9ec18e64be46db6a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f9ba07789676e43444c0a35ae267a9dbc6274ff8caa8198a61d0314b27376a7f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 44장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              245
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7f5e60ad4f225068f97c43a007c4094e4a88108f1493d00c07e9969ca2e1d4f8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1959306623167b55d58abf99f601e8786327940030621cd89d915a87c788a051",
            "source_revision_id": "sha256:7387dc4a95c5c3359d629bf9c8aaada73560a871abbde77d9ec18e64be46db6a",
            "translation_revision_id": "sha256:f9ba07789676e43444c0a35ae267a9dbc6274ff8caa8198a61d0314b27376a7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:92a01eecea13c528e693504f9330a23e49a81aea47c228e137fc45e9eff7eebf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1959306623167b55d58abf99f601e8786327940030621cd89d915a87c788a051",
            "source_revision_id": "sha256:7387dc4a95c5c3359d629bf9c8aaada73560a871abbde77d9ec18e64be46db6a",
            "translation_revision_id": "sha256:f9ba07789676e43444c0a35ae267a9dbc6274ff8caa8198a61d0314b27376a7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7f5e60ad4f225068f97c43a007c4094e4a88108f1493d00c07e9969ca2e1d4f8",
          "sha256:92a01eecea13c528e693504f9330a23e49a81aea47c228e137fc45e9eff7eebf"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              245
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              245
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c7c827768c0e5d9e50404c32bc58bb2d09a1ef46c5eb862665fce9c366237ac1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n258.jpg",
            "page_key": "2:245",
            "printed_page": 245,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0ab3a32df30e1fcf475c6150a41279b7ad0bb7079664e947aa8930eaf579ba6a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum enim in novo Testamento ea quae est ad Deum fides hominum aucta est, additamentum accipiens Filium Dei, ut et homo fieret particeps Dei; ita et diligentia conversationis adaucta est, cum non solum a malis operibus abstinere jubemur, sed etiam ab ipsis malis cogitationibus, et otiosis dictionibus, et sermonibus vacuis, et verbis scurrilibus: sic et poena eorum qui non credunt Verbo Dei, et contemnunt ejus adventum, et convertuntur retrorsum, adampliata est; non solum temporalis, sed et aeterna facta. Quibuscunque enim dixerit Dominus: Discedite a me maledicti in ignem perpetuum, isti erunt semper damnati; et quibuscunque dixerit: Venite benedicti Patris mei, percipite haereditatem regni, quod praeparatum est vobis in sempiternum; hi semper percipiunt regnum, et in eo proficiunt: cum sit unus et idem Deus Pater et Verbum ejus, semper assistens humano generi, variis quidem dispositionibus, et multa operans, et salvans ab initio eos qui salvantur; sunt enim hi qui diligunt Deum, et secundum suum genus sequuntur Verbum Dei; et adjudicans eos qui adjudicantur, id est, eos qui obliviscuntur Deum, et sunt blasphemi, et transgressores ejus Verbi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7387dc4a95c5c3359d629bf9c8aaada73560a871abbde77d9ec18e64be46db6a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum enim in novo Testamento ea quae est ad Deum fides hominum aucta est, additamentum accipiens Filium Dei, ut et homo fieret particeps Dei; ita et diligentia conversationis adaucta est, cum non solum a malis operibus abstinere jubemur, sed etiam ab ipsis malis cogitationibus, et otiosis dictionibus, et sermonibus vacuis, et verbis scurrilibus: sic et poena eorum qui non credunt Verbo Dei, et contemnunt ejus adventum, et convertuntur retrorsum, adampliata est; non solum temporalis, sed et aeterna facta. Quibuscunque enim dixerit Dominus: Discedite a me maledicti in ignem perpetuum, isti erunt semper damnati; et quibuscunque dixerit: Venite benedicti Patris mei, percipite haereditatem regni, quod praeparatum est vobis in sempiternum; hi semper percipiunt regnum, et in eo proficiunt: cum sit unus et idem Deus Pater et Verbum ejus, semper assistens humano generi, variis quidem dispositionibus, et multa operans, et salvans ab initio eos qui salvantur; sunt enim hi qui diligunt Deum, et secundum suum genus sequuntur Verbum Dei; et adjudicans eos qui adjudicantur, id est, eos qui obliviscuntur Deum, et sunt blasphemi, et transgressores ejus Verbi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "80b9b4845cfd7aa05aeaa2d76b6d2fd5bdd6e6d9724f36595110da5f5ec1deb6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "additamentum accipiens Filium Dei는 믿음이 하나님의 아들을 더하여 받는다는 표현이다. 이어서 그 결과를 사람이 하나님께 참여하는 것으로 설명한다.",
          "말씀의 adventus는 말씀의 인격적 오심을 뜻한다. 하나님을 믿는 믿음과 그분의 말씀에 대한 순종이 함께 제시된다.",
          "in eo proficiunt는 나라를 받은 사람들이 그 안에서도 자라간다는 뜻이다. secundum suum genus는 각 사람의 처지에 따른 따름으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0ab3a32df30e1fcf475c6150a41279b7ad0bb7079664e947aa8930eaf579ba6a"
            ],
            "text": "새 언약에서는 사람들이 하나님을 믿는 믿음이 자라났다. 하나님의 아들을 더하여 받음으로써 사람도 하나님께 참여하게 된 것이다. 그와 같이 삶에서 기울여야 할 주의도 커졌다. 우리는 악한 행위뿐 아니라 악한 생각 자체와 쓸데없는 말, 공허한 이야기, 상스러운 말까지 삼가라는 명령을 받는다. 이와 같이 하나님의 말씀을 믿지 않고, 그분의 오심을 업신여기며 뒤로 돌아서는 사람들의 형벌도 더 커졌다. 한정된 기간의 형벌에서 영원한 형벌이 되었다. 주님께서 누구에게든 “저주받은 자들아, 내게서 떠나 영원한 불로 들어가라”라고 말씀하시면, 그들은 영원히 정죄를 받는다. 또 누구에게든 “내 아버지께 복 받은 자들아, 와서 너희를 위하여 영원히 마련된 나라를 상속받아라”라고 말씀하시면, 그들은 영원히 그 나라를 받고 그 안에서 자라간다. 동일하신 한 하나님 아버지와 그분의 말씀께서 여러 경륜을 통해 언제나 인류 곁에 계시고, 많은 일을 행하시며 태초부터 구원받는 자들을 구원하시기 때문이다. 그들은 하나님을 사랑하고 저마다의 처지에 따라 하나님의 말씀을 따르는 사람들이다. 그분은 정죄받는 자들을 정죄하시기도 한다. 곧 하나님을 잊어버리고, 그분을 모독하며 그분의 말씀을 어기는 사람들이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7387dc4a95c5c3359d629bf9c8aaada73560a871abbde77d9ec18e64be46db6a"
        ],
        "text": "새 언약에서는 사람들이 하나님을 믿는 믿음이 자라났다. 하나님의 아들을 더하여 받음으로써 사람도 하나님께 참여하게 된 것이다. 그와 같이 삶에서 기울여야 할 주의도 커졌다. 우리는 악한 행위뿐 아니라 악한 생각 자체와 쓸데없는 말, 공허한 이야기, 상스러운 말까지 삼가라는 명령을 받는다. 이와 같이 하나님의 말씀을 믿지 않고, 그분의 오심을 업신여기며 뒤로 돌아서는 사람들의 형벌도 더 커졌다. 한정된 기간의 형벌에서 영원한 형벌이 되었다. 주님께서 누구에게든 “저주받은 자들아, 내게서 떠나 영원한 불로 들어가라”라고 말씀하시면, 그들은 영원히 정죄를 받는다. 또 누구에게든 “내 아버지께 복 받은 자들아, 와서 너희를 위하여 영원히 마련된 나라를 상속받아라”라고 말씀하시면, 그들은 영원히 그 나라를 받고 그 안에서 자라간다. 동일하신 한 하나님 아버지와 그분의 말씀께서 여러 경륜을 통해 언제나 인류 곁에 계시고, 많은 일을 행하시며 태초부터 구원받는 자들을 구원하시기 때문이다. 그들은 하나님을 사랑하고 저마다의 처지에 따라 하나님의 말씀을 따르는 사람들이다. 그분은 정죄받는 자들을 정죄하시기도 한다. 곧 하나님을 잊어버리고, 그분을 모독하며 그분의 말씀을 어기는 사람들이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f9ba07789676e43444c0a35ae267a9dbc6274ff8caa8198a61d0314b27376a7f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
      },
      "work_location": "4.h44.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ae8a0cb66d245f0f30b8ebd8aff2996a2647bf1bf58970d75d0115b4edb983a4",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9c5627e25fdd3018d70e873b4b229171ee44fdad069a1fc428398104f8d3dfd5",
            "sha256:ac36ce6f301ed7615eab8ae288496d4543861933e181336983091641a58f4209"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e9ad822b008418451713bafbb8ca66c2017e0d65c793e09e87e997364c28f868"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:63e421fee67ceb7863829663228ef740ff21dfdb5f4310f3d3fc9e62f2316b1c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 44장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              245,
              246
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d08484fcdd21a3d4a7ab51c00e0b93b20c5177b3f612d196a1adf9b87ca76b83",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae8a0cb66d245f0f30b8ebd8aff2996a2647bf1bf58970d75d0115b4edb983a4",
            "source_revision_id": "sha256:e9ad822b008418451713bafbb8ca66c2017e0d65c793e09e87e997364c28f868",
            "translation_revision_id": "sha256:63e421fee67ceb7863829663228ef740ff21dfdb5f4310f3d3fc9e62f2316b1c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9bf5d11bb34ce4683b90c464b57dac717c8029ab124ac33bb33623ea2c34967b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ae8a0cb66d245f0f30b8ebd8aff2996a2647bf1bf58970d75d0115b4edb983a4",
            "source_revision_id": "sha256:e9ad822b008418451713bafbb8ca66c2017e0d65c793e09e87e997364c28f868",
            "translation_revision_id": "sha256:63e421fee67ceb7863829663228ef740ff21dfdb5f4310f3d3fc9e62f2316b1c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d08484fcdd21a3d4a7ab51c00e0b93b20c5177b3f612d196a1adf9b87ca76b83",
          "sha256:9bf5d11bb34ce4683b90c464b57dac717c8029ab124ac33bb33623ea2c34967b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h44-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103428.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              245,
              246
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 44,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              245,
              246
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 44장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c7c827768c0e5d9e50404c32bc58bb2d09a1ef46c5eb862665fce9c366237ac1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n258.jpg",
            "page_key": "2:245",
            "printed_page": 245,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9c5627e25fdd3018d70e873b4b229171ee44fdad069a1fc428398104f8d3dfd5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim hi ipsi qui a nobis praedicti sunt haeretici exciderunt sibi, accusantes Dominum, in quem dicunt se credere. Quae enim denotant in Deo, qui tunc temporaliter judicaverit incredulos, et percussit Aegyptios, salvavit autem obedientes; eadem nihilominus recurrent in Dominum, in sempiternum quidem adjudicantem quos adjudicat, et in sempiternum dimittentem eos quos dimittit: et invenietur, secundum illorum verba, maximi peccati causa factus his qui in eum immiserunt manus, et pupugerunt eum. Si enim non ita venisset, utique illi Domini sui interfectores facti non fuissent: et si non misisset prophetas ad eos, non utique",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c0710ae703f75ab0bffb3cfcbf5939f19a156e85240a707412c99a0e99d69ee1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n259.jpg",
            "page_key": "2:246",
            "printed_page": 246,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ac36ce6f301ed7615eab8ae288496d4543861933e181336983091641a58f4209",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "occidissent eos, et Apostolos quoque similiter. His igitur qui imputant nobis, et dicunt: si non Aegyptii plagati fuissent, et persequentes Israel praefocati fuissent in mari, non poterat Deus salvare populum suum, occurret illud: nisi igitur Judaei interfectores Domini facti fuissent, (quod quidem abstulit ab eis aeternam vitam) et Apostolos interficientes, et persequentes Ecclesiam, in iracundiae incidissent profundum, nos salvari non poteramus. Quemadmodum enim illi per Aegyptiorum, sic et nos per Judaeorum caecitatem accepimus salutem: siquidem mors Domini eorum quidem qui cruci eum fixerunt, et non crediderunt ejus adventum, damnatio est, salvatio vero eorum qui credunt in eum. Nam et Apostolus ait in secunda ad Corinthios: Quoniam Christi suavis odor sumus Deo, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt: quibusdam quidem odor mortis in mortem; quibusdam autem odor vitae in vitam. Quibus ergo est odor mortis in mortem, nisi his qui non credunt, neque subjecti sunt Verbo Dei? Qui sunt autem qui et tunc semetipsos morti tradiderunt? Hi scilicet qui non credunt, neque subjiciuntur Deo. Rursum autem qui salvati sunt, et acceperunt haereditatem? Hi scilicet qui credunt Deo, et eam quae est erga illum dilectionem custodierunt; quemadmodum Chaleb Jeffone, et Jesus Nave, et pueri innocentes, qui neque malitiae sensum habuerunt. Qui sunt autem qui hic salvantur, et accipiunt vitam aeternam? Nonne hi qui diligunt Deum, et qui pollicitationibus ejus credunt, et malitia parvuli effecti sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e9ad822b008418451713bafbb8ca66c2017e0d65c793e09e87e997364c28f868",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Etenim hi ipsi qui a nobis praedicti sunt haeretici exciderunt sibi, accusantes Dominum, in quem dicunt se credere. Quae enim denotant in Deo, qui tunc temporaliter judicaverit incredulos, et percussit Aegyptios, salvavit autem obedientes; eadem nihilominus recurrent in Dominum, in sempiternum quidem adjudicantem quos adjudicat, et in sempiternum dimittentem eos quos dimittit: et invenietur, secundum illorum verba, maximi peccati causa factus his qui in eum immiserunt manus, et pupugerunt eum. Si enim non ita venisset, utique illi Domini sui interfectores facti non fuissent: et si non misisset prophetas ad eos, non utique occidissent eos, et Apostolos quoque similiter. His igitur qui imputant nobis, et dicunt: si non Aegyptii plagati fuissent, et persequentes Israel praefocati fuissent in mari, non poterat Deus salvare populum suum, occurret illud: nisi igitur Judaei interfectores Domini facti fuissent, (quod quidem abstulit ab eis aeternam vitam) et Apostolos interficientes, et persequentes Ecclesiam, in iracundiae incidissent profundum, nos salvari non poteramus. Quemadmodum enim illi per Aegyptiorum, sic et nos per Judaeorum caecitatem accepimus salutem: siquidem mors Domini eorum quidem qui cruci eum fixerunt, et non crediderunt ejus adventum, damnatio est, salvatio vero eorum qui credunt in eum. Nam et Apostolus ait in secunda ad Corinthios: Quoniam Christi suavis odor sumus Deo, in his qui salvi fiunt, et in his qui pereunt: quibusdam quidem odor mortis in mortem; quibusdam autem odor vitae in vitam. Quibus ergo est odor mortis in mortem, nisi his qui non credunt, neque subjecti sunt Verbo Dei? Qui sunt autem qui et tunc semetipsos morti tradiderunt? Hi scilicet qui non credunt, neque subjiciuntur Deo. Rursum autem qui salvati sunt, et acceperunt haereditatem? Hi scilicet qui credunt Deo, et eam quae est erga illum dilectionem custodierunt; quemadmodum Chaleb Jeffone, et Jesus Nave, et pueri innocentes, qui neque malitiae sensum habuerunt. Qui sunt autem qui hic salvantur, et accipiunt vitam aeternam? Nonne hi qui diligunt Deum, et qui pollicitationibus ejus credunt, et malitia parvuli effecti sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bda16627af05eb000751d29c9140686b3c613556f26877f9da67ff71ae2fd3a7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이집트인의 재앙과 주님을 죽인 자들의 행위를 나란히 놓는 조건문은 심판의 하나님과 구원의 주님을 갈라 놓는 이단자들의 논리를 되돌린 것이다.",
          "dimittentem eos quos dimittit는 정죄와 대조되는 용서를 가리킨다. 두 행위 모두 in sempiternum, 곧 영원히라는 수식을 받는다.",
          "갈렙의 아버지는 Jeffone, 여호수아의 아버지는 Nave로 적혀 있다. 각각 여분네와 눈이다. 마지막의 malitia parvuli는 악에 관해서는 어린아이와 같다는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9c5627e25fdd3018d70e873b4b229171ee44fdad069a1fc428398104f8d3dfd5",
              "sha256:ac36ce6f301ed7615eab8ae288496d4543861933e181336983091641a58f4209"
            ],
            "text": "우리가 앞서 말한 이단자들 자신이 자가당착에 빠졌다. 믿는다고 말하는 바로 그 주님을 고발하기 때문이다. 그들이 하나님께 흠을 잡는 것, 곧 그때 믿지 않는 자들에게 한정된 기간의 심판을 내리시고 이집트인들을 치셨으며, 순종하는 사람들은 구원하셨다는 사실은 똑같이 주님께도 돌아갈 것이다. 그분은 정죄하실 자들을 영원히 정죄하시고, 용서하실 자들을 영원히 용서하신다. 그들의 말대로라면, 주님은 자신에게 손을 대고 자신을 찌른 자들이 가장 큰 죄를 짓게 한 원인이 되실 것이다. 그분이 그렇게 오시지 않았더라면, 그들은 자기들의 주님을 죽인 자들이 되지 않았을 것이기 때문이다. 예언자들을 그들에게 보내지 않으셨더라면, 그들은 예언자들을 죽이지도 않았을 것이다. 사도들의 경우도 마찬가지다. 그러므로 우리를 비난하며 다음과 같이 말하는 자들에게는, “이집트인들이 재앙을 당하지 않고, 이스라엘을 뒤쫓다가 바다에 빠져 죽지 않았다면, 하나님은 자기 백성을 구원하실 수 없었다”라고 하는 자들에게는 이런 답변이 돌아갈 것이다. “그렇다면 유대인들이 주님을 죽인 자들이 되지 않았더라면, (그 일로 그들은 영원한 생명을 잃었다.) 사도들을 죽이고 교회를 박해하여 진노의 깊은 곳으로 떨어지지 않았더라면, 우리는 구원받을 수 없었다.” 그들이 이집트인들의 눈멂을 통해 구원을 받았듯, 우리도 유대인들의 눈멂을 통해 구원을 받았다. 주님의 죽음은 그분을 십자가에 못 박고 그분의 오심을 믿지 않은 사람들에게는 정죄가 되고, 그분을 믿는 사람들에게는 구원이 된다. 사도도 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “구원받는 사람들 가운데서도 멸망하는 사람들 가운데서도 우리는 하나님께 그리스도의 향기이다. 어떤 이들에게는 죽음으로 이르는 죽음의 냄새이고, 어떤 이들에게는 생명으로 이르는 생명의 향기이다.” 그러므로 누구에게 죽음으로 이르는 죽음의 냄새가 되겠는가? 믿지 않고 하나님의 말씀에 복종하지 않는 사람들이 아니겠는가? 그때 스스로 죽음에 자신을 넘겨준 사람들은 누구인가? 바로 하나님을 믿지 않고 복종하지 않는 사람들이다. 반대로 구원받고 상속을 받은 사람들은 누구인가? 바로 하나님을 믿고 그분을 향한 사랑을 지킨 사람들이다. 여분네의 아들 갈렙과 눈의 아들 여호수아, 악을 생각조차 하지 않았던 순진한 아이들이 그와 같았다. 그러면 지금 구원받고 영원한 생명을 받는 사람들은 누구인가? 하나님을 사랑하고, 그분의 약속을 믿으며, 악에 대해서는 어린아이가 된 사람들이 아니겠는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e9ad822b008418451713bafbb8ca66c2017e0d65c793e09e87e997364c28f868"
        ],
        "text": "우리가 앞서 말한 이단자들 자신이 자가당착에 빠졌다. 믿는다고 말하는 바로 그 주님을 고발하기 때문이다. 그들이 하나님께 흠을 잡는 것, 곧 그때 믿지 않는 자들에게 한정된 기간의 심판을 내리시고 이집트인들을 치셨으며, 순종하는 사람들은 구원하셨다는 사실은 똑같이 주님께도 돌아갈 것이다. 그분은 정죄하실 자들을 영원히 정죄하시고, 용서하실 자들을 영원히 용서하신다. 그들의 말대로라면, 주님은 자신에게 손을 대고 자신을 찌른 자들이 가장 큰 죄를 짓게 한 원인이 되실 것이다. 그분이 그렇게 오시지 않았더라면, 그들은 자기들의 주님을 죽인 자들이 되지 않았을 것이기 때문이다. 예언자들을 그들에게 보내지 않으셨더라면, 그들은 예언자들을 죽이지도 않았을 것이다. 사도들의 경우도 마찬가지다. 그러므로 우리를 비난하며 다음과 같이 말하는 자들에게는, “이집트인들이 재앙을 당하지 않고, 이스라엘을 뒤쫓다가 바다에 빠져 죽지 않았다면, 하나님은 자기 백성을 구원하실 수 없었다”라고 하는 자들에게는 이런 답변이 돌아갈 것이다. “그렇다면 유대인들이 주님을 죽인 자들이 되지 않았더라면, (그 일로 그들은 영원한 생명을 잃었다.) 사도들을 죽이고 교회를 박해하여 진노의 깊은 곳으로 떨어지지 않았더라면, 우리는 구원받을 수 없었다.” 그들이 이집트인들의 눈멂을 통해 구원을 받았듯, 우리도 유대인들의 눈멂을 통해 구원을 받았다. 주님의 죽음은 그분을 십자가에 못 박고 그분의 오심을 믿지 않은 사람들에게는 정죄가 되고, 그분을 믿는 사람들에게는 구원이 된다. 사도도 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “구원받는 사람들 가운데서도 멸망하는 사람들 가운데서도 우리는 하나님께 그리스도의 향기이다. 어떤 이들에게는 죽음으로 이르는 죽음의 냄새이고, 어떤 이들에게는 생명으로 이르는 생명의 향기이다.” 그러므로 누구에게 죽음으로 이르는 죽음의 냄새가 되겠는가? 믿지 않고 하나님의 말씀에 복종하지 않는 사람들이 아니겠는가? 그때 스스로 죽음에 자신을 넘겨준 사람들은 누구인가? 바로 하나님을 믿지 않고 복종하지 않는 사람들이다. 반대로 구원받고 상속을 받은 사람들은 누구인가? 바로 하나님을 믿고 그분을 향한 사랑을 지킨 사람들이다. 여분네의 아들 갈렙과 눈의 아들 여호수아, 악을 생각조차 하지 않았던 순진한 아이들이 그와 같았다. 그러면 지금 구원받고 영원한 생명을 받는 사람들은 누구인가? 하나님을 사랑하고, 그분의 약속을 믿으며, 악에 대해서는 어린아이가 된 사람들이 아니겠는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:63e421fee67ceb7863829663228ef740ff21dfdb5f4310f3d3fc9e62f2316b1c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
      },
      "work_location": "4.h44.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-44:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ba0d08cd90f6c6dd2f4d2bdd1d78f16db9749ba191801d78addaff9ac1a9f4b8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f8f148df2ce97ef459ca6e92c0ec5132911c0cb11d2bfbbcb2e59137f204c9bd",
            "sha256:b121bf0be7c5781da18d15c0fd2974b88e7113beeb0f362c354953ae11693ec5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c28291168fd2c435c0c02c108724e478deed180fe9357714e75421db7a74396"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d50b2bc0923c1da53086c295f2c836fdc168cb7294d89cc8c73860c1fafd915a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 45장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103429.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              246,
              247
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 45장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:de17c458e4d5f8e9d1342087ad4a4546f8b4d5212b03eba76488df645652cc39",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba0d08cd90f6c6dd2f4d2bdd1d78f16db9749ba191801d78addaff9ac1a9f4b8",
            "source_revision_id": "sha256:8c28291168fd2c435c0c02c108724e478deed180fe9357714e75421db7a74396",
            "translation_revision_id": "sha256:d50b2bc0923c1da53086c295f2c836fdc168cb7294d89cc8c73860c1fafd915a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8837bb00086e45988d4ec2a8fa5a31191a1ca9c8274ebc45ec30e4e2b0ab22b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba0d08cd90f6c6dd2f4d2bdd1d78f16db9749ba191801d78addaff9ac1a9f4b8",
            "source_revision_id": "sha256:8c28291168fd2c435c0c02c108724e478deed180fe9357714e75421db7a74396",
            "translation_revision_id": "sha256:d50b2bc0923c1da53086c295f2c836fdc168cb7294d89cc8c73860c1fafd915a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:de17c458e4d5f8e9d1342087ad4a4546f8b4d5212b03eba76488df645652cc39",
          "sha256:8837bb00086e45988d4ec2a8fa5a31191a1ca9c8274ebc45ec30e4e2b0ab22b0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103429.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              246,
              247
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              246,
              247
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 45장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c0710ae703f75ab0bffb3cfcbf5939f19a156e85240a707412c99a0e99d69ee1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n259.jpg",
            "page_key": "2:246",
            "printed_page": 246,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f8f148df2ce97ef459ca6e92c0ec5132911c0cb11d2bfbbcb2e59137f204c9bd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed induravit, inquiunt illi, Deus cor Pharaonis et famulorum ejus. Qui ergo haec imputant, non legunt in Evangelio, ubi discipulis dicentibus Domino, Quare in parabolis loqueris eis? respondit Dominus: Quoniam vobis est datum nosse mysterium regni coelorum; illis autem in parabolis loquor, ut videntes non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b4f7eda108a6def3680e527c2b986207b5cc67a6b2cb5bcb59daa8aa138262bb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n260.jpg",
            "page_key": "2:247",
            "printed_page": 247,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b121bf0be7c5781da18d15c0fd2974b88e7113beeb0f362c354953ae11693ec5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "videant, et audientes non audiant, intelligentes non intelligant, ut adimpleatur erga eos prophetia Esaiae dicens: Incrassa cor populi hujus, et aures eorum obtura, et oculos eorum excaeca. Vestri autem beati oculi, qui vident quae vos videtis, et aures vestrae, quae audiunt quae auditis. Unus enim et idem Deus, his quidem qui non credunt, sed nullificant eum, infert caecitatem; quemadmodum sol, qui est creatura ejus, his qui propter aliquam infirmitatem oculorum non possunt contemplari lumen ejus: his autem qui credunt ei, et sequuntur eum, pleniorem et majorem illuminationem mentis praestat. Secundum hunc igitur sermonem et Apostolus ait in secunda ad Corinthios: In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, uti non fulgeat illuminatio evangelii gloriae Christi. Et iterum in ea quae est ad Romanos: Et quemadmodum non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum, facere quae non conveniunt. In secunda autem ad Thessalonicenses manifeste ait, de Antichristo dicens: Et ideo mittet eis Deus operationem erroris, uti credant mendacio, uti judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8c28291168fd2c435c0c02c108724e478deed180fe9357714e75421db7a74396",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sed induravit, inquiunt illi, Deus cor Pharaonis et famulorum ejus. Qui ergo haec imputant, non legunt in Evangelio, ubi discipulis dicentibus Domino, Quare in parabolis loqueris eis? respondit Dominus: Quoniam vobis est datum nosse mysterium regni coelorum; illis autem in parabolis loquor, ut videntes non videant, et audientes non audiant, intelligentes non intelligant, ut adimpleatur erga eos prophetia Esaiae dicens: Incrassa cor populi hujus, et aures eorum obtura, et oculos eorum excaeca. Vestri autem beati oculi, qui vident quae vos videtis, et aures vestrae, quae audiunt quae auditis. Unus enim et idem Deus, his quidem qui non credunt, sed nullificant eum, infert caecitatem; quemadmodum sol, qui est creatura ejus, his qui propter aliquam infirmitatem oculorum non possunt contemplari lumen ejus: his autem qui credunt ei, et sequuntur eum, pleniorem et majorem illuminationem mentis praestat. Secundum hunc igitur sermonem et Apostolus ait in secunda ad Corinthios: In quibus Deus saeculi hujus excaecavit mentes infidelium, uti non fulgeat illuminatio evangelii gloriae Christi. Et iterum in ea quae est ad Romanos: Et quemadmodum non probaverunt Deum habere in notitia, tradidit illos Deus in reprobum sensum, facere quae non conveniunt. In secunda autem ad Thessalonicenses manifeste ait, de Antichristo dicens: Et ideo mittet eis Deus operationem erroris, uti credant mendacio, uti judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ba292ab33319f7d054f807dfb57098da00300af81f97dd3b0a0bf5fc1a976140",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하나님의 완고하게 하심은 이사야의 예언과 복음서의 비유 말씀, 바울의 편지들을 함께 연결하여 설명된다. 마음을 무디게 하라는 Incrassa는 명령형이다.",
          "고린도후서 인용의 Deus saeculi hujus는 본문에 적힌 연결대로 이 시대의 하나님으로 옮겼다. 이레나이오스는 이 문맥에서 믿지 않는 사람들을 눈멀게 하시는 동일한 하나님을 논한다.",
          "보아도 보지 못함과 들어도 듣지 못함 뒤에 intelligentes non intelligant, 곧 깨달아도 깨닫지 못함이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f8f148df2ce97ef459ca6e92c0ec5132911c0cb11d2bfbbcb2e59137f204c9bd",
              "sha256:b121bf0be7c5781da18d15c0fd2974b88e7113beeb0f362c354953ae11693ec5"
            ],
            "text": "그들은 말한다. “그러나 하나님께서 파라오와 그의 종들의 마음을 완고하게 하셨다.” 이것을 비난하는 사람들은 복음서의 다음 대목을 읽지 않는다. 제자들이 주님께 “왜 저 사람들에게 비유로 말씀하십니까?”라고 여쭙자, 주님께서 대답하셨다. “너희에게는 하늘나라의 신비를 아는 것이 주어졌다. 그러나 저 사람들에게는 비유로 말한다. 그들이 보아도 보지 못하고, 들어도 듣지 못하며, 깨달아도 깨닫지 못하게 하려는 것이다. 그리하여 이사야가 말한 예언이 그들에게 이루어지게 하려는 것이다. ‘이 백성의 마음을 무디게 하고, 그들의 귀를 막으며, 그들의 눈을 멀게 하라.’ 너희 눈은 너희가 보는 것을 보니 복이 있고, 너희 귀는 너희가 듣는 것을 들으니 복이 있다.” 동일하신 한 하나님께서 믿지 않고 자신을 업신여기는 자들에게 눈멂을 가져오신다. 그분의 피조물인 태양이 눈의 어떤 질환 때문에 그 빛을 바라볼 수 없는 사람들에게 작용하는 것과 같다. 그러나 그분을 믿고 따르는 사람들에게는 정신을 더 충만하고 크게 비추어 주신다. 이 말씀과 같이 사도도 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “그들 가운데서 이 시대의 하나님이 믿지 않는 자들의 생각을 눈멀게 하셨다. 그리스도의 영광의 복음의 빛이 비치지 못하게 하신 것이다.” 로마인들에게 보낸 편지에서도 말한다. “그들이 하나님을 아는 것을 합당하게 여기지 않았으므로, 하나님께서 그들을 버림받은 생각에 내주셔서 합당하지 않은 일을 하게 하셨다.” 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서는 적그리스도에 관해 분명히 말한다. “그러므로 하나님께서 그들에게 미혹의 작용을 보내셔서 거짓을 믿게 하실 것이다. 진리를 믿지 않고 불의에 동조한 모든 사람이 심판을 받게 하시려는 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8c28291168fd2c435c0c02c108724e478deed180fe9357714e75421db7a74396"
        ],
        "text": "그들은 말한다. “그러나 하나님께서 파라오와 그의 종들의 마음을 완고하게 하셨다.” 이것을 비난하는 사람들은 복음서의 다음 대목을 읽지 않는다. 제자들이 주님께 “왜 저 사람들에게 비유로 말씀하십니까?”라고 여쭙자, 주님께서 대답하셨다. “너희에게는 하늘나라의 신비를 아는 것이 주어졌다. 그러나 저 사람들에게는 비유로 말한다. 그들이 보아도 보지 못하고, 들어도 듣지 못하며, 깨달아도 깨닫지 못하게 하려는 것이다. 그리하여 이사야가 말한 예언이 그들에게 이루어지게 하려는 것이다. ‘이 백성의 마음을 무디게 하고, 그들의 귀를 막으며, 그들의 눈을 멀게 하라.’ 너희 눈은 너희가 보는 것을 보니 복이 있고, 너희 귀는 너희가 듣는 것을 들으니 복이 있다.” 동일하신 한 하나님께서 믿지 않고 자신을 업신여기는 자들에게 눈멂을 가져오신다. 그분의 피조물인 태양이 눈의 어떤 질환 때문에 그 빛을 바라볼 수 없는 사람들에게 작용하는 것과 같다. 그러나 그분을 믿고 따르는 사람들에게는 정신을 더 충만하고 크게 비추어 주신다. 이 말씀과 같이 사도도 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “그들 가운데서 이 시대의 하나님이 믿지 않는 자들의 생각을 눈멀게 하셨다. 그리스도의 영광의 복음의 빛이 비치지 못하게 하신 것이다.” 로마인들에게 보낸 편지에서도 말한다. “그들이 하나님을 아는 것을 합당하게 여기지 않았으므로, 하나님께서 그들을 버림받은 생각에 내주셔서 합당하지 않은 일을 하게 하셨다.” 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서는 적그리스도에 관해 분명히 말한다. “그러므로 하나님께서 그들에게 미혹의 작용을 보내셔서 거짓을 믿게 하실 것이다. 진리를 믿지 않고 불의에 동조한 모든 사람이 심판을 받게 하시려는 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:d50b2bc0923c1da53086c295f2c836fdc168cb7294d89cc8c73860c1fafd915a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
      },
      "work_location": "4.h45.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:24c3ea0880a11f7c5c2962beeae35e16129ee123aa7185dd57285a9b7fed759d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:83846e513014942e370ec686bc44c9cef07373018839ca500a720d93820e7a9c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4719bef22ecd04f306131a41706ffea841dc9a7b882f0465061134f9762e47b9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b9c28adfd36d4b0841eff29343006f23e3d24866f87dcfa68ba05fc8dd137269"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 45장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103429.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              247
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 45장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d6c6a7f0ec5aaff28970166dfa4ca371d3bda9b01c28e3c047674516385068d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24c3ea0880a11f7c5c2962beeae35e16129ee123aa7185dd57285a9b7fed759d",
            "source_revision_id": "sha256:4719bef22ecd04f306131a41706ffea841dc9a7b882f0465061134f9762e47b9",
            "translation_revision_id": "sha256:b9c28adfd36d4b0841eff29343006f23e3d24866f87dcfa68ba05fc8dd137269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b73beb84f2e18c73a760472dc0023b495dc0324b60c4fb1afe60a6aa3753fa6d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:24c3ea0880a11f7c5c2962beeae35e16129ee123aa7185dd57285a9b7fed759d",
            "source_revision_id": "sha256:4719bef22ecd04f306131a41706ffea841dc9a7b882f0465061134f9762e47b9",
            "translation_revision_id": "sha256:b9c28adfd36d4b0841eff29343006f23e3d24866f87dcfa68ba05fc8dd137269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d6c6a7f0ec5aaff28970166dfa4ca371d3bda9b01c28e3c047674516385068d8",
          "sha256:b73beb84f2e18c73a760472dc0023b495dc0324b60c4fb1afe60a6aa3753fa6d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h45-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103429.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              247
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 45,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              247
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 45장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b4f7eda108a6def3680e527c2b986207b5cc67a6b2cb5bcb59daa8aa138262bb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n260.jpg",
            "page_key": "2:247",
            "printed_page": 247,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:83846e513014942e370ec686bc44c9cef07373018839ca500a720d93820e7a9c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si igitur et nunc, quotquot scit non credituros Deus, cum sit omnium praecognitor, tradidit eos infidelitati eorum, et avertit faciem ab hujusmodi, relinquens eos in tenebris, quas ipsi sibi elegerunt, quid mirum, si et tunc nunquam crediturum Pharaonem cum his qui cum eo erant, tradidit eos suae infidelitati? Quemadmodum Verbum ait de rubo ad Moysen: Ego autem scio quoniam non dimittet vos Pharao rex Aegypti abire, nisi cum manu valida. Et qua ratione Dominus in parabolis loquebatur, et caecitatem faciebat Israel, ut videntes non viderent, sciens incredulitatem eorum, eadem ratione et cor Pharaonis indurabat, ut videns, quoniam digitus Dei est qui educit populum, non crederet, sed in infidelitatis praecipitaretur pelagus, per magicam operationem opinatus fieri exitum eorum, et rubrum mare non ex virtute Dei transitum praestitisse populo, sed naturaliter sic se habere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4719bef22ecd04f306131a41706ffea841dc9a7b882f0465061134f9762e47b9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si igitur et nunc, quotquot scit non credituros Deus, cum sit omnium praecognitor, tradidit eos infidelitati eorum, et avertit faciem ab hujusmodi, relinquens eos in tenebris, quas ipsi sibi elegerunt, quid mirum, si et tunc nunquam crediturum Pharaonem cum his qui cum eo erant, tradidit eos suae infidelitati? Quemadmodum Verbum ait de rubo ad Moysen: Ego autem scio quoniam non dimittet vos Pharao rex Aegypti abire, nisi cum manu valida. Et qua ratione Dominus in parabolis loquebatur, et caecitatem faciebat Israel, ut videntes non viderent, sciens incredulitatem eorum, eadem ratione et cor Pharaonis indurabat, ut videns, quoniam digitus Dei est qui educit populum, non crederet, sed in infidelitatis praecipitaretur pelagus, per magicam operationem opinatus fieri exitum eorum, et rubrum mare non ex virtute Dei transitum praestitisse populo, sed naturaliter sic se habere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "29950627a45d8a10cd1def35478d00526f396b0c6e256765c17907879febb2cb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하나님의 예지, 사람들 자신의 불신, 그들이 스스로 선택한 어둠이 차례로 연결된다. tradidit는 그 불신에 내주었다는 말이다.",
          "모세에게 떨기나무에서 말씀하신 주체가 Verbum, 곧 말씀으로 명시된다. digitus Dei는 백성을 이끄는 하나님의 손가락이다.",
          "홍해가 자연스럽게 갈라졌다는 생각은 파라오가 하나님의 능력을 믿지 않는 모습을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:83846e513014942e370ec686bc44c9cef07373018839ca500a720d93820e7a9c"
            ],
            "text": "그러므로 모든 것을 미리 아시는 하나님께서 지금도 믿지 않으리라고 아시는 사람들을 모두 그들 자신의 불신에 내주셨고, 그러한 자들에게서 얼굴을 돌리시어, 그들이 스스로 선택한 어둠 속에 남겨 두셨다면, 그때에도 결코 믿지 않을 파라오를 그와 함께 있던 자들과 더불어 그들 자신의 불신에 내주셨다고 해서 무엇이 놀라운가? 말씀께서 떨기나무에서 모세에게 이르신 대로다. “나는 알고 있다. 강한 손이 아니면 이집트 왕 파라오가 너희를 보내 주지 않을 것이다.” 주님께서는 그들의 불신을 아시고 비유로 말씀하셨으며, 이스라엘을 눈멀게 하시어 그들이 보아도 보지 못하게 하셨다. 같은 까닭으로 파라오의 마음도 완고하게 하셨다. 백성을 이끌어 내는 것이 하나님의 손가락임을 보면서도 그가 믿지 않고 불신의 바다에 빠지게 하신 것이다. 그는 그들의 탈출이 마술의 작용으로 이루어지고, 홍해가 백성에게 길을 내어 준 것도 하나님의 능력이 아니라 자연스럽게 그렇게 된 일이라고 생각했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4719bef22ecd04f306131a41706ffea841dc9a7b882f0465061134f9762e47b9"
        ],
        "text": "그러므로 모든 것을 미리 아시는 하나님께서 지금도 믿지 않으리라고 아시는 사람들을 모두 그들 자신의 불신에 내주셨고, 그러한 자들에게서 얼굴을 돌리시어, 그들이 스스로 선택한 어둠 속에 남겨 두셨다면, 그때에도 결코 믿지 않을 파라오를 그와 함께 있던 자들과 더불어 그들 자신의 불신에 내주셨다고 해서 무엇이 놀라운가? 말씀께서 떨기나무에서 모세에게 이르신 대로다. “나는 알고 있다. 강한 손이 아니면 이집트 왕 파라오가 너희를 보내 주지 않을 것이다.” 주님께서는 그들의 불신을 아시고 비유로 말씀하셨으며, 이스라엘을 눈멀게 하시어 그들이 보아도 보지 못하게 하셨다. 같은 까닭으로 파라오의 마음도 완고하게 하셨다. 백성을 이끌어 내는 것이 하나님의 손가락임을 보면서도 그가 믿지 않고 불신의 바다에 빠지게 하신 것이다. 그는 그들의 탈출이 마술의 작용으로 이루어지고, 홍해가 백성에게 길을 내어 준 것도 하나님의 능력이 아니라 자연스럽게 그렇게 된 일이라고 생각했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b9c28adfd36d4b0841eff29343006f23e3d24866f87dcfa68ba05fc8dd137269",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
      },
      "work_location": "4.h45.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-45:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8f6978a094174f5529837997ddcb792500fe95120110992ba0622be01888b302",
        "part_links": [
          [
            "sha256:82b8b3863455067b5869ad4ffaff9a603c2ec2948a61e9c23f84b43939f9fcb0",
            "sha256:5c57e87d4fe046d25cbb89b0e62621aa8cc34a65adfaed25c567bb4825ad239d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b9cc76653575d971c4f670105336835f071fd45be8110e1f344c69a2e7f822d2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8dcbde29f2eb1a95053365804e35960503a49f0e45d7dfd904d8921aa12760df"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 46장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              248,
              249
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:997741576f38711e02a3ec2eba6ae6904cbb804ce473879d60c2ec924e5b374f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8f6978a094174f5529837997ddcb792500fe95120110992ba0622be01888b302",
            "source_revision_id": "sha256:b9cc76653575d971c4f670105336835f071fd45be8110e1f344c69a2e7f822d2",
            "translation_revision_id": "sha256:8dcbde29f2eb1a95053365804e35960503a49f0e45d7dfd904d8921aa12760df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:91f72895de6b6ab5115e58fa1fec2d6c30d90b4c07bb60e18f0e366437e37da5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8f6978a094174f5529837997ddcb792500fe95120110992ba0622be01888b302",
            "source_revision_id": "sha256:b9cc76653575d971c4f670105336835f071fd45be8110e1f344c69a2e7f822d2",
            "translation_revision_id": "sha256:8dcbde29f2eb1a95053365804e35960503a49f0e45d7dfd904d8921aa12760df"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:997741576f38711e02a3ec2eba6ae6904cbb804ce473879d60c2ec924e5b374f",
          "sha256:91f72895de6b6ab5115e58fa1fec2d6c30d90b4c07bb60e18f0e366437e37da5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              248,
              249
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              248,
              249
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "68c71b2af53f80d8a806f6ec52db353373aae2222661df76b43e05567dff2cb9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n261.jpg",
            "page_key": "2:248",
            "printed_page": 248,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:82b8b3863455067b5869ad4ffaff9a603c2ec2948a61e9c23f84b43939f9fcb0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui vero exprobrant et imputant, quod profecturus populus, jussu Dei, vascula omnis generis et vestimenta acceperit ab Aegyptiis, et sic abierit, ex quibus et tabernaculum factum est in eremo, ignorantes justificationes Dei et dispositiones ejus, semetipsos arguunt, sicut et presbyter dicebat. Si enim non in typica profectione hoc consensisset Deus, hodie in vera nostra profectione, id est, in fide in qua sumus constituti, per quam de numero gentilium exemti sumus, nemo poterat salvari. Omnes enim nos aut modica aut grandis sequitur possessio, quam ex mammona iniquitatis acquisivimus. Unde enim domus in quibus habitamus, et vestimenta quibus induimur, et vasa quibus utimur, et reliqua omnis ad diuturnam vitam nostram ministratio, nisi ex his, quae, cum ethnici essemus, de avaritia acquisivimus, vel ab ethnicis parentibus aut cognatis aut amicis, de injustitia acquirentibus percepimus? ut non dicamus, quia et nunc in fide exsistentes acquirimus. Quis enim vendit, et non lucrari vult ab eo qui emit? Quis autem emit, et non vult utiliter secum agi ab eo qui vendit? Quis autem negotians non propterea negotiatur, ut inde alatur? Quid autem et hi qui in regali aula sunt fideles, nonne ex eis quae Caesaris sunt habent utensilia, et his qui non habent unusquisque eorum secundum suam virtutem praestat? Aegyptii populi erant debitores non solum rerum, sed et vitae suae, propter patriarchae Joseph praecedentem benignitatem: nobis autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "486a80efac44d0fcf94282d5c0d6d6e7e540c60ecf8772ad685096ea24bf2040",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n262.jpg",
            "page_key": "2:249",
            "printed_page": 249,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5c57e87d4fe046d25cbb89b0e62621aa8cc34a65adfaed25c567bb4825ad239d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "secundum quid debitores sunt ethnici, a quibus et lucra et utilitates percipimus? quaecunque illi cum labore comparant, his nos in fide cum simus sine labore utimur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b9cc76653575d971c4f670105336835f071fd45be8110e1f344c69a2e7f822d2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui vero exprobrant et imputant, quod profecturus populus, jussu Dei, vascula omnis generis et vestimenta acceperit ab Aegyptiis, et sic abierit, ex quibus et tabernaculum factum est in eremo, ignorantes justificationes Dei et dispositiones ejus, semetipsos arguunt, sicut et presbyter dicebat. Si enim non in typica profectione hoc consensisset Deus, hodie in vera nostra profectione, id est, in fide in qua sumus constituti, per quam de numero gentilium exemti sumus, nemo poterat salvari. Omnes enim nos aut modica aut grandis sequitur possessio, quam ex mammona iniquitatis acquisivimus. Unde enim domus in quibus habitamus, et vestimenta quibus induimur, et vasa quibus utimur, et reliqua omnis ad diuturnam vitam nostram ministratio, nisi ex his, quae, cum ethnici essemus, de avaritia acquisivimus, vel ab ethnicis parentibus aut cognatis aut amicis, de injustitia acquirentibus percepimus? ut non dicamus, quia et nunc in fide exsistentes acquirimus. Quis enim vendit, et non lucrari vult ab eo qui emit? Quis autem emit, et non vult utiliter secum agi ab eo qui vendit? Quis autem negotians non propterea negotiatur, ut inde alatur? Quid autem et hi qui in regali aula sunt fideles, nonne ex eis quae Caesaris sunt habent utensilia, et his qui non habent unusquisque eorum secundum suam virtutem praestat? Aegyptii populi erant debitores non solum rerum, sed et vitae suae, propter patriarchae Joseph praecedentem benignitatem: nobis autem secundum quid debitores sunt ethnici, a quibus et lucra et utilitates percipimus? quaecunque illi cum labore comparant, his nos in fide cum simus sine labore utimur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fcdfc1b4927075d7d632c216b6a919aa4b917d9d67dbe9cc1c38022f67ad772c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "출애굽을 가리키는 profectio는 떠남 또는 탈출이다. typica profectio와 vera nostra profectio는 이스라엘의 탈출과 신앙을 통한 교회의 탈출을 연결한다.",
          "mammona iniquitatis는 불의한 재물이다. 집과 옷과 그릇, 부모나 친척에게 받은 재산, 상거래와 왕궁의 급여가 그 논의에 포함된다.",
          "이집트인들이 진 빚은 요셉이 먼저 베푼 선행에서 비롯되며, 재산과 목숨이 함께 언급된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:82b8b3863455067b5869ad4ffaff9a603c2ec2948a61e9c23f84b43939f9fcb0",
              "sha256:5c57e87d4fe046d25cbb89b0e62621aa8cc34a65adfaed25c567bb4825ad239d"
            ],
            "text": "백성이 떠나려 할 때 하나님의 명령으로 온갖 그릇과 옷을 이집트인들에게서 받아 떠났고, 그것들로 광야에서 성막도 만들었다. 이 일을 비난하며 책잡는 사람들은 하나님의 의로운 행위와 경륜을 알지 못하여 스스로를 책망하는 셈이다. 장로도 그렇게 말했다. 하나님께서 그 모형이 되는 탈출에서 이 일을 허락하지 않으셨더라면, 오늘날 우리의 참된 탈출에서도, 곧 우리가 굳게 서 있는 믿음 안에서도 아무도 구원받을 수 없었을 것이다. 이 믿음을 통해 우리는 이방인의 무리에서 벗어났다. 우리 모두에게는 적든 많든 재산이 딸려 있다. 우리가 불의한 재물에서 얻은 것이다. 우리가 사는 집과 우리가 입는 옷, 우리가 쓰는 그릇, 우리의 삶을 이어 가게 해 주는 그 밖의 모든 물품은 어디에서 왔는가? 우리가 이방인이었을 때 탐욕으로 얻은 것들이거나, 이방인 부모나 친척이나 친구가 불의하게 얻은 것을 우리가 받은 것이 아니겠는가? 지금 믿음 안에 있으면서도 재산을 얻는 일은 말할 것도 없다. 물건을 파는 사람 중에 사는 사람에게서 이익을 얻으려 하지 않는 사람이 있는가? 사는 사람 중에 파는 사람이 자기에게 유리하게 해 주기를 바라지 않는 사람이 있는가? 장사하는 사람 중에 생계를 꾸리려고 장사하지 않는 사람이 있는가? 왕궁에 있는 신자들은 또 어떠한가? 그들은 카이사르의 재산에서 생활에 필요한 것을 얻고, 저마다 자기 능력에 따라 없는 사람에게 나누어 주지 않는가? 족장 요셉이 앞서 베풀었던 선행 때문에 이집트인들은 백성에게 재산뿐 아니라 자기 목숨까지 빚지고 있었다. 우리가 이익과 도움을 얻는 이방인들은 무슨 일로 우리에게 빚지고 있는가? 그들이 수고하여 마련한 것을 믿음 안에 있는 우리는 수고하지 않고 사용한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b9cc76653575d971c4f670105336835f071fd45be8110e1f344c69a2e7f822d2"
        ],
        "text": "백성이 떠나려 할 때 하나님의 명령으로 온갖 그릇과 옷을 이집트인들에게서 받아 떠났고, 그것들로 광야에서 성막도 만들었다. 이 일을 비난하며 책잡는 사람들은 하나님의 의로운 행위와 경륜을 알지 못하여 스스로를 책망하는 셈이다. 장로도 그렇게 말했다. 하나님께서 그 모형이 되는 탈출에서 이 일을 허락하지 않으셨더라면, 오늘날 우리의 참된 탈출에서도, 곧 우리가 굳게 서 있는 믿음 안에서도 아무도 구원받을 수 없었을 것이다. 이 믿음을 통해 우리는 이방인의 무리에서 벗어났다. 우리 모두에게는 적든 많든 재산이 딸려 있다. 우리가 불의한 재물에서 얻은 것이다. 우리가 사는 집과 우리가 입는 옷, 우리가 쓰는 그릇, 우리의 삶을 이어 가게 해 주는 그 밖의 모든 물품은 어디에서 왔는가? 우리가 이방인이었을 때 탐욕으로 얻은 것들이거나, 이방인 부모나 친척이나 친구가 불의하게 얻은 것을 우리가 받은 것이 아니겠는가? 지금 믿음 안에 있으면서도 재산을 얻는 일은 말할 것도 없다. 물건을 파는 사람 중에 사는 사람에게서 이익을 얻으려 하지 않는 사람이 있는가? 사는 사람 중에 파는 사람이 자기에게 유리하게 해 주기를 바라지 않는 사람이 있는가? 장사하는 사람 중에 생계를 꾸리려고 장사하지 않는 사람이 있는가? 왕궁에 있는 신자들은 또 어떠한가? 그들은 카이사르의 재산에서 생활에 필요한 것을 얻고, 저마다 자기 능력에 따라 없는 사람에게 나누어 주지 않는가? 족장 요셉이 앞서 베풀었던 선행 때문에 이집트인들은 백성에게 재산뿐 아니라 자기 목숨까지 빚지고 있었다. 우리가 이익과 도움을 얻는 이방인들은 무슨 일로 우리에게 빚지고 있는가? 그들이 수고하여 마련한 것을 믿음 안에 있는 우리는 수고하지 않고 사용한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8dcbde29f2eb1a95053365804e35960503a49f0e45d7dfd904d8921aa12760df",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
      },
      "work_location": "4.h46.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a8bf7e5e00ee7761cd93ff0bea093aff3081f9b299cb99d6590c29c4d5b3724c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8cee8b909e1c6b372cf29f72032e4d1c8dcacb2d031cd65c54d117851de464ad",
            "sha256:7d1d5f54bf1a428dd5e6f64f1d9acad39e2e9d10b6b91e147d755929399355e4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f4852321c62912a59c3da9e08523289f0de96dc400b4bdecb1a3d5e9b3ab9290"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f3cfbb8612a9e136d3ccc4c325922d9a393b6624dbf8c9f83b3e484ce3d255c8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 46장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              249,
              250
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c99c545cc57defb63e1450768efaaa7c63f21330d66fe70df1e9fee0be862bfb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a8bf7e5e00ee7761cd93ff0bea093aff3081f9b299cb99d6590c29c4d5b3724c",
            "source_revision_id": "sha256:f4852321c62912a59c3da9e08523289f0de96dc400b4bdecb1a3d5e9b3ab9290",
            "translation_revision_id": "sha256:f3cfbb8612a9e136d3ccc4c325922d9a393b6624dbf8c9f83b3e484ce3d255c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a05f195d984d316766246692e606c9f3553ea458f0ad950998ed604b7b5b2461",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a8bf7e5e00ee7761cd93ff0bea093aff3081f9b299cb99d6590c29c4d5b3724c",
            "source_revision_id": "sha256:f4852321c62912a59c3da9e08523289f0de96dc400b4bdecb1a3d5e9b3ab9290",
            "translation_revision_id": "sha256:f3cfbb8612a9e136d3ccc4c325922d9a393b6624dbf8c9f83b3e484ce3d255c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c99c545cc57defb63e1450768efaaa7c63f21330d66fe70df1e9fee0be862bfb",
          "sha256:a05f195d984d316766246692e606c9f3553ea458f0ad950998ed604b7b5b2461"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              249,
              250
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              249,
              250
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "486a80efac44d0fcf94282d5c0d6d6e7e540c60ecf8772ad685096ea24bf2040",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n262.jpg",
            "page_key": "2:249",
            "printed_page": 249,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8cee8b909e1c6b372cf29f72032e4d1c8dcacb2d031cd65c54d117851de464ad",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ad hoc populus pessimam servitutem serviebat Aegyptiis, quemadmodum Scriptura ait: Et cum vi potestatem exercebant Aegyptii in filios Israel, et in odium eis adducebant vitam in operibus duris, luto et latere, et omnibus operibus quae faciebant in campis, per omnia opera quibus eos deprimebant cum vi: et aedificaverunt eis civitates munitas, multum laborantes, et augentes eorum substantias annis multis, et per omnem modum servitutis, cum illi non solum ingrati essent adversus eos, verum et universos eos perdere vellent. Quid igitur injuste gestum est si ex multis pauca sumserunt, et qui potuerunt multas substantias habere si non servissent eis, et divites abire, paucissimam mercedem pro magna servitute accipientes inopes abierunt? Quemadmodum si quis liber, abductus ab aliquo per vim, et serviens ei annis multis, et augens substantiam ejus, post deinde aliquod adminiculum consecutus, putetur quidem modica quaedam ejus habere, revera autem ex multis laboribus suis, et ex acquisitione magna pauca percipiens discedat, et hoc ab aliquo imputetur ei, quasi non recte fecerit? ipse magis injustus judex apparebit ei qui per vim in servitium fuerat deductus. Sic ergo sunt et hujusmodi, qui imputant populo parva de multis accipienti sibi; et ipsis non imputant, qui nullam gratiam ex merito parentum debitam reddiderunt; imo et in gravissimam servitutem redigentes, maximam ab eis consecuti sunt utilitatem: et illos quidem non signatum aurum et argentum in paucis vasculis, de suis laboribus, quemadmodum praediximus, accipientes, injuste fecisse dicunt; semetipsos autem (dicetur enim quod verum est, licet ridiculum quibusdam esse videatur) ex alienis laboribus insigne aurum et argentum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c3ba860f3309102e88af7fbd050f9cb9e9c2325fdcb35f6d8d06e9c67122c0de",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n263.jpg",
            "page_key": "2:250",
            "printed_page": 250,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7d1d5f54bf1a428dd5e6f64f1d9acad39e2e9d10b6b91e147d755929399355e4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "aeramentum, cum inscriptione et imagine Caesaris, in zonis suis ferentes, juste se facere dicunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f4852321c62912a59c3da9e08523289f0de96dc400b4bdecb1a3d5e9b3ab9290",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ad hoc populus pessimam servitutem serviebat Aegyptiis, quemadmodum Scriptura ait: Et cum vi potestatem exercebant Aegyptii in filios Israel, et in odium eis adducebant vitam in operibus duris, luto et latere, et omnibus operibus quae faciebant in campis, per omnia opera quibus eos deprimebant cum vi: et aedificaverunt eis civitates munitas, multum laborantes, et augentes eorum substantias annis multis, et per omnem modum servitutis, cum illi non solum ingrati essent adversus eos, verum et universos eos perdere vellent. Quid igitur injuste gestum est si ex multis pauca sumserunt, et qui potuerunt multas substantias habere si non servissent eis, et divites abire, paucissimam mercedem pro magna servitute accipientes inopes abierunt? Quemadmodum si quis liber, abductus ab aliquo per vim, et serviens ei annis multis, et augens substantiam ejus, post deinde aliquod adminiculum consecutus, putetur quidem modica quaedam ejus habere, revera autem ex multis laboribus suis, et ex acquisitione magna pauca percipiens discedat, et hoc ab aliquo imputetur ei, quasi non recte fecerit? ipse magis injustus judex apparebit ei qui per vim in servitium fuerat deductus. Sic ergo sunt et hujusmodi, qui imputant populo parva de multis accipienti sibi; et ipsis non imputant, qui nullam gratiam ex merito parentum debitam reddiderunt; imo et in gravissimam servitutem redigentes, maximam ab eis consecuti sunt utilitatem: et illos quidem non signatum aurum et argentum in paucis vasculis, de suis laboribus, quemadmodum praediximus, accipientes, injuste fecisse dicunt; semetipsos autem (dicetur enim quod verum est, licet ridiculum quibusdam esse videatur) ex alienis laboribus insigne aurum et argentum et aeramentum, cum inscriptione et imagine Caesaris, in zonis suis ferentes, juste se facere dicunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8c7fa932945146d51b601b83713e05fb37f9f3ba1f9cf7a167b4eed290ece4e8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "non signatum aurum과 insigne aurum은 표식 없는 금과 표식이 있는 금을 대조한다. 뒤의 금과 은과 구리는 카이사르의 글자와 형상이 찍힌 화폐를 가리킨다.",
          "이스라엘이 받은 물건은 오랜 강제 노동에 대한 작은 품삯으로 설명된다. 강제로 끌려간 자유인의 비유도 같은 관계를 드러낸다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8cee8b909e1c6b372cf29f72032e4d1c8dcacb2d031cd65c54d117851de464ad",
              "sha256:7d1d5f54bf1a428dd5e6f64f1d9acad39e2e9d10b6b91e147d755929399355e4"
            ],
            "text": "더구나 백성은 이집트인들에게 극심한 종살이를 했다. 성경은 말한다. “이집트인들은 이스라엘 자손을 강제로 부리며, 진흙과 벽돌을 다루는 고된 일, 들에서 하는 온갖 일, 그들을 강제로 억누르는 모든 노동으로 그들의 삶이 괴롭게 되도록 했다.” 그들은 이집트인들을 위해 요새 도시들을 세우고, 많은 해 동안 고되게 일하며 그들의 재산을 늘려 주었다. 갖가지 종살이를 했는데도, 이집트인들은 그들에게 감사하기는커녕 그들을 모조리 없애려 했다. 그들이 많은 것 중 조금을 받았다면, 그들에게 종살이를 하지 않았더라면 많은 재산을 가지고 부유하게 떠날 수 있었던 사람들이 그 숱한 종살이의 대가로 아주 적은 품삯을 받고 가난하게 떠났다면, 무슨 부당한 일이 일어났다는 것인가? 이를테면 어떤 자유인이 다른 사람에게 강제로 끌려가 여러 해 동안 종살이를 하며 그 사람의 재산을 늘려 주었다고 하자. 나중에 어떤 도움을 얻어 그 사람의 물건 조금을 갖고 있다고 여겨지지만, 실제로는 자신이 숱하게 일하여 벌어들인 많은 재산에서 조금을 받아 떠난 것이다. 그런데 누군가가 그를 비난하며 옳지 않은 일을 했다고 한다면 어떻겠는가? 강제로 종살이에 끌려간 그 사람에게 오히려 그 비난자가 부당한 재판관으로 드러날 것이다. 이런 자들도 그와 같다. 그들은 많은 것 중 조금을 자기 몫으로 받은 백성을 비난한다. 조상들의 공로에 보답할 의무를 전혀 이행하지 않고, 오히려 백성을 가장 혹독한 종살이에 몰아넣어 그들에게서 막대한 이익을 얻은 자들은 비난하지 않는다. 앞서 말했듯이, 백성이 자기 노동의 대가로 표식 없는 금과 은을 몇 개의 그릇에 담아 받은 것은 부당한 일이었다고 말한다. 어떤 사람에게는 우습게 들려도 사실을 말하겠다. 그러면서 자기들은 다른 사람의 노동에서 나온, 표식이 있는 금과 은과 구리를 카이사르의 글자와 형상이 찍힌 채 허리띠에 지니고 다니면서, 옳게 행동한다고 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f4852321c62912a59c3da9e08523289f0de96dc400b4bdecb1a3d5e9b3ab9290"
        ],
        "text": "더구나 백성은 이집트인들에게 극심한 종살이를 했다. 성경은 말한다. “이집트인들은 이스라엘 자손을 강제로 부리며, 진흙과 벽돌을 다루는 고된 일, 들에서 하는 온갖 일, 그들을 강제로 억누르는 모든 노동으로 그들의 삶이 괴롭게 되도록 했다.” 그들은 이집트인들을 위해 요새 도시들을 세우고, 많은 해 동안 고되게 일하며 그들의 재산을 늘려 주었다. 갖가지 종살이를 했는데도, 이집트인들은 그들에게 감사하기는커녕 그들을 모조리 없애려 했다. 그들이 많은 것 중 조금을 받았다면, 그들에게 종살이를 하지 않았더라면 많은 재산을 가지고 부유하게 떠날 수 있었던 사람들이 그 숱한 종살이의 대가로 아주 적은 품삯을 받고 가난하게 떠났다면, 무슨 부당한 일이 일어났다는 것인가? 이를테면 어떤 자유인이 다른 사람에게 강제로 끌려가 여러 해 동안 종살이를 하며 그 사람의 재산을 늘려 주었다고 하자. 나중에 어떤 도움을 얻어 그 사람의 물건 조금을 갖고 있다고 여겨지지만, 실제로는 자신이 숱하게 일하여 벌어들인 많은 재산에서 조금을 받아 떠난 것이다. 그런데 누군가가 그를 비난하며 옳지 않은 일을 했다고 한다면 어떻겠는가? 강제로 종살이에 끌려간 그 사람에게 오히려 그 비난자가 부당한 재판관으로 드러날 것이다. 이런 자들도 그와 같다. 그들은 많은 것 중 조금을 자기 몫으로 받은 백성을 비난한다. 조상들의 공로에 보답할 의무를 전혀 이행하지 않고, 오히려 백성을 가장 혹독한 종살이에 몰아넣어 그들에게서 막대한 이익을 얻은 자들은 비난하지 않는다. 앞서 말했듯이, 백성이 자기 노동의 대가로 표식 없는 금과 은을 몇 개의 그릇에 담아 받은 것은 부당한 일이었다고 말한다. 어떤 사람에게는 우습게 들려도 사실을 말하겠다. 그러면서 자기들은 다른 사람의 노동에서 나온, 표식이 있는 금과 은과 구리를 카이사르의 글자와 형상이 찍힌 채 허리띠에 지니고 다니면서, 옳게 행동한다고 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f3cfbb8612a9e136d3ccc4c325922d9a393b6624dbf8c9f83b3e484ce3d255c8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
      },
      "work_location": "4.h46.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:683bc949d1f7452f2ffb7451504563ed4bbe7a0f87a459167afca2ddd6f867c3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:15f128e1b42bdfaf6da58dded21d9a08ce35fbc6cf0ec7a66671c143ee6268ec",
            "sha256:531c9c9bae86e38ed83a31d2183ee4b80120a7cfdf675aa62aeb8721222ff124"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c62a92143d99f98cc56da071fe3eca2aca37e1b84438c8ed377e2bb3376fa0ed"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e28e541b2d7295da3eee08df69d14202b2f078efb6f5e73b35bc832fd896200e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 46장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              250,
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in dominicas utilitates convertentes, justificamur;",
            "source_start": "Si autem et comparatio fiat nostra et illorum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "qui inciperemus per aliena Deo deservire.",
            "source_start": "necessarie igitur haec in typo praemeditabantur,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b38df376527ced697dedeb53b1efb0a6ea16fabd7874d1613be32752aa587866",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:683bc949d1f7452f2ffb7451504563ed4bbe7a0f87a459167afca2ddd6f867c3",
            "source_revision_id": "sha256:c62a92143d99f98cc56da071fe3eca2aca37e1b84438c8ed377e2bb3376fa0ed",
            "translation_revision_id": "sha256:e28e541b2d7295da3eee08df69d14202b2f078efb6f5e73b35bc832fd896200e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:03fcfd74b8bb0fcd9b4deb64bcf2ff3bd270cd2f07200475b6aac351e216fef5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:683bc949d1f7452f2ffb7451504563ed4bbe7a0f87a459167afca2ddd6f867c3",
            "source_revision_id": "sha256:c62a92143d99f98cc56da071fe3eca2aca37e1b84438c8ed377e2bb3376fa0ed",
            "translation_revision_id": "sha256:e28e541b2d7295da3eee08df69d14202b2f078efb6f5e73b35bc832fd896200e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b38df376527ced697dedeb53b1efb0a6ea16fabd7874d1613be32752aa587866",
          "sha256:03fcfd74b8bb0fcd9b4deb64bcf2ff3bd270cd2f07200475b6aac351e216fef5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h46-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              250,
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in dominicas utilitates convertentes, justificamur;",
            "source_start": "Si autem et comparatio fiat nostra et illorum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "qui inciperemus per aliena Deo deservire.",
            "source_start": "necessarie igitur haec in typo praemeditabantur,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 46,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              250,
              251
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 46장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c3ba860f3309102e88af7fbd050f9cb9e9c2325fdcb35f6d8d06e9c67122c0de",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n263.jpg",
            "page_key": "2:250",
            "printed_page": 250,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:15f128e1b42bdfaf6da58dded21d9a08ce35fbc6cf0ec7a66671c143ee6268ec",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem et comparatio fiat nostra et illorum, qui justius apparebunt accepisse? utrumne populus ab Aegyptiis, qui erant per omnia debitores, an nos a Romanis et reliquis gentibus, et a quibus nihil tale nobis debeatur? Sed et mundus pacem habet per eos, et nos sine timore in viis ambulamus et navigamus quocunque voluerimus. Adversus igitur hujusmodi aptus erit sermo Domini: Hypocrita, dicens, exime primo trabem de oculo tuo, et tunc perspicies auferre festucam de oculo fratris tui. Etenim si is qui tibi haec imputat, et gloriatur in sua scientia, separatus est a gentilium coetu, et nihil est alienorum apud eum, sed et simpliciter nudus, et nudis pedibus, et sine domo in montibus conversatur, quemadmodum aliquod ex his animalibus quae herbis vescuntur, veniam merebitur, ideo quod ignoret necessitates nostrae conversationis. Si autem ab hominibus quae dicuntur aliena esse participatur, et arguit typum eorum, semetipsum injustissimum ostendit, retorquens in se ejusmodi accusationem. Invenietur enim aliena circumferens, et ea quae ejus non sunt, concupiscens; et propter hoc dixisse Dominum: Nolite judicare, ne judicemini: in quo enim judicio judicabitis, judicabitur de vobis. Non utique ut peccantes non corripiamus, nec ut his quae male fiunt consentiamus; sed ut Dei dispositiones non judicemus injuste, cum ille omnia juste profutura providerit. Quoniam enim sciebat nos de nostra substantia, quam ab alio accipientes haberemus, bene acturos, Qui enim habet, inquit, duas tunicas, det ei qui non habet: et qui habet escam, similiter faciat. Et, Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: et nudus fui, et vestistis me. Et, Cum facis eleemosynam, non sciat sinistra tua quid faciat dextra tua; et reliqua quaecunque benefacientes justificamur, velut de alienis nostra redimentes: de alienis autem ita dico, non quasi mundus alienus sit a Deo, sed quoniam hujusmodi dationes ab aliis accipientes habemus, similiter velut illi ab Aegyptiis qui non sciebant Deum, et per haec ipsa erigimus in nobismetipsis tabernaculum Dei: cum bene enim facientibus habitat Deus; quemadmodum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6c263e865fc190e35d82d96d95654823c9a4711d7fb025d89b8bd5010a9125b0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n264.jpg",
            "page_key": "2:251",
            "printed_page": 251,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:531c9c9bae86e38ed83a31d2183ee4b80120a7cfdf675aa62aeb8721222ff124",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dominus ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut hi, quando fugati fueritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Quaecunque enim cum essemus ethnici de injustitia acquisivimus, haec, cum crediderimus, in dominicas utilitates convertentes, justificamur; necessarie igitur haec in typo praemeditabantur, et tabernaculum Dei ex his fabricatur: illis quidem juste accipientibus, quemadmodum ostendimus; nobis autem praeostensis in ipsis, qui inciperemus per aliena Deo deservire.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c62a92143d99f98cc56da071fe3eca2aca37e1b84438c8ed377e2bb3376fa0ed",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem et comparatio fiat nostra et illorum, qui justius apparebunt accepisse? utrumne populus ab Aegyptiis, qui erant per omnia debitores, an nos a Romanis et reliquis gentibus, et a quibus nihil tale nobis debeatur? Sed et mundus pacem habet per eos, et nos sine timore in viis ambulamus et navigamus quocunque voluerimus. Adversus igitur hujusmodi aptus erit sermo Domini: Hypocrita, dicens, exime primo trabem de oculo tuo, et tunc perspicies auferre festucam de oculo fratris tui. Etenim si is qui tibi haec imputat, et gloriatur in sua scientia, separatus est a gentilium coetu, et nihil est alienorum apud eum, sed et simpliciter nudus, et nudis pedibus, et sine domo in montibus conversatur, quemadmodum aliquod ex his animalibus quae herbis vescuntur, veniam merebitur, ideo quod ignoret necessitates nostrae conversationis. Si autem ab hominibus quae dicuntur aliena esse participatur, et arguit typum eorum, semetipsum injustissimum ostendit, retorquens in se ejusmodi accusationem. Invenietur enim aliena circumferens, et ea quae ejus non sunt, concupiscens; et propter hoc dixisse Dominum: Nolite judicare, ne judicemini: in quo enim judicio judicabitis, judicabitur de vobis. Non utique ut peccantes non corripiamus, nec ut his quae male fiunt consentiamus; sed ut Dei dispositiones non judicemus injuste, cum ille omnia juste profutura providerit. Quoniam enim sciebat nos de nostra substantia, quam ab alio accipientes haberemus, bene acturos, Qui enim habet, inquit, duas tunicas, det ei qui non habet: et qui habet escam, similiter faciat. Et, Esurivi enim, et dedistis mihi manducare: et nudus fui, et vestistis me. Et, Cum facis eleemosynam, non sciat sinistra tua quid faciat dextra tua; et reliqua quaecunque benefacientes justificamur, velut de alienis nostra redimentes: de alienis autem ita dico, non quasi mundus alienus sit a Deo, sed quoniam hujusmodi dationes ab aliis accipientes habemus, similiter velut illi ab Aegyptiis qui non sciebant Deum, et per haec ipsa erigimus in nobismetipsis tabernaculum Dei: cum bene enim facientibus habitat Deus; quemadmodum Dominus ait: Facite vobis amicos de mammona iniquitatis, ut hi, quando fugati fueritis, recipiant vos in aeterna tabernacula. Quaecunque enim cum essemus ethnici de injustitia acquisivimus, haec, cum crediderimus, in dominicas utilitates convertentes, justificamur; necessarie igitur haec in typo praemeditabantur, et tabernaculum Dei ex his fabricatur: illis quidem juste accipientibus, quemadmodum ostendimus; nobis autem praeostensis in ipsis, qui inciperemus per aliena Deo deservire.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bf91285d199d5f21110f81c700eee007565bc055568a528b451eb02404c3e636",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "로마인들이 제공하는 평화와 안전한 여행은 당시 신자들이 이방 사회에서 받는 유익의 예로 제시된다.",
          "fugati fueritis는 쫓겨날 때라는 표현이다. 누가복음 16:9 인용의 이 라틴어 형태가 251쪽 본문에 실려 있다.",
          "남의 것이라는 말은 바로 뒤에서 다른 사람에게 받은 재산으로 풀이된다. 이 재산으로 베푸는 선행을 자기 안에 하나님의 장막을 세우는 일과 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:15f128e1b42bdfaf6da58dded21d9a08ce35fbc6cf0ec7a66671c143ee6268ec",
              "sha256:531c9c9bae86e38ed83a31d2183ee4b80120a7cfdf675aa62aeb8721222ff124"
            ],
            "text": "우리와 그들을 비교한다면, 누가 더 정당하게 받았다고 하겠는가? 모든 면에서 자기들에게 빚진 이집트인들에게 받은 백성인가, 로마인들과 다른 민족들에게 받는 우리인가? 그들에게는 우리에게 갚아야 할 그런 빚이 없다. 더구나 세상은 그들 덕분에 평화를 누리고, 우리는 두려움 없이 길을 다니고 원하는 곳으로 항해한다. 이런 사람들에게는 주님의 다음 말씀이 꼭 들어맞는다. “위선자야, 먼저 네 눈에서 들보를 빼내라. 그러면 밝히 보고 네 형제의 눈에서 티끌을 빼낼 수 있을 것이다.” 너를 이렇게 비난하고 자기 지식을 자랑하는 자가 이방인 무리에서 떨어져 나와, 남의 것은 아무것도 가지지 않고, 그저 벌거벗고 맨발로, 집도 없이 산에서 지내며, 풀을 먹는 짐승처럼 산다면, 우리의 생활에 무엇이 필요한지 모르는 것이니 용서받을 만하다. 그러나 사람들에게서 남의 것이라 불리는 물건들을 받아 쓰면서 그 모형이 된 일을 비난한다면, 그런 비난을 자기 자신에게 돌림으로써 자신이 지극히 부당한 사람임을 드러낸다. 남의 것을 지니고 다니며 자기 것이 아닌 것을 탐내는 자로 드러날 것이기 때문이다. 주님께서는 이 때문에 말씀하셨다. “심판받지 않도록 심판하지 말라. 너희가 심판하는 그 심판으로 너희도 심판받을 것이다.” 이 말씀은 죄짓는 사람들을 책망하지 말라거나 악한 일에 동의하라는 뜻이 아니다. 하나님께서는 유익이 될 모든 일을 의롭게 미리 마련하셨으므로, 그분의 경륜을 부당하게 판단하지 말라는 뜻이다. 그분은 우리가 우리 재산으로, 곧 남에게서 받아 가지고 있는 재산으로 선행을 할 것을 아셨다. 말씀은 이렇다. “속옷 두 벌을 가진 사람은 없는 사람에게 주고, 먹을 것을 가진 사람도 그와 같이 하라.” 또 “내가 굶주렸을 때 너희가 먹을 것을 주었고, 벌거벗었을 때 너희가 입혀 주었다.” 또 “네가 구제할 때에는 네 오른손이 하는 일을 왼손이 모르게 하라.” 우리는 그 밖의 온갖 선행을 하면서 의롭게 된다. 남의 것으로 우리 것을 되찾는 셈이다. 여기서 남의 것이라고 하는 것은 세상이 하나님과 무관하다는 뜻이 아니라, 우리가 이런 선물을 남에게서 받아 가지고 있다는 뜻이다. 그들이 하나님을 모르는 이집트인들에게서 받았던 것과 같다. 바로 이러한 것들로 우리는 우리 안에 하나님의 장막을 세운다. 하나님은 선행하는 사람들과 함께 거하시기 때문이다. 주님께서 말씀하신 대로다. “불의한 재물로 너희를 위한 친구들을 사귀어라. 너희가 쫓겨날 때 그들이 너희를 영원한 장막으로 맞아들이게 하라.” 우리가 이방인이었을 때 불의하게 얻은 것은 무엇이든, 믿게 된 뒤 주님을 위한 일에 돌려 쓰면 우리는 의롭게 된다. 그러므로 이 일들은 반드시 모형으로 미리 연습되어야 했으며, 그것들로 하나님의 성막이 지어졌다. 그들은 우리가 밝혔듯 정당하게 받았고, 그들 안에서 우리의 모습이 미리 나타났다. 우리는 남의 것으로 하나님을 섬기게 될 사람들이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c62a92143d99f98cc56da071fe3eca2aca37e1b84438c8ed377e2bb3376fa0ed"
        ],
        "text": "우리와 그들을 비교한다면, 누가 더 정당하게 받았다고 하겠는가? 모든 면에서 자기들에게 빚진 이집트인들에게 받은 백성인가, 로마인들과 다른 민족들에게 받는 우리인가? 그들에게는 우리에게 갚아야 할 그런 빚이 없다. 더구나 세상은 그들 덕분에 평화를 누리고, 우리는 두려움 없이 길을 다니고 원하는 곳으로 항해한다. 이런 사람들에게는 주님의 다음 말씀이 꼭 들어맞는다. “위선자야, 먼저 네 눈에서 들보를 빼내라. 그러면 밝히 보고 네 형제의 눈에서 티끌을 빼낼 수 있을 것이다.” 너를 이렇게 비난하고 자기 지식을 자랑하는 자가 이방인 무리에서 떨어져 나와, 남의 것은 아무것도 가지지 않고, 그저 벌거벗고 맨발로, 집도 없이 산에서 지내며, 풀을 먹는 짐승처럼 산다면, 우리의 생활에 무엇이 필요한지 모르는 것이니 용서받을 만하다. 그러나 사람들에게서 남의 것이라 불리는 물건들을 받아 쓰면서 그 모형이 된 일을 비난한다면, 그런 비난을 자기 자신에게 돌림으로써 자신이 지극히 부당한 사람임을 드러낸다. 남의 것을 지니고 다니며 자기 것이 아닌 것을 탐내는 자로 드러날 것이기 때문이다. 주님께서는 이 때문에 말씀하셨다. “심판받지 않도록 심판하지 말라. 너희가 심판하는 그 심판으로 너희도 심판받을 것이다.” 이 말씀은 죄짓는 사람들을 책망하지 말라거나 악한 일에 동의하라는 뜻이 아니다. 하나님께서는 유익이 될 모든 일을 의롭게 미리 마련하셨으므로, 그분의 경륜을 부당하게 판단하지 말라는 뜻이다. 그분은 우리가 우리 재산으로, 곧 남에게서 받아 가지고 있는 재산으로 선행을 할 것을 아셨다. 말씀은 이렇다. “속옷 두 벌을 가진 사람은 없는 사람에게 주고, 먹을 것을 가진 사람도 그와 같이 하라.” 또 “내가 굶주렸을 때 너희가 먹을 것을 주었고, 벌거벗었을 때 너희가 입혀 주었다.” 또 “네가 구제할 때에는 네 오른손이 하는 일을 왼손이 모르게 하라.” 우리는 그 밖의 온갖 선행을 하면서 의롭게 된다. 남의 것으로 우리 것을 되찾는 셈이다. 여기서 남의 것이라고 하는 것은 세상이 하나님과 무관하다는 뜻이 아니라, 우리가 이런 선물을 남에게서 받아 가지고 있다는 뜻이다. 그들이 하나님을 모르는 이집트인들에게서 받았던 것과 같다. 바로 이러한 것들로 우리는 우리 안에 하나님의 장막을 세운다. 하나님은 선행하는 사람들과 함께 거하시기 때문이다. 주님께서 말씀하신 대로다. “불의한 재물로 너희를 위한 친구들을 사귀어라. 너희가 쫓겨날 때 그들이 너희를 영원한 장막으로 맞아들이게 하라.” 우리가 이방인이었을 때 불의하게 얻은 것은 무엇이든, 믿게 된 뒤 주님을 위한 일에 돌려 쓰면 우리는 의롭게 된다. 그러므로 이 일들은 반드시 모형으로 미리 연습되어야 했으며, 그것들로 하나님의 성막이 지어졌다. 그들은 우리가 밝혔듯 정당하게 받았고, 그들 안에서 우리의 모습이 미리 나타났다. 우리는 남의 것으로 하나님을 섬기게 될 사람들이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e28e541b2d7295da3eee08df69d14202b2f078efb6f5e73b35bc832fd896200e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
      },
      "work_location": "4.h46.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-46:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0c176e58e1777988a43ed0c1c05966671d1510393fd645c482c385512cc0771c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7f2aaf33bd9d8b3d532f5463aa9e166637f2bbb0fd91917e8a6a1f0f5ce54d06"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8732ac11a13d292a45c70d21f2f5d68008693bca7a9711ea4c99b67510698a66"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5b6a7cb29f6b314ba90fe4a884a301699c2585f6d106dcf86ac2b3007e561cd9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 47장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h47",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h47",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "quas tunc particulatim accepit Aegyptus.",
            "source_start": "Universa enim quae ex Aegypto profectio fiebat populi,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Nihil enim otiosum est eorum quaecunque inaccusabilia posita sunt in Scripturis.",
            "source_start": "Talia quaedam enarrans de antiquis presbyter,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 47장은 인쇄된 절 번호가 없다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0002900fc89d803b141f99fcf49d6b9cbb73c9cea8be3780f21b7926e6e3e857",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0c176e58e1777988a43ed0c1c05966671d1510393fd645c482c385512cc0771c",
            "source_revision_id": "sha256:8732ac11a13d292a45c70d21f2f5d68008693bca7a9711ea4c99b67510698a66",
            "translation_revision_id": "sha256:5b6a7cb29f6b314ba90fe4a884a301699c2585f6d106dcf86ac2b3007e561cd9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1d675526afdca793dbc19e3d2db8fb83f02a933c04d16e42efd178edeaf84db4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0c176e58e1777988a43ed0c1c05966671d1510393fd645c482c385512cc0771c",
            "source_revision_id": "sha256:8732ac11a13d292a45c70d21f2f5d68008693bca7a9711ea4c99b67510698a66",
            "translation_revision_id": "sha256:5b6a7cb29f6b314ba90fe4a884a301699c2585f6d106dcf86ac2b3007e561cd9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0002900fc89d803b141f99fcf49d6b9cbb73c9cea8be3780f21b7926e6e3e857",
          "sha256:1d675526afdca793dbc19e3d2db8fb83f02a933c04d16e42efd178edeaf84db4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h47",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103430.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "quas tunc particulatim accepit Aegyptus.",
            "source_start": "Universa enim quae ex Aegypto profectio fiebat populi,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              251
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Nihil enim otiosum est eorum quaecunque inaccusabilia posita sunt in Scripturis.",
            "source_start": "Talia quaedam enarrans de antiquis presbyter,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 47,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              251
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 47장은 인쇄된 절 번호가 없다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6c263e865fc190e35d82d96d95654823c9a4711d7fb025d89b8bd5010a9125b0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n264.jpg",
            "page_key": "2:251",
            "printed_page": 251,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7f2aaf33bd9d8b3d532f5463aa9e166637f2bbb0fd91917e8a6a1f0f5ce54d06",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Universa enim quae ex Aegypto profectio fiebat populi, a Deo typus et imago fuit profectionis Ecclesiae, quae erat futura ex gentibus: propter hoc et in fine educens eam hinc in suam haereditatem, quam non Moyses quidem famulus Dei, sed Jesus Filius Dei in haereditatem dabit. Si quis autem diligentius intendat his quae a prophetis dicuntur de fine, et quaecunque Johannes discipulus Domini vidit in Apocalypsi, inveniet easdem plagas universaliter accipere gentes, quas tunc particulatim accepit Aegyptus. Talia quaedam enarrans de antiquis presbyter, reficiebat nos, et dicebat: De his quidem delictis, de quibus ipsae Scripturae increpant patriarchas et prophetas, nos non oportere exprobrare eis, neque fieri similes Cham, qui irrisit turpitudinem patris sui, et in maledictionem decidit; sed gratias agere pro illis Deo, quoniam in adventu Domini nostri remissa sunt eis peccata: etenim illos dicebat gratias agere, et gloriari in nostra salute. De quibus autem Scripturae non increpant, sed simpliciter sunt positae, nos non debere fieri accusatores, non enim sumus diligentiores Deo, neque super magistrum possumus esse, sed typum quaerere. Nihil enim otiosum est eorum quaecunque inaccusabilia posita sunt in Scripturis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8732ac11a13d292a45c70d21f2f5d68008693bca7a9711ea4c99b67510698a66",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Universa enim quae ex Aegypto profectio fiebat populi, a Deo typus et imago fuit profectionis Ecclesiae, quae erat futura ex gentibus: propter hoc et in fine educens eam hinc in suam haereditatem, quam non Moyses quidem famulus Dei, sed Jesus Filius Dei in haereditatem dabit. Si quis autem diligentius intendat his quae a prophetis dicuntur de fine, et quaecunque Johannes discipulus Domini vidit in Apocalypsi, inveniet easdem plagas universaliter accipere gentes, quas tunc particulatim accepit Aegyptus. Talia quaedam enarrans de antiquis presbyter, reficiebat nos, et dicebat: De his quidem delictis, de quibus ipsae Scripturae increpant patriarchas et prophetas, nos non oportere exprobrare eis, neque fieri similes Cham, qui irrisit turpitudinem patris sui, et in maledictionem decidit; sed gratias agere pro illis Deo, quoniam in adventu Domini nostri remissa sunt eis peccata: etenim illos dicebat gratias agere, et gloriari in nostra salute. De quibus autem Scripturae non increpant, sed simpliciter sunt positae, nos non debere fieri accusatores, non enim sumus diligentiores Deo, neque super magistrum possumus esse, sed typum quaerere. Nihil enim otiosum est eorum quaecunque inaccusabilia posita sunt in Scripturis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "76e7fef6622f250038458d379fabf254d38ecd88c5515d16bde61eea10998cf8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "장로는 성경이 직접 책망하는 범죄와 책망 없이 기록한 사건을 구별하여 읽도록 가르친다. 후자에서는 typus, 곧 모형을 찾는다.",
          "이집트가 부분적으로 받은 재앙과 민족들이 전면적으로 받을 재앙은 출애굽과 묵시록을 잇는 해석이다. 마지막의 상속지를 주는 이는 하나님의 아들 예수로 명시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7f2aaf33bd9d8b3d532f5463aa9e166637f2bbb0fd91917e8a6a1f0f5ce54d06"
            ],
            "text": "백성이 이집트를 떠난 그 모든 일은 하나님께서 주신 모형과 표상이었다. 장차 교회가 이방 민족들 가운데서 떠나올 일을 나타낸 것이다. 그러므로 마지막에는 그분이 교회를 여기에서 이끌어 내어 자신의 상속지로 데려가신다. 그 상속지를 줄 이는 하나님의 종 모세가 아니라 하나님의 아들 예수이다. 예언자들이 마지막에 관해 한 말과 주님의 제자 요한이 묵시록에서 본 모든 것을 누가 더 자세히 살펴본다면, 그때 이집트가 부분적으로 받은 재앙과 똑같은 재앙을 민족들이 전면적으로 받는다는 사실을 알게 될 것이다. 장로는 옛사람들에 관해 이런 일을 이야기하며 우리에게 힘을 주었고, 이렇게 말했다. “성경 자체가 족장들과 예언자들을 책망하는 범죄에 관해서, 우리가 그들을 꾸짖어서는 안 된다. 자기 아버지의 수치를 비웃다가 저주에 떨어진 함처럼 되어서도 안 된다. 오히려 그들을 위해 하나님께 감사해야 한다. 우리 주님께서 오셨을 때 그들의 죄가 용서되었기 때문이다.” 그는 그들도 우리의 구원을 두고 감사하며 자랑한다고 말했다. “성경이 책망 없이 그대로 기록한 일들에 관해서는 우리가 고발자가 되어서는 안 된다. 우리는 하나님보다 더 세심하지 못하고, 스승보다 높아질 수도 없기 때문이다. 우리는 그 모형을 찾아야 한다. 성경에 책망 없이 기록된 것들 가운데 아무 뜻 없이 기록된 것은 하나도 없다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8732ac11a13d292a45c70d21f2f5d68008693bca7a9711ea4c99b67510698a66"
        ],
        "text": "백성이 이집트를 떠난 그 모든 일은 하나님께서 주신 모형과 표상이었다. 장차 교회가 이방 민족들 가운데서 떠나올 일을 나타낸 것이다. 그러므로 마지막에는 그분이 교회를 여기에서 이끌어 내어 자신의 상속지로 데려가신다. 그 상속지를 줄 이는 하나님의 종 모세가 아니라 하나님의 아들 예수이다. 예언자들이 마지막에 관해 한 말과 주님의 제자 요한이 묵시록에서 본 모든 것을 누가 더 자세히 살펴본다면, 그때 이집트가 부분적으로 받은 재앙과 똑같은 재앙을 민족들이 전면적으로 받는다는 사실을 알게 될 것이다. 장로는 옛사람들에 관해 이런 일을 이야기하며 우리에게 힘을 주었고, 이렇게 말했다. “성경 자체가 족장들과 예언자들을 책망하는 범죄에 관해서, 우리가 그들을 꾸짖어서는 안 된다. 자기 아버지의 수치를 비웃다가 저주에 떨어진 함처럼 되어서도 안 된다. 오히려 그들을 위해 하나님께 감사해야 한다. 우리 주님께서 오셨을 때 그들의 죄가 용서되었기 때문이다.” 그는 그들도 우리의 구원을 두고 감사하며 자랑한다고 말했다. “성경이 책망 없이 그대로 기록한 일들에 관해서는 우리가 고발자가 되어서는 안 된다. 우리는 하나님보다 더 세심하지 못하고, 스승보다 높아질 수도 없기 때문이다. 우리는 그 모형을 찾아야 한다. 성경에 책망 없이 기록된 것들 가운데 아무 뜻 없이 기록된 것은 하나도 없다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:5b6a7cb29f6b314ba90fe4a884a301699c2585f6d106dcf86ac2b3007e561cd9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
      },
      "work_location": "4.h47",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-47"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a0e58a7499f9fe13d050993d193bd3b5ed250f3a0673512852a43d11405c13a8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:749e4fb9883d1e2982c0df1a836002927f6e6848863060d670452b74e3e2597f",
            "sha256:88d18a13a905915e61852a81d032da5f3b36751a3db73ef879c21e24ac998476"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c005ef014c34fb9da652244650713e2ac2c49606e612b6dadf0589c052e0e2f7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:09f9ba8fc947421a084c560d8508c08301181e6fc933ff12ad4220d80e5b1ff1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 48장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et suscitemus de patre nostro semen.",
            "source_start": "Quemadmodum et Lot, qui eduxit de Sodomis filias suas,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252,
              253
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quam Patrem nostrum.",
            "source_start": "Illae quidem filiae secundum simplicitatem et innocentiam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 48장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:264ba6ccb156235ca925ba655d53b374a08a2ee2802ec1e52ac3947b568fd2dc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0e58a7499f9fe13d050993d193bd3b5ed250f3a0673512852a43d11405c13a8",
            "source_revision_id": "sha256:c005ef014c34fb9da652244650713e2ac2c49606e612b6dadf0589c052e0e2f7",
            "translation_revision_id": "sha256:09f9ba8fc947421a084c560d8508c08301181e6fc933ff12ad4220d80e5b1ff1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:47c3b81e0b29d0be8be31ae17e7094390fe040bb12469f0bb993b01d3b0bc1c5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a0e58a7499f9fe13d050993d193bd3b5ed250f3a0673512852a43d11405c13a8",
            "source_revision_id": "sha256:c005ef014c34fb9da652244650713e2ac2c49606e612b6dadf0589c052e0e2f7",
            "translation_revision_id": "sha256:09f9ba8fc947421a084c560d8508c08301181e6fc933ff12ad4220d80e5b1ff1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:264ba6ccb156235ca925ba655d53b374a08a2ee2802ec1e52ac3947b568fd2dc",
          "sha256:47c3b81e0b29d0be8be31ae17e7094390fe040bb12469f0bb993b01d3b0bc1c5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et suscitemus de patre nostro semen.",
            "source_start": "Quemadmodum et Lot, qui eduxit de Sodomis filias suas,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              252,
              253
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quam Patrem nostrum.",
            "source_start": "Illae quidem filiae secundum simplicitatem et innocentiam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              252,
              253
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "observations": [
              "그리스어의 Λώτ에 대응하는 라틴어 본문은 homine이다.",
              "라틴어 본문에는 duae filiae, id est duae synagogae가 있고 병렬 그리스어에는 αἱ δύο συναγωγαί가 있다."
            ],
            "printed_reference": "E. Caten. in Gen. ed. Halloix. coll. MS. Combefis.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 252,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Μὴ εἰδότος τοῦ Λώτ, μηδὲ ἡδονῇ δουλεύσαντος, οἰκονομία ἐπετελεῖτο, δι᾽ ἧς αἱ δύο συναγωγαὶ ἀπὸ ἑνὸς καὶ τοῦ αὐτοῦ πατρὸς τεκνοποιησάμεναι ἐμηνύοντο ἄνευ σαρκὸς ἡδονῆς. Οὐ γὰρ ἦν ἄλλος οὐδεὶς σπέρμα ζωτικὸν καὶ τέκνων ἐπικαρπίαν δυνάμενος δοῦναι αὐταῖς, καθὼς γέγραπται·"
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_catena_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 48장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3840f6b8a774657d1f09526ab917a0bbd2c8398a5cf92aeb37ae4ad36c008fe4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n265.jpg",
            "page_key": "2:252",
            "printed_page": 252,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:749e4fb9883d1e2982c0df1a836002927f6e6848863060d670452b74e3e2597f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum et Lot, qui eduxit de Sodomis filias suas, quae conceperunt de patre suo, et qui reliquit in circumfinio uxorem suam statuam salis usque in hodiernum diem. Etenim Lot non ex sua voluntate, neque ex sua concupiscentia carnali, neque sensum neque cogitationem hujusmodi operationis accipiens, consummavit typum. Quemadmodum Scriptura dicit: Et intravit major nata, et dormivit cum patre suo nocte illa: et non scivit Lot cum dormiret illa, et cum surgeret. Et in minore autem hoc idem: Et non scivit, inquit, cum dormisset secum, nec cum surrexisset.  Nesciente igitur homine, neque libidini serviente, dispensatio perficiebatur, per quam duae filiae, id est duae synagogae, ab uno et eodem patre in sobolem adoptatae significabantur sine carnis libidine. Nec enim alter erat aliquis qui semen vitale et filiorum fructum posset dare eis, quemadmodum scriptum est: Dixit autem major ad minorem: Pater noster senior est, et nemo est super terram qui intret ad nos, ut oportet omni terrae: veni, potionemus patrem nostrum vino, et dormiamus cum eo, et suscitemus de patre nostro semen. Illae quidem filiae secundum simplicitatem et innocentiam putantes universos homines periisse, quemadmodum et Sodomitas, et in universam terram iracundiam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "992c01d2cfa33be5032fb14daf0144ea0193a2442bdadbe682b5d26989128b2f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n266.jpg",
            "page_key": "2:253",
            "printed_page": 253,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:88d18a13a905915e61852a81d032da5f3b36751a3db73ef879c21e24ac998476",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dei supervenisse, dicebant haec. Quapropter et ipsae excusabiles sunt, arbitrantes se solas relictas cum patre suo ad conservationem generis humani, et propter hoc circumveniebant patrem. Per verba autem earum significabatur, neminem esse alterum qui possit filiorum generationem majori et minori synagogae praestare, quam Patrem nostrum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c005ef014c34fb9da652244650713e2ac2c49606e612b6dadf0589c052e0e2f7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum et Lot, qui eduxit de Sodomis filias suas, quae conceperunt de patre suo, et qui reliquit in circumfinio uxorem suam statuam salis usque in hodiernum diem. Etenim Lot non ex sua voluntate, neque ex sua concupiscentia carnali, neque sensum neque cogitationem hujusmodi operationis accipiens, consummavit typum. Quemadmodum Scriptura dicit: Et intravit major nata, et dormivit cum patre suo nocte illa: et non scivit Lot cum dormiret illa, et cum surgeret. Et in minore autem hoc idem: Et non scivit, inquit, cum dormisset secum, nec cum surrexisset.  Nesciente igitur homine, neque libidini serviente, dispensatio perficiebatur, per quam duae filiae, id est duae synagogae, ab uno et eodem patre in sobolem adoptatae significabantur sine carnis libidine. Nec enim alter erat aliquis qui semen vitale et filiorum fructum posset dare eis, quemadmodum scriptum est: Dixit autem major ad minorem: Pater noster senior est, et nemo est super terram qui intret ad nos, ut oportet omni terrae: veni, potionemus patrem nostrum vino, et dormiamus cum eo, et suscitemus de patre nostro semen. Illae quidem filiae secundum simplicitatem et innocentiam putantes universos homines periisse, quemadmodum et Sodomitas, et in universam terram iracundiam Dei supervenisse, dicebant haec. Quapropter et ipsae excusabiles sunt, arbitrantes se solas relictas cum patre suo ad conservationem generis humani, et propter hoc circumveniebant patrem. Per verba autem earum significabatur, neminem esse alterum qui possit filiorum generationem majori et minori synagogae praestare, quam Patrem nostrum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "52f241fce4baaa12c7650e78e88b695bda8fa8d9aec1649d4e2882c015f0cc93",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "adoptatae는 접붙임의 이미지로 옮겼다. 252쪽 주7은 농업의 접붙임을 설명하고, 다음 절은 자녀를 열매로 맺는다는 말을 잇는다.",
          "라틴어 대본은 두 딸을 duae synagogae, 곧 두 회중으로 풀이한다. 병렬 그리스어에는 처음부터 두 회중이 제시된다.",
          "큰딸과 작은딸이 나타내는 majori et minori synagogae는 앞선 회중과 뒤따른 회중의 관계를 가리킨다. 두 회중은 다음 절에서 두 모임으로 다시 풀이된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:749e4fb9883d1e2982c0df1a836002927f6e6848863060d670452b74e3e2597f",
              "sha256:88d18a13a905915e61852a81d032da5f3b36751a3db73ef879c21e24ac998476"
            ],
            "text": "롯도 그와 같았다. 그는 자기 딸들을 소돔에서 이끌어 냈고, 그 딸들은 아버지에게서 임신했다. 그는 아내를 그 경계에 소금 기둥으로 남겨 두었으며, 그것이 오늘까지 이른다. 롯은 자기 의지나 육신의 욕망에 따라 행동한 것이 아니었다. 그런 행위를 의식하거나 생각조차 하지 못한 채 모형을 완성했다. 성경은 말한다. “큰딸이 들어와 그날 밤 아버지와 동침했다. 그 딸이 눕고 일어나는 것을 롯은 알지 못했다.” 작은딸에 관해서도 같은 말을 한다. “그 딸이 자기와 동침하고 일어나는 것을 그는 알지 못했다.” 이렇게 그 사람이 알지도 못하고 욕망에 매이지도 않은 가운데 경륜이 이루어졌다. 그 경륜을 통해 두 딸, 곧 두 회중이 동일한 한 아버지에게서 자손을 낳도록 접붙여지는 일이 나타났다. 육신의 욕망 없이 이루어진 일이다. 그들에게 생명의 씨와 자녀라는 열매를 줄 다른 이는 아무도 없었다. 기록된 대로다. “큰딸이 작은딸에게 말했다. ‘우리 아버지는 늙었고, 온 세상의 관례에 따라 우리에게 들어올 남자가 땅에 없다. 자, 아버지께 포도주를 마시게 하고 그분과 동침하여, 아버지에게서 후손을 얻자.’” 그 딸들은 순박하고 순진하여 모든 사람이 소돔 사람들처럼 죽었고, 하나님의 진노가 온 땅에 임했다고 생각하여 이런 말을 했다. 그러므로 그들도 용서받을 만하다. 인류를 보존하도록 자기들만 아버지와 함께 남겨졌다고 생각했고, 그 때문에 아버지를 속였던 것이다. 그들의 말에는 이런 뜻이 나타나 있었다. 우리 아버지 외에 먼저 된 회중과 나중 된 회중이 자녀를 낳게 해 줄 수 있는 다른 이는 아무도 없다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c005ef014c34fb9da652244650713e2ac2c49606e612b6dadf0589c052e0e2f7"
        ],
        "text": "롯도 그와 같았다. 그는 자기 딸들을 소돔에서 이끌어 냈고, 그 딸들은 아버지에게서 임신했다. 그는 아내를 그 경계에 소금 기둥으로 남겨 두었으며, 그것이 오늘까지 이른다. 롯은 자기 의지나 육신의 욕망에 따라 행동한 것이 아니었다. 그런 행위를 의식하거나 생각조차 하지 못한 채 모형을 완성했다. 성경은 말한다. “큰딸이 들어와 그날 밤 아버지와 동침했다. 그 딸이 눕고 일어나는 것을 롯은 알지 못했다.” 작은딸에 관해서도 같은 말을 한다. “그 딸이 자기와 동침하고 일어나는 것을 그는 알지 못했다.” 이렇게 그 사람이 알지도 못하고 욕망에 매이지도 않은 가운데 경륜이 이루어졌다. 그 경륜을 통해 두 딸, 곧 두 회중이 동일한 한 아버지에게서 자손을 낳도록 접붙여지는 일이 나타났다. 육신의 욕망 없이 이루어진 일이다. 그들에게 생명의 씨와 자녀라는 열매를 줄 다른 이는 아무도 없었다. 기록된 대로다. “큰딸이 작은딸에게 말했다. ‘우리 아버지는 늙었고, 온 세상의 관례에 따라 우리에게 들어올 남자가 땅에 없다. 자, 아버지께 포도주를 마시게 하고 그분과 동침하여, 아버지에게서 후손을 얻자.’” 그 딸들은 순박하고 순진하여 모든 사람이 소돔 사람들처럼 죽었고, 하나님의 진노가 온 땅에 임했다고 생각하여 이런 말을 했다. 그러므로 그들도 용서받을 만하다. 인류를 보존하도록 자기들만 아버지와 함께 남겨졌다고 생각했고, 그 때문에 아버지를 속였던 것이다. 그들의 말에는 이런 뜻이 나타나 있었다. 우리 아버지 외에 먼저 된 회중과 나중 된 회중이 자녀를 낳게 해 줄 수 있는 다른 이는 아무도 없다.",
        "translation_revision_id": "sha256:09f9ba8fc947421a084c560d8508c08301181e6fc933ff12ad4220d80e5b1ff1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
      },
      "work_location": "4.h48.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9727c31c7864ac3e860cdecb7867f95b8b15a81914703639506bf1d1cbf6c6ff",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7ff9f5284bf1f61c1b03f13b93eb72a737c154d1da3a01158cdd20204a786aa6",
            "sha256:8dc7d077594a2f6ae28a2e27e635d2e6224ebac06ba6be3725b6f9657325b0d2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:673e00677d31cfc6445d8c299501b08cd8d75ebdf9ce06c7c18fbd5e4ed161fe"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:55b4609b476589baad160fbff639a5163098afe7b5010fb68fa7aa5b5fc1fcdf"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 48장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "fructificantes ex patre suo filios vivos vivo Deo.",
            "source_start": "Pater autem generis humani Verbum Dei:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253,
              254
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "firmans et praemittens filios ad Patrem ipsorum.",
            "source_start": "Et cum haec fierent uxor",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 48장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4f406d24de5f977ec543d6d79384bef292d8bea029c1d3f169b84cd4a346b3a2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9727c31c7864ac3e860cdecb7867f95b8b15a81914703639506bf1d1cbf6c6ff",
            "source_revision_id": "sha256:673e00677d31cfc6445d8c299501b08cd8d75ebdf9ce06c7c18fbd5e4ed161fe",
            "translation_revision_id": "sha256:55b4609b476589baad160fbff639a5163098afe7b5010fb68fa7aa5b5fc1fcdf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7e05e63875a63f1e1639eb7152240f440efce471af2f960397d5de83c271a1ab",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9727c31c7864ac3e860cdecb7867f95b8b15a81914703639506bf1d1cbf6c6ff",
            "source_revision_id": "sha256:673e00677d31cfc6445d8c299501b08cd8d75ebdf9ce06c7c18fbd5e4ed161fe",
            "translation_revision_id": "sha256:55b4609b476589baad160fbff639a5163098afe7b5010fb68fa7aa5b5fc1fcdf"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4f406d24de5f977ec543d6d79384bef292d8bea029c1d3f169b84cd4a346b3a2",
          "sha256:7e05e63875a63f1e1639eb7152240f440efce471af2f960397d5de83c271a1ab"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h48-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "fructificantes ex patre suo filios vivos vivo Deo.",
            "source_start": "Pater autem generis humani Verbum Dei:",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103431.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              253,
              254
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "firmans et praemittens filios ad Patrem ipsorum.",
            "source_start": "Et cum haec fierent uxor",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 48,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              253,
              254
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 48장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "992c01d2cfa33be5032fb14daf0144ea0193a2442bdadbe682b5d26989128b2f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n266.jpg",
            "page_key": "2:253",
            "printed_page": 253,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7ff9f5284bf1f61c1b03f13b93eb72a737c154d1da3a01158cdd20204a786aa6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pater autem generis humani Verbum Dei: quemadmodum Moyses ostendit dicens: Nonne hic ipse Pater tuus qui possedit te, et fecit te, et creavit te? Quando igitur hic vitale semen, id est, Spiritum remissionis peccatorum per quem vivificamur, effudit in humanum genus? nonne tunc cum convescebatur cum hominibus, et bibebat vinum in terra? Venit, enim inquit, Filius Hominis manducans et bibens: et cum recubuisset obdormivit, et somnum cepit. Quemadmodum ipse in David dicit: Ego dormivi et somnum cepi. Et quoniam in nostra communicatione et vita hoc agebat, iterum ait: Et somnus meus suavis mihi factus est. Totum autem significabatur per Lot, quoniam semen patris omnium, id est, Spiritus Dei, per quem facta sunt omnia, commixtus et unitus est carni, hoc est, plasmati suo: per quam commixtionem et unitatem duae synagogae, id est duae congregationes, fructificantes ex patre suo filios vivos vivo Deo. Et cum haec fierent uxor",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6887ca0b5aba77dd60eed44a8d03104c3b6461da00e6756b5aefca74a74cc7c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n267.jpg",
            "page_key": "2:254",
            "printed_page": 254,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8dc7d077594a2f6ae28a2e27e635d2e6224ebac06ba6be3725b6f9657325b0d2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "remansit in Sodomis, jam non caro corruptibilis sed statua salis semper manens, et per naturalia ea quae sunt consuetudinis hominis ostendens, quoniam et Ecclesia, quae est sal terrae, subrelicta est in confinio terrae, patiens quae sunt humana: et dum saepe auferuntur ab ea membra integra, perseverat statua salis, quod est firmamentum fidei, firmans et praemittens filios ad Patrem ipsorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:673e00677d31cfc6445d8c299501b08cd8d75ebdf9ce06c7c18fbd5e4ed161fe",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Pater autem generis humani Verbum Dei: quemadmodum Moyses ostendit dicens: Nonne hic ipse Pater tuus qui possedit te, et fecit te, et creavit te? Quando igitur hic vitale semen, id est, Spiritum remissionis peccatorum per quem vivificamur, effudit in humanum genus? nonne tunc cum convescebatur cum hominibus, et bibebat vinum in terra? Venit, enim inquit, Filius Hominis manducans et bibens: et cum recubuisset obdormivit, et somnum cepit. Quemadmodum ipse in David dicit: Ego dormivi et somnum cepi. Et quoniam in nostra communicatione et vita hoc agebat, iterum ait: Et somnus meus suavis mihi factus est. Totum autem significabatur per Lot, quoniam semen patris omnium, id est, Spiritus Dei, per quem facta sunt omnia, commixtus et unitus est carni, hoc est, plasmati suo: per quam commixtionem et unitatem duae synagogae, id est duae congregationes, fructificantes ex patre suo filios vivos vivo Deo. Et cum haec fierent uxor remansit in Sodomis, jam non caro corruptibilis sed statua salis semper manens, et per naturalia ea quae sunt consuetudinis hominis ostendens, quoniam et Ecclesia, quae est sal terrae, subrelicta est in confinio terrae, patiens quae sunt humana: et dum saepe auferuntur ab ea membra integra, perseverat statua salis, quod est firmamentum fidei, firmans et praemittens filios ad Patrem ipsorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a084008d74688e6918e84b2aeffaf52b8e476002b6449aa9fe4bb6d30ea51662",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "인류의 아버지로 제시되는 주체는 Verbum Dei, 곧 하나님의 말씀이다. 이어지는 씨는 죄 용서의 영이며, 그 영을 통해 사람이 살아난다고 설명한다.",
          "하나님의 영과 육신의 commixtio 및 unitas는 섞임과 연합으로 옮겼다. 육신은 바로 이어 plasmati suo, 곧 그분이 빚으신 것으로 풀이된다.",
          "롯의 아내의 소금 기둥은 인간의 일을 겪으며 지체들을 아버지께 보내는 교회의 모형이다. 자연스러운 현상이라는 per naturalia는 판본의 주석에서 월경을 가리키는 표현으로 풀이된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7ff9f5284bf1f61c1b03f13b93eb72a737c154d1da3a01158cdd20204a786aa6",
              "sha256:8dc7d077594a2f6ae28a2e27e635d2e6224ebac06ba6be3725b6f9657325b0d2"
            ],
            "text": "인류의 아버지는 하나님의 말씀이다. 모세도 말한다. “그분이 바로 너를 소유하신 네 아버지가 아니냐? 너를 만드시고 창조하신 분이 아니냐?” 그러면 그분은 언제 생명의 씨를, 곧 우리를 살리는 죄 용서의 영을 인류에게 부어 주셨는가? 사람들과 함께 음식을 먹고 땅에서 포도주를 마시던 그때가 아니겠는가? 말씀에는 “인자가 와서 먹고 마셨다”라고 되어 있다. 그분은 누워 잠드셨고 잠을 이루셨다. 다윗을 통해 그분 자신이 말씀하신 대로다. “나는 잠들어 잠을 이루었다.” 우리의 사귐과 삶에 함께하시며 이 일을 하셨기에, 다시 말씀하신다. “내 잠이 내게 달콤해졌다.” 롯을 통해 이 모든 일이 나타났다. 만물의 아버지의 씨, 곧 만물이 그를 통해 만들어진 하나님의 영이 육신과 섞이고 하나가 되셨다. 곧 그분께서 빚으신 것과 하나가 되셨다. 이러한 섞임과 연합을 통해 두 회중, 곧 두 모임은 자기들의 아버지에게서 살아 계신 하나님을 위한 살아 있는 자녀들을 열매로 맺는다. 이 일들이 이루어지는 동안 아내는 소돔에 남았다. 이제는 썩을 육체가 아닌, 언제나 서 있는 소금 기둥이 되었다. 그녀는 인간의 일상에 속하는 자연스러운 현상을 통해 땅의 소금인 교회도 땅의 경계에 남겨져 인간의 일을 겪는다는 것을 보여 준다. 교회의 지체가 자주 통째로 떨어져 나가도, 그 소금 기둥은 계속 서 있다. 그것은 믿음의 굳건함이며, 자녀들을 굳게 세우고 그들의 아버지께 앞서 보내 준다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:673e00677d31cfc6445d8c299501b08cd8d75ebdf9ce06c7c18fbd5e4ed161fe"
        ],
        "text": "인류의 아버지는 하나님의 말씀이다. 모세도 말한다. “그분이 바로 너를 소유하신 네 아버지가 아니냐? 너를 만드시고 창조하신 분이 아니냐?” 그러면 그분은 언제 생명의 씨를, 곧 우리를 살리는 죄 용서의 영을 인류에게 부어 주셨는가? 사람들과 함께 음식을 먹고 땅에서 포도주를 마시던 그때가 아니겠는가? 말씀에는 “인자가 와서 먹고 마셨다”라고 되어 있다. 그분은 누워 잠드셨고 잠을 이루셨다. 다윗을 통해 그분 자신이 말씀하신 대로다. “나는 잠들어 잠을 이루었다.” 우리의 사귐과 삶에 함께하시며 이 일을 하셨기에, 다시 말씀하신다. “내 잠이 내게 달콤해졌다.” 롯을 통해 이 모든 일이 나타났다. 만물의 아버지의 씨, 곧 만물이 그를 통해 만들어진 하나님의 영이 육신과 섞이고 하나가 되셨다. 곧 그분께서 빚으신 것과 하나가 되셨다. 이러한 섞임과 연합을 통해 두 회중, 곧 두 모임은 자기들의 아버지에게서 살아 계신 하나님을 위한 살아 있는 자녀들을 열매로 맺는다. 이 일들이 이루어지는 동안 아내는 소돔에 남았다. 이제는 썩을 육체가 아닌, 언제나 서 있는 소금 기둥이 되었다. 그녀는 인간의 일상에 속하는 자연스러운 현상을 통해 땅의 소금인 교회도 땅의 경계에 남겨져 인간의 일을 겪는다는 것을 보여 준다. 교회의 지체가 자주 통째로 떨어져 나가도, 그 소금 기둥은 계속 서 있다. 그것은 믿음의 굳건함이며, 자녀들을 굳게 세우고 그들의 아버지께 앞서 보내 준다.",
        "translation_revision_id": "sha256:55b4609b476589baad160fbff639a5163098afe7b5010fb68fa7aa5b5fc1fcdf",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
      },
      "work_location": "4.h48.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-48:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:59625492a76a6c61b8818fb44255e5dee6c6948170b2c46e717439332fc08fd5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:20fe85f3d17d07b31e59f8ab62b6358cb77ef61fa2790161e79d8e20004da833"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f2789d37d6e035b0ad2576b3fb2dbe369c60b7507da3e9c2d7a288dcd495ef0b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:45c34be2e2e41b07dd04faa0960701989fa6185f163ca6e5df2e06697ede61c4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 49장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et timentes ne victi salvari periclitentur.",
            "source_start": "Hujusmodi quoque de duobus Testamentis senior Apostolorum discipulus disputabat,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 49장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:48293eab21617d7047e71143f0ff6e9eeb95cf04ce36990c85ff16ce94744feb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59625492a76a6c61b8818fb44255e5dee6c6948170b2c46e717439332fc08fd5",
            "source_revision_id": "sha256:f2789d37d6e035b0ad2576b3fb2dbe369c60b7507da3e9c2d7a288dcd495ef0b",
            "translation_revision_id": "sha256:45c34be2e2e41b07dd04faa0960701989fa6185f163ca6e5df2e06697ede61c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4bf0f3a5e1204408507508b63f8784a1b34be13fdfe825cb076c7798773cfb05",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:59625492a76a6c61b8818fb44255e5dee6c6948170b2c46e717439332fc08fd5",
            "source_revision_id": "sha256:f2789d37d6e035b0ad2576b3fb2dbe369c60b7507da3e9c2d7a288dcd495ef0b",
            "translation_revision_id": "sha256:45c34be2e2e41b07dd04faa0960701989fa6185f163ca6e5df2e06697ede61c4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:48293eab21617d7047e71143f0ff6e9eeb95cf04ce36990c85ff16ce94744feb",
          "sha256:4bf0f3a5e1204408507508b63f8784a1b34be13fdfe825cb076c7798773cfb05"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              254
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et timentes ne victi salvari periclitentur.",
            "source_start": "Hujusmodi quoque de duobus Testamentis senior Apostolorum discipulus disputabat,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              254
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 49장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6887ca0b5aba77dd60eed44a8d03104c3b6461da00e6756b5aefca74a74cc7c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n267.jpg",
            "page_key": "2:254",
            "printed_page": 254,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:20fe85f3d17d07b31e59f8ab62b6358cb77ef61fa2790161e79d8e20004da833",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hujusmodi quoque de duobus Testamentis senior Apostolorum discipulus disputabat, ab uno quidem et eodem Deo utraque ostendens. Nec enim esse alterum Deum praeter eum qui fecit et plasmavit nos, nec firmitatem habere sermonem eorum qui dicunt aut per angelos, aut per aliam quamlibet virtutem, aut ab alio Deo factum esse hunc mundum qui est secundum nos. Si enim semel quis transmoveatur a factore omnium, et concedat ab aliquo altero, aut per alium factam conditionem quae est secundum nos, multam incongruentiam et plurimas contradictiones necesse est incidat hujusmodi: ad quas nullas dabit rationes, neque secundum verisimile, neque secundum veritatem. Et propter hoc hi qui alias doctrinas inferunt, abscondunt a nobis quam habent ipsi de Deo sententiam, scientes quassum et futile doctrinae suae, et timentes ne victi salvari periclitentur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f2789d37d6e035b0ad2576b3fb2dbe369c60b7507da3e9c2d7a288dcd495ef0b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hujusmodi quoque de duobus Testamentis senior Apostolorum discipulus disputabat, ab uno quidem et eodem Deo utraque ostendens. Nec enim esse alterum Deum praeter eum qui fecit et plasmavit nos, nec firmitatem habere sermonem eorum qui dicunt aut per angelos, aut per aliam quamlibet virtutem, aut ab alio Deo factum esse hunc mundum qui est secundum nos. Si enim semel quis transmoveatur a factore omnium, et concedat ab aliquo altero, aut per alium factam conditionem quae est secundum nos, multam incongruentiam et plurimas contradictiones necesse est incidat hujusmodi: ad quas nullas dabit rationes, neque secundum verisimile, neque secundum veritatem. Et propter hoc hi qui alias doctrinas inferunt, abscondunt a nobis quam habent ipsi de Deo sententiam, scientes quassum et futile doctrinae suae, et timentes ne victi salvari periclitentur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a363839d08906ec137e966656a3dd2de3f93b6984d08bbd0cba0728b24559ca7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "senior Apostolorum discipulus는 사도들의 제자였던 장로라는 표현이다. 이 구절 본문에는 장로의 이름이 없다.",
          "마지막은 논박을 받아 구원받게 될까 두려워한다는 역설적 비판이다. 판본은 victi salvari periclitentur라고 적는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:20fe85f3d17d07b31e59f8ab62b6358cb77ef61fa2790161e79d8e20004da833"
            ],
            "text": "사도들의 제자였던 장로는 두 언약에 관해서도 이와 같이 논하며, 둘 다 동일한 한 하나님께로부터 왔음을 밝혔다. 우리를 만드시고 빚으신 분 외에는 다른 하나님이 없고, 천사들이나 어떤 다른 능력을 통해, 또는 다른 하나님에 의해 우리가 사는 이 세상이 만들어졌다고 말하는 자들의 주장은 근거가 없다는 것이다. 누구든 일단 만물의 창조자에게서 떠나, 우리가 사는 창조 세계를 다른 누군가가, 또는 다른 누군가를 통해 만들었다고 인정하면, 많은 모순과 숱한 자기모순에 빠질 수밖에 없다. 그는 그것들에 대해 아무 설명도 내놓지 못할 것이다. 그럴듯한 설명도, 참된 설명도 내놓지 못할 것이다. 이 때문에 다른 가르침을 도입하는 자들은 자기들이 하나님에 대해 가진 생각을 우리에게 숨긴다. 자기 가르침이 얼마나 불안정하고 헛된지 알며, 논박을 받고 구원받게 될까 봐 두려워하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f2789d37d6e035b0ad2576b3fb2dbe369c60b7507da3e9c2d7a288dcd495ef0b"
        ],
        "text": "사도들의 제자였던 장로는 두 언약에 관해서도 이와 같이 논하며, 둘 다 동일한 한 하나님께로부터 왔음을 밝혔다. 우리를 만드시고 빚으신 분 외에는 다른 하나님이 없고, 천사들이나 어떤 다른 능력을 통해, 또는 다른 하나님에 의해 우리가 사는 이 세상이 만들어졌다고 말하는 자들의 주장은 근거가 없다는 것이다. 누구든 일단 만물의 창조자에게서 떠나, 우리가 사는 창조 세계를 다른 누군가가, 또는 다른 누군가를 통해 만들었다고 인정하면, 많은 모순과 숱한 자기모순에 빠질 수밖에 없다. 그는 그것들에 대해 아무 설명도 내놓지 못할 것이다. 그럴듯한 설명도, 참된 설명도 내놓지 못할 것이다. 이 때문에 다른 가르침을 도입하는 자들은 자기들이 하나님에 대해 가진 생각을 우리에게 숨긴다. 자기 가르침이 얼마나 불안정하고 헛된지 알며, 논박을 받고 구원받게 될까 봐 두려워하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:45c34be2e2e41b07dd04faa0960701989fa6185f163ca6e5df2e06697ede61c4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
      },
      "work_location": "4.h49.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a291797119fa9cd6cb7672cb7d590a0491f9c4325c919a8a8c5fd09ff5902025",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2333a0d45f534b3c8b3aa88fb0b30975a8d4467c45e162eaa90840c0b19a9c62"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a0805ee705adb16c3594e68afbdb40e7f4432c99320faac5dd4afe9d25a27ba"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3996070f613d9f57389e7ef00ab1521f16cfbd6d790115479b0427658f19cf26"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 49장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "apud quos est Apostolica doctrina, quemadmodum demonstravimus.",
            "source_start": "Si autem credat quis unum Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ut disceret homo praescium esse omnium Deum.",
            "source_start": "Apostoli enim omnes duo quidem Testamenta in duobus populis fuisse docuerunt:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 49장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8ddc0e1fda7310d555eb173d5b097cd9b39a162140ebbe5042a939bd711daabe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a291797119fa9cd6cb7672cb7d590a0491f9c4325c919a8a8c5fd09ff5902025",
            "source_revision_id": "sha256:6a0805ee705adb16c3594e68afbdb40e7f4432c99320faac5dd4afe9d25a27ba",
            "translation_revision_id": "sha256:3996070f613d9f57389e7ef00ab1521f16cfbd6d790115479b0427658f19cf26"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:60502d0332033975ecafc74e0d911520740d70c3d32306226c8b534adda20599",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a291797119fa9cd6cb7672cb7d590a0491f9c4325c919a8a8c5fd09ff5902025",
            "source_revision_id": "sha256:6a0805ee705adb16c3594e68afbdb40e7f4432c99320faac5dd4afe9d25a27ba",
            "translation_revision_id": "sha256:3996070f613d9f57389e7ef00ab1521f16cfbd6d790115479b0427658f19cf26"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8ddc0e1fda7310d555eb173d5b097cd9b39a162140ebbe5042a939bd711daabe",
          "sha256:60502d0332033975ecafc74e0d911520740d70c3d32306226c8b534adda20599"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h49-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "apud quos est Apostolica doctrina, quemadmodum demonstravimus.",
            "source_start": "Si autem credat quis unum Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103432.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              255
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ut disceret homo praescium esse omnium Deum.",
            "source_start": "Apostoli enim omnes duo quidem Testamenta in duobus populis fuisse docuerunt:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 49,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              255
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 49장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3f94f082a0d9320e2b7a30709d49840a1d77fb247e9c1d758c1a0caf5adfe5b8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n268.jpg",
            "page_key": "2:255",
            "printed_page": 255,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2333a0d45f534b3c8b3aa88fb0b30975a8d4467c45e162eaa90840c0b19a9c62",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem credat quis unum Deum, et qui Verbo omnia fecit, quemadmodum et Moses ait: Dixit Deus, fiat lux, et facta est lux; et in Evangelio legimus: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil; et Apostolus Paulus similiter: Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater, qui est super omnes et per omnia, et in omnibus nobis; hic primo erit tenens caput, ex quo totum corpus compactum et connexum et per omnem juncturam subministrationis in mensura uniuscujusque partis, incrementum corporis facit, in aedificationem sui in caritate. Post deinde et omnis sermo ei constabit, si et Scripturas diligenter legerit apud eos qui in Ecclesia sunt presbyteri, apud quos est Apostolica doctrina, quemadmodum demonstravimus. Apostoli enim omnes duo quidem Testamenta in duobus populis fuisse docuerunt: unum autem et eundem esse Deum, qui disposuerit utraque ad utilitatem hominum, secundum quod Testamenta dabantur, qui incipiebant credere Deo, ex ipsa demonstravimus Apostolorum doctrina in tertio libro: et quoniam non otiose, nec frustra, aut ut obvenit, datum est prius Testamentum; sed illos quidem quibus dabatur, in servitutem Dei concurvans ad utilitatem eorum, non enim indiget Deus ab hominibus servitutem, typum autem coelestium ostendens, quoniam nondum poterat homo per proprium visum videre quae sunt Dei: et imagines eorum quae sunt in Ecclesia praefigurans, ut firma ea quae secundum nos est fiat fides, et prophetiam futurorum continens, ut disceret homo praescium esse omnium Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6a0805ee705adb16c3594e68afbdb40e7f4432c99320faac5dd4afe9d25a27ba",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem credat quis unum Deum, et qui Verbo omnia fecit, quemadmodum et Moses ait: Dixit Deus, fiat lux, et facta est lux; et in Evangelio legimus: Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil; et Apostolus Paulus similiter: Unus Dominus, una fides, unum baptisma, unus Deus et Pater, qui est super omnes et per omnia, et in omnibus nobis; hic primo erit tenens caput, ex quo totum corpus compactum et connexum et per omnem juncturam subministrationis in mensura uniuscujusque partis, incrementum corporis facit, in aedificationem sui in caritate. Post deinde et omnis sermo ei constabit, si et Scripturas diligenter legerit apud eos qui in Ecclesia sunt presbyteri, apud quos est Apostolica doctrina, quemadmodum demonstravimus. Apostoli enim omnes duo quidem Testamenta in duobus populis fuisse docuerunt: unum autem et eundem esse Deum, qui disposuerit utraque ad utilitatem hominum, secundum quod Testamenta dabantur, qui incipiebant credere Deo, ex ipsa demonstravimus Apostolorum doctrina in tertio libro: et quoniam non otiose, nec frustra, aut ut obvenit, datum est prius Testamentum; sed illos quidem quibus dabatur, in servitutem Dei concurvans ad utilitatem eorum, non enim indiget Deus ab hominibus servitutem, typum autem coelestium ostendens, quoniam nondum poterat homo per proprium visum videre quae sunt Dei: et imagines eorum quae sunt in Ecclesia praefigurans, ut firma ea quae secundum nos est fiat fides, et prophetiam futurorum continens, ut disceret homo praescium esse omnium Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "89330469e148a91d99af1821e6264384421e6f6402d9d966fa2fde939dfa05d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "머리와 몸의 결합은 에베소서 4:16과 골로새서 2:19의 표현을 연결한다. 본문의 junctura subministrationis는 공급하는 관절이다.",
          "concurvans는 굽히게 한다는 뜻으로, 앞선 언약이 사람을 하나님의 섬김 아래로 이끄는 모습을 나타낸다. 255쪽 주6은 멍에 아래 굽혀진 목의 이미지로 설명한다.",
          "두 백성에게 주어진 두 언약의 유익은 하나님을 믿게 될 사람들과 연결된다. 이전 언약에는 하늘의 모형, 교회의 표상, 장래에 관한 예언이 함께 담겨 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2333a0d45f534b3c8b3aa88fb0b30975a8d4467c45e162eaa90840c0b19a9c62"
            ],
            "text": "그러나 누가 한 하나님을 믿고, 그분이 말씀으로 만물을 만드셨다고 믿는다면, 모세의 말대로 “하나님께서 ‘빛이 생겨라’ 하시니 빛이 생겼다”라고 믿고, 우리가 복음서에서 읽는 대로 “만물이 그분을 통해 생겨났고, 그분 없이 생겨난 것은 하나도 없다”라고 믿으며, 사도 바울도 같은 뜻으로 말하듯 “주님도 한 분, 믿음도 하나, 세례도 하나, 하나님 아버지도 한 분이시니, 모든 이 위에 계시고 만물을 통해 일하시며, 우리 모두 안에 계신다”라고 믿는다면, 그 사람은 무엇보다 머리를 붙들고 있게 될 것이다. 그 머리로부터 온몸이 짜이고 연결되어, 영양을 공급하는 모든 관절을 통해 각 지체의 분량에 따라 몸이 자라며, 사랑 안에서 자신을 세운다. 또 교회의 장로들 곁에서 곧 사도적 가르침을 간직한 사람들 곁에서, 우리가 밝혔듯이, 성경을 부지런히 읽으면, 그의 모든 말도 뒤이어 확고해질 것이다. 사도들은 모두 두 백성에게 두 언약이 있었다고 가르쳤다. 우리는 셋째 책에서 사도들의 가르침 자체를 통해 두 언약을 마련하신 분은 동일한 한 하나님이시며, 언약들이 주어지던 때에 하나님을 믿게 될 사람들의 유익을 위해 마련하셨음을 밝혔다. 앞선 언약이 무의미하거나 헛되이, 또는 우연히 주어진 것이 아님도 밝혔다. 그 언약은 그것을 받은 사람들을 그들 자신의 유익을 위해 하나님을 섬기도록 굽혀 이끌었다. 하나님께서는 사람들의 섬김을 필요로 하지 않으신다. 그 언약은 하늘의 것들의 모형을 보여 주었다. 사람이 아직 자기 눈으로 하나님의 것들을 볼 수 없었기 때문이다. 교회에 속한 것들의 모습도 미리 나타내어, 우리의 믿음이 굳건해지게 했다. 또 장래의 일들에 대한 예언을 담아서, 하나님께서 모든 것을 미리 아신다는 사실을 사람이 배우게 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6a0805ee705adb16c3594e68afbdb40e7f4432c99320faac5dd4afe9d25a27ba"
        ],
        "text": "그러나 누가 한 하나님을 믿고, 그분이 말씀으로 만물을 만드셨다고 믿는다면, 모세의 말대로 “하나님께서 ‘빛이 생겨라’ 하시니 빛이 생겼다”라고 믿고, 우리가 복음서에서 읽는 대로 “만물이 그분을 통해 생겨났고, 그분 없이 생겨난 것은 하나도 없다”라고 믿으며, 사도 바울도 같은 뜻으로 말하듯 “주님도 한 분, 믿음도 하나, 세례도 하나, 하나님 아버지도 한 분이시니, 모든 이 위에 계시고 만물을 통해 일하시며, 우리 모두 안에 계신다”라고 믿는다면, 그 사람은 무엇보다 머리를 붙들고 있게 될 것이다. 그 머리로부터 온몸이 짜이고 연결되어, 영양을 공급하는 모든 관절을 통해 각 지체의 분량에 따라 몸이 자라며, 사랑 안에서 자신을 세운다. 또 교회의 장로들 곁에서 곧 사도적 가르침을 간직한 사람들 곁에서, 우리가 밝혔듯이, 성경을 부지런히 읽으면, 그의 모든 말도 뒤이어 확고해질 것이다. 사도들은 모두 두 백성에게 두 언약이 있었다고 가르쳤다. 우리는 셋째 책에서 사도들의 가르침 자체를 통해 두 언약을 마련하신 분은 동일한 한 하나님이시며, 언약들이 주어지던 때에 하나님을 믿게 될 사람들의 유익을 위해 마련하셨음을 밝혔다. 앞선 언약이 무의미하거나 헛되이, 또는 우연히 주어진 것이 아님도 밝혔다. 그 언약은 그것을 받은 사람들을 그들 자신의 유익을 위해 하나님을 섬기도록 굽혀 이끌었다. 하나님께서는 사람들의 섬김을 필요로 하지 않으신다. 그 언약은 하늘의 것들의 모형을 보여 주었다. 사람이 아직 자기 눈으로 하나님의 것들을 볼 수 없었기 때문이다. 교회에 속한 것들의 모습도 미리 나타내어, 우리의 믿음이 굳건해지게 했다. 또 장래의 일들에 대한 예언을 담아서, 하나님께서 모든 것을 미리 아신다는 사실을 사람이 배우게 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3996070f613d9f57389e7ef00ab1521f16cfbd6d790115479b0427658f19cf26",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
      },
      "work_location": "4.h49.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-49:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:33f2843452cf7c4461111bda243e5e5f8aa0a74ac05c0a4be72ecd952f316e52",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d68b75f790aade449fed1fa05c84a6e9190b171a0b45a45aa73a073c56a80fc7"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a6fc0e95ea4432eda4e16fa94e33d11110a467daa2ea5e1a513c3dfc220fa795"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:66f23dc75941716a3c7011eb705f6de60d539d01e06a0b1881b6419edbe1144d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 50장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h50",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h50",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 50,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 50장은 인쇄된 절 번호가 없다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:559ca369ebb80885d8cdaa394ba126de7890c74e94f168111e1ffe737b1f4f45",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:33f2843452cf7c4461111bda243e5e5f8aa0a74ac05c0a4be72ecd952f316e52",
            "source_revision_id": "sha256:a6fc0e95ea4432eda4e16fa94e33d11110a467daa2ea5e1a513c3dfc220fa795",
            "translation_revision_id": "sha256:66f23dc75941716a3c7011eb705f6de60d539d01e06a0b1881b6419edbe1144d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3292e4cc6687cd0e59d41084150decfe08d3e8d2c997e1fc2018b3a00f5926e0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:33f2843452cf7c4461111bda243e5e5f8aa0a74ac05c0a4be72ecd952f316e52",
            "source_revision_id": "sha256:a6fc0e95ea4432eda4e16fa94e33d11110a467daa2ea5e1a513c3dfc220fa795",
            "translation_revision_id": "sha256:66f23dc75941716a3c7011eb705f6de60d539d01e06a0b1881b6419edbe1144d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:559ca369ebb80885d8cdaa394ba126de7890c74e94f168111e1ffe737b1f4f45",
          "sha256:3292e4cc6687cd0e59d41084150decfe08d3e8d2c997e1fc2018b3a00f5926e0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h50",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              256
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 50,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              256
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 50장은 인쇄된 절 번호가 없다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8917a3d2b08041a2adcf8627463a2b52227452ee8d36d0aa685d880e51d3d059",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n269.jpg",
            "page_key": "2:256",
            "printed_page": 256,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d68b75f790aade449fed1fa05c84a6e9190b171a0b45a45aa73a073c56a80fc7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Talis discipulus spiritalis vere recipiens Spiritum Dei, qui ab initio in universis dispositionibus Dei adfuit hominibus, et futura annuntiavit et praesentia ostendit et praeterita enarrat, judicat quidem omnes, ipse autem a nemine judicatur. Nam judicat gentes, creaturae magis quam Creatori servientes, et reprobabili mente universam suam operationem in vanum consumentes. Judicat autem etiam Judaeos, non percipientes verbum libertatis, neque volentes abire liberos, cum habeant praesentem liberatorem; sed intempestive extra legem servire simulantes nihil indigenti Deo, et Christi adventum, quem propter salutem hominum fecit, non cognoscentes, neque intelligere volentes, quoniam duos adventus ejus omnes annuntiaverunt prophetae: unum quidem, in quo homo in plaga factus est, sciens ferre imbecillitatem, et in pullo asinae sedens, et reprobatus lapis ab aedificantibus, et sicut ovis ad victimam adductus, et per extensionem manuum dissolvens quidem Amalech; congregans autem dispersos filios a terminis terrae in ovile Patris, et recommemoratus mortuorum suorum qui ante dormierant, et descendens ad eos, uti erueret eos; secundum autem, in quo super nubes veniet, superducens diem quae est sicut clibanus ardens, et percutiens terram verbo oris sui, et spiritu per labia sua interficiens impios, et ventilabrum in manu habens, et emundans aream suam, et triticum quidem in horreum colligens, comburens autem paleas igne inexstinguibili.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a6fc0e95ea4432eda4e16fa94e33d11110a467daa2ea5e1a513c3dfc220fa795",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Talis discipulus spiritalis vere recipiens Spiritum Dei, qui ab initio in universis dispositionibus Dei adfuit hominibus, et futura annuntiavit et praesentia ostendit et praeterita enarrat, judicat quidem omnes, ipse autem a nemine judicatur. Nam judicat gentes, creaturae magis quam Creatori servientes, et reprobabili mente universam suam operationem in vanum consumentes. Judicat autem etiam Judaeos, non percipientes verbum libertatis, neque volentes abire liberos, cum habeant praesentem liberatorem; sed intempestive extra legem servire simulantes nihil indigenti Deo, et Christi adventum, quem propter salutem hominum fecit, non cognoscentes, neque intelligere volentes, quoniam duos adventus ejus omnes annuntiaverunt prophetae: unum quidem, in quo homo in plaga factus est, sciens ferre imbecillitatem, et in pullo asinae sedens, et reprobatus lapis ab aedificantibus, et sicut ovis ad victimam adductus, et per extensionem manuum dissolvens quidem Amalech; congregans autem dispersos filios a terminis terrae in ovile Patris, et recommemoratus mortuorum suorum qui ante dormierant, et descendens ad eos, uti erueret eos; secundum autem, in quo super nubes veniet, superducens diem quae est sicut clibanus ardens, et percutiens terram verbo oris sui, et spiritu per labia sua interficiens impios, et ventilabrum in manu habens, et emundans aream suam, et triticum quidem in horreum colligens, comburens autem paleas igne inexstinguibili.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f415084cac4c4eb109843540795d2c82ae7e3c03c6f6d217041e08977639286d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "두 차례 오심은 고난을 겪고 죽은 자들에게 내려가는 첫 오심과 구름 위로 오며 심판하는 둘째 오심으로 전개된다.",
          "손을 펼쳐 아말렉을 무너뜨림은 출애굽기 17장의 모세 이야기와 연결된다. 흩어진 자녀들을 양 우리로 모으는 모습이 이어진다.",
          "spiritu per labia sua는 입술에서 나오는 숨으로 옮겼다. 입의 말씀으로 땅을 치는 표현과 나란히 놓인다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d68b75f790aade449fed1fa05c84a6e9190b171a0b45a45aa73a073c56a80fc7"
            ],
            "text": "이와 같은 영적인 제자는 하나님의 영을 참으로 받는다. 그 영은 태초부터 하나님의 모든 경륜 가운데 사람들과 함께하셨고, 미래를 알리셨고 현재를 드러내셨으며 과거를 이야기하신다. 그 제자는 모든 사람을 판단하지만, 자신은 아무에게도 판단받지 않는다. 그는 창조주보다 피조물을 섬기고, 그릇된 생각으로 자기의 모든 활동을 헛되이 소모하는 이방인들을 판단한다. 유대인들도 판단한다. 그들은 자유의 말씀을 받아들이지 않고, 해방자가 바로 곁에 계신데도 자유롭게 떠나기를 원하지 않는다. 철에 맞지 않게 율법을 벗어나면서도, 아무것도 필요로 하지 않으시는 하나님을 섬기는 척한다. 사람들의 구원을 위해 이루어진 그리스도의 오심을 알아보지 못하고, 모든 예언자가 그분의 두 차례 오심을 예고했다는 사실도 깨달으려 하지 않는다. 첫 번째 오심에서 그분은 고난받는 사람이 되시어 연약함을 감당할 줄 아셨고, 나귀 새끼를 타셨으며, 집 짓는 자들이 버린 돌이 되시고, 도살장으로 끌려가는 양처럼 되셨다. 손을 펼쳐 아말렉을 무너뜨리셨고, 땅끝에서 흩어진 자녀들을 아버지의 양 우리로 모으셨다. 앞서 잠든 자기의 죽은 자들을 기억하시고, 그들을 건지시려고 그들에게 내려가셨다. 두 번째 오심에서는 구름 위로 오셔서 타오르는 화덕 같은 날을 가져오시며, 자기 입의 말씀으로 땅을 치시고, 자기 입술에서 나오는 숨으로 악인들을 죽이신다. 손에 키를 들고 자기의 타작마당을 깨끗하게 하시며, 밀은 곳간에 모으시고 쭉정이는 꺼지지 않는 불에 태우신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a6fc0e95ea4432eda4e16fa94e33d11110a467daa2ea5e1a513c3dfc220fa795"
        ],
        "text": "이와 같은 영적인 제자는 하나님의 영을 참으로 받는다. 그 영은 태초부터 하나님의 모든 경륜 가운데 사람들과 함께하셨고, 미래를 알리셨고 현재를 드러내셨으며 과거를 이야기하신다. 그 제자는 모든 사람을 판단하지만, 자신은 아무에게도 판단받지 않는다. 그는 창조주보다 피조물을 섬기고, 그릇된 생각으로 자기의 모든 활동을 헛되이 소모하는 이방인들을 판단한다. 유대인들도 판단한다. 그들은 자유의 말씀을 받아들이지 않고, 해방자가 바로 곁에 계신데도 자유롭게 떠나기를 원하지 않는다. 철에 맞지 않게 율법을 벗어나면서도, 아무것도 필요로 하지 않으시는 하나님을 섬기는 척한다. 사람들의 구원을 위해 이루어진 그리스도의 오심을 알아보지 못하고, 모든 예언자가 그분의 두 차례 오심을 예고했다는 사실도 깨달으려 하지 않는다. 첫 번째 오심에서 그분은 고난받는 사람이 되시어 연약함을 감당할 줄 아셨고, 나귀 새끼를 타셨으며, 집 짓는 자들이 버린 돌이 되시고, 도살장으로 끌려가는 양처럼 되셨다. 손을 펼쳐 아말렉을 무너뜨리셨고, 땅끝에서 흩어진 자녀들을 아버지의 양 우리로 모으셨다. 앞서 잠든 자기의 죽은 자들을 기억하시고, 그들을 건지시려고 그들에게 내려가셨다. 두 번째 오심에서는 구름 위로 오셔서 타오르는 화덕 같은 날을 가져오시며, 자기 입의 말씀으로 땅을 치시고, 자기 입술에서 나오는 숨으로 악인들을 죽이신다. 손에 키를 들고 자기의 타작마당을 깨끗하게 하시며, 밀은 곳간에 모으시고 쭉정이는 꺼지지 않는 불에 태우신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:66f23dc75941716a3c7011eb705f6de60d539d01e06a0b1881b6419edbe1144d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
      },
      "work_location": "4.h50",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-50"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e8611323cde9d568d51292d8f3e60235bd2ba3da959ff40d7e6bede038ea1f99",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fbf3d813ba60181fdc3803e0806fc8dd688c56322c93deab9d40cbec46ff4d6d",
            "sha256:8b17a34a8025d78e156f0df503f44529245a626294f5a06c75df9740e8e8f1f2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab348ac7d8e7b38ec0026d04572692e9ad535d72ef1418ca89c3e5ff731b2ef2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:38f337e3462ce16a64c442b2902f487de6e8a68ec3e5924926e20e331d4a52ae"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 51장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              257,
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2b6cde4a826fa5b21c89c67b44f8c93d1319ec0231f3dcfe13e3dde96caece53",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e8611323cde9d568d51292d8f3e60235bd2ba3da959ff40d7e6bede038ea1f99",
            "source_revision_id": "sha256:ab348ac7d8e7b38ec0026d04572692e9ad535d72ef1418ca89c3e5ff731b2ef2",
            "translation_revision_id": "sha256:38f337e3462ce16a64c442b2902f487de6e8a68ec3e5924926e20e331d4a52ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b8eeceafe3d46717acaccc827cbf4ef41ac4f4d4ba913360361582779eb7c4c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e8611323cde9d568d51292d8f3e60235bd2ba3da959ff40d7e6bede038ea1f99",
            "source_revision_id": "sha256:ab348ac7d8e7b38ec0026d04572692e9ad535d72ef1418ca89c3e5ff731b2ef2",
            "translation_revision_id": "sha256:38f337e3462ce16a64c442b2902f487de6e8a68ec3e5924926e20e331d4a52ae"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2b6cde4a826fa5b21c89c67b44f8c93d1319ec0231f3dcfe13e3dde96caece53",
          "sha256:b8eeceafe3d46717acaccc827cbf4ef41ac4f4d4ba913360361582779eb7c4c8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              257,
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              257,
              258
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "67894abaa3a04492e97561e417e434445aa289d6fa05e0e5fa8889dd15e8c094",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n270.jpg",
            "page_key": "2:257",
            "printed_page": 257,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fbf3d813ba60181fdc3803e0806fc8dd688c56322c93deab9d40cbec46ff4d6d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Examinabit autem et doctrinam Marcionis, quomodo accipiat duos deos esse, infinita distantia separatos ab invicem? Vel quemadmodum bonus erit, qui alienos homines abstrahit ab eo qui fecit, et ad suum advocat regnum? et quare bonitas ejus deficit, non omnes salvans? et quare circa homines quidem bonus videtur, in ipsum autem qui fecit homines injustissimus, auferens ab eo quae sunt ejus? Quomodo autem juste Dominus, si alterius patris exsistit, hujus conditionis quae est secundum nos, accipiens panem suum corpus esse confitebatur, et temperamentum calicis suum sanguinem confirmavit? Et quare se Filium Hominis confitebatur, si non eam quae ex homine est generationem sustinuisset? Quemadmodum autem et peccata nobis dimittere poterat, quae nostro debeamus factori et Deo? Quomodo autem et cum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "50eab56aa7d099b64761043f5a08961991a4bf86b8e23d1aa14f8fd882984b53",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n271.jpg",
            "page_key": "2:258",
            "printed_page": 258,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8b17a34a8025d78e156f0df503f44529245a626294f5a06c75df9740e8e8f1f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "caro non esset, sed cum pareret quasi homo, crucifixus est, et e latere ejus puncto sanguis exiit et aqua? Quod autem corpus sepelierunt sepultores? et quid illud erat quod surrexit a mortuis?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ab348ac7d8e7b38ec0026d04572692e9ad535d72ef1418ca89c3e5ff731b2ef2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Examinabit autem et doctrinam Marcionis, quomodo accipiat duos deos esse, infinita distantia separatos ab invicem? Vel quemadmodum bonus erit, qui alienos homines abstrahit ab eo qui fecit, et ad suum advocat regnum? et quare bonitas ejus deficit, non omnes salvans? et quare circa homines quidem bonus videtur, in ipsum autem qui fecit homines injustissimus, auferens ab eo quae sunt ejus? Quomodo autem juste Dominus, si alterius patris exsistit, hujus conditionis quae est secundum nos, accipiens panem suum corpus esse confitebatur, et temperamentum calicis suum sanguinem confirmavit? Et quare se Filium Hominis confitebatur, si non eam quae ex homine est generationem sustinuisset? Quemadmodum autem et peccata nobis dimittere poterat, quae nostro debeamus factori et Deo? Quomodo autem et cum caro non esset, sed cum pareret quasi homo, crucifixus est, et e latere ejus puncto sanguis exiit et aqua? Quod autem corpus sepelierunt sepultores? et quid illud erat quod surrexit a mortuis?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b602b59152fe42f55728f63f84f28aeedb2e94cc2801977f6093cce210cc4671",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "temperamentum calicis는 잔에 섞인 것을 뜻한다. 257쪽 주2는 물과 포도주를 섞는 성찬 관행을 설명한다.",
          "마르키온의 두 신론에 대한 질문은 창조 세계의 빵과 잔, 인간의 출생, 죄 용서, 십자가와 부활을 잇는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fbf3d813ba60181fdc3803e0806fc8dd688c56322c93deab9d40cbec46ff4d6d",
              "sha256:8b17a34a8025d78e156f0df503f44529245a626294f5a06c75df9740e8e8f1f2"
            ],
            "text": "그는 마르키온의 가르침도 살펴볼 것이다. 어떻게 두 신이 있다고 받아들이는가? 어떻게 그들이 서로 무한한 거리로 떨어져 있는가? 다른 이에게 속한 사람들을 그들을 만드신 분에게서 빼앗아 자기 나라로 불러들이는 자가 어떻게 선하겠는가? 모든 사람을 구원하지 못하여 그의 선함이 모자라는 것은 왜인가? 사람들에게는 선하게 보이면서, 그들을 만드신 분에게서 그분의 것을 빼앗아 바로 그 창조자에게는 지극히 불의한 것은 왜인가? 주님께서 다른 아버지에게서 오셨다면, 어떻게 우리가 사는 이 창조 세계의 빵을 취하여 그것이 자기 몸이라고 정당하게 고백하셨으며, 잔에 섞인 것을 자기 피라고 확언하셨겠는가? 사람에게서 태어나는 일을 겪지 않으셨다면, 왜 자신을 인자라고 고백하셨겠는가? 우리가 우리 창조자이신 하나님께 진 죄의 빚을 어떻게 우리에게 용서해 주실 수 있었겠는가? 육체를 지니지 않고 사람처럼 보이기만 하셨다면 어떻게 십자가에 못 박히셨으며, 그분의 찔린 옆구리에서 피와 물이 나왔겠는가? 장사 지낸 사람들이 묻은 몸은 무엇이었는가? 죽은 자들 가운데서 일어난 것은 무엇이었는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ab348ac7d8e7b38ec0026d04572692e9ad535d72ef1418ca89c3e5ff731b2ef2"
        ],
        "text": "그는 마르키온의 가르침도 살펴볼 것이다. 어떻게 두 신이 있다고 받아들이는가? 어떻게 그들이 서로 무한한 거리로 떨어져 있는가? 다른 이에게 속한 사람들을 그들을 만드신 분에게서 빼앗아 자기 나라로 불러들이는 자가 어떻게 선하겠는가? 모든 사람을 구원하지 못하여 그의 선함이 모자라는 것은 왜인가? 사람들에게는 선하게 보이면서, 그들을 만드신 분에게서 그분의 것을 빼앗아 바로 그 창조자에게는 지극히 불의한 것은 왜인가? 주님께서 다른 아버지에게서 오셨다면, 어떻게 우리가 사는 이 창조 세계의 빵을 취하여 그것이 자기 몸이라고 정당하게 고백하셨으며, 잔에 섞인 것을 자기 피라고 확언하셨겠는가? 사람에게서 태어나는 일을 겪지 않으셨다면, 왜 자신을 인자라고 고백하셨겠는가? 우리가 우리 창조자이신 하나님께 진 죄의 빚을 어떻게 우리에게 용서해 주실 수 있었겠는가? 육체를 지니지 않고 사람처럼 보이기만 하셨다면 어떻게 십자가에 못 박히셨으며, 그분의 찔린 옆구리에서 피와 물이 나왔겠는가? 장사 지낸 사람들이 묻은 몸은 무엇이었는가? 죽은 자들 가운데서 일어난 것은 무엇이었는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:38f337e3462ce16a64c442b2902f487de6e8a68ec3e5924926e20e331d4a52ae",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
      },
      "work_location": "4.h51.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:029e2cb7d9c6f4cceb1b2f2ab85b523167a7a4950bc74c5d69048a38ff933f52",
        "part_links": [
          [
            "sha256:86f1c2979125941232a0f2d8bdc5e0828f4bca2e5acd29c4fb34eb16ddd87992"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5dc5155b782a6ec62080681a8e7aa94efaf119969854d91faf301e33259cc415"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c41f24714354c8bab2bf81addde6f94f319bdfda6c203c0b76edbcf3b934e4e8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 51장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et propriam habere emissionem, secundum suam conjugationem.",
            "source_start": "Judicabit autem et eos qui sunt a Valentino omnes,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5cbe8ac8b36af122f564de38341a78634430d10a769d48d23bbc3cc310f86fc9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:029e2cb7d9c6f4cceb1b2f2ab85b523167a7a4950bc74c5d69048a38ff933f52",
            "source_revision_id": "sha256:5dc5155b782a6ec62080681a8e7aa94efaf119969854d91faf301e33259cc415",
            "translation_revision_id": "sha256:c41f24714354c8bab2bf81addde6f94f319bdfda6c203c0b76edbcf3b934e4e8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ac432a895d543698dd18768d764f2c99d4d1f664e8d6d4f1ad880bdf7684d65c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:029e2cb7d9c6f4cceb1b2f2ab85b523167a7a4950bc74c5d69048a38ff933f52",
            "source_revision_id": "sha256:5dc5155b782a6ec62080681a8e7aa94efaf119969854d91faf301e33259cc415",
            "translation_revision_id": "sha256:c41f24714354c8bab2bf81addde6f94f319bdfda6c203c0b76edbcf3b934e4e8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5cbe8ac8b36af122f564de38341a78634430d10a769d48d23bbc3cc310f86fc9",
          "sha256:ac432a895d543698dd18768d764f2c99d4d1f664e8d6d4f1ad880bdf7684d65c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et propriam habere emissionem, secundum suam conjugationem.",
            "source_start": "Judicabit autem et eos qui sunt a Valentino omnes,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              258
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "50eab56aa7d099b64761043f5a08961991a4bf86b8e23d1aa14f8fd882984b53",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n271.jpg",
            "page_key": "2:258",
            "printed_page": 258,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:86f1c2979125941232a0f2d8bdc5e0828f4bca2e5acd29c4fb34eb16ddd87992",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Judicabit autem et eos qui sunt a Valentino omnes, quia lingua quidem confitentur unum Deum Patrem, et ex hoc omnia; ipsum autem qui fecit omnia, defectionis sive labis fructum esse dicunt: et unum Dominum Jesum Christum Filium Dei similiter lingua confitentes, propriam quidem emissionem sententia sua Unigenito donantes, propriam vero Verbo, et alteram Christo, alteram vero Salvatori; ita ut secundum eos dicantur quidem omnia esse quasi unum, unumquemque autem ipsorum separatim intelligi, et propriam habere emissionem, secundum suam conjugationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5dc5155b782a6ec62080681a8e7aa94efaf119969854d91faf301e33259cc415",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Judicabit autem et eos qui sunt a Valentino omnes, quia lingua quidem confitentur unum Deum Patrem, et ex hoc omnia; ipsum autem qui fecit omnia, defectionis sive labis fructum esse dicunt: et unum Dominum Jesum Christum Filium Dei similiter lingua confitentes, propriam quidem emissionem sententia sua Unigenito donantes, propriam vero Verbo, et alteram Christo, alteram vero Salvatori; ita ut secundum eos dicantur quidem omnia esse quasi unum, unumquemque autem ipsorum separatim intelligi, et propriam habere emissionem, secundum suam conjugationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a2162c6c4987588c0cf8559fce785a80986058f2c0fd9170d07b478a5867e6d6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "독생자, 말씀, 그리스도, 구원자는 여기서 발렌티노스 계열이 각각 별개의 유출을 부여하는 이름들이다. conjugatio는 각각이 이루는 짝을 뜻한다.",
          "defectio와 labes는 결핍과 흠으로 옮겼다. 창조자를 그러한 결함의 열매로 보는 상대 주장이 소개된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:86f1c2979125941232a0f2d8bdc5e0828f4bca2e5acd29c4fb34eb16ddd87992"
            ],
            "text": "그는 발렌티노스에게서 나온 모든 사람도 판단할 것이다. 그들은 입으로는 한 분이신 하나님 아버지와 만물이 그분에게서 나왔음을 고백한다. 그러나 바로 만물을 만드신 분을 결핍 또는 흠의 열매라고 말한다. 하나님의 아들이신 한 주 예수 그리스도도 입으로는 그와 같이 고백하면서, 자기들의 생각으로는 독생자에게 고유한 유출을 부여하고, 말씀에게 따로, 그리스도에게 또 따로, 구원자에게 다시 다른 유출을 부여한다. 그들의 말로는 마치 이 모두가 하나인 듯하지만, 실제로는 각각을 따로 생각하며, 저마다의 짝에 따라 고유한 유출을 갖는다고 보는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5dc5155b782a6ec62080681a8e7aa94efaf119969854d91faf301e33259cc415"
        ],
        "text": "그는 발렌티노스에게서 나온 모든 사람도 판단할 것이다. 그들은 입으로는 한 분이신 하나님 아버지와 만물이 그분에게서 나왔음을 고백한다. 그러나 바로 만물을 만드신 분을 결핍 또는 흠의 열매라고 말한다. 하나님의 아들이신 한 주 예수 그리스도도 입으로는 그와 같이 고백하면서, 자기들의 생각으로는 독생자에게 고유한 유출을 부여하고, 말씀에게 따로, 그리스도에게 또 따로, 구원자에게 다시 다른 유출을 부여한다. 그들의 말로는 마치 이 모두가 하나인 듯하지만, 실제로는 각각을 따로 생각하며, 저마다의 짝에 따라 고유한 유출을 갖는다고 보는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c41f24714354c8bab2bf81addde6f94f319bdfda6c203c0b76edbcf3b934e4e8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
      },
      "work_location": "4.h51.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4f2c4b19d36347f91f843bf756b3f539ee4709100d306128d6806014b9c1f6ba",
        "part_links": [
          [
            "sha256:76343f39301e12e05bda068de4b708ac467a2d629f13a7f5c178841b82062c27"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fecb4d5475af71cecdb595dbeaf30ec057507f0f02a0c34d4699dc2dc64cef0e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6458d8d111d76eeb34c6db3e3b4b5b69318de6188c5d21dc5535e1db26650cc6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 51장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Simonis eos Magi discipulos ostendens.",
            "source_start": "Linguas itaque eorum videlicet solas in unitatem cessisse;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2d6a116177e66d1e80737f04a07c9261f7ab3f98f04f8220b8c6f6caef4f7c08",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4f2c4b19d36347f91f843bf756b3f539ee4709100d306128d6806014b9c1f6ba",
            "source_revision_id": "sha256:fecb4d5475af71cecdb595dbeaf30ec057507f0f02a0c34d4699dc2dc64cef0e",
            "translation_revision_id": "sha256:6458d8d111d76eeb34c6db3e3b4b5b69318de6188c5d21dc5535e1db26650cc6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0939ca168ad219ed70608457ef4a174b4607c1ea85ea23dd0239e48ce0dbc42f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4f2c4b19d36347f91f843bf756b3f539ee4709100d306128d6806014b9c1f6ba",
            "source_revision_id": "sha256:fecb4d5475af71cecdb595dbeaf30ec057507f0f02a0c34d4699dc2dc64cef0e",
            "translation_revision_id": "sha256:6458d8d111d76eeb34c6db3e3b4b5b69318de6188c5d21dc5535e1db26650cc6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2d6a116177e66d1e80737f04a07c9261f7ab3f98f04f8220b8c6f6caef4f7c08",
          "sha256:0939ca168ad219ed70608457ef4a174b4607c1ea85ea23dd0239e48ce0dbc42f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h51-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              258
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Simonis eos Magi discipulos ostendens.",
            "source_start": "Linguas itaque eorum videlicet solas in unitatem cessisse;",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 51,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              258
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 51장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "50eab56aa7d099b64761043f5a08961991a4bf86b8e23d1aa14f8fd882984b53",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n271.jpg",
            "page_key": "2:258",
            "printed_page": 258,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:76343f39301e12e05bda068de4b708ac467a2d629f13a7f5c178841b82062c27",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Linguas itaque eorum videlicet solas in unitatem cessisse; sententiam vero eorum et sensum quae profunda sunt scrutari decidentem ab unitate, incidere in multiforme Dei judicium, cum de his quae sibimetipsi adinvenerunt, interrogabuntur a Christo: quem et postea natum quam Pleroma Aeonum dicunt, et emissionem ejus post diminutionem sive defectionem, et propter eam passionem quae facta est in Sophia, semetipsos obstetricatos esse affirmant. Accusabit autem eos Homerus proprius ipsorum propheta, a quo eruditi talia invenerunt, ipso dicente haec: Inimicus est enim ille mihi similiter atque fores inferorum, qui aliud quidem abscondit in corde suo, aliud autem enarrat. Judicabit autem et vaniloquia pravorum Gnosticorum, Simonis eos Magi discipulos ostendens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fecb4d5475af71cecdb595dbeaf30ec057507f0f02a0c34d4699dc2dc64cef0e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Linguas itaque eorum videlicet solas in unitatem cessisse; sententiam vero eorum et sensum quae profunda sunt scrutari decidentem ab unitate, incidere in multiforme Dei judicium, cum de his quae sibimetipsi adinvenerunt, interrogabuntur a Christo: quem et postea natum quam Pleroma Aeonum dicunt, et emissionem ejus post diminutionem sive defectionem, et propter eam passionem quae facta est in Sophia, semetipsos obstetricatos esse affirmant. Accusabit autem eos Homerus proprius ipsorum propheta, a quo eruditi talia invenerunt, ipso dicente haec: Inimicus est enim ille mihi similiter atque fores inferorum, qui aliud quidem abscondit in corde suo, aliud autem enarrat. Judicabit autem et vaniloquia pravorum Gnosticorum, Simonis eos Magi discipulos ostendens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a66d56cf353c0517462e104cf6c5768aeb3de4ffc7ae63c5871f45de2177a413",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "소피아는 발렌티노스 계열의 아이온 이름이다. 여기서의 passio는 소피아에게 일어난 정념을 가리킨다.",
          "obstetricatos는 출산을 돕는 산파의 일을 나타낸다. 그리스도의 유출을 설명하는 상대 주장을 비꼬는 표현이다.",
          "호메로스 인용은 판본의 258쪽 주10에서 일리아스 9.312로 제시된다. 마음과 말의 불일치를 하데스의 문에 비유한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:76343f39301e12e05bda068de4b708ac467a2d629f13a7f5c178841b82062c27"
            ],
            "text": "그러므로 그들의 혀만 하나됨에 도달했을 뿐이다. 그들의 생각과 정신은 깊은 것들을 탐구하다가 하나됨에서 떨어져 나가, 하나님의 다방면에 걸친 심판에 빠진다. 그들이 스스로 꾸며 낸 일에 관해 그리스도께서 물으실 때 그렇게 될 것이다. 그들은 그리스도가 아이온들의 충만보다 나중에 태어났다고 말하고, 결핍 또는 부족이 생겨난 뒤, 소피아에게 일어난 그 정념 때문에 그분의 유출을 자기들이 산파처럼 도왔다고 주장한다. 그들 자신의 예언자인 호메로스가 그들을 고발할 것이다. 그들은 그에게서 배워 이런 것들을 만들어 냈다. 호메로스는 이렇게 말한다. “마음에는 한 가지를 감추고 입으로는 다른 것을 말하는 자는 내게 하데스의 문만큼이나 미운 자이다.” 그는 타락한 영지주의자들의 헛된 말도 판단하고, 그들이 마술사 시몬의 제자임을 드러낼 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fecb4d5475af71cecdb595dbeaf30ec057507f0f02a0c34d4699dc2dc64cef0e"
        ],
        "text": "그러므로 그들의 혀만 하나됨에 도달했을 뿐이다. 그들의 생각과 정신은 깊은 것들을 탐구하다가 하나됨에서 떨어져 나가, 하나님의 다방면에 걸친 심판에 빠진다. 그들이 스스로 꾸며 낸 일에 관해 그리스도께서 물으실 때 그렇게 될 것이다. 그들은 그리스도가 아이온들의 충만보다 나중에 태어났다고 말하고, 결핍 또는 부족이 생겨난 뒤, 소피아에게 일어난 그 정념 때문에 그분의 유출을 자기들이 산파처럼 도왔다고 주장한다. 그들 자신의 예언자인 호메로스가 그들을 고발할 것이다. 그들은 그에게서 배워 이런 것들을 만들어 냈다. 호메로스는 이렇게 말한다. “마음에는 한 가지를 감추고 입으로는 다른 것을 말하는 자는 내게 하데스의 문만큼이나 미운 자이다.” 그는 타락한 영지주의자들의 헛된 말도 판단하고, 그들이 마술사 시몬의 제자임을 드러낼 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6458d8d111d76eeb34c6db3e3b4b5b69318de6188c5d21dc5535e1db26650cc6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
      },
      "work_location": "4.h51.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-51:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:28c17888456c24b47ab42839a5786e99702e9144066c2153b3f9bbd4d6a055c6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e613d620c81c078d481d0201c424bd74a6a1287461233bbba98345959c4b025e",
            "sha256:a656ab607f18719b0ca8cb1cd4e5b4db99d94db779a84e7c75ac003fe19a3b44"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33a935dfd43cafa2871db4da50e0f861877e655a892450339b147ab6f737cd70"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4eea16b222eebe7cfcd145d3e42834685bdb24da0a6d661c5f2d5cbe8603ab77"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 52장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              259,
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:961205949332ce3426d3d1147a24ea37bbea447b716e28039e7d3fad2c88da69",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28c17888456c24b47ab42839a5786e99702e9144066c2153b3f9bbd4d6a055c6",
            "source_revision_id": "sha256:33a935dfd43cafa2871db4da50e0f861877e655a892450339b147ab6f737cd70",
            "translation_revision_id": "sha256:4eea16b222eebe7cfcd145d3e42834685bdb24da0a6d661c5f2d5cbe8603ab77"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c67665d1b2857e5c6c7a3ac69f1a7839b95f96aaca3897f9d7e6978ae8251ade",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:28c17888456c24b47ab42839a5786e99702e9144066c2153b3f9bbd4d6a055c6",
            "source_revision_id": "sha256:33a935dfd43cafa2871db4da50e0f861877e655a892450339b147ab6f737cd70",
            "translation_revision_id": "sha256:4eea16b222eebe7cfcd145d3e42834685bdb24da0a6d661c5f2d5cbe8603ab77"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:961205949332ce3426d3d1147a24ea37bbea447b716e28039e7d3fad2c88da69",
          "sha256:c67665d1b2857e5c6c7a3ac69f1a7839b95f96aaca3897f9d7e6978ae8251ade"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              259,
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              259,
              260
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "printed_reference": "Theod. Dial. II. Ἀσύγχυτος.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 259,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἀνακρίνει δὲ καὶ τοὺς Ἠβίωνους· πῶς δύνανται σωθῆναι, εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἦν ὁ τὴν σωτηρίαν αὐτῶν ἐπὶ γῆς ἐργασάμενος; ἢ πῶς ἄνθρωπος χωρήσει εἰς Θεὸν, εἰ μὴ ὁ Θεὸς ἐχωρήθη εἰς ἄνθρωπον;"
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Theodoret_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "110bdb81bfdac4f722ecec8473efbf5d41efc09971a2b4db077a7022527fdcac",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n272.jpg",
            "page_key": "2:259",
            "printed_page": 259,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e613d620c81c078d481d0201c424bd74a6a1287461233bbba98345959c4b025e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Judicabit autem et Ebionitas: quomodo possunt salvari, nisi Deus est qui salutem illorum super terram operatus est? Et quemadmodum homo transiet in Deum, si non Deus in hominem? Quemadmodum autem relinquet mortis generationem, si non in novam generationem mire et inopinate a Deo, in signum autem salutis, datam, quae est ex Virgine per fidem regenerationem? Vel quam adoptionem accipient a Deo, permanentes in hac genesi, quae est secundum hominem in hoc mundo? Quomodo autem plus quam Salomon, aut plus quam Jona habebat, et Dominus erat David, qui ejusdem cum ipsis fuit substantiae? Quomodo autem eum qui adversus homines fortis erat, qui non solum vicit hominem, sed et detinebat eum sub sua potestate, devicit, et eum quidem qui vicerat vicit, eum vero qui victus fuerat hominem dimisit, nisi superior fuisset eo homine qui fuerat victus? Melior autem eo homine qui secundum similitudinem Dei factus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "58571ec4fb4da0fee3e117d00b26d1a3ec671bc2c67bdf447f9db141d7ea20fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n273.jpg",
            "page_key": "2:260",
            "printed_page": 260,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a656ab607f18719b0ca8cb1cd4e5b4db99d94db779a84e7c75ac003fe19a3b44",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est, et praecellentior quisnam sit alius nisi Filius Dei, ad cujus similitudinem factus est homo? Et propter hoc in fine ipse ostendit similitudinem, Filius Dei factus est homo, antiquam plasmationem in semetipsum suscipiens, quemadmodum ostendimus in eo libro qui est hoc superior.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:33a935dfd43cafa2871db4da50e0f861877e655a892450339b147ab6f737cd70",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Judicabit autem et Ebionitas: quomodo possunt salvari, nisi Deus est qui salutem illorum super terram operatus est? Et quemadmodum homo transiet in Deum, si non Deus in hominem? Quemadmodum autem relinquet mortis generationem, si non in novam generationem mire et inopinate a Deo, in signum autem salutis, datam, quae est ex Virgine per fidem regenerationem? Vel quam adoptionem accipient a Deo, permanentes in hac genesi, quae est secundum hominem in hoc mundo? Quomodo autem plus quam Salomon, aut plus quam Jona habebat, et Dominus erat David, qui ejusdem cum ipsis fuit substantiae? Quomodo autem eum qui adversus homines fortis erat, qui non solum vicit hominem, sed et detinebat eum sub sua potestate, devicit, et eum quidem qui vicerat vicit, eum vero qui victus fuerat hominem dimisit, nisi superior fuisset eo homine qui fuerat victus? Melior autem eo homine qui secundum similitudinem Dei factus est, et praecellentior quisnam sit alius nisi Filius Dei, ad cujus similitudinem factus est homo? Et propter hoc in fine ipse ostendit similitudinem, Filius Dei factus est homo, antiquam plasmationem in semetipsum suscipiens, quemadmodum ostendimus in eo libro qui est hoc superior.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2bf07e4ade6218a7ba171c45b598736ba1ee4f358e9b1dd817985751ab1d55f1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "새로운 출생과 처녀, 믿음을 통한 새로 남이 하나의 긴 구문에 연결된다. in novam generationem 앞의 이동 동사는 라틴어에서 생략되어 있어 한국어에서는 들어가다로 연결했다.",
          "사람이 하나님께로 나아감과 하나님이 사람에게로 오심은 transiet in Deum과 Deus in hominem의 대응을 살린 것이다. 병렬 그리스어도 두 방향을 나란히 놓는다.",
          "옛날에 빚어진 것이라는 antiqua plasmatio는 하나님의 아들이 자기 안에 받아들인 인간을 가리킨다. 사람이 하나님의 아들을 닮게 만들어졌다는 설명이 앞선다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e613d620c81c078d481d0201c424bd74a6a1287461233bbba98345959c4b025e",
              "sha256:a656ab607f18719b0ca8cb1cd4e5b4db99d94db779a84e7c75ac003fe19a3b44"
            ],
            "text": "그는 에비온파도 판단할 것이다. 땅에서 그들의 구원을 이루신 분이 하나님이 아니라면, 그들이 어떻게 구원받을 수 있겠는가? 하나님께서 사람에게로 오시지 않았다면, 사람이 어떻게 하나님께로 나아가겠는가? 하나님께서 놀랍고 뜻밖의 방식으로, 구원의 표징으로 주신 새로운 출생에, 곧 처녀에게서 비롯되는, 믿음을 통한 새로 남에 들어가지 않는다면, 어떻게 죽음의 출생에서 벗어나겠는가? 이 세상에서 사람을 따라 이루어지는 출생에 그대로 머문다면, 하나님께 어떤 양자 됨을 받겠는가? 그분이 그들과 같은 본질을 지닌 분이었다면, 어떻게 솔로몬보다, 또 요나보다 더 큰 것을 지니셨고, 다윗의 주님이셨겠는가? 패배한 그 사람보다 뛰어난 분이 아니셨다면, 어떻게 사람들을 제압하던 강한 자, 곧 사람을 이겼을 뿐 아니라 자기 권세 아래 붙들어 두던 자를 무찌르셨겠는가? 어떻게 이긴 자를 이기고, 패배했던 사람을 놓아주셨겠는가? 하나님을 닮게 만들어진 그 사람보다 더 낫고 더 뛰어난 이가 하나님의 아들 외에 누구이겠는가? 사람은 바로 그분을 닮게 만들어졌다. 그 때문에 마지막에 그분 자신이 그 닮은 모습을 드러내셨다. 하나님의 아들이 사람이 되시고, 옛날에 빚어진 것을 자기 안에 받아들이셨다. 이 책에 앞선 책에서 우리가 밝힌 대로다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:33a935dfd43cafa2871db4da50e0f861877e655a892450339b147ab6f737cd70"
        ],
        "text": "그는 에비온파도 판단할 것이다. 땅에서 그들의 구원을 이루신 분이 하나님이 아니라면, 그들이 어떻게 구원받을 수 있겠는가? 하나님께서 사람에게로 오시지 않았다면, 사람이 어떻게 하나님께로 나아가겠는가? 하나님께서 놀랍고 뜻밖의 방식으로, 구원의 표징으로 주신 새로운 출생에, 곧 처녀에게서 비롯되는, 믿음을 통한 새로 남에 들어가지 않는다면, 어떻게 죽음의 출생에서 벗어나겠는가? 이 세상에서 사람을 따라 이루어지는 출생에 그대로 머문다면, 하나님께 어떤 양자 됨을 받겠는가? 그분이 그들과 같은 본질을 지닌 분이었다면, 어떻게 솔로몬보다, 또 요나보다 더 큰 것을 지니셨고, 다윗의 주님이셨겠는가? 패배한 그 사람보다 뛰어난 분이 아니셨다면, 어떻게 사람들을 제압하던 강한 자, 곧 사람을 이겼을 뿐 아니라 자기 권세 아래 붙들어 두던 자를 무찌르셨겠는가? 어떻게 이긴 자를 이기고, 패배했던 사람을 놓아주셨겠는가? 하나님을 닮게 만들어진 그 사람보다 더 낫고 더 뛰어난 이가 하나님의 아들 외에 누구이겠는가? 사람은 바로 그분을 닮게 만들어졌다. 그 때문에 마지막에 그분 자신이 그 닮은 모습을 드러내셨다. 하나님의 아들이 사람이 되시고, 옛날에 빚어진 것을 자기 안에 받아들이셨다. 이 책에 앞선 책에서 우리가 밝힌 대로다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4eea16b222eebe7cfcd145d3e42834685bdb24da0a6d661c5f2d5cbe8603ab77",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
      },
      "work_location": "4.h52.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2635d693da9a2ba83de9746c5653e782f65c54e3608d214cb40b53c943f35a2c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bf85ef5efc39a3e8678504f99ecbecd951d62a80baf34d2425c38e50ded74f89"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e19bea8225efd85639ac20b66a94a4361bf16c6aff25a181258a0287db9d869a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f09d36014208beb7e0235815365cbf6f3927032522399179c12ef7826d0343c8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 52장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9630f3fe36102175f267e61eb24dd7d0d48ea867879c9678d6a654247e507667",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2635d693da9a2ba83de9746c5653e782f65c54e3608d214cb40b53c943f35a2c",
            "source_revision_id": "sha256:e19bea8225efd85639ac20b66a94a4361bf16c6aff25a181258a0287db9d869a",
            "translation_revision_id": "sha256:f09d36014208beb7e0235815365cbf6f3927032522399179c12ef7826d0343c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dcd6dd58d9f5e58fdcf83a5e7b355936ba483387de9c3229df4c1bae518f0812",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2635d693da9a2ba83de9746c5653e782f65c54e3608d214cb40b53c943f35a2c",
            "source_revision_id": "sha256:e19bea8225efd85639ac20b66a94a4361bf16c6aff25a181258a0287db9d869a",
            "translation_revision_id": "sha256:f09d36014208beb7e0235815365cbf6f3927032522399179c12ef7826d0343c8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9630f3fe36102175f267e61eb24dd7d0d48ea867879c9678d6a654247e507667",
          "sha256:dcd6dd58d9f5e58fdcf83a5e7b355936ba483387de9c3229df4c1bae518f0812"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              260
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "58571ec4fb4da0fee3e117d00b26d1a3ec671bc2c67bdf447f9db141d7ea20fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n273.jpg",
            "page_key": "2:260",
            "printed_page": 260,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bf85ef5efc39a3e8678504f99ecbecd951d62a80baf34d2425c38e50ded74f89",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Judicabit autem et eos qui putativum inducunt. Quemadmodum enim ipsi vere se putant disputare, quando magister eorum putativus fuit? Aut quemadmodum firmum quid habere possunt ab eo, si putativus et non veritas erat? Quomodo autem ipsi salutem vere participare possunt, si ille, in quem credere se dicunt, semetipsum putativum ostendebat? Putativum est igitur, et non veritas, omne apud eos: et nunc jam quaeretur, ne forte cum et ipsi homines non sint sed muta animalia, hominum umbras apud plurimos proferant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e19bea8225efd85639ac20b66a94a4361bf16c6aff25a181258a0287db9d869a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Judicabit autem et eos qui putativum inducunt. Quemadmodum enim ipsi vere se putant disputare, quando magister eorum putativus fuit? Aut quemadmodum firmum quid habere possunt ab eo, si putativus et non veritas erat? Quomodo autem ipsi salutem vere participare possunt, si ille, in quem credere se dicunt, semetipsum putativum ostendebat? Putativum est igitur, et non veritas, omne apud eos: et nunc jam quaeretur, ne forte cum et ipsi homines non sint sed muta animalia, hominum umbras apud plurimos proferant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2bc83cdbd0d1b27fa220b6438fad15b428df51ba4e01a683e757c18e05b16974",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "putativus는 실재 없이 그렇게 보이기만 한다는 뜻으로, 이 절에서는 겉모습뿐이라는 표현을 반복했다.",
          "말 못 하는 짐승이 사람의 그림자를 내보인다는 마지막 반문은 가현설을 주장하는 이들에게 그들의 논리를 되돌리는 풍자다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bf85ef5efc39a3e8678504f99ecbecd951d62a80baf34d2425c38e50ded74f89"
            ],
            "text": "그는 주님을 겉모습으로만 제시하는 사람들도 판단할 것이다. 그들의 스승이 겉모습뿐이었다면, 어떻게 자기들은 참되게 논한다고 생각하는가? 그가 겉모습일 뿐 참된 존재가 아니었다면, 어떻게 그에게서 확실한 것을 얻을 수 있는가? 그들이 믿는다고 말하는 그분이 자신을 겉모습뿐인 존재로 드러내셨다면, 어떻게 그들은 참으로 구원에 참여할 수 있는가? 그러므로 그들에게는 모든 것이 겉모습일 뿐 참된 것이 없다. 이제는 이런 물음도 생길 것이다. 혹시 그들 자신도 사람이 아닌 말 못 하는 짐승이면서, 사람들의 그림자를 많은 이들 앞에 내보이는 것은 아닌가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e19bea8225efd85639ac20b66a94a4361bf16c6aff25a181258a0287db9d869a"
        ],
        "text": "그는 주님을 겉모습으로만 제시하는 사람들도 판단할 것이다. 그들의 스승이 겉모습뿐이었다면, 어떻게 자기들은 참되게 논한다고 생각하는가? 그가 겉모습일 뿐 참된 존재가 아니었다면, 어떻게 그에게서 확실한 것을 얻을 수 있는가? 그들이 믿는다고 말하는 그분이 자신을 겉모습뿐인 존재로 드러내셨다면, 어떻게 그들은 참으로 구원에 참여할 수 있는가? 그러므로 그들에게는 모든 것이 겉모습일 뿐 참된 것이 없다. 이제는 이런 물음도 생길 것이다. 혹시 그들 자신도 사람이 아닌 말 못 하는 짐승이면서, 사람들의 그림자를 많은 이들 앞에 내보이는 것은 아닌가?",
        "translation_revision_id": "sha256:f09d36014208beb7e0235815365cbf6f3927032522399179c12ef7826d0343c8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
      },
      "work_location": "4.h52.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:96060f26efe1ab2bcd0cbd0acfb0c81a9562559d73c4e0672b0be42ca04ed022",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3fbca7bdc1308f66aaa3445b28735d38ef115d4046527bc0b7609aca5ef57701"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1667ad4e5dbf360492260fcaa3107240ed6f3db9ce21056dbdb2f8aff940b9cf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c0e989e2145c27d6fd0f954cce524400067c55b73275f11cf3e028d192320a0c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 52장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b7ddfab3b4e5d62c81631f235c803305e325eaf63b8177d2be10485a0f3fee23",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:96060f26efe1ab2bcd0cbd0acfb0c81a9562559d73c4e0672b0be42ca04ed022",
            "source_revision_id": "sha256:1667ad4e5dbf360492260fcaa3107240ed6f3db9ce21056dbdb2f8aff940b9cf",
            "translation_revision_id": "sha256:c0e989e2145c27d6fd0f954cce524400067c55b73275f11cf3e028d192320a0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:60694f46bb7a6f05b9592bd7deacc78348ed72166dfcac0dd068f9d30b71265c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:96060f26efe1ab2bcd0cbd0acfb0c81a9562559d73c4e0672b0be42ca04ed022",
            "source_revision_id": "sha256:1667ad4e5dbf360492260fcaa3107240ed6f3db9ce21056dbdb2f8aff940b9cf",
            "translation_revision_id": "sha256:c0e989e2145c27d6fd0f954cce524400067c55b73275f11cf3e028d192320a0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b7ddfab3b4e5d62c81631f235c803305e325eaf63b8177d2be10485a0f3fee23",
          "sha256:60694f46bb7a6f05b9592bd7deacc78348ed72166dfcac0dd068f9d30b71265c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h52-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              260
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 52,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_language": "lat",
            "observations": [
              "행 끝에서 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 정규화했다. 본문 절 번호와 각주 표지를 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              260
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "ancient_translation",
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 52장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "58571ec4fb4da0fee3e117d00b26d1a3ec671bc2c67bdf447f9db141d7ea20fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n273.jpg",
            "page_key": "2:260",
            "printed_page": 260,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3fbca7bdc1308f66aaa3445b28735d38ef115d4046527bc0b7609aca5ef57701",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Judicabit autem et pseudoprophetas, qui non accepta a Deo prophetica gratia nec Deum timentes, sed aut propter vanam gloriam, aut ad quaestum aliquem, aut et aliter secundum operationem mali spiritus, fingunt se prophetare, mentientes adversus Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1667ad4e5dbf360492260fcaa3107240ed6f3db9ce21056dbdb2f8aff940b9cf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Judicabit autem et pseudoprophetas, qui non accepta a Deo prophetica gratia nec Deum timentes, sed aut propter vanam gloriam, aut ad quaestum aliquem, aut et aliter secundum operationem mali spiritus, fingunt se prophetare, mentientes adversus Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8ae77c66b8b1c98961fba7361bb3dbcaa79960e65a1deebe0bcdd44ba9ceb81d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "거짓 예언의 동기로 헛된 영광, 이익, 악한 영의 작용이 열거된다. 예언의 은사를 받음과 하나님을 두려워함이 함께 기준으로 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3fbca7bdc1308f66aaa3445b28735d38ef115d4046527bc0b7609aca5ef57701"
            ],
            "text": "그는 거짓 예언자들도 판단할 것이다. 그들은 하나님께 예언의 은사를 받지 않았고, 하나님을 두려워하지도 않으면서, 헛된 영광이나 어떤 이익을 얻으려고, 또는 달리 악한 영의 작용을 따라 예언하는 척하며 하나님을 거슬러 거짓을 말한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1667ad4e5dbf360492260fcaa3107240ed6f3db9ce21056dbdb2f8aff940b9cf"
        ],
        "text": "그는 거짓 예언자들도 판단할 것이다. 그들은 하나님께 예언의 은사를 받지 않았고, 하나님을 두려워하지도 않으면서, 헛된 영광이나 어떤 이익을 얻으려고, 또는 달리 악한 영의 작용을 따라 예언하는 척하며 하나님을 거슬러 거짓을 말한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c0e989e2145c27d6fd0f954cce524400067c55b73275f11cf3e028d192320a0c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
      },
      "work_location": "4.h52.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-52:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0cdc6a194e8951eec7492ab17c317ac408af578522f3c08caec01848fa73d890",
        "part_links": [
          [
            "sha256:872fb25b69270b7a3b3cb4f56de6b5a95f5912d2a437fc725f41f882e2e5510d",
            "sha256:47b795487227513fc08ce7cd9e81fb7a848c4651c4c4927248b0c870cdc3bca8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:28c85e4cdd075d98070e1a01c91ec771507933ecfdabc4d37500d98cbc252e5e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bb297686f6c24c2021a6b005f5434b3b9e72dbbad99d948212077d6d18d1c182"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 53장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              261,
              262
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 53장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:eba520ed41adb26056dd72c7a4ed744ecc9ef924296e09280c20092c2e93433c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0cdc6a194e8951eec7492ab17c317ac408af578522f3c08caec01848fa73d890",
            "source_revision_id": "sha256:28c85e4cdd075d98070e1a01c91ec771507933ecfdabc4d37500d98cbc252e5e",
            "translation_revision_id": "sha256:bb297686f6c24c2021a6b005f5434b3b9e72dbbad99d948212077d6d18d1c182"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:536ed1e33d19181f1f7f40797e0baee8be5c2f0e7e178c5cbd1f86088594bc97",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0cdc6a194e8951eec7492ab17c317ac408af578522f3c08caec01848fa73d890",
            "source_revision_id": "sha256:28c85e4cdd075d98070e1a01c91ec771507933ecfdabc4d37500d98cbc252e5e",
            "translation_revision_id": "sha256:bb297686f6c24c2021a6b005f5434b3b9e72dbbad99d948212077d6d18d1c182"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:eba520ed41adb26056dd72c7a4ed744ecc9ef924296e09280c20092c2e93433c",
          "sha256:536ed1e33d19181f1f7f40797e0baee8be5c2f0e7e178c5cbd1f86088594bc97"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              261,
              262
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "그리스어 병렬문의 생략점은 인쇄본에 있다.",
              "262쪽 라틴어 quae est in Spiritu Dei와 그리스어 καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ의 접속 구조가 다르다."
            ],
            "printed_pages": [
              261,
              262
            ],
            "printed_reference": "E. Parallel. Joh. Damasc. ed. Halloix. in v. Iren.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 261,
                "text": "Ἀνακρινεῖ δὲ καὶ τοὺς τὰ σχίσματα ἐργαζομένους, κενοὺς ὄντας τῆς τοῦ Θεοῦ ἀγάπης, καὶ τὸ ἴδιον λυσιτελὲς σκοποῦντας, ἀλλὰ μὴ τὴν ἕνωσιν τῆς ἐκκλησίας· καὶ διὰ μικρὰς καὶ τυχούσας αἰτίας τὸ μέγα καὶ ἔνδοξον σῶμα τοῦ Χριστοῦ τέμνοντας καὶ διαιροῦντας, καὶ ὅσον τὸ ἐπ᾽ αὐτοῖς, ἀναιροῦντας· τοὺς εἰρήνην λαλοῦντας καὶ πόλεμον ἐργαζομένους, ἀληθῶς διϋλίζοντας τὸν κώνωπα τὸν δὲ κάμηλον καταπίνοντας. Οὐδεμία δὲ τηλικαύτη δύναται πρὸς αὐτῶν κατόρθωσις γενέσθαι, ἡλίκη τοῦ σχίσματός ἐστιν ἡ βλάβη. ... πάντα ... συνέστηκεν· εἰς ἕνα Θεὸν παντοκράτορα, ἐξ οὗ τὰ πάντα, πίστις ὁλόκληρος· καὶ εἰς τὸν Υἱὸν τοῦ Θεοῦ Ἰησοῦν"
              },
              {
                "printed_page": 262,
                "text": "Χριστὸν τὸν Κύριον ἡμῶν, δι᾽ οὗ τὰ πάντα, καὶ τὰς οἰκονομίας αὐτοῦ, δι᾽ ὧν ἄνθρωπος ἐγένετο ὁ Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, πεισμονὴ βεβαία· καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, ... τὸ τὰς οἰκονομίας Πατρός τε καὶ Υἱοῦ σκηνοβατοῦν καθ᾽ ἑκάστην γενεὰν ἐν τοῖς ἀνθρώποις, καθὼς βούλεται ὁ Πατήρ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 53장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e4fbdef49de66e1c147537a385ea8e36b8803a6964d64e3d3785a02d032e48e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n274.jpg",
            "page_key": "2:261",
            "printed_page": 261,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:872fb25b69270b7a3b3cb4f56de6b5a95f5912d2a437fc725f41f882e2e5510d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Judicabit autem et eos qui schismata operantur, qui sunt inanes, non habentes Dei dilectionem, suamque utilitatem potius considerantes quam unitatem Ecclesiae: et propter modicas et quaslibet causas magnum et gloriosum corpus Christi conscindunt et dividunt, et quantum in ipsis est, interficiunt: pacem loquentes et bellum operantes: vere liquantes culicem et camelum transglutientes. Nulla enim ab eis tanta potest fieri correctio, quanta est schismatis pernicies. Judicabit autem et omnes eos qui sunt extra veritatem, id est qui sunt extra Ecclesiam: ipse autem a nemine judicabitur. Omnia enim ei constant: et in unum Deum omnipotentem, ex quo omnia, fides integra; et in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5250b59afd6012944fb93cb795f59c6ab37b05d0c6d277b3471bf319a095c4ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n275.jpg",
            "page_key": "2:262",
            "printed_page": 262,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:47b795487227513fc08ce7cd9e81fb7a848c4651c4c4927248b0c870cdc3bca8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Filium Dei Christum Jesum Dominum nostrum, per quem omnia, et dispositiones ejus, per quas homo factus est Filius Dei, sententia firma, quae est in Spiritu Dei, qui praestat agnitionem veritatis, qui dispositiones Patris et Filii exposuit, secundum quas aderat generi humano, quemadmodum vult Pater.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:28c85e4cdd075d98070e1a01c91ec771507933ecfdabc4d37500d98cbc252e5e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Judicabit autem et eos qui schismata operantur, qui sunt inanes, non habentes Dei dilectionem, suamque utilitatem potius considerantes quam unitatem Ecclesiae: et propter modicas et quaslibet causas magnum et gloriosum corpus Christi conscindunt et dividunt, et quantum in ipsis est, interficiunt: pacem loquentes et bellum operantes: vere liquantes culicem et camelum transglutientes. Nulla enim ab eis tanta potest fieri correctio, quanta est schismatis pernicies. Judicabit autem et omnes eos qui sunt extra veritatem, id est qui sunt extra Ecclesiam: ipse autem a nemine judicabitur. Omnia enim ei constant: et in unum Deum omnipotentem, ex quo omnia, fides integra; et in Filium Dei Christum Jesum Dominum nostrum, per quem omnia, et dispositiones ejus, per quas homo factus est Filius Dei, sententia firma, quae est in Spiritu Dei, qui praestat agnitionem veritatis, qui dispositiones Patris et Filii exposuit, secundum quas aderat generi humano, quemadmodum vult Pater.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b5594d4c91e90e6b0f770f59e5f8ee0044d221f53701281c30f01d0843cea092",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“판단할 것이다”의 주어는 앞 단락에서 말한 영적인 사람이다. 교회의 일치와 사도적 믿음을 기준으로 여러 가르침을 살피는 논의가 이어진다.",
          "correctio는 잘못을 바로잡는 일이다. 이레나이우스는 분열을 일으킨 사람들이 내세울 수 있는 개선과 그 분열이 초래한 해악을 비교한다.",
          "“그 확신은 하나님의 영 안에 있다”는 라틴어 quae est in Spiritu Dei의 문장 구조이다. 병렬 그리스어는 καὶ εἰς τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ, 곧 “그리고 하나님의 영을 향한”으로 이어져 믿음의 대상을 나열한다.",
          "“각다귀는 걸러 내고 낙타는 삼킨다”는 마태복음 23:24의 비유이다. 작은 이유로 교회의 몸을 해치는 행위에 적용된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:872fb25b69270b7a3b3cb4f56de6b5a95f5912d2a437fc725f41f882e2e5510d",
              "sha256:47b795487227513fc08ce7cd9e81fb7a848c4651c4c4927248b0c870cdc3bca8"
            ],
            "text": "그는 분열을 일으키는 자들도 판단할 것이다. 그들은 속이 비어 하나님의 사랑을 지니지 못하며, 교회의 일치보다 자기 이익을 더 생각한다. 사소하고 하찮은 온갖 이유로 그리스도의 크고 영광스러운 몸을 찢고 나누며, 자기들이 할 수 있는 만큼 죽인다. 평화를 말하면서 전쟁을 일으키며, 참으로 각다귀는 걸러 내고 낙타는 삼킨다. 그들이 아무리 바로잡는 일을 하더라도, 분열이 끼친 해악을 메울 수는 없기 때문이다. 그는 진리 밖에 있는 모든 자들도 판단할 것이다. 곧 교회 밖에 있는 자들이다. 그 자신은 아무에게도 판단받지 않을 것이다. 그에게는 모든 것이 확고하기 때문이다. 곧 만물이 비롯된 전능하신 한 분 하나님을 향한 온전한 믿음이 있다. 또한 만물이 그분을 통해 이루어진 하나님의 아들, 우리 주 그리스도 예수와, 하나님의 아들이 사람이 되신 그분의 경륜들에 대한 굳은 확신이 있다. 그 확신은 하나님의 영 안에 있다. 그 영은 진리의 지식을 주시며, 아버지와 아들의 경륜들을 밝히셨고, 아버지의 뜻대로 그 경륜들에 따라 인류와 함께 계셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:28c85e4cdd075d98070e1a01c91ec771507933ecfdabc4d37500d98cbc252e5e"
        ],
        "text": "그는 분열을 일으키는 자들도 판단할 것이다. 그들은 속이 비어 하나님의 사랑을 지니지 못하며, 교회의 일치보다 자기 이익을 더 생각한다. 사소하고 하찮은 온갖 이유로 그리스도의 크고 영광스러운 몸을 찢고 나누며, 자기들이 할 수 있는 만큼 죽인다. 평화를 말하면서 전쟁을 일으키며, 참으로 각다귀는 걸러 내고 낙타는 삼킨다. 그들이 아무리 바로잡는 일을 하더라도, 분열이 끼친 해악을 메울 수는 없기 때문이다. 그는 진리 밖에 있는 모든 자들도 판단할 것이다. 곧 교회 밖에 있는 자들이다. 그 자신은 아무에게도 판단받지 않을 것이다. 그에게는 모든 것이 확고하기 때문이다. 곧 만물이 비롯된 전능하신 한 분 하나님을 향한 온전한 믿음이 있다. 또한 만물이 그분을 통해 이루어진 하나님의 아들, 우리 주 그리스도 예수와, 하나님의 아들이 사람이 되신 그분의 경륜들에 대한 굳은 확신이 있다. 그 확신은 하나님의 영 안에 있다. 그 영은 진리의 지식을 주시며, 아버지와 아들의 경륜들을 밝히셨고, 아버지의 뜻대로 그 경륜들에 따라 인류와 함께 계셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:bb297686f6c24c2021a6b005f5434b3b9e72dbbad99d948212077d6d18d1c182",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
      },
      "work_location": "4.h53.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5dcdd5552e41eac8832650a8345895ed26edebada0281aefcdf40160fdb180b5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:296dab09fc765272ee92125f7c544fa2a033b730c3e18852853cc58ec2818e4b",
            "sha256:f65930a0e441aa14ef6f9779fbea4b24e2a16fbe7e3704086229210619709404"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccf21a8e79f6c3bc7c8e63c76258210c3631647604ffb4bf927089903540d363"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d7f4e2f8798a2fac39b8f8f1cd981a26b42896b64937ce3c38cddd9fcd5f5a2c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 53장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262,
              263
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 53장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:46fa0f1b9f81ce794a2cc274ba1fb81ed01165389fce8043f33a6b89c5056b14",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5dcdd5552e41eac8832650a8345895ed26edebada0281aefcdf40160fdb180b5",
            "source_revision_id": "sha256:ccf21a8e79f6c3bc7c8e63c76258210c3631647604ffb4bf927089903540d363",
            "translation_revision_id": "sha256:d7f4e2f8798a2fac39b8f8f1cd981a26b42896b64937ce3c38cddd9fcd5f5a2c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:41db1bf2a160242c58eb11dc817902fb85a5f1c62ab4950c238a20c96235630d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5dcdd5552e41eac8832650a8345895ed26edebada0281aefcdf40160fdb180b5",
            "source_revision_id": "sha256:ccf21a8e79f6c3bc7c8e63c76258210c3631647604ffb4bf927089903540d363",
            "translation_revision_id": "sha256:d7f4e2f8798a2fac39b8f8f1cd981a26b42896b64937ce3c38cddd9fcd5f5a2c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:46fa0f1b9f81ce794a2cc274ba1fb81ed01165389fce8043f33a6b89c5056b14",
          "sha256:41db1bf2a160242c58eb11dc817902fb85a5f1c62ab4950c238a20c96235630d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h53-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              262,
              263
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 53,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "본문에 병기된 그리스어는 세계 전체에 걸친 교회의 오래된 체제를 언급하는 데서 끝난다."
            ],
            "printed_pages": [
              262
            ],
            "printed_reference": "E. Parallel. Joh. Damasc. ed. Halloix. in v. Iren. (261쪽에서 이어짐)",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 262,
                "text": "Γνῶσις ἀληθής, ἡ τῶν ἀποστόλων διδαχή· καὶ τὸ ἀρχαῖον τῆς ἐκκλησίας σύστημα κατὰ παντὸς τοῦ κόσμου·"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 53장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5250b59afd6012944fb93cb795f59c6ab37b05d0c6d277b3471bf319a095c4ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n275.jpg",
            "page_key": "2:262",
            "printed_page": 262,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:296dab09fc765272ee92125f7c544fa2a033b730c3e18852853cc58ec2818e4b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Agnitio vera est Apostolorum doctrina: et antiquus Ecclesiae status in universo mundo: et character corporis Christi secundum successiones episcoporum, quibus illi eam quae in unoquoque loco est Ecclesiam tradiderunt, quae pervenit usque ad nos custodita sine fictione scripturarum tractatione plenissima, neque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fc30ee1fb03b87879e7ede9ff86bd77be6932b3bd4fdc49e6c7745af9190e473",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n276.jpg",
            "page_key": "2:263",
            "printed_page": 263,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f65930a0e441aa14ef6f9779fbea4b24e2a16fbe7e3704086229210619709404",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "additamentum neque ablationem recipiens, et lectio sine falsatione, et secundum Scripturas expositio legitima et diligens, et sine periculo et sine blasphemia: et praecipuum dilectionis munus, quod est pretiosius quam agnitio, gloriosius autem quam prophetia, omnibus autem reliquis charismatibus supereminens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ccf21a8e79f6c3bc7c8e63c76258210c3631647604ffb4bf927089903540d363",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Agnitio vera est Apostolorum doctrina: et antiquus Ecclesiae status in universo mundo: et character corporis Christi secundum successiones episcoporum, quibus illi eam quae in unoquoque loco est Ecclesiam tradiderunt, quae pervenit usque ad nos custodita sine fictione scripturarum tractatione plenissima, neque additamentum neque ablationem recipiens, et lectio sine falsatione, et secundum Scripturas expositio legitima et diligens, et sine periculo et sine blasphemia: et praecipuum dilectionis munus, quod est pretiosius quam agnitio, gloriosius autem quam prophetia, omnibus autem reliquis charismatibus supereminens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "180f4c17376d288e7ee30c4a8bd91da4be245085418d2f6fca6a8abb4a928f29",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "character는 드러나는 특징이나 표지를 뜻한다. 이 문장에서는 감독들의 계승과 각 지역 교회의 연속성에 연결되어 “그리스도의 몸의 특성”으로 옮겼다.",
          "quae pervenit의 quae는 앞의 Ecclesiam과 연결되어 교회가 우리에게까지 이르렀다는 문장을 이룬다. 이어지는 custodita도 여성형으로 교회와 연결된다. Harvey는 custodita를 본문에 두고 custoditione와 custodio를 이문으로 기록한다.",
          "scripturarum tractatione plenissima는 성경을 온전히 다루는 것을 뜻한다. sine fictione는 꾸미거나 허위로 만드는 일이 없다는 뜻이며, 뒤에는 첨가와 삭제, 읽기의 왜곡, 부적절한 해석을 경계하는 표현들이 이어진다.",
          "“사랑의 은사”는 지식과 예언과 다른 모든 은사보다 귀한 것으로 제시된다. 지식에서 시작한 문장은 사랑을 으뜸으로 꼽으며 끝난다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:296dab09fc765272ee92125f7c544fa2a033b730c3e18852853cc58ec2818e4b",
              "sha256:f65930a0e441aa14ef6f9779fbea4b24e2a16fbe7e3704086229210619709404"
            ],
            "text": "참된 지식은 사도들의 가르침이며, 온 세계 교회의 옛 질서이며, 감독들의 계승을 따라 드러나는 그리스도의 몸의 특성이다. 사도들은 그 감독들에게 각 지역의 교회를 맡겼다. 그 교회는 꾸밈없이 지켜져 우리에게까지 이르렀으며, 성경을 온전히 다루는 가운데 더하거나 빼는 일을 받아들이지 않는다. 참된 지식은 또한 왜곡 없이 읽는 것이며, 성경에 따른 올바르고 세심한 해석, 위험과 신성모독이 없는 해석이다. 그리고 으뜸가는 사랑의 은사이다. 이 은사는 지식보다 더 값지고, 예언보다 더 영광스러우며, 그 밖의 모든 은사보다 뛰어나다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccf21a8e79f6c3bc7c8e63c76258210c3631647604ffb4bf927089903540d363"
        ],
        "text": "참된 지식은 사도들의 가르침이며, 온 세계 교회의 옛 질서이며, 감독들의 계승을 따라 드러나는 그리스도의 몸의 특성이다. 사도들은 그 감독들에게 각 지역의 교회를 맡겼다. 그 교회는 꾸밈없이 지켜져 우리에게까지 이르렀으며, 성경을 온전히 다루는 가운데 더하거나 빼는 일을 받아들이지 않는다. 참된 지식은 또한 왜곡 없이 읽는 것이며, 성경에 따른 올바르고 세심한 해석, 위험과 신성모독이 없는 해석이다. 그리고 으뜸가는 사랑의 은사이다. 이 은사는 지식보다 더 값지고, 예언보다 더 영광스러우며, 그 밖의 모든 은사보다 뛰어나다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d7f4e2f8798a2fac39b8f8f1cd981a26b42896b64937ce3c38cddd9fcd5f5a2c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
      },
      "work_location": "4.h53.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-53:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0dca85b98e1289a0e76b63c359674911ad12661992532b79a189f53e705071be",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ebc6cd275810b07e8eb4cc86523239d5a895dbe1323acdbded807037f37a5297",
            "sha256:30458ead95a91f5693c4999a798da2c35a91faa4210e21ba4478c727a567a6e3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f16b4e6ad063b00973ec3bb151c4ff722654fc2a4558c0554f563c3ab012279a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ac58097dcbc49ac431efe9efb8d9275dd0ba300df8a32d68ff69ac51588352f4"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 54장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h54",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h54",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "propter dilectionem Dei et propter verbum ejus.",
            "source_start": "Quod quidem prophetae",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 54,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 54장은 절 번호 없이 이어진다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9d29b7fc61e2fb023ea8413bcac5ffd0d7c90c28c6b58140010e366d21284206",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0dca85b98e1289a0e76b63c359674911ad12661992532b79a189f53e705071be",
            "source_revision_id": "sha256:f16b4e6ad063b00973ec3bb151c4ff722654fc2a4558c0554f563c3ab012279a",
            "translation_revision_id": "sha256:ac58097dcbc49ac431efe9efb8d9275dd0ba300df8a32d68ff69ac51588352f4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d4a70a943acba7d285ede74654db324d7266753ba822371738cd5d70ffdac007",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0dca85b98e1289a0e76b63c359674911ad12661992532b79a189f53e705071be",
            "source_revision_id": "sha256:f16b4e6ad063b00973ec3bb151c4ff722654fc2a4558c0554f563c3ab012279a",
            "translation_revision_id": "sha256:ac58097dcbc49ac431efe9efb8d9275dd0ba300df8a32d68ff69ac51588352f4"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9d29b7fc61e2fb023ea8413bcac5ffd0d7c90c28c6b58140010e366d21284206",
          "sha256:d4a70a943acba7d285ede74654db324d7266753ba822371738cd5d70ffdac007"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h54",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              9
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              263,
              264
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "propter dilectionem Dei et propter verbum ejus.",
            "source_start": "Quod quidem prophetae",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 54,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 54장은 절 번호 없이 이어진다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "fc30ee1fb03b87879e7ede9ff86bd77be6932b3bd4fdc49e6c7745af9190e473",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n276.jpg",
            "page_key": "2:263",
            "printed_page": 263,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ebc6cd275810b07e8eb4cc86523239d5a895dbe1323acdbded807037f37a5297",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter Ecclesia omni in loco ob eam quam habet erga Deum dilectionem, multitudinem martyrum in omni tempore praemittit ad Patrem; reliquis autem omnibus non tantum non habentibus hanc rem ostendere apud se, sed neque quidem necessarium esse dicentibus tale martyrium; esse enim martyrium verum sententiam eorum, nisi si unus aut duo aliquando, per omne tempus ex quo Dominus apparuit in terris, cum martyribus nostris quasi et ipse misericordiam consecutus, opprobrium simul bajulavit nominis, et cum eis ductus est, velut adjectio quaedam donata eis. Opprobrium enim eorum qui persecutionem patiuntur propter justitiam, et omnes poenas sustinent, et mortificantur",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "516f96b0a24aed1c28356f22b874574e0515e9866c7bc792173b2806010120da",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n277.jpg",
            "page_key": "2:264",
            "printed_page": 264,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:30458ead95a91f5693c4999a798da2c35a91faa4210e21ba4478c727a567a6e3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "propter eam quae est erga Deum dilectionem et confessionem Filii ejus, sola Ecclesia pure sustinet; saepe debilitata et statim augens membra, et integra fiens; quemadmodum et typus ejus quae fuit illius Lot, salis figmentum: similiter ut veteres prophetae sustinentes persecutionem, quemadmodum Dominus ait: Sic enim persecuti sunt prophetas, qui ante vos fuerunt; quoniam nove quidem, sed idem Spiritus requiescens super eam, ab his qui non recipiunt Verbum Dei, persecutionem patitur. Quod quidem prophetae cum reliquis quae prophetabant et hoc prophetaverunt, quoniam super quoscunque requieverit Spiritus Dei, et obediverint verbo Patris, et secundum virtutem servierint ei, persecutionem patientur, et lapidabuntur, et occidentur. In semetipsis enim haec omnia praefigurabant prophetae, propter dilectionem Dei et propter verbum ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f16b4e6ad063b00973ec3bb151c4ff722654fc2a4558c0554f563c3ab012279a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quapropter Ecclesia omni in loco ob eam quam habet erga Deum dilectionem, multitudinem martyrum in omni tempore praemittit ad Patrem; reliquis autem omnibus non tantum non habentibus hanc rem ostendere apud se, sed neque quidem necessarium esse dicentibus tale martyrium; esse enim martyrium verum sententiam eorum, nisi si unus aut duo aliquando, per omne tempus ex quo Dominus apparuit in terris, cum martyribus nostris quasi et ipse misericordiam consecutus, opprobrium simul bajulavit nominis, et cum eis ductus est, velut adjectio quaedam donata eis. Opprobrium enim eorum qui persecutionem patiuntur propter justitiam, et omnes poenas sustinent, et mortificantur propter eam quae est erga Deum dilectionem et confessionem Filii ejus, sola Ecclesia pure sustinet; saepe debilitata et statim augens membra, et integra fiens; quemadmodum et typus ejus quae fuit illius Lot, salis figmentum: similiter ut veteres prophetae sustinentes persecutionem, quemadmodum Dominus ait: Sic enim persecuti sunt prophetas, qui ante vos fuerunt; quoniam nove quidem, sed idem Spiritus requiescens super eam, ab his qui non recipiunt Verbum Dei, persecutionem patitur. Quod quidem prophetae cum reliquis quae prophetabant et hoc prophetaverunt, quoniam super quoscunque requieverit Spiritus Dei, et obediverint verbo Patris, et secundum virtutem servierint ei, persecutionem patientur, et lapidabuntur, et occidentur. In semetipsis enim haec omnia praefigurabant prophetae, propter dilectionem Dei et propter verbum ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fc4dae265e5556bff59eb4a6f7cb0c2eb1aa22e87a9f9c752319559ecfe3bf1e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "martyrium은 증언과 순교를 함께 가리킬 수 있다. 이 문단은 죽음을 감수하는 순교와, 자기들의 견해를 참된 증언이라고 부르는 상대편의 주장을 대조한다.",
          "“그 이름으로 인한 치욕”의 이름은 그리스도의 이름이다. 한두 사람이 교회의 순교자들과 함께 끌려간 사례는 그 이름 때문에 겪는 박해의 맥락에 놓인다.",
          "롯의 아내의 소금 형상은 지체를 잃은 뒤에도 온전해지는 교회의 예표로 제시된다. 롯의 아내가 소금 형상이 된 사건은 창세기 19:26에 나온다.",
          "“새로운 방식”의 nove와 “동일한 영”의 idem Spiritus가 함께 놓인다. 교회에 임하신 영은 예언자들에게 임하신 영과 동일하며, 박해도 예언자들과 교회를 잇는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ebc6cd275810b07e8eb4cc86523239d5a895dbe1323acdbded807037f37a5297",
              "sha256:30458ead95a91f5693c4999a798da2c35a91faa4210e21ba4478c727a567a6e3"
            ],
            "text": "그러므로 교회는 어느 곳에서나 하나님을 향한 사랑 때문에 언제나 수많은 순교자를 아버지께 먼저 보낸다. 다른 모든 자들은 자기들 가운데서 이런 일을 내보이지 못할 뿐 아니라, 심지어 이러한 순교는 필요 없다고 말한다. 자기들의 견해가 참된 증언이라고 말하기 때문이다. 주께서 땅에 나타나신 뒤로 지금까지, 간혹 한두 사람이 예외였을 뿐이다. 그들은 우리의 순교자들과 함께, 자기들도 자비를 입은 듯이, 그 이름으로 인한 치욕을 짊어지고 그들과 함께 끌려갔다. 그들에게 선물로 더해진 일행과 같았다. 의 때문에 박해받고, 모든 형벌을 견디고, 하나님을 사랑하고 그분의 아들을 고백하기 때문에 죽임을 당하는 이들의 치욕을 오직 교회만이 순전하게 감당한다. 교회는 거듭 쇠약해져도 곧 지체들이 늘어나 온전해진다. 교회를 예표한 롯의 아내, 그 소금 형상처럼 그러하다. 교회는 옛 예언자들처럼 박해를 견딘다. 주께서도 이렇게 말씀하셨다. “너희보다 앞선 예언자들도 이렇게 박해하였다.” 지금은 새로운 방식으로 임하시지만, 교회 위에 머무시는 영은 동일한 분이시며, 그 영은 하나님의 말씀을 받아들이지 않는 자들에게 박해를 받으시기 때문이다. 예언자들은 다른 일들을 예언하면서 이 일도 예언하였다. 곧 하나님의 영이 그 위에 머무시고, 아버지의 말씀에 순종하며, 힘을 다해 그분을 섬기는 사람은 누구나 박해를 받고, 돌에 맞으며 죽임을 당할 것이라고 하였다. 하나님을 향한 사랑과 그분의 말씀 때문에 예언자들은 이 모든 일을 자기 자신에게서 미리 나타내 보였다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f16b4e6ad063b00973ec3bb151c4ff722654fc2a4558c0554f563c3ab012279a"
        ],
        "text": "그러므로 교회는 어느 곳에서나 하나님을 향한 사랑 때문에 언제나 수많은 순교자를 아버지께 먼저 보낸다. 다른 모든 자들은 자기들 가운데서 이런 일을 내보이지 못할 뿐 아니라, 심지어 이러한 순교는 필요 없다고 말한다. 자기들의 견해가 참된 증언이라고 말하기 때문이다. 주께서 땅에 나타나신 뒤로 지금까지, 간혹 한두 사람이 예외였을 뿐이다. 그들은 우리의 순교자들과 함께, 자기들도 자비를 입은 듯이, 그 이름으로 인한 치욕을 짊어지고 그들과 함께 끌려갔다. 그들에게 선물로 더해진 일행과 같았다. 의 때문에 박해받고, 모든 형벌을 견디고, 하나님을 사랑하고 그분의 아들을 고백하기 때문에 죽임을 당하는 이들의 치욕을 오직 교회만이 순전하게 감당한다. 교회는 거듭 쇠약해져도 곧 지체들이 늘어나 온전해진다. 교회를 예표한 롯의 아내, 그 소금 형상처럼 그러하다. 교회는 옛 예언자들처럼 박해를 견딘다. 주께서도 이렇게 말씀하셨다. “너희보다 앞선 예언자들도 이렇게 박해하였다.” 지금은 새로운 방식으로 임하시지만, 교회 위에 머무시는 영은 동일한 분이시며, 그 영은 하나님의 말씀을 받아들이지 않는 자들에게 박해를 받으시기 때문이다. 예언자들은 다른 일들을 예언하면서 이 일도 예언하였다. 곧 하나님의 영이 그 위에 머무시고, 아버지의 말씀에 순종하며, 힘을 다해 그분을 섬기는 사람은 누구나 박해를 받고, 돌에 맞으며 죽임을 당할 것이라고 하였다. 하나님을 향한 사랑과 그분의 말씀 때문에 예언자들은 이 모든 일을 자기 자신에게서 미리 나타내 보였다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ac58097dcbc49ac431efe9efb8d9275dd0ba300df8a32d68ff69ac51588352f4",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
      },
      "work_location": "4.h54",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-54"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e5db36221e7e5da184dc990b9095942fea3e74187822d3bd18e5f4ce12b5306b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7d5625bd5a91822490c5918cb1ce144483b36d844de5d863c34b9c0dc2384ad4",
            "sha256:a0a1b2d081f4f9d75342725e6e76949cf47d3cd53d6c482b75b5fa6f7f723c4d",
            "sha256:9e5700625d04803c07e96bf19437981d74e801eae3923af230deb1c9fb4b806b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:051a776b5a0a61e961866b1a8ac5854b987f1d8d33b59ee2feb59a3d77c6e233"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:be5d910572c1e678ed379e1945d2aa1ffefd2b6279b9ea8610cd6a4c2a16bcc8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264,
              265,
              266
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "operationem Christi praeformabat.",
            "source_start": "Cum enim et ipsi membra essent Christi,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264,
              265,
              266
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "ibi inveniri placentia facientes Deo.",
            "source_start": "Quidam enim in gloria videntes eum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d775d49fda2790f79851b614fb86f5854e4a597457a08f95ad36876d28aac5c6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5db36221e7e5da184dc990b9095942fea3e74187822d3bd18e5f4ce12b5306b",
            "source_revision_id": "sha256:051a776b5a0a61e961866b1a8ac5854b987f1d8d33b59ee2feb59a3d77c6e233",
            "translation_revision_id": "sha256:be5d910572c1e678ed379e1945d2aa1ffefd2b6279b9ea8610cd6a4c2a16bcc8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:027fb5a253a2234b15125e62b6f71406831f6660e2b9ddb8abbb1fb95fc1277c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5db36221e7e5da184dc990b9095942fea3e74187822d3bd18e5f4ce12b5306b",
            "source_revision_id": "sha256:051a776b5a0a61e961866b1a8ac5854b987f1d8d33b59ee2feb59a3d77c6e233",
            "translation_revision_id": "sha256:be5d910572c1e678ed379e1945d2aa1ffefd2b6279b9ea8610cd6a4c2a16bcc8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d775d49fda2790f79851b614fb86f5854e4a597457a08f95ad36876d28aac5c6",
          "sha256:027fb5a253a2234b15125e62b6f71406831f6660e2b9ddb8abbb1fb95fc1277c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264,
              265,
              266
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 10,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              10
            ],
            "source_end": "operationem Christi praeformabat.",
            "source_start": "Cum enim et ipsi membra essent Christi,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              264,
              265,
              266
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "ibi inveniri placentia facientes Deo.",
            "source_start": "Quidam enim in gloria videntes eum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "265쪽 성경 인용에는 질문을 여는 Putas와 심판의 불을 마련한 주어 Pater meus가 있다.",
              "264-265쪽에 걸친 prophetationem은 첫 쪽에 완결된 단어로 기록했다."
            ],
            "printed_pages": [
              264,
              265,
              266
            ],
            "printed_texts": [
              "Putas",
              "Pater meus",
              "poenas dabunt interitus aeternas",
              "supercoruscantem",
              "regnantur"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "516f96b0a24aed1c28356f22b874574e0515e9866c7bc792173b2806010120da",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n277.jpg",
            "page_key": "2:264",
            "printed_page": 264,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7d5625bd5a91822490c5918cb1ce144483b36d844de5d863c34b9c0dc2384ad4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum enim et ipsi membra essent Christi, unusquisque eorum secundum quod erat membrum, secundum hoc et prophetationem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3df94f1599e43db2b6a65ad74fe4b0125ea903059c5a4650db942ca9e37e9d02",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n278.jpg",
            "page_key": "2:265",
            "printed_page": 265,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a0a1b2d081f4f9d75342725e6e76949cf47d3cd53d6c482b75b5fa6f7f723c4d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "manifestabat, omnes et multi unum praeformantes et ea quae sunt unius annuntiantes. Quomodo enim per nostra membra operatio quidem universi corporis ostenditur; figura autem totius hominis per unum membrum non ostenditur, sed per omnia: sic et prophetae omnes quidem unum praefigurabant; unusquisque autem eorum secundum quod erat membrum, secundum hoc et dispositionem adimplebat, et eam quae secundum illud membrum erat, operationem Christi praeformabat. Quidam enim in gloria videntes eum, gloriosam ejus apud Patrem a dextris conversationem videbant; alii super nubes, quemadmodum Filium hominis, venientem; et dicentes de eo, Videbunt in quem compunxerunt, adventum ejus significabant, de quo ipse ait: Putas, cum Filius hominis venerit, inveniet fidem super terram? De quo et Paulus ait; Si tamen justum est apud Deum, retribuere eis qui tribulant vos, tribulationem; et vobis qui tribulamini, requiem nobiscum in revelatione Domini Jesu de coelo cum angelis virtutis ejus, et in flamma ignis. Alii vero Judicem dicentes eum, et diem Domini tanquam clibanum ardentem, qui colligit triticum in horrea, paleas autem comburet igni inexstinguibili, comminabantur eis qui increduli erant, de quibus et ipse Dominus ait: Abite a me maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Et Apostolus autem similiter ait: Qui poenas dabunt interitus aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus, cum venerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri his qui credunt in eum. Et qui dicunt, Speciosus forma prae filiis hominum; et, Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis; et, Accingere gladium tuum, potentissime, circa femur tuum, specie tua et pulchritudine tua, et intende et prospere procede, et regna propter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cc997e302f825f92266b4821b7f1ff0fffdd2c1d0343dcb693a72dd1d795a700",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n279.jpg",
            "page_key": "2:266",
            "printed_page": 266,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9e5700625d04803c07e96bf19437981d74e801eae3923af230deb1c9fb4b806b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "veritatem, et mansuetudinem, et justitiam; et quaecunque alia talia dicta sunt de eo, eam quae est in regno speciem ejus et decorem, et exaltationem supercoruscantem, et supereminentem omnibus qui regnantur sub ipso, significabant, ut qui audiunt concupiscerent ibi inveniri placentia facientes Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:051a776b5a0a61e961866b1a8ac5854b987f1d8d33b59ee2feb59a3d77c6e233",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum enim et ipsi membra essent Christi, unusquisque eorum secundum quod erat membrum, secundum hoc et prophetationem manifestabat, omnes et multi unum praeformantes et ea quae sunt unius annuntiantes. Quomodo enim per nostra membra operatio quidem universi corporis ostenditur; figura autem totius hominis per unum membrum non ostenditur, sed per omnia: sic et prophetae omnes quidem unum praefigurabant; unusquisque autem eorum secundum quod erat membrum, secundum hoc et dispositionem adimplebat, et eam quae secundum illud membrum erat, operationem Christi praeformabat. Quidam enim in gloria videntes eum, gloriosam ejus apud Patrem a dextris conversationem videbant; alii super nubes, quemadmodum Filium hominis, venientem; et dicentes de eo, Videbunt in quem compunxerunt, adventum ejus significabant, de quo ipse ait: Putas, cum Filius hominis venerit, inveniet fidem super terram? De quo et Paulus ait; Si tamen justum est apud Deum, retribuere eis qui tribulant vos, tribulationem; et vobis qui tribulamini, requiem nobiscum in revelatione Domini Jesu de coelo cum angelis virtutis ejus, et in flamma ignis. Alii vero Judicem dicentes eum, et diem Domini tanquam clibanum ardentem, qui colligit triticum in horrea, paleas autem comburet igni inexstinguibili, comminabantur eis qui increduli erant, de quibus et ipse Dominus ait: Abite a me maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus. Et Apostolus autem similiter ait: Qui poenas dabunt interitus aeternas a facie Domini, et a gloria virtutis ejus, cum venerit glorificari in sanctis suis, et admirabilis fieri his qui credunt in eum. Et qui dicunt, Speciosus forma prae filiis hominum; et, Unxit te Deus, Deus tuus oleo laetitiae prae consortibus tuis; et, Accingere gladium tuum, potentissime, circa femur tuum, specie tua et pulchritudine tua, et intende et prospere procede, et regna propter veritatem, et mansuetudinem, et justitiam; et quaecunque alia talia dicta sunt de eo, eam quae est in regno speciem ejus et decorem, et exaltationem supercoruscantem, et supereminentem omnibus qui regnantur sub ipso, significabant, ut qui audiunt concupiscerent ibi inveniri placentia facientes Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "681ad6d524a4e5b11474a988221182c2bf4588886bb7874d3c778e8e3e89cac5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예언자들은 그리스도의 지체들이며 각 지체의 활동이 모여 한 분의 모습을 이룬다는 비유가 이어진다. dispositio는 이 문맥에서 각 예언자에게 맡겨진 경륜을 가리킨다.",
          "데살로니가후서 인용은 Si tamen으로 시작하는 조건절의 형태다. 이레나이우스는 주님의 나타나심과 환난에 대한 보응, 성도들의 안식을 함께 인용한다.",
          "주님이 심판의 불을 말씀하시는 대목에는 “내 아버지가 마련하신”이라는 주어와 동사가 있다. interitus aeternas는 멸망의 영원한 형벌을 나타내며, a facie Domini는 주님의 얼굴에서 떠남을 덧붙인다.",
          "regnantur는 다스림을 받는다는 수동형이다. 왕국의 영광을 묘사하는 시편 인용 뒤에 그리스도가 자신의 다스림을 받는 모든 이보다 높으시다는 설명이 따른다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7d5625bd5a91822490c5918cb1ce144483b36d844de5d863c34b9c0dc2384ad4",
              "sha256:a0a1b2d081f4f9d75342725e6e76949cf47d3cd53d6c482b75b5fa6f7f723c4d",
              "sha256:9e5700625d04803c07e96bf19437981d74e801eae3923af230deb1c9fb4b806b"
            ],
            "text": "예언자들 자신도 그리스도의 지체였으므로, 그들 각자는 자신이 맡은 지체에 따라 그에 맞는 예언을 드러냈다. 그들 모두는 여럿이면서도 한 분을 미리 나타냈고, 한 분에게 속한 일들을 선포했다. 우리의 지체들을 통해 온몸의 활동이 드러나듯이, 사람 전체의 모습은 한 지체를 통해 드러나지 않고 모든 지체를 통해 드러난다. 이처럼 모든 예언자는 한 분을 미리 나타냈다. 그들 각자는 자신이 맡은 지체에 따라 그에 맞는 경륜을 이루었으며, 그 지체에 해당하는 그리스도의 활동을 미리 나타냈다. 어떤 이들은 영광 가운데 계신 그분을 보면서 아버지 오른편에서 영광스럽게 지내시는 그분을 보았다. 다른 이들은 인자처럼 구름 위로 오시는 그분을 보았다. 그분에 관해 “그들은 자기들이 찌른 이를 볼 것이다”라고 말한 이들은 그분의 오심을 가리켰다. 그분 자신도 이 오심에 관해 말씀하셨다. “인자가 올 때 과연 땅 위에서 믿음을 찾겠느냐?” 바울도 이에 관해 말한다. “주 예수께서 하늘로부터 그분의 능력의 천사들과 함께, 타오르는 불꽃 가운데 나타나실 때, 너희를 괴롭히는 자들에게 환난으로 갚으시고 괴로움을 당하는 너희에게는 우리와 함께 안식을 주시는 것이 하나님께 참으로 의로운 일이라면.” 다른 이들은 그분을 심판자라 하고 주님의 날을 타오르는 화덕 같다고 하면서, 그분이 밀은 곳간에 모으시고 쭉정이는 꺼지지 않는 불로 태우실 것이라고 말하여 믿지 않는 이들에게 경고했다. 주님 자신도 그들에 관해 말씀하신다. “저주받은 자들아, 내게서 떠나 내 아버지가 마귀와 그의 천사들을 위해 마련하신 영원한 불 속으로 가라.” 사도도 같은 뜻으로 말한다. “그분이 자기 성도들 가운데서 영광을 받으시고 자신을 믿는 이들 가운데서 경탄의 대상이 되려고 오실 때, 그들은 주님의 얼굴과 그분의 능력의 영광에서 떠나 영원한 멸망의 형벌을 받을 것이다.” 또 어떤 이들은 말한다. “당신은 사람의 아들들보다 모습이 아름다우십니다.” 또 “하나님, 당신의 하나님이 당신에게 동료들보다 더 기쁨의 기름을 부으셨습니다.” 또 “지극히 강한 이여, 당신의 칼을 넓적다리에 차십시오. 당신의 자태와 아름다움으로 힘차게 나아가 형통하십시오. 진리와 온유와 의를 위해 다스리십시오.” 그분에 관해 말한 이 모든 것과 그 밖의 비슷한 말씀들은 왕국에서 드러나는 그분의 자태와 아름다움, 눈부시게 빛나는 그분의 높여지심, 그분의 다스림을 받는 모든 이보다 뛰어나심을 가리켰다. 이는 듣는 이들이 하나님을 기쁘시게 하는 일을 하면서 그곳에 있기를 바라게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:051a776b5a0a61e961866b1a8ac5854b987f1d8d33b59ee2feb59a3d77c6e233"
        ],
        "text": "예언자들 자신도 그리스도의 지체였으므로, 그들 각자는 자신이 맡은 지체에 따라 그에 맞는 예언을 드러냈다. 그들 모두는 여럿이면서도 한 분을 미리 나타냈고, 한 분에게 속한 일들을 선포했다. 우리의 지체들을 통해 온몸의 활동이 드러나듯이, 사람 전체의 모습은 한 지체를 통해 드러나지 않고 모든 지체를 통해 드러난다. 이처럼 모든 예언자는 한 분을 미리 나타냈다. 그들 각자는 자신이 맡은 지체에 따라 그에 맞는 경륜을 이루었으며, 그 지체에 해당하는 그리스도의 활동을 미리 나타냈다. 어떤 이들은 영광 가운데 계신 그분을 보면서 아버지 오른편에서 영광스럽게 지내시는 그분을 보았다. 다른 이들은 인자처럼 구름 위로 오시는 그분을 보았다. 그분에 관해 “그들은 자기들이 찌른 이를 볼 것이다”라고 말한 이들은 그분의 오심을 가리켰다. 그분 자신도 이 오심에 관해 말씀하셨다. “인자가 올 때 과연 땅 위에서 믿음을 찾겠느냐?” 바울도 이에 관해 말한다. “주 예수께서 하늘로부터 그분의 능력의 천사들과 함께, 타오르는 불꽃 가운데 나타나실 때, 너희를 괴롭히는 자들에게 환난으로 갚으시고 괴로움을 당하는 너희에게는 우리와 함께 안식을 주시는 것이 하나님께 참으로 의로운 일이라면.” 다른 이들은 그분을 심판자라 하고 주님의 날을 타오르는 화덕 같다고 하면서, 그분이 밀은 곳간에 모으시고 쭉정이는 꺼지지 않는 불로 태우실 것이라고 말하여 믿지 않는 이들에게 경고했다. 주님 자신도 그들에 관해 말씀하신다. “저주받은 자들아, 내게서 떠나 내 아버지가 마귀와 그의 천사들을 위해 마련하신 영원한 불 속으로 가라.” 사도도 같은 뜻으로 말한다. “그분이 자기 성도들 가운데서 영광을 받으시고 자신을 믿는 이들 가운데서 경탄의 대상이 되려고 오실 때, 그들은 주님의 얼굴과 그분의 능력의 영광에서 떠나 영원한 멸망의 형벌을 받을 것이다.” 또 어떤 이들은 말한다. “당신은 사람의 아들들보다 모습이 아름다우십니다.” 또 “하나님, 당신의 하나님이 당신에게 동료들보다 더 기쁨의 기름을 부으셨습니다.” 또 “지극히 강한 이여, 당신의 칼을 넓적다리에 차십시오. 당신의 자태와 아름다움으로 힘차게 나아가 형통하십시오. 진리와 온유와 의를 위해 다스리십시오.” 그분에 관해 말한 이 모든 것과 그 밖의 비슷한 말씀들은 왕국에서 드러나는 그분의 자태와 아름다움, 눈부시게 빛나는 그분의 높여지심, 그분의 다스림을 받는 모든 이보다 뛰어나심을 가리켰다. 이는 듣는 이들이 하나님을 기쁘시게 하는 일을 하면서 그곳에 있기를 바라게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:be5d910572c1e678ed379e1945d2aa1ffefd2b6279b9ea8610cd6a4c2a16bcc8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
      },
      "work_location": "4.h55.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:38835d42c594661466a476427fc5909c3f36a58f030569217b795c2ff0edbda9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:92be0c8e652ff7c39700103821cab069ef3c47f37f86f648ff52b07a2bc04c75",
            "sha256:c394986f219fd532d92ad420d2ff86110498d11f044760e56c50970fe03d8e1d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:547b0bac0fdea587f21d914f0ab4f8d883d3148ad97597ded2b242b1a6382970"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:50a34b65567ae0dd046215b342c12dd122b022971bd145da43b55ac901580920"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              266,
              267
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "eas quae ab eo curationes fiebant annuntiaverunt.",
            "source_start": "Qui iterum dicentes:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1bdda1b366df82d6dbd978efdabd791510878edf8cfd1f9bc0f5a8eacba68848",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38835d42c594661466a476427fc5909c3f36a58f030569217b795c2ff0edbda9",
            "source_revision_id": "sha256:547b0bac0fdea587f21d914f0ab4f8d883d3148ad97597ded2b242b1a6382970",
            "translation_revision_id": "sha256:50a34b65567ae0dd046215b342c12dd122b022971bd145da43b55ac901580920"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3af51420bed41383f4260c6c59a73558f4405a13905f74b582604b07080ee212",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:38835d42c594661466a476427fc5909c3f36a58f030569217b795c2ff0edbda9",
            "source_revision_id": "sha256:547b0bac0fdea587f21d914f0ab4f8d883d3148ad97597ded2b242b1a6382970",
            "translation_revision_id": "sha256:50a34b65567ae0dd046215b342c12dd122b022971bd145da43b55ac901580920"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1bdda1b366df82d6dbd978efdabd791510878edf8cfd1f9bc0f5a8eacba68848",
          "sha256:3af51420bed41383f4260c6c59a73558f4405a13905f74b582604b07080ee212"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              266,
              267
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 11,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              11
            ],
            "source_end": "eas quae ab eo curationes fiebant annuntiaverunt.",
            "source_start": "Qui iterum dicentes:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_pages": [
              266
            ],
            "printed_reference": "Theod. Dial. II. Ἀσύγχυτος, IV. 129. ed. Schultz.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 266,
                "text": "... Οἱ τὸν ἐκ τῆς παρθένου Ἐμμανουὴλ κηρύττοντες, τὴν ἕνωσιν τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ πρὸς τὸ πλάσμα αὐτοῦ ἐδήλουν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Theodoret_Dialogue_II_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 두 별표는 시리아어 인용문에 대응하는 범위의 시작과 끝을 표시한다(266쪽 주2).",
              "prophetam은 남성형이며, 266쪽 주3은 prophetissam과 비교한다.",
              "Admirabilis는 병렬 그리스어 삽입 전후에 나뉘어 인쇄되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              266
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_end": "et inenarrabile habet genus.",
            "source_start": "Qui iterum dicentes:",
            "type": "edition_marked_Syriac_quotation_scope"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cc997e302f825f92266b4821b7f1ff0fffdd2c1d0343dcb693a72dd1d795a700",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n279.jpg",
            "page_key": "2:266",
            "printed_page": 266,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:92be0c8e652ff7c39700103821cab069ef3c47f37f86f648ff52b07a2bc04c75",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui iterum dicentes: Homo est, et quis cognoscet eum? et Veni ad prophetam, et peperit filium, et vocatur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis; et qui eum ex Virgine Emmanuel praedicabant, adunitionem Verbi Dei ad plasma ejus manifestabant: quoniam Verbum caro erit, et Filius Dei Filius Hominis; (purus pure puram aperiens vulvam eam quae regenerat homines in Deum, quam ipse puram fecit) et hoc factus, quod et nos, Deus fortis est, et inenarrabile habet genus. Et qui dicunt: Dominus in Sion locutus est, et de Hierusalem dedit vocem suam; et, Notus in Judaea Deus, qui in Judaea, adventum ejus significabant. Qui autem rursus dicunt: Ab Africo venire Deum, et de monte umbroso et condenso, adventum ejus, qui est ex Bethlehem, dicebant: quemadmodum ostendimus in eo libro, qui est ante hunc. Unde et is qui praeest, et pascit populum Patris sui, venit. Qui autem dicunt, adventu ejus quemadmodum cervus claudus saliet, et plana erit lingua mutorum, et aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient, et manus dissolutae, et genua debilia firmabuntur; et, resurgent qui in monumento sunt mortui, et ipse",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cd341017f8dd57a991b7e27c7fe02fc34766775ed504b914ab3d85067b4a618a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n280.jpg",
            "page_key": "2:267",
            "printed_page": 267,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c394986f219fd532d92ad420d2ff86110498d11f044760e56c50970fe03d8e1d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "infirmitates nostras accipiet, et languores portabit; eas quae ab eo curationes fiebant annuntiaverunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:547b0bac0fdea587f21d914f0ab4f8d883d3148ad97597ded2b242b1a6382970",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui iterum dicentes: Homo est, et quis cognoscet eum? et Veni ad prophetam, et peperit filium, et vocatur nomen ejus Admirabilis, Consiliarius, Deus fortis; et qui eum ex Virgine Emmanuel praedicabant, adunitionem Verbi Dei ad plasma ejus manifestabant: quoniam Verbum caro erit, et Filius Dei Filius Hominis; (purus pure puram aperiens vulvam eam quae regenerat homines in Deum, quam ipse puram fecit) et hoc factus, quod et nos, Deus fortis est, et inenarrabile habet genus. Et qui dicunt: Dominus in Sion locutus est, et de Hierusalem dedit vocem suam; et, Notus in Judaea Deus, qui in Judaea, adventum ejus significabant. Qui autem rursus dicunt: Ab Africo venire Deum, et de monte umbroso et condenso, adventum ejus, qui est ex Bethlehem, dicebant: quemadmodum ostendimus in eo libro, qui est ante hunc. Unde et is qui praeest, et pascit populum Patris sui, venit. Qui autem dicunt, adventu ejus quemadmodum cervus claudus saliet, et plana erit lingua mutorum, et aperientur oculi caecorum, et aures surdorum audient, et manus dissolutae, et genua debilia firmabuntur; et, resurgent qui in monumento sunt mortui, et ipse infirmitates nostras accipiet, et languores portabit; eas quae ab eo curationes fiebant annuntiaverunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "794a86d8d20458031ea966359e5b5cb9c94c086ea2698730e2f4ac0562225663",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Homo est라는 예레미야 인용은 “그는 사람이다”라는 칠십인역 계열의 표현이다. 이레나이우스는 이를 그리스도의 인성과 연결한다(266쪽 주2).",
          "prophetam은 남성형 “예언자”다. “내가 예언자에게 갔더니 그가 아들을 낳았다”는 라틴어 문장에는 이 형태가 쓰였고, 편집자는 주3에서 prophetissam과 비교한다.",
          "순결한 태를 여는 문장에는 purus, pure, puram이 이어져 순결한 분, 순결하게, 순결한 태라는 세 표현이 겹친다. 이 태는 사람들을 하나님께로 다시 태어나게 한다는 설명도 함께 붙어 있다.",
          "그리스어 병렬문은 동정녀에게서 오신 임마누엘과 말씀이 자신이 빚으신 존재에 결합하심을 다룬 짧은 인용이다. 266쪽의 별표들은 이와 별도로 시리아어 인용문에 대응하는 범위를 표시한다.",
          "Ab Africo는 남쪽 또는 남서풍이 부는 방향을 가리킨다. 본문은 이를 베들레헴에서의 오심에 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:92be0c8e652ff7c39700103821cab069ef3c47f37f86f648ff52b07a2bc04c75",
              "sha256:c394986f219fd532d92ad420d2ff86110498d11f044760e56c50970fe03d8e1d"
            ],
            "text": "다시 어떤 이들은 “그는 사람이다. 누가 그를 알겠는가?”라고 말하고, 또 “내가 예언자에게 갔더니 그가 아들을 낳았으며, 그 이름은 놀라운 이, 조언자, 강한 하나님이라 불린다”라고 말했다. 그분을 동정녀에게서 태어난 임마누엘로 선포한 이들은 하나님의 말씀이 자신이 빚으신 존재와 결합하심을 드러냈다. 말씀이 육신이 되시고 하나님의 아들이 사람의 아들이 되실 것이기 때문이다. 순결하신 분은 순결한 태를 순결하게 여셨다. 이 태는 사람들을 하나님께로 다시 태어나게 하며, 그분 자신이 순결하게 하신 태다. 그분은 우리와 같은 존재가 되셨으며, 강한 하나님이시고 말로 다할 수 없는 출생을 지니신다. 또 어떤 이들은 “주님이 시온에서 말씀하셨고 예루살렘에서 자기 음성을 내셨다”라고 말하고, 또 “하나님은 유다에서 알려지셨다”라고 말하여 유다에서 이루어진 그분의 오심을 가리켰다. 다시 어떤 이들은 “하나님이 남쪽에서 오시고 그늘지고 울창한 산에서 오신다”라고 말하여 베들레헴에서 이루어진 그분의 오심을 알렸다. 이 점은 앞 권에서 설명했다. 그분은 그곳에서 오셨으며, 아버지의 백성을 다스리고 먹이신다. 또 어떤 이들은 그분이 오실 때 “다리를 저는 이가 사슴처럼 뛰고 말 못 하는 이의 혀가 또렷해지며, 보지 못하는 이들의 눈이 열리고 듣지 못하는 이들의 귀가 들으며, 늘어진 손과 약한 무릎이 굳세어질 것이다”라고 말했다. 또 “무덤에 있는 죽은 자들이 일어날 것이다”, “그분 자신이 우리의 연약함을 받으시고 우리의 병고를 짊어지실 것이다”라고 말하여 그분을 통해 이루어지던 치유를 선포했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:547b0bac0fdea587f21d914f0ab4f8d883d3148ad97597ded2b242b1a6382970"
        ],
        "text": "다시 어떤 이들은 “그는 사람이다. 누가 그를 알겠는가?”라고 말하고, 또 “내가 예언자에게 갔더니 그가 아들을 낳았으며, 그 이름은 놀라운 이, 조언자, 강한 하나님이라 불린다”라고 말했다. 그분을 동정녀에게서 태어난 임마누엘로 선포한 이들은 하나님의 말씀이 자신이 빚으신 존재와 결합하심을 드러냈다. 말씀이 육신이 되시고 하나님의 아들이 사람의 아들이 되실 것이기 때문이다. 순결하신 분은 순결한 태를 순결하게 여셨다. 이 태는 사람들을 하나님께로 다시 태어나게 하며, 그분 자신이 순결하게 하신 태다. 그분은 우리와 같은 존재가 되셨으며, 강한 하나님이시고 말로 다할 수 없는 출생을 지니신다. 또 어떤 이들은 “주님이 시온에서 말씀하셨고 예루살렘에서 자기 음성을 내셨다”라고 말하고, 또 “하나님은 유다에서 알려지셨다”라고 말하여 유다에서 이루어진 그분의 오심을 가리켰다. 다시 어떤 이들은 “하나님이 남쪽에서 오시고 그늘지고 울창한 산에서 오신다”라고 말하여 베들레헴에서 이루어진 그분의 오심을 알렸다. 이 점은 앞 권에서 설명했다. 그분은 그곳에서 오셨으며, 아버지의 백성을 다스리고 먹이신다. 또 어떤 이들은 그분이 오실 때 “다리를 저는 이가 사슴처럼 뛰고 말 못 하는 이의 혀가 또렷해지며, 보지 못하는 이들의 눈이 열리고 듣지 못하는 이들의 귀가 들으며, 늘어진 손과 약한 무릎이 굳세어질 것이다”라고 말했다. 또 “무덤에 있는 죽은 자들이 일어날 것이다”, “그분 자신이 우리의 연약함을 받으시고 우리의 병고를 짊어지실 것이다”라고 말하여 그분을 통해 이루어지던 치유를 선포했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:50a34b65567ae0dd046215b342c12dd122b022971bd145da43b55ac901580920",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
      },
      "work_location": "4.h55.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8ef2af1c26e0e4607a66730912ee578eb4ce354d21b829f9f781c7dd58509870",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1fda9f7f7bd8d57e166ee8f3d53783cd5b82a9974378574d9f10031b16c04cfa"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3093d70dffcac9505c227a83a778b856b5108308d81b537180df1b47190bd782"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6c8c58a3405827dac7e13840db6eaadc0bc2b3649f7a098e0b907b5ff107fc7b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:319a2a93d0f1573e3cb60fd47126cb4dd459f73b38e58488d5ed001dbf53d25a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ef2af1c26e0e4607a66730912ee578eb4ce354d21b829f9f781c7dd58509870",
            "source_revision_id": "sha256:3093d70dffcac9505c227a83a778b856b5108308d81b537180df1b47190bd782",
            "translation_revision_id": "sha256:6c8c58a3405827dac7e13840db6eaadc0bc2b3649f7a098e0b907b5ff107fc7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2e8725ea58fb6c0d92b6cdf1eaa54d71d0ee0163376b9694f20bfd82bc0beeb7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8ef2af1c26e0e4607a66730912ee578eb4ce354d21b829f9f781c7dd58509870",
            "source_revision_id": "sha256:3093d70dffcac9505c227a83a778b856b5108308d81b537180df1b47190bd782",
            "translation_revision_id": "sha256:6c8c58a3405827dac7e13840db6eaadc0bc2b3649f7a098e0b907b5ff107fc7b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:319a2a93d0f1573e3cb60fd47126cb4dd459f73b38e58488d5ed001dbf53d25a",
          "sha256:2e8725ea58fb6c0d92b6cdf1eaa54d71d0ee0163376b9694f20bfd82bc0beeb7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              12
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "예레미야 인용에서 출산 수는 없다. 267쪽 주8은 septem을 별도로 논의한다.",
              "죽은 자들을 기억하고 내려가 일으킨다는 인용에는 본문 안에 예언자의 이름이 없다."
            ],
            "printed_pages": [
              267
            ],
            "printed_texts": [
              "Exinanita est quae parit",
              "Rememoratus est Dominus sanctus mortuorum suorum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cd341017f8dd57a991b7e27c7fe02fc34766775ed504b914ab3d85067b4a618a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n280.jpg",
            "page_key": "2:267",
            "printed_page": 267,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1fda9f7f7bd8d57e166ee8f3d53783cd5b82a9974378574d9f10031b16c04cfa",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quidam autem hominem infirmum, et ingloriosum, et scientem ferre infirmitatem, et sedentem super pullum asinae, venturum Hierosolymam, et dorsum suum ponentem ad flagella, et maxillas suas ad palmas, et quemadmodum ovem adduci ad victimam, et aceto et felle potari, et ab amicis et ab his qui proximi sunt derelinqui, et extendentem manus per totam diem, et ab eis qui eum intuebantur subsannari et maledici, et partiri vestimenta ejus, et super vestimentum ejus mitti sortem, et in limum mortis deductum, et omnia talia, eum qui secundum hominem est adventum ejus, sicut intravit Hierosolymam, in qua et passus et crucifixus sustinuit omnia quaecunque sunt praedicta, prophetabant. Alii autem dicentes, Rememoratus est Dominus sanctus mortuorum suorum, qui praedormierunt in terra limi, et descendit ad eos uti erigeret, ad salvandum illos; causam reddiderunt, propter quam passus est haec omnia. Qui autem dixerunt: In illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et erunt tenebrae super terram in die lucis, et convertam dies festos vestros in luctum, et universa cantica vestra in lamentationem; eum occasum solis, qui crucifixo eo fuit ab hora sexta, manifeste annuntiaverunt, et quia posteaquam hoc factum est, hi qui secundum Legem erant dies festi eorum, et cantica, in luctum et lamentationem converterentur, cum inciperent tradi gentibus. Adhuc etiam manifestius hoc idem et Hieremias ostendit, sic dicens de Hierusalem: Exinanita est quae parit, taeduit anima ejus: occidit sol ei, cum adhuc medius dies esset, confusa est, et improperium passa est: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3093d70dffcac9505c227a83a778b856b5108308d81b537180df1b47190bd782",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quidam autem hominem infirmum, et ingloriosum, et scientem ferre infirmitatem, et sedentem super pullum asinae, venturum Hierosolymam, et dorsum suum ponentem ad flagella, et maxillas suas ad palmas, et quemadmodum ovem adduci ad victimam, et aceto et felle potari, et ab amicis et ab his qui proximi sunt derelinqui, et extendentem manus per totam diem, et ab eis qui eum intuebantur subsannari et maledici, et partiri vestimenta ejus, et super vestimentum ejus mitti sortem, et in limum mortis deductum, et omnia talia, eum qui secundum hominem est adventum ejus, sicut intravit Hierosolymam, in qua et passus et crucifixus sustinuit omnia quaecunque sunt praedicta, prophetabant. Alii autem dicentes, Rememoratus est Dominus sanctus mortuorum suorum, qui praedormierunt in terra limi, et descendit ad eos uti erigeret, ad salvandum illos; causam reddiderunt, propter quam passus est haec omnia. Qui autem dixerunt: In illa die, dicit Dominus, occidet sol meridie, et erunt tenebrae super terram in die lucis, et convertam dies festos vestros in luctum, et universa cantica vestra in lamentationem; eum occasum solis, qui crucifixo eo fuit ab hora sexta, manifeste annuntiaverunt, et quia posteaquam hoc factum est, hi qui secundum Legem erant dies festi eorum, et cantica, in luctum et lamentationem converterentur, cum inciperent tradi gentibus. Adhuc etiam manifestius hoc idem et Hieremias ostendit, sic dicens de Hierusalem: Exinanita est quae parit, taeduit anima ejus: occidit sol ei, cum adhuc medius dies esset, confusa est, et improperium passa est: reliquos eorum in gladium dabo in conspectu inimicorum eorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "93fa5d4f21b76eaa2e65316db1ff05c1bbc7d3efd3baf4679eeb274423b8ee1d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "고난에 관한 여러 예언을 차례로 열거하고, 이를 그리스도께서 사람으로 오신 일과 예루살렘에서 받으신 수난에 연결한다. ‘죽음의 진창’은 limum mortis의 표현이다.",
          "‘거룩하신 주님께서 자신에게 속한 죽은 이들을 기억하셨다’는 죽은 이들에게 내려가시는 장면을 담은 인용이다. Harvey판 267쪽 각주 4는 이 인용을 제2책 108쪽 각주 6에 연결한다.",
          "‘제육시부터’는 ab hora sexta이다. 아모스 인용의 한낮 일몰을 십자가 사건에 연결하며, 이어 축제일과 노래가 애통과 통곡으로 바뀔 것을 설명한다.",
          "예레미야 인용의 quae parit는 ‘자식을 낳는 여인’이다. 이 라틴어 본문에는 자녀의 수가 없으며, Harvey판 267쪽 각주 8이 ‘일곱’을 뜻하는 septem의 누락 가능성을 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1fda9f7f7bd8d57e166ee8f3d53783cd5b82a9974378574d9f10031b16c04cfa"
            ],
            "text": "어떤 이들은 그가 연약하고 영광이 없으며 병고를 견디는 데 익숙한 사람으로 어린 나귀를 타고 예루살렘에 오고, 채찍질하는 자들에게 등을 내주고, 손바닥으로 때리는 자들에게 뺨을 내주며, 양처럼 희생 제물로 끌려가고, 신 포도주와 쓸개즙을 마시게 되고, 친구들과 가까운 이들에게 버림받으며, 종일 두 손을 펼치고, 그를 바라보는 자들에게 조롱과 저주를 받고, 그의 옷들이 나뉘고, 그의 옷을 놓고 제비가 던져지며, 죽음의 진창에 이르게 될 것을 그 밖의 온갖 일과 함께 예언했다. 이것은 그가 사람으로 오실 때의 일들이었다. 실제로 그는 예루살렘에 들어가 그곳에서 고난받고 십자가에 못 박혀 예언된 모든 일을 견뎌내셨다. 다른 이들은 이렇게 말했다. “거룩하신 주님께서 자신에게 속한 죽은 이들을 기억하셨다. 그들은 진흙 땅에서 먼저 잠든 이들이다. 그들을 일으키시려고 그들에게 내려가셨으니, 그들을 구원하시려는 것이었다.” 그들은 이 말씀으로 그가 이 모든 고난을 받으신 이유를 밝혔다. 또 어떤 이들은 이렇게 말했다. “주님께서 말씀하신다. 그날에 해가 한낮에 지고, 밝은 낮에 땅 위로 어둠이 내릴 것이다. 내가 너희 축제일들을 애통으로 바꾸고, 너희 모든 노래를 통곡으로 바꾸리라.” 그들은 그가 십자가에 못 박히셨을 때 제육시부터 일어난 일몰을 뚜렷이 알렸다. 그 일이 일어난 뒤, 그들이 이방 민족들에게 넘겨지기 시작하면서, 율법에 따른 그들의 축제일들과 노래가 애통과 통곡으로 바뀔 것도 알렸다. 예레미야도 같은 일을 더욱 분명하게 밝혔다. 그는 예루살렘에 관해 이렇게 말했다. “자식을 낳는 여인이 기력을 잃었고, 그의 영혼이 지쳤다. 아직 한낮인데도 그에게 해가 졌다. 그는 수치를 당하고 모욕을 받았다. 그들 가운데 남은 자들을 내가 그들의 원수들 앞에서 칼에 넘기리라.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3093d70dffcac9505c227a83a778b856b5108308d81b537180df1b47190bd782"
        ],
        "text": "어떤 이들은 그가 연약하고 영광이 없으며 병고를 견디는 데 익숙한 사람으로 어린 나귀를 타고 예루살렘에 오고, 채찍질하는 자들에게 등을 내주고, 손바닥으로 때리는 자들에게 뺨을 내주며, 양처럼 희생 제물로 끌려가고, 신 포도주와 쓸개즙을 마시게 되고, 친구들과 가까운 이들에게 버림받으며, 종일 두 손을 펼치고, 그를 바라보는 자들에게 조롱과 저주를 받고, 그의 옷들이 나뉘고, 그의 옷을 놓고 제비가 던져지며, 죽음의 진창에 이르게 될 것을 그 밖의 온갖 일과 함께 예언했다. 이것은 그가 사람으로 오실 때의 일들이었다. 실제로 그는 예루살렘에 들어가 그곳에서 고난받고 십자가에 못 박혀 예언된 모든 일을 견뎌내셨다. 다른 이들은 이렇게 말했다. “거룩하신 주님께서 자신에게 속한 죽은 이들을 기억하셨다. 그들은 진흙 땅에서 먼저 잠든 이들이다. 그들을 일으키시려고 그들에게 내려가셨으니, 그들을 구원하시려는 것이었다.” 그들은 이 말씀으로 그가 이 모든 고난을 받으신 이유를 밝혔다. 또 어떤 이들은 이렇게 말했다. “주님께서 말씀하신다. 그날에 해가 한낮에 지고, 밝은 낮에 땅 위로 어둠이 내릴 것이다. 내가 너희 축제일들을 애통으로 바꾸고, 너희 모든 노래를 통곡으로 바꾸리라.” 그들은 그가 십자가에 못 박히셨을 때 제육시부터 일어난 일몰을 뚜렷이 알렸다. 그 일이 일어난 뒤, 그들이 이방 민족들에게 넘겨지기 시작하면서, 율법에 따른 그들의 축제일들과 노래가 애통과 통곡으로 바뀔 것도 알렸다. 예레미야도 같은 일을 더욱 분명하게 밝혔다. 그는 예루살렘에 관해 이렇게 말했다. “자식을 낳는 여인이 기력을 잃었고, 그의 영혼이 지쳤다. 아직 한낮인데도 그에게 해가 졌다. 그는 수치를 당하고 모욕을 받았다. 그들 가운데 남은 자들을 내가 그들의 원수들 앞에서 칼에 넘기리라.”",
        "translation_revision_id": "sha256:6c8c58a3405827dac7e13840db6eaadc0bc2b3649f7a098e0b907b5ff107fc7b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
      },
      "work_location": "4.h55.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:43f69d81d000a4a83bd52528f9ac82f18e4997ae3ccc8fabaac52aa002645bb9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0da21d99d47d7d6835b346e1392fbc399064e22af9c7baacaa87497da8c4ae17",
            "sha256:27524fc5b7ae76a7cc445b4e581ac20886f12865fe289524b271543c9adf1a88"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5159dc2ebfbd51481f0c002dd7f666299b2a06feef98276945c7e4929d222a7b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:20ba0f53d2f90ee199cf4e1ea82f2a5e826d450fb86b52f949cded102586789e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267,
              268
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:942c06aee5b6bf55222595c447f686faa82ffe7c36e25f2afa8bc7e993039b62",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:43f69d81d000a4a83bd52528f9ac82f18e4997ae3ccc8fabaac52aa002645bb9",
            "source_revision_id": "sha256:5159dc2ebfbd51481f0c002dd7f666299b2a06feef98276945c7e4929d222a7b",
            "translation_revision_id": "sha256:20ba0f53d2f90ee199cf4e1ea82f2a5e826d450fb86b52f949cded102586789e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:cbeb922b822fbe27a81dc4da4547376ff2239743d87ab43fd3cece2e5382f807",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:43f69d81d000a4a83bd52528f9ac82f18e4997ae3ccc8fabaac52aa002645bb9",
            "source_revision_id": "sha256:5159dc2ebfbd51481f0c002dd7f666299b2a06feef98276945c7e4929d222a7b",
            "translation_revision_id": "sha256:20ba0f53d2f90ee199cf4e1ea82f2a5e826d450fb86b52f949cded102586789e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:942c06aee5b6bf55222595c447f686faa82ffe7c36e25f2afa8bc7e993039b62",
          "sha256:cbeb922b822fbe27a81dc4da4547376ff2239743d87ab43fd3cece2e5382f807"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              267,
              268
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              13
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "268쪽 주2는 마태복음 24장 7절과 21절이 합쳐진 인용이라고 설명한다."
            ],
            "printed_pages": [
              268
            ],
            "printed_texts": [
              "Erit terrae motus magnus, qualis non est factus ab initio.",
              "Quisquis judicatur",
              "quisquis justificatur",
              "exaltabitur Dominus solus in altissimis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cd341017f8dd57a991b7e27c7fe02fc34766775ed504b914ab3d85067b4a618a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n280.jpg",
            "page_key": "2:267",
            "printed_page": 267,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0da21d99d47d7d6835b346e1392fbc399064e22af9c7baacaa87497da8c4ae17",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui autem dixerunt, eum dormisse et somnum cepisse et resurrexisse, quoniam Dominus suscepit eum, et praecipientes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8c3f8b579999517b23064b9041784bfbcf99d2d26f5f62db64b580fecc43a566",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n281.jpg",
            "page_key": "2:268",
            "printed_page": 268,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:27524fc5b7ae76a7cc445b4e581ac20886f12865fe289524b271543c9adf1a88",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "principibus coelorum aperire aeternas portas, ut introeat Rex gloriae, resurrectionem ejus, quae est a mortuis per Patrem, et receptionem in coelos praeconaverunt. In eo autem quod dixerunt: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum coeli, et non est qui se abscondat a calore ejus; quoniam illuc assumtus est, unde et descendit, et non est qui justum judicium ejus effugiat, id ipsum annuntiabant. Et qui dicebant: Dominus regnavit, irascantur populi, qui sedet super Cherubim, commoveatur terra; partim quidem eam, quae post assumtionem ejus facta est super eos qui in eum crediderunt, iram ab omnibus populis, et motum universae terrae adversus Ecclesiam prophetabant; partim autem veniente eo de coelis cum angelis virtutis ejus, commoveri universam terram, quemadmodum ipse ait: Erit terrae motus magnus, qualis non est factus ab initio. Et rursus in eo cum dicit: Quisquis judicatur, ex adverso adstet; et quisquis justificatur, appropinquet puero Dei; et, Vae vobis, quoniam omnes veterascetis sicut vestimentum, et tinea comedet vos; et, humiliabitur omnis caro, et exaltabitur Dominus solus in altissimis; significatur, quoniam post passionem et assumtionem omnes qui contra eum fuerunt sub pedibus ejus subjiciet Deus, et ipse super omnes exaltabitur, et nemo erit qui justificetur aut comparetur ad eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5159dc2ebfbd51481f0c002dd7f666299b2a06feef98276945c7e4929d222a7b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui autem dixerunt, eum dormisse et somnum cepisse et resurrexisse, quoniam Dominus suscepit eum, et praecipientes principibus coelorum aperire aeternas portas, ut introeat Rex gloriae, resurrectionem ejus, quae est a mortuis per Patrem, et receptionem in coelos praeconaverunt. In eo autem quod dixerunt: A summo coelo egressio ejus, et occursus ejus usque ad summum coeli, et non est qui se abscondat a calore ejus; quoniam illuc assumtus est, unde et descendit, et non est qui justum judicium ejus effugiat, id ipsum annuntiabant. Et qui dicebant: Dominus regnavit, irascantur populi, qui sedet super Cherubim, commoveatur terra; partim quidem eam, quae post assumtionem ejus facta est super eos qui in eum crediderunt, iram ab omnibus populis, et motum universae terrae adversus Ecclesiam prophetabant; partim autem veniente eo de coelis cum angelis virtutis ejus, commoveri universam terram, quemadmodum ipse ait: Erit terrae motus magnus, qualis non est factus ab initio. Et rursus in eo cum dicit: Quisquis judicatur, ex adverso adstet; et quisquis justificatur, appropinquet puero Dei; et, Vae vobis, quoniam omnes veterascetis sicut vestimentum, et tinea comedet vos; et, humiliabitur omnis caro, et exaltabitur Dominus solus in altissimis; significatur, quoniam post passionem et assumtionem omnes qui contra eum fuerunt sub pedibus ejus subjiciet Deus, et ipse super omnes exaltabitur, et nemo erit qui justificetur aut comparetur ad eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "73b3efd7abc2fb4863e2666817cf1739e8e3cf8b886cd1ea8aeb9e16c129ed5e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "‘하늘의 통치자들’은 principes coelorum이며, 영광의 왕을 위해 영원한 문들을 여는 명령을 그리스도의 승천에 연결한다.",
          "‘큰 지진’은 terrae motus magnus이다. Harvey판 268쪽은 여백에 마태복음 24:21을 적고, 각주 2에서 이 구절이 마태복음 24:7과 24:21을 결합한다고 설명한다.",
          "‘심판받는 자’와 ‘의롭다 함을 받는 자’는 각각 judicatur와 justificatur의 수동형이다. 인용은 하나님의 종 앞으로 나아오라는 법정 장면을 담고 있다.",
          "‘지극히 높은 곳에서’는 in altissimis이다. Harvey판 268쪽 각주 4는 이 표현과 ‘그날에’라는 성경 독법의 차이를 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0da21d99d47d7d6835b346e1392fbc399064e22af9c7baacaa87497da8c4ae17",
              "sha256:27524fc5b7ae76a7cc445b4e581ac20886f12865fe289524b271543c9adf1a88"
            ],
            "text": "어떤 이들은 주님께서 그를 붙드셨기에 그가 잠들어 잠을 자고 다시 일어났다고 말했고, 하늘의 통치자들에게 영광의 왕께서 들어가시도록 영원한 문들을 열라고 명령했다. 그들은 그가 아버지로 말미암아 죽은 이들 가운데서 부활하시고 하늘로 받아들여지실 것을 선포했다. 그들은 또 이렇게 말했다. “그는 하늘 끝에서 나오고, 그가 돌아가는 길은 하늘 끝까지 이르며, 그 열기를 피해 숨을 자가 없다.” 이 말씀으로 그가 내려오셨던 곳으로 다시 올려지셨고, 그의 의로운 심판을 피할 자가 없다는 바로 그 사실을 알렸다. 또 어떤 이들은 이렇게 말했다. “주님께서 다스리시니 민족들은 분노하라. 그가 케루빔 위에 앉아 계시니 땅은 흔들려라.” 이들은 한편으로 그가 올려지신 뒤 그를 믿는 이들을 향해 모든 민족이 분노할 것과, 온 땅이 교회를 거슬러 들고일어날 것을 예언했다. 다른 한편으로는 그가 자기 권능의 천사들과 함께 하늘에서 오실 때 온 땅이 흔들릴 것을 예언했다. 그가 직접 말씀하신 대로다. “태초부터 일찍이 없었던 큰 지진이 일어날 것이다.” 또 다음과 같이 말씀하신다. “심판받는 자는 누구든 맞은편에 서라. 의롭다 함을 받는 자는 누구든 하나님의 종에게 다가오라.” 또 “너희에게 화가 있다. 너희 모두가 옷처럼 낡아지고, 좀벌레가 너희를 먹을 것이기 때문이다.” 또 “모든 육체가 낮아지고, 오직 주님만이 지극히 높은 곳에서 높아지실 것이다.” 이 말씀들은 그가 고난받고 올려지신 뒤에 그를 대적했던 모든 자를 하나님께서 그의 발 아래 복종하게 하실 것을 가리킨다. 그는 모든 이 위에 높아지실 것이며, 그 앞에서 의롭다 함을 받거나 그와 견줄 자가 없을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5159dc2ebfbd51481f0c002dd7f666299b2a06feef98276945c7e4929d222a7b"
        ],
        "text": "어떤 이들은 주님께서 그를 붙드셨기에 그가 잠들어 잠을 자고 다시 일어났다고 말했고, 하늘의 통치자들에게 영광의 왕께서 들어가시도록 영원한 문들을 열라고 명령했다. 그들은 그가 아버지로 말미암아 죽은 이들 가운데서 부활하시고 하늘로 받아들여지실 것을 선포했다. 그들은 또 이렇게 말했다. “그는 하늘 끝에서 나오고, 그가 돌아가는 길은 하늘 끝까지 이르며, 그 열기를 피해 숨을 자가 없다.” 이 말씀으로 그가 내려오셨던 곳으로 다시 올려지셨고, 그의 의로운 심판을 피할 자가 없다는 바로 그 사실을 알렸다. 또 어떤 이들은 이렇게 말했다. “주님께서 다스리시니 민족들은 분노하라. 그가 케루빔 위에 앉아 계시니 땅은 흔들려라.” 이들은 한편으로 그가 올려지신 뒤 그를 믿는 이들을 향해 모든 민족이 분노할 것과, 온 땅이 교회를 거슬러 들고일어날 것을 예언했다. 다른 한편으로는 그가 자기 권능의 천사들과 함께 하늘에서 오실 때 온 땅이 흔들릴 것을 예언했다. 그가 직접 말씀하신 대로다. “태초부터 일찍이 없었던 큰 지진이 일어날 것이다.” 또 다음과 같이 말씀하신다. “심판받는 자는 누구든 맞은편에 서라. 의롭다 함을 받는 자는 누구든 하나님의 종에게 다가오라.” 또 “너희에게 화가 있다. 너희 모두가 옷처럼 낡아지고, 좀벌레가 너희를 먹을 것이기 때문이다.” 또 “모든 육체가 낮아지고, 오직 주님만이 지극히 높은 곳에서 높아지실 것이다.” 이 말씀들은 그가 고난받고 올려지신 뒤에 그를 대적했던 모든 자를 하나님께서 그의 발 아래 복종하게 하실 것을 가리킨다. 그는 모든 이 위에 높아지실 것이며, 그 앞에서 의롭다 함을 받거나 그와 견줄 자가 없을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:20ba0f53d2f90ee199cf4e1ea82f2a5e826d450fb86b52f949cded102586789e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
      },
      "work_location": "4.h55.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1171688ed33eed41e47b5e1246bc4701c874fe686989592f260dc10bbe66ca21",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c8e860f33504f1b8246ea44a03c6c94d6462e85b12ae783a6cd421d215798c78",
            "sha256:3fae9d4422ecff3de63c0d06e7ecd76016358290a64eda58a563358bf0ad2da8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d8326c4da540fd9bfd66a83b87c07a7948576b111611893090baeaf2e6091eec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8e61e2016f413456e0f67c16b6ac84545ff2edb7cdebbc2cbb0db099d8d31d6c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              268,
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              14
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 5절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c02c4fc28ff88c001103f61e586af976be485e81951a0a692ee91e6bd0478893",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1171688ed33eed41e47b5e1246bc4701c874fe686989592f260dc10bbe66ca21",
            "source_revision_id": "sha256:d8326c4da540fd9bfd66a83b87c07a7948576b111611893090baeaf2e6091eec",
            "translation_revision_id": "sha256:8e61e2016f413456e0f67c16b6ac84545ff2edb7cdebbc2cbb0db099d8d31d6c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:76e16a92da25fcdda6d7df3ae545774ba2f1de6dcb805d82a394868ff4703c1f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1171688ed33eed41e47b5e1246bc4701c874fe686989592f260dc10bbe66ca21",
            "source_revision_id": "sha256:d8326c4da540fd9bfd66a83b87c07a7948576b111611893090baeaf2e6091eec",
            "translation_revision_id": "sha256:8e61e2016f413456e0f67c16b6ac84545ff2edb7cdebbc2cbb0db099d8d31d6c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c02c4fc28ff88c001103f61e586af976be485e81951a0a692ee91e6bd0478893",
          "sha256:76e16a92da25fcdda6d7df3ae545774ba2f1de6dcb805d82a394868ff4703c1f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              268,
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              14
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "scietis는 2인칭 복수 미래형이다.",
              "268-269쪽에 걸친 electum은 첫 쪽에 완결된 단어로 기록했다."
            ],
            "printed_pages": [
              268,
              269
            ],
            "printed_texts": [
              "et scietis",
              "qua annuntiavit"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 5절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8c3f8b579999517b23064b9041784bfbcf99d2d26f5f62db64b580fecc43a566",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n281.jpg",
            "page_key": "2:268",
            "printed_page": 268,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c8e860f33504f1b8246ea44a03c6c94d6462e85b12ae783a6cd421d215798c78",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et qui dicunt, dispositurum Deum Testamentum novum hominibus, non quemadmodum disposuit patribus in monte Horeb; et cor novum, et spiritum novum dare hominibus: et rursus, Et antiqua nolite reputare; ecce facio nova, quae nunc orientur, et scietis: et faciam in deserto viam, et in terra inaquosa flumina, ad potandum genus electum, populum meum quem acquisivi, ut virtutes meas enarret; quae est novi Testamenti libertas, hanc manifeste annuntiabant, et novum vinum quod in novos utres mittitur, fidem quae est in Christo, qua annuntiavit ortam in eremo viam justitiae, et in terra inaquosa flumina Spiritus sancti, adaquare genus electum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ef79f633eaf20a07acaacbb42c60c9d2a9614ddc72686fb8117f1bbe3578193b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n282.jpg",
            "page_key": "2:269",
            "printed_page": 269,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3fae9d4422ecff3de63c0d06e7ecd76016358290a64eda58a563358bf0ad2da8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dei quod acquisivit, ut virtutes ejus enarrentur; sed non ut blasphemarent eum, qui haec fecit Deus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d8326c4da540fd9bfd66a83b87c07a7948576b111611893090baeaf2e6091eec",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et qui dicunt, dispositurum Deum Testamentum novum hominibus, non quemadmodum disposuit patribus in monte Horeb; et cor novum, et spiritum novum dare hominibus: et rursus, Et antiqua nolite reputare; ecce facio nova, quae nunc orientur, et scietis: et faciam in deserto viam, et in terra inaquosa flumina, ad potandum genus electum, populum meum quem acquisivi, ut virtutes meas enarret; quae est novi Testamenti libertas, hanc manifeste annuntiabant, et novum vinum quod in novos utres mittitur, fidem quae est in Christo, qua annuntiavit ortam in eremo viam justitiae, et in terra inaquosa flumina Spiritus sancti, adaquare genus electum Dei quod acquisivit, ut virtutes ejus enarrentur; sed non ut blasphemarent eum, qui haec fecit Deus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "766e5b0d70158a040c5cc8faeb11a25745de710398ac1739adc0611957d9cb3c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "‘너희가 알게 될 것이다’는 scietis의 미래형이다. 이어지는 광야의 길과 메마른 땅의 강은 새 언약의 자유와 그리스도를 믿는 믿음에 연결된다.",
          "‘이 믿음을 통해’의 qua는 앞의 fidem을 받는다. Harvey판 268쪽 각주 8은 qua와 quam의 독법 및 관계사 생략을 기록한다.",
          "‘권능’으로 옮긴 virtutes는 하나님께서 행하시는 놀라운 일들을 가리킨다. 선택받은 백성이 그것을 널리 이야기하도록 물을 주신다는 목적이 거듭 나온다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c8e860f33504f1b8246ea44a03c6c94d6462e85b12ae783a6cd421d215798c78",
              "sha256:3fae9d4422ecff3de63c0d06e7ecd76016358290a64eda58a563358bf0ad2da8"
            ],
            "text": "또 어떤 이들은 하나님께서 호렙산에서 조상들과 맺으신 것과는 달리, 사람들과 새 언약을 맺으시고, 사람들에게 새 마음과 새 영을 주실 것이라고 말한다. 그들은 또 “옛일들을 생각하지 말라. 보라, 내가 새 일을 행하니 이제 그 일이 생겨날 것이며, 너희가 알게 될 것이다. 내가 광야에 길을 내고, 메마른 땅에 강들을 내리라. 내가 얻은 내 백성, 선택받은 겨레에게 물을 주어, 그들이 나의 권능을 이야기하게 하리라.”라고 말한다. 그들은 새 언약의 자유를 이처럼 뚜렷이 알렸다. 새 부대에 담는 새 포도주, 곧 그리스도를 믿는 믿음도 알렸다. 이 믿음을 통해 그는 광야에 의의 길이 생겨났고, 메마른 땅에 성령의 강들이 흘러 하나님께서 얻으신 선택받은 겨레에게 물을 준다고 선포했다. 이는 그분의 권능이 널리 이야기되게 하려는 것이며, 이 일을 행하신 하나님을 그들이 모독하게 하려는 것이 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d8326c4da540fd9bfd66a83b87c07a7948576b111611893090baeaf2e6091eec"
        ],
        "text": "또 어떤 이들은 하나님께서 호렙산에서 조상들과 맺으신 것과는 달리, 사람들과 새 언약을 맺으시고, 사람들에게 새 마음과 새 영을 주실 것이라고 말한다. 그들은 또 “옛일들을 생각하지 말라. 보라, 내가 새 일을 행하니 이제 그 일이 생겨날 것이며, 너희가 알게 될 것이다. 내가 광야에 길을 내고, 메마른 땅에 강들을 내리라. 내가 얻은 내 백성, 선택받은 겨레에게 물을 주어, 그들이 나의 권능을 이야기하게 하리라.”라고 말한다. 그들은 새 언약의 자유를 이처럼 뚜렷이 알렸다. 새 부대에 담는 새 포도주, 곧 그리스도를 믿는 믿음도 알렸다. 이 믿음을 통해 그는 광야에 의의 길이 생겨났고, 메마른 땅에 성령의 강들이 흘러 하나님께서 얻으신 선택받은 겨레에게 물을 준다고 선포했다. 이는 그분의 권능이 널리 이야기되게 하려는 것이며, 이 일을 행하신 하나님을 그들이 모독하게 하려는 것이 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8e61e2016f413456e0f67c16b6ac84545ff2edb7cdebbc2cbb0db099d8d31d6c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
      },
      "work_location": "4.h55.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:6eaba5f570fcf3c0b551614d8b6d26561c29322b5636b04c8b9df2973cdb30a2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c1c4ced69151ae3a4f749e2b40c770e9ad8838ce19bbc096c1b18f86d5e2afb9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66242242d6ba32eb0a06192b6aec3395b7c9a6f40725a285cfe9a86a5359bb30"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:46ecc3fd955c510fbfb60aa6a4cbfce03f27988d1159a681836126bedb96a5aa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 55장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              15
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Domini nostri praedicatam in ipsis.",
            "source_start": "Dicemus autem adversus omnes haereticos,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 6절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e8587a159b661c58e0332439a4183d7e216d3799bb1a4a979ab457d4bcc6a14e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6eaba5f570fcf3c0b551614d8b6d26561c29322b5636b04c8b9df2973cdb30a2",
            "source_revision_id": "sha256:66242242d6ba32eb0a06192b6aec3395b7c9a6f40725a285cfe9a86a5359bb30",
            "translation_revision_id": "sha256:46ecc3fd955c510fbfb60aa6a4cbfce03f27988d1159a681836126bedb96a5aa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fcd34999400d29293101aba201ea48c14fc10de8c507cccf244b4bdf1c6debb2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:6eaba5f570fcf3c0b551614d8b6d26561c29322b5636b04c8b9df2973cdb30a2",
            "source_revision_id": "sha256:66242242d6ba32eb0a06192b6aec3395b7c9a6f40725a285cfe9a86a5359bb30",
            "translation_revision_id": "sha256:46ecc3fd955c510fbfb60aa6a4cbfce03f27988d1159a681836126bedb96a5aa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e8587a159b661c58e0332439a4183d7e216d3799bb1a4a979ab457d4bcc6a14e",
          "sha256:fcd34999400d29293101aba201ea48c14fc10de8c507cccf244b4bdf1c6debb2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h55-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103433.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              15
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Domini nostri praedicatam in ipsis.",
            "source_start": "Dicemus autem adversus omnes haereticos,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 55,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 55장 6절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ef79f633eaf20a07acaacbb42c60c9d2a9614ddc72686fb8117f1bbe3578193b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n282.jpg",
            "page_key": "2:269",
            "printed_page": 269,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c1c4ced69151ae3a4f749e2b40c770e9ad8838ce19bbc096c1b18f86d5e2afb9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et reliqua omnia quaecunque per tantam seriem Scripturae demonstravimus prophetas dixisse, spiritalis vere qui est, interpretabitur, unumquodque eorum quae dicta sunt, in quem dictum sit characterem dispositionis Domini, et integrum corpus operis Filii Dei, ostendens, semper eundem Deum sciens, et semper eundem Verbum Dei cognoscens, etiamsi nunc nobis manifestatus est; et semper eundem Spiritum Dei cognoscens, etiamsi in novissimis temporibus nove effusus est in nos, et a conditione mundi usque ad finem in ipsum humanum genus: ex quo qui credunt Deo, et sequuntur verbum ejus, percipiunt eam quae est ab eo salutem. Qui vero abscedunt ab eo, et contemnunt praecepta ejus, et per opera sua inhonorant eum qui se fecit, et sententia sua blasphemant eum qui se alit, justissimum adversus se coacervant judicium. Hic igitur examinat omnes, ipse vero a nemine examinatur; neque Patrem suum blasphemans, neque dispositiones ejus frustrans, neque patres accusans, neque prophetas exhonorans, aut ab alio Deo dicens eos, aut iterum ex alia et alia substantia fuisse prophetias. Dicemus autem adversus omnes haereticos, et primo quidem adversus eos qui sunt a Marcione, et adversus eos qui sunt similes illis, ab altero Deo dicentes esse prophetas, legite diligentius id quod ab Apostolis est Evangelium nobis datum, et legite diligentius prophetas, et invenietis universam actionem, et omnem doctrinam, et omnem passionem Domini nostri praedicatam in ipsis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:66242242d6ba32eb0a06192b6aec3395b7c9a6f40725a285cfe9a86a5359bb30",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et reliqua omnia quaecunque per tantam seriem Scripturae demonstravimus prophetas dixisse, spiritalis vere qui est, interpretabitur, unumquodque eorum quae dicta sunt, in quem dictum sit characterem dispositionis Domini, et integrum corpus operis Filii Dei, ostendens, semper eundem Deum sciens, et semper eundem Verbum Dei cognoscens, etiamsi nunc nobis manifestatus est; et semper eundem Spiritum Dei cognoscens, etiamsi in novissimis temporibus nove effusus est in nos, et a conditione mundi usque ad finem in ipsum humanum genus: ex quo qui credunt Deo, et sequuntur verbum ejus, percipiunt eam quae est ab eo salutem. Qui vero abscedunt ab eo, et contemnunt praecepta ejus, et per opera sua inhonorant eum qui se fecit, et sententia sua blasphemant eum qui se alit, justissimum adversus se coacervant judicium. Hic igitur examinat omnes, ipse vero a nemine examinatur; neque Patrem suum blasphemans, neque dispositiones ejus frustrans, neque patres accusans, neque prophetas exhonorans, aut ab alio Deo dicens eos, aut iterum ex alia et alia substantia fuisse prophetias. Dicemus autem adversus omnes haereticos, et primo quidem adversus eos qui sunt a Marcione, et adversus eos qui sunt similes illis, ab altero Deo dicentes esse prophetas, legite diligentius id quod ab Apostolis est Evangelium nobis datum, et legite diligentius prophetas, et invenietis universam actionem, et omnem doctrinam, et omnem passionem Domini nostri praedicatam in ipsis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6ad059832df597bb7976e11dbdc4bffd5b77f8e9c7b6a193bcf19ef14128f102",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "‘경륜 가운데 어떤 모습’은 characterem dispositionis이다. 개별 예언이 주님의 경륜에서 가리키는 부분과 하나님의 아들께서 행하신 일의 전체를 함께 설명한다.",
          "말씀의 현재 나타나심과 영이 마지막 때에 새롭게 부어짐을 말하면서, 하나님과 말씀과 영의 동일성을 각각 거듭 밝힌다.",
          "‘인류 가운데’는 ex quo를 humanum genus에 연결한 번역이다. 이어 하나님을 믿고 말씀을 따르는 이들과 그분을 떠나는 이들의 행위와 결과를 대조한다.",
          "‘더 주의 깊게 읽어라’는 복음과 예언서에 거듭 쓰인 legite diligentius이다. 이 권고는 마르키온을 따르는 자들과 예언자들을 다른 신에게 연결하는 이들에게 향한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c1c4ced69151ae3a4f749e2b40c770e9ad8838ce19bbc096c1b18f86d5e2afb9"
            ],
            "text": "참으로 영적인 사람은 우리가 이처럼 많은 성경 구절을 이어 가며 예언자들의 말이라고 밝혀 온 그 밖의 모든 말씀도 해석할 것이다. 그는 각각의 말씀이 주님의 경륜 가운데 어떤 모습을 두고 한 말씀인지 밝히고, 하나님의 아들께서 행하신 일의 전체 모습을 드러낼 것이다. 그는 하나님께서 언제나 같은 분이심을 안다. 하나님의 말씀이 지금 우리에게 나타나셨지만, 그 말씀도 언제나 같은 분이심을 안다. 마지막 때에 하나님의 영이 우리에게 새롭게 부어졌지만, 그 영도 언제나 같은 영이심을 안다. 그 영은 세상의 창조부터 마지막까지 인류에게 부어진다. 인류 가운데 하나님을 믿고 그 말씀을 따르는 이들은 그분에게서 오는 구원을 받는다. 그분에게서 떠나고, 그분의 계명을 업신여기며, 자기들의 행위로 자신들을 지으신 분을 욕되게 하고, 자기들의 견해로 자신들을 먹이시는 분을 모독하는 자들은 지극히 의로운 심판을 자기들 위에 쌓는다. 그러므로 영적인 사람은 모든 이를 판단하지만, 자신은 누구에게도 판단받지 않는다. 그는 자기 아버지를 모독하지 않고, 그분의 경륜을 헛되게 하지 않으며, 조상들을 고발하거나 예언자들을 욕되게 하지 않는다. 예언자들이 다른 신에게서 왔다거나, 예언들이 서로 다른 실체에서 나왔다고 말하지도 않는다. 우리는 모든 이단자를 향해 말할 것이다. 먼저 마르키온을 따르는 자들과, 그들과 마찬가지로 예언자들이 다른 신에게서 왔다고 말하는 자들에게 말한다. “사도들을 통해 우리에게 주어진 복음을 더 주의 깊게 읽어라. 예언자들도 더 주의 깊게 읽어라. 그러면 우리 주님의 모든 행적과 모든 가르침, 모든 고난이 예언자들의 글에 미리 선포되어 있음을 발견할 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:66242242d6ba32eb0a06192b6aec3395b7c9a6f40725a285cfe9a86a5359bb30"
        ],
        "text": "참으로 영적인 사람은 우리가 이처럼 많은 성경 구절을 이어 가며 예언자들의 말이라고 밝혀 온 그 밖의 모든 말씀도 해석할 것이다. 그는 각각의 말씀이 주님의 경륜 가운데 어떤 모습을 두고 한 말씀인지 밝히고, 하나님의 아들께서 행하신 일의 전체 모습을 드러낼 것이다. 그는 하나님께서 언제나 같은 분이심을 안다. 하나님의 말씀이 지금 우리에게 나타나셨지만, 그 말씀도 언제나 같은 분이심을 안다. 마지막 때에 하나님의 영이 우리에게 새롭게 부어졌지만, 그 영도 언제나 같은 영이심을 안다. 그 영은 세상의 창조부터 마지막까지 인류에게 부어진다. 인류 가운데 하나님을 믿고 그 말씀을 따르는 이들은 그분에게서 오는 구원을 받는다. 그분에게서 떠나고, 그분의 계명을 업신여기며, 자기들의 행위로 자신들을 지으신 분을 욕되게 하고, 자기들의 견해로 자신들을 먹이시는 분을 모독하는 자들은 지극히 의로운 심판을 자기들 위에 쌓는다. 그러므로 영적인 사람은 모든 이를 판단하지만, 자신은 누구에게도 판단받지 않는다. 그는 자기 아버지를 모독하지 않고, 그분의 경륜을 헛되게 하지 않으며, 조상들을 고발하거나 예언자들을 욕되게 하지 않는다. 예언자들이 다른 신에게서 왔다거나, 예언들이 서로 다른 실체에서 나왔다고 말하지도 않는다. 우리는 모든 이단자를 향해 말할 것이다. 먼저 마르키온을 따르는 자들과, 그들과 마찬가지로 예언자들이 다른 신에게서 왔다고 말하는 자들에게 말한다. “사도들을 통해 우리에게 주어진 복음을 더 주의 깊게 읽어라. 예언자들도 더 주의 깊게 읽어라. 그러면 우리 주님의 모든 행적과 모든 가르침, 모든 고난이 예언자들의 글에 미리 선포되어 있음을 발견할 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:46ecc3fd955c510fbfb60aa6a4cbfce03f27988d1159a681836126bedb96a5aa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
      },
      "work_location": "4.h55.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-55:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e482879266a5eef635ccf89a79cc8c3626382e0fb2b269f6d90a939ea19a153c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5c78e13a0f0275644389605770a65582a1e4ddc0a8d6b923a092f6061a5f1f9",
            "sha256:2b4995297651565386c63761e2705d4ba9b092e1502aeb812f22fea0038c16f3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f7f29c123aec9a6ead925c4ccd328df4e2063cc1f852ced8b2cc33298ff99f33"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f169aa1ac68ffefee0135eaf5db4a34a4bada6aba20e0265a1378ec1029f8bec"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 56장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "donavit hominibus.",
            "source_start": "Si autem subit vos hujusmodi sensus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4dd744a94c28290db8f61eb4226d589e962199e3292126c6c9ab40b60ce3e0b8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e482879266a5eef635ccf89a79cc8c3626382e0fb2b269f6d90a939ea19a153c",
            "source_revision_id": "sha256:f7f29c123aec9a6ead925c4ccd328df4e2063cc1f852ced8b2cc33298ff99f33",
            "translation_revision_id": "sha256:f169aa1ac68ffefee0135eaf5db4a34a4bada6aba20e0265a1378ec1029f8bec"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a3f7137b9331111f1b601a764abd01a612d0a7b7397e9219355374fec218525f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e482879266a5eef635ccf89a79cc8c3626382e0fb2b269f6d90a939ea19a153c",
            "source_revision_id": "sha256:f7f29c123aec9a6ead925c4ccd328df4e2063cc1f852ced8b2cc33298ff99f33",
            "translation_revision_id": "sha256:f169aa1ac68ffefee0135eaf5db4a34a4bada6aba20e0265a1378ec1029f8bec"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4dd744a94c28290db8f61eb4226d589e962199e3292126c6c9ab40b60ce3e0b8",
          "sha256:a3f7137b9331111f1b601a764abd01a612d0a7b7397e9219355374fec218525f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "donavit hominibus.",
            "source_start": "Si autem subit vos hujusmodi sensus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              269,
              270
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "마태복음 인용에는 율법과 예언자들을 뜻하는 et prophetis가 함께 있다(270쪽 주3)."
            ],
            "printed_pages": [
              270
            ],
            "printed_texts": [
              "a Lege et prophetis",
              "a Lege praedictum novum Testamentum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ef79f633eaf20a07acaacbb42c60c9d2a9614ddc72686fb8117f1bbe3578193b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n282.jpg",
            "page_key": "2:269",
            "printed_page": 269,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a5c78e13a0f0275644389605770a65582a1e4ddc0a8d6b923a092f6061a5f1f9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem subit vos hujusmodi sensus, ut dicatis: Quid igitur novi Dominus attulit veniens? cognoscite, quoniam omnem novitatem attulit semetipsum afferens, qui fuerat annuntiatus. Hoc",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5065a0d5c0c94c8b1dfeb4dedf3e4d6b5ec640d5570a738f9bb486b28fd7c21a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n283.jpg",
            "page_key": "2:270",
            "printed_page": 270,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2b4995297651565386c63761e2705d4ba9b092e1502aeb812f22fea0038c16f3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enim ipsum praedicabatur, quoniam novitas veniet innovatura et vivificatura hominem. Regis enim adventus ab his quidem qui mittuntur servis praenuntiatur, propter apparatum et expeditionem eorum qui inciperent suscipere suum Dominum. Cum autem venit Rex, et illi praenuntiato gaudio adimpleti sunt qui sunt subjecti, et perceperunt eam quae est ab eo libertatem, et participant visionem ejus, et audierunt sermones ejus, et fruiti sunt muneribus ab eo, non jam requiretur, quid novius attulit Rex super eos qui annuntiaverunt adventum ejus, apud eos videlicet qui sensum habent. Semetipsum enim attulit, et ea quae praedicta sunt bona, in quae concupiscebant angeli intendere, donavit hominibus. Tunc autem fuissent servi mendaces, et non a Domino missi, si non Christus adveniens talis, qualis et praedicabatur, adimplesset eorum sermones. Quapropter dicebat: Ne putetis, quoniam veni dissolvere Legem aut prophetas: non veni dissolvere, sed adimplere. Amen enim dico vobis, donec pertranseat coelum et terra, iota unum aut unus apex non transiet a Lege et prophetis, quoadusque omnia fiant. Omnia enim ipse adimplevit veniens, et adhuc implet in Ecclesia usque ad consummationem a Lege praedictum novum Testamentum. Quemadmodum et Paulus Apostolus ejus ait in ea quae est ad Romanos: Nunc autem sine Lege justitia Dei manifestata est, testificata a Lege et prophetis: Justus enim ex fide vivet. Hoc autem, quoniam justus ex fide vivet, per prophetas praedictum fuerat.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f7f29c123aec9a6ead925c4ccd328df4e2063cc1f852ced8b2cc33298ff99f33",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem subit vos hujusmodi sensus, ut dicatis: Quid igitur novi Dominus attulit veniens? cognoscite, quoniam omnem novitatem attulit semetipsum afferens, qui fuerat annuntiatus. Hoc enim ipsum praedicabatur, quoniam novitas veniet innovatura et vivificatura hominem. Regis enim adventus ab his quidem qui mittuntur servis praenuntiatur, propter apparatum et expeditionem eorum qui inciperent suscipere suum Dominum. Cum autem venit Rex, et illi praenuntiato gaudio adimpleti sunt qui sunt subjecti, et perceperunt eam quae est ab eo libertatem, et participant visionem ejus, et audierunt sermones ejus, et fruiti sunt muneribus ab eo, non jam requiretur, quid novius attulit Rex super eos qui annuntiaverunt adventum ejus, apud eos videlicet qui sensum habent. Semetipsum enim attulit, et ea quae praedicta sunt bona, in quae concupiscebant angeli intendere, donavit hominibus. Tunc autem fuissent servi mendaces, et non a Domino missi, si non Christus adveniens talis, qualis et praedicabatur, adimplesset eorum sermones. Quapropter dicebat: Ne putetis, quoniam veni dissolvere Legem aut prophetas: non veni dissolvere, sed adimplere. Amen enim dico vobis, donec pertranseat coelum et terra, iota unum aut unus apex non transiet a Lege et prophetis, quoadusque omnia fiant. Omnia enim ipse adimplevit veniens, et adhuc implet in Ecclesia usque ad consummationem a Lege praedictum novum Testamentum. Quemadmodum et Paulus Apostolus ejus ait in ea quae est ad Romanos: Nunc autem sine Lege justitia Dei manifestata est, testificata a Lege et prophetis: Justus enim ex fide vivet. Hoc autem, quoniam justus ex fide vivet, per prophetas praedictum fuerat.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f8274dc962e3984236713d088285c4552459f24190f65f40f561b31be1cd346e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "omnem novitatem attulit semetipsum afferens는 예고된 그리스도 자신이 오신 것이 모든 새로움을 가져왔다는 뜻이다. 왕의 선물과 왕 자신을 함께 받는 뒤의 비유가 이를 풀어 준다.",
          "마태복음 5:18 인용에는 a Lege et prophetis, 곧 율법과 예언자들에게서라는 표현이 함께 있다. Harvey 270쪽 각주 3은 et prophetis의 사본 전승을 논한다.",
          "로마서 인용은 율법 없이 나타난 하나님의 의(3:21)와 믿음으로 살 의인(1:17)을 이어 놓는다. 두 번째 문구는 하박국 2:4의 예언으로 다시 설명된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5c78e13a0f0275644389605770a65582a1e4ddc0a8d6b923a092f6061a5f1f9",
              "sha256:2b4995297651565386c63761e2705d4ba9b092e1502aeb812f22fea0038c16f3"
            ],
            "text": "너희에게 이런 생각이 떠올라, “그러면 주님은 오셔서 어떤 새로움을 가져오셨는가?” 하고 묻는다면, 이것을 알라. 예고되었던 그분은 친히 오심으로써 모든 새로움을 가져오셨다. 사람을 새롭게 하고 살릴 새로움이 오리라는 것이 바로 예고된 내용이었다. 왕이 오는 것은 파견된 종들이 미리 알린다. 자기 주인을 맞이할 사람들이 채비를 갖추고 준비하게 하려는 것이다. 왕이 오고, 그를 따르는 이들이 미리 예고된 기쁨으로 충만해지고, 그가 주는 자유를 얻고, 함께 그를 뵙고, 그의 말을 듣고, 그가 주는 선물을 누렸다면, 분별력이 있는 사람들 사이에서는 왕이 자기의 도착을 알린 이들보다 무엇을 더 새롭게 가져왔느냐고 더는 묻지 않을 것이다. 왕은 자기 자신을 가져왔으며, 천사들도 들여다보기를 갈망하던, 미리 예고된 좋은 것들을 사람들에게 주었기 때문이다. 만일 그리스도께서 예고된 모습대로 오셔서 그들의 말을 이루지 않으셨다면, 그때야말로 그 종들은 거짓말쟁이이고, 주님께서 보내신 이들이 아니었을 것이다. 그러므로 그분은 이렇게 말씀하셨다. “내가 율법이나 예언자들을 폐하러 왔다고 생각하지 말라. 나는 폐하러 온 것이 아니라 이루러 왔다. 진실로 너희에게 말한다. 하늘과 땅이 지나갈 때까지, 모든 것이 이루어질 때까지, 율법과 예언자들에게서 이오타 하나나 획 하나도 없어지지 않을 것이다.” 그분은 오셔서 모든 것을 이루셨고, 율법이 예고한 새 언약을 지금도 교회 안에서 마지막까지 이루고 계신다. 그분의 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “이제 율법 없이 하나님의 의가 나타났으며, 율법과 예언자들이 이를 증언한다. 의인은 믿음으로 살 것이기 때문이다.” 의인이 믿음으로 살 것이라는 이 말씀은 예언자들을 통해 미리 예고되었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f7f29c123aec9a6ead925c4ccd328df4e2063cc1f852ced8b2cc33298ff99f33"
        ],
        "text": "너희에게 이런 생각이 떠올라, “그러면 주님은 오셔서 어떤 새로움을 가져오셨는가?” 하고 묻는다면, 이것을 알라. 예고되었던 그분은 친히 오심으로써 모든 새로움을 가져오셨다. 사람을 새롭게 하고 살릴 새로움이 오리라는 것이 바로 예고된 내용이었다. 왕이 오는 것은 파견된 종들이 미리 알린다. 자기 주인을 맞이할 사람들이 채비를 갖추고 준비하게 하려는 것이다. 왕이 오고, 그를 따르는 이들이 미리 예고된 기쁨으로 충만해지고, 그가 주는 자유를 얻고, 함께 그를 뵙고, 그의 말을 듣고, 그가 주는 선물을 누렸다면, 분별력이 있는 사람들 사이에서는 왕이 자기의 도착을 알린 이들보다 무엇을 더 새롭게 가져왔느냐고 더는 묻지 않을 것이다. 왕은 자기 자신을 가져왔으며, 천사들도 들여다보기를 갈망하던, 미리 예고된 좋은 것들을 사람들에게 주었기 때문이다. 만일 그리스도께서 예고된 모습대로 오셔서 그들의 말을 이루지 않으셨다면, 그때야말로 그 종들은 거짓말쟁이이고, 주님께서 보내신 이들이 아니었을 것이다. 그러므로 그분은 이렇게 말씀하셨다. “내가 율법이나 예언자들을 폐하러 왔다고 생각하지 말라. 나는 폐하러 온 것이 아니라 이루러 왔다. 진실로 너희에게 말한다. 하늘과 땅이 지나갈 때까지, 모든 것이 이루어질 때까지, 율법과 예언자들에게서 이오타 하나나 획 하나도 없어지지 않을 것이다.” 그분은 오셔서 모든 것을 이루셨고, 율법이 예고한 새 언약을 지금도 교회 안에서 마지막까지 이루고 계신다. 그분의 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “이제 율법 없이 하나님의 의가 나타났으며, 율법과 예언자들이 이를 증언한다. 의인은 믿음으로 살 것이기 때문이다.” 의인이 믿음으로 살 것이라는 이 말씀은 예언자들을 통해 미리 예고되었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f169aa1ac68ffefee0135eaf5db4a34a4bada6aba20e0265a1378ec1029f8bec",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
      },
      "work_location": "4.h56.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bbde5827cc1ada697ca259f828a0fc31dd7321666038d261e9f4653b2f0a9dec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5ab6974fc63b3f9f733315d0b712077db6843176452ffe81acd8cfd940279cdb",
            "sha256:2b067479873877bbabd3e235aedecd047ec43c535bb47d29830c83857443325c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:678b4ca2fbbacd9f6769d0d2effbc736b5f0100a2e1ed263e3e75724d2a25be5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:29f6ab7f0e60dea94bd9558fc8670e7c46c0bc41094e83f628cb9949f4bdde1e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 56장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2a0cfa41c7f4de4a7c2a20dffad6a0c9e23f4de3e61f0c8c6270e5b22f81f969",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bbde5827cc1ada697ca259f828a0fc31dd7321666038d261e9f4653b2f0a9dec",
            "source_revision_id": "sha256:678b4ca2fbbacd9f6769d0d2effbc736b5f0100a2e1ed263e3e75724d2a25be5",
            "translation_revision_id": "sha256:29f6ab7f0e60dea94bd9558fc8670e7c46c0bc41094e83f628cb9949f4bdde1e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b9652b20aeede4c83ff933f661f399340fa4ade63cc6edd0b692cb728213721b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bbde5827cc1ada697ca259f828a0fc31dd7321666038d261e9f4653b2f0a9dec",
            "source_revision_id": "sha256:678b4ca2fbbacd9f6769d0d2effbc736b5f0100a2e1ed263e3e75724d2a25be5",
            "translation_revision_id": "sha256:29f6ab7f0e60dea94bd9558fc8670e7c46c0bc41094e83f628cb9949f4bdde1e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2a0cfa41c7f4de4a7c2a20dffad6a0c9e23f4de3e61f0c8c6270e5b22f81f969",
          "sha256:b9652b20aeede4c83ff933f661f399340fa4ade63cc6edd0b692cb728213721b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              270,
              271
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5065a0d5c0c94c8b1dfeb4dedf3e4d6b5ec640d5570a738f9bb486b28fd7c21a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n283.jpg",
            "page_key": "2:270",
            "printed_page": 270,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5ab6974fc63b3f9f733315d0b712077db6843176452ffe81acd8cfd940279cdb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unde autem poterant praedicere prophetae regis adventum, et eam libertatem quae ab eo dabatur praeevangelisare, et omnia quae a Christo facta sunt, et sermonem et operationem et passionem ejus praenuntiare, et novum Testamentum praedicere, si ab altero Deo propheticam inspirationem acceperunt, ignorantes inenarrabilem Patrem secundum vos, et regnum ejus, et dispositiones ejus, quas Filius Dei in novissimo dierum veniens in terris implevit. Neque enim casu quodam haec evenisse potestis dicere,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8be91d47434bc3fa8be61c421b62889a45199f2ead0f7c83cbdcf8560a3a30c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n284.jpg",
            "page_key": "2:271",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2b067479873877bbabd3e235aedecd047ec43c535bb47d29830c83857443325c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tamquam a prophetis quidem de altero quodam dicta, similiter autem evenerunt Domino. Omnes enim prophetae haec eadem prophetaverunt: sed neque alicui ex veteribus evenerunt. Si enim evenissent alicui ex veteribus ista, non utique qui postea fuerunt prophetassent in novissimis temporibus futura haec. Adhuc etiam nemo est neque patrum, neque prophetarum, neque antiquorum regum, circa quem proprie ac specialiter factum sit aliquid horum. Nam omnes quidem Christi passiones prophetaverunt; ipsi autem ad patiendum similiter ut ipsa praedicta sunt, longe erant. Et argumenta autem quae praedicta sunt dominicae passionis, in nullo altero facta sunt. Neque enim sol medio die occidit aliquo de veteribus mortuo, neque scissum est velum templi, neque terra mota est, neque petrae disruptae sunt, neque mortui resurrexerunt, neque in tertia die quis illorum surrexit, neque receptus est in coelum, neque cum assumeretur aperti sunt coeli, neque in nomen alicujus alterius crediderunt gentes, neque quis ex eis mortuus et resurgens, aperuit novum libertatis testamentum. Non igitur de altero, sed de Domino, in quem concurrerunt omnia praedicta signa, dicebant prophetae.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:678b4ca2fbbacd9f6769d0d2effbc736b5f0100a2e1ed263e3e75724d2a25be5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unde autem poterant praedicere prophetae regis adventum, et eam libertatem quae ab eo dabatur praeevangelisare, et omnia quae a Christo facta sunt, et sermonem et operationem et passionem ejus praenuntiare, et novum Testamentum praedicere, si ab altero Deo propheticam inspirationem acceperunt, ignorantes inenarrabilem Patrem secundum vos, et regnum ejus, et dispositiones ejus, quas Filius Dei in novissimo dierum veniens in terris implevit. Neque enim casu quodam haec evenisse potestis dicere, tamquam a prophetis quidem de altero quodam dicta, similiter autem evenerunt Domino. Omnes enim prophetae haec eadem prophetaverunt: sed neque alicui ex veteribus evenerunt. Si enim evenissent alicui ex veteribus ista, non utique qui postea fuerunt prophetassent in novissimis temporibus futura haec. Adhuc etiam nemo est neque patrum, neque prophetarum, neque antiquorum regum, circa quem proprie ac specialiter factum sit aliquid horum. Nam omnes quidem Christi passiones prophetaverunt; ipsi autem ad patiendum similiter ut ipsa praedicta sunt, longe erant. Et argumenta autem quae praedicta sunt dominicae passionis, in nullo altero facta sunt. Neque enim sol medio die occidit aliquo de veteribus mortuo, neque scissum est velum templi, neque terra mota est, neque petrae disruptae sunt, neque mortui resurrexerunt, neque in tertia die quis illorum surrexit, neque receptus est in coelum, neque cum assumeretur aperti sunt coeli, neque in nomen alicujus alterius crediderunt gentes, neque quis ex eis mortuus et resurgens, aperuit novum libertatis testamentum. Non igitur de altero, sed de Domino, in quem concurrerunt omnia praedicta signa, dicebant prophetae.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "94d607de8d61562848522adbe66b8efa9b333ecf53ae6ca2fb387979e5f360d0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "첫 조건문은 상대가 주장하는 다른 신에게서 예언의 영감을 받았다는 가설을 세운 뒤, 예언자들이 그리스도의 오심과 경륜을 예고한 사실을 묻는다.",
          "sol medio die occidit는 해가 대낮에 졌다는 말이다. 뒤에는 휘장, 지진, 바위, 죽은 자들의 일어남, 사흘째 부활과 승천이 수난의 증거로 이어진다.",
          "novum libertatis testamentum은 자유의 새 언약이다. 자유의 근거를 그리스도의 죽음과 부활에 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5ab6974fc63b3f9f733315d0b712077db6843176452ffe81acd8cfd940279cdb",
              "sha256:2b067479873877bbabd3e235aedecd047ec43c535bb47d29830c83857443325c"
            ],
            "text": "만일 예언자들이 다른 하나님에게서 예언의 영감을 받아, 너희가 말하는 형언할 수 없는 아버지와 그분의 나라와 경륜을 알지 못했다면, 곧 하나님의 아들이 마지막 날에 땅에 오셔서 이루신 경륜을 알지 못했다면, 어떻게 왕의 오심을 예고하고, 그분이 주시는 자유를 미리 복음으로 전할 수 있었겠는가? 어떻게 그리스도께서 행하신 모든 것, 그분의 말씀과 활동과 수난을 미리 알리고, 새 언약을 예고할 수 있었겠는가? 예언자들은 다른 누군가를 두고 말했는데, 주님께도 그와 비슷한 일이 일어났다는 식으로, 이 일들이 우연히 일어났다고 말할 수는 없다. 모든 예언자가 똑같은 이 일들을 예언했으며, 옛사람 가운데 누구에게도 그 일들이 일어나지 않았기 때문이다. 이 일들이 옛사람 중 누군가에게 일어났다면, 그 뒤의 사람들이 이 일들이 마지막 때에 일어나리라고 예언하지는 않았을 것이다. 족장이나 예언자나 옛 왕들 중 누구에게도 그에게만 고유하게 해당하는 방식으로 이 일들 중 어떤 것이 이루어진 적이 없다. 그들은 모두 그리스도의 수난을 예언했으나, 그들 자신이 예고된 그대로의 수난을 겪은 것과는 거리가 멀었다. 주님의 수난에 관해 예고된 증거들도 다른 누구에게서도 나타나지 않았다. 옛사람 중 누군가가 죽었을 때 해가 대낮에 진 일도 없고, 성전의 휘장이 찢어진 일도 없고, 땅이 흔들린 일도 없고, 바위가 갈라진 일도 없고, 죽은 사람들이 살아난 일도 없었다. 그들 가운데 누구도 사흘째 되는 날에 일어나지 않았고, 하늘로 받아들여지지 않았고, 들려 올라갈 때 하늘이 열린 일도 없었다. 민족들이 다른 누군가의 이름을 믿은 일도 없고, 그들 가운데 누구도 죽었다가 다시 일어나 자유의 새 언약을 열지 않았다. 그러므로 예언자들은 다른 이를 두고 말한 것이 아니라, 예고된 모든 표징이 한데 모여 이루어진 주님을 두고 말한 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:678b4ca2fbbacd9f6769d0d2effbc736b5f0100a2e1ed263e3e75724d2a25be5"
        ],
        "text": "만일 예언자들이 다른 하나님에게서 예언의 영감을 받아, 너희가 말하는 형언할 수 없는 아버지와 그분의 나라와 경륜을 알지 못했다면, 곧 하나님의 아들이 마지막 날에 땅에 오셔서 이루신 경륜을 알지 못했다면, 어떻게 왕의 오심을 예고하고, 그분이 주시는 자유를 미리 복음으로 전할 수 있었겠는가? 어떻게 그리스도께서 행하신 모든 것, 그분의 말씀과 활동과 수난을 미리 알리고, 새 언약을 예고할 수 있었겠는가? 예언자들은 다른 누군가를 두고 말했는데, 주님께도 그와 비슷한 일이 일어났다는 식으로, 이 일들이 우연히 일어났다고 말할 수는 없다. 모든 예언자가 똑같은 이 일들을 예언했으며, 옛사람 가운데 누구에게도 그 일들이 일어나지 않았기 때문이다. 이 일들이 옛사람 중 누군가에게 일어났다면, 그 뒤의 사람들이 이 일들이 마지막 때에 일어나리라고 예언하지는 않았을 것이다. 족장이나 예언자나 옛 왕들 중 누구에게도 그에게만 고유하게 해당하는 방식으로 이 일들 중 어떤 것이 이루어진 적이 없다. 그들은 모두 그리스도의 수난을 예언했으나, 그들 자신이 예고된 그대로의 수난을 겪은 것과는 거리가 멀었다. 주님의 수난에 관해 예고된 증거들도 다른 누구에게서도 나타나지 않았다. 옛사람 중 누군가가 죽었을 때 해가 대낮에 진 일도 없고, 성전의 휘장이 찢어진 일도 없고, 땅이 흔들린 일도 없고, 바위가 갈라진 일도 없고, 죽은 사람들이 살아난 일도 없었다. 그들 가운데 누구도 사흘째 되는 날에 일어나지 않았고, 하늘로 받아들여지지 않았고, 들려 올라갈 때 하늘이 열린 일도 없었다. 민족들이 다른 누군가의 이름을 믿은 일도 없고, 그들 가운데 누구도 죽었다가 다시 일어나 자유의 새 언약을 열지 않았다. 그러므로 예언자들은 다른 이를 두고 말한 것이 아니라, 예고된 모든 표징이 한데 모여 이루어진 주님을 두고 말한 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:29f6ab7f0e60dea94bd9558fc8670e7c46c0bc41094e83f628cb9949f4bdde1e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
      },
      "work_location": "4.h56.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ab6efdd893e7e09ceb85ee9eb1f1d6bb1fc5e29f753a640657750c9a2deba657",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8a400ab13bc8a388c8fae8ef7df4941b3d11e71fe799a017572d79ae86f45d73"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:225c0078248107e7d2ebb216caa855f71f4c23974939c9917e049d0fa830f24a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b66429786844baba95a7b69457e046ee80813010cc0cdc1cc3978342f01cd677"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 56장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "videtur consequens de altero dixisse prophetas.",
            "source_start": "Si autem aliquis Judaeis advocationem praestans,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d4ca45654e0cb577a3da70cde558144415a05d0ebcabdc6eba4ef5710c9bafcd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab6efdd893e7e09ceb85ee9eb1f1d6bb1fc5e29f753a640657750c9a2deba657",
            "source_revision_id": "sha256:225c0078248107e7d2ebb216caa855f71f4c23974939c9917e049d0fa830f24a",
            "translation_revision_id": "sha256:b66429786844baba95a7b69457e046ee80813010cc0cdc1cc3978342f01cd677"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1d1de58933e5d8d3685d8ae546af6aaf7593ce16121861daf450d6b020bd98f0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ab6efdd893e7e09ceb85ee9eb1f1d6bb1fc5e29f753a640657750c9a2deba657",
            "source_revision_id": "sha256:225c0078248107e7d2ebb216caa855f71f4c23974939c9917e049d0fa830f24a",
            "translation_revision_id": "sha256:b66429786844baba95a7b69457e046ee80813010cc0cdc1cc3978342f01cd677"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d4ca45654e0cb577a3da70cde558144415a05d0ebcabdc6eba4ef5710c9bafcd",
          "sha256:1d1de58933e5d8d3685d8ae546af6aaf7593ce16121861daf450d6b020bd98f0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              271
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "videtur consequens de altero dixisse prophetas.",
            "source_start": "Si autem aliquis Judaeis advocationem praestans,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8be91d47434bc3fa8be61c421b62889a45199f2ead0f7c83cbdcf8560a3a30c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n284.jpg",
            "page_key": "2:271",
            "printed_page": 271,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8a400ab13bc8a388c8fae8ef7df4941b3d11e71fe799a017572d79ae86f45d73",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem aliquis Judaeis advocationem praestans, erectionem templi, quae, posteaquam in Babylonem transmigraverunt, facta est sub Zorobabel, et discessionem populi quae facta est post septuaginta annos, dicat hoc esse novum Testamentum; cognoscat, quoniam lapideum quidem templum restructum est tunc; (adhuc enim illa quae in lapideis tabulis facta fuerat Lex servabatur) novum autem testamentum datum est nullum, sed ea lege quae per Moysem data est utebantur usque ad adventum Domini: a Domini autem adventu novum Testamentum ad pacem reconcilians, et vivificatrix lex in universam exivit terram, quemadmodum dixerunt prophetae: Ex Sion enim prodiet lex, et verbum Domini de Hierusalem, et arguet populum multum; et concident gladios suos in aratra, et lanceas suas in falces, et jam non discent pugnare. Si igitur alia lex et verbum exiens ab Hierusalem, tantam pacem fecit apud eas gentes quae eum receperunt, et per eas arguit imprudentiae multum populum, videtur consequens de altero dixisse prophetas.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:225c0078248107e7d2ebb216caa855f71f4c23974939c9917e049d0fa830f24a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem aliquis Judaeis advocationem praestans, erectionem templi, quae, posteaquam in Babylonem transmigraverunt, facta est sub Zorobabel, et discessionem populi quae facta est post septuaginta annos, dicat hoc esse novum Testamentum; cognoscat, quoniam lapideum quidem templum restructum est tunc; (adhuc enim illa quae in lapideis tabulis facta fuerat Lex servabatur) novum autem testamentum datum est nullum, sed ea lege quae per Moysem data est utebantur usque ad adventum Domini: a Domini autem adventu novum Testamentum ad pacem reconcilians, et vivificatrix lex in universam exivit terram, quemadmodum dixerunt prophetae: Ex Sion enim prodiet lex, et verbum Domini de Hierusalem, et arguet populum multum; et concident gladios suos in aratra, et lanceas suas in falces, et jam non discent pugnare. Si igitur alia lex et verbum exiens ab Hierusalem, tantam pacem fecit apud eas gentes quae eum receperunt, et per eas arguit imprudentiae multum populum, videtur consequens de altero dixisse prophetas.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "800ad40a997f2a9534f263a50e4cd493014c3963f0a277c534b5e96ec4a41dd8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "스룹바벨 때 성전을 다시 세운 일과 칠십 년 뒤 백성이 떠난 일을 묶어 바빌론 포로 이후의 회복을 가리킨다. 이어지는 돌판의 율법은 이 시기에 지키던 모세의 율법이다.",
          "평화의 예언은 이사야 2:3-4와 미가 4:2-3의 문구를 함께 전한다. aratra는 쟁기, falces는 낫으로 옮겼으며, 다음 절에서도 두 농기구의 형상이 이어진다.",
          "마지막 문장은 다른 법과 말씀이 평화를 이루었다면 예언도 다른 이를 가리킬 것이라는 조건문이다. 다음 절에서 사도들이 전한 하나님의 말씀이 그 평화를 이루었다는 논증으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8a400ab13bc8a388c8fae8ef7df4941b3d11e71fe799a017572d79ae86f45d73"
            ],
            "text": "어떤 사람이 유대인들을 변호하면서, 그들이 바빌론으로 옮겨 간 뒤 스룹바벨 때에 성전이 세워진 일과, 칠십 년이 지나 백성이 그곳을 떠난 일을 새 언약이라고 말한다면, 그는 이것을 알아야 한다. 그때에는 돌로 된 성전이 다시 세워졌으며, (여전히 돌판에 새겨진 율법을 지키고 있었기 때문이다.) 새 언약은 전혀 주어지지 않았다. 주님께서 오실 때까지 그들은 모세를 통해 주어진 율법을 따르고 있었다. 주님께서 오신 뒤에야, 화해를 이루어 평화를 가져오는 새 언약과 생명을 주는 법이 온 땅으로 나갔다. 예언자들이 말한 대로이다. “시온에서 법이 나오고, 예루살렘에서 주님의 말씀이 나올 것이다. 그분은 수많은 백성을 책망하실 것이며, 그들은 자기들의 칼을 두들겨 쟁기를 만들고, 자기들의 창을 두들겨 낫을 만들 것이다. 이제 더는 싸움을 배우지 않을 것이다.” 그러므로 다른 법과 말씀이 예루살렘에서 나와, 그분을 받아들인 민족들 사이에 그토록 큰 평화를 이루고, 그들을 통해 수많은 백성의 어리석음을 책망했다면, 예언자들이 다른 이를 두고 말했다는 결론이 따를 법하다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:225c0078248107e7d2ebb216caa855f71f4c23974939c9917e049d0fa830f24a"
        ],
        "text": "어떤 사람이 유대인들을 변호하면서, 그들이 바빌론으로 옮겨 간 뒤 스룹바벨 때에 성전이 세워진 일과, 칠십 년이 지나 백성이 그곳을 떠난 일을 새 언약이라고 말한다면, 그는 이것을 알아야 한다. 그때에는 돌로 된 성전이 다시 세워졌으며, (여전히 돌판에 새겨진 율법을 지키고 있었기 때문이다.) 새 언약은 전혀 주어지지 않았다. 주님께서 오실 때까지 그들은 모세를 통해 주어진 율법을 따르고 있었다. 주님께서 오신 뒤에야, 화해를 이루어 평화를 가져오는 새 언약과 생명을 주는 법이 온 땅으로 나갔다. 예언자들이 말한 대로이다. “시온에서 법이 나오고, 예루살렘에서 주님의 말씀이 나올 것이다. 그분은 수많은 백성을 책망하실 것이며, 그들은 자기들의 칼을 두들겨 쟁기를 만들고, 자기들의 창을 두들겨 낫을 만들 것이다. 이제 더는 싸움을 배우지 않을 것이다.” 그러므로 다른 법과 말씀이 예루살렘에서 나와, 그분을 받아들인 민족들 사이에 그토록 큰 평화를 이루고, 그들을 통해 수많은 백성의 어리석음을 책망했다면, 예언자들이 다른 이를 두고 말했다는 결론이 따를 법하다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b66429786844baba95a7b69457e046ee80813010cc0cdc1cc3978342f01cd677",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
      },
      "work_location": "4.h56.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fdcfbb5acb0eeff55637073b1425dea9c5aa938b102e254665fec7cb80516395",
        "part_links": [
          [
            "sha256:41647d80ff8b508d8629839f8f591f0a07c99e8ca554d740d896ca4ee18382c7",
            "sha256:f2c11b66723f7eb681f2c9b472d8d31032347e73b73b8f2c99ed980d46d3ee84"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3c1fa0342063347672cff968ef61ae8341b7f0a427bcea5bb8971b173745a2c7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a4d77144a5a9490e8c9ae0bd138fa7e2f0826eebf4747a5c961418384aa86356"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 56장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272,
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "consequente corpore suum caput.",
            "source_start": "Si autem libertatis lex,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272,
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1a26f69dd0d0f44aa4cd06f2b97a4b1a1cf7adeb6cbc8fe288b24eea5aa1b0e8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fdcfbb5acb0eeff55637073b1425dea9c5aa938b102e254665fec7cb80516395",
            "source_revision_id": "sha256:3c1fa0342063347672cff968ef61ae8341b7f0a427bcea5bb8971b173745a2c7",
            "translation_revision_id": "sha256:a4d77144a5a9490e8c9ae0bd138fa7e2f0826eebf4747a5c961418384aa86356"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ead7ec447d2f751e99fd0a5b1382a2e21d5daf56ff97c4542b9c594cb3f1f559",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fdcfbb5acb0eeff55637073b1425dea9c5aa938b102e254665fec7cb80516395",
            "source_revision_id": "sha256:3c1fa0342063347672cff968ef61ae8341b7f0a427bcea5bb8971b173745a2c7",
            "translation_revision_id": "sha256:a4d77144a5a9490e8c9ae0bd138fa7e2f0826eebf4747a5c961418384aa86356"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1a26f69dd0d0f44aa4cd06f2b97a4b1a1cf7adeb6cbc8fe288b24eea5aa1b0e8",
          "sha256:ead7ec447d2f751e99fd0a5b1382a2e21d5daf56ff97c4542b9c594cb3f1f559"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h56-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272,
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "consequente corpore suum caput.",
            "source_start": "Si autem libertatis lex,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103434.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              272,
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 56,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_note": "272 note 8",
            "observations": [
              "Harvey는 taleis를 채택하며, 사본의 talis와 Vossius 사본의 hastali를 주8에 기록한다. 쟁기의 나무와 철을 잇는 고정 장치와 수난의 못이 이어지는 비유다."
            ],
            "printed_pages": [
              272
            ],
            "printed_texts": [
              "taleis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "editorial_conjecture_in_adopted_text"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 56장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6126f852f7fa0805bfd61ba8f9f3f0cf8a4ab97b504d3038a189421cda6e3e93",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n285.jpg",
            "page_key": "2:272",
            "printed_page": 272,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:41647d80ff8b508d8629839f8f591f0a07c99e8ca554d740d896ca4ee18382c7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem libertatis lex, id est, verbum Dei ab Apostolis, qui ab Hierusalem exierunt, annuntiatum in universam terram, in tantum transmutationem fecit, ut gladios et lanceas bellatorias in aratra fabricaverint ipsae, et in falces quae donavit ad metendum frumentum in organa pacifica demutaverint, et jam nesciunt pugnare, sed percussi et alteram praebent maxillam; non de aliquo alio prophetae dixerunt haec, sed de eo qui fecit ea. Hic autem est Dominus noster, et in hoc est sermo verus: quoniam ipse est qui aratrum fecit, et falcem intulit, hoc est, hominis primam seminationem quae fuit secundum Adam plasmatio, et in novissimis temporibus per Verbum collectam fructificationem: et propter hoc quod initium fini conjungebat, et utrorumque Dominus exsistens, in fine quidem aratrum ostendit, lignum copulatum ferro, et sic ejus expurgavit terram: quoniam firmum Verbum adunitum carni, et habitu taleis confixus emundavit sylvestrem terram. Initio autem falcem figurabat per Abel, significans justi generis humanam collectionem: Vide enim, inquit, quomodo justus perit, et nemo intuetur, et viri justi tolluntur, et nemo excipit corde. Haec autem in Abel quidem praemeditabantur, a prophetis vero praeconabantur, in Domino autem perficiebantur, et in nobis autem idipsum est, consequente corpore suum caput. Et adversus eos quidem, qui ab alio Deo prophetas dicunt, ab altero autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3004489e9235e45455eae457183b137c0ce83135c8f92c6d7bf74c2c9298523f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n286.jpg",
            "page_key": "2:273",
            "printed_page": 273,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f2c11b66723f7eb681f2c9b472d8d31032347e73b73b8f2c99ed980d46d3ee84",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Patre Dominum nostrum, talia sunt apta, si quo modo tandem quiescant a tanta irrationabilitate. Propter hoc enim et laboramus eas, quae sunt ex Scripturis, adhibere ostensiones, ut ipsis sermonibus confutantes eos, quantum in nobis est, cohibeamus eos a grandi blasphemia, et a multorum deorum dementi fabricatione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3c1fa0342063347672cff968ef61ae8341b7f0a427bcea5bb8971b173745a2c7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem libertatis lex, id est, verbum Dei ab Apostolis, qui ab Hierusalem exierunt, annuntiatum in universam terram, in tantum transmutationem fecit, ut gladios et lanceas bellatorias in aratra fabricaverint ipsae, et in falces quae donavit ad metendum frumentum in organa pacifica demutaverint, et jam nesciunt pugnare, sed percussi et alteram praebent maxillam; non de aliquo alio prophetae dixerunt haec, sed de eo qui fecit ea. Hic autem est Dominus noster, et in hoc est sermo verus: quoniam ipse est qui aratrum fecit, et falcem intulit, hoc est, hominis primam seminationem quae fuit secundum Adam plasmatio, et in novissimis temporibus per Verbum collectam fructificationem: et propter hoc quod initium fini conjungebat, et utrorumque Dominus exsistens, in fine quidem aratrum ostendit, lignum copulatum ferro, et sic ejus expurgavit terram: quoniam firmum Verbum adunitum carni, et habitu taleis confixus emundavit sylvestrem terram. Initio autem falcem figurabat per Abel, significans justi generis humanam collectionem: Vide enim, inquit, quomodo justus perit, et nemo intuetur, et viri justi tolluntur, et nemo excipit corde. Haec autem in Abel quidem praemeditabantur, a prophetis vero praeconabantur, in Domino autem perficiebantur, et in nobis autem idipsum est, consequente corpore suum caput. Et adversus eos quidem, qui ab alio Deo prophetas dicunt, ab altero autem Patre Dominum nostrum, talia sunt apta, si quo modo tandem quiescant a tanta irrationabilitate. Propter hoc enim et laboramus eas, quae sunt ex Scripturis, adhibere ostensiones, ut ipsis sermonibus confutantes eos, quantum in nobis est, cohibeamus eos a grandi blasphemia, et a multorum deorum dementi fabricatione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "66a0a0c61ad53838a3acf0745c5733ea1bf82c0c835c382545fa0c34558ced6f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "ipsae는 앞 절의 민족들(gentes)을 받는다. 민족들이 무기를 농기구로 바꾸는 일이 자유의 법이 일으킨 변화로 서술된다.",
          "쟁기는 아담을 빚어 처음 사람을 심으신 일을, 낫은 마지막 때에 말씀을 통해 열매를 거두시는 일을 가리킨다. 뒤에서는 십자가와 아벨을 통해 시작과 끝을 서로 연결한다.",
          "habitu taleis confixus의 taleis는 나무못이나 말뚝을 가리킨다. Harvey 272쪽 각주 8은 사본의 talis와 hastali를 소개하고 쟁기의 나무와 철을 고정하는 못의 형상에서 taleis를 제안한다. 이 판본의 본문은 taleis를 싣고 있다.",
          "이사야 57:1의 의인이 죽고 거두어지는 일을 아벨과 주님, 그 머리를 따르는 몸의 연속 속에서 읽는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:41647d80ff8b508d8629839f8f591f0a07c99e8ca554d740d896ca4ee18382c7",
              "sha256:f2c11b66723f7eb681f2c9b472d8d31032347e73b73b8f2c99ed980d46d3ee84"
            ],
            "text": "그런데 자유의 법, 곧 하나님의 말씀이, 예루살렘에서 나온 사도들을 통해 온 땅에 선포되어 그토록 큰 변화를 일으켜, 그 민족들이 전쟁에 쓰는 칼과 창을 쟁기로 만들고, 곡식을 거두도록 그분이 주신 낫, 곧 평화의 도구로 바꾸었으며, 이제는 싸울 줄도 모르고, 맞으면 다른 뺨도 내어 준다면, 예언자들은 다른 누군가를 두고 이런 말을 한 것이 아니라, 이 일들을 행하신 분을 두고 말한 것이다. 이분이 우리 주님이시다. 그분에 대해서는 이 말이 참되다. 그분이 친히 쟁기를 만드셨고, 낫을 가져오셨기 때문이다. 이는 곧 사람을 처음 씨 뿌리듯 지으신 일, 아담을 빚으신 일과, 마지막 때에 말씀을 통해 열매를 거두신 일을 가리킨다. 그분은 시작과 끝을 이으시고, 둘 다의 주님이시므로, 끝에 이르러 쟁기를 드러내셨다. 철에 결합된 나무를 드러내시고, 그렇게 그분의 땅을 깨끗하게 하셨다. 굳센 말씀이 육신과 결합하고, 그 형체가 나무못으로 고정되어 거친 땅을 깨끗하게 하셨기 때문이다. 처음에는 아벨을 통해 낫을 미리 나타내셨고, 사람들 가운데 의로운 족속을 거두실 것을 알리셨다. 이렇게 말씀하신다. “보라, 의인이 죽어 가는데 아무도 살펴보지 않고, 의로운 사람들이 거두어지는데 아무도 마음에 새기지 않는다.” 이 일들은 아벨에게서 미리 펼쳐지고, 예언자들을 통해 선포되고, 주님 안에서 완성되었다. 몸이 자기 머리를 따르므로 우리에게도 같은 일이 있다. 예언자들은 한 하나님에게서, 우리 주님은 다른 아버지에게서 왔다고 말하는 이들에게는 이런 논증이 알맞다. 어떻게든 그토록 불합리한 생각을 마침내 그만두게 하려는 것이다. 이 때문에 우리는 성경의 증거들을 제시하려고 힘쓴다. 성경의 말씀 자체로 그들을 논박하여, 우리가 할 수 있는 데까지 그들이 엄청난 신성모독과 수많은 신을 미친 듯이 지어내는 일을 멈추게 하려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3c1fa0342063347672cff968ef61ae8341b7f0a427bcea5bb8971b173745a2c7"
        ],
        "text": "그런데 자유의 법, 곧 하나님의 말씀이, 예루살렘에서 나온 사도들을 통해 온 땅에 선포되어 그토록 큰 변화를 일으켜, 그 민족들이 전쟁에 쓰는 칼과 창을 쟁기로 만들고, 곡식을 거두도록 그분이 주신 낫, 곧 평화의 도구로 바꾸었으며, 이제는 싸울 줄도 모르고, 맞으면 다른 뺨도 내어 준다면, 예언자들은 다른 누군가를 두고 이런 말을 한 것이 아니라, 이 일들을 행하신 분을 두고 말한 것이다. 이분이 우리 주님이시다. 그분에 대해서는 이 말이 참되다. 그분이 친히 쟁기를 만드셨고, 낫을 가져오셨기 때문이다. 이는 곧 사람을 처음 씨 뿌리듯 지으신 일, 아담을 빚으신 일과, 마지막 때에 말씀을 통해 열매를 거두신 일을 가리킨다. 그분은 시작과 끝을 이으시고, 둘 다의 주님이시므로, 끝에 이르러 쟁기를 드러내셨다. 철에 결합된 나무를 드러내시고, 그렇게 그분의 땅을 깨끗하게 하셨다. 굳센 말씀이 육신과 결합하고, 그 형체가 나무못으로 고정되어 거친 땅을 깨끗하게 하셨기 때문이다. 처음에는 아벨을 통해 낫을 미리 나타내셨고, 사람들 가운데 의로운 족속을 거두실 것을 알리셨다. 이렇게 말씀하신다. “보라, 의인이 죽어 가는데 아무도 살펴보지 않고, 의로운 사람들이 거두어지는데 아무도 마음에 새기지 않는다.” 이 일들은 아벨에게서 미리 펼쳐지고, 예언자들을 통해 선포되고, 주님 안에서 완성되었다. 몸이 자기 머리를 따르므로 우리에게도 같은 일이 있다. 예언자들은 한 하나님에게서, 우리 주님은 다른 아버지에게서 왔다고 말하는 이들에게는 이런 논증이 알맞다. 어떻게든 그토록 불합리한 생각을 마침내 그만두게 하려는 것이다. 이 때문에 우리는 성경의 증거들을 제시하려고 힘쓴다. 성경의 말씀 자체로 그들을 논박하여, 우리가 할 수 있는 데까지 그들이 엄청난 신성모독과 수많은 신을 미친 듯이 지어내는 일을 멈추게 하려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a4d77144a5a9490e8c9ae0bd138fa7e2f0826eebf4747a5c961418384aa86356",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
      },
      "work_location": "4.h56.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-56:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9d3cdd0a11cbbebc2e84c8ff4b71a70206466d6e6e1b7501ed82372f23e4c777",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3b43b0ced76d308acdd1edc4aead4fc7e698a5b5d68ab0691b1565d797e56750"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:081f030864f499bb5315121fc7d1bbb70d4b268dd0b29046c3d62f66d96dbb2f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0c5611d06412620fee2dcf642bcc6b1074fadb964b842047939adc73e6dd6a0c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 57장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:27432d2b1c2dd0a61953ce5d501e402a29b93a649b04e728a16cdf1fb71dcd52",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9d3cdd0a11cbbebc2e84c8ff4b71a70206466d6e6e1b7501ed82372f23e4c777",
            "source_revision_id": "sha256:081f030864f499bb5315121fc7d1bbb70d4b268dd0b29046c3d62f66d96dbb2f",
            "translation_revision_id": "sha256:0c5611d06412620fee2dcf642bcc6b1074fadb964b842047939adc73e6dd6a0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d7c68e329d8c7ec43f66d96709a49940272fcb5093799081263866f3e8f54787",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9d3cdd0a11cbbebc2e84c8ff4b71a70206466d6e6e1b7501ed82372f23e4c777",
            "source_revision_id": "sha256:081f030864f499bb5315121fc7d1bbb70d4b268dd0b29046c3d62f66d96dbb2f",
            "translation_revision_id": "sha256:0c5611d06412620fee2dcf642bcc6b1074fadb964b842047939adc73e6dd6a0c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:27432d2b1c2dd0a61953ce5d501e402a29b93a649b04e728a16cdf1fb71dcd52",
          "sha256:d7c68e329d8c7ec43f66d96709a49940272fcb5093799081263866f3e8f54787"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "273쪽 주3은 audacem을 Prunica를 설명하는 주석의 유입 가능성과 연결한다. 편집 본문에는 audacem이 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              273
            ],
            "printed_texts": [
              "Prunicam audacem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 1절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3004489e9235e45455eae457183b137c0ce83135c8f92c6d7bf74c2c9298523f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n286.jpg",
            "page_key": "2:273",
            "printed_page": 273,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3b43b0ced76d308acdd1edc4aead4fc7e698a5b5d68ab0691b1565d797e56750",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adversus eos rursus qui sunt a Valentino, et reliquos falsi nominis Gnosticos, qui aliquando quidem a summitate quaedam eorum quae sunt in Scripturis posita dicta dicunt, propter semen quod est inde; aliquando vero a medietate propter matrem Prunicam audacem; multa vero a mundi fabricatore, a quo et missi sunt prophetae: dicimus valde irrationabile esse, in tantum inopiae deducere Patrem universorum, quasi non habuerit sua instrumenta, per quae pure ea quae sunt in Pleromate annuntiarentur. Quem enim timebat, ut non libere et sine commixtione ejus spiritus qui est in diminutione et ignorantia factus, proprie ac separatim significaret voluntatem suam? An timebat ne plurimi salvarentur, cum plures pure audissent ea quae sunt veritatis? An rursus impotens erat ipse sibi praeparare eos qui adventum Salvatoris annuntiarent?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:081f030864f499bb5315121fc7d1bbb70d4b268dd0b29046c3d62f66d96dbb2f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adversus eos rursus qui sunt a Valentino, et reliquos falsi nominis Gnosticos, qui aliquando quidem a summitate quaedam eorum quae sunt in Scripturis posita dicta dicunt, propter semen quod est inde; aliquando vero a medietate propter matrem Prunicam audacem; multa vero a mundi fabricatore, a quo et missi sunt prophetae: dicimus valde irrationabile esse, in tantum inopiae deducere Patrem universorum, quasi non habuerit sua instrumenta, per quae pure ea quae sunt in Pleromate annuntiarentur. Quem enim timebat, ut non libere et sine commixtione ejus spiritus qui est in diminutione et ignorantia factus, proprie ac separatim significaret voluntatem suam? An timebat ne plurimi salvarentur, cum plures pure audissent ea quae sunt veritatis? An rursus impotens erat ipse sibi praeparare eos qui adventum Salvatoris annuntiarent?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "88972713d48cb711c1ca2bb8326800956e482b39b729b4e7ae75552f182ad52f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "summitas는 지극히 높은 곳, medietas는 중간 영역을 가리킨다. 273쪽 각주 2는 summitas를 플레로마와 연결한다. 서로 다른 출처에서 성경의 말이 나왔다는 설명은 발렌티노스 계열의 견해이다.",
          "프루니코스를 수식하는 audacem은 대담한으로 옮겼다. 273쪽 각주 3에 따르면 Clermont와 Voss 사본에는 이 말이 없으며, Harvey는 Prunica를 풀이한 난외 설명일 가능성을 제시한다.",
          "instrumenta는 아버지의 뜻을 전할 도구들이다. 이어지는 물음은 아버지가 직접 전령들을 마련할 능력과 자유를 가졌다는 전제에서 출발한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3b43b0ced76d308acdd1edc4aead4fc7e698a5b5d68ab0691b1565d797e56750"
            ],
            "text": "다시 발렌티노스를 따르는 이들과 거짓되게 영지주의자라는 이름을 내세우는 나머지 사람들에게 맞서 말하자면, 그들은 그곳에서 온 씨앗 때문에 성경에 기록된 말 가운데 어떤 것은 지극히 높은 곳에서 나왔다고 말하고, 어떤 것은 중간 영역에서 나왔다고 말하는데, 그것은 대담한 어머니 프루니코스 때문이라고 한다. 또 많은 말은 세상을 만든 이에게서 나왔으며, 예언자들도 그가 보냈다고 한다. 플레로마에 속한 일들을 순수하게 전할 자기 도구들이 그분께 없었다는 듯이 만물의 아버지를 그토록 빈곤한 처지로 몰아넣는 것은 매우 불합리하다고 우리는 말한다. 그분은 누구를 두려워하셨기에, 결핍과 무지 속에서 생겨난 그 영과 뒤섞이지 않고 자유롭게, 고유하게 따로 자기 뜻을 밝히지 못하셨다는 것인가? 더 많은 사람이 진리에 속한 일들을 순수하게 듣게 되면 아주 많은 사람이 구원받을까 두려워하셨다는 것인가? 아니면 구원자가 오실 일을 알릴 사람들을 자기 힘으로 준비할 능력이 없으셨다는 것인가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:081f030864f499bb5315121fc7d1bbb70d4b268dd0b29046c3d62f66d96dbb2f"
        ],
        "text": "다시 발렌티노스를 따르는 이들과 거짓되게 영지주의자라는 이름을 내세우는 나머지 사람들에게 맞서 말하자면, 그들은 그곳에서 온 씨앗 때문에 성경에 기록된 말 가운데 어떤 것은 지극히 높은 곳에서 나왔다고 말하고, 어떤 것은 중간 영역에서 나왔다고 말하는데, 그것은 대담한 어머니 프루니코스 때문이라고 한다. 또 많은 말은 세상을 만든 이에게서 나왔으며, 예언자들도 그가 보냈다고 한다. 플레로마에 속한 일들을 순수하게 전할 자기 도구들이 그분께 없었다는 듯이 만물의 아버지를 그토록 빈곤한 처지로 몰아넣는 것은 매우 불합리하다고 우리는 말한다. 그분은 누구를 두려워하셨기에, 결핍과 무지 속에서 생겨난 그 영과 뒤섞이지 않고 자유롭게, 고유하게 따로 자기 뜻을 밝히지 못하셨다는 것인가? 더 많은 사람이 진리에 속한 일들을 순수하게 듣게 되면 아주 많은 사람이 구원받을까 두려워하셨다는 것인가? 아니면 구원자가 오실 일을 알릴 사람들을 자기 힘으로 준비할 능력이 없으셨다는 것인가?",
        "translation_revision_id": "sha256:0c5611d06412620fee2dcf642bcc6b1074fadb964b842047939adc73e6dd6a0c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
      },
      "work_location": "4.h57.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:92f3a44eb8bca0d53ceae9b52e304b2331da00ae0d30d758881f41d1b83f1167",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6109c3d307092e8be64e74637828cbdd3d9a4e2022775e17202cc18968b1f33e",
            "sha256:52280fd218dfeac0437b8d29d726ef81578086d36470224375586b8f9fae4c7c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:175c4be1b5055645a69fb1130951d322ddc7d2a6eea9686c3ba9a89e6f30b2de"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7d11b2c5f5fc0eecdd9c4c9fe2b408f30601d2ac63703d6c4a0dcbc140b11957"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 57장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273,
              274
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dfd3db3d71bc8a25f6a4858cb53813b2d8a5e508d4fc081f289afb8a186aeda9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:92f3a44eb8bca0d53ceae9b52e304b2331da00ae0d30d758881f41d1b83f1167",
            "source_revision_id": "sha256:175c4be1b5055645a69fb1130951d322ddc7d2a6eea9686c3ba9a89e6f30b2de",
            "translation_revision_id": "sha256:7d11b2c5f5fc0eecdd9c4c9fe2b408f30601d2ac63703d6c4a0dcbc140b11957"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:574d7ab2685d7c35081203bbeed4b74392099b13f699fdaeae128a9ba16b6211",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:92f3a44eb8bca0d53ceae9b52e304b2331da00ae0d30d758881f41d1b83f1167",
            "source_revision_id": "sha256:175c4be1b5055645a69fb1130951d322ddc7d2a6eea9686c3ba9a89e6f30b2de",
            "translation_revision_id": "sha256:7d11b2c5f5fc0eecdd9c4c9fe2b408f30601d2ac63703d6c4a0dcbc140b11957"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:dfd3db3d71bc8a25f6a4858cb53813b2d8a5e508d4fc081f289afb8a186aeda9",
          "sha256:574d7ab2685d7c35081203bbeed4b74392099b13f699fdaeae128a9ba16b6211"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              273,
              274
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 2절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3004489e9235e45455eae457183b137c0ce83135c8f92c6d7bf74c2c9298523f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n286.jpg",
            "page_key": "2:273",
            "printed_page": 273,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6109c3d307092e8be64e74637828cbdd3d9a4e2022775e17202cc18968b1f33e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem cum huc venisset Salvator, suos Apostolos misit in mundum, pure adventum ejus annuntiantes, et voluntatem Patris docentes, in nullo communicantes neque gentium, neque Judaeorum doctrinae, multo magis in Pleromate exsistens praedicatores",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "75dae9697d7457abb50b4753f842d88cdc0ab7fe76a7a6ee4210ead277903507",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n287.jpg",
            "page_key": "2:274",
            "printed_page": 274,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:52280fd218dfeac0437b8d29d726ef81578086d36470224375586b8f9fae4c7c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "proprios destinasset, annuntiantes in hunc mundum futurum adventum ejus, in nullo communicantes iis prophetiis quae sunt a Demiurgo. Si autem, cum esset intra Pleroma, usus est iis prophetis qui erant secundum Legem, et per eos ostendit quae sunt sua, multo magis, cum huc venisset, his ipsis usus fuisset magistris, et per eos annuntiasset nobis Evangelium. Jam igitur non Petrum et Paulum, et reliquos Apostolos dicant annuntiasse veritatem, sed Scribas et Pharisaeos, et reliquos per quos Lex annuntiabatur. Si autem suos in suo adventu proprios Apostolos emisit in spiritu veritatis, et non in spiritu erroris, hoc idem ipsum in prophetis fecit: semper enim idipsum Verbum Dei: et siquidem de principalitate Spiritus fuit secundum regulam ipsorum Spiritus lucis, et Spiritus veritatis, et Spiritus perfectionis, et Spiritus agnitionis; is vero qui a Demiurgo, fuit Spiritus ignorantiae, et diminutionis, et erroris, et umbrae progenies; quemadmodum in uno et eodem potuit esse perfectio et diminutio, agnitio et ignorantia, error et veritas, lux et tenebrae? Si autem in prophetis impossibile erat hoc ita esse, sed ab uno Deo Verbum Domini praeconabant, et adventum Filii ejus annuntiabant; multo magis Dominus ipse nunquam modo quidem de principali, modo vero de subjecta deminoratione fecisset sermones, et agnitionis et ignorantiae simul factus magister: nec unquam modo quidem mundi fabricatorem, modo autem eum qui super hunc est glorificaret Patrem, quemadmodum ipse ait: Nemo immittit commissuram vestimenti novi in vestimentum vetus, nec mittunt vinum novum in utres veteres. Igitur aut omni modo et ipsi abstineant se a prophetis, tanquam a veteribus; et non dicant, eos ab ea novitate, quae secundum principalitatem est, quaedam dixisse, praemissos a Demiurgo: aut rursus arguentur a Domino dicente, novum vinum non mitti in utres veteres.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:175c4be1b5055645a69fb1130951d322ddc7d2a6eea9686c3ba9a89e6f30b2de",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem cum huc venisset Salvator, suos Apostolos misit in mundum, pure adventum ejus annuntiantes, et voluntatem Patris docentes, in nullo communicantes neque gentium, neque Judaeorum doctrinae, multo magis in Pleromate exsistens praedicatores proprios destinasset, annuntiantes in hunc mundum futurum adventum ejus, in nullo communicantes iis prophetiis quae sunt a Demiurgo. Si autem, cum esset intra Pleroma, usus est iis prophetis qui erant secundum Legem, et per eos ostendit quae sunt sua, multo magis, cum huc venisset, his ipsis usus fuisset magistris, et per eos annuntiasset nobis Evangelium. Jam igitur non Petrum et Paulum, et reliquos Apostolos dicant annuntiasse veritatem, sed Scribas et Pharisaeos, et reliquos per quos Lex annuntiabatur. Si autem suos in suo adventu proprios Apostolos emisit in spiritu veritatis, et non in spiritu erroris, hoc idem ipsum in prophetis fecit: semper enim idipsum Verbum Dei: et siquidem de principalitate Spiritus fuit secundum regulam ipsorum Spiritus lucis, et Spiritus veritatis, et Spiritus perfectionis, et Spiritus agnitionis; is vero qui a Demiurgo, fuit Spiritus ignorantiae, et diminutionis, et erroris, et umbrae progenies; quemadmodum in uno et eodem potuit esse perfectio et diminutio, agnitio et ignorantia, error et veritas, lux et tenebrae? Si autem in prophetis impossibile erat hoc ita esse, sed ab uno Deo Verbum Domini praeconabant, et adventum Filii ejus annuntiabant; multo magis Dominus ipse nunquam modo quidem de principali, modo vero de subjecta deminoratione fecisset sermones, et agnitionis et ignorantiae simul factus magister: nec unquam modo quidem mundi fabricatorem, modo autem eum qui super hunc est glorificaret Patrem, quemadmodum ipse ait: Nemo immittit commissuram vestimenti novi in vestimentum vetus, nec mittunt vinum novum in utres veteres. Igitur aut omni modo et ipsi abstineant se a prophetis, tanquam a veteribus; et non dicant, eos ab ea novitate, quae secundum principalitatem est, quaedam dixisse, praemissos a Demiurgo: aut rursus arguentur a Domino dicente, novum vinum non mitti in utres veteres.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "79ada7712d26a9518f3ad02710d83a41a217a08bd5191f9cf4c285512f706f5d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "principalitas는 최상 영역으로 옮겼다. 274쪽 각주 5는 앞 절의 summitas와 함께 플레로마를 가리키는 말로 설명한다. 이에 맞서는 subjecta deminoratio는 그 아래 결핍의 영역이다.",
          "빛과 진리와 완전함과 앎의 영, 무지와 결핍과 오류의 영이라는 구분은 secundum regulam ipsorum, 곧 그들의 규칙에 따른 설명이다. 한 예언자가 이처럼 대립하는 두 출처를 함께 지닐 수 있는지가 논점이다.",
          "새 옷 조각과 새 포도주의 비유는 누가복음 5:36-37과 연결된다. 여기서는 예언자들을 낡은 것으로 여기면서 그들에게 최상 영역의 새로운 말을 돌리는 해석을 비판한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6109c3d307092e8be64e74637828cbdd3d9a4e2022775e17202cc18968b1f33e",
              "sha256:52280fd218dfeac0437b8d29d726ef81578086d36470224375586b8f9fae4c7c"
            ],
            "text": "구원자가 이곳에 오셨을 때 자기 사도들을 세상에 보내어 자신이 오신 일을 순수하게 알리고 아버지의 뜻을 가르치게 하셨으며, 이방인이나 유대인의 가르침과는 조금도 어울리지 않게 하셨다면, 플레로마에 계실 때에는 더욱더 자기 전령들을 보내어 자신이 이 세상에 오실 일을 알리되, 데미우르고스에게서 나온 예언들과는 조금도 어울리지 않게 하셨을 것이다. 또 플레로마 안에 계실 때 율법에 속한 예언자들을 사용하여 그들을 통해 자기 일을 드러내셨다면, 이곳에 오셨을 때에는 더욱더 바로 그들을 교사로 사용하여 그들을 통해 우리에게 복음을 전하셨을 것이다. 그러므로 이제 그들은 베드로와 바울과 나머지 사도들이 아니라 서기관들과 바리새인들과 그 밖의 사람들, 곧 율법을 전하던 사람들이 진리를 전했다고 말해야 한다. 그분이 오셨을 때 자기 사도들을 보내시되 오류의 영이 아닌 진리의 영으로 보내셨다면, 예언자들에게도 바로 그와 같이 하셨다. 하나님의 말씀은 언제나 동일하시기 때문이다. 그들의 규칙에 따르면 최상 영역에서 나온 영은 빛의 영이요 진리의 영이며, 완전함의 영이요 앎의 영이었고, 데미우르고스에게서 나온 것은 무지와 결핍과 오류의 영이며 그림자의 자손이었다면, 완전함과 결핍, 앎과 무지, 오류와 진리, 빛과 어둠이 어떻게 한 사람 안에 함께 있을 수 있었겠는가? 예언자들에게 이런 일이 불가능했고, 그들이 한 하나님에게서 나온 주님의 말씀을 선포하고 그분의 아들이 오실 일을 알렸다면, 주님 자신은 더욱더 어떤 때에는 최상 영역에 관해, 어떤 때에는 그 아래 결핍의 영역에 관해 말씀하시는 일이 결코 없었을 것이며, 앎과 무지를 함께 가르치는 스승이 되시지도 않았을 것이다. 어떤 때에는 세상을 만든 이를, 어떤 때에는 그 위에 있는 아버지를 번갈아 영광스럽게 하시는 일도 결코 없었을 것이다. 친히 이렇게 말씀하셨기 때문이다. “아무도 새 옷에서 떼어 낸 조각을 낡은 옷에 덧대지 않으며, 새 포도주를 낡은 가죽 부대에 넣지도 않는다.” 그러므로 그들도 예언자들을 낡은 것이라 여기거든 철저히 멀리해야 한다. 데미우르고스가 미리 보낸 그 예언자들이 최상 영역에 속한 그 새로움에서 나오는 어떤 말을 했다고 말해서는 안 된다. 그렇지 않으면 새 포도주를 낡은 가죽 부대에 넣지 않는다고 말씀하신 주님께 다시 책망을 받을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:175c4be1b5055645a69fb1130951d322ddc7d2a6eea9686c3ba9a89e6f30b2de"
        ],
        "text": "구원자가 이곳에 오셨을 때 자기 사도들을 세상에 보내어 자신이 오신 일을 순수하게 알리고 아버지의 뜻을 가르치게 하셨으며, 이방인이나 유대인의 가르침과는 조금도 어울리지 않게 하셨다면, 플레로마에 계실 때에는 더욱더 자기 전령들을 보내어 자신이 이 세상에 오실 일을 알리되, 데미우르고스에게서 나온 예언들과는 조금도 어울리지 않게 하셨을 것이다. 또 플레로마 안에 계실 때 율법에 속한 예언자들을 사용하여 그들을 통해 자기 일을 드러내셨다면, 이곳에 오셨을 때에는 더욱더 바로 그들을 교사로 사용하여 그들을 통해 우리에게 복음을 전하셨을 것이다. 그러므로 이제 그들은 베드로와 바울과 나머지 사도들이 아니라 서기관들과 바리새인들과 그 밖의 사람들, 곧 율법을 전하던 사람들이 진리를 전했다고 말해야 한다. 그분이 오셨을 때 자기 사도들을 보내시되 오류의 영이 아닌 진리의 영으로 보내셨다면, 예언자들에게도 바로 그와 같이 하셨다. 하나님의 말씀은 언제나 동일하시기 때문이다. 그들의 규칙에 따르면 최상 영역에서 나온 영은 빛의 영이요 진리의 영이며, 완전함의 영이요 앎의 영이었고, 데미우르고스에게서 나온 것은 무지와 결핍과 오류의 영이며 그림자의 자손이었다면, 완전함과 결핍, 앎과 무지, 오류와 진리, 빛과 어둠이 어떻게 한 사람 안에 함께 있을 수 있었겠는가? 예언자들에게 이런 일이 불가능했고, 그들이 한 하나님에게서 나온 주님의 말씀을 선포하고 그분의 아들이 오실 일을 알렸다면, 주님 자신은 더욱더 어떤 때에는 최상 영역에 관해, 어떤 때에는 그 아래 결핍의 영역에 관해 말씀하시는 일이 결코 없었을 것이며, 앎과 무지를 함께 가르치는 스승이 되시지도 않았을 것이다. 어떤 때에는 세상을 만든 이를, 어떤 때에는 그 위에 있는 아버지를 번갈아 영광스럽게 하시는 일도 결코 없었을 것이다. 친히 이렇게 말씀하셨기 때문이다. “아무도 새 옷에서 떼어 낸 조각을 낡은 옷에 덧대지 않으며, 새 포도주를 낡은 가죽 부대에 넣지도 않는다.” 그러므로 그들도 예언자들을 낡은 것이라 여기거든 철저히 멀리해야 한다. 데미우르고스가 미리 보낸 그 예언자들이 최상 영역에 속한 그 새로움에서 나오는 어떤 말을 했다고 말해서는 안 된다. 그렇지 않으면 새 포도주를 낡은 가죽 부대에 넣지 않는다고 말씀하신 주님께 다시 책망을 받을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7d11b2c5f5fc0eecdd9c4c9fe2b408f30601d2ac63703d6c4a0dcbc140b11957",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
      },
      "work_location": "4.h57.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a1464066360cc0872571ac232ea603afbaf16332b9fb3ed7943b332e62494b16",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3282fa20b0d7ac7c11be2bc517a0694ceb029f54a71ac2830c00bc8458193d16",
            "sha256:6641ab4a3fd17bbe70bb4c3a0d628ba14acfb32bdeb2d13840f4c5dad5c585ab"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3d21975cbe990413f3d217bb8408198095f6c303792dbe392adc1584867db083"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:321abf36f79635a7b7fa984e51672a29911ec6d3891d5c4886f57ec94eeb60b5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 57장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274,
              275
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4e18714b1f123257a3b9fbe80307d4f018602ed87a2245999f7c9ee6fd63a24b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1464066360cc0872571ac232ea603afbaf16332b9fb3ed7943b332e62494b16",
            "source_revision_id": "sha256:3d21975cbe990413f3d217bb8408198095f6c303792dbe392adc1584867db083",
            "translation_revision_id": "sha256:321abf36f79635a7b7fa984e51672a29911ec6d3891d5c4886f57ec94eeb60b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:cd674d6ab69c216d80227680c0e156ec5e5578c1b166eda874587d37c7d48749",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1464066360cc0872571ac232ea603afbaf16332b9fb3ed7943b332e62494b16",
            "source_revision_id": "sha256:3d21975cbe990413f3d217bb8408198095f6c303792dbe392adc1584867db083",
            "translation_revision_id": "sha256:321abf36f79635a7b7fa984e51672a29911ec6d3891d5c4886f57ec94eeb60b5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4e18714b1f123257a3b9fbe80307d4f018602ed87a2245999f7c9ee6fd63a24b",
          "sha256:cd674d6ab69c216d80227680c0e156ec5e5578c1b166eda874587d37c7d48749"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              274,
              275
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "275쪽 주1은 quam을 Arundel 사본의 독법으로 제시하고, Massuet의 qua와 비교한다. Horo에는 Horum 및 Hora 이문이 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              275
            ],
            "printed_texts": [
              "quam extensus Horo"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 3절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "75dae9697d7457abb50b4753f842d88cdc0ab7fe76a7a6ee4210ead277903507",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n287.jpg",
            "page_key": "2:274",
            "printed_page": 274,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3282fa20b0d7ac7c11be2bc517a0694ceb029f54a71ac2830c00bc8458193d16",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unde autem semen matris ipsorum poterat cognoscere ea quae erant intra Pleroma sacramenta, et de his eloqui? Siquidem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3431e6cffec9627fb79ad521cd2aa1bc45483398801ccd7833af305f98dcbc1e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n288.jpg",
            "page_key": "2:275",
            "printed_page": 275,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6641ab4a3fd17bbe70bb4c3a0d628ba14acfb32bdeb2d13840f4c5dad5c585ab",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "extra Pleroma exsistens mater, peperit hoc ipsum semen; quod autem extra Pleroma est, extra agnitionem esse dicunt, quod est ignorantia. Quomodo igitur id, quod erat ignorantia semen conceptum, agnitionem annuntiare poterat? Aut quemadmodum ipsa mater, ea quae erant Pleromatis, cognoscebat sacramenta, informis et infigurata, quasi abortivum projecta foras, et ibi aptata et formata, et ab Horo prohibita interius ingredi, et usque ad consummationem extra Pleroma perseverans, id est, extra agnitionem? Rursus autem passionem Domini typum esse dicentes extensionis Christi superioris, quam extensus Horo formavit eorum matrem, in reliquis arguuntur, jam non habentes similitudinem typi ostendere: ubi enim sursum Christus aceto et felle potatus est? aut ubi divisa sunt vestimenta ejus? aut ubi punctus est, et exivit sanguis et aqua? aut ubi guttas sanguinis sudavit? et reliqua quaecunque Domino acciderunt, de quibus dixerunt prophetae. Unde ergo de iis quae tunc quidem nondum evenerant, incipiebant autem evenire, aut mater, aut semen ejus divinavit?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3d21975cbe990413f3d217bb8408198095f6c303792dbe392adc1584867db083",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unde autem semen matris ipsorum poterat cognoscere ea quae erant intra Pleroma sacramenta, et de his eloqui? Siquidem extra Pleroma exsistens mater, peperit hoc ipsum semen; quod autem extra Pleroma est, extra agnitionem esse dicunt, quod est ignorantia. Quomodo igitur id, quod erat ignorantia semen conceptum, agnitionem annuntiare poterat? Aut quemadmodum ipsa mater, ea quae erant Pleromatis, cognoscebat sacramenta, informis et infigurata, quasi abortivum projecta foras, et ibi aptata et formata, et ab Horo prohibita interius ingredi, et usque ad consummationem extra Pleroma perseverans, id est, extra agnitionem? Rursus autem passionem Domini typum esse dicentes extensionis Christi superioris, quam extensus Horo formavit eorum matrem, in reliquis arguuntur, jam non habentes similitudinem typi ostendere: ubi enim sursum Christus aceto et felle potatus est? aut ubi divisa sunt vestimenta ejus? aut ubi punctus est, et exivit sanguis et aqua? aut ubi guttas sanguinis sudavit? et reliqua quaecunque Domino acciderunt, de quibus dixerunt prophetae. Unde ergo de iis quae tunc quidem nondum evenerant, incipiebant autem evenire, aut mater, aut semen ejus divinavit?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ee4d7b451f4ee40ed9fe3b7611910f9f0fb4a24e2e6ad6821cb0c0aa8ef9591a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "sacramenta는 이 대목에서 플레로마의 신비를 가리킨다. 어머니와 그 씨앗이 플레로마 바깥에 있다는 설명에 이어, 이들이 그 안의 신비를 어떻게 알 수 있는지 묻는다.",
          "Harvey 본문은 quam extensus Horo이다. 275쪽 각주 1은 quam에 대해 qua라는 추정 교정과 quum의 가능성을 제시하고, Horo에 대해서도 사본별 Horum과 Hora를 기록한다. 문맥의 장면은 위의 그리스도가 호로스 위로 뻗어 나가 어머니에게 형태를 주는 일이다.",
          "모형의 대응을 묻는 목록에는 식초와 쓸개즙, 나뉜 옷, 찔린 몸에서 나온 피와 물, 핏방울의 땀이 차례로 나온다. 마지막의 incipiebant evenire는 그때 아직 일어나지 않았으나 장차 일어날 사건들을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3282fa20b0d7ac7c11be2bc517a0694ceb029f54a71ac2830c00bc8458193d16",
              "sha256:6641ab4a3fd17bbe70bb4c3a0d628ba14acfb32bdeb2d13840f4c5dad5c585ab"
            ],
            "text": "그들의 어머니에게서 나온 씨앗이 어떻게 플레로마 안의 신비를 알고 그것에 관해 말할 수 있었겠는가? 어머니는 플레로마 바깥에 있으면서 바로 그 씨앗을 낳았기 때문이다. 그런데 플레로마 바깥에 있는 것은 앎의 바깥, 곧 무지 속에 있다고 그들은 말한다. 그러니 무지 속에서 잉태된 그 씨앗이 어떻게 앎을 전할 수 있었겠는가? 또 그 어머니 자신은 어떻게 플레로마의 신비를 알았겠는가? 그녀는 형태도 모습도 없이 유산된 태아처럼 바깥으로 내던져졌고, 거기서 갖추어지고 형태를 받았으며, 호로스에게 가로막혀 안으로 들어가지 못하고, 마지막까지 플레로마 바깥에, 곧 앎의 바깥에 머물렀는데 말이다. 다시 그들은 주님의 수난이 위에 있는 그리스도가 뻗어 나간 일의 모형이라고 말한다. 그리스도가 호로스 위로 뻗어 나가 그들의 어머니에게 형태를 주었다는 것이다. 그러나 나머지 일들에서 그들은 논박을 받는다. 더는 모형과 닮은 모습을 제시할 수 없기 때문이다. 위에 있는 그리스도가 어디서 식초와 쓸개즙을 마셨는가? 어디서 그의 옷이 나뉘었는가? 어디서 찔려 피와 물이 나왔는가? 어디서 핏방울을 땀으로 흘렸는가? 주님께 일어난 그 밖의 모든 일, 곧 예언자들이 말한 일들에도 같은 물음이 따른다. 그때는 아직 일어나지 않았으나 장차 일어날 일들을 어머니나 그 씨앗이 어떻게 미리 내다보았다는 것인가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3d21975cbe990413f3d217bb8408198095f6c303792dbe392adc1584867db083"
        ],
        "text": "그들의 어머니에게서 나온 씨앗이 어떻게 플레로마 안의 신비를 알고 그것에 관해 말할 수 있었겠는가? 어머니는 플레로마 바깥에 있으면서 바로 그 씨앗을 낳았기 때문이다. 그런데 플레로마 바깥에 있는 것은 앎의 바깥, 곧 무지 속에 있다고 그들은 말한다. 그러니 무지 속에서 잉태된 그 씨앗이 어떻게 앎을 전할 수 있었겠는가? 또 그 어머니 자신은 어떻게 플레로마의 신비를 알았겠는가? 그녀는 형태도 모습도 없이 유산된 태아처럼 바깥으로 내던져졌고, 거기서 갖추어지고 형태를 받았으며, 호로스에게 가로막혀 안으로 들어가지 못하고, 마지막까지 플레로마 바깥에, 곧 앎의 바깥에 머물렀는데 말이다. 다시 그들은 주님의 수난이 위에 있는 그리스도가 뻗어 나간 일의 모형이라고 말한다. 그리스도가 호로스 위로 뻗어 나가 그들의 어머니에게 형태를 주었다는 것이다. 그러나 나머지 일들에서 그들은 논박을 받는다. 더는 모형과 닮은 모습을 제시할 수 없기 때문이다. 위에 있는 그리스도가 어디서 식초와 쓸개즙을 마셨는가? 어디서 그의 옷이 나뉘었는가? 어디서 찔려 피와 물이 나왔는가? 어디서 핏방울을 땀으로 흘렸는가? 주님께 일어난 그 밖의 모든 일, 곧 예언자들이 말한 일들에도 같은 물음이 따른다. 그때는 아직 일어나지 않았으나 장차 일어날 일들을 어머니나 그 씨앗이 어떻게 미리 내다보았다는 것인가?",
        "translation_revision_id": "sha256:321abf36f79635a7b7fa984e51672a29911ec6d3891d5c4886f57ec94eeb60b5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
      },
      "work_location": "4.h57.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:aaf766018ea847634f15b2b94fcafd2135c1d6b68bd5647788bca1ab319094a0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c364512a0bb5cbd10c75642b9a4912ab677674ab1207bcc4ea41fdbb6b160b18",
            "sha256:1bf35295974e5e8616c2c701eb544522d31a19caaad34c55c1b0118fee60603e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c6682fb41181a40df56a3596034dc71972453bc4fc67461e4d616cbc4e6d585c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:63451cb36bb3197a7e1b542a24d02afaa1ab6f6fbff0244d86700ebfe6bed120"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 57장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275,
              276
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f5e8e530e1f569c8029f19583bb117e2d0a8b8f562f926dac3f4422a0d4b15ba",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aaf766018ea847634f15b2b94fcafd2135c1d6b68bd5647788bca1ab319094a0",
            "source_revision_id": "sha256:c6682fb41181a40df56a3596034dc71972453bc4fc67461e4d616cbc4e6d585c",
            "translation_revision_id": "sha256:63451cb36bb3197a7e1b542a24d02afaa1ab6f6fbff0244d86700ebfe6bed120"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:33b9f7696a9f97c7102b158c0f330a183c76483ff6305952b4e3c17c13ff8a9e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aaf766018ea847634f15b2b94fcafd2135c1d6b68bd5647788bca1ab319094a0",
            "source_revision_id": "sha256:c6682fb41181a40df56a3596034dc71972453bc4fc67461e4d616cbc4e6d585c",
            "translation_revision_id": "sha256:63451cb36bb3197a7e1b542a24d02afaa1ab6f6fbff0244d86700ebfe6bed120"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f5e8e530e1f569c8029f19583bb117e2d0a8b8f562f926dac3f4422a0d4b15ba",
          "sha256:33b9f7696a9f97c7102b158c0f330a183c76483ff6305952b4e3c17c13ff8a9e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h57-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103435.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              275,
              276
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 57,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 57장 4절이다. 통상 장절과 서로 다른 구분은 canonical_references의 범위에 기록되어 있다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3431e6cffec9627fb79ad521cd2aa1bc45483398801ccd7833af305f98dcbc1e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n288.jpg",
            "page_key": "2:275",
            "printed_page": 275,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c364512a0bb5cbd10c75642b9a4912ab677674ab1207bcc4ea41fdbb6b160b18",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam super haec dicunt quidem a principalitate quaedam dicta, confutati ab iis, quae in Scripturis de Christi adventu referuntur. Quae autem sint haec, non jam unum sentiunt, sed alii alia de his ipsis respondent. Siquis enim experimentum eorum volens accipere, separatim interroget de aliquo sermone eos, qui excellentes sint apud eos, inveniet alium quidem dicentem de Propatore, id est, de Bytho esse id quod interrogetur; alium vero de Initio omnium, id est, de Unigenito; alterum vero de Patre omnium, hoc est, de Verbo: alter rursus dicet de uno Aeone eorum, qui sunt in Pleromate Aeones, dici: alii autem de Christo, et alius de Salvatore. Qui autem illorum peritior est, posteaquam multum tacens protraxerit, de Horo ait dictum esse: alius vero eam quae est intra plenitudinem, Sophiam significari: alius vero illam quae extra plenitudinem est, Matrem annuntiari; et alius mundi fabricatorem Deum dicet. Tantae sunt de uno inter eos diversitates, de iisdem Scripturis varias habentes sententias: et uno eodemque sermone lecto, universi obductis superciliis agitantes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4c177e99703980d20fc9f8aced444b21bafebb5cdbf4e782eea508dfa8b6233e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n289.jpg",
            "page_key": "2:276",
            "printed_page": 276,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1bf35295974e5e8616c2c701eb544522d31a19caaad34c55c1b0118fee60603e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "capita, valde quidem altissime se habere sermonem dicunt, non autem omnes capere magnitudinem ejus intellectus, qui ibidem continetur: et propter hoc silentium maximam rem esse apud sapientes. Oportere enim eam quae sit sursum Sigen, per id quod est apud eos silentium, deformari. Sic autem abeunt omnes quotquot sunt, tantas de uno gestantes sententias, in abscondito ferentes secum sua acumina. Cum igitur inter eos convenerit de iis quae in Scripturis sunt praedicta, tunc et a nobis confutabuntur. Non enim bene sentientes, interim tamen semetipsos arguunt, de iisdem verbis non consentientes. Nos autem unum et solum verum Deum doctorem sequentes, et regulam veritatis habentes ejus sermones, de iisdem semper eadem dicimus omnes, unum Deum scientes, factorem hujus universitatis, qui prophetas misit, qui eduxit populum de terra Aegypti, qui in novissimis temporibus Filium suum manifestavit, uti confunderet incredulos, et exquireret justitiae fructum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c6682fb41181a40df56a3596034dc71972453bc4fc67461e4d616cbc4e6d585c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adhuc etiam super haec dicunt quidem a principalitate quaedam dicta, confutati ab iis, quae in Scripturis de Christi adventu referuntur. Quae autem sint haec, non jam unum sentiunt, sed alii alia de his ipsis respondent. Siquis enim experimentum eorum volens accipere, separatim interroget de aliquo sermone eos, qui excellentes sint apud eos, inveniet alium quidem dicentem de Propatore, id est, de Bytho esse id quod interrogetur; alium vero de Initio omnium, id est, de Unigenito; alterum vero de Patre omnium, hoc est, de Verbo: alter rursus dicet de uno Aeone eorum, qui sunt in Pleromate Aeones, dici: alii autem de Christo, et alius de Salvatore. Qui autem illorum peritior est, posteaquam multum tacens protraxerit, de Horo ait dictum esse: alius vero eam quae est intra plenitudinem, Sophiam significari: alius vero illam quae extra plenitudinem est, Matrem annuntiari; et alius mundi fabricatorem Deum dicet. Tantae sunt de uno inter eos diversitates, de iisdem Scripturis varias habentes sententias: et uno eodemque sermone lecto, universi obductis superciliis agitantes capita, valde quidem altissime se habere sermonem dicunt, non autem omnes capere magnitudinem ejus intellectus, qui ibidem continetur: et propter hoc silentium maximam rem esse apud sapientes. Oportere enim eam quae sit sursum Sigen, per id quod est apud eos silentium, deformari. Sic autem abeunt omnes quotquot sunt, tantas de uno gestantes sententias, in abscondito ferentes secum sua acumina. Cum igitur inter eos convenerit de iis quae in Scripturis sunt praedicta, tunc et a nobis confutabuntur. Non enim bene sentientes, interim tamen semetipsos arguunt, de iisdem verbis non consentientes. Nos autem unum et solum verum Deum doctorem sequentes, et regulam veritatis habentes ejus sermones, de iisdem semper eadem dicimus omnes, unum Deum scientes, factorem hujus universitatis, qui prophetas misit, qui eduxit populum de terra Aegypti, qui in novissimis temporibus Filium suum manifestavit, uti confunderet incredulos, et exquireret justitiae fructum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c55ea65ad18ef6703c94c080e9edbd211d9b7851893b80b3ef15bd12dcd9778f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "프로파토르와 뷔토스, 만물의 시작과 독생자, 만물의 아버지와 말씀은 상대 학파가 성경 구절에 부여한 해석을 차례로 열거한 것이다. 275쪽 각주 6은 시작이 모노게네스의 이름이며 아버지가 로고스의 이름임을 설명한다.",
          "이 절은 Pleroma와 plenitudo를 함께 쓴다. 각각 플레로마와 충만함으로 옮겼으며, 소피아가 그 안에 있고 어머니가 그 바깥에 있다는 상대의 구분을 따른다.",
          "시게는 침묵을 뜻하는 이름이다. 위의 시게를 자기들의 침묵으로 나타낸다는 말은 침묵에 신화적 근거를 부여하는 상대의 설명이다. deformari는 여기서 형상으로 나타내다라는 뜻이다.",
          "regula veritatis는 진리의 규칙이다. 결론은 예언자 파송, 이집트에서의 해방, 아들을 드러내신 일을 한 하나님의 행위로 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c364512a0bb5cbd10c75642b9a4912ab677674ab1207bcc4ea41fdbb6b160b18",
              "sha256:1bf35295974e5e8616c2c701eb544522d31a19caaad34c55c1b0118fee60603e"
            ],
            "text": "이에 더하여, 성경에 기록된 그리스도의 오심에 관한 말씀들로 논박을 당하자, 그들은 일부 말씀은 최상 영역에서 나왔다고 주장한다. 그러나 그 말들이 무엇인지에 대해서는 의견이 하나로 모이지 않고, 같은 말들을 두고도 저마다 다르게 답한다. 누군가 그들을 시험해 보고자 그들 가운데 뛰어나다는 이들에게 어떤 말씀에 관해 각자에게 따로 물어보면, 한 사람은 그 말씀이 프로파토르에 관한 것, 곧 뷔토스에 관한 것이라고 답할 것이다. 다른 사람은 만물의 시작, 곧 독생자에 관한 것이라 하고, 또 다른 사람은 만물의 아버지, 곧 말씀에 관한 것이라 할 것이다. 또 어떤 사람은 플레로마 안의 아이온들 가운데 한 아이온에 관한 말이라고 할 것이며, 다른 이들은 그리스도에 관해, 또 다른 사람은 구원자에 관해 말한 것이라 할 것이다. 그들 가운데 좀 더 능숙한 자는 오랫동안 침묵하며 뜸을 들인 뒤에 호로스에 관해 한 말이라고 한다. 다른 사람은 충만함 안에 있는 소피아를 가리킨다고 하고, 또 다른 사람은 충만함 바깥의 어머니를 알리는 말이라고 하며, 다른 사람은 세상을 만드신 하나님을 말한다고 할 것이다. 한 가지에 대해 그들 사이에 이토록 많은 차이가 있고, 똑같은 성경을 놓고도 여러 견해를 품는다. 똑같은 말씀을 읽고서는 모두 눈썹을 찌푸리고 고개를 흔들면서, 그 말씀은 지극히 높은 뜻을 지닌다고 말한다. 그 안에 담긴 의미의 위대함을 모두가 이해할 수는 없으며, 그래서 지혜로운 사람들에게는 침묵이 가장 큰 일이라는 것이다. 위에 있는 시게를 자기들의 침묵으로 나타내야 하기 때문이라고 한다. 이렇게 그들은 모두 떠나가면서, 한 가지에 대해 그토록 많은 견해를 품고 자기들의 예리한 생각을 은밀히 간직한다. 그러므로 성경에 예언된 일들에 대해 그들 사이에 합의가 이루어지면, 그때에는 우리에게도 논박을 받을 것이다. 그들의 생각은 바르지 못하지만, 똑같은 말에 동의하지 않으므로 지금은 스스로를 논박하고 있다. 우리는 오직 한 분이신 참 하나님을 스승으로 따르며, 그분의 말씀을 진리의 규칙으로 삼으므로, 같은 일에 관해 언제나 모두 같은 말을 한다. 우리는 이 온 세상을 만드신 한 하나님을 안다. 그분은 예언자들을 보내셨고, 백성을 이집트 땅에서 이끌어 내셨으며, 마지막 때에는 믿지 않는 자들을 부끄럽게 하고 의의 열매를 찾으시려고 자기 아들을 드러내셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c6682fb41181a40df56a3596034dc71972453bc4fc67461e4d616cbc4e6d585c"
        ],
        "text": "이에 더하여, 성경에 기록된 그리스도의 오심에 관한 말씀들로 논박을 당하자, 그들은 일부 말씀은 최상 영역에서 나왔다고 주장한다. 그러나 그 말들이 무엇인지에 대해서는 의견이 하나로 모이지 않고, 같은 말들을 두고도 저마다 다르게 답한다. 누군가 그들을 시험해 보고자 그들 가운데 뛰어나다는 이들에게 어떤 말씀에 관해 각자에게 따로 물어보면, 한 사람은 그 말씀이 프로파토르에 관한 것, 곧 뷔토스에 관한 것이라고 답할 것이다. 다른 사람은 만물의 시작, 곧 독생자에 관한 것이라 하고, 또 다른 사람은 만물의 아버지, 곧 말씀에 관한 것이라 할 것이다. 또 어떤 사람은 플레로마 안의 아이온들 가운데 한 아이온에 관한 말이라고 할 것이며, 다른 이들은 그리스도에 관해, 또 다른 사람은 구원자에 관해 말한 것이라 할 것이다. 그들 가운데 좀 더 능숙한 자는 오랫동안 침묵하며 뜸을 들인 뒤에 호로스에 관해 한 말이라고 한다. 다른 사람은 충만함 안에 있는 소피아를 가리킨다고 하고, 또 다른 사람은 충만함 바깥의 어머니를 알리는 말이라고 하며, 다른 사람은 세상을 만드신 하나님을 말한다고 할 것이다. 한 가지에 대해 그들 사이에 이토록 많은 차이가 있고, 똑같은 성경을 놓고도 여러 견해를 품는다. 똑같은 말씀을 읽고서는 모두 눈썹을 찌푸리고 고개를 흔들면서, 그 말씀은 지극히 높은 뜻을 지닌다고 말한다. 그 안에 담긴 의미의 위대함을 모두가 이해할 수는 없으며, 그래서 지혜로운 사람들에게는 침묵이 가장 큰 일이라는 것이다. 위에 있는 시게를 자기들의 침묵으로 나타내야 하기 때문이라고 한다. 이렇게 그들은 모두 떠나가면서, 한 가지에 대해 그토록 많은 견해를 품고 자기들의 예리한 생각을 은밀히 간직한다. 그러므로 성경에 예언된 일들에 대해 그들 사이에 합의가 이루어지면, 그때에는 우리에게도 논박을 받을 것이다. 그들의 생각은 바르지 못하지만, 똑같은 말에 동의하지 않으므로 지금은 스스로를 논박하고 있다. 우리는 오직 한 분이신 참 하나님을 스승으로 따르며, 그분의 말씀을 진리의 규칙으로 삼으므로, 같은 일에 관해 언제나 모두 같은 말을 한다. 우리는 이 온 세상을 만드신 한 하나님을 안다. 그분은 예언자들을 보내셨고, 백성을 이집트 땅에서 이끌어 내셨으며, 마지막 때에는 믿지 않는 자들을 부끄럽게 하고 의의 열매를 찾으시려고 자기 아들을 드러내셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:63451cb36bb3197a7e1b542a24d02afaa1ab6f6fbff0244d86700ebfe6bed120",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
      },
      "work_location": "4.h57.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-57:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:18c63a899242a6d9006f25d0499cf3693a0942d3fc0d783c2ccb5b5bf7607607",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c971e7f6f4534ed6afe62e2b661db85963b7e8f14a602f1171cd2882742faa36",
            "sha256:9585aa058171f9dc6349a5c06ae6be9aacf8c29aab39ba36370c96bfe4e16d18"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:343e67ff21f9f8ebe6e41863aaffec95c8a28849cfd454b65fbaa124f490b1f2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:82b4e71626856102d66d779ce829577817186f452db1dbc84cba29ddd23d16fc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276,
              277
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 1절. 통상 4권 36장 1절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:da30f0f72a7d8ca715f33f88f0b18a7a1840a6f2690c19c5055cdd16fb4168b4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:18c63a899242a6d9006f25d0499cf3693a0942d3fc0d783c2ccb5b5bf7607607",
            "source_revision_id": "sha256:343e67ff21f9f8ebe6e41863aaffec95c8a28849cfd454b65fbaa124f490b1f2",
            "translation_revision_id": "sha256:82b4e71626856102d66d779ce829577817186f452db1dbc84cba29ddd23d16fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:215704055a95d431ec78a1a723952be9763e0d04702dd8b0094d8c48d5b54649",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:18c63a899242a6d9006f25d0499cf3693a0942d3fc0d783c2ccb5b5bf7607607",
            "source_revision_id": "sha256:343e67ff21f9f8ebe6e41863aaffec95c8a28849cfd454b65fbaa124f490b1f2",
            "translation_revision_id": "sha256:82b4e71626856102d66d779ce829577817186f452db1dbc84cba29ddd23d16fc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:da30f0f72a7d8ca715f33f88f0b18a7a1840a6f2690c19c5055cdd16fb4168b4",
          "sha256:215704055a95d431ec78a1a723952be9763e0d04702dd8b0094d8c48d5b54649"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              276,
              277
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 1절. 통상 4권 36장 1절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4c177e99703980d20fc9f8aced444b21bafebb5cdbf4e782eea508dfa8b6233e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n289.jpg",
            "page_key": "2:276",
            "printed_page": 276,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c971e7f6f4534ed6afe62e2b661db85963b7e8f14a602f1171cd2882742faa36",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quem enim non confutat Dominus, neque ab altero Deo dicere prophetas nisi a Patre ejus, neque ab aliqua alia substantia, sed ab uno et eodem Patre, neque alium aliquem ea quae sunt in hoc mundo fecisse, nisi suum Patrem, docens sic: Homo erat quidam paterfamilias, et plantavit vineam, et sepem circumdedit ei, et fodit in ea torcular, et aedificavit turrim, et locavit eam colonis, et peregre profectus est. Cum autem appropinquasset tempus fructuum, misit servos suos ad colonos, ut acciperent de fructibus suis. Et coloni apprehensis servis, unum quidem ceciderunt, alium autem lapidaverunt, alium vero occiderunt. Iterum misit alios servos plures prioribus: et fecerunt eis similiter. Novissime autem misit eis filium suum unicum, dicens: Forte verebuntur filium meum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6461dac0b6db96b788e1bf2bf99f30b816b438cc64cd1218fadad42354eb9604",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n290.jpg",
            "page_key": "2:277",
            "printed_page": 277,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9585aa058171f9dc6349a5c06ae6be9aacf8c29aab39ba36370c96bfe4e16d18",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Coloni vero cum vidissent filium, dixerunt intra se: Hic est haeres, venite, occidamus eum, et habebimus haereditatem ejus: et apprehensum eum ejecerunt extra vineam, et occiderunt eum. Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet colonis illis? Et dixerunt illi: Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis colonis, qui reddent fructus temporibus suis. Iterum dicit dominus: Nunquam legistis, Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? A Domino factus est, et est mirabilis in oculis nostris. Propter quod dico vobis, quoniam auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Per quae ostendit manifeste discipulis suis unum quidem et eundem patremfamilias, hoc est, unum Deum Patrem, qui per seipsum omnia fecit: varios vero agricolas, quosdam quidem contumeliosos et superbos et infructuosos, et Domini interfectores; quosdam vero cum omni obedientia reddentes fructus temporibus suis: et eundem hunc patremfamilias, aliquando quidem mittentem servos, aliquando quidem Filium suum. A quo igitur Patre missus est Filius ad eos colonos, qui interfecerunt eum, ab hoc et servi. Sed Filius quidem quasi a Patre veniens principali auctoritate, dicebat: Ego autem dico vobis. Servi autem quasi a Domino serviliter, et propter hoc dicebant: Haec dicit Dominus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:343e67ff21f9f8ebe6e41863aaffec95c8a28849cfd454b65fbaa124f490b1f2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quem enim non confutat Dominus, neque ab altero Deo dicere prophetas nisi a Patre ejus, neque ab aliqua alia substantia, sed ab uno et eodem Patre, neque alium aliquem ea quae sunt in hoc mundo fecisse, nisi suum Patrem, docens sic: Homo erat quidam paterfamilias, et plantavit vineam, et sepem circumdedit ei, et fodit in ea torcular, et aedificavit turrim, et locavit eam colonis, et peregre profectus est. Cum autem appropinquasset tempus fructuum, misit servos suos ad colonos, ut acciperent de fructibus suis. Et coloni apprehensis servis, unum quidem ceciderunt, alium autem lapidaverunt, alium vero occiderunt. Iterum misit alios servos plures prioribus: et fecerunt eis similiter. Novissime autem misit eis filium suum unicum, dicens: Forte verebuntur filium meum. Coloni vero cum vidissent filium, dixerunt intra se: Hic est haeres, venite, occidamus eum, et habebimus haereditatem ejus: et apprehensum eum ejecerunt extra vineam, et occiderunt eum. Cum ergo venerit dominus vineae, quid faciet colonis illis? Et dixerunt illi: Malos male perdet, et vineam suam locabit aliis colonis, qui reddent fructus temporibus suis. Iterum dicit dominus: Nunquam legistis, Lapidem quem reprobaverunt aedificantes, hic factus est in caput anguli? A Domino factus est, et est mirabilis in oculis nostris. Propter quod dico vobis, quoniam auferetur a vobis regnum Dei, et dabitur genti facienti fructus ejus. Per quae ostendit manifeste discipulis suis unum quidem et eundem patremfamilias, hoc est, unum Deum Patrem, qui per seipsum omnia fecit: varios vero agricolas, quosdam quidem contumeliosos et superbos et infructuosos, et Domini interfectores; quosdam vero cum omni obedientia reddentes fructus temporibus suis: et eundem hunc patremfamilias, aliquando quidem mittentem servos, aliquando quidem Filium suum. A quo igitur Patre missus est Filius ad eos colonos, qui interfecerunt eum, ab hoc et servi. Sed Filius quidem quasi a Patre veniens principali auctoritate, dicebat: Ego autem dico vobis. Servi autem quasi a Domino serviliter, et propter hoc dicebant: Haec dicit Dominus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "144f392a665f6c45bd3f6037221d607ee81718c8f9412e985d4d574a70f4da2b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "도입의 Quem enim non confutat Dominus는 주님의 가르침이 상대를 반박한다는 수사의문문이다.",
          "외아들을 보내는 집주인의 말에 forte가 있어 “존중할지도 모르겠다”로 옮겼다. 농부들의 행위는 때림, 돌로 침, 죽임의 순서다.",
          "principali auctoritate는 아들이 아버지에게서 받아 지닌 최고의 권위를 가리킨다. 종들이 “주님께서 이렇게 말씀하신다”라고 전하는 방식과 대비된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c971e7f6f4534ed6afe62e2b661db85963b7e8f14a602f1171cd2882742faa36",
              "sha256:9585aa058171f9dc6349a5c06ae6be9aacf8c29aab39ba36370c96bfe4e16d18"
            ],
            "text": "주님께서는 이 가르침으로 누구를 반박하지 않으시겠는가? 예언자들은 그분의 아버지 외에 다른 하나님에게서 말씀을 받아 말하지 않았고, 어떤 다른 실체에서가 아니라 한 분이신 동일한 아버지에게서 받아 말했으며, 이 세상에 있는 것들을 만드신 분도 그분 자신의 아버지 외에 다른 누구도 아님을 이렇게 가르치신다. “어떤 집주인이 포도밭을 만들고, 그 둘레에 울타리를 두르고 그 안에 포도즙 틀을 파고, 탑을 세운 뒤 농부들에게 그것을 세주고, 먼 길을 떠났다. 열매를 거둘 때가 가까워지자, 자기 몫의 열매를 받아 오도록 종들을 농부들에게 보냈다. 그런데 농부들은 그 종들을 붙잡아, 하나는 때리고 다른 하나는 돌로 치고 또 다른 하나는 죽였다. 그는 다시 앞서 보낸 종들보다 더 많은 다른 종들을 보냈으나, 농부들은 그들에게도 똑같이 했다. 마지막으로 그는 자신의 외아들을 그들에게 보내며 말했다. ‘내 아들은 존중할지도 모르겠다.’ 그러나 농부들은 그 아들을 보고 서로 말했다. ‘이자는 상속자다. 자, 그를 죽이자. 그러면 그의 상속 재산이 우리 것이 될 것이다.’ 그들은 그를 붙잡아 포도밭 밖으로 내쫓고 죽였다. 그러면 포도밭 주인이 와서 그 농부들을 어떻게 하겠느냐?” 그들이 그분께 말했다. “그 악한 자들을 참혹하게 죽이고, 자기 포도밭을 다른 농부들에게 세줄 것입니다. 때에 맞추어 열매를 바칠 이들에게 말입니다.” 주님께서 다시 말씀하신다. “‘집 짓는 이들이 버린 돌, 그 돌이 모퉁이의 머릿돌이 되었다’를 읽어 보지 못했느냐? 이 돌은 주님께서 이루신 것이며 우리 눈에 놀랍다. 그러므로 내가 너희에게 말한다. 하나님의 나라를 너희에게서 빼앗아, 그 나라의 열매를 맺는 민족에게 줄 것이다.” 이 말씀으로 그분은 제자들에게 분명히 알리셨다. 집주인은 한 분으로 동일하시니 곧 유일하신 하나님 아버지이시며, 그분이 친히 만물을 만드셨다. 그러나 농부들은 서로 다르다. 어떤 이들은 모욕하고 교만하며 열매를 맺지 못하고 주님을 죽인 자들이고, 다른 이들은 온전히 순종하며 때에 맞추어 열매를 바치는 자들이다. 동일한 이 집주인이 어떤 때에는 종들을 보내고 어떤 때에는 자신의 아들을 보내신다. 그러므로 아들을 죽인 그 농부들에게 아들을 보내신 아버지, 바로 그분이 종들도 보내셨다. 아들은 아버지에게서 오신 분으로서 최고의 권위를 가지고 말씀하셨다. “그러나 나는 너희에게 말한다.” 종들은 주인에게서 온 이들로서 종의 방식으로 말했고, 그 때문에 “주님께서 이렇게 말씀하신다”라고 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:343e67ff21f9f8ebe6e41863aaffec95c8a28849cfd454b65fbaa124f490b1f2"
        ],
        "text": "주님께서는 이 가르침으로 누구를 반박하지 않으시겠는가? 예언자들은 그분의 아버지 외에 다른 하나님에게서 말씀을 받아 말하지 않았고, 어떤 다른 실체에서가 아니라 한 분이신 동일한 아버지에게서 받아 말했으며, 이 세상에 있는 것들을 만드신 분도 그분 자신의 아버지 외에 다른 누구도 아님을 이렇게 가르치신다. “어떤 집주인이 포도밭을 만들고, 그 둘레에 울타리를 두르고 그 안에 포도즙 틀을 파고, 탑을 세운 뒤 농부들에게 그것을 세주고, 먼 길을 떠났다. 열매를 거둘 때가 가까워지자, 자기 몫의 열매를 받아 오도록 종들을 농부들에게 보냈다. 그런데 농부들은 그 종들을 붙잡아, 하나는 때리고 다른 하나는 돌로 치고 또 다른 하나는 죽였다. 그는 다시 앞서 보낸 종들보다 더 많은 다른 종들을 보냈으나, 농부들은 그들에게도 똑같이 했다. 마지막으로 그는 자신의 외아들을 그들에게 보내며 말했다. ‘내 아들은 존중할지도 모르겠다.’ 그러나 농부들은 그 아들을 보고 서로 말했다. ‘이자는 상속자다. 자, 그를 죽이자. 그러면 그의 상속 재산이 우리 것이 될 것이다.’ 그들은 그를 붙잡아 포도밭 밖으로 내쫓고 죽였다. 그러면 포도밭 주인이 와서 그 농부들을 어떻게 하겠느냐?” 그들이 그분께 말했다. “그 악한 자들을 참혹하게 죽이고, 자기 포도밭을 다른 농부들에게 세줄 것입니다. 때에 맞추어 열매를 바칠 이들에게 말입니다.” 주님께서 다시 말씀하신다. “‘집 짓는 이들이 버린 돌, 그 돌이 모퉁이의 머릿돌이 되었다’를 읽어 보지 못했느냐? 이 돌은 주님께서 이루신 것이며 우리 눈에 놀랍다. 그러므로 내가 너희에게 말한다. 하나님의 나라를 너희에게서 빼앗아, 그 나라의 열매를 맺는 민족에게 줄 것이다.” 이 말씀으로 그분은 제자들에게 분명히 알리셨다. 집주인은 한 분으로 동일하시니 곧 유일하신 하나님 아버지이시며, 그분이 친히 만물을 만드셨다. 그러나 농부들은 서로 다르다. 어떤 이들은 모욕하고 교만하며 열매를 맺지 못하고 주님을 죽인 자들이고, 다른 이들은 온전히 순종하며 때에 맞추어 열매를 바치는 자들이다. 동일한 이 집주인이 어떤 때에는 종들을 보내고 어떤 때에는 자신의 아들을 보내신다. 그러므로 아들을 죽인 그 농부들에게 아들을 보내신 아버지, 바로 그분이 종들도 보내셨다. 아들은 아버지에게서 오신 분으로서 최고의 권위를 가지고 말씀하셨다. “그러나 나는 너희에게 말한다.” 종들은 주인에게서 온 이들로서 종의 방식으로 말했고, 그 때문에 “주님께서 이렇게 말씀하신다”라고 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:82b4e71626856102d66d779ce829577817186f452db1dbc84cba29ddd23d16fc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
      },
      "work_location": "4.h58.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:35f0719a375f1829b244e50a0ab689f658e5bb2a5e4253c1f404d9e5fc05183e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3bfc41d99c46d98b3fcdb31da47aa99d738164afaf06c41946bc874efb6386ba",
            "sha256:e2a836fd7dcb7f65eeed72c8fc92220c22db62a960ca7e1412b2e414ffc11443"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d05c7f2000baf6681eefb36136bec35f5ae7466d4b3f3fddbe5b7ef0854feb03"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:63531446e79209330e3b4856932d3acc7bda64ace6a5b1762f333caa835b2bea"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              277,
              278
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 2절. 통상 4권 36장 2절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e847db31f2e89a05fc238b6a8c6152885a4d408e778140898c0c60ea2e2a7062",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:35f0719a375f1829b244e50a0ab689f658e5bb2a5e4253c1f404d9e5fc05183e",
            "source_revision_id": "sha256:d05c7f2000baf6681eefb36136bec35f5ae7466d4b3f3fddbe5b7ef0854feb03",
            "translation_revision_id": "sha256:63531446e79209330e3b4856932d3acc7bda64ace6a5b1762f333caa835b2bea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fd777a907689df1db199cdf9c4a5c00ea0fb7f62b437e8478c70b66ba9dcfddd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:35f0719a375f1829b244e50a0ab689f658e5bb2a5e4253c1f404d9e5fc05183e",
            "source_revision_id": "sha256:d05c7f2000baf6681eefb36136bec35f5ae7466d4b3f3fddbe5b7ef0854feb03",
            "translation_revision_id": "sha256:63531446e79209330e3b4856932d3acc7bda64ace6a5b1762f333caa835b2bea"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e847db31f2e89a05fc238b6a8c6152885a4d408e778140898c0c60ea2e2a7062",
          "sha256:fd777a907689df1db199cdf9c4a5c00ea0fb7f62b437e8478c70b66ba9dcfddd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              277,
              278
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 2절. 통상 4권 36장 2절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "6461dac0b6db96b788e1bf2bf99f30b816b438cc64cd1218fadad42354eb9604",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n290.jpg",
            "page_key": "2:277",
            "printed_page": 277,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3bfc41d99c46d98b3fcdb31da47aa99d738164afaf06c41946bc874efb6386ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quem igitur illi Dominum praeconabant incredulis, hunc Christus tradidit his qui obediunt ei: et qui priores, sive primum per servilem legisdationem, vocaverat Deus, hic posteriores, sive postea per adoptionem, assumsit. Plantavit enim Deus vineam humani generis, primo quidem per plasmationem Adae, et electionem patrum: tradidit autem colonis per eam legisdationem, quae est per Moysem: sepem autem circumdedit, id est, circumterminavit eorum culturam; et turrim aedificavit, Hierusalem elegit: et torcular fodit, receptaculum prophetici Spiritus praeparavit: et sic prophetas misit antequam esset in Babylonem transmigratio, et post transmigrationem alios iterum, plures quam priores expetentes fructus, dicentes illis: Haec dicit Dominus: Emundate",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4be95c98ac13cf5292697b703eab1132918be405c641838ed14bd5d9d3e31cd5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n291.jpg",
            "page_key": "2:278",
            "printed_page": 278,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e2a836fd7dcb7f65eeed72c8fc92220c22db62a960ca7e1412b2e414ffc11443",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vias vestras, et mores vestros; judicium justum judicate, et misericordiam et miserationem facite unusquisque ad fratrem suum: in viduam et orphanum et proselytum et pauperem ne exercueritis potentatum, et unusquisque malitiae fratris sui ne recordemini in cordibus vestris, et jusjurandum falsum nolite diligere. Lavamini mundi estote, auferte nequitias a cordibus vestris, discite benefacere, exquirite judicium, defendite vim patientem, judicate pupillo et justificate viduam, et venite disputemus, dicit Dominus. Et rursum: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo, et fac bonum; inquire pacem, et sequere eam. Haec praeconantes prophetae, fructum petebant justitiae. Non credentibus autem illis, novissime Filium suum misit Dominum nostrum Jesum Christum, quem cum occidissent mali coloni, projecerunt extra vineam. Quapropter et tradidit eam Dominus Deus non jam circumvallatam, sed expansam in universum mundum aliis colonis, reddentibus fructus temporibus suis, turre electionis exaltata ubique et speciosa. Ubique enim praeclara est Ecclesia, et ubique circumfossum torcular: ubique enim sunt qui suscipiunt Spiritum. Quoniam enim Filium Dei reprobaverunt, et projecerunt eum, cum eum occidissent, extra vineam, juste reprobavit eos Deus, et extra vineam exsistentibus gentibus dedit fructificationem culturae. Quemadmodum et Hieremias propheta ait : Reprobavit Dominus, et abjecit gentem facientem haec: quoniam fecerunt filii Juda malignum in conspectu meo, dicit Dominus. Similiter autem Hieremias: Constitui super vos exploratores; Audite vocem tubae; et dixerunt, Non audiemus. Propter hoc audierunt gentes, et qui pascunt pecora in eis. Unus ergo et idem Deus Pater, qui plantavit vineam, qui populum eduxit, qui prophetas misit, qui Filium suum misit, qui vineam dedit aliis colonis, his qui reddunt fructus in temporibus suis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d05c7f2000baf6681eefb36136bec35f5ae7466d4b3f3fddbe5b7ef0854feb03",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quem igitur illi Dominum praeconabant incredulis, hunc Christus tradidit his qui obediunt ei: et qui priores, sive primum per servilem legisdationem, vocaverat Deus, hic posteriores, sive postea per adoptionem, assumsit. Plantavit enim Deus vineam humani generis, primo quidem per plasmationem Adae, et electionem patrum: tradidit autem colonis per eam legisdationem, quae est per Moysem: sepem autem circumdedit, id est, circumterminavit eorum culturam; et turrim aedificavit, Hierusalem elegit: et torcular fodit, receptaculum prophetici Spiritus praeparavit: et sic prophetas misit antequam esset in Babylonem transmigratio, et post transmigrationem alios iterum, plures quam priores expetentes fructus, dicentes illis: Haec dicit Dominus: Emundate vias vestras, et mores vestros; judicium justum judicate, et misericordiam et miserationem facite unusquisque ad fratrem suum: in viduam et orphanum et proselytum et pauperem ne exercueritis potentatum, et unusquisque malitiae fratris sui ne recordemini in cordibus vestris, et jusjurandum falsum nolite diligere. Lavamini mundi estote, auferte nequitias a cordibus vestris, discite benefacere, exquirite judicium, defendite vim patientem, judicate pupillo et justificate viduam, et venite disputemus, dicit Dominus. Et rursum: Cohibe linguam tuam a malo, et labia tua ne loquantur dolum. Diverte a malo, et fac bonum; inquire pacem, et sequere eam. Haec praeconantes prophetae, fructum petebant justitiae. Non credentibus autem illis, novissime Filium suum misit Dominum nostrum Jesum Christum, quem cum occidissent mali coloni, projecerunt extra vineam. Quapropter et tradidit eam Dominus Deus non jam circumvallatam, sed expansam in universum mundum aliis colonis, reddentibus fructus temporibus suis, turre electionis exaltata ubique et speciosa. Ubique enim praeclara est Ecclesia, et ubique circumfossum torcular: ubique enim sunt qui suscipiunt Spiritum. Quoniam enim Filium Dei reprobaverunt, et projecerunt eum, cum eum occidissent, extra vineam, juste reprobavit eos Deus, et extra vineam exsistentibus gentibus dedit fructificationem culturae. Quemadmodum et Hieremias propheta ait : Reprobavit Dominus, et abjecit gentem facientem haec: quoniam fecerunt filii Juda malignum in conspectu meo, dicit Dominus. Similiter autem Hieremias: Constitui super vos exploratores; Audite vocem tubae; et dixerunt, Non audiemus. Propter hoc audierunt gentes, et qui pascunt pecora in eis. Unus ergo et idem Deus Pater, qui plantavit vineam, qui populum eduxit, qui prophetas misit, qui Filium suum misit, qui vineam dedit aliis colonis, his qui reddunt fructus in temporibus suis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3954d519daeedb3927d8e5b134072aa78dedc1c9aea14bfa6f2ebfddaa740700",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "servilis legisdatio와 adoptio는 종에게 주어진 율법과 자녀로 받아들임을 각각 가리킨다.",
          "cultura는 포도밭의 경작과 하나님을 향한 경배를 함께 떠올리게 한다. 울타리 설명에서는 “경배”, 민족들에게 맡겨진 일에서는 “경작하여 열매 맺는 일”로 옮겼다.",
          "스가랴 인용의 malitiae fratris sui ne recordemini는 “자기 형제의 악을 기억해 두지 마라”라는 표현이다.",
          "예레미야 인용의 audierunt는 완료형 “들었다”다. 그 뒤에는 “그들 가운데서 가축을 치는 이들”이라는 표현이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3bfc41d99c46d98b3fcdb31da47aa99d738164afaf06c41946bc874efb6386ba",
              "sha256:e2a836fd7dcb7f65eeed72c8fc92220c22db62a960ca7e1412b2e414ffc11443"
            ],
            "text": "그러므로 그들이 믿지 않는 이들에게 주님으로 선포했던 그분을, 그리스도께서는 자신에게 순종하는 이들에게 전하셨다. 먼저 있었던 이들을, 곧 처음에 종을 위한 율법 수여를 통해 부르셨던 하나님이, 나중에 있었던 이들을, 곧 그 뒤에 자녀로 삼으심을 통해 받아들이셨다. 하나님께서는 인류라는 포도밭을 만드셨다. 먼저 아담을 빚으시고 조상들을 선택하셨으며, 모세를 통한 율법 수여로 그것을 농부들에게 맡기셨다. 울타리를 두르셨다는 것은 그들의 경배에 경계를 정하셨다는 뜻이며, 탑을 세우셨다는 것은 예루살렘을 선택하셨다는 뜻이다. 포도즙 틀을 파셨다는 것은 예언의 영을 담을 그릇을 준비하셨다는 뜻이다. 이처럼 바빌론으로 옮겨 가기 전에 예언자들을 보내셨고, 옮겨 간 뒤에는 다시 앞서보다 많은 다른 예언자들을 보내어 열매를 요구하게 하셨다. 그들은 백성에게 말했다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 길과 행실을 깨끗하게 하여라. 의로운 판결을 내려라. 각자 자기 형제에게 자비와 긍휼을 베풀어라. 과부와 고아와 이주민과 가난한 사람에게 힘을 휘두르지 마라. 각자 자기 형제의 악을 마음에 기억해 두지 마라. 거짓 맹세를 좋아하지 마라. 너희를 씻어 깨끗하게 하여라. 너희 마음에서 악을 치워라. 선을 행하기를 배우고 공의를 구하여라. 억압받는 이를 보호하고 고아를 위해 판결하며 과부의 권리를 지켜 주어라. 그리고 와서 우리 함께 따져 보자. 주님께서 말씀하신다.” 또 말씀하신다. “네 혀가 악을 말하지 못하게 막고, 네 입술이 속임수를 말하지 못하게 하여라. 악에서 떠나 선을 행하여라. 평화를 구하고 뒤따라라.” 예언자들은 이런 말씀을 선포하며 의의 열매를 요구했다. 그러나 그들이 믿지 않자, 마지막으로 자신의 아들, 우리 주 예수 그리스도를 보내셨다. 악한 농부들은 그분을 죽인 뒤 포도밭 밖으로 던져 버렸다. 그러므로 주 하나님께서는 포도밭을 넘겨주셨다. 이제는 울타리로 둘러싸인 채가 아니라 온 세상에 펼쳐진 채로, 때에 맞추어 열매를 바치는 다른 농부들에게 넘겨주셨으며, 선택의 탑은 어디서나 높이 솟아 아름답다. 교회는 어디서나 빛나고 포도즙 틀도 어디서나 파여 있다. 어디에나 영을 받아들이는 이들이 있기 때문이다. 그들이 하나님의 아들을 버렸고, 그분을 죽인 뒤 포도밭 밖으로 던졌으므로, 하나님께서 그들을 버리신 것은 의로운 일이었다. 그분은 포도밭 밖에 있던 민족들에게 경작하여 열매 맺는 일을 맡기셨다. 예언자 예레미야도 이렇게 말한다. “주님께서 이런 일을 행하는 민족을 버리고 내치셨다. 유다의 자손들이 내 눈앞에서 악을 행했기 때문이다. 주님께서 말씀하신다.” 예레미야는 같은 뜻으로 말한다. “내가 너희 위에 파수꾼들을 세웠다. ‘나팔 소리를 들어라’ 하였으나 그들은 ‘듣지 않겠다’라고 했다. 그러므로 민족들과 그들 가운데서 가축을 치는 이들이 들었다.” 그러므로 포도밭을 만드시고, 백성을 이끌어 내시고 예언자들을 보내시고, 자신의 아들을 보내시고, 때에 맞추어 열매를 바치는 다른 농부들에게 포도밭을 주신 분은, 한 분이신 동일한 하나님 아버지이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d05c7f2000baf6681eefb36136bec35f5ae7466d4b3f3fddbe5b7ef0854feb03"
        ],
        "text": "그러므로 그들이 믿지 않는 이들에게 주님으로 선포했던 그분을, 그리스도께서는 자신에게 순종하는 이들에게 전하셨다. 먼저 있었던 이들을, 곧 처음에 종을 위한 율법 수여를 통해 부르셨던 하나님이, 나중에 있었던 이들을, 곧 그 뒤에 자녀로 삼으심을 통해 받아들이셨다. 하나님께서는 인류라는 포도밭을 만드셨다. 먼저 아담을 빚으시고 조상들을 선택하셨으며, 모세를 통한 율법 수여로 그것을 농부들에게 맡기셨다. 울타리를 두르셨다는 것은 그들의 경배에 경계를 정하셨다는 뜻이며, 탑을 세우셨다는 것은 예루살렘을 선택하셨다는 뜻이다. 포도즙 틀을 파셨다는 것은 예언의 영을 담을 그릇을 준비하셨다는 뜻이다. 이처럼 바빌론으로 옮겨 가기 전에 예언자들을 보내셨고, 옮겨 간 뒤에는 다시 앞서보다 많은 다른 예언자들을 보내어 열매를 요구하게 하셨다. 그들은 백성에게 말했다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 너희의 길과 행실을 깨끗하게 하여라. 의로운 판결을 내려라. 각자 자기 형제에게 자비와 긍휼을 베풀어라. 과부와 고아와 이주민과 가난한 사람에게 힘을 휘두르지 마라. 각자 자기 형제의 악을 마음에 기억해 두지 마라. 거짓 맹세를 좋아하지 마라. 너희를 씻어 깨끗하게 하여라. 너희 마음에서 악을 치워라. 선을 행하기를 배우고 공의를 구하여라. 억압받는 이를 보호하고 고아를 위해 판결하며 과부의 권리를 지켜 주어라. 그리고 와서 우리 함께 따져 보자. 주님께서 말씀하신다.” 또 말씀하신다. “네 혀가 악을 말하지 못하게 막고, 네 입술이 속임수를 말하지 못하게 하여라. 악에서 떠나 선을 행하여라. 평화를 구하고 뒤따라라.” 예언자들은 이런 말씀을 선포하며 의의 열매를 요구했다. 그러나 그들이 믿지 않자, 마지막으로 자신의 아들, 우리 주 예수 그리스도를 보내셨다. 악한 농부들은 그분을 죽인 뒤 포도밭 밖으로 던져 버렸다. 그러므로 주 하나님께서는 포도밭을 넘겨주셨다. 이제는 울타리로 둘러싸인 채가 아니라 온 세상에 펼쳐진 채로, 때에 맞추어 열매를 바치는 다른 농부들에게 넘겨주셨으며, 선택의 탑은 어디서나 높이 솟아 아름답다. 교회는 어디서나 빛나고 포도즙 틀도 어디서나 파여 있다. 어디에나 영을 받아들이는 이들이 있기 때문이다. 그들이 하나님의 아들을 버렸고, 그분을 죽인 뒤 포도밭 밖으로 던졌으므로, 하나님께서 그들을 버리신 것은 의로운 일이었다. 그분은 포도밭 밖에 있던 민족들에게 경작하여 열매 맺는 일을 맡기셨다. 예언자 예레미야도 이렇게 말한다. “주님께서 이런 일을 행하는 민족을 버리고 내치셨다. 유다의 자손들이 내 눈앞에서 악을 행했기 때문이다. 주님께서 말씀하신다.” 예레미야는 같은 뜻으로 말한다. “내가 너희 위에 파수꾼들을 세웠다. ‘나팔 소리를 들어라’ 하였으나 그들은 ‘듣지 않겠다’라고 했다. 그러므로 민족들과 그들 가운데서 가축을 치는 이들이 들었다.” 그러므로 포도밭을 만드시고, 백성을 이끌어 내시고 예언자들을 보내시고, 자신의 아들을 보내시고, 때에 맞추어 열매를 바치는 다른 농부들에게 포도밭을 주신 분은, 한 분이신 동일한 하나님 아버지이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:63531446e79209330e3b4856932d3acc7bda64ace6a5b1762f333caa835b2bea",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
      },
      "work_location": "4.h58.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:faf4bb07d4fd01070ef79f05cabe5c6094d030ebe08dd0f443fd58fc4e98ffeb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5fc0807eac7614eb2115a36e61332dcf5862b7ba91aeff5fec7b6af54f11315a",
            "sha256:51acb98c29d2f24c1ea1f3e95e70ea5e8e89cbb29cf867f17fe94184d40b2746"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dc6760b90007c49477a77a81277e9e85baac7e19aa90528d7824fedfcdc62cc0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:efb401ebc2210393f52201948a66b9fdf6534c5d9d4ad67b179391367c7d6b33"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278,
              279
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 3절. 통상 4권 36장 3절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2b428df7d9ca7594d8145a74fb00e590768963fefae28718581b35db14c64ff5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faf4bb07d4fd01070ef79f05cabe5c6094d030ebe08dd0f443fd58fc4e98ffeb",
            "source_revision_id": "sha256:dc6760b90007c49477a77a81277e9e85baac7e19aa90528d7824fedfcdc62cc0",
            "translation_revision_id": "sha256:efb401ebc2210393f52201948a66b9fdf6534c5d9d4ad67b179391367c7d6b33"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f3c21e4ae91680506390bc7f300cd8eef8c93aac1150f7a92f7ee693e001e18a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:faf4bb07d4fd01070ef79f05cabe5c6094d030ebe08dd0f443fd58fc4e98ffeb",
            "source_revision_id": "sha256:dc6760b90007c49477a77a81277e9e85baac7e19aa90528d7824fedfcdc62cc0",
            "translation_revision_id": "sha256:efb401ebc2210393f52201948a66b9fdf6534c5d9d4ad67b179391367c7d6b33"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2b428df7d9ca7594d8145a74fb00e590768963fefae28718581b35db14c64ff5",
          "sha256:f3c21e4ae91680506390bc7f300cd8eef8c93aac1150f7a92f7ee693e001e18a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              278,
              279
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 3절. 통상 4권 36장 3절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4be95c98ac13cf5292697b703eab1132918be405c641838ed14bd5d9d3e31cd5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n291.jpg",
            "page_key": "2:278",
            "printed_page": 278,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5fc0807eac7614eb2115a36e61332dcf5862b7ba91aeff5fec7b6af54f11315a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc dicebat Dominus discipulis suis, bonos operarios nos praeparans: Attendite vobis, et vigilate semper in omni tempore, ne quando graventur corda vestra in crapula et ebrietate et cogitationibus secularibus, et repente adsistat super vos dies illa. Superveniet enim quasi laqueus super omnes sedentes super faciem terrae. Sint igitur lumbi vestri praecincti, et lucernae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "58c23977a4b548d9a426370c743543566a6e31318ede6d191e7cb238f3eb1229",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n292.jpg",
            "page_key": "2:279",
            "printed_page": 279,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:51acb98c29d2f24c1ea1f3e95e70ea5e8e89cbb29cf867f17fe94184d40b2746",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ardentes, et vos similes hominibus exspectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Quomodo enim factum est in diebus Noe; manducabant et bibebant, emebant et vendebant, nubebant et nubebantur, et non scierunt, quoadusque intravit Noe in arcam, et venit diluvium et perdidit omnes. Et quemadmodum factum est in diebus Lot; manducabant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedificabant, quoadusque exivit Lot a Sodomis; pluit ignem de coelo et perdidit omnes: sic erit et in adventu Filii hominis. Vigilate igitur, quoniam nescitis qua die Dominus vester veniet. Unum et eundem annuntians Dominum, qui in temporibus Noe propter inobedientiam hominum superduxit diluvium; et in temporibus Lot propter multitudinem peccatorum Sodomitarum pluit ignem a coelo; et in novissimo propter hanc eandem inobedientiam et similia peccata, superducet diem judicii; in quo ait, tolerabilius Sodomis et Gomorrhis futurum, quam illi civitati et domui, quae non receperit verbum Apostolorum ejus. Et tu Capharnaum, dicebat, numquid usque ad coelum exaltaberis? Usque ad inferos descendes. Quoniam si in Sodomis factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, mansissent usque in hodiernum diem. Verumtamen dico vobis, tolerabilius erit Sodomis in die judicii quam vobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:dc6760b90007c49477a77a81277e9e85baac7e19aa90528d7824fedfcdc62cc0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc dicebat Dominus discipulis suis, bonos operarios nos praeparans: Attendite vobis, et vigilate semper in omni tempore, ne quando graventur corda vestra in crapula et ebrietate et cogitationibus secularibus, et repente adsistat super vos dies illa. Superveniet enim quasi laqueus super omnes sedentes super faciem terrae. Sint igitur lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes, et vos similes hominibus exspectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis. Quomodo enim factum est in diebus Noe; manducabant et bibebant, emebant et vendebant, nubebant et nubebantur, et non scierunt, quoadusque intravit Noe in arcam, et venit diluvium et perdidit omnes. Et quemadmodum factum est in diebus Lot; manducabant et bibebant, emebant et vendebant, plantabant et aedificabant, quoadusque exivit Lot a Sodomis; pluit ignem de coelo et perdidit omnes: sic erit et in adventu Filii hominis. Vigilate igitur, quoniam nescitis qua die Dominus vester veniet. Unum et eundem annuntians Dominum, qui in temporibus Noe propter inobedientiam hominum superduxit diluvium; et in temporibus Lot propter multitudinem peccatorum Sodomitarum pluit ignem a coelo; et in novissimo propter hanc eandem inobedientiam et similia peccata, superducet diem judicii; in quo ait, tolerabilius Sodomis et Gomorrhis futurum, quam illi civitati et domui, quae non receperit verbum Apostolorum ejus. Et tu Capharnaum, dicebat, numquid usque ad coelum exaltaberis? Usque ad inferos descendes. Quoniam si in Sodomis factae fuissent virtutes quae factae sunt in te, mansissent usque in hodiernum diem. Verumtamen dico vobis, tolerabilius erit Sodomis in die judicii quam vobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "496bc817a5c92e00b989cf238c0b54b9cf909ddff5115e8463044ef6db176961",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "누가복음 인용은 “언제나 늘 깨어 있어라”라는 강조를 포함한다. Harvey 278쪽 주6은 이 어구의 성경 본문 전승 차이를 설명한다.",
          "노아 시대의 묘사에도 “사고팔았다”가 포함되어 있다. 롯 시대의 묘사에는 “심고 건축했다”가 더해진다.",
          "가버나움을 향한 numquid ... exaltaberis는 하늘까지 높아질지를 묻는 문장이다. 이어지는 inferos는 죽은 이들의 영역인 “저승”으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5fc0807eac7614eb2115a36e61332dcf5862b7ba91aeff5fec7b6af54f11315a",
              "sha256:51acb98c29d2f24c1ea1f3e95e70ea5e8e89cbb29cf867f17fe94184d40b2746"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서는 우리를 좋은 일꾼으로 준비시키시며 제자들에게 말씀하셨다. “너희 자신을 살피고 언제나 늘 깨어 있어라. 방탕과 술 취함과 세상 걱정으로 너희 마음이 무거워져, 그날이 갑자기 너희에게 닥치지 않게 하여라. 그날은 온 땅 위에 사는 모든 사람에게 덫처럼 닥칠 것이다. 그러므로 너희 허리에 띠를 매고 등불을 켜 두어라. 혼인 잔치에서 돌아올 자기 주인을 기다리는 사람들처럼 되어라. 노아의 날들에 일어났던 것과 같다. 사람들은 먹고 마시고 사고팔았으며, 장가들고 시집가며 알아차리지 못했다. 노아가 방주에 들어가고 홍수가 닥쳐 모두를 멸할 때까지 그랬다. 롯의 날들에 일어났던 것과도 같다. 사람들은 먹고 마시고 사고팔고 심고 건축했다. 롯이 소돔에서 나갈 때까지 그랬다. 하늘에서 불이 비처럼 내려 모두를 멸했다. 인자가 올 때에도 이와 같을 것이다. 그러므로 깨어 있어라. 너희 주님이 어느 날 오실지 너희가 모르기 때문이다.” 이로써 그분은 한 분이신 동일한 주님을 선포하셨다. 그분은 노아 때에 사람들의 불순종 때문에 홍수를 일으키셨으며, 롯 때에는 소돔 사람들의 수많은 죄 때문에 하늘에서 불을 비처럼 내리셨다. 마지막에도 이와 같은 불순종과 비슷한 죄 때문에, 심판의 날을 닥치게 하실 것이다. 그날에는 소돔과 고모라가 더 견디기 쉬울 것이라고 말씀하신다. 그분의 사도들의 말을 받아들이지 않은 그 도시와 집보다 말이다. 그분은 말씀하셨다. “너 가버나움아, 네가 하늘까지 높아지겠느냐? 너는 저승까지 내려갈 것이다. 네 안에서 일어난 능력의 일들이 소돔에서 일어났더라면, 그들이 오늘날까지 남아 있었을 것이다. 그러나 내가 너희에게 말한다. 심판의 날에는 너희보다 소돔이 견디기 쉬울 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:dc6760b90007c49477a77a81277e9e85baac7e19aa90528d7824fedfcdc62cc0"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서는 우리를 좋은 일꾼으로 준비시키시며 제자들에게 말씀하셨다. “너희 자신을 살피고 언제나 늘 깨어 있어라. 방탕과 술 취함과 세상 걱정으로 너희 마음이 무거워져, 그날이 갑자기 너희에게 닥치지 않게 하여라. 그날은 온 땅 위에 사는 모든 사람에게 덫처럼 닥칠 것이다. 그러므로 너희 허리에 띠를 매고 등불을 켜 두어라. 혼인 잔치에서 돌아올 자기 주인을 기다리는 사람들처럼 되어라. 노아의 날들에 일어났던 것과 같다. 사람들은 먹고 마시고 사고팔았으며, 장가들고 시집가며 알아차리지 못했다. 노아가 방주에 들어가고 홍수가 닥쳐 모두를 멸할 때까지 그랬다. 롯의 날들에 일어났던 것과도 같다. 사람들은 먹고 마시고 사고팔고 심고 건축했다. 롯이 소돔에서 나갈 때까지 그랬다. 하늘에서 불이 비처럼 내려 모두를 멸했다. 인자가 올 때에도 이와 같을 것이다. 그러므로 깨어 있어라. 너희 주님이 어느 날 오실지 너희가 모르기 때문이다.” 이로써 그분은 한 분이신 동일한 주님을 선포하셨다. 그분은 노아 때에 사람들의 불순종 때문에 홍수를 일으키셨으며, 롯 때에는 소돔 사람들의 수많은 죄 때문에 하늘에서 불을 비처럼 내리셨다. 마지막에도 이와 같은 불순종과 비슷한 죄 때문에, 심판의 날을 닥치게 하실 것이다. 그날에는 소돔과 고모라가 더 견디기 쉬울 것이라고 말씀하신다. 그분의 사도들의 말을 받아들이지 않은 그 도시와 집보다 말이다. 그분은 말씀하셨다. “너 가버나움아, 네가 하늘까지 높아지겠느냐? 너는 저승까지 내려갈 것이다. 네 안에서 일어난 능력의 일들이 소돔에서 일어났더라면, 그들이 오늘날까지 남아 있었을 것이다. 그러나 내가 너희에게 말한다. 심판의 날에는 너희보다 소돔이 견디기 쉬울 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:efb401ebc2210393f52201948a66b9fdf6534c5d9d4ad67b179391367c7d6b33",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
      },
      "work_location": "4.h58.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f1060428de4d419f67f06338c5da8f42e92a039cb21b8a6700bbd9d48091291b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d5097f2353ac448754e9e7503145135d6a226c68b7a66e580c836b2bcabd63fd",
            "sha256:2da3a56d3b52f68af07718d3f1e0b1907e9af8d3c8407e1ef9d4d2b7c6c13881"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:82928f0e42bddbca00ce4f85a35ab04018d3e7edce6151a19c948730c0feca6c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2bcb286fa97535e382bcabaab9ad0b229fc4fa161c4f533a4c21a42438d87d83"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              279,
              280
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 4절. 통상 4권 36장 4절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e15605d65773bdc741c8f064e935b5803f35cdbdba48f1bcd3aa8aee5677c61b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f1060428de4d419f67f06338c5da8f42e92a039cb21b8a6700bbd9d48091291b",
            "source_revision_id": "sha256:82928f0e42bddbca00ce4f85a35ab04018d3e7edce6151a19c948730c0feca6c",
            "translation_revision_id": "sha256:2bcb286fa97535e382bcabaab9ad0b229fc4fa161c4f533a4c21a42438d87d83"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:119be122fb7704145be37dcd3031e56101582b0715a6e9cdcf736e966bfee00b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f1060428de4d419f67f06338c5da8f42e92a039cb21b8a6700bbd9d48091291b",
            "source_revision_id": "sha256:82928f0e42bddbca00ce4f85a35ab04018d3e7edce6151a19c948730c0feca6c",
            "translation_revision_id": "sha256:2bcb286fa97535e382bcabaab9ad0b229fc4fa161c4f533a4c21a42438d87d83"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e15605d65773bdc741c8f064e935b5803f35cdbdba48f1bcd3aa8aee5677c61b",
          "sha256:119be122fb7704145be37dcd3031e56101582b0715a6e9cdcf736e966bfee00b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              279,
              280
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "279 note 8",
            "observations": [
              "인쇄 본문은 arcae typum이다. 주8은 Massuet의 archetypum 교정안을 소개한다."
            ],
            "printed_pages": [
              279
            ],
            "printed_texts": [
              "arcae typum, Adae plasmationem"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 4절. 통상 4권 36장 4절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "58c23977a4b548d9a426370c743543566a6e31318ede6d191e7cb238f3eb1229",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n292.jpg",
            "page_key": "2:279",
            "printed_page": 279,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d5097f2353ac448754e9e7503145135d6a226c68b7a66e580c836b2bcabd63fd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unum et idem cum semper sit Verbum Dei; credentibus quidem ei fontem aquae in vitam aeternam dans; infructuosam vero fici arborem arefaciens statim: et temporibus Noe juste diluvium inducens, uti exstingueret pessimum genus eorum qui tunc erant hominum, qui jam fructificare Deo non poterant, cum angeli transgressores commixti fuissent eis; et ut peccata eorum compesceret, servaret vero arcae typum, Adae plasmationem: et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "259205d6223eac6a2d21aa13390ed3f7cead66fa7eda617663626d58d2540ee0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n293.jpg",
            "page_key": "2:280",
            "printed_page": 280,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2da3a56d3b52f68af07718d3f1e0b1907e9af8d3c8407e1ef9d4d2b7c6c13881",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "temporibus Lot qui pluit super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur de coelo, exemplum justi judicii Dei, ut cognoscerent omnes, quoniam omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur: et in universali judicio tolerabilius Sodomis utens, quam his qui viderunt ejus virtutes quas faciebat et non crediderunt in eum, neque receperunt ejus doctrinam. Quemadmodum enim majorem dedit gratiam per suum adventum his qui crediderunt ei et faciunt ejus voluntatem; sic et majorem in judicio habere poenam eos qui non crediderunt ei significavit, justus exsistens super omnes aequaliter, et quibus plus dedit, plus ab eis exacturus: plus autem, non quod alterius Patris agnitionem ostendit, sicut per tot et tanta ostendimus; sed quia majorem donationem paternae gratiae per suum adventum effudit in humanum genus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:82928f0e42bddbca00ce4f85a35ab04018d3e7edce6151a19c948730c0feca6c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unum et idem cum semper sit Verbum Dei; credentibus quidem ei fontem aquae in vitam aeternam dans; infructuosam vero fici arborem arefaciens statim: et temporibus Noe juste diluvium inducens, uti exstingueret pessimum genus eorum qui tunc erant hominum, qui jam fructificare Deo non poterant, cum angeli transgressores commixti fuissent eis; et ut peccata eorum compesceret, servaret vero arcae typum, Adae plasmationem: et temporibus Lot qui pluit super Sodomam et Gomorrham ignem et sulphur de coelo, exemplum justi judicii Dei, ut cognoscerent omnes, quoniam omnis arbor quae non facit fructum bonum excidetur, et in ignem mittetur: et in universali judicio tolerabilius Sodomis utens, quam his qui viderunt ejus virtutes quas faciebat et non crediderunt in eum, neque receperunt ejus doctrinam. Quemadmodum enim majorem dedit gratiam per suum adventum his qui crediderunt ei et faciunt ejus voluntatem; sic et majorem in judicio habere poenam eos qui non crediderunt ei significavit, justus exsistens super omnes aequaliter, et quibus plus dedit, plus ab eis exacturus: plus autem, non quod alterius Patris agnitionem ostendit, sicut per tot et tanta ostendimus; sed quia majorem donationem paternae gratiae per suum adventum effudit in humanum genus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "502a55f693fb7b98e3e69fd8d109181ea285515f785fd10c8c7bf6000c979980",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "arcae typum, Adae plasmationem은 “방주의 모형, 아담의 조형물”이라는 인쇄 본문이다. Harvey 279쪽 주8은 Massuet의 archetypum(원형) 교정안과 Grabe의 방주 해석을 함께 소개한다. 이 부분의 라틴어 구문은 난해하다.",
          "범죄한 천사들이 인간들과 섞였다는 설명은 창세기 6장과 홍수를 연결하는 저자의 해석이다.",
          "더 큰 은혜와 더 큰 형벌은 동일한 주님이 주신 선물과 그에 따른 책임을 짝짓는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d5097f2353ac448754e9e7503145135d6a226c68b7a66e580c836b2bcabd63fd",
              "sha256:2da3a56d3b52f68af07718d3f1e0b1907e9af8d3c8407e1ef9d4d2b7c6c13881"
            ],
            "text": "하나님의 말씀은 언제나 한 분으로 동일하시다. 그분은 자신을 믿는 이들에게 영원한 생명에 이르는 샘물을 주시고, 열매 없는 무화과나무는 곧바로 말라 버리게 하신다. 노아 때에는 의롭게 홍수를 일으키셨으니, 당시의 저 극악한 인간 종족을 멸하시려는 것이었다. 범죄한 천사들이 그들과 섞였기 때문에 그들은 더 이상 하나님을 위해 열매를 맺을 수 없었다. 또한 그들의 죄를 억누르고, 방주의 모형, 아담의 조형물을 보존하시려는 것이었다. 롯 때에 소돔과 고모라 위로 하늘에서 불과 유황을 비처럼 내리신 분도 그분이시다. 이는 하나님의 의로운 심판의 본보기로서, 모든 사람이 다음 사실을 알게 하려는 것이었다. “좋은 열매를 맺지 않는 나무는 모두 찍혀 불 속에 던져질 것이다.” 그분은 온 세상의 심판에서 소돔을 더 관대하게 대하신다. 그분이 행하신 능력의 일들을 보고도 그분을 믿지 않고, 그분의 가르침을 받아들이지 않은 이들보다 말이다. 그분은 자신이 오심으로 더 큰 은혜를 주셨다. 그분을 믿고 그분의 뜻을 행하는 이들에게 주신 것이다. 그와 같이 그분을 믿지 않은 이들이 심판에서 더 큰 형벌을 받는다고 알리셨다. 그분은 모든 사람에게 똑같이 의로우시며, 더 많이 주신 이들에게는 더 많이 요구하실 것이다. 더 많이 주셨다는 것은 다른 아버지에 대한 앎을 드러내셨기 때문이 아니다. 우리가 그토록 많은 큰 증거로 밝혔듯이, 그분이 오심으로 아버지의 은혜라는 선물을 인류에게 더 풍성히 쏟아 주셨기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:82928f0e42bddbca00ce4f85a35ab04018d3e7edce6151a19c948730c0feca6c"
        ],
        "text": "하나님의 말씀은 언제나 한 분으로 동일하시다. 그분은 자신을 믿는 이들에게 영원한 생명에 이르는 샘물을 주시고, 열매 없는 무화과나무는 곧바로 말라 버리게 하신다. 노아 때에는 의롭게 홍수를 일으키셨으니, 당시의 저 극악한 인간 종족을 멸하시려는 것이었다. 범죄한 천사들이 그들과 섞였기 때문에 그들은 더 이상 하나님을 위해 열매를 맺을 수 없었다. 또한 그들의 죄를 억누르고, 방주의 모형, 아담의 조형물을 보존하시려는 것이었다. 롯 때에 소돔과 고모라 위로 하늘에서 불과 유황을 비처럼 내리신 분도 그분이시다. 이는 하나님의 의로운 심판의 본보기로서, 모든 사람이 다음 사실을 알게 하려는 것이었다. “좋은 열매를 맺지 않는 나무는 모두 찍혀 불 속에 던져질 것이다.” 그분은 온 세상의 심판에서 소돔을 더 관대하게 대하신다. 그분이 행하신 능력의 일들을 보고도 그분을 믿지 않고, 그분의 가르침을 받아들이지 않은 이들보다 말이다. 그분은 자신이 오심으로 더 큰 은혜를 주셨다. 그분을 믿고 그분의 뜻을 행하는 이들에게 주신 것이다. 그와 같이 그분을 믿지 않은 이들이 심판에서 더 큰 형벌을 받는다고 알리셨다. 그분은 모든 사람에게 똑같이 의로우시며, 더 많이 주신 이들에게는 더 많이 요구하실 것이다. 더 많이 주셨다는 것은 다른 아버지에 대한 앎을 드러내셨기 때문이 아니다. 우리가 그토록 많은 큰 증거로 밝혔듯이, 그분이 오심으로 아버지의 은혜라는 선물을 인류에게 더 풍성히 쏟아 주셨기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2bcb286fa97535e382bcabaab9ad0b229fc4fa161c4f533a4c21a42438d87d83",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
      },
      "work_location": "4.h58.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cee2c317d76cac487f4e90413f5335f81f9f95ab69af70fbf8d5e1b366e05eee",
        "part_links": [
          [
            "sha256:6fee3b3bb28df2d658d8515f2e8a3da2798b5d61b1d5c421d40b23b6b9c4dca7",
            "sha256:8c3f06cfc23d30f10355a0ab174933f3361e8be9ddf131e04f8aa8c2c79eb242"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c6fd4ee458009373e2a7102841d18e98961268632dedc6563b136ebf3db0a75"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:25ad5c550c73f782b49c0b8388bebc26eee52adbb0fac734e2cf5b74ede18e7f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280,
              281
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "dentium. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.",
            "source_start": "Si cui autem non sufficiunt quae praediximus, ad",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 5절. 통상 4권 36장 5절 앞부분."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:aa2d4c80286d0f3ca5fbc6d3fffcfc55ce270a05309070593c8785cc37512894",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cee2c317d76cac487f4e90413f5335f81f9f95ab69af70fbf8d5e1b366e05eee",
            "source_revision_id": "sha256:1c6fd4ee458009373e2a7102841d18e98961268632dedc6563b136ebf3db0a75",
            "translation_revision_id": "sha256:25ad5c550c73f782b49c0b8388bebc26eee52adbb0fac734e2cf5b74ede18e7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:69204f21363e939bb23b66b67984c1e5b18cf428382356dafe5cac39eb01c406",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cee2c317d76cac487f4e90413f5335f81f9f95ab69af70fbf8d5e1b366e05eee",
            "source_revision_id": "sha256:1c6fd4ee458009373e2a7102841d18e98961268632dedc6563b136ebf3db0a75",
            "translation_revision_id": "sha256:25ad5c550c73f782b49c0b8388bebc26eee52adbb0fac734e2cf5b74ede18e7f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aa2d4c80286d0f3ca5fbc6d3fffcfc55ce270a05309070593c8785cc37512894",
          "sha256:69204f21363e939bb23b66b67984c1e5b18cf428382356dafe5cac39eb01c406"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              280,
              281
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "dentium. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.",
            "source_start": "Si cui autem non sufficiunt quae praediximus, ad",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 5절. 통상 4권 36장 5절 앞부분.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "259205d6223eac6a2d21aa13390ed3f7cead66fa7eda617663626d58d2540ee0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n293.jpg",
            "page_key": "2:280",
            "printed_page": 280,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6fee3b3bb28df2d658d8515f2e8a3da2798b5d61b1d5c421d40b23b6b9c4dca7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si cui autem non sufficiunt quae praediximus, ad credendum ab uno et eodem Patre prophetas missos esse, a quo et Dominus noster missus est, aperiens autem aures cordis sui, et Christum Jesum Dominum magistrum invocans, audiat dicentem eum: Simile est regnum coelorum regi nuptias facienti filio suo, et mittenti servos suos ad corrogandum eos, qui vocati fuerunt ad nuptias. Et illis nolentibus obedire: Iterum, ait, alios servos misit, dicens: Dicite his qui sunt vocati: Venite, prandium meum paravi, tauri mei et omnia saginata occisa, et omnia parata sunt; venite ad nuptias. Illi autem abierunt negligentes eum, alii quidem in agrum suum, alii autem in negotiationem suam; reliqui vero arripuerunt servos, et alios quidem contumeliose tractaverunt, alios vero occiderunt. Rex autem cum audisset iratus est, et mittens exercitus suos perdidit interfectores illos, et civitatem eorum succendit, et dixit servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, vocati vero non fuerunt digni. Exite igitur ad exitus viarum, et quotquot inveneritis congregate ad nuptias. Et exeuntes servi ejus congregaverunt omnes quotquot invenerunt malos et bonos et completae sunt nuptiae discumbentibus. Introiens autem rex videre recumbentes, vidit ibi hominem non vestitum indumentum nuptiarum, et dicit ei: Amice, quomodo venisti huc, non habens indumentum nuptiarum? Illo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c568c00ef7fdc7c820be5979dc15cbc899a49e94b12d788f1b49ed80b2a35937",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n294.jpg",
            "page_key": "2:281",
            "printed_page": 281,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8c3f06cfc23d30f10355a0ab174933f3361e8be9ddf131e04f8aa8c2c79eb242",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem obmutescente, dixit rex ministris: Tollite eum a pedibus et manibus, et mittite eum in tenebras quae sunt exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1c6fd4ee458009373e2a7102841d18e98961268632dedc6563b136ebf3db0a75",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si cui autem non sufficiunt quae praediximus, ad credendum ab uno et eodem Patre prophetas missos esse, a quo et Dominus noster missus est, aperiens autem aures cordis sui, et Christum Jesum Dominum magistrum invocans, audiat dicentem eum: Simile est regnum coelorum regi nuptias facienti filio suo, et mittenti servos suos ad corrogandum eos, qui vocati fuerunt ad nuptias. Et illis nolentibus obedire: Iterum, ait, alios servos misit, dicens: Dicite his qui sunt vocati: Venite, prandium meum paravi, tauri mei et omnia saginata occisa, et omnia parata sunt; venite ad nuptias. Illi autem abierunt negligentes eum, alii quidem in agrum suum, alii autem in negotiationem suam; reliqui vero arripuerunt servos, et alios quidem contumeliose tractaverunt, alios vero occiderunt. Rex autem cum audisset iratus est, et mittens exercitus suos perdidit interfectores illos, et civitatem eorum succendit, et dixit servis suis: Nuptiae quidem paratae sunt, vocati vero non fuerunt digni. Exite igitur ad exitus viarum, et quotquot inveneritis congregate ad nuptias. Et exeuntes servi ejus congregaverunt omnes quotquot invenerunt malos et bonos et completae sunt nuptiae discumbentibus. Introiens autem rex videre recumbentes, vidit ibi hominem non vestitum indumentum nuptiarum, et dicit ei: Amice, quomodo venisti huc, non habens indumentum nuptiarum? Illo autem obmutescente, dixit rex ministris: Tollite eum a pedibus et manibus, et mittite eum in tenebras quae sunt exteriores: ibi erit fletus et stridor dentium. Multi enim sunt vocati, pauci vero electi.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9d8e4dacecd648f0331f75cee9c23c4b5c137b15dcf834b6703dd6380409766d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마음의 “귀”에 해당하는 aures가 인쇄 본문에 실려 있다. Harvey 280쪽 주5에는 “입”을 뜻하는 os의 이문이 기록되어 있다.",
          "Tollite eum a pedibus et manibus는 “발과 손을 붙들어 들어내라”는 표현이다. Harvey 281쪽 주1은 묶는 행위를 뜻하는 성경의 그리스어와 시리아어 독법을 비교한다.",
          "이 인쇄 절과 다음 절을 합친 범위가 통상 4권 36장 5절이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:6fee3b3bb28df2d658d8515f2e8a3da2798b5d61b1d5c421d40b23b6b9c4dca7",
              "sha256:8c3f06cfc23d30f10355a0ab174933f3361e8be9ddf131e04f8aa8c2c79eb242"
            ],
            "text": "우리가 앞서 말한 내용만으로 충분하지 않은 사람이 있다면, 곧 예언자들이 한 분이신 동일한 아버지에게서 파견되었다는 사실을, 우리 주님도 그 아버지에게서 파견되셨다는 사실을 믿기에 충분하지 않다면, 그는 마음의 귀를 열고, 주 그리스도 예수를 스승으로 부르며, 그분이 하시는 말씀을 들어 보라. “하늘나라는 자기 아들을 위해 혼인 잔치를 마련하는 임금과 같다. 그는 혼인 잔치에 초대받은 이들을 불러오도록 자기 종들을 보냈다.” 그들이 응하려 하지 않자, 그분은 이어 말씀하신다. “임금은 다시 다른 종들을 보내며 말했다. ‘초대받은 이들에게 말하여라. 오너라. 내가 식사를 준비했다. 내 소들과 살진 짐승들을 모두 잡았고 모든 것이 준비되었다. 혼인 잔치에 오너라.’ 그러나 그들은 임금을 무시하고 떠나갔다. 어떤 이들은 자기 밭으로, 다른 이들은 자기 장사하러 갔다. 남은 이들은 그 종들을 붙잡아, 어떤 이들은 모욕하고 다른 이들은 죽였다. 임금은 이 소식을 듣고 노하여, 자기 군대를 보내 그 살인자들을 멸하고, 그들의 도시를 불살랐다. 그리고 자기 종들에게 말했다. ‘혼인 잔치는 준비되었으나 초대받은 이들은 합당하지 않았다. 그러므로 길들이 갈라지는 곳으로 나가서, 만나는 사람마다 혼인 잔치에 모아 오너라.’ 그 종들은 나가서 만나는 사람을 악한 이든 선한 이든 모두 모아 왔고, 혼인 잔치는 식탁에 앉은 사람들로 가득 찼다. 임금이 식탁에 앉은 이들을 보려고 들어왔다가, 혼인 예복을 입지 않은 사람을 보고 그에게 말했다. ‘친구여, 혼인 예복도 없이 어떻게 여기 들어왔느냐?’ 그가 입을 다물고 있자 임금이 시종들에게 말했다. ‘그의 발과 손을 붙들어 들어내고, 그를 바깥 어둠 속에 던져라. 거기서 울며 이를 갈 것이다.’ 부름받은 이들은 많으나 선택받은 이들은 적다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c6fd4ee458009373e2a7102841d18e98961268632dedc6563b136ebf3db0a75"
        ],
        "text": "우리가 앞서 말한 내용만으로 충분하지 않은 사람이 있다면, 곧 예언자들이 한 분이신 동일한 아버지에게서 파견되었다는 사실을, 우리 주님도 그 아버지에게서 파견되셨다는 사실을 믿기에 충분하지 않다면, 그는 마음의 귀를 열고, 주 그리스도 예수를 스승으로 부르며, 그분이 하시는 말씀을 들어 보라. “하늘나라는 자기 아들을 위해 혼인 잔치를 마련하는 임금과 같다. 그는 혼인 잔치에 초대받은 이들을 불러오도록 자기 종들을 보냈다.” 그들이 응하려 하지 않자, 그분은 이어 말씀하신다. “임금은 다시 다른 종들을 보내며 말했다. ‘초대받은 이들에게 말하여라. 오너라. 내가 식사를 준비했다. 내 소들과 살진 짐승들을 모두 잡았고 모든 것이 준비되었다. 혼인 잔치에 오너라.’ 그러나 그들은 임금을 무시하고 떠나갔다. 어떤 이들은 자기 밭으로, 다른 이들은 자기 장사하러 갔다. 남은 이들은 그 종들을 붙잡아, 어떤 이들은 모욕하고 다른 이들은 죽였다. 임금은 이 소식을 듣고 노하여, 자기 군대를 보내 그 살인자들을 멸하고, 그들의 도시를 불살랐다. 그리고 자기 종들에게 말했다. ‘혼인 잔치는 준비되었으나 초대받은 이들은 합당하지 않았다. 그러므로 길들이 갈라지는 곳으로 나가서, 만나는 사람마다 혼인 잔치에 모아 오너라.’ 그 종들은 나가서 만나는 사람을 악한 이든 선한 이든 모두 모아 왔고, 혼인 잔치는 식탁에 앉은 사람들로 가득 찼다. 임금이 식탁에 앉은 이들을 보려고 들어왔다가, 혼인 예복을 입지 않은 사람을 보고 그에게 말했다. ‘친구여, 혼인 예복도 없이 어떻게 여기 들어왔느냐?’ 그가 입을 다물고 있자 임금이 시종들에게 말했다. ‘그의 발과 손을 붙들어 들어내고, 그를 바깥 어둠 속에 던져라. 거기서 울며 이를 갈 것이다.’ 부름받은 이들은 많으나 선택받은 이들은 적다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:25ad5c550c73f782b49c0b8388bebc26eee52adbb0fac734e2cf5b74ede18e7f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
      },
      "work_location": "4.h58.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:42597db0808e496cca94c8513c564ce9e9889105da05512d0e346db9140c8bed",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f6d234cd241dab18685ddc1ad68a91e898eb059745fb4c8979189a286923f31b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6d83c4513bb06b247b049d6ba90b75de79f77280ad23b60f1fea26bb8571a023"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8f08b87a7a21e7162fed5202975766c7335e562699be150f8bd3a5dbe4dfd1cb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 6절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s6",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s6",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "praesentem eum jam his qui longe erant, praeconabant.",
            "source_start": "Manifeste enim et per haec verba sua ostendit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 6절. 통상 4권 36장 5절 뒷부분."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:cd1152aace3786eac198b0d64878fea57560a05a0f87112a5b0e87f9883e48fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42597db0808e496cca94c8513c564ce9e9889105da05512d0e346db9140c8bed",
            "source_revision_id": "sha256:6d83c4513bb06b247b049d6ba90b75de79f77280ad23b60f1fea26bb8571a023",
            "translation_revision_id": "sha256:8f08b87a7a21e7162fed5202975766c7335e562699be150f8bd3a5dbe4dfd1cb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:290c3a2f0905ff3390b0e50c295667620046afc51b2bce109cf05d9f7a07e02a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:42597db0808e496cca94c8513c564ce9e9889105da05512d0e346db9140c8bed",
            "source_revision_id": "sha256:6d83c4513bb06b247b049d6ba90b75de79f77280ad23b60f1fea26bb8571a023",
            "translation_revision_id": "sha256:8f08b87a7a21e7162fed5202975766c7335e562699be150f8bd3a5dbe4dfd1cb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:cd1152aace3786eac198b0d64878fea57560a05a0f87112a5b0e87f9883e48fe",
          "sha256:290c3a2f0905ff3390b0e50c295667620046afc51b2bce109cf05d9f7a07e02a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s6",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 5,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              5
            ],
            "source_end": "praesentem eum jam his qui longe erant, praeconabant.",
            "source_start": "Manifeste enim et per haec verba sua ostendit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 6
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 6절. 통상 4권 36장 5절 뒷부분.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c568c00ef7fdc7c820be5979dc15cbc899a49e94b12d788f1b49ed80b2a35937",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n294.jpg",
            "page_key": "2:281",
            "printed_page": 281,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f6d234cd241dab18685ddc1ad68a91e898eb059745fb4c8979189a286923f31b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifeste enim et per haec verba sua ostendit Dominus omnia, et quoniam unus rex et Dominus omnium Pater, de quo et antea dixit: Neque in Hierosolyma jures, quoniam civitas est magni Regis. Et quoniam ab initio nuptias praeparavit Filio suo, et propter immensam benignitatem per servos suos vocabat priores ad convivium nuptiarum; et ubi illi noluerunt obedire, rursus alios servos misit convocans eos, neque sic obedierunt ei, sed et eos qui vocationem annuntiabant, lapidaverunt et occiderunt: illos quidem perdidit mittens exercitus suos, et civitatem illorum succendit; ex omnibus autem viis, id est, ex universis gentibus ad convivium nuptiarum Filii sui convocavit, quemadmodum et per Hieremiam ait: Et misi ad vos servos meos prophetas, dicere: Avertimini unusquisque a via nequissima, et meliora facite opera vestra. Et rursus per eundem: Et misi, inquit, ad vos omnes servos meos prophetas inter diem et ante lucem, et non obedierunt mihi, neque intenderunt aures ipsorum. Et dices eis hunc sermonem: Hoc genus, quod non obedivit voci Domini, neque recepit disciplinam, defecit fides ex ore ipsorum. Qui igitur nos per Apostolos undique vocavit Dominus, hic per prophetas vocabat eos qui olim fuerunt, quemadmodum ex sermonibus Domini ostenditur: et non ab alio quidem prophetae, ab alio autem Apostoli, etiamsi variis gentibus praeconabant; sed ab uno et eodem, alii quidem Dominum annuntiabant, alii autem Patrem evangelisabant, et alii quidem adventum praenuntiabant Filii Dei, alii vero praesentem eum jam his qui longe erant, praeconabant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6d83c4513bb06b247b049d6ba90b75de79f77280ad23b60f1fea26bb8571a023",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifeste enim et per haec verba sua ostendit Dominus omnia, et quoniam unus rex et Dominus omnium Pater, de quo et antea dixit: Neque in Hierosolyma jures, quoniam civitas est magni Regis. Et quoniam ab initio nuptias praeparavit Filio suo, et propter immensam benignitatem per servos suos vocabat priores ad convivium nuptiarum; et ubi illi noluerunt obedire, rursus alios servos misit convocans eos, neque sic obedierunt ei, sed et eos qui vocationem annuntiabant, lapidaverunt et occiderunt: illos quidem perdidit mittens exercitus suos, et civitatem illorum succendit; ex omnibus autem viis, id est, ex universis gentibus ad convivium nuptiarum Filii sui convocavit, quemadmodum et per Hieremiam ait: Et misi ad vos servos meos prophetas, dicere: Avertimini unusquisque a via nequissima, et meliora facite opera vestra. Et rursus per eundem: Et misi, inquit, ad vos omnes servos meos prophetas inter diem et ante lucem, et non obedierunt mihi, neque intenderunt aures ipsorum. Et dices eis hunc sermonem: Hoc genus, quod non obedivit voci Domini, neque recepit disciplinam, defecit fides ex ore ipsorum. Qui igitur nos per Apostolos undique vocavit Dominus, hic per prophetas vocabat eos qui olim fuerunt, quemadmodum ex sermonibus Domini ostenditur: et non ab alio quidem prophetae, ab alio autem Apostoli, etiamsi variis gentibus praeconabant; sed ab uno et eodem, alii quidem Dominum annuntiabant, alii autem Patrem evangelisabant, et alii quidem adventum praenuntiabant Filii Dei, alii vero praesentem eum jam his qui longe erant, praeconabant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "27f8a059a2f3c66658df9164aaa8a25c7ff01e27e4aec9d7a425b7264f895791",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "예레미야 인용의 inter diem et ante lucem은 “낮에도 동트기 전에도”라는 시간 표현이다.",
          "주님을 알림, 아버지를 복음으로 전함, 하나님의 아들의 오심을 예고함, 이미 와 계심을 선포함이라는 네 동사가 예언자와 사도의 연속성을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f6d234cd241dab18685ddc1ad68a91e898eb059745fb4c8979189a286923f31b"
            ],
            "text": "주님께서는 이 말씀으로도 모든 것을 분명히 밝히셨다. 만물의 아버지가 유일한 임금이시며 주님이시다. 그분에 관해 앞서 이렇게 말씀하셨다. “예루살렘을 두고도 맹세하지 마라. 위대한 임금의 도시이기 때문이다.” 그분은 처음부터 자신의 아들을 위한 혼인 잔치를 준비하셨으며, 한없는 인자하심으로 종들을 통해 먼저 있었던 이들을 혼인 잔치에 부르셨다. 그들이 응하려 하지 않자, 그분은 다시 다른 종들을 보내 그들을 부르셨다. 그래도 그들은 그분께 응하지 않았고, 초대를 전하는 이들을 돌로 치고 죽이기까지 했다. 그분은 자기 군대를 보내 그들을 멸하고 그들의 도시를 불살라 버리셨다. 그리고 모든 길에서, 곧 모든 민족 가운데서, 자기 아들의 혼인 잔치에 사람들을 부르셨다. 예레미야를 통해서도 이렇게 말씀하신다. “내가 너희에게 내 종들인 예언자들을 보내 말하게 했다. 각자 극악한 길에서 돌아서고 너희의 행실을 더 좋게 하여라.” 같은 예언자를 통해 다시 말씀하신다. “내가 보냈다. 낮에도 동트기 전에도 내 종들인 모든 예언자를 너희에게 보냈으나, 그들은 내게 순종하지 않았고 귀를 기울이지도 않았다. 너는 그들에게 이 말을 전하여라. 이 백성은 주님의 음성에 순종하지 않았고 훈계도 받아들이지 않았으며, 그들의 입에서 신실함이 사라졌다.” 그러므로 사도들을 통해 사방에서 우리를 부르신 주님, 바로 그분이 예언자들을 통해 옛사람들을 부르셨다. 이는 주님의 말씀에서 드러난다. 예언자들과 사도들이 서로 다른 분에게서 파견된 것이 아니다. 그들이 각기 다른 민족들에게 선포했어도, 한 분이신 동일한 분에게서 파견되었다. 어떤 이들은 주님을 알렸고 다른 이들은 아버지를 복음으로 전했으며, 어떤 이들은 하나님의 아들이 오실 것을 미리 알렸고, 다른 이들은 멀리 있던 사람들에게 그분이 이미 와 계심을 선포했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6d83c4513bb06b247b049d6ba90b75de79f77280ad23b60f1fea26bb8571a023"
        ],
        "text": "주님께서는 이 말씀으로도 모든 것을 분명히 밝히셨다. 만물의 아버지가 유일한 임금이시며 주님이시다. 그분에 관해 앞서 이렇게 말씀하셨다. “예루살렘을 두고도 맹세하지 마라. 위대한 임금의 도시이기 때문이다.” 그분은 처음부터 자신의 아들을 위한 혼인 잔치를 준비하셨으며, 한없는 인자하심으로 종들을 통해 먼저 있었던 이들을 혼인 잔치에 부르셨다. 그들이 응하려 하지 않자, 그분은 다시 다른 종들을 보내 그들을 부르셨다. 그래도 그들은 그분께 응하지 않았고, 초대를 전하는 이들을 돌로 치고 죽이기까지 했다. 그분은 자기 군대를 보내 그들을 멸하고 그들의 도시를 불살라 버리셨다. 그리고 모든 길에서, 곧 모든 민족 가운데서, 자기 아들의 혼인 잔치에 사람들을 부르셨다. 예레미야를 통해서도 이렇게 말씀하신다. “내가 너희에게 내 종들인 예언자들을 보내 말하게 했다. 각자 극악한 길에서 돌아서고 너희의 행실을 더 좋게 하여라.” 같은 예언자를 통해 다시 말씀하신다. “내가 보냈다. 낮에도 동트기 전에도 내 종들인 모든 예언자를 너희에게 보냈으나, 그들은 내게 순종하지 않았고 귀를 기울이지도 않았다. 너는 그들에게 이 말을 전하여라. 이 백성은 주님의 음성에 순종하지 않았고 훈계도 받아들이지 않았으며, 그들의 입에서 신실함이 사라졌다.” 그러므로 사도들을 통해 사방에서 우리를 부르신 주님, 바로 그분이 예언자들을 통해 옛사람들을 부르셨다. 이는 주님의 말씀에서 드러난다. 예언자들과 사도들이 서로 다른 분에게서 파견된 것이 아니다. 그들이 각기 다른 민족들에게 선포했어도, 한 분이신 동일한 분에게서 파견되었다. 어떤 이들은 주님을 알렸고 다른 이들은 아버지를 복음으로 전했으며, 어떤 이들은 하나님의 아들이 오실 것을 미리 알렸고, 다른 이들은 멀리 있던 사람들에게 그분이 이미 와 계심을 선포했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8f08b87a7a21e7162fed5202975766c7335e562699be150f8bd3a5dbe4dfd1cb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
      },
      "work_location": "4.h58.s6",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-6"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:965ef8eadc0035fc20195f3fe839d55a9e5efd277695b5ff2cc0a52b977a598c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:bd0113859e33a0bd33af5cef033d389b162192ab1defacaec68329b239c69ce0",
            "sha256:543768eba05d13aeac14fec6856b8922c4e3c0122a7e28868a8231b3cc00885f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6ca0365db82c048a8be90f19fe54d441c4d015eb91c6bd8af2bc6ecbe6442d7a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:acb1a1722ab8d736e70b1bfc2b9e1699e0aea46f293568a0f8d4580bf3c913d6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 7절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s7",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s7",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281,
              282
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "injustum, neque abominandum in suo sponsali thalamo sustinebit.",
            "source_start": "Adhuc etiam manifestavit oportere nos cum vocatione et",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 7절. 통상 4권 36장 6절 앞부분."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8d4e012237823c03d93b24cdd64ffb8049f50fc2bd10b669bcd8e45eb6d1c4c7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:965ef8eadc0035fc20195f3fe839d55a9e5efd277695b5ff2cc0a52b977a598c",
            "source_revision_id": "sha256:6ca0365db82c048a8be90f19fe54d441c4d015eb91c6bd8af2bc6ecbe6442d7a",
            "translation_revision_id": "sha256:acb1a1722ab8d736e70b1bfc2b9e1699e0aea46f293568a0f8d4580bf3c913d6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:da22b53684a3c3ceac70f476ab507cb9a2fe2d58abc0ddc751c82464e0674194",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:965ef8eadc0035fc20195f3fe839d55a9e5efd277695b5ff2cc0a52b977a598c",
            "source_revision_id": "sha256:6ca0365db82c048a8be90f19fe54d441c4d015eb91c6bd8af2bc6ecbe6442d7a",
            "translation_revision_id": "sha256:acb1a1722ab8d736e70b1bfc2b9e1699e0aea46f293568a0f8d4580bf3c913d6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8d4e012237823c03d93b24cdd64ffb8049f50fc2bd10b669bcd8e45eb6d1c4c7",
          "sha256:da22b53684a3c3ceac70f476ab507cb9a2fe2d58abc0ddc751c82464e0674194"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s7",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              281,
              282
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "injustum, neque abominandum in suo sponsali thalamo sustinebit.",
            "source_start": "Adhuc etiam manifestavit oportere nos cum vocatione et",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 7
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 7절. 통상 4권 36장 6절 앞부분.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c568c00ef7fdc7c820be5979dc15cbc899a49e94b12d788f1b49ed80b2a35937",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n294.jpg",
            "page_key": "2:281",
            "printed_page": 281,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bd0113859e33a0bd33af5cef033d389b162192ab1defacaec68329b239c69ce0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc etiam manifestavit oportere nos cum vocatione et justitiae operibus adornari, uti requiescat super nos Spiritus Dei;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "98874c98557ae3e5ee94206af91ad2e97b42437e4db582e625a06571d6147c13",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n295.jpg",
            "page_key": "2:282",
            "printed_page": 282,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:543768eba05d13aeac14fec6856b8922c4e3c0122a7e28868a8231b3cc00885f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hoc est enim indumentum nuptiarum, de quo et Apostolus ait : Nolumus exspoliari, sed superindui, uti absorbeatur mortale ab immortalitate. Qui autem vocati quidem sunt ad coenam Dei, et propter malam suam conversationem non perceperunt Spiritum sanctum, projicientur, inquit, in tenebras exteriores. Manifeste ostendens, quod idem ipse rex, qui convocaverit undique fideles ad nuptias Filii sui, et incorruptibile convivium donaverit, jubeat mitti in tenebras exteriores eum, qui non habet indumentum nuptiarum, hoc est, contemtorem. Quemadmodum enim in priore Testamento non in multis illorum bene sensit; sic et hic multi vocati, pauci vero electi. Non alius igitur qui judicat Deus, et alius qui convocat ad salutem Pater: nec alius quidem qui aeternum lumen donat, alius vero qui jubet in exteriores mitti tenebras eos qui non habent indumentum nuptiarum. Sed unus et idem Deus Pater Domini nostri, a quo et prophetae missi sunt: indignos quidem convocans propter immensam benignitatem; eos vero qui convocati sunt inspiciens, si conveniens habeant indumentum, et congruens nuptiis Filii sui: quoniam nihil inconveniens, neque malum placet ei. Quemadmodum Dominus dixit ei qui curatus fuerat: Ecce, sanus factus es: jam noli peccare, ne quid deterius tibi fiat. Qui enim est bonus, et justus, et mundus, et immaculatus, neque malum aliquid, neque injustum, neque abominandum in suo sponsali thalamo sustinebit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6ca0365db82c048a8be90f19fe54d441c4d015eb91c6bd8af2bc6ecbe6442d7a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adhuc etiam manifestavit oportere nos cum vocatione et justitiae operibus adornari, uti requiescat super nos Spiritus Dei; hoc est enim indumentum nuptiarum, de quo et Apostolus ait : Nolumus exspoliari, sed superindui, uti absorbeatur mortale ab immortalitate. Qui autem vocati quidem sunt ad coenam Dei, et propter malam suam conversationem non perceperunt Spiritum sanctum, projicientur, inquit, in tenebras exteriores. Manifeste ostendens, quod idem ipse rex, qui convocaverit undique fideles ad nuptias Filii sui, et incorruptibile convivium donaverit, jubeat mitti in tenebras exteriores eum, qui non habet indumentum nuptiarum, hoc est, contemtorem. Quemadmodum enim in priore Testamento non in multis illorum bene sensit; sic et hic multi vocati, pauci vero electi. Non alius igitur qui judicat Deus, et alius qui convocat ad salutem Pater: nec alius quidem qui aeternum lumen donat, alius vero qui jubet in exteriores mitti tenebras eos qui non habent indumentum nuptiarum. Sed unus et idem Deus Pater Domini nostri, a quo et prophetae missi sunt: indignos quidem convocans propter immensam benignitatem; eos vero qui convocati sunt inspiciens, si conveniens habeant indumentum, et congruens nuptiis Filii sui: quoniam nihil inconveniens, neque malum placet ei. Quemadmodum Dominus dixit ei qui curatus fuerat: Ecce, sanus factus es: jam noli peccare, ne quid deterius tibi fiat. Qui enim est bonus, et justus, et mundus, et immaculatus, neque malum aliquid, neque injustum, neque abominandum in suo sponsali thalamo sustinebit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7165c6170621734551471dad8ffe3b53964a06dbbdd854ebe6c57652160aa5de",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "cum vocatione는 부름받음과 의로운 행위를 함께 연결한다. 혼인 예복은 하나님의 영이 머무는 삶과 이어진다.",
          "고린도후서 인용은 “죽을 것이 불멸에 삼켜진다”라고 한다. Harvey 282쪽 주2는 “생명에”라는 다른 독법을 기록한다.",
          "sponsalis thalamus는 혼인 잔치의 공간에서 더 나아가 신랑의 혼인 방을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:bd0113859e33a0bd33af5cef033d389b162192ab1defacaec68329b239c69ce0",
              "sha256:543768eba05d13aeac14fec6856b8922c4e3c0122a7e28868a8231b3cc00885f"
            ],
            "text": "그분은 우리가 부름을 받는 것과 함께 의로운 행위로도 단장해야 함을 밝히셨다. 하나님의 영이 우리 위에 머무시게 하려는 것이다. 이것이 바로 혼인 예복이다. 사도도 이 예복에 관해 말한다. “우리는 벗기를 원하지 않고 덧입기를 원한다. 죽을 것이 불멸에 삼켜지게 하려는 것이다.” 하나님의 만찬에 부름받고도, 자신의 악한 행실 때문에 성령을 받지 못한 이들은, “바깥 어둠 속에 내던져질 것이다”라고 말씀하신다. 그분은 바로 그 동일한 임금이 다음 일을 하신다고 분명히 밝히신다. 임금은 사방에서 신자들을 자신의 아들의 혼인 잔치에 부르시고, 썩지 않는 잔치를 베푸시면서도, 혼인 예복을 입지 않은 사람을 바깥 어둠에 던지라고 명하신다. 곧 업신여기는 자에게 그렇게 하신다. 이전 언약에서 “그들 가운데 많은 이를 기뻐하지 않으셨다”라고 한 것처럼, 여기서도 “부름받은 이들은 많으나 선택받은 이들은 적다.” 그러므로 심판하시는 하나님과 구원으로 부르시는 아버지는 서로 다른 분이 아니시다. 영원한 빛을 주시는 분과, 혼인 예복을 입지 않은 이들을 바깥 어둠에 던지라고 명하시는 분도 서로 다른 분이 아니시다. 한 분이신 동일한 하나님, 우리 주님의 아버지께서 이 모든 일을 하신다. 예언자들도 그분에게서 파견되었다. 그분은 한없는 인자하심으로 합당하지 않은 이들을 부르시고, 부름받은 이들을 살피신다. 자기 아들의 혼인 잔치에 맞고 어울리는 예복을 입었는지 살피시는 것이다. 그분은 어울리지 않거나 악한 것을 전혀 기뻐하지 않으신다. 주님께서 고침받은 사람에게 이렇게 말씀하셨다. “보아라, 네가 나았다. 이제 더는 죄를 짓지 마라. 네게 더 나쁜 일이 생기지 않게 하여라.” 선하고 의롭고 깨끗하고 흠 없는 그분은, 악하거나 불의하거나 가증한 것 무엇도, 자신의 혼인 방 안에 두지 않으실 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6ca0365db82c048a8be90f19fe54d441c4d015eb91c6bd8af2bc6ecbe6442d7a"
        ],
        "text": "그분은 우리가 부름을 받는 것과 함께 의로운 행위로도 단장해야 함을 밝히셨다. 하나님의 영이 우리 위에 머무시게 하려는 것이다. 이것이 바로 혼인 예복이다. 사도도 이 예복에 관해 말한다. “우리는 벗기를 원하지 않고 덧입기를 원한다. 죽을 것이 불멸에 삼켜지게 하려는 것이다.” 하나님의 만찬에 부름받고도, 자신의 악한 행실 때문에 성령을 받지 못한 이들은, “바깥 어둠 속에 내던져질 것이다”라고 말씀하신다. 그분은 바로 그 동일한 임금이 다음 일을 하신다고 분명히 밝히신다. 임금은 사방에서 신자들을 자신의 아들의 혼인 잔치에 부르시고, 썩지 않는 잔치를 베푸시면서도, 혼인 예복을 입지 않은 사람을 바깥 어둠에 던지라고 명하신다. 곧 업신여기는 자에게 그렇게 하신다. 이전 언약에서 “그들 가운데 많은 이를 기뻐하지 않으셨다”라고 한 것처럼, 여기서도 “부름받은 이들은 많으나 선택받은 이들은 적다.” 그러므로 심판하시는 하나님과 구원으로 부르시는 아버지는 서로 다른 분이 아니시다. 영원한 빛을 주시는 분과, 혼인 예복을 입지 않은 이들을 바깥 어둠에 던지라고 명하시는 분도 서로 다른 분이 아니시다. 한 분이신 동일한 하나님, 우리 주님의 아버지께서 이 모든 일을 하신다. 예언자들도 그분에게서 파견되었다. 그분은 한없는 인자하심으로 합당하지 않은 이들을 부르시고, 부름받은 이들을 살피신다. 자기 아들의 혼인 잔치에 맞고 어울리는 예복을 입었는지 살피시는 것이다. 그분은 어울리지 않거나 악한 것을 전혀 기뻐하지 않으신다. 주님께서 고침받은 사람에게 이렇게 말씀하셨다. “보아라, 네가 나았다. 이제 더는 죄를 짓지 마라. 네게 더 나쁜 일이 생기지 않게 하여라.” 선하고 의롭고 깨끗하고 흠 없는 그분은, 악하거나 불의하거나 가증한 것 무엇도, 자신의 혼인 방 안에 두지 않으실 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:acb1a1722ab8d736e70b1bfc2b9e1699e0aea46f293568a0f8d4580bf3c913d6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
      },
      "work_location": "4.h58.s7",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-7"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e14d331d17da5fec3eb98c012b0719c5d195f01a35c0160d12920499e3fd7cb1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3bab9f7cbe28d8fce286cd9fe7278778bf512b2057201382902d32ecec190acc",
            "sha256:31688dcd5c7aafebfd2a134f12ebd845da3d5a35d446cc8ac8cb20ec48209ce8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:06fe1738644962160f426bed186f0684ad389e51312b164a1d2def3e41767ec6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:38944d71ee2b4762cfb064fc231e1be585848e9da42655a0cf9ddcf3d9c7682b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 8절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s8",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s8",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282,
              283
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "et bonos, et pluit super justos et injustos.",
            "source_start": "Est autem hic Pater Domini nostri, cujus providentia",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 8절. 통상 4권 36장 6절 뒷부분."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2d34812395f88419b0796f7ef55c3870c2e78b5c200c6938cdb4403edf4ad28d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e14d331d17da5fec3eb98c012b0719c5d195f01a35c0160d12920499e3fd7cb1",
            "source_revision_id": "sha256:06fe1738644962160f426bed186f0684ad389e51312b164a1d2def3e41767ec6",
            "translation_revision_id": "sha256:38944d71ee2b4762cfb064fc231e1be585848e9da42655a0cf9ddcf3d9c7682b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9366a0073fd5f063a74329b9bed42dc6e02f4f74b2ed0e0429a90ae3e3e66cb1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e14d331d17da5fec3eb98c012b0719c5d195f01a35c0160d12920499e3fd7cb1",
            "source_revision_id": "sha256:06fe1738644962160f426bed186f0684ad389e51312b164a1d2def3e41767ec6",
            "translation_revision_id": "sha256:38944d71ee2b4762cfb064fc231e1be585848e9da42655a0cf9ddcf3d9c7682b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2d34812395f88419b0796f7ef55c3870c2e78b5c200c6938cdb4403edf4ad28d",
          "sha256:9366a0073fd5f063a74329b9bed42dc6e02f4f74b2ed0e0429a90ae3e3e66cb1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s8",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              282,
              283
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 6,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "et bonos, et pluit super justos et injustos.",
            "source_start": "Est autem hic Pater Domini nostri, cujus providentia",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 8
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 8절. 통상 4권 36장 6절 뒷부분.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "98874c98557ae3e5ee94206af91ad2e97b42437e4db582e625a06571d6147c13",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n295.jpg",
            "page_key": "2:282",
            "printed_page": 282,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3bab9f7cbe28d8fce286cd9fe7278778bf512b2057201382902d32ecec190acc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Est autem hic Pater Domini nostri, cujus providentia constant omnia, et jussu administrantur omnia; et gratuito quidem donat in quos oportet; secundum autem meritum dignissime distribuit adversus ingratos et non sentientes benignitatem ejus, justissimus retributor: et propterea ait: Mittens exercitus suos perdidit interfectores illos, et civitatem illorum incendit. Exercitus autem ejus inquit, quia omnes homines Dei: Domini enim est terra, et plenitudo ejus, orbis terrarum, et omnes qui habitant in ea. Et propter hoc Paulus Apostolus in ea epistola quae est ad Romanos ait: Non enim est potestas nisi a Deo. Quae autem sunt, a Deo ordinatae sunt. Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit: qui autem resistunt, ipsi damnationem sibi acquirent. Principes enim non sunt timori bono operi sed malo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f303cab01bbdcdfefd1bf8f5639cfd80d2efde499060692f3b1078884f9d56b9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n296.jpg",
            "page_key": "2:283",
            "printed_page": 283,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:31688dcd5c7aafebfd2a134f12ebd845da3d5a35d446cc8ac8cb20ec48209ce8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vis autem non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex ea: Dei enim minister est tibi ad bonum. Si autem male feceris, time. Non enim sine causa gladium portat. Dei enim minister est, vindex in iram ei qui malum agit. Ideoque subjecti estote, non tantum propter iram, sed et propter conscientiam. Propter hoc enim et tributa penditis: ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes. Sed et Dominus igitur et Apostoli unum Deum Patrem annuntiant eum qui legisdationem fecit, qui misit prophetas, qui omnia fecit: et propter hoc ait: Mittens exercitus suos: quoniam omnis homo, secundum quod est homo, plasma ipsius est, licet ignoret Deum suum. Omnibus enim ipse ut sint praestat, qui solem suum oriri facit super malos et bonos, et pluit super justos et injustos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:06fe1738644962160f426bed186f0684ad389e51312b164a1d2def3e41767ec6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Est autem hic Pater Domini nostri, cujus providentia constant omnia, et jussu administrantur omnia; et gratuito quidem donat in quos oportet; secundum autem meritum dignissime distribuit adversus ingratos et non sentientes benignitatem ejus, justissimus retributor: et propterea ait: Mittens exercitus suos perdidit interfectores illos, et civitatem illorum incendit. Exercitus autem ejus inquit, quia omnes homines Dei: Domini enim est terra, et plenitudo ejus, orbis terrarum, et omnes qui habitant in ea. Et propter hoc Paulus Apostolus in ea epistola quae est ad Romanos ait: Non enim est potestas nisi a Deo. Quae autem sunt, a Deo ordinatae sunt. Itaque qui resistit potestati, Dei ordinationi resistit: qui autem resistunt, ipsi damnationem sibi acquirent. Principes enim non sunt timori bono operi sed malo. Vis autem non timere potestatem? Bonum fac, et habebis laudem ex ea: Dei enim minister est tibi ad bonum. Si autem male feceris, time. Non enim sine causa gladium portat. Dei enim minister est, vindex in iram ei qui malum agit. Ideoque subjecti estote, non tantum propter iram, sed et propter conscientiam. Propter hoc enim et tributa penditis: ministri enim Dei sunt in hoc ipsum servientes. Sed et Dominus igitur et Apostoli unum Deum Patrem annuntiant eum qui legisdationem fecit, qui misit prophetas, qui omnia fecit: et propter hoc ait: Mittens exercitus suos: quoniam omnis homo, secundum quod est homo, plasma ipsius est, licet ignoret Deum suum. Omnibus enim ipse ut sint praestat, qui solem suum oriri facit super malos et bonos, et pluit super justos et injustos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "49d7c0b12d5d2cfc38d43e081f95d53d9610de0bf91a7d364c7fa2b644333f31",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "거저 주는 선물과 행한 일에 따른 갚음이 대비된다. meritum은 이 문맥에서 감사할 줄 모르는 이들의 행위에 따른 책임을 뜻한다.",
          "로마서 13장 인용은 권세, 선악의 행위, 칼, 진노, 양심, 세금을 하나의 논증으로 이어 간다.",
          "모든 사람을 하나님의 군대라고 부르는 근거는 사람이 그분이 빚으신 피조물이며 그분에게서 존재를 받는다는 데 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3bab9f7cbe28d8fce286cd9fe7278778bf512b2057201382902d32ecec190acc",
              "sha256:31688dcd5c7aafebfd2a134f12ebd845da3d5a35d446cc8ac8cb20ec48209ce8"
            ],
            "text": "이분이 우리 주님의 아버지이시다. 만물이 그분의 섭리로 존속하며, 만물이 그분의 명령으로 다스려진다. 그분은 주어야 할 이들에게는 거저 선물을 주시고, 행한 일에 따라 가장 마땅하게 갚으신다. 감사할 줄 모르고 그분의 인자하심을 깨닫지 못하는 이들에게 그렇게 하시니, 그분은 가장 의롭게 갚으시는 분이시다. 그러므로 말씀하신다. “자기 군대를 보내 그 살인자들을 멸하고, 그들의 도시를 불살랐다.” “자기 군대”라고 하신 것은 모든 사람이 하나님께 속하기 때문이다. “땅과 그 안에 가득한 것이 주님의 것이며, 세상과 그 안에 사는 모든 사람도 주님의 것이다.” 그러므로 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “하나님에게서 오지 않은 권세는 없다. 존재하는 권세들은 하나님께서 정하셨다. 그러므로 권세에 맞서는 이는 하나님의 정하심에 맞서는 것이다. 맞서는 이들은 스스로 정죄를 자초할 것이다. 통치자들은 선한 행실에 두려움이 되는 것이 아니라 악한 행실에 두려움이 된다. 권세를 두려워하지 않기를 바라느냐? 선을 행하여라. 그러면 권세에게서 칭찬을 받을 것이다. 그는 네게 선을 베풀도록 하나님을 섬기는 이다. 그러나 악을 행하면 두려워하여라. 그가 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼으로서 악을 행하는 이에게 진노의 벌을 내리는 이다. 그러므로 복종하여라. 진노 때문만이 아니라, 양심을 위해서도 그렇게 하여라. 너희가 세금을 내는 것도 이 때문이다. 그들은 하나님의 일꾼으로서 바로 이 일에 종사한다.” 그러므로 주님과 사도들은 한 분 하나님 아버지를 선포한다. 그분은 율법을 주시고 예언자들을 보내시고 만물을 만드신 분이시다. 그러므로 “자기 군대를 보내어”라고 말씀하신다. 모든 사람은 사람인 한 그분이 빚으신 피조물이기 때문이다. 그가 자신의 하나님을 모르더라도 그렇다. 그분 자신이 모든 사람에게 존재를 주신다. 그분은 “악한 이들과 선한 이들 위로 자신의 해가 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들 위로 비를 내리신다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:06fe1738644962160f426bed186f0684ad389e51312b164a1d2def3e41767ec6"
        ],
        "text": "이분이 우리 주님의 아버지이시다. 만물이 그분의 섭리로 존속하며, 만물이 그분의 명령으로 다스려진다. 그분은 주어야 할 이들에게는 거저 선물을 주시고, 행한 일에 따라 가장 마땅하게 갚으신다. 감사할 줄 모르고 그분의 인자하심을 깨닫지 못하는 이들에게 그렇게 하시니, 그분은 가장 의롭게 갚으시는 분이시다. 그러므로 말씀하신다. “자기 군대를 보내 그 살인자들을 멸하고, 그들의 도시를 불살랐다.” “자기 군대”라고 하신 것은 모든 사람이 하나님께 속하기 때문이다. “땅과 그 안에 가득한 것이 주님의 것이며, 세상과 그 안에 사는 모든 사람도 주님의 것이다.” 그러므로 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “하나님에게서 오지 않은 권세는 없다. 존재하는 권세들은 하나님께서 정하셨다. 그러므로 권세에 맞서는 이는 하나님의 정하심에 맞서는 것이다. 맞서는 이들은 스스로 정죄를 자초할 것이다. 통치자들은 선한 행실에 두려움이 되는 것이 아니라 악한 행실에 두려움이 된다. 권세를 두려워하지 않기를 바라느냐? 선을 행하여라. 그러면 권세에게서 칭찬을 받을 것이다. 그는 네게 선을 베풀도록 하나님을 섬기는 이다. 그러나 악을 행하면 두려워하여라. 그가 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼으로서 악을 행하는 이에게 진노의 벌을 내리는 이다. 그러므로 복종하여라. 진노 때문만이 아니라, 양심을 위해서도 그렇게 하여라. 너희가 세금을 내는 것도 이 때문이다. 그들은 하나님의 일꾼으로서 바로 이 일에 종사한다.” 그러므로 주님과 사도들은 한 분 하나님 아버지를 선포한다. 그분은 율법을 주시고 예언자들을 보내시고 만물을 만드신 분이시다. 그러므로 “자기 군대를 보내어”라고 말씀하신다. 모든 사람은 사람인 한 그분이 빚으신 피조물이기 때문이다. 그가 자신의 하나님을 모르더라도 그렇다. 그분 자신이 모든 사람에게 존재를 주신다. 그분은 “악한 이들과 선한 이들 위로 자신의 해가 떠오르게 하시고, 의로운 이들과 불의한 이들 위로 비를 내리신다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:38944d71ee2b4762cfb064fc231e1be585848e9da42655a0cf9ddcf3d9c7682b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
      },
      "work_location": "4.h58.s8",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-8"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9cfc7148ec08d3788b0d400b3af08b92da7a5a8ea97012ba6186c82bde59cb92",
        "part_links": [
          [
            "sha256:930f1f0678d9e96942016e08f83b85a39d9accf01190e8590f70a1ae036240c3",
            "sha256:866329f12cdab007c5fe82c8ee8331d8d437cc55773ef133fdee9b2a73ef1bc5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f65d2398c415e0d52a0e603f3b7b3bcadb09cdeacae386103bfe22c15b5b8cbf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:63e41b3d85c9c78cb4c972debae56efbd2c74e7f847fc776f7ea0093426d2976"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 9절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s9",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s9",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283,
              284
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 9절. 통상 4권 36장 7절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a3ca0d77bda28e262014faa1e4cc0afc7728f169c7e3341c1a6b14a9ec9a11c0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9cfc7148ec08d3788b0d400b3af08b92da7a5a8ea97012ba6186c82bde59cb92",
            "source_revision_id": "sha256:f65d2398c415e0d52a0e603f3b7b3bcadb09cdeacae386103bfe22c15b5b8cbf",
            "translation_revision_id": "sha256:63e41b3d85c9c78cb4c972debae56efbd2c74e7f847fc776f7ea0093426d2976"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d4effbf188225bc078e4bbb955f288c27f2b1aa0d68712f658fcfe3ab4161b8c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9cfc7148ec08d3788b0d400b3af08b92da7a5a8ea97012ba6186c82bde59cb92",
            "source_revision_id": "sha256:f65d2398c415e0d52a0e603f3b7b3bcadb09cdeacae386103bfe22c15b5b8cbf",
            "translation_revision_id": "sha256:63e41b3d85c9c78cb4c972debae56efbd2c74e7f847fc776f7ea0093426d2976"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a3ca0d77bda28e262014faa1e4cc0afc7728f169c7e3341c1a6b14a9ec9a11c0",
          "sha256:d4effbf188225bc078e4bbb955f288c27f2b1aa0d68712f658fcfe3ab4161b8c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s9",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              283,
              284
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              7
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 9
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "283쪽 주2는 οὓς καὶ αὐτὸς와 라틴어의 unus et idem을 비교한다. 주3은 μισθός 앞에 εἷς ὁ를 보충하는 교정안을 기록한다.",
              "284쪽 주1은 라틴어에 ἔχον에 대응하는 동사가 빠진 점을 설명한다."
            ],
            "printed_reference": "Nicetas in Catena. P. ad Matt. xx.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 283,
                "printed_volume": 2,
                "text": ".... διὰ τῆς παραβολῆς τῶν ἐργατῶν διαφόροις καιροῖς εἰς τὸν ἀμπελῶνα πεμψαμένων, οὓς καὶ αὐτὸς ὁ οἰκοδεσπότης δείκνυται, κεκληκὼς τοὺς μὲν ἐν ἀρχῇ τῆς τοῦ κόσμου κατασκευῆς, ἐνίους δὲ μετὰ τοῦτο, καὶ ἑτέρους μετὰ τὴν μεσοχρονίαν, ἄλλους δὲ προκοπτόντων ἤδη καιρῶν, καὶ ἐν τῷ τέλει πάλιν ἄλλους· ὥστε εἶναι πολλοὺς μὲν τοὺς ἐργάτας κατὰ τὰς ἑαυτῶν γενεὰς, ἕνα δὲ τὸν συγκαλούμενον αὐτοὺς οἰκοδεσπότην. Καὶ γὰρ ἀμπελὼν εἷς, ὅτι καὶ μία δικαιοσύνη· καὶ εἷς οἰκονόμος, ἓν γὰρ τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ τὸ διέπον τὰ πάντα· ὁμοίως δὲ καὶ μισθός· πάντες γὰρ ἔλαβον ἀνὰ"
              },
              {
                "printed_page": 284,
                "printed_volume": 2,
                "text": "δηνάριον, ἔχον εἰκόνα καὶ ἐπιγραφὴν τοῦ βασιλέως, τὴν γνῶσιν τοῦ υἱοῦ τοῦ Θεοῦ, ἥτις ἦν ἀφθαρσία. Καὶ διὰ τοῦτο ἀπὸ τῶν ἐσχάτων ἤρξατο διδόναι τὸν μισθὸν, ὅτι ἐπ᾽ ἐσχάτων καιρῶν φανερωθεὶς ὁ Κύριος τοῖς πᾶσιν ἑαυτὸν ἀποκατέστησεν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Nicetas_Catena_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 9절. 통상 4권 36장 7절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f303cab01bbdcdfefd1bf8f5639cfd80d2efde499060692f3b1078884f9d56b9",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n296.jpg",
            "page_key": "2:283",
            "printed_page": 283,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:930f1f0678d9e96942016e08f83b85a39d9accf01190e8590f70a1ae036240c3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non solum per ea quae praedicta sunt, sed et per parabolam duorum filiorum, quorum minor luxuriose consumsit substantiam, vivens cum fornicariis, unum et eundem docuit Patrem, majori quidem filio ne haedum quidem indulgentem; propter eum autem qui perierat, minorem filium suum, jubentem occidi vitulum saginatum, et primam ei stolam donantem. Et per parabolam autem eorum operariorum, qui variis temporibus in vineam mittebantur, unus et idem Dominus ostenditur: vocans alios quidem statim in initio mundi fabricationis; alios vero post hoc; et alios circa medietatem temporum; et alios progressis jam temporibus; item alios in fine: ut sint quidem multi operarii secundum sua ipsorum tempora, unus autem qui convocat eos, paterfamilias. Etenim vinea una, quoniam et una justitia: et unus dispensator; unus enim Spiritus Dei, qui disponit omnia: similiter autem et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c5a702a59e3baf9acdae941108e98582e9ff0cbf7be22040b416f6807c1fe172",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n297.jpg",
            "page_key": "2:284",
            "printed_page": 284,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:866329f12cdab007c5fe82c8ee8331d8d437cc55773ef133fdee9b2a73ef1bc5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "merces una; omnes enim acceperunt singulos denarios, imaginem et inscriptionem regis, agnitionem Filii Dei quae est incorruptela. Et propter hoc a novissimis coepit dare mercedem, quoniam in novissimis temporibus manifestatus Dominus, omnibus semetipsum repraesentavit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f65d2398c415e0d52a0e603f3b7b3bcadb09cdeacae386103bfe22c15b5b8cbf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et non solum per ea quae praedicta sunt, sed et per parabolam duorum filiorum, quorum minor luxuriose consumsit substantiam, vivens cum fornicariis, unum et eundem docuit Patrem, majori quidem filio ne haedum quidem indulgentem; propter eum autem qui perierat, minorem filium suum, jubentem occidi vitulum saginatum, et primam ei stolam donantem. Et per parabolam autem eorum operariorum, qui variis temporibus in vineam mittebantur, unus et idem Dominus ostenditur: vocans alios quidem statim in initio mundi fabricationis; alios vero post hoc; et alios circa medietatem temporum; et alios progressis jam temporibus; item alios in fine: ut sint quidem multi operarii secundum sua ipsorum tempora, unus autem qui convocat eos, paterfamilias. Etenim vinea una, quoniam et una justitia: et unus dispensator; unus enim Spiritus Dei, qui disponit omnia: similiter autem et merces una; omnes enim acceperunt singulos denarios, imaginem et inscriptionem regis, agnitionem Filii Dei quae est incorruptela. Et propter hoc a novissimis coepit dare mercedem, quoniam in novissimis temporibus manifestatus Dominus, omnibus semetipsum repraesentavit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "67bb82d25e50a9fc595f0876df6df5a9aa0ad396b3e0e6fd0a05be6841a38a11",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "primam stolam은 작은아들에게 내준 으뜸가는 옷을 가리켜 “가장 좋은 옷”으로 옮겼다.",
          "각자가 받은 한 데나리온은 임금의 형상과 명문, 하나님의 아들을 아는 앎과 연결된다. incorruptela는 “썩지 않음”이다.",
          "283-284쪽 그리스어 병렬문은 판면에서 니케타스의 마태복음 카테나에 귀속되어 있다. 그리스어에는 동전에 형상과 명문이 “있다”는 ἔχον이 있으며, 라틴어는 명사들을 이어 놓는다.",
          "그리스어 병렬문의 μετὰ τὴν μεσοχρονίαν은 중간 시기 이후를 가리키고, 라틴어 circa medietatem temporum은 중간 무렵을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:930f1f0678d9e96942016e08f83b85a39d9accf01190e8590f70a1ae036240c3",
              "sha256:866329f12cdab007c5fe82c8ee8331d8d437cc55773ef133fdee9b2a73ef1bc5"
            ],
            "text": "앞서 말한 것들뿐 아니라, 두 아들의 비유를 통해서도, 곧 작은아들이 창녀들과 살면서 방탕하게 재산을 탕진한 그 비유를 통해서도, 그분은 한 분이신 동일한 아버지를 가르치셨다. 그 아버지는 큰아들에게는 염소 새끼 한 마리도 내주지 않았으나, 잃었던 자신의 작은아들을 위해서는, 살진 송아지를 잡으라고 명하고 가장 좋은 옷을 내주었다. 서로 다른 때에 포도밭으로 보내진 일꾼들의 비유에서도, 한 분이신 동일한 주님이 드러난다. 그분은 어떤 이들을 세상이 창조된 맨 처음에 부르셨고, 다른 이들은 그 뒤에, 또 다른 이들은 시대의 중간 무렵에 부르셨다. 또 다른 이들은 시대가 이미 많이 지난 뒤에, 또 다른 이들은 마지막에 부르셨다. 이처럼 각자의 시대에 따라 일꾼들은 많으나, 그들을 부르시는 집주인은 한 분이시다. 포도밭도 하나다. 의도 하나이기 때문이다. 관리자도 한 분이시다. 만물을 주관하시는 하나님의 영이 한 분이시기 때문이다. 마찬가지로 품삯도 하나다. 모두가 한 데나리온씩 받았으니, 곧 임금의 형상과 명문, 썩지 않음인 하나님의 아들에 대한 앎을 받은 것이다. 그러므로 그분은 마지막에 온 이들부터 품삯을 주기 시작하셨다. 마지막 시대에 나타나신 주님이, 모든 이에게 자신을 내어 주셨기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f65d2398c415e0d52a0e603f3b7b3bcadb09cdeacae386103bfe22c15b5b8cbf"
        ],
        "text": "앞서 말한 것들뿐 아니라, 두 아들의 비유를 통해서도, 곧 작은아들이 창녀들과 살면서 방탕하게 재산을 탕진한 그 비유를 통해서도, 그분은 한 분이신 동일한 아버지를 가르치셨다. 그 아버지는 큰아들에게는 염소 새끼 한 마리도 내주지 않았으나, 잃었던 자신의 작은아들을 위해서는, 살진 송아지를 잡으라고 명하고 가장 좋은 옷을 내주었다. 서로 다른 때에 포도밭으로 보내진 일꾼들의 비유에서도, 한 분이신 동일한 주님이 드러난다. 그분은 어떤 이들을 세상이 창조된 맨 처음에 부르셨고, 다른 이들은 그 뒤에, 또 다른 이들은 시대의 중간 무렵에 부르셨다. 또 다른 이들은 시대가 이미 많이 지난 뒤에, 또 다른 이들은 마지막에 부르셨다. 이처럼 각자의 시대에 따라 일꾼들은 많으나, 그들을 부르시는 집주인은 한 분이시다. 포도밭도 하나다. 의도 하나이기 때문이다. 관리자도 한 분이시다. 만물을 주관하시는 하나님의 영이 한 분이시기 때문이다. 마찬가지로 품삯도 하나다. 모두가 한 데나리온씩 받았으니, 곧 임금의 형상과 명문, 썩지 않음인 하나님의 아들에 대한 앎을 받은 것이다. 그러므로 그분은 마지막에 온 이들부터 품삯을 주기 시작하셨다. 마지막 시대에 나타나신 주님이, 모든 이에게 자신을 내어 주셨기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:63e41b3d85c9c78cb4c972debae56efbd2c74e7f847fc776f7ea0093426d2976",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
      },
      "work_location": "4.h58.s9",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-9"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:787d7168435245807bb237aa39eb4ecc5407177a140f20679319e79e93b3190b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:56d450f96a96e261850fd8b39d7578401c979d81c858c4c792211345aebb78a7",
            "sha256:c1ccecf3648e36440d1d191795ac6ce5046fba2e225e0f2cabb1f15b68ad910f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:993894cc119111bfe66ceee8f2e810f6df37520f33b18a71bea06dfa59795c1c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:97e29deb38bb6099121276fd0d27bf121ae7a758c3ec7b6cee3895aee0bca696"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 58장 10절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s10",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s10",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284,
              285
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 10절. 통상 4권 36장 8절."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:06689fa88d62d52904bdfc3f11595ca63b7505ef5fe9cfc73208b5d354698c29",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:787d7168435245807bb237aa39eb4ecc5407177a140f20679319e79e93b3190b",
            "source_revision_id": "sha256:993894cc119111bfe66ceee8f2e810f6df37520f33b18a71bea06dfa59795c1c",
            "translation_revision_id": "sha256:97e29deb38bb6099121276fd0d27bf121ae7a758c3ec7b6cee3895aee0bca696"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5d459f80800ada00ca898954e830da609fee1f0930cce5b597a100477edc321b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:787d7168435245807bb237aa39eb4ecc5407177a140f20679319e79e93b3190b",
            "source_revision_id": "sha256:993894cc119111bfe66ceee8f2e810f6df37520f33b18a71bea06dfa59795c1c",
            "translation_revision_id": "sha256:97e29deb38bb6099121276fd0d27bf121ae7a758c3ec7b6cee3895aee0bca696"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:06689fa88d62d52904bdfc3f11595ca63b7505ef5fe9cfc73208b5d354698c29",
          "sha256:5d459f80800ada00ca898954e830da609fee1f0930cce5b597a100477edc321b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h58-s10",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103436.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              284,
              285
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              8
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 58,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 10
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "두 아들 비유에 뉘우침의 무익함을 언급하는 문장이 실려 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              284
            ],
            "printed_texts": [
              "quando nihil profuit ei poenitentia"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 58장 10절. 통상 4권 36장 8절.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c5a702a59e3baf9acdae941108e98582e9ff0cbf7be22040b416f6807c1fe172",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n297.jpg",
            "page_key": "2:284",
            "printed_page": 284,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:56d450f96a96e261850fd8b39d7578401c979d81c858c4c792211345aebb78a7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Publicanus autem qui in oratione Pharisaeum superavit, non quoniam alterum Patrem adorabat, testimonium accepit a Domino quod sit magis justificatus; sed quoniam cum magna humilitate, sine extollentia et sine jactantia, exhomologesin eidem Deo faciebat. Et duorum autem filiorum parabola, eorum qui in vineam mittuntur, quorum alter quidem contradixit patri, et postea poenitetur, quando nihil profuit ei poenitentia; alter autem pollicitus est abire, statim promittens patri, non abiit autem, (quoniam omnis homo mendax; et velle quidem in promtu adjacet, non invenit autem perficere) unum et eundem ostendit Patrem. Sed et arboris fici parabola, de qua Dominus ait, Ecce, jam triennium venio, quaerens fructum in hac arbore fici, et non invenio, (per prophetas adventum suum significans, per quos venit aliquoties exquirens justitiae fructum ab eis, quem non invenit,) aperte manifestavit et quoniam excidetur arbor fici propter praedictam causam. Et sine parabola autem dicebat ad Hierusalem Dominus: Hierusalem, Hierusalem, quae interficis prophetas, et lapidas eos qui mittuntur ad te, quoties volui colligere filios tuos, sicut gallina pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce, relinquetur vobis domus vestra deserta. Quod enim per parabolam dictum fuerat, Ecce, triennium venio quaerens fructum, et manifeste iterum: Quoties volui colligere filios tuos, si non hujus adventum qui per prophetas est intelligamus, erit mendacium: siquidem semel, et tunc primum, venit ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1232009f0aea40a26a243e20c3d63689514760b8c23fcc1d141a9c806f9c734f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n298.jpg",
            "page_key": "2:285",
            "printed_page": 285,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c1ccecf3648e36440d1d191795ac6ce5046fba2e225e0f2cabb1f15b68ad910f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eos. Sed quoniam et patriarchas qui elegit eos, idem est Verbum Dei, et illos semper visitans per propheticum Spiritum, et nos qui undique convocati sumus per suum adventum, super ea quae dicta sunt vere haec dicebat: Multi ab Oriente et Occasu venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum. Filii autem regni ibunt in tenebras exteriores, illic erit fletus et stridor dentium. Si igitur hi, qui per praeconium Apostolorum ejus ab Oriente et Occidente credentes in eum, cum Abraham Isaac et Jacob in regno coelorum recumbent, participantes cum eis epulationem, unus et idem Deus ostenditur, qui elegit quidem patriarchas, visitavit vero populum, gentes vero advocavit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:993894cc119111bfe66ceee8f2e810f6df37520f33b18a71bea06dfa59795c1c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Publicanus autem qui in oratione Pharisaeum superavit, non quoniam alterum Patrem adorabat, testimonium accepit a Domino quod sit magis justificatus; sed quoniam cum magna humilitate, sine extollentia et sine jactantia, exhomologesin eidem Deo faciebat. Et duorum autem filiorum parabola, eorum qui in vineam mittuntur, quorum alter quidem contradixit patri, et postea poenitetur, quando nihil profuit ei poenitentia; alter autem pollicitus est abire, statim promittens patri, non abiit autem, (quoniam omnis homo mendax; et velle quidem in promtu adjacet, non invenit autem perficere) unum et eundem ostendit Patrem. Sed et arboris fici parabola, de qua Dominus ait, Ecce, jam triennium venio, quaerens fructum in hac arbore fici, et non invenio, (per prophetas adventum suum significans, per quos venit aliquoties exquirens justitiae fructum ab eis, quem non invenit,) aperte manifestavit et quoniam excidetur arbor fici propter praedictam causam. Et sine parabola autem dicebat ad Hierusalem Dominus: Hierusalem, Hierusalem, quae interficis prophetas, et lapidas eos qui mittuntur ad te, quoties volui colligere filios tuos, sicut gallina pullos suos sub alas, et noluisti? Ecce, relinquetur vobis domus vestra deserta. Quod enim per parabolam dictum fuerat, Ecce, triennium venio quaerens fructum, et manifeste iterum: Quoties volui colligere filios tuos, si non hujus adventum qui per prophetas est intelligamus, erit mendacium: siquidem semel, et tunc primum, venit ad eos. Sed quoniam et patriarchas qui elegit eos, idem est Verbum Dei, et illos semper visitans per propheticum Spiritum, et nos qui undique convocati sumus per suum adventum, super ea quae dicta sunt vere haec dicebat: Multi ab Oriente et Occasu venient, et recumbent cum Abraham, et Isaac, et Jacob, in regno coelorum. Filii autem regni ibunt in tenebras exteriores, illic erit fletus et stridor dentium. Si igitur hi, qui per praeconium Apostolorum ejus ab Oriente et Occidente credentes in eum, cum Abraham Isaac et Jacob in regno coelorum recumbent, participantes cum eis epulationem, unus et idem Deus ostenditur, qui elegit quidem patriarchas, visitavit vero populum, gentes vero advocavit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8963567fd3f4c7498d2d1d1c847b53181507b48c0d85b51d85e6640dea4d3a67",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "exhomologesis는 세리가 동일한 하나님 앞에서 드리는 죄의 고백을 가리킨다.",
          "두 아들 비유의 첫 아들은 뒤에 뉘우치지만 “그때는 뉘우침이 아무런 도움이 되지 않았다”라고 서술된다. 인쇄 본문은 이 문구를 포함한다.",
          "무화과나무를 삼 년 동안 찾아옴과 예루살렘의 자녀들을 여러 번 모으려 함을, 저자는 말씀이 예언자들을 통해 거듭 찾아오신 일로 해석한다.",
          "예루살렘을 향한 relinquetur는 미래형 “남겨질 것이다”다. Harvey 284쪽 주5에는 같은 자리의 여러 이문이 실려 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:56d450f96a96e261850fd8b39d7578401c979d81c858c4c792211345aebb78a7",
              "sha256:c1ccecf3648e36440d1d191795ac6ce5046fba2e225e0f2cabb1f15b68ad910f"
            ],
            "text": "기도에서 바리새인을 능가한 세리도, 다른 아버지에게 경배했기 때문에, 더 의롭다는 주님의 증언을 받은 것은 아니다. 그는 크게 겸손하여 교만도 자랑도 없이, 동일한 하나님께 죄를 고백했기 때문에 그런 증언을 받았다. 포도밭으로 보내진 두 아들의 비유도 그러하다. 한 아들은 아버지에게 거역했다가 나중에 뉘우치지만, 그때는 뉘우침이 그에게 아무런 도움이 되지 않았다. 다른 아들은 가겠다고 곧바로 아버지에게 약속했으나 가지 않았다. “모든 사람은 거짓말쟁이”이며, 원하는 것은 곁에 있지만 그것을 이루는 길은 찾지 못하기 때문이다. 이 비유는 한 분이신 동일한 아버지를 가리킨다. 무화과나무 비유도 그러하다. 주님은 그 나무에 관해 말씀하신다. “보아라, 벌써 삼 년째 이 무화과나무에 열매를 찾으러 오지만 찾지 못한다.” 이는 예언자들을 통해 자신이 오셨음을 가리킨다. 그분은 예언자들을 통해 여러 번 와서 그들에게 의의 열매를 요구하셨으나 찾지 못하셨다. 또한 그분은 앞서 말한 이유로 무화과나무가 찍힐 것이라고 분명히 밝히셨다. 주님께서는 비유 없이도 예루살렘에 말씀하셨다. “예루살렘아, 예루살렘아, 예언자들을 죽이고, 네게 파견된 이들을 돌로 치는 자야. 암탉이 자기 새끼들을 날개 아래 모으듯 내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 했느냐? 그런데 너는 원하지 않았다. 보아라, 너희 집이 황폐한 채 너희에게 남겨질 것이다.” 비유로 하신 말씀, “보아라, 삼 년째 열매를 찾으러 온다”와, 다시 명백히 하신 말씀, “내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 했느냐”는, 예언자들을 통해 그분이 오신 일을 뜻한다고 이해하지 않으면 거짓말이 된다. 그분이 그들에게 한 번, 그것도 그때 처음 오셨다면 그렇다. 그러나 족장들을 선택하신 분은 바로 동일한 하나님의 말씀이다. 그분은 예언의 영을 통해 늘 그들을 찾아오셨고, 자신이 오심으로 사방에서 부름받은 우리도 찾아오셨다. 그러므로 앞서 하신 말씀에 더하여 진실하게 이렇게 말씀하셨다. “많은 사람이 동쪽과 서쪽에서 와서, 하늘나라에서 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 앉을 것이다. 그러나 그 나라의 자녀들은 바깥 어둠 속으로 갈 것이다. 거기서 울며 이를 갈 것이다.” 그러므로 그분의 사도들의 선포를 통해 동쪽과 서쪽에서 그분을 믿게 된 이들이, 하늘나라에서 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 앉아, 그들과 함께 잔치에 참여한다면, 한 분이신 동일한 하나님이 드러난다. 족장들을 선택하시고 백성을 찾아오시고 민족들을 부르신 하나님이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:993894cc119111bfe66ceee8f2e810f6df37520f33b18a71bea06dfa59795c1c"
        ],
        "text": "기도에서 바리새인을 능가한 세리도, 다른 아버지에게 경배했기 때문에, 더 의롭다는 주님의 증언을 받은 것은 아니다. 그는 크게 겸손하여 교만도 자랑도 없이, 동일한 하나님께 죄를 고백했기 때문에 그런 증언을 받았다. 포도밭으로 보내진 두 아들의 비유도 그러하다. 한 아들은 아버지에게 거역했다가 나중에 뉘우치지만, 그때는 뉘우침이 그에게 아무런 도움이 되지 않았다. 다른 아들은 가겠다고 곧바로 아버지에게 약속했으나 가지 않았다. “모든 사람은 거짓말쟁이”이며, 원하는 것은 곁에 있지만 그것을 이루는 길은 찾지 못하기 때문이다. 이 비유는 한 분이신 동일한 아버지를 가리킨다. 무화과나무 비유도 그러하다. 주님은 그 나무에 관해 말씀하신다. “보아라, 벌써 삼 년째 이 무화과나무에 열매를 찾으러 오지만 찾지 못한다.” 이는 예언자들을 통해 자신이 오셨음을 가리킨다. 그분은 예언자들을 통해 여러 번 와서 그들에게 의의 열매를 요구하셨으나 찾지 못하셨다. 또한 그분은 앞서 말한 이유로 무화과나무가 찍힐 것이라고 분명히 밝히셨다. 주님께서는 비유 없이도 예루살렘에 말씀하셨다. “예루살렘아, 예루살렘아, 예언자들을 죽이고, 네게 파견된 이들을 돌로 치는 자야. 암탉이 자기 새끼들을 날개 아래 모으듯 내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 했느냐? 그런데 너는 원하지 않았다. 보아라, 너희 집이 황폐한 채 너희에게 남겨질 것이다.” 비유로 하신 말씀, “보아라, 삼 년째 열매를 찾으러 온다”와, 다시 명백히 하신 말씀, “내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 했느냐”는, 예언자들을 통해 그분이 오신 일을 뜻한다고 이해하지 않으면 거짓말이 된다. 그분이 그들에게 한 번, 그것도 그때 처음 오셨다면 그렇다. 그러나 족장들을 선택하신 분은 바로 동일한 하나님의 말씀이다. 그분은 예언의 영을 통해 늘 그들을 찾아오셨고, 자신이 오심으로 사방에서 부름받은 우리도 찾아오셨다. 그러므로 앞서 하신 말씀에 더하여 진실하게 이렇게 말씀하셨다. “많은 사람이 동쪽과 서쪽에서 와서, 하늘나라에서 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 앉을 것이다. 그러나 그 나라의 자녀들은 바깥 어둠 속으로 갈 것이다. 거기서 울며 이를 갈 것이다.” 그러므로 그분의 사도들의 선포를 통해 동쪽과 서쪽에서 그분을 믿게 된 이들이, 하늘나라에서 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 앉아, 그들과 함께 잔치에 참여한다면, 한 분이신 동일한 하나님이 드러난다. 족장들을 선택하시고 백성을 찾아오시고 민족들을 부르신 하나님이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:97e29deb38bb6099121276fd0d27bf121ae7a758c3ec7b6cee3895aee0bca696",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
      },
      "work_location": "4.h58.s10",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-58:section-10"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b52e7ca909ccd9d87c6f090679ef888751be33ac7d711ab1862a307cecd9f026",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5372a84eac34106adcc89deb9f09e9e2864412b74fe3f68f8895c68bf930a5a7",
            "sha256:76b863fce1311c68645d6c5a2f622467bbac883dfc7fb45ad80e9ce8d0c56820"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1cc51e1c73b1fc27b232ab15dd0df3dbfa556dd959c78df24d595a2ddaddcc47"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0f39b872e188bd59a17ea246d02103453af316ff2c3ac120b6accd48569df269"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 59장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h59",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h59",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              285,
              286
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 59,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 59장이다. 인쇄본에 절 번호가 없다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:549738a773695ce49cf14222180baa3bad1173fc76184b93d9add9a55633da58",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b52e7ca909ccd9d87c6f090679ef888751be33ac7d711ab1862a307cecd9f026",
            "source_revision_id": "sha256:1cc51e1c73b1fc27b232ab15dd0df3dbfa556dd959c78df24d595a2ddaddcc47",
            "translation_revision_id": "sha256:0f39b872e188bd59a17ea246d02103453af316ff2c3ac120b6accd48569df269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7c45ffdc65fc94670a101f0c2c0fd821ec3f591e6423d5727c4bf4b637a8d574",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b52e7ca909ccd9d87c6f090679ef888751be33ac7d711ab1862a307cecd9f026",
            "source_revision_id": "sha256:1cc51e1c73b1fc27b232ab15dd0df3dbfa556dd959c78df24d595a2ddaddcc47",
            "translation_revision_id": "sha256:0f39b872e188bd59a17ea246d02103453af316ff2c3ac120b6accd48569df269"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:549738a773695ce49cf14222180baa3bad1173fc76184b93d9add9a55633da58",
          "sha256:7c45ffdc65fc94670a101f0c2c0fd821ec3f591e6423d5727c4bf4b637a8d574"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h59",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              285,
              286
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 59,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 285,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Βία Θεῷ οὐ πρόσεστιν· ἀγαθὴ δὲ γνώμη πάντοτε συμπάρεστιν αὐτῷ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인간과 천사에게 주어진 선택 능력, 하나님이 주신 선과 인간이 지킨 선의 관계를 구별한다.",
              "285쪽의 그리스어 병렬문은 강제와 선한 뜻에 관한 문장에 해당한다. 286쪽의 새 그리스어 단락은 다음 60장에 속한다."
            ],
            "printed_pages": [
              285,
              286
            ],
            "printed_texts": [
              "ad utendum sententia Dei voluntarie",
              "potestatem electionis",
              "poenitentiam te adducit",
              "impoenitens thesaurisas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 59장이다. 인쇄본에 절 번호가 없다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1232009f0aea40a26a243e20c3d63689514760b8c23fcc1d141a9c806f9c734f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n298.jpg",
            "page_key": "2:285",
            "printed_page": 285,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5372a84eac34106adcc89deb9f09e9e2864412b74fe3f68f8895c68bf930a5a7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Illud autem, quod ait: Quoties volui colligere filios tuos, et noluisti? veterem legem libertatis hominis manifestavit, quia liberum eum Deus fecit ab initio, habentem suam potestatem, sicut et suam animam, ad utendum sententia Dei voluntarie, et non coactum a Deo. Vis enim a Deo non fit, sed bona sententia adest illi semper. Et propter hoc consilium quidem bonum dat omnibus. Posuit autem in homine potestatem electionis, quemadmodum et in angelis: (etenim angeli rationabiles:) uti hi quidem qui obedissent juste bonum sint possidentes, datum quidem a Deo, servatum vero ab ipsis. Qui autem non obedierunt, juste non invenientur cum bono, et meritam poenam percipient: quoniam Deus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "15419e571299d865119a6cdde401d0db26d314250f1d5a1fe21a486d00d75865",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n299.jpg",
            "page_key": "2:286",
            "printed_page": 286,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:76b863fce1311c68645d6c5a2f622467bbac883dfc7fb45ad80e9ce8d0c56820",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quidem dedit benigne bonum, ipsi vero non custodierunt diligenter illud, neque pretiosum arbitrati sunt, sed supereminentiam bonitatis contemserunt. Abjicientes igitur bonum et quasi respuentes, merito omnes justum judicium incident Dei, quemadmodum et Apostolus Paulus in ea epistola quae est ad Romanos, testificatus est, dicens ita: An divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis, ignorans quoniam bonitas Dei in poenitentiam te adducit? Secundum autem duritiam tuam et cor impoenitens thesaurisas tibimetipsi iram in diem irae et revelationis justi judicii Dei. Gloria autem et honor, inquit, omni operanti bonum. Dedit ergo Deus bonum, quemadmodum et Apostolus testificatur in eadem epistola, et qui operantur quidem illud, gloriam et honorem percipient, quoniam operati sunt bonum cum possint non operari illud; hi autem qui illud non operantur, judicium justum excipient Dei, quoniam non sunt operati bonum cum possint operari illud.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1cc51e1c73b1fc27b232ab15dd0df3dbfa556dd959c78df24d595a2ddaddcc47",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Illud autem, quod ait: Quoties volui colligere filios tuos, et noluisti? veterem legem libertatis hominis manifestavit, quia liberum eum Deus fecit ab initio, habentem suam potestatem, sicut et suam animam, ad utendum sententia Dei voluntarie, et non coactum a Deo. Vis enim a Deo non fit, sed bona sententia adest illi semper. Et propter hoc consilium quidem bonum dat omnibus. Posuit autem in homine potestatem electionis, quemadmodum et in angelis: (etenim angeli rationabiles:) uti hi quidem qui obedissent juste bonum sint possidentes, datum quidem a Deo, servatum vero ab ipsis. Qui autem non obedierunt, juste non invenientur cum bono, et meritam poenam percipient: quoniam Deus quidem dedit benigne bonum, ipsi vero non custodierunt diligenter illud, neque pretiosum arbitrati sunt, sed supereminentiam bonitatis contemserunt. Abjicientes igitur bonum et quasi respuentes, merito omnes justum judicium incident Dei, quemadmodum et Apostolus Paulus in ea epistola quae est ad Romanos, testificatus est, dicens ita: An divitias bonitatis ejus, et patientiae, et longanimitatis contemnis, ignorans quoniam bonitas Dei in poenitentiam te adducit? Secundum autem duritiam tuam et cor impoenitens thesaurisas tibimetipsi iram in diem irae et revelationis justi judicii Dei. Gloria autem et honor, inquit, omni operanti bonum. Dedit ergo Deus bonum, quemadmodum et Apostolus testificatur in eadem epistola, et qui operantur quidem illud, gloriam et honorem percipient, quoniam operati sunt bonum cum possint non operari illud; hi autem qui illud non operantur, judicium justum excipient Dei, quoniam non sunt operati bonum cum possint operari illud.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "bfda8c5bc041c7f0b3c16cd2e05aa79c1df9c2c3cb0b8e1610143242673e503d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "자유의 법은 창조 때부터 주어진 자기 권한과 선택 능력을 뜻한다. 하나님이 선을 주셨다는 말과 인간이 그것을 지켰다는 말이 나란히 나온다.",
          "“뜻”에 해당하는 sententia는 여기서 하나님의 선한 의향과 인간이 자발적으로 따르는 의지를 가리킨다. 그리스어 병렬문의 γνώμη도 뜻이나 의향을 나타낸다.",
          "로마서 2장의 인용은 인자하심이 회개로 이끈다는 말, 진노를 쌓는다는 말, 선을 행하는 이의 영광과 존귀를 차례로 잇는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5372a84eac34106adcc89deb9f09e9e2864412b74fe3f68f8895c68bf930a5a7",
              "sha256:76b863fce1311c68645d6c5a2f622467bbac883dfc7fb45ad80e9ce8d0c56820"
            ],
            "text": "주님께서 하신 이 말씀, “내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 하였으나 너는 원하지 않았느냐?”는 인간의 자유에 관한 오래된 법을 드러냈다. 하나님께서는 처음부터 인간을 자유롭게 만드시고, 자기 영혼을 지닌 것처럼 자기 권한도 갖게 하셨기 때문이다. 그분께서는 인간이 하나님의 뜻을 자발적으로 따르도록 하셨으며, 하나님께 강요받도록 하지 않으셨다. 하나님에게서 강제는 나오지 않으며, 그분께는 언제나 선한 뜻이 있기 때문이다. 그래서 그분께서는 모든 이에게 선한 권고를 주신다. 그분께서는 인간에게 선택할 능력을 두셨고, 천사들에게도 그렇게 하셨다. 천사들도 이성적 존재이기 때문이다. 이는 순종한 이들이 마땅히 선을 소유하게 하시려는 것이다. 그 선은 하나님께서 주셨으며, 그들 자신이 지킨 것이다. 그러나 순종하지 않은 이들은 마땅히 선을 지니지 못한 채 발견될 것이며, 응분의 벌을 받을 것이다. 하나님께서는 선을 인자하게 주셨으나, 그들은 그것을 부지런히 지키지 않았고, 귀하게 여기지도 않았으며, 넘치는 선하심을 업신여겼기 때문이다. 그러므로 선을 내던지고 마치 뱉어 버리듯 하는 이들은 모두 마땅히 하나님의 의로운 심판을 받게 될 것이다. 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 다음과 같이 증언했다. “너는 그분의 풍성한 인자하심과 인내와 오래 참으심을 업신여기느냐? 하나님의 인자하심이 너를 회개로 이끈다는 것을 모르느냐? 너의 완고함과 회개하지 않는 마음을 따라 너는 자신을 위해 진노를 쌓고 있으니, 곧 진노의 날, 하나님의 의로운 심판이 드러나는 날을 위해서이다.” 그는 “선을 행하는 모든 이에게는 영광과 존귀가 있다”고 말한다. 그러므로 하나님께서는 선을 주셨다. 사도도 같은 편지에서 증언하듯, 그것을 행하는 이들은 영광과 존귀를 받을 것이다. 선을 행하지 않을 수 있었는데도 행했기 때문이다. 반면 그것을 행하지 않는 이들은 하나님의 의로운 심판을 받을 것이다. 선을 행할 수 있었는데도 행하지 않았기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1cc51e1c73b1fc27b232ab15dd0df3dbfa556dd959c78df24d595a2ddaddcc47"
        ],
        "text": "주님께서 하신 이 말씀, “내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 하였으나 너는 원하지 않았느냐?”는 인간의 자유에 관한 오래된 법을 드러냈다. 하나님께서는 처음부터 인간을 자유롭게 만드시고, 자기 영혼을 지닌 것처럼 자기 권한도 갖게 하셨기 때문이다. 그분께서는 인간이 하나님의 뜻을 자발적으로 따르도록 하셨으며, 하나님께 강요받도록 하지 않으셨다. 하나님에게서 강제는 나오지 않으며, 그분께는 언제나 선한 뜻이 있기 때문이다. 그래서 그분께서는 모든 이에게 선한 권고를 주신다. 그분께서는 인간에게 선택할 능력을 두셨고, 천사들에게도 그렇게 하셨다. 천사들도 이성적 존재이기 때문이다. 이는 순종한 이들이 마땅히 선을 소유하게 하시려는 것이다. 그 선은 하나님께서 주셨으며, 그들 자신이 지킨 것이다. 그러나 순종하지 않은 이들은 마땅히 선을 지니지 못한 채 발견될 것이며, 응분의 벌을 받을 것이다. 하나님께서는 선을 인자하게 주셨으나, 그들은 그것을 부지런히 지키지 않았고, 귀하게 여기지도 않았으며, 넘치는 선하심을 업신여겼기 때문이다. 그러므로 선을 내던지고 마치 뱉어 버리듯 하는 이들은 모두 마땅히 하나님의 의로운 심판을 받게 될 것이다. 사도 바울도 로마인들에게 보낸 편지에서 다음과 같이 증언했다. “너는 그분의 풍성한 인자하심과 인내와 오래 참으심을 업신여기느냐? 하나님의 인자하심이 너를 회개로 이끈다는 것을 모르느냐? 너의 완고함과 회개하지 않는 마음을 따라 너는 자신을 위해 진노를 쌓고 있으니, 곧 진노의 날, 하나님의 의로운 심판이 드러나는 날을 위해서이다.” 그는 “선을 행하는 모든 이에게는 영광과 존귀가 있다”고 말한다. 그러므로 하나님께서는 선을 주셨다. 사도도 같은 편지에서 증언하듯, 그것을 행하는 이들은 영광과 존귀를 받을 것이다. 선을 행하지 않을 수 있었는데도 행했기 때문이다. 반면 그것을 행하지 않는 이들은 하나님의 의로운 심판을 받을 것이다. 선을 행할 수 있었는데도 행하지 않았기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:0f39b872e188bd59a17ea246d02103453af316ff2c3ac120b6accd48569df269",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
      },
      "work_location": "4.h59",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-59"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d4561ecdcc0ad9fb7580686d6fd40174c6c7190c247cbfa4cfd982e7c8c4eec8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fbb76acf2277f66d5e64a3cfd98348b8e837de871462095ecb03d81d306c71b2",
            "sha256:e2355176d287b5bf33f32d5c417ab13ecbe1e8de3e6e34560fefc35859b6d7ad",
            "sha256:462d32fcfda019b2aa868cb28d7c890933eecb33dfc916b89454fcd58859c508"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:697d52ce5f100d720d1631391c2d819871d65802ec9954bf1eae8df5551ce56e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e02054aa565155155746425d223b3f4853c76b4ee28d4aff47202d18dbcd58f1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 60장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              286,
              287,
              288
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 60,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 60장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:51bde24c4b5c31737ac978a705adf63192b5568802878ca54b5930f9e1705771",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4561ecdcc0ad9fb7580686d6fd40174c6c7190c247cbfa4cfd982e7c8c4eec8",
            "source_revision_id": "sha256:697d52ce5f100d720d1631391c2d819871d65802ec9954bf1eae8df5551ce56e",
            "translation_revision_id": "sha256:e02054aa565155155746425d223b3f4853c76b4ee28d4aff47202d18dbcd58f1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:81dc6ccd865860c3c9c31c05974e16aec0f5cc6c9d139e4d03bb9687dc12c1ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4561ecdcc0ad9fb7580686d6fd40174c6c7190c247cbfa4cfd982e7c8c4eec8",
            "source_revision_id": "sha256:697d52ce5f100d720d1631391c2d819871d65802ec9954bf1eae8df5551ce56e",
            "translation_revision_id": "sha256:e02054aa565155155746425d223b3f4853c76b4ee28d4aff47202d18dbcd58f1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:51bde24c4b5c31737ac978a705adf63192b5568802878ca54b5930f9e1705771",
          "sha256:81dc6ccd865860c3c9c31c05974e16aec0f5cc6c9d139e4d03bb9687dc12c1ee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              286,
              287,
              288
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 60,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "Joh. Damasc. Parall. Halloix. v. Iren. p. 504.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 286,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Εἰ φύσει οἱ μὲν φαῦλοι, οἱ δὲ ἀγαθοὶ γεγόνασιν, οὐθ᾽ οὗτοι ἐπαινετοί, ὄντες ἀγαθοὶ, τοιοῦτοι γὰρ κατεσκευάσθησαν· οὔτ᾽ ἐκεῖνοι μεμπτοὶ, οὕτως γεγονότες. Ἀλλ᾽ ἐπειδὴ οἱ πάντες τῆς αὐτῆς εἰσὶ φύσεως, δυνάμενοί τε κατασχεῖν καὶ πρᾶξαι τὸ ἀγαθὸν, καὶ δυνάμενοι πάλιν ἀποβαλεῖν αὐτὸ, καὶ μὴ ποιῆσαι· δικαίως καὶ παρ᾽ ἀνθρώποις τοῖς εὐνομουμένοις,"
              },
              {
                "printed_page": 287,
                "printed_volume": 2,
                "text": "καὶ πολὺ πρότερον παρὰ Θεῷ, οἱ μὲν ἐπαινοῦνται, καὶ ἀξίας τυγχάνουσι μαρτυρίας τῆς τοῦ καλοῦ καθόλου ἐκλογῆς καὶ ἐπιμονῆς· οἱ δὲ κατατιμῶνται, καὶ ἀξίας τυγχάνουσι ζημίας τῆς τοῦ καλοῦ καὶ ἀγαθοῦ ἀποβολῆς· καὶ διὰ τοῦτο οἱ προφῆται ... παρῄνουν τοῖς ἀνθρώποις, δικαιοπραγεῖν καὶ τὸ ἀγαθὸν ἐξεργάζεσθαι· ... ὡς ἐφ᾽ ἡμῖν ὄντος τοῦ τοιούτου, καὶ διὰ τὴν πολλὴν ἀμέλειαν εἰς λήθην ἐκπεπτωκότων, καὶ γνώμης δεομένων ἀγαθῆς, ἣν ὁ ἀγαθὸς Θεὸς παρέσχε γινώσκειν διὰ τῶν προφητῶν."
              },
              {
                "printed_page": 288,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ταῦτα γὰρ πάντα τὸ αὐτεξούσιον ἐπιδείκνυσι τοῦ ἀνθρώπου, καὶ τὸ συμβουλευτικὸν τοῦ Θεοῦ, ... ἀποτρέποντος μὲν τοῦ ἀπειθεῖν αὐτῷ, ἀλλὰ μὴ βιαζομένου."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "라틴어 homines sensatos는 분별 있는 사람들이며, 그리스어 병렬문은 좋은 법에 따라 사는 사람들(τοῖς εὐνομουμένοις)이다.",
              "마태복음 5:16과 누가복음의 권고들이 이어진다. 종을 둘로 가르고 위선자들과 몫을 함께 둔다는 마지막 인용에는 누가복음 12장과 마태복음 24장의 표현이 함께 들어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              286,
              287,
              288
            ],
            "printed_texts": [
              "homines sensatos",
              "bonum quidem hortabantur homines",
              "praestavit",
              "vapulabit multas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 60장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "15419e571299d865119a6cdde401d0db26d314250f1d5a1fe21a486d00d75865",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n299.jpg",
            "page_key": "2:286",
            "printed_page": 286,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fbb76acf2277f66d5e64a3cfd98348b8e837de871462095ecb03d81d306c71b2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem naturaliter quidam boni, quidam vero mali facti fuissent; neque hi laudabiles essent qui boni sunt, tales enim facti fuerant, sed neque illi vituperabiles, et ipsi enim tales fuerant instituti. Sed quoniam omnes ejusdem sunt naturae, et potentes retinere et operari bonum, et potentes rursum amittere id et non facere; juste etiam apud homines sensatos (quanto magis apud",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c9e8c6048a6e9a7e5bf5d82c8f556e2ea088b3c3eb1754fca30f191b9f07945d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n300.jpg",
            "page_key": "2:287",
            "printed_page": 287,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e2355176d287b5bf33f32d5c417ab13ecbe1e8de3e6e34560fefc35859b6d7ad",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deum) alii quidem laudantur, et dignum percipiunt testimonium electionis bonae et perseverantiae; alii vero accusantur, et dignum percipiunt damnum, eo quod justum et bonum reprobaverint. Et ideo prophetae bonum quidem hortabantur homines, justitiam agere bonumque operari, sicut per multa ostendimus: quia in nobis sit hoc, et propter multam negligentiam in oblivionem inciderimus, et consilio egeamus bono: propter quod bonus Deus praestavit bonum consilium per prophetas. Propter hoc autem et Dominus, Luceat lumen vestrum, dicebat, coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est. Et: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et sollicitudinibus secularibus. Et: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes, et vos similes hominibus exspectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis, ut cum venerit et pulsaverit aperiant ei. Beatus servus ille, quem, cum venerit Dominus ejus, invenerit ita facientem. Et iterum: Servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit, vapulabit multas. Et: Quid mihi dicitis, Domine, Domine, et non facitis quae dico? Et iterum: Si autem dicat servus in corde suo, Tardat Dominus, et incipiat caedere conservos, et manducare et bibere et inebriari, veniet Dominus ejus in die qua non sperat, et dividet eum, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c63ce95c910c96854eaa70efe775cbe665a02b18ccf3d8363c46851c59a6fcb3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n301.jpg",
            "page_key": "2:288",
            "printed_page": 288,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:462d32fcfda019b2aa868cb28d7c890933eecb33dfc916b89454fcd58859c508",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "partem ejus cum hypocritis ponet. Et omnia talia quae liberum et suae potestatis ostendunt hominem, et quia consilio instruat Deus, adhortans nos ad subjectionem sibi, et avertens ab incredulitate, non tamen de violentia cogens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:697d52ce5f100d720d1631391c2d819871d65802ec9954bf1eae8df5551ce56e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem naturaliter quidam boni, quidam vero mali facti fuissent; neque hi laudabiles essent qui boni sunt, tales enim facti fuerant, sed neque illi vituperabiles, et ipsi enim tales fuerant instituti. Sed quoniam omnes ejusdem sunt naturae, et potentes retinere et operari bonum, et potentes rursum amittere id et non facere; juste etiam apud homines sensatos (quanto magis apud Deum) alii quidem laudantur, et dignum percipiunt testimonium electionis bonae et perseverantiae; alii vero accusantur, et dignum percipiunt damnum, eo quod justum et bonum reprobaverint. Et ideo prophetae bonum quidem hortabantur homines, justitiam agere bonumque operari, sicut per multa ostendimus: quia in nobis sit hoc, et propter multam negligentiam in oblivionem inciderimus, et consilio egeamus bono: propter quod bonus Deus praestavit bonum consilium per prophetas. Propter hoc autem et Dominus, Luceat lumen vestrum, dicebat, coram hominibus, ut videant bona facta vestra, et clarificent Patrem vestrum qui in coelis est. Et: Attendite vobis, ne forte graventur corda vestra in crapula, et ebrietate, et sollicitudinibus secularibus. Et: Sint lumbi vestri praecincti, et lucernae ardentes, et vos similes hominibus exspectantibus Dominum suum, quando revertatur a nuptiis, ut cum venerit et pulsaverit aperiant ei. Beatus servus ille, quem, cum venerit Dominus ejus, invenerit ita facientem. Et iterum: Servus qui scit voluntatem Domini sui, et non facit, vapulabit multas. Et: Quid mihi dicitis, Domine, Domine, et non facitis quae dico? Et iterum: Si autem dicat servus in corde suo, Tardat Dominus, et incipiat caedere conservos, et manducare et bibere et inebriari, veniet Dominus ejus in die qua non sperat, et dividet eum, et partem ejus cum hypocritis ponet. Et omnia talia quae liberum et suae potestatis ostendunt hominem, et quia consilio instruat Deus, adhortans nos ad subjectionem sibi, et avertens ab incredulitate, non tamen de violentia cogens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f1eba7fa0bcea02deea0afff518f48170e784abbb21225d47373d2158ddb4b1c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“분별 있는 사람들”은 라틴어 homines sensatos를 옮긴 말이다. 그리스어 병렬문에는 좋은 법에 따라 사는 사람들을 뜻하는 표현이 실려 있다.",
          "본성에 따라 선악이 고정된다는 가정을 먼저 제시한 다음, 같은 본성을 지닌 사람들이 선택과 지속적인 실천에 따라 칭찬이나 형벌을 받는다고 설명한다.",
          "“둘로 가르고”는 dividet를 옮긴 말이다. 이어지는 “위선자들과 함께”는 이 문헌의 라틴어 인용에 들어 있는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fbb76acf2277f66d5e64a3cfd98348b8e837de871462095ecb03d81d306c71b2",
              "sha256:e2355176d287b5bf33f32d5c417ab13ecbe1e8de3e6e34560fefc35859b6d7ad",
              "sha256:462d32fcfda019b2aa868cb28d7c890933eecb33dfc916b89454fcd58859c508"
            ],
            "text": "어떤 이들은 본성상 선하게, 다른 이들은 악하게 만들어졌다면, 선한 이들은 칭찬받을 만하지 않을 것이다. 그렇게 만들어졌기 때문이다. 악한 이들도 비난받을 만하지 않을 것이다. 그들 역시 그렇게 지어졌기 때문이다. 그러나 모든 사람은 같은 본성을 지녔고, 선을 지키고 행할 수 있으며, 반대로 그것을 잃고 행하지 않을 수도 있다. 그러므로 분별 있는 사람들 사이에서도 (하물며 하나님 앞에서는 더욱 그렇다) 어떤 이들은 마땅히 칭찬받고, 선을 선택하고 꾸준히 지킨 데 합당한 증언을 얻는다. 반면 다른 이들은 비난받고, 마땅한 형벌을 받는다. 의롭고 선한 것을 저버렸기 때문이다. 그래서 예언자들은 사람들에게 선을 권하며, 의를 실천하고 선을 행하라고 했다. 이에 관해서는 여러 가지로 이미 밝혔다. 이 일은 우리에게 달려 있으며, 우리는 몹시 소홀히 하다가 이를 잊어버렸고, 선한 권고가 필요하기 때문이다. 이 때문에 선하신 하나님께서는 예언자들을 통해 선한 권고를 주셨다. 이 때문에 주님께서도 말씀하셨다. “사람들 앞에서 너희 빛이 비치게 하라. 그들이 너희의 선한 행실을 보고 하늘에 계신 너희 아버지를 영화롭게 하도록 하라.” 또 “너희 자신을 살펴라. 방탕과 술 취함과 세상 걱정으로 너희 마음이 짓눌리지 않게 하라.” 또 “너희 허리를 동여매고, 등불을 켜 두어라. 너희는 자기 주인이 돌아오기를 기다리는 사람들처럼 되어라. 그가 혼인 잔치에서 돌아와, 문을 두드릴 때 열어 주려는 사람들처럼 되어라. 주인이 돌아와서 그가 그렇게 행하고 있는 것을 보게 될 그 종은 복되다.” 또 “자기 주인의 뜻을 알면서도 행하지 않는 종은 많이 맞을 것이다.” 또 “너희는 어찌하여 나에게 ‘주님, 주님’이라고 말하면서 내가 말하는 것을 행하지 않느냐?” 또 “만일 그 종이 마음속으로 ‘주인이 더디 오는구나’ 하고 말하며, 동료 종들을 때리기 시작하고, 먹고 마시며 취한다면, 예상하지 못한 날에 그의 주인이 와서, 그를 둘로 가르고, 그의 몫을 위선자들과 함께 둘 것이다.” 이 모든 말씀은 인간이 자유롭고 자기 권한을 지녔음을 드러낸다. 하나님께서는 권고로 가르치시며, 우리가 그분께 복종하도록 권하시고, 불신에서 돌아서게 하신다. 그러나 폭력으로 강제하지는 않으신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:697d52ce5f100d720d1631391c2d819871d65802ec9954bf1eae8df5551ce56e"
        ],
        "text": "어떤 이들은 본성상 선하게, 다른 이들은 악하게 만들어졌다면, 선한 이들은 칭찬받을 만하지 않을 것이다. 그렇게 만들어졌기 때문이다. 악한 이들도 비난받을 만하지 않을 것이다. 그들 역시 그렇게 지어졌기 때문이다. 그러나 모든 사람은 같은 본성을 지녔고, 선을 지키고 행할 수 있으며, 반대로 그것을 잃고 행하지 않을 수도 있다. 그러므로 분별 있는 사람들 사이에서도 (하물며 하나님 앞에서는 더욱 그렇다) 어떤 이들은 마땅히 칭찬받고, 선을 선택하고 꾸준히 지킨 데 합당한 증언을 얻는다. 반면 다른 이들은 비난받고, 마땅한 형벌을 받는다. 의롭고 선한 것을 저버렸기 때문이다. 그래서 예언자들은 사람들에게 선을 권하며, 의를 실천하고 선을 행하라고 했다. 이에 관해서는 여러 가지로 이미 밝혔다. 이 일은 우리에게 달려 있으며, 우리는 몹시 소홀히 하다가 이를 잊어버렸고, 선한 권고가 필요하기 때문이다. 이 때문에 선하신 하나님께서는 예언자들을 통해 선한 권고를 주셨다. 이 때문에 주님께서도 말씀하셨다. “사람들 앞에서 너희 빛이 비치게 하라. 그들이 너희의 선한 행실을 보고 하늘에 계신 너희 아버지를 영화롭게 하도록 하라.” 또 “너희 자신을 살펴라. 방탕과 술 취함과 세상 걱정으로 너희 마음이 짓눌리지 않게 하라.” 또 “너희 허리를 동여매고, 등불을 켜 두어라. 너희는 자기 주인이 돌아오기를 기다리는 사람들처럼 되어라. 그가 혼인 잔치에서 돌아와, 문을 두드릴 때 열어 주려는 사람들처럼 되어라. 주인이 돌아와서 그가 그렇게 행하고 있는 것을 보게 될 그 종은 복되다.” 또 “자기 주인의 뜻을 알면서도 행하지 않는 종은 많이 맞을 것이다.” 또 “너희는 어찌하여 나에게 ‘주님, 주님’이라고 말하면서 내가 말하는 것을 행하지 않느냐?” 또 “만일 그 종이 마음속으로 ‘주인이 더디 오는구나’ 하고 말하며, 동료 종들을 때리기 시작하고, 먹고 마시며 취한다면, 예상하지 못한 날에 그의 주인이 와서, 그를 둘로 가르고, 그의 몫을 위선자들과 함께 둘 것이다.” 이 모든 말씀은 인간이 자유롭고 자기 권한을 지녔음을 드러낸다. 하나님께서는 권고로 가르치시며, 우리가 그분께 복종하도록 권하시고, 불신에서 돌아서게 하신다. 그러나 폭력으로 강제하지는 않으신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e02054aa565155155746425d223b3f4853c76b4ee28d4aff47202d18dbcd58f1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
      },
      "work_location": "4.h60.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c7311c13df1792ea7316bfd1f4c0b57f42924f7723da2cbf0eef45313b50772b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b867363461fb9516ef54988f40fd989096a5982f6a6efc98831b66dc5cf53520",
            "sha256:a1cf6b1b002148510fe84b7f065d1186e88a0b15d644c5c3d24f826702e6b995"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e1b370d6ef9ba717e1cc19a8bf34e51fec637132c67a33229c3e919bcb1dbb04"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:57be72ab92aef6f04c0455826abc97052da3c6f6b946cc8d517881a0dbce2f5f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 60장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              288,
              289
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 60,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 60장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:aaadf6074868553763d36b53c7ba51db0ca4ffff4767ef3ac8411e4350a89a53",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7311c13df1792ea7316bfd1f4c0b57f42924f7723da2cbf0eef45313b50772b",
            "source_revision_id": "sha256:e1b370d6ef9ba717e1cc19a8bf34e51fec637132c67a33229c3e919bcb1dbb04",
            "translation_revision_id": "sha256:57be72ab92aef6f04c0455826abc97052da3c6f6b946cc8d517881a0dbce2f5f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:73e5c67162c265592864417994d372dbccfa35abf7da58d8a7d40f41e160a93e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c7311c13df1792ea7316bfd1f4c0b57f42924f7723da2cbf0eef45313b50772b",
            "source_revision_id": "sha256:e1b370d6ef9ba717e1cc19a8bf34e51fec637132c67a33229c3e919bcb1dbb04",
            "translation_revision_id": "sha256:57be72ab92aef6f04c0455826abc97052da3c6f6b946cc8d517881a0dbce2f5f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aaadf6074868553763d36b53c7ba51db0ca4ffff4767ef3ac8411e4350a89a53",
          "sha256:73e5c67162c265592864417994d372dbccfa35abf7da58d8a7d40f41e160a93e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h60-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              288,
              289
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 60,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "Halloix. v. Iren. e Parall. Joh. Damasc. Münter. Fragm. Patr. Gr. Fasc. i. p. 26. Ang. Maius in N. Collect. vii. 93.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 288,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Καὶ γὰρ αὐτὸ τὸ εὐαγγέλιον, εἰ μὴ βούλοιτό τις ἕπεσθαι, ἐξὸν μὲν αὐτῷ ἐστιν, ἀσύμφορον δέ· ἡ γὰρ παρακοὴ τοῦ Θεοῦ καὶ ἀποβολὴ τοῦ ἀγαθοῦ ἔστιν μὲν ἐν τῷ ἀνθρώπῳ, βλάβην δὲ καὶ ζημίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν φέρει· καὶ διὰ τοῦτο ὁ Παῦλος φησὶν, πάντα μοι ἔξεστιν, ἀλλ᾽ οὐ πάντα συμφέρει· καὶ τὸ ἐλεύθερον τοῦ ἀνθρώπου ἐξηγούμενος, διὸ πάντα ἔξεστιν, μὴ καταναγκάζοντος αὐτὸν τοῦ Θεοῦ· καὶ τὸ συμφέρον δείκνυσι, ἵνα μὴ εἰς ἐπικάλυμμα κακίας καταχρησώμεθα τῇ ἐλευθερίᾳ· ἀσύμφορον γὰρ τοῦτό γε."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "빛의 자녀라는 에베소서 표현에 로마서의 생활 권고가 이어지고, 고린도전서 6:11 인용으로 마친다. 289쪽 주1은 의롭다 함을 받았다는 구절의 탈락을 논한다.",
              "요한복음 3:36에 해당하는 라틴어 인용은 non habet, 곧 생명을 지니지 못한다고 되어 있다. 289쪽 주4에는 그리스어의 보지 못한다는 표현과 시리아어 이문이 소개된다."
            ],
            "printed_pages": [
              288,
              289
            ],
            "printed_texts": [
              "non expedit",
              "Et haec quidam fuistis",
              "sanctificati estis in nomine Domini nostri",
              "non in ira, et zelo",
              "non habet vitam aeternam",
              "sub ascellas"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 60장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c63ce95c910c96854eaa70efe775cbe665a02b18ccf3d8363c46851c59a6fcb3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n301.jpg",
            "page_key": "2:288",
            "printed_page": 288,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b867363461fb9516ef54988f40fd989096a5982f6a6efc98831b66dc5cf53520",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Etenim ipsum Evangelium si noluerit quis sequi, licet quidem ei, non tamen expedit. Inobedientia enim Dei et amissio boni est quidem in hominis potestate; laesionem autem et damnum non quamlibet infert. Et propter hoc Paulus ait: Omnia licent, sed non omnia expediunt; et libertatem referens hominis, quapropter et omnia licent, non cogente eum Deo; et id, non expedit, ostendens, ut non ad velamen malitiae abutamur libertate: non enim hoc expedit. Et iterum ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo. Et: Omnis sermo malus de ore vestro non exeat, aut turpitudo, aut vaniloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinent, sed magis gratiarum actio. Et: Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lumen in Domino: quasi filii lucis honeste ambulate: non in comessationibus, et ebrietatibus, non in cubilibus, et in libidinibus, non in ira, et zelo. Et haec quidam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a5692bb548f4748fd8921ce87041a558df0ddc5b60ae27ff4e735eef4948b189",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n302.jpg",
            "page_key": "2:289",
            "printed_page": 289,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a1cf6b1b002148510fe84b7f065d1186e88a0b15d644c5c3d24f826702e6b995",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis in nomine Domini nostri. Si igitur non in nobis esset facere haec, aut non facere, quam causam habebat Apostolus, et multo prius ipse Dominus, consilium dare, quaedam quidem facere, a quibusdam vero abstinere? Sed quoniam liberae sententiae ab initio est homo, et liberae sententiae est Deus cujus ad similitudinem factus est, semper consilium datur ei continere bonum, quod perficitur ex ea quae est ad Deum obedientia. Et non tantum in operibus, sed etiam in fide, liberum et suae potestatis arbitrium hominis servavit Dominus, dicens: Secundum fidem tuam fiat tibi; propriam fidem hominis ostendens, quoniam propriam suam habet sententiam. Et iterum: Omnia possibilia credenti; et, Vade, sicut credidisti, fiat tibi. Et omnia talia suae potestatis secundum fidem ostendunt hominem. Et propter hoc, is qui credit ei habet vitam aeternam: qui autem non credit Filio, non habet vitam aeternam, sed ira Dei manebit super ipsum. Secundum hanc igitur rationem, et suum proprium bonum ostendens Dominus, et sui arbitrii ac suae potestatis hominem significans, dicebat ad Hierusalem: Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina pullos suos sub ascellas et noluisti? Quapropter relinquetur vobis domus vestra deserta.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e1b370d6ef9ba717e1cc19a8bf34e51fec637132c67a33229c3e919bcb1dbb04",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Etenim ipsum Evangelium si noluerit quis sequi, licet quidem ei, non tamen expedit. Inobedientia enim Dei et amissio boni est quidem in hominis potestate; laesionem autem et damnum non quamlibet infert. Et propter hoc Paulus ait: Omnia licent, sed non omnia expediunt; et libertatem referens hominis, quapropter et omnia licent, non cogente eum Deo; et id, non expedit, ostendens, ut non ad velamen malitiae abutamur libertate: non enim hoc expedit. Et iterum ait: Loquimini veritatem unusquisque cum proximo suo. Et: Omnis sermo malus de ore vestro non exeat, aut turpitudo, aut vaniloquium, aut scurrilitas, quae ad rem non pertinent, sed magis gratiarum actio. Et: Eratis enim aliquando tenebrae, nunc autem lumen in Domino: quasi filii lucis honeste ambulate: non in comessationibus, et ebrietatibus, non in cubilibus, et in libidinibus, non in ira, et zelo. Et haec quidam fuistis, sed abluti estis, sed sanctificati estis in nomine Domini nostri. Si igitur non in nobis esset facere haec, aut non facere, quam causam habebat Apostolus, et multo prius ipse Dominus, consilium dare, quaedam quidem facere, a quibusdam vero abstinere? Sed quoniam liberae sententiae ab initio est homo, et liberae sententiae est Deus cujus ad similitudinem factus est, semper consilium datur ei continere bonum, quod perficitur ex ea quae est ad Deum obedientia. Et non tantum in operibus, sed etiam in fide, liberum et suae potestatis arbitrium hominis servavit Dominus, dicens: Secundum fidem tuam fiat tibi; propriam fidem hominis ostendens, quoniam propriam suam habet sententiam. Et iterum: Omnia possibilia credenti; et, Vade, sicut credidisti, fiat tibi. Et omnia talia suae potestatis secundum fidem ostendunt hominem. Et propter hoc, is qui credit ei habet vitam aeternam: qui autem non credit Filio, non habet vitam aeternam, sed ira Dei manebit super ipsum. Secundum hanc igitur rationem, et suum proprium bonum ostendens Dominus, et sui arbitrii ac suae potestatis hominem significans, dicebat ad Hierusalem: Quoties volui congregare filios tuos, quemadmodum gallina pullos suos sub ascellas et noluisti? Quapropter relinquetur vobis domus vestra deserta.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4b2c501369d2c7721df2bab3465812435d0bfdbc58cebb38c5f7e1e3799bc86e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“허용되지만 유익하지는 않다”는 말은 인간이 선택할 수 있다는 사실과 그 선택의 결과를 구별한다. “악의 가림막”이라는 표현은 베드로전서 2:16에 해당한다.",
          "에베소서의 빛과 어둠에 관한 말에 로마서 13장의 권고가 이어진다. ira는 분노를 뜻하므로 “성내다”로 옮겼다.",
          "고린도전서 6:11 인용은 씻음과 거룩하게 됨을 말한다. 판본 289쪽 주1은 의롭다 함을 받았다는 구절이 빠진 사실을 지적한다.",
          "“영원한 생명을 지니지 못한다”는 non habet vitam aeternam에 따른 표현이다. 289쪽 주4에는 그리스어와 시리아어의 다른 독법이 실려 있다.",
          "“날개 아래”에 해당하는 ascellas는 ala와 같은 뜻으로 쓰이는 형태이다. 판본 289쪽 주5에는 ascellas, ascillis, asellis, alas의 형태가 소개된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b867363461fb9516ef54988f40fd989096a5982f6a6efc98831b66dc5cf53520",
              "sha256:a1cf6b1b002148510fe84b7f065d1186e88a0b15d644c5c3d24f826702e6b995"
            ],
            "text": "누가 복음 자체를 따르려 하지 않는다면, 그에게는 그렇게 할 자유가 있다. 그러나 그것이 유익하지는 않다. 하나님께 불순종하고 선을 잃는 일은 인간의 권한 안에 있으나, 적지 않은 상처와 손해를 가져오기 때문이다. 그래서 바울은 말한다. “모든 것이 허용되지만, 모든 것이 유익하지는 않다.” 이 말은 인간의 자유를 가리킨다. 그 자유 때문에 모든 것이 허용되며, 하나님께서는 인간에게 강요하지 않으신다. 또 “유익하지 않다”는 말로 자유를 악의 가림막으로 악용하지 말라고 가르친다. 그것은 유익하지 않기 때문이다. 그는 또 말한다. “각자 자기 이웃에게 진실을 말하라.” 또 “너희 입에서 어떤 나쁜 말도 나오지 않게 하라. 음란한 말이나 헛된 말이나 상스러운 농담도 하지 말라. 이런 것들은 적절하지 않다. 오히려 감사하라.” 또 “너희는 한때 어둠이었으나, 지금은 주님 안에서 빛이다. 빛의 자녀답게 품위 있게 살아가라. 흥청대거나 술 취하지 말고, 음행하거나 방탕하지 말며, 성내거나 시기하지 말라. 너희 가운데 어떤 이들은 그런 사람들이었으나, 이제 씻음을 받았고, 우리 주님의 이름으로 거룩하게 되었다.” 그러므로 이런 일을 행하거나 행하지 않는 것이 우리에게 달려 있지 않다면, 사도나 그보다 훨씬 앞서 주님 자신께 어떤 일은 행하고 어떤 일은 삼가라고 권하실 무슨 이유가 있겠는가? 인간은 처음부터 자유로운 의지를 지녔고, 인간이 닮도록 지음 받은 하나님께서도 자유로운 의지를 지니셨으므로, 인간에게는 언제나 선을 지키라는 권고가 주어진다. 이는 하나님께 순종함으로 이루어진다. 행위뿐 아니라 믿음에서도, 주님께서는 인간이 자기 권한에 따라 자유롭게 결정하도록 지켜 주셨다. “네 믿음대로 네게 이루어져라” 하고 말씀하시어, 인간 자신에게 속한 믿음을 드러내셨다. 인간은 자기 고유의 의지를 지녔기 때문이다. 또 “믿는 이에게는 모든 것이 가능하다”고, 또 “가라. 네가 믿은 대로 네게 이루어져라” 하고 말씀하셨다. 이 모든 말씀은 믿음에서도 인간이 자기 권한을 지녔음을 드러낸다. 그래서 “그를 믿는 이는 영원한 생명을 지니며, 아들을 믿지 않는 이는 영원한 생명을 지니지 못하고, 하나님의 진노가 그 위에 머무를 것이다.” 그러므로 이와 같은 이치로, 주님께서는 자신의 선하심을 드러내시고, 인간이 스스로 결정하고 자기 권한을 지녔음을 밝히시며, 예루살렘에 말씀하셨다. “암탉이 제 새끼들을 날개 아래 모으듯, 내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 하였으나 너는 원하지 않았느냐? 그러므로 너희 집이 황폐한 채 너희에게 남겨질 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e1b370d6ef9ba717e1cc19a8bf34e51fec637132c67a33229c3e919bcb1dbb04"
        ],
        "text": "누가 복음 자체를 따르려 하지 않는다면, 그에게는 그렇게 할 자유가 있다. 그러나 그것이 유익하지는 않다. 하나님께 불순종하고 선을 잃는 일은 인간의 권한 안에 있으나, 적지 않은 상처와 손해를 가져오기 때문이다. 그래서 바울은 말한다. “모든 것이 허용되지만, 모든 것이 유익하지는 않다.” 이 말은 인간의 자유를 가리킨다. 그 자유 때문에 모든 것이 허용되며, 하나님께서는 인간에게 강요하지 않으신다. 또 “유익하지 않다”는 말로 자유를 악의 가림막으로 악용하지 말라고 가르친다. 그것은 유익하지 않기 때문이다. 그는 또 말한다. “각자 자기 이웃에게 진실을 말하라.” 또 “너희 입에서 어떤 나쁜 말도 나오지 않게 하라. 음란한 말이나 헛된 말이나 상스러운 농담도 하지 말라. 이런 것들은 적절하지 않다. 오히려 감사하라.” 또 “너희는 한때 어둠이었으나, 지금은 주님 안에서 빛이다. 빛의 자녀답게 품위 있게 살아가라. 흥청대거나 술 취하지 말고, 음행하거나 방탕하지 말며, 성내거나 시기하지 말라. 너희 가운데 어떤 이들은 그런 사람들이었으나, 이제 씻음을 받았고, 우리 주님의 이름으로 거룩하게 되었다.” 그러므로 이런 일을 행하거나 행하지 않는 것이 우리에게 달려 있지 않다면, 사도나 그보다 훨씬 앞서 주님 자신께 어떤 일은 행하고 어떤 일은 삼가라고 권하실 무슨 이유가 있겠는가? 인간은 처음부터 자유로운 의지를 지녔고, 인간이 닮도록 지음 받은 하나님께서도 자유로운 의지를 지니셨으므로, 인간에게는 언제나 선을 지키라는 권고가 주어진다. 이는 하나님께 순종함으로 이루어진다. 행위뿐 아니라 믿음에서도, 주님께서는 인간이 자기 권한에 따라 자유롭게 결정하도록 지켜 주셨다. “네 믿음대로 네게 이루어져라” 하고 말씀하시어, 인간 자신에게 속한 믿음을 드러내셨다. 인간은 자기 고유의 의지를 지녔기 때문이다. 또 “믿는 이에게는 모든 것이 가능하다”고, 또 “가라. 네가 믿은 대로 네게 이루어져라” 하고 말씀하셨다. 이 모든 말씀은 믿음에서도 인간이 자기 권한을 지녔음을 드러낸다. 그래서 “그를 믿는 이는 영원한 생명을 지니며, 아들을 믿지 않는 이는 영원한 생명을 지니지 못하고, 하나님의 진노가 그 위에 머무를 것이다.” 그러므로 이와 같은 이치로, 주님께서는 자신의 선하심을 드러내시고, 인간이 스스로 결정하고 자기 권한을 지녔음을 밝히시며, 예루살렘에 말씀하셨다. “암탉이 제 새끼들을 날개 아래 모으듯, 내가 몇 번이나 네 자녀들을 모으려 하였으나 너는 원하지 않았느냐? 그러므로 너희 집이 황폐한 채 너희에게 남겨질 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:57be72ab92aef6f04c0455826abc97052da3c6f6b946cc8d517881a0dbce2f5f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
      },
      "work_location": "4.h60.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-60:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54fa883482db988ffa6926686895849c95cea6cfe102e326ab72d4a4e25e4cd2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:73a55a689c88077ee348588462f90b2422f3c6da926005a5fbb45ab0cacf1cc2",
            "sha256:c6f077ee7e403559d1a426866bc69995e5917ec1c0a8c98ba33aa54933b41eaf",
            "sha256:fb3f8d5cc7dc44ca10c54809f92c00183d28669a07f7268c40499770094429cf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f3a71a09b15b290868d2e9986c5900609a6454fbe97678ad59ac41f808b04575"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3e29caf5bc9440d6beb7870415e0520a82b9db22b9b3d1818586f7d648a3e4e5"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 61장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              289,
              290
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "ut victores in certamine, consecuti sunt?",
            "source_start": "Qui autem his contraria dicunt,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              290,
              291
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "clariores erimus apud Deum.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominus violentum dixit regnum coelorum:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 61,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 61장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:47849d419273ef19fb6d0040ab59af92fe51e5e1e4f65c97a6a3bdb233e35bef",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54fa883482db988ffa6926686895849c95cea6cfe102e326ab72d4a4e25e4cd2",
            "source_revision_id": "sha256:f3a71a09b15b290868d2e9986c5900609a6454fbe97678ad59ac41f808b04575",
            "translation_revision_id": "sha256:3e29caf5bc9440d6beb7870415e0520a82b9db22b9b3d1818586f7d648a3e4e5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3d3e8412534d18f23bd02dd571398c4ba3de8ad1309069dc63113094d2e87f8d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54fa883482db988ffa6926686895849c95cea6cfe102e326ab72d4a4e25e4cd2",
            "source_revision_id": "sha256:f3a71a09b15b290868d2e9986c5900609a6454fbe97678ad59ac41f808b04575",
            "translation_revision_id": "sha256:3e29caf5bc9440d6beb7870415e0520a82b9db22b9b3d1818586f7d648a3e4e5"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:47849d419273ef19fb6d0040ab59af92fe51e5e1e4f65c97a6a3bdb233e35bef",
          "sha256:3d3e8412534d18f23bd02dd571398c4ba3de8ad1309069dc63113094d2e87f8d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              289,
              290
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              6
            ],
            "source_end": "ut victores in certamine, consecuti sunt?",
            "source_start": "Qui autem his contraria dicunt,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              290,
              291
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "clariores erimus apud Deum.",
            "source_start": "Et propter hoc Dominus violentum dixit regnum coelorum:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 61,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "E Parall. Joh. Damasc.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 291,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Οὐχ ὁμοίως ἀγαπᾶται τὰ ἐκ τοῦ αὐτομάτου προσγινόμενα τοῖς μετὰ σπουδῆς εὑρισκομένοις."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "choicos는 흙에 속한 자들이라는 상대편의 인간 분류를 가리킨다.",
              "290쪽 주1은 혼성 형태 inanimalia와 animalia 등의 독법을 논한다. 주9의 lividum은 몸을 멍들게 한다는 뜻이다.",
              "291쪽 주3에는 pro nobis를 penes nos, 곧 우리에게 달린 일로 풀이하는 Gallas와 Feuard의 견해와 e re nostra, 곧 우리에게 유익한 일로 풀이하는 Grabe의 견해가 실려 있다. Harvey는 nostrum erat라는 풀이를 제안한다. 관이 저절로 엮인다는 coalitam은 경기로 얻는 관과 대비된다."
            ],
            "printed_pages": [
              289,
              290,
              291
            ],
            "printed_texts": [
              "natura choicos",
              "inanimalia",
              "violentum dixit regnum coelorum",
              "lividum facio corpus meum",
              "non ultro coalitam",
              "pro nobis erat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 61장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a5692bb548f4748fd8921ce87041a558df0ddc5b60ae27ff4e735eef4948b189",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n302.jpg",
            "page_key": "2:289",
            "printed_page": 289,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:73a55a689c88077ee348588462f90b2422f3c6da926005a5fbb45ab0cacf1cc2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Qui autem his contraria dicunt, ipsi impotentem introducunt Dominum, scilicet quasi non potuerit perficere hoc quod voluerit: aut rursum ignorantem natura choicos, ut ipsi dicunt, et eos qui non possunt accipere ejus incorruptelam. Sed oportebat, inquit, eum neque angelos tales fecisse, ut possent transgredi,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a78bfa8b01f45d27ecb172336dc2ba7529a92004ac1e7b4c7e7b5b94967c8d03",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n303.jpg",
            "page_key": "2:290",
            "printed_page": 290,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c6f077ee7e403559d1a426866bc69995e5917ec1c0a8c98ba33aa54933b41eaf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "neque homines qui statim ingrati exsisterent in eum, quoniam rationabiles et examinatores et judiciales facti sunt, et non quemadmodum irrationabilia sive inanimalia, quae sua voluntate nihil possunt agere, sed cum necessitate et vi ad bonum trahuntur, in quibus unus sensus et unus mos, inflexibiles et sine judicio, qui nihil aliud esse possunt, praeterquam quod facti sunt. Sic autem nec suave esset eis, quod est bonum, neque pretiosa communicatio Dei, neque magnopere appetendum bonum, quod sine suo proprio motu et cura et studio provenisset, sed ultro et otiose insitum: ita ut essent nullius momenti boni, eo quod natura magis quam voluntate tales exsisterent, et ultroneum haberent bonum, sed non secundum electionem; et propter hoc nec hoc ipsum intelligentes, quoniam pulchrum sit quod bonum, neque fruentes eo. Quae enim fruitio boni apud eos qui ignorant? Quae autem gloria his qui non studuerunt illud? Quae autem corona his qui non eam, ut victores in certamine, consecuti sunt? Et propter hoc Dominus violentum dixit regnum coelorum: et qui vim faciunt, inquit, diripiunt illud; hoc est, qui cum vi et agone vigilantes instanter diripiunt illud. Propter hoc autem et Paulus Apostolus ait Corinthiis: Nescitis, quoniam hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium. Sic currite, ut apprehendatis. Omnis autem qui agonisatur, in omnibus continens est: illi quidem ut corruptibilem accipiant coronam, nos autem incorruptibilem. Ego autem sic curro, non in incertum: sic pugno, non quasi aërem caedens: sed lividum facio corpus meum, et in servitutem redigo, ne",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7b3d209048158ae7c6507b3cd5fd0997d2cc6607c0ef0c8c3a5850c0d58fd14a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n304.jpg",
            "page_key": "2:291",
            "printed_page": 291,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fb3f8d5cc7dc44ca10c54809f92c00183d28669a07f7268c40499770094429cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar. Bonus igitur agonista ad incorruptelae agonem adhortatur nos, uti coronemur, et pretiosam arbitremur coronam, videlicet quae per agonem nobis acquiritur, sed non ultro coalitam. Et quanto per agonem nobis advenit, tanto est pretiosior: quanto autem pretiosior, tanto eam semper diligamus. Sed neque similiter diliguntur ea quae ultro adveniunt, quam illa quae cum multa sollicitudine adinveniuntur. Quoniam igitur pro nobis erat, plus diligere Deum, cum agone hoc nobis adinvenire, et Dominus docuit, et Apostolus tradidit. Et alias autem esset videlicet nostrum insensatum bonum, quod esset inexercitatum. Sed et videre non tantum nobis esset desiderabile, nisi cognovissemus quantum esset malum non videre: et bene valere autem male valentis experientia honorabilius efficit; et lucem, tenebrarum comparatio; et vitam, mortis. Sic et coeleste regnum honorabilius est his qui cognoverunt terrenum. Quanto autem honorabilius, tanto magis diligimus illud; et si plus illud dilexerimus, clariores erimus apud Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f3a71a09b15b290868d2e9986c5900609a6454fbe97678ad59ac41f808b04575",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Qui autem his contraria dicunt, ipsi impotentem introducunt Dominum, scilicet quasi non potuerit perficere hoc quod voluerit: aut rursum ignorantem natura choicos, ut ipsi dicunt, et eos qui non possunt accipere ejus incorruptelam. Sed oportebat, inquit, eum neque angelos tales fecisse, ut possent transgredi, neque homines qui statim ingrati exsisterent in eum, quoniam rationabiles et examinatores et judiciales facti sunt, et non quemadmodum irrationabilia sive inanimalia, quae sua voluntate nihil possunt agere, sed cum necessitate et vi ad bonum trahuntur, in quibus unus sensus et unus mos, inflexibiles et sine judicio, qui nihil aliud esse possunt, praeterquam quod facti sunt. Sic autem nec suave esset eis, quod est bonum, neque pretiosa communicatio Dei, neque magnopere appetendum bonum, quod sine suo proprio motu et cura et studio provenisset, sed ultro et otiose insitum: ita ut essent nullius momenti boni, eo quod natura magis quam voluntate tales exsisterent, et ultroneum haberent bonum, sed non secundum electionem; et propter hoc nec hoc ipsum intelligentes, quoniam pulchrum sit quod bonum, neque fruentes eo. Quae enim fruitio boni apud eos qui ignorant? Quae autem gloria his qui non studuerunt illud? Quae autem corona his qui non eam, ut victores in certamine, consecuti sunt? Et propter hoc Dominus violentum dixit regnum coelorum: et qui vim faciunt, inquit, diripiunt illud; hoc est, qui cum vi et agone vigilantes instanter diripiunt illud. Propter hoc autem et Paulus Apostolus ait Corinthiis: Nescitis, quoniam hi qui in stadio currunt, omnes quidem currunt, sed unus accipit bravium. Sic currite, ut apprehendatis. Omnis autem qui agonisatur, in omnibus continens est: illi quidem ut corruptibilem accipiant coronam, nos autem incorruptibilem. Ego autem sic curro, non in incertum: sic pugno, non quasi aërem caedens: sed lividum facio corpus meum, et in servitutem redigo, ne forte aliis praedicans, ipse reprobus efficiar. Bonus igitur agonista ad incorruptelae agonem adhortatur nos, uti coronemur, et pretiosam arbitremur coronam, videlicet quae per agonem nobis acquiritur, sed non ultro coalitam. Et quanto per agonem nobis advenit, tanto est pretiosior: quanto autem pretiosior, tanto eam semper diligamus. Sed neque similiter diliguntur ea quae ultro adveniunt, quam illa quae cum multa sollicitudine adinveniuntur. Quoniam igitur pro nobis erat, plus diligere Deum, cum agone hoc nobis adinvenire, et Dominus docuit, et Apostolus tradidit. Et alias autem esset videlicet nostrum insensatum bonum, quod esset inexercitatum. Sed et videre non tantum nobis esset desiderabile, nisi cognovissemus quantum esset malum non videre: et bene valere autem male valentis experientia honorabilius efficit; et lucem, tenebrarum comparatio; et vitam, mortis. Sic et coeleste regnum honorabilius est his qui cognoverunt terrenum. Quanto autem honorabilius, tanto magis diligimus illud; et si plus illud dilexerimus, clariores erimus apud Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d3c800c6fe366b226fa1ca7b6b4256d6c77d73c02a8f4f9e090b7e605a47efa0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“흙에 속한 이들”은 choicos를 옮긴 말이며, 이레나이우스가 논박하는 상대편의 인간 분류이다.",
          "“생명 없는 것들”의 대본은 inanimalia이다. 290쪽 주1은 이 형태의 전승과 animalia라는 독법을 논한다.",
          "“힘쓰는 이들”이라는 마태복음 11:12 인용을 이레나이우스는 깨어 힘을 다해 싸우는 이들로 풀어낸다. 이어지는 고린도전서 인용도 경기와 관의 비유로 읽는다.",
          "“내 몸을 멍들게 하며”는 lividum facio corpus meum을 옮긴 말이다. 290쪽 주9는 lividum과 혼동된 사본의 형태를 소개한다.",
          "“우리에게 달려 있었으므로”의 대본은 pro nobis erat이다. 291쪽 주3에서 Gallas와 Feuard는 penes nos, Harvey는 nostrum erat로 풀이한다. Grabe의 e re nostra는 우리에게 유익한 일이라는 풀이이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:73a55a689c88077ee348588462f90b2422f3c6da926005a5fbb45ab0cacf1cc2",
              "sha256:c6f077ee7e403559d1a426866bc69995e5917ec1c0a8c98ba33aa54933b41eaf",
              "sha256:fb3f8d5cc7dc44ca10c54809f92c00183d28669a07f7268c40499770094429cf"
            ],
            "text": "이와 반대로 말하는 이들은 스스로 주님을 무능한 분으로 내세운다. 마치 그분께서 원하신 것을 이루실 수 없었던 것처럼 말한다. 또는 그들의 말대로 본성상 흙에 속한 이들을 그분께서 모르셨고, 그들이 그분의 썩지 않음을 받아들일 수 없다는 것도 모르셨던 것처럼 말한다. 그들은 이렇게 말한다. “그분께서는 천사들을 범죄할 수 있는 존재로 만드시지 말았어야 했으며, 인간도 곧바로 그분께 배은망덕해질 존재로 만드시지 말았어야 했다. 그들이 이성을 지니고 살피며 판단하는 존재로 만들어졌기 때문이다. 그들은 이성 없는 존재나 생명 없는 것들처럼 만들어지지 않았다. 그런 것들은 자기 의지로는 아무 일도 하지 못하고, 필연과 강제에 따라 선으로 끌려간다. 그 안에는 한 가지 감각과 한 가지 방식만 있으며, 방향을 바꾸거나 판단할 수 없고, 만들어진 그대로의 존재 외에 다른 것이 될 수 없다.” 그러나 그렇다면 선은 그들에게 기쁘지도 않을 것이고, 하나님과의 교제도 귀하지 않을 것이며, 선은 간절히 추구할 만한 것도 아닐 것이다. 자기 자신의 움직임이나 관심이나 노력 없이 생겨났을 것이고, 아무 수고 없이 저절로 심겨 있었을 것이기 때문이다. 그래서 그들이 선하다는 것은 아무런 가치가 없을 것이다. 의지보다는 본성 때문에 그렇게 존재하며, 선택에 따르지 않고 저절로 선을 지니고 있을 것이기 때문이다. 선이 아름답다는 이 사실조차 그들은 깨닫지 못할 것이며, 그것을 누리지도 못할 것이다. 선을 모르는 이들에게 선을 누림이 어떻게 있겠는가? 그것을 얻으려 애쓰지 않은 이들에게 무슨 영광이 있겠는가? 또 경기의 승자처럼 관을 획득하지 못한 이들에게 무슨 관이 있겠는가? 이 때문에 주님께서는 하늘나라를 힘써 차지해야 하는 것이라 하시며, “힘쓰는 이들이 그것을 빼앗는다”고 말씀하셨다. 곧 힘을 다해 싸우며 깨어 있으면서 끈질기게 그것을 붙드는 이들이다. 이 때문에 사도 바울도 고린도인들에게 말한다. “경기장에서 달리는 이들은 모두 달리지만, 상을 받는 이는 하나뿐임을 여러분은 모릅니까? 여러분도 상을 차지하도록 달리십시오. 경기하는 이는 누구나 모든 일에 절제합니다. 그들은 썩을 관을 받으려고 그렇게 하지만, 우리는 썩지 않을 관을 받으려고 그렇게 합니다. 그러므로 나는 목표 없이 달리지 않습니다. 나는 허공을 치는 것처럼 싸우지 않습니다. 오히려 내 몸을 멍들게 하며, 종으로 복종시킵니다. 남들에게 선포한 뒤에 정작 나 자신이 탈락하지 않도록 하려는 것입니다.” 이 훌륭한 선수는 썩지 않음을 얻는 경기에 우리를 권하여, 우리가 관을 쓰고, 그 관을 귀하게 여기도록 한다. 그 관은 우리가 경기를 통해 얻는 것이며, 저절로 엮여 나오는 것이 아니기 때문이다. 우리가 경기를 통해 얻는 만큼, 그 관은 더욱 귀하다. 더욱 귀한 만큼, 우리는 언제나 그것을 더욱 사랑해야 한다. 저절로 생기는 것들은 그렇게 사랑받지 못한다. 많은 애를 써서 얻는 것들만큼 사랑받지 못한다. 그러므로 하나님을 더욱 사랑하는 일이 우리에게 달려 있었으므로, 우리가 싸움을 통해 그것을 얻도록, 주님께서는 가르치셨고 사도는 전했다. 그렇지 않으면 우리의 선은 분별 없는 것이 될 것이다. 훈련을 거치지 않았기 때문이다. 보는 일도 우리에게 그토록 바랄 만한 것이 되지 않았을 것이다. 보지 못하는 일이 얼마나 나쁜지 알지 못했다면 말이다. 병을 앓은 경험은 건강을 더욱 귀하게 만들고, 어둠과의 비교는 빛을, 죽음과의 비교는 생명을 더욱 귀하게 만든다. 이와 같이 하늘나라도 지상의 나라를 아는 이들에게 더욱 귀하다. 귀하면 귀할수록 우리는 그것을 더욱 사랑하며, 그것을 더욱 사랑하면 하나님 앞에서 더욱 영화롭게 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f3a71a09b15b290868d2e9986c5900609a6454fbe97678ad59ac41f808b04575"
        ],
        "text": "이와 반대로 말하는 이들은 스스로 주님을 무능한 분으로 내세운다. 마치 그분께서 원하신 것을 이루실 수 없었던 것처럼 말한다. 또는 그들의 말대로 본성상 흙에 속한 이들을 그분께서 모르셨고, 그들이 그분의 썩지 않음을 받아들일 수 없다는 것도 모르셨던 것처럼 말한다. 그들은 이렇게 말한다. “그분께서는 천사들을 범죄할 수 있는 존재로 만드시지 말았어야 했으며, 인간도 곧바로 그분께 배은망덕해질 존재로 만드시지 말았어야 했다. 그들이 이성을 지니고 살피며 판단하는 존재로 만들어졌기 때문이다. 그들은 이성 없는 존재나 생명 없는 것들처럼 만들어지지 않았다. 그런 것들은 자기 의지로는 아무 일도 하지 못하고, 필연과 강제에 따라 선으로 끌려간다. 그 안에는 한 가지 감각과 한 가지 방식만 있으며, 방향을 바꾸거나 판단할 수 없고, 만들어진 그대로의 존재 외에 다른 것이 될 수 없다.” 그러나 그렇다면 선은 그들에게 기쁘지도 않을 것이고, 하나님과의 교제도 귀하지 않을 것이며, 선은 간절히 추구할 만한 것도 아닐 것이다. 자기 자신의 움직임이나 관심이나 노력 없이 생겨났을 것이고, 아무 수고 없이 저절로 심겨 있었을 것이기 때문이다. 그래서 그들이 선하다는 것은 아무런 가치가 없을 것이다. 의지보다는 본성 때문에 그렇게 존재하며, 선택에 따르지 않고 저절로 선을 지니고 있을 것이기 때문이다. 선이 아름답다는 이 사실조차 그들은 깨닫지 못할 것이며, 그것을 누리지도 못할 것이다. 선을 모르는 이들에게 선을 누림이 어떻게 있겠는가? 그것을 얻으려 애쓰지 않은 이들에게 무슨 영광이 있겠는가? 또 경기의 승자처럼 관을 획득하지 못한 이들에게 무슨 관이 있겠는가? 이 때문에 주님께서는 하늘나라를 힘써 차지해야 하는 것이라 하시며, “힘쓰는 이들이 그것을 빼앗는다”고 말씀하셨다. 곧 힘을 다해 싸우며 깨어 있으면서 끈질기게 그것을 붙드는 이들이다. 이 때문에 사도 바울도 고린도인들에게 말한다. “경기장에서 달리는 이들은 모두 달리지만, 상을 받는 이는 하나뿐임을 여러분은 모릅니까? 여러분도 상을 차지하도록 달리십시오. 경기하는 이는 누구나 모든 일에 절제합니다. 그들은 썩을 관을 받으려고 그렇게 하지만, 우리는 썩지 않을 관을 받으려고 그렇게 합니다. 그러므로 나는 목표 없이 달리지 않습니다. 나는 허공을 치는 것처럼 싸우지 않습니다. 오히려 내 몸을 멍들게 하며, 종으로 복종시킵니다. 남들에게 선포한 뒤에 정작 나 자신이 탈락하지 않도록 하려는 것입니다.” 이 훌륭한 선수는 썩지 않음을 얻는 경기에 우리를 권하여, 우리가 관을 쓰고, 그 관을 귀하게 여기도록 한다. 그 관은 우리가 경기를 통해 얻는 것이며, 저절로 엮여 나오는 것이 아니기 때문이다. 우리가 경기를 통해 얻는 만큼, 그 관은 더욱 귀하다. 더욱 귀한 만큼, 우리는 언제나 그것을 더욱 사랑해야 한다. 저절로 생기는 것들은 그렇게 사랑받지 못한다. 많은 애를 써서 얻는 것들만큼 사랑받지 못한다. 그러므로 하나님을 더욱 사랑하는 일이 우리에게 달려 있었으므로, 우리가 싸움을 통해 그것을 얻도록, 주님께서는 가르치셨고 사도는 전했다. 그렇지 않으면 우리의 선은 분별 없는 것이 될 것이다. 훈련을 거치지 않았기 때문이다. 보는 일도 우리에게 그토록 바랄 만한 것이 되지 않았을 것이다. 보지 못하는 일이 얼마나 나쁜지 알지 못했다면 말이다. 병을 앓은 경험은 건강을 더욱 귀하게 만들고, 어둠과의 비교는 빛을, 죽음과의 비교는 생명을 더욱 귀하게 만든다. 이와 같이 하늘나라도 지상의 나라를 아는 이들에게 더욱 귀하다. 귀하면 귀할수록 우리는 그것을 더욱 사랑하며, 그것을 더욱 사랑하면 하나님 앞에서 더욱 영화롭게 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3e29caf5bc9440d6beb7870415e0520a82b9db22b9b3d1818586f7d648a3e4e5",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
      },
      "work_location": "4.h61.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2b5917c7311ecbbb485e40bfa444488609df86364369481705ff333ebcf959a0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e28d085002429398c9d8b0ee2225cb58d4a3687ed646d318be367f3c1a235795"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3f1f650f5d4695a79f32a51d03aa09bb080c6984f3433ea2a8820f710f0c994a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7e356cf81384e6c244d4cc9cb77dec8187bf9d5c27795ad113f099b3a7b78a73"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 61장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              291
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "ad videndum et capiendum Deum.",
            "source_start": "Pro nobis igitur omnia haec sustinuit Dominus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 61,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 61장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d13263a7334809a899e04d05e7a7f2171fb46f8257d6d264b910ae99c8f70ebd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b5917c7311ecbbb485e40bfa444488609df86364369481705ff333ebcf959a0",
            "source_revision_id": "sha256:3f1f650f5d4695a79f32a51d03aa09bb080c6984f3433ea2a8820f710f0c994a",
            "translation_revision_id": "sha256:7e356cf81384e6c244d4cc9cb77dec8187bf9d5c27795ad113f099b3a7b78a73"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4aa271bd828ef0c8badfc2733f576fb4c6b863687bfc7de15b33e73606b62ce3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2b5917c7311ecbbb485e40bfa444488609df86364369481705ff333ebcf959a0",
            "source_revision_id": "sha256:3f1f650f5d4695a79f32a51d03aa09bb080c6984f3433ea2a8820f710f0c994a",
            "translation_revision_id": "sha256:7e356cf81384e6c244d4cc9cb77dec8187bf9d5c27795ad113f099b3a7b78a73"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d13263a7334809a899e04d05e7a7f2171fb46f8257d6d264b910ae99c8f70ebd",
          "sha256:4aa271bd828ef0c8badfc2733f576fb4c6b863687bfc7de15b33e73606b62ce3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h61-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 37,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103437.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              291
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 7,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              7
            ],
            "source_end": "ad videndum et capiendum Deum.",
            "source_start": "Pro nobis igitur omnia haec sustinuit Dominus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 61,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "예레미야 2:19 인용의 abscessio는 떠남, 이탈을 뜻한다. 이어지는 문장은 인간의 성숙과 교회가 아들의 형상을 닮는 일을 함께 설명한다."
            ],
            "printed_pages": [
              291
            ],
            "printed_texts": [
              "Emendabit te abscessio tua",
              "ad figuram imaginis Filii ejus",
              "ad videndum et capiendum Deum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 61장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b3d209048158ae7c6507b3cd5fd0997d2cc6607c0ef0c8c3a5850c0d58fd14a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n304.jpg",
            "page_key": "2:291",
            "printed_page": 291,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e28d085002429398c9d8b0ee2225cb58d4a3687ed646d318be367f3c1a235795",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Pro nobis igitur omnia haec sustinuit Dominus, uti per omnia eruditi, in omnibus in futurum simus cauti, et perseveremus in omni ejus dilectione, rationabiliter edocti diligere Deum: Deo quidem magnanimitatem praestante in apostasia hominis; homine autem erudito per eam, quemadmodum et propheta ait: Emendabit te abscessio tua; praefiniente Deo omnia ad hominis perfectionem, et ad aedificationem, et manifestationem dispositionum; uti et bonitas ostendatur, et justitia perficiatur, et Ecclesia ad figuram imaginis Filii ejus coaptetur, et tandem aliquando maturus fiat homo, in tantis maturescens ad videndum et capiendum Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3f1f650f5d4695a79f32a51d03aa09bb080c6984f3433ea2a8820f710f0c994a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Pro nobis igitur omnia haec sustinuit Dominus, uti per omnia eruditi, in omnibus in futurum simus cauti, et perseveremus in omni ejus dilectione, rationabiliter edocti diligere Deum: Deo quidem magnanimitatem praestante in apostasia hominis; homine autem erudito per eam, quemadmodum et propheta ait: Emendabit te abscessio tua; praefiniente Deo omnia ad hominis perfectionem, et ad aedificationem, et manifestationem dispositionum; uti et bonitas ostendatur, et justitia perficiatur, et Ecclesia ad figuram imaginis Filii ejus coaptetur, et tandem aliquando maturus fiat homo, in tantis maturescens ad videndum et capiendum Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0d7593c72c0f160c0c3a0679ef022a2abc1a324a6def7346630ee782ca067dc5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“너의 떠남이 너를 바로잡을 것이다”는 Emendabit te abscessio tua의 번역이다. 앞 문장의 배반을 통한 배움과 연결된다.",
          "마지막 문장의 capiendum은 받아들임, 파악함을 뜻한다. 인간이 성숙하여 하나님을 보고 받아들이는 과정을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e28d085002429398c9d8b0ee2225cb58d4a3687ed646d318be367f3c1a235795"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서는 우리를 위해 이 모든 것을 견디셨다. 우리가 이 모든 일을 통해 배워, 앞으로 모든 일에서 신중해지고, 하나님을 사랑하도록 이성에 따라 가르침을 받아, 그분의 온전한 사랑 안에 꾸준히 머물게 하시려는 것이다. 하나님께서는 인간이 배반할 때에도 오래 참으시며, 인간은 그 배반을 통해 배운다. 예언자도 이렇게 말한다. “너의 떠남이 너를 바로잡을 것이다.” 하나님께서는 인간의 완성을 위해 모든 일을 미리 정하시고, 그를 세우며 자신의 경륜을 드러내기 위해 그렇게 하신다. 그리하여 선하심이 드러나고, 의가 이루어지며, 교회가 그분의 아들의 형상을 닮도록 빚어지고, 마침내 때가 되어 인간이 성숙해지게 하시려는 것이다. 인간은 이토록 많은 일을 겪으며 성숙하여, 하나님을 보고 받아들이게 된다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3f1f650f5d4695a79f32a51d03aa09bb080c6984f3433ea2a8820f710f0c994a"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서는 우리를 위해 이 모든 것을 견디셨다. 우리가 이 모든 일을 통해 배워, 앞으로 모든 일에서 신중해지고, 하나님을 사랑하도록 이성에 따라 가르침을 받아, 그분의 온전한 사랑 안에 꾸준히 머물게 하시려는 것이다. 하나님께서는 인간이 배반할 때에도 오래 참으시며, 인간은 그 배반을 통해 배운다. 예언자도 이렇게 말한다. “너의 떠남이 너를 바로잡을 것이다.” 하나님께서는 인간의 완성을 위해 모든 일을 미리 정하시고, 그를 세우며 자신의 경륜을 드러내기 위해 그렇게 하신다. 그리하여 선하심이 드러나고, 의가 이루어지며, 교회가 그분의 아들의 형상을 닮도록 빚어지고, 마침내 때가 되어 인간이 성숙해지게 하시려는 것이다. 인간은 이토록 많은 일을 겪으며 성숙하여, 하나님을 보고 받아들이게 된다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7e356cf81384e6c244d4cc9cb77dec8187bf9d5c27795ad113f099b3a7b78a73",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
      },
      "work_location": "4.h61.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-61:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b6cc522f44f5428d7a775d5dadcff393124ec6b98f5040b4b1d517950ea10a0e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:674aa2f9628ff5308d7a1f963b8079e84f5861acd541baebb9d35f2e84b3274c",
            "sha256:7462109eb87f365c1fa01710bbf069277485fac9b5b0b8dfe6aadb96f5ce9476"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:336fa6627fddebc14d32c65be427cec688dc5380c6496166598a1d7ab4c44504"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:29663e96323799aff5101953d9b4821857cc1ab938e07b26cc3588c753c4e99d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 62장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h62",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h62",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              292,
              293
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 62,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 62장은 인쇄된 절 번호가 없는 한 단위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d2b4c32ed92a5f634f647309ecabf22a8cbf9e2076d671f359098d10edc3685f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b6cc522f44f5428d7a775d5dadcff393124ec6b98f5040b4b1d517950ea10a0e",
            "source_revision_id": "sha256:336fa6627fddebc14d32c65be427cec688dc5380c6496166598a1d7ab4c44504",
            "translation_revision_id": "sha256:29663e96323799aff5101953d9b4821857cc1ab938e07b26cc3588c753c4e99d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4ac2fa5f4c62ac3dd5485a53c0ee3c3ee96ad580e52013d932bdd702f09faf35",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b6cc522f44f5428d7a775d5dadcff393124ec6b98f5040b4b1d517950ea10a0e",
            "source_revision_id": "sha256:336fa6627fddebc14d32c65be427cec688dc5380c6496166598a1d7ab4c44504",
            "translation_revision_id": "sha256:29663e96323799aff5101953d9b4821857cc1ab938e07b26cc3588c753c4e99d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d2b4c32ed92a5f634f647309ecabf22a8cbf9e2076d671f359098d10edc3685f",
          "sha256:4ac2fa5f4c62ac3dd5485a53c0ee3c3ee96ad580e52013d932bdd702f09faf35"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h62",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              292,
              293
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 62,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "292-293쪽의 그리스어 병렬문이다. 여백은 다마스쿠스의 요한의 Parallela와 Halloix의 이레나이오스 전기를 출전으로 제시한다. 첫 단어의 대문자 조판을 문장 첫 대문자로 바꾸고 행말 분철을 연결했다. 293쪽 하단의 알렉산드리아의 클레멘스 인용은 편집주에 속한다.",
            "printed_reference": "E Parall. Joh. Damasc. ed. Halloix. in vit. Iren.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 292,
                "text": "Εἰ δὲ λέγει τις· οὐκ ἠδύνατο ὁ Θεὸς ἀπ᾽ ἀρχῆς τέλειον ἀναδεῖξαι τὸν ἄνθρωπον; Γνώτω, ὅτι τῷ μὲν Θεῷ, ἀεὶ κατὰ τὰ αὐτὰ ὄντι, καὶ ἀγεννήτῳ ὑπάρχοντι, ὡς πρὸς ἑαυτὸν, πάντα δυνατά· τὰ δὲ γεγονότα, καθὸ μετέπειτα γενέσεως ἀρχὴν ἰδίαν ἔσχε, κατὰ τοῦτο καὶ ὑστερεῖσθαι δεῖ αὐτὰ τοῦ πεποιηκότος· οὐ γὰρ ἠδύνατο ἀγέννητα εἶναι τὰ νεωστὶ γεγεννημένα· Καθὸ δὲ μή ἐστιν ἀγέννητα, κατὰ τοῦτο καὶ ὑστεροῦνται τοῦ τελείου. Καθὸ δὲ νεώτερα, κατὰ τοῦτο καὶ νήπια, κατὰ τοῦτο καὶ ἀσυνήθη, καὶ ἀγύμναστα πρὸς τὴν τελείαν ἀγωγήν. Ὡς οὖν ἡ μὲν μήτηρ δύναται τέλειον παρασχεῖν τῷ βρέφει τὸ ἔμβρωμα, τὸ δὲ ἔτι ἀδυνατεῖ τὴν αὐτοῦ πρεσβυτέραν δέξασθαι τροφήν· οὕτως καὶ ὁ Θεὸς αὐτὸς μὲν οἷός τε ἦν"
              },
              {
                "printed_page": 293,
                "text": "παρασχεῖν ἀπ᾽ ἀρχῆς τῷ ἀνθρώπῳ τὸ τέλειον, ὁ δὲ ἄνθρωπος ἀδύνατος λαβεῖν αὐτό· νήπιος γὰρ ἦν. Διὰ τοῦτο καὶ ὁ Κύριος ἡμῶν ἐπ᾽ ἐσχάτων τῶν καιρῶν, ἀνακεφαλαιωσάμενος εἰς αὐτὸν τὰ πάντα, ἦλθε πρὸς ἡμᾶς, οὐχ ὡς αὐτὸς ἠδύνατο, ἀλλ᾽ ὡς ἡμεῖς αὐτὸν ἰδεῖν ἠδυνάμεθα. Αὐτὸς μὲν γὰρ ἐν τῇ ἀφθάρτῳ αὐτοῦ δόξῃ πρὸς ἡμᾶς ἐλθεῖν ἠδύνατο· ἀλλ᾽ ἡμεῖς οὐδεπώποτε τὸ μέγεθος τῆς δόξης αὐτοῦ βαστάζειν ἠδυνάμεθα. Καὶ διὰ τοῦτο, ὡς νηπίοις, ὁ ἄρτος ὁ τέλειος τοῦ πατρὸς, γάλα ἡμῖν ἑαυτὸν παρέσχεν, ὅπερ ἦν ἡ κατ᾽ ἄνθρωπον αὐτοῦ παρουσία, ἵνα ὡς ὑπὸ μασθοῦ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ τραφέντες, καὶ διὰ τῆς τοιαύτης γαλακτουργίας ἐθισθέντες τρώγειν καὶ πίνειν τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, τὸν τῆς ἀθανασίας ἄρτον, ὅπερ ἐστὶ τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς, ἐν ἡμῖν αὐτοῖς κατασχεῖν δυνηθῶμεν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              292,
              293
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 62장은 인쇄된 절 번호가 없는 한 단위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ed68c008abbfb16bde5c4b9a9e85efec376f2599f11b583c2190991b8781466d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n305.jpg",
            "page_key": "2:292",
            "printed_page": 292,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:674aa2f9628ff5308d7a1f963b8079e84f5861acd541baebb9d35f2e84b3274c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si hoc autem dicat aliquis: Quid enim? Non poterat ab initio Deus perfectum fecisse hominem? Sciat, quoniam Deus quidem cum semper sit idem, et innatus, quantum ad ipsum est, omnia possibilia ei. Quae autem facta sunt ab eo, secundum quod postea facturae initium habuerunt, secundum hoc et minora esse oportuit eo qui se fecerit: nec enim poterant infecta esse, quae nuper facta sunt. Propter quod autem non sunt infecta, propter hoc et ideo deficiunt a perfecto. Secundum enim quod sunt posteriora, secundum hoc et infantilia; et secundum quod infantilia, secundum hoc et insueta, et inexercitata ad perfectam disciplinam. Quemadmodum enim mater potest quidem praestare perfectam escam infanti, ille autem adhuc non potest robustiorem se percipere escam: sic et Deus ipse quidem potens fuit homini",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "fc30cbcdcad1ca178b62b224bd06e62c3eacb7e800f9af2f861c52e8136236ee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n306.jpg",
            "page_key": "2:293",
            "printed_page": 293,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7462109eb87f365c1fa01710bbf069277485fac9b5b0b8dfe6aadb96f5ce9476",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "praestare perfectionem ab initio, homo autem impotens percipere illam: infans enim fuit. Et propter hoc Dominus noster in novissimis temporibus, recapitulans in seipso omnia, venit ad nos, non quomodo ipse poterat, sed quomodo illum nos videre poteramus. Ipse enim in sua inenarrabili gloria ad nos venire poterat: sed nos magnitudinem gloriae ipsius portare non poteramus. Et propter hoc, quasi infantibus, ille qui erat panis perfectus Patris, lac nobis semetipsum praestavit, quod erat secundum hominem ejus adventus, ut quasi a mammilla carnis ejus enutriti, et per talem lactationem assueti manducare et bibere Verbum Dei, et eum qui est immortalitatis panis, qui est Spiritus Patris, in nobis ipsis continere possimus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:336fa6627fddebc14d32c65be427cec688dc5380c6496166598a1d7ab4c44504",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si hoc autem dicat aliquis: Quid enim? Non poterat ab initio Deus perfectum fecisse hominem? Sciat, quoniam Deus quidem cum semper sit idem, et innatus, quantum ad ipsum est, omnia possibilia ei. Quae autem facta sunt ab eo, secundum quod postea facturae initium habuerunt, secundum hoc et minora esse oportuit eo qui se fecerit: nec enim poterant infecta esse, quae nuper facta sunt. Propter quod autem non sunt infecta, propter hoc et ideo deficiunt a perfecto. Secundum enim quod sunt posteriora, secundum hoc et infantilia; et secundum quod infantilia, secundum hoc et insueta, et inexercitata ad perfectam disciplinam. Quemadmodum enim mater potest quidem praestare perfectam escam infanti, ille autem adhuc non potest robustiorem se percipere escam: sic et Deus ipse quidem potens fuit homini praestare perfectionem ab initio, homo autem impotens percipere illam: infans enim fuit. Et propter hoc Dominus noster in novissimis temporibus, recapitulans in seipso omnia, venit ad nos, non quomodo ipse poterat, sed quomodo illum nos videre poteramus. Ipse enim in sua inenarrabili gloria ad nos venire poterat: sed nos magnitudinem gloriae ipsius portare non poteramus. Et propter hoc, quasi infantibus, ille qui erat panis perfectus Patris, lac nobis semetipsum praestavit, quod erat secundum hominem ejus adventus, ut quasi a mammilla carnis ejus enutriti, et per talem lactationem assueti manducare et bibere Verbum Dei, et eum qui est immortalitatis panis, qui est Spiritus Patris, in nobis ipsis continere possimus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ab78aeb6949b092d3ca3a373b0d6de2046a701b9d081893be6f698fd6a9323fb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "innatus는 태어나지 않으심을, infectus는 만들어지지 않음을 가리킨다. 피조물의 뒤늦은 시작과 성장을 하나님의 영원한 존재와 대비하는 대목이다.",
          "온전한 음식과 젖의 비유는 인간이 완전함을 받아들일 수 있도록 성장하는 과정을 설명한다. 뒤의 아버지의 영은 불멸의 빵이라고 불린다.",
          "라틴어 inenarrabili gloria는 말로 다 할 수 없는 영광이다. 병렬 그리스어는 ἀφθάρτῳ δόξῃ, 곧 썩지 않는 영광이라는 표현을 쓴다.",
          "그리스도의 육신을 젖가슴에 비유하며, 하나님의 말씀을 먹고 마시는 일과 영을 안에 간직하는 일을 이어 말한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:674aa2f9628ff5308d7a1f963b8079e84f5861acd541baebb9d35f2e84b3274c",
              "sha256:7462109eb87f365c1fa01710bbf069277485fac9b5b0b8dfe6aadb96f5ce9476"
            ],
            "text": "누군가 이렇게 말할 수 있다. “그렇다면 어찌 된 일인가? 하나님께서는 처음부터 인간을 완전하게 만드실 수 없었는가?” 그는 알아야 한다. 하나님께서는 언제나 동일하시며 태어나지 않으신 분이므로, 그분 자신으로서는 모든 일이 가능하다. 그분께서 만드신 것들은 나중에 만들어져 존재하기 시작했으므로, 그만큼 자신들을 만드신 분보다 못할 수밖에 없었다. 갓 만들어진 것들이 창조되지 않은 것일 수는 없기 때문이다. 창조되지 않은 것들이 아니기에, 바로 그 때문에 완전함에 미치지 못한다. 그것들은 뒤에 생겨난 만큼 아직 어리고, 어린 만큼 완전한 훈련에 익숙하지도, 단련되어 있지도 않다. 어머니는 아기에게 온전한 음식을 줄 수 있지만, 아기는 아직 자기 힘으로 감당하기 힘든 음식을 받아먹을 수 없다. 그와 같이 하나님 자신은 인간에게 처음부터 완전함을 주실 수 있었지만, 인간은 그것을 받아들일 수 없었다. 그는 아기였기 때문이다. 그러므로 우리 주님께서는 마지막 때에 자기 안에 만물을 총괄하시면서, 우리에게 오셨다. 그분이 오실 수 있는 방식이 아니라, 우리가 그분을 볼 수 있는 방식으로 오신 것이다. 그분은 말로 다 할 수 없는 자신의 영광 가운데 우리에게 오실 수 있었다. 그러나 우리는 그 영광의 크기를 감당할 수 없었다. 그러므로 그분은 아기들에게 하듯, 아버지의 온전한 빵이신 자신을 우리에게 젖으로 내어 주셨다. 이것이 그분께서 인간으로 오신 일이었다. 우리가 그분의 육신의 젖가슴에서 양육받듯 자라고, 이렇게 젖을 먹으며 하나님의 말씀을 먹고 마시는 데 익숙해져서, 불멸의 빵이신 분, 곧 아버지의 영을 우리 안에 간직할 수 있게 하려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:336fa6627fddebc14d32c65be427cec688dc5380c6496166598a1d7ab4c44504"
        ],
        "text": "누군가 이렇게 말할 수 있다. “그렇다면 어찌 된 일인가? 하나님께서는 처음부터 인간을 완전하게 만드실 수 없었는가?” 그는 알아야 한다. 하나님께서는 언제나 동일하시며 태어나지 않으신 분이므로, 그분 자신으로서는 모든 일이 가능하다. 그분께서 만드신 것들은 나중에 만들어져 존재하기 시작했으므로, 그만큼 자신들을 만드신 분보다 못할 수밖에 없었다. 갓 만들어진 것들이 창조되지 않은 것일 수는 없기 때문이다. 창조되지 않은 것들이 아니기에, 바로 그 때문에 완전함에 미치지 못한다. 그것들은 뒤에 생겨난 만큼 아직 어리고, 어린 만큼 완전한 훈련에 익숙하지도, 단련되어 있지도 않다. 어머니는 아기에게 온전한 음식을 줄 수 있지만, 아기는 아직 자기 힘으로 감당하기 힘든 음식을 받아먹을 수 없다. 그와 같이 하나님 자신은 인간에게 처음부터 완전함을 주실 수 있었지만, 인간은 그것을 받아들일 수 없었다. 그는 아기였기 때문이다. 그러므로 우리 주님께서는 마지막 때에 자기 안에 만물을 총괄하시면서, 우리에게 오셨다. 그분이 오실 수 있는 방식이 아니라, 우리가 그분을 볼 수 있는 방식으로 오신 것이다. 그분은 말로 다 할 수 없는 자신의 영광 가운데 우리에게 오실 수 있었다. 그러나 우리는 그 영광의 크기를 감당할 수 없었다. 그러므로 그분은 아기들에게 하듯, 아버지의 온전한 빵이신 자신을 우리에게 젖으로 내어 주셨다. 이것이 그분께서 인간으로 오신 일이었다. 우리가 그분의 육신의 젖가슴에서 양육받듯 자라고, 이렇게 젖을 먹으며 하나님의 말씀을 먹고 마시는 데 익숙해져서, 불멸의 빵이신 분, 곧 아버지의 영을 우리 안에 간직할 수 있게 하려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:29663e96323799aff5101953d9b4821857cc1ab938e07b26cc3588c753c4e99d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
      },
      "work_location": "4.h62",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-62"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4b6fffae1bc580cc0ffdaf5bb6e2613fa17a82cbeed1fb6030fc2e3a5d4fec39",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b9079f0f33be8bb00bffb09d9585e97c9849e34df57def0a139822c3ea78aa5c",
            "sha256:209b3f8502217a8520761712db80b385ca9ddbf2f3e9bcfcf8d2ac1488fe2741"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2714c9cdaef09a923bce801d6cc16cc8917b97a2e66673808989a073c916125b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e39190ab474e62de76b52d5ffcbd952c65404a8c7b560b041227db2b02f4f152"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 63장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Deo gratuito donante eis sempiternam perseverationem.",
            "source_start": "Erga Deum autem virtus simul,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1c37322b22bece71ab109d0bd1923695a5b2185cd1828b2b60ab18226d9734f0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b6fffae1bc580cc0ffdaf5bb6e2613fa17a82cbeed1fb6030fc2e3a5d4fec39",
            "source_revision_id": "sha256:2714c9cdaef09a923bce801d6cc16cc8917b97a2e66673808989a073c916125b",
            "translation_revision_id": "sha256:e39190ab474e62de76b52d5ffcbd952c65404a8c7b560b041227db2b02f4f152"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:61c3bd77b198bbf28611e8310b0dc0ff6ba3f52c5774f7a8af81b448ebff5c5a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4b6fffae1bc580cc0ffdaf5bb6e2613fa17a82cbeed1fb6030fc2e3a5d4fec39",
            "source_revision_id": "sha256:2714c9cdaef09a923bce801d6cc16cc8917b97a2e66673808989a073c916125b",
            "translation_revision_id": "sha256:e39190ab474e62de76b52d5ffcbd952c65404a8c7b560b041227db2b02f4f152"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1c37322b22bece71ab109d0bd1923695a5b2185cd1828b2b60ab18226d9734f0",
          "sha256:61c3bd77b198bbf28611e8310b0dc0ff6ba3f52c5774f7a8af81b448ebff5c5a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              294,
              295
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "Deo gratuito donante eis sempiternam perseverationem.",
            "source_start": "Erga Deum autem virtus simul,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "294-295쪽의 그리스어 1절이다. 첫 단어의 대문자 조판을 문장 첫 대문자로 바꾸고 행말 분철을 연결했다. 295쪽 Περὶ τὸν Θεὸν 앞 여백은 다마스쿠스의 요한의 Parallela 두 곳을 Halloix판에서 취했다고 밝힌다. 같은 면 그리스어 Υἱὸς와 라틴어 Verbum, 그리스어 Ἅτινα와 라틴어 Quaedam의 차이가 있으며, 본문의 ἐγκατάσκευα에 붙은 주2는 Stieren의 교정이자 주석어라고 설명한다.",
            "printed_reference": "E duob. locis Parall. J. Damasc. ed. Halloix.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 294,
                "text": "Καὶ διὰ τοῦτο Παῦλος Κορινθίοις φησί· γάλα ὑμᾶς ἐπότισα, οὐ βρῶμα· οὐδὲ γὰρ ἠδύνασθε βαστάζειν· τουτέστι, τὴν μὲν κατὰ ἄνθρωπον παρουσίαν τοῦ Κυρίου ἐμαθητεύθητε, οὐδήπου δὲ τὸ τοῦ Πατρὸς Πνεῦμα ἐπαναπαύεται ἐφ᾽ ὑμᾶς, διὰ τὴν ὑμῶν ἀσθένειαν· ὅπου γὰρ ζῆλος, καὶ ἔρις, φησὶν, ἐν ὑμῖν, καὶ διχοστασίαι, οὐχὶ σαρκικοί ἐστε, καὶ κατὰ ἄνθρωπον περιπατεῖτε; Τουτέστιν, ὅτι οὐδέπω τὸ Πνεῦμα τοῦ Πατρὸς ἦν σὺν αὐτοῖς, διὰ τὸ ἀκατάρτιστον αὐτῶν καὶ ἀσθενὲς τῆς πολιτείας. Ὡς οὖν ὁ ἀπόστολος δυνατὸς ἦν διδόναι τὸ βρῶμα, οἷς γὰρ ἂν ἐπετίθουν χεῖρας, ἐλάμβανον Πνεῦμα ἅγιον, ὅ ἐστι βρῶμα ζωῆς, ἐκεῖνοι δὲ ἠδυνάτουν λαβεῖν αὐτὸ, διὰ τὸ ἀσθενῆ ἔτι καὶ ἀγύμναστα ἔχειν τὰ τῆς ψυχῆς αἰσθητήρια τῆς πρὸς Θεὸν γυμνασίας· οὕτως καὶ τὴν ἀρχὴν ὁ μὲν Θεὸς δυνατὸς ἦν διδόναι τὸ τέλειον τῷ ἀνθρώπῳ, ἐκεῖνος δὲ ἄρτι"
              },
              {
                "printed_page": 295,
                "text": "γεγονὼς, ἀδύνατος ἦν λαβεῖν αὐτὸ, ἢ καὶ λαβὼν χωρῆσαι, ἢ καὶ χωρήσας κατασχεῖν. Καὶ διὰ τοῦτο συνενηπίαζεν Υἱὸς τοῦ Θεοῦ, τέλειος ὢν, τῷ ἀνθρώπῳ, οὐ δι᾽ ἑαυτὸν, ἀλλὰ διὰ τὸ τοῦ ἀνθρώπου νήπιον οὕτω χωρούμενος, ὡς ἄνθρωπος αὐτὸν χωρεῖν ἠδύνατο. Οὐ περὶ τὸν Θεὸν μὲν τὸ ἀδύνατον καὶ ἐνδεὲς, ἀλλὰ περὶ τὸν νεωστὶ γεγονότα ἄνθρωπον, ὅτι μὴ ἀγέννητος ἦν. Περὶ τὸν Θεὸν δύναμις ὁμοῦ, καὶ σοφία, καὶ ἀγαθότης δείκνυται· δύναμις μὲν καὶ ἀγαθότης, ἐν τῷ τὰ μηδέπω ὄντα ἑκουσίως κτίζειν τε καὶ ποιεῖν· σοφία δὲ, ἐν τῷ εὔρυθμα, καὶ ἐμμελῆ, καὶ ἐγκατάσκευα τὰ γεγονότα πεποιηκέναι. Ἅτινα διὰ τὴν ὑπερβάλλουσαν αὐτοῦ ἀγαθότητα αὔξησιν προσλαβόντα, καὶ ἐπὶ πλεῖον ἐπιμένοντα, ἀγεννήτου δόξαν ἀποίσεται, τοῦ Θεοῦ ἀφθόνως χαριζομένου τὸ καλόν. Κατὰ μὲν τὸ γεγενῆσθαι αὐτὰ, οὐκ ἀγέννητα· κατὰ δὲ τὸ παραμένειν αὐτὰ μακροῖς αἰῶσι, δύναμιν ἀγεννήτου προσλήψεται, τοῦ Θεοῦ προῖκα δωρουμένου αὐτοῖς τὴν εἰσαεὶ παραμονήν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              294,
              295
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          },
          {
            "observations": [
              "poterat는 294쪽 끝과 295쪽 첫머리에 걸친 한 단어이며, 전사에서는 294쪽 부분에 온전히 기록했다."
            ],
            "printed_pages": [
              294,
              295
            ],
            "printed_texts": [
              "po- / terat"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "line_break_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "593eef0f9cc4fb15a39e4cc215d9ad5a769c7a02f3fdc67eb2a64bf17f92eeeb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n307.jpg",
            "page_key": "2:294",
            "printed_page": 294,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b9079f0f33be8bb00bffb09d9585e97c9849e34df57def0a139822c3ea78aa5c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc Paulus Corinthiis ait: Lac vobis potum dedi non escam: nondum enim poteratis escam percipere; id est, eum quidem adventum Domini, quem secundum hominem, didicistis; nondum autem Patris Spiritus requiescit super vos, propter vestram infirmitatem; Ubi enim sunt zelus, et discordia, ait, in vobis, et dissensiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Hoc est, quoniam nondum Spiritus Patris erat cum ipsis, propter imperfectionem eorum et infirmitatem conversationis. Quemadmodum igitur Apostolus poterat dare escam; quibuscunque enim imponebant Apostoli manus, accipiebant Spiritum sanctum, qui est esca vitae, illi autem non poterant percipere illud, quoniam infirmum adhuc et inexercitabilem sensum erga Deum conversationis habebant: sic et initio Deus quidem potens fuit dare perfectionem homini; ille autem nunc nuper factus, non poterat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1955e2fe76357fa01a18012a895cff408713fa845ecc6a6d8fd3880f3b9737e8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n308.jpg",
            "page_key": "2:295",
            "printed_page": 295,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:209b3f8502217a8520761712db80b385ca9ddbf2f3e9bcfcf8d2ac1488fe2741",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "illud accipere, vel accipiens capere, vel capiens continere. Et propter hoc coinfantiatum est homini Verbum Dei cum esset perfectus, non propter se, sed propter hominis infantiam sic capax effectus, quemadmodum homo illum capere potuit. Non igitur erga Deum impossibile et indigens, sed circa eum qui nunc nuper factus est homo; quoniam non infectus erat. Erga Deum autem virtus simul, et sapientia, et bonitas ostenditur: virtus quidem et bonitas in eo quod ea, quae nondum erant, voluntarie constituerit et fecerit; sapientia vero in eo, quod apta et consonantia, quae sunt, fecerit. Quaedam autem propter immensam ejus benignitatem augmentum accipientia, et in multum temporis perseverantia, infecti gloriam referunt, Deo sine invidia donante quod bonum est. Secundum enim id quod facta sunt, non sunt infecta: secundum id vero quod perseverant longis aeonibus, virtutem infecti assument, Deo gratuito donante eis sempiternam perseverationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2714c9cdaef09a923bce801d6cc16cc8917b97a2e66673808989a073c916125b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc Paulus Corinthiis ait: Lac vobis potum dedi non escam: nondum enim poteratis escam percipere; id est, eum quidem adventum Domini, quem secundum hominem, didicistis; nondum autem Patris Spiritus requiescit super vos, propter vestram infirmitatem; Ubi enim sunt zelus, et discordia, ait, in vobis, et dissensiones, nonne carnales estis, et secundum hominem ambulatis? Hoc est, quoniam nondum Spiritus Patris erat cum ipsis, propter imperfectionem eorum et infirmitatem conversationis. Quemadmodum igitur Apostolus poterat dare escam; quibuscunque enim imponebant Apostoli manus, accipiebant Spiritum sanctum, qui est esca vitae, illi autem non poterant percipere illud, quoniam infirmum adhuc et inexercitabilem sensum erga Deum conversationis habebant: sic et initio Deus quidem potens fuit dare perfectionem homini; ille autem nunc nuper factus, non poterat illud accipere, vel accipiens capere, vel capiens continere. Et propter hoc coinfantiatum est homini Verbum Dei cum esset perfectus, non propter se, sed propter hominis infantiam sic capax effectus, quemadmodum homo illum capere potuit. Non igitur erga Deum impossibile et indigens, sed circa eum qui nunc nuper factus est homo; quoniam non infectus erat. Erga Deum autem virtus simul, et sapientia, et bonitas ostenditur: virtus quidem et bonitas in eo quod ea, quae nondum erant, voluntarie constituerit et fecerit; sapientia vero in eo, quod apta et consonantia, quae sunt, fecerit. Quaedam autem propter immensam ejus benignitatem augmentum accipientia, et in multum temporis perseverantia, infecti gloriam referunt, Deo sine invidia donante quod bonum est. Secundum enim id quod facta sunt, non sunt infecta: secundum id vero quod perseverant longis aeonibus, virtutem infecti assument, Deo gratuito donante eis sempiternam perseverationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "014c4ce8a2891868ad61bafa1eac1e48b4f163b5bcd60cee6c747625659d2875",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "젖과 음식은 각각 주님께서 인간으로 오신 일을 배우는 것과 생명의 음식이신 성령을 받는 것에 연결된다. 성숙의 비유를 고린도전서 3장의 인용으로 풀어 쓴 대목이다.",
          "inexercitabilem은 훈련을 감당하지 못하는 상태를 뜻한다. 병렬 그리스어 ἀγύμναστα는 아직 훈련되지 않았다는 표현이다.",
          "coinfantiatum은 함께 아기가 되었다는 뜻이다. 라틴어는 그 주어를 하나님의 말씀(Verbum Dei)이라 하고, 병렬 그리스어는 하나님의 아들(Υἱὸς τοῦ Θεοῦ)이라 한다.",
          "완전함을 받음(accipere), 담음(capere), 간직함(continere)의 세 단계를 구별한다. capax는 인간의 수용 능력에 맞추어 오신 말씀을 설명한다.",
          "라틴어 Quaedam은 어떤 것들이라는 뜻이다. 병렬 그리스어 Ἅτινα는 앞의 피조물들을 이어 받는다. 인쇄본 295쪽 주 5는 두 표현의 차이를 다룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b9079f0f33be8bb00bffb09d9585e97c9849e34df57def0a139822c3ea78aa5c",
              "sha256:209b3f8502217a8520761712db80b385ca9ddbf2f3e9bcfcf8d2ac1488fe2741"
            ],
            "text": "그러므로 바울은 고린도인들에게 말한다. “나는 여러분에게 젖을 먹였고, 음식을 주지 않았습니다. 여러분이 아직 음식을 받아먹을 수 없었기 때문입니다.” 이는 여러분이 주님께서 오신 일, 곧 인간으로 오신 일은 배웠지만, 아버지의 영께서는 아직 여러분 위에 머물러 계시지 않는다는 뜻이다. 여러분이 연약하기 때문이다. 바울은 이렇게 말한다. “시기와 다툼, 분열이 여러분 가운데 있는데, 여러분은 육신에 속하여 인간을 따라 살아가는 사람들이 아닙니까?” 곧 아버지의 영께서 아직 그들과 함께 계시지 않았다는 뜻이다. 그들이 불완전하고 그 삶이 연약했기 때문이다. 사도는 음식을 줄 수 있었다. 사도들이 안수하는 사람은 누구나 생명의 음식이신 성령을 받았기 때문이다. 그러나 그들은 그것을 받아들일 수 없었다. 그들에게는 아직 연약하고 훈련을 감당하지 못하는 감각만 있었기 때문이다. 하나님을 향해 살아가는 삶의 감각이 그러했다. 그와 같이 하나님께서는 처음부터 인간에게 완전함을 주실 수 있었다. 하지만 인간은 이제 막 만들어졌으므로, 그것을 받을 수 없었고, 받더라도 담을 수 없었으며, 담더라도 간직할 수 없었다. 그러므로 하나님의 말씀께서는 인간과 함께 아기가 되셨다. 그분은 완전하셨지만, 자신을 위해서가 아니라 인간의 어림을 위해 그처럼 인간에게 받아들여질 수 있게 되셨다. 인간이 그분을 받아들일 수 있는 만큼 그렇게 되신 것이다. 그러므로 무능과 부족함은 하나님께 있는 것이 아니라, 이제 막 만들어진 인간에게 있다. 인간은 창조되지 않은 존재가 아니었기 때문이다. 하나님께서는 능력과 지혜와 선하심을 함께 드러내신다. 아직 존재하지 않던 것들을 기꺼이 세우고 만드신 데서 능력과 선하심이 드러나며, 존재하는 것들을 서로 맞고 어울리게 만드신 데서 지혜가 드러난다. 그분의 한없는 인자하심으로 성장을 받고, 오랜 세월 존속하는 어떤 것들은 창조되지 않으신 분의 영광을 드러낸다. 하나님께서 좋은 것을 아낌없이 주시기 때문이다. 그것들은 만들어졌다는 점에서는 창조되지 않은 것이 아니다. 그러나 오랜 시대에 걸쳐 존속한다는 점에서는 창조되지 않으신 분의 능력을 받게 될 것이다. 하나님께서 영원히 존속하는 것을 값없이 주시기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2714c9cdaef09a923bce801d6cc16cc8917b97a2e66673808989a073c916125b"
        ],
        "text": "그러므로 바울은 고린도인들에게 말한다. “나는 여러분에게 젖을 먹였고, 음식을 주지 않았습니다. 여러분이 아직 음식을 받아먹을 수 없었기 때문입니다.” 이는 여러분이 주님께서 오신 일, 곧 인간으로 오신 일은 배웠지만, 아버지의 영께서는 아직 여러분 위에 머물러 계시지 않는다는 뜻이다. 여러분이 연약하기 때문이다. 바울은 이렇게 말한다. “시기와 다툼, 분열이 여러분 가운데 있는데, 여러분은 육신에 속하여 인간을 따라 살아가는 사람들이 아닙니까?” 곧 아버지의 영께서 아직 그들과 함께 계시지 않았다는 뜻이다. 그들이 불완전하고 그 삶이 연약했기 때문이다. 사도는 음식을 줄 수 있었다. 사도들이 안수하는 사람은 누구나 생명의 음식이신 성령을 받았기 때문이다. 그러나 그들은 그것을 받아들일 수 없었다. 그들에게는 아직 연약하고 훈련을 감당하지 못하는 감각만 있었기 때문이다. 하나님을 향해 살아가는 삶의 감각이 그러했다. 그와 같이 하나님께서는 처음부터 인간에게 완전함을 주실 수 있었다. 하지만 인간은 이제 막 만들어졌으므로, 그것을 받을 수 없었고, 받더라도 담을 수 없었으며, 담더라도 간직할 수 없었다. 그러므로 하나님의 말씀께서는 인간과 함께 아기가 되셨다. 그분은 완전하셨지만, 자신을 위해서가 아니라 인간의 어림을 위해 그처럼 인간에게 받아들여질 수 있게 되셨다. 인간이 그분을 받아들일 수 있는 만큼 그렇게 되신 것이다. 그러므로 무능과 부족함은 하나님께 있는 것이 아니라, 이제 막 만들어진 인간에게 있다. 인간은 창조되지 않은 존재가 아니었기 때문이다. 하나님께서는 능력과 지혜와 선하심을 함께 드러내신다. 아직 존재하지 않던 것들을 기꺼이 세우고 만드신 데서 능력과 선하심이 드러나며, 존재하는 것들을 서로 맞고 어울리게 만드신 데서 지혜가 드러난다. 그분의 한없는 인자하심으로 성장을 받고, 오랜 세월 존속하는 어떤 것들은 창조되지 않으신 분의 영광을 드러낸다. 하나님께서 좋은 것을 아낌없이 주시기 때문이다. 그것들은 만들어졌다는 점에서는 창조되지 않은 것이 아니다. 그러나 오랜 시대에 걸쳐 존속한다는 점에서는 창조되지 않으신 분의 능력을 받게 될 것이다. 하나님께서 영원히 존속하는 것을 값없이 주시기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e39190ab474e62de76b52d5ffcbd952c65404a8c7b560b041227db2b02f4f152",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
      },
      "work_location": "4.h63.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:93dd99fd9b48b5c5da7cd346cb3cb7a3d09628558db58d90227991b49f99abea",
        "part_links": [
          [
            "sha256:332bf0bf33f5b47fe0e9f1dba55afdbcda7a42dd08e07251da12c0a7c9d994bc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2397551cda382e3c864c5039f7b11f05b23e6c0d7cba8d93bcd6e196502c806f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e0e33f9a3a07b04383951fd29d7f1d79a78e8513e761ef93529f84d8ea91816b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 63장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              296
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "incorruptela vero proximum facit esse Deo.",
            "source_start": "Et sic principalitatem quidem habebit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:630c1c058a68daac2ff88165bc6db3e20438a61efaf7ea10b8ae711c7bc24f20",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:93dd99fd9b48b5c5da7cd346cb3cb7a3d09628558db58d90227991b49f99abea",
            "source_revision_id": "sha256:2397551cda382e3c864c5039f7b11f05b23e6c0d7cba8d93bcd6e196502c806f",
            "translation_revision_id": "sha256:e0e33f9a3a07b04383951fd29d7f1d79a78e8513e761ef93529f84d8ea91816b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7a47d136500392a000dee705b5f8484c23a8fe0a5f02c8d76887e742bc7316ab",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:93dd99fd9b48b5c5da7cd346cb3cb7a3d09628558db58d90227991b49f99abea",
            "source_revision_id": "sha256:2397551cda382e3c864c5039f7b11f05b23e6c0d7cba8d93bcd6e196502c806f",
            "translation_revision_id": "sha256:e0e33f9a3a07b04383951fd29d7f1d79a78e8513e761ef93529f84d8ea91816b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:630c1c058a68daac2ff88165bc6db3e20438a61efaf7ea10b8ae711c7bc24f20",
          "sha256:7a47d136500392a000dee705b5f8484c23a8fe0a5f02c8d76887e742bc7316ab"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              296
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "incorruptela vero proximum facit esse Deo.",
            "source_start": "Et sic principalitatem quidem habebit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "그리스어와 라틴어 2절은 모두 296쪽에서 시작한다. 그리스어는 δόξα ἀγέννητος를 싣고, 편집주1은 ἀγεννήτου로 고치는 안과 어순 변경안을 제시한다. 본문에는 인쇄 독법을 기록했다. 그리스어 πράσσοντος와 라틴어 ministrante의 대응은 주2에서 논한다.",
            "printed_reference": "E duob. locis Parall. J. Damasc. ed. Halloix. (295쪽 여백에서 이어짐)",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 296,
                "text": "Καὶ οὕτως πρωτεύει μὲν ἐν πᾶσιν ὁ Θεὸς, ὁ καὶ μόνος ἀγέννητος, καὶ πρῶτος πάντων, καὶ τοῦ εἶναι τοῖς πᾶσι παραίτιος· τὰ δὲ λοιπὰ πάντα ἐν ὑποταγῇ μένει τοῦ Θεοῦ. Ὑποταγὴ δὲ Θεοῦ, ἀφθαρσία· καὶ παραμονὴ ἀφθαρσίας, δόξα ἀγέννητος. Διὰ ταύτης τῆς τάξεως, καὶ τῶν τοιούτων ῥυθμῶν, καὶ τῆς τοιαύτης ἀγωγῆς, ὁ γεννητὸς καὶ πεπλασμένος ἄνθρωπος κατ᾽ εἰκόνα καὶ ὁμοίωσιν τοῦ ἀγεννήτου γίνεται Θεοῦ· τοῦ μὲν Πατρὸς εὐδοκοῦντος καὶ κελεύοντος, τοῦ δὲ Υἱοῦ πράσσοντος καὶ δημιουργοῦντος, τοῦ δὲ Πνεύματος τρέφοντος καὶ αὔξοντος, τοῦ δὲ ἀνθρώπου ἠρέμα προκόπτοντος, καὶ πρὸς τέλειον ἀνερχομένου, τουτέστι, πλησίον τοῦ ἀγεννήτου γινομένου· τέλειος γὰρ ὁ ἀγέννητος· οὗτος δέ ἐστι Θεός. Ἔδει δὲ τὸν ἄνθρωπον πρῶτον γενέσθαι, καὶ γενόμενον αὐξῆσαι, καὶ αὐξήσαντα ἀνδρωθῆναι, καὶ ἀνδρωθέντα πληθυνθῆναι, καὶ πληθυνθέντα ἐνισχῦσαι, καὶ ἐνισχύσαντα δοξασθῆναι, καὶ δοξασθέντα ἰδεῖν τὸν ἑαυτοῦ δεσπότην. Θεὸς γὰρ ὁ μέλλων ὁρᾶσθαι· ὅρασις δὲ Θεοῦ περιποιητικὴ ἀφθαρσίας· ἀφθαρσία δὲ ἐγγὺς εἶναι ποιεῖ Θεοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              296
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "05dc853164868f07a336dbd454df4b0c62156b5a13d696fa4ff69b8abfe3c4c7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n309.jpg",
            "page_key": "2:296",
            "printed_page": 296,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:332bf0bf33f5b47fe0e9f1dba55afdbcda7a42dd08e07251da12c0a7c9d994bc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et sic principalitatem quidem habebit in omnibus Deus, quoniam et solus infectus, et prior omnium, et omnibus, ut sint, ipse est causa: reliqua vero omnia in subjectione manent Dei. Subjectio autem Dei, incorruptelae perseverantia est: incorruptela autem gloria infecti. Per hanc igitur ordinationem, et hujusmodi convenientiam, et tali ductu, factus et plasmatus homo secundum imaginem et similitudinem constituitur infecti Dei: Patre quidem bene sentiente, et jubente; Filio vero ministrante, et formante; Spiritu vero nutriente, et augente; homine vero paulatim proficiente, et perveniente ad perfectum, id est, proximum infecto fieri. Perfectus enim est infectus: hic autem est Deus. Oportuerat autem hominem primo fieri, et factum augeri, et auctum corroborari, et corroboratum multiplicari, et multiplicatum convalescere, convalescentem vero glorificari, et glorificatum videre suum Dominum. Deus enim est qui habet videri: visio autem Dei efficax est incorruptelae: incorruptela vero proximum facit esse Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2397551cda382e3c864c5039f7b11f05b23e6c0d7cba8d93bcd6e196502c806f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et sic principalitatem quidem habebit in omnibus Deus, quoniam et solus infectus, et prior omnium, et omnibus, ut sint, ipse est causa: reliqua vero omnia in subjectione manent Dei. Subjectio autem Dei, incorruptelae perseverantia est: incorruptela autem gloria infecti. Per hanc igitur ordinationem, et hujusmodi convenientiam, et tali ductu, factus et plasmatus homo secundum imaginem et similitudinem constituitur infecti Dei: Patre quidem bene sentiente, et jubente; Filio vero ministrante, et formante; Spiritu vero nutriente, et augente; homine vero paulatim proficiente, et perveniente ad perfectum, id est, proximum infecto fieri. Perfectus enim est infectus: hic autem est Deus. Oportuerat autem hominem primo fieri, et factum augeri, et auctum corroborari, et corroboratum multiplicari, et multiplicatum convalescere, convalescentem vero glorificari, et glorificatum videre suum Dominum. Deus enim est qui habet videri: visio autem Dei efficax est incorruptelae: incorruptela vero proximum facit esse Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6164939102323f9529c8ce2b7472fd72b6da52370fe17c10b7d378ee23a110ad",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아버지의 뜻과 명령, 아들의 섬김과 형성, 영의 양육과 성장이 인간이 완전함에 이르는 과정에 함께 나타난다.",
          "만들어짐, 성장, 굳세어짐, 번성, 강건함, 영광, 하나님을 봄이 차례로 이어진다. convalescere는 강건해지거나 건강을 회복한다는 뜻이다.",
          "라틴어는 하나님께 복종함을 썩지 않는 상태로 존속하는 일이라 하고, 썩지 않음을 창조되지 않으신 분의 영광이라 한다. 296쪽 그리스어 본문과 편집주는 이 두 문장의 배열과 격 형태에서 차이를 보인다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:332bf0bf33f5b47fe0e9f1dba55afdbcda7a42dd08e07251da12c0a7c9d994bc"
            ],
            "text": "그렇게 하나님께서는 모든 것에서 으뜸이 되실 것이다. 오직 그분만이 창조되지 않으셨고, 모든 것보다 앞서 계시며, 모든 것이 존재하게 하신 원인이 그분 자신이기 때문이다. 나머지 모든 것은 하나님께 복종하며 머문다. 하나님께 복종함은 썩지 않는 상태로 존속하는 것이며, 썩지 않음은 창조되지 않으신 분의 영광이다. 이러한 질서와 조화, 이러한 이끄심을 통해, 만들어지고 빚어진 인간은 창조되지 않으신 하나님의 형상과 모양을 따라 세워진다. 아버지께서는 선한 뜻을 품고 명령하시며, 아들께서는 섬기고 형성하시며, 영께서는 양육하고 자라게 하신다. 인간은 차츰 나아가 완전함에 이른다. 곧 창조되지 않으신 분께 가까워지는 것이다. 완전하신 분은 창조되지 않으신 분, 곧 하나님이시기 때문이다. 인간은 먼저 만들어지고, 만들어진 뒤 자라며, 자란 뒤 굳세어지고, 굳세어진 뒤 번성하며, 번성한 뒤 강건해져야 했다. 강건해진 뒤 영광을 받고, 영광을 받은 뒤 자기 주님을 보아야 했다. 장차 보게 될 분은 하나님이시기 때문이다. 하나님을 보는 일은 썩지 않음을 이루며, 썩지 않음은 하나님께 가까이 있게 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2397551cda382e3c864c5039f7b11f05b23e6c0d7cba8d93bcd6e196502c806f"
        ],
        "text": "그렇게 하나님께서는 모든 것에서 으뜸이 되실 것이다. 오직 그분만이 창조되지 않으셨고, 모든 것보다 앞서 계시며, 모든 것이 존재하게 하신 원인이 그분 자신이기 때문이다. 나머지 모든 것은 하나님께 복종하며 머문다. 하나님께 복종함은 썩지 않는 상태로 존속하는 것이며, 썩지 않음은 창조되지 않으신 분의 영광이다. 이러한 질서와 조화, 이러한 이끄심을 통해, 만들어지고 빚어진 인간은 창조되지 않으신 하나님의 형상과 모양을 따라 세워진다. 아버지께서는 선한 뜻을 품고 명령하시며, 아들께서는 섬기고 형성하시며, 영께서는 양육하고 자라게 하신다. 인간은 차츰 나아가 완전함에 이른다. 곧 창조되지 않으신 분께 가까워지는 것이다. 완전하신 분은 창조되지 않으신 분, 곧 하나님이시기 때문이다. 인간은 먼저 만들어지고, 만들어진 뒤 자라며, 자란 뒤 굳세어지고, 굳세어진 뒤 번성하며, 번성한 뒤 강건해져야 했다. 강건해진 뒤 영광을 받고, 영광을 받은 뒤 자기 주님을 보아야 했다. 장차 보게 될 분은 하나님이시기 때문이다. 하나님을 보는 일은 썩지 않음을 이루며, 썩지 않음은 하나님께 가까이 있게 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e0e33f9a3a07b04383951fd29d7f1d79a78e8513e761ef93529f84d8ea91816b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
      },
      "work_location": "4.h63.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e952a05fb0202808319fbcab2b85816a05a99773a1b01aa8c5b3617f8892af37",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b8af2afedc846a829de72acc62f0b3726df4bea55f536fa6533f1b345bdafa63"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fed82f7f6694b039b47489fc155e65cc77c6b577b5c3ad82f1cf78e8a58e1edd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:20bf54791abc083f45bbdf7fdbc4deb8d434bab8ac3eb167649a315d62f7728b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 63장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              297
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:59a97d78028f7e5ba041452990de7371a0c5b1f90f9970b9479fe70607d5802b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e952a05fb0202808319fbcab2b85816a05a99773a1b01aa8c5b3617f8892af37",
            "source_revision_id": "sha256:fed82f7f6694b039b47489fc155e65cc77c6b577b5c3ad82f1cf78e8a58e1edd",
            "translation_revision_id": "sha256:20bf54791abc083f45bbdf7fdbc4deb8d434bab8ac3eb167649a315d62f7728b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a5e29705f13dff354f9f8b7c61203ce346f508a570e78bc776aa8d68f0fb577e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e952a05fb0202808319fbcab2b85816a05a99773a1b01aa8c5b3617f8892af37",
            "source_revision_id": "sha256:fed82f7f6694b039b47489fc155e65cc77c6b577b5c3ad82f1cf78e8a58e1edd",
            "translation_revision_id": "sha256:20bf54791abc083f45bbdf7fdbc4deb8d434bab8ac3eb167649a315d62f7728b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:59a97d78028f7e5ba041452990de7371a0c5b1f90f9970b9479fe70607d5802b",
          "sha256:a5e29705f13dff354f9f8b7c61203ce346f508a570e78bc776aa8d68f0fb577e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h63-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 38,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103438.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              297
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 63,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              297
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 63장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7a4db30455f0c6c72a09677f77c934f99a31c438907b61e9f78d7fa6e002c5cb",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n310.jpg",
            "page_key": "2:297",
            "printed_page": 297,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b8af2afedc846a829de72acc62f0b3726df4bea55f536fa6533f1b345bdafa63",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Irrationabiles igitur omni modo, qui non exspectant tempus augmenti, et suae naturae infirmitatem adscribunt Deo. Neque enim Deum neque semetipsos scientes, insatiabiles et ingrati, nolentes primo esse hoc quod et facti sunt, homines passionum capaces; sed supergredientes legem humani generis, et antequam fiant homines, jam volunt similes esse factori Deo, et nullam esse differentiam infecti Dei et nunc facti hominis, qui plus irrationales sunt quam muta animalia. Haec enim non imputant Deo, quoniam non homines fecit ea; sed unumquodque eo quod factum est, quoniam factum est, gratias agit. Nos enim imputamus ei, quoniam non ab initio Dii facti sumus, sed primo quidem homines, tunc demum Dii: quamvis Deus secundum simplicitatem bonitatis suae hoc fecerit, ne quis eum putet invidiosum, aut impraestantem. Ego, inquit, dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; nobis autem potestatem divinitatis bajulare non sustinentibus, Vos autem, inquit, velut homines moriemini; utraque referens, et illud quod est benignum suae donationis, et infirmitatem nostram, et quod essemus nostrae potestatis. Secundum enim benignitatem suam bene dedit bonum, et similes sibi suae potestatis homines fecit: secundum autem providentiam scivit hominum infirmitatem, et quae ventura essent ex ea; secundum autem dilectionem et virtutem vincet factae naturae substantiam. Oportuerat autem primo naturam apparere, post deinde vinci et absorbi mortale ab immortalitate, et corruptibile ab incorruptibilitate, et fieri hominem secundum imaginem et similitudinem Dei, agnitione accepta boni et mali.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fed82f7f6694b039b47489fc155e65cc77c6b577b5c3ad82f1cf78e8a58e1edd",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Irrationabiles igitur omni modo, qui non exspectant tempus augmenti, et suae naturae infirmitatem adscribunt Deo. Neque enim Deum neque semetipsos scientes, insatiabiles et ingrati, nolentes primo esse hoc quod et facti sunt, homines passionum capaces; sed supergredientes legem humani generis, et antequam fiant homines, jam volunt similes esse factori Deo, et nullam esse differentiam infecti Dei et nunc facti hominis, qui plus irrationales sunt quam muta animalia. Haec enim non imputant Deo, quoniam non homines fecit ea; sed unumquodque eo quod factum est, quoniam factum est, gratias agit. Nos enim imputamus ei, quoniam non ab initio Dii facti sumus, sed primo quidem homines, tunc demum Dii: quamvis Deus secundum simplicitatem bonitatis suae hoc fecerit, ne quis eum putet invidiosum, aut impraestantem. Ego, inquit, dixi, Dii estis, et filii Excelsi omnes; nobis autem potestatem divinitatis bajulare non sustinentibus, Vos autem, inquit, velut homines moriemini; utraque referens, et illud quod est benignum suae donationis, et infirmitatem nostram, et quod essemus nostrae potestatis. Secundum enim benignitatem suam bene dedit bonum, et similes sibi suae potestatis homines fecit: secundum autem providentiam scivit hominum infirmitatem, et quae ventura essent ex ea; secundum autem dilectionem et virtutem vincet factae naturae substantiam. Oportuerat autem primo naturam apparere, post deinde vinci et absorbi mortale ab immortalitate, et corruptibile ab incorruptibilitate, et fieri hominem secundum imaginem et similitudinem Dei, agnitione accepta boni et mali.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b0245ebfbb3990ae970086aa869938aba22c6de060e6775cadd0b14138470373",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "신들이 됨(Dii)은 시편 81편 6-7절의 인용과 인간의 성장을 연결하는 표현이다. 창조되지 않으신 하나님과 창조된 인간의 차이가 같은 문단에서 거듭 언급된다.",
          "passionum capaces는 영향을 받거나 고난을 겪을 수 있는 상태를 가리킨다. 여기서는 인간 본성의 연약함과 성장의 필요성을 설명한다.",
          "potestas와 suae potestatis는 인간이 스스로 결정할 권한을 가리킨다. 선한 선물을 받는 일과 인간의 선택이 함께 언급된다.",
          "vincet는 이기실 것이라는 미래형이다. 뒤의 문장은 죽을 것이 불멸에, 썩을 것이 썩지 않음에 삼켜지는 일을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b8af2afedc846a829de72acc62f0b3726df4bea55f536fa6533f1b345bdafa63"
            ],
            "text": "그러므로 모든 면에서 분별없는 이들이 있다. 그들은 성장할 때를 기다리지 않고, 자기 본성의 연약함을 하나님의 탓으로 돌린다. 하나님도 자기 자신도 알지 못하는 그들은 만족할 줄 모르며 감사할 줄도 모른다. 그들은 먼저 자신이 만들어진 그대로, 고난을 겪을 수 있는 인간이기를 원하지 않는다. 오히려 인류의 법칙을 뛰어넘어, 인간이 되기도 전에 벌써 창조주 하나님처럼 되고자 하며, 창조되지 않으신 하나님과 이제 만들어진 인간 사이에 아무 차이도 없기를 바란다. 그들은 말 못 하는 짐승들보다 더 분별없다. 짐승들은 하나님을 탓하지 않는다. 자신들을 인간으로 만들지 않으셨다고 해서 말이다. 각각은 만들어진 그대로, 자신이 만들어졌다는 데 감사한다. 그런데 우리는 그분을 탓한다. 처음부터 신들이 되지 못하고, 먼저 인간이 된 다음에야 신들이 되기 때문이다. 하나님께서는 그 선하심의 순전함을 따라 이렇게 하셨다. 아무도 그분께서 시기하거나 베풀기를 꺼리신다고 생각하지 않게 하려는 것이었다. 그분께서는 말씀하신다. “내가 말하였다. 너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 분의 아들들이다.” 그러나 우리가 신성의 능력을 짊어질 수 없었으므로, “너희는 인간들처럼 죽을 것이다”라고 말씀하신다. 이 말씀에는 두 면이 함께 담겨 있다. 그분의 은사가 지닌 인자함과, 우리의 연약함, 그리고 우리에게 스스로 결정할 권한이 있다는 사실이다. 그분은 자신의 인자하심을 따라 선한 것을 선하게 주셨고, 인간을 자신과 같이 스스로 결정할 권한을 지닌 존재로 만드셨다. 그분은 미리 아심을 따라 인간의 연약함과 그로부터 생길 일들을 아셨으며, 사랑과 능력을 따라 창조된 본성의 실체를 이기실 것이다. 먼저 본성이 드러나고, 그다음 죽을 것이 불멸에 정복되고 삼켜져야 했다. 썩을 것도 썩지 않음에 삼켜져야 했다. 또한 인간은 하나님의 형상과 모양을 따라 되어야 했다. 선과 악을 아는 지식을 받은 뒤에 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fed82f7f6694b039b47489fc155e65cc77c6b577b5c3ad82f1cf78e8a58e1edd"
        ],
        "text": "그러므로 모든 면에서 분별없는 이들이 있다. 그들은 성장할 때를 기다리지 않고, 자기 본성의 연약함을 하나님의 탓으로 돌린다. 하나님도 자기 자신도 알지 못하는 그들은 만족할 줄 모르며 감사할 줄도 모른다. 그들은 먼저 자신이 만들어진 그대로, 고난을 겪을 수 있는 인간이기를 원하지 않는다. 오히려 인류의 법칙을 뛰어넘어, 인간이 되기도 전에 벌써 창조주 하나님처럼 되고자 하며, 창조되지 않으신 하나님과 이제 만들어진 인간 사이에 아무 차이도 없기를 바란다. 그들은 말 못 하는 짐승들보다 더 분별없다. 짐승들은 하나님을 탓하지 않는다. 자신들을 인간으로 만들지 않으셨다고 해서 말이다. 각각은 만들어진 그대로, 자신이 만들어졌다는 데 감사한다. 그런데 우리는 그분을 탓한다. 처음부터 신들이 되지 못하고, 먼저 인간이 된 다음에야 신들이 되기 때문이다. 하나님께서는 그 선하심의 순전함을 따라 이렇게 하셨다. 아무도 그분께서 시기하거나 베풀기를 꺼리신다고 생각하지 않게 하려는 것이었다. 그분께서는 말씀하신다. “내가 말하였다. 너희는 신들이며, 모두 지극히 높으신 분의 아들들이다.” 그러나 우리가 신성의 능력을 짊어질 수 없었으므로, “너희는 인간들처럼 죽을 것이다”라고 말씀하신다. 이 말씀에는 두 면이 함께 담겨 있다. 그분의 은사가 지닌 인자함과, 우리의 연약함, 그리고 우리에게 스스로 결정할 권한이 있다는 사실이다. 그분은 자신의 인자하심을 따라 선한 것을 선하게 주셨고, 인간을 자신과 같이 스스로 결정할 권한을 지닌 존재로 만드셨다. 그분은 미리 아심을 따라 인간의 연약함과 그로부터 생길 일들을 아셨으며, 사랑과 능력을 따라 창조된 본성의 실체를 이기실 것이다. 먼저 본성이 드러나고, 그다음 죽을 것이 불멸에 정복되고 삼켜져야 했다. 썩을 것도 썩지 않음에 삼켜져야 했다. 또한 인간은 하나님의 형상과 모양을 따라 되어야 했다. 선과 악을 아는 지식을 받은 뒤에 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:20bf54791abc083f45bbdf7fdbc4deb8d434bab8ac3eb167649a315d62f7728b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
      },
      "work_location": "4.h63.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-63:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f6bf46b877ce2b5add501a4e4316e25a772b742ce0db3c85d29d0bd99e3fe67c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:71427599319f2ab12af4f5d801d198709fcbb8c0df9809760e87f6801d9a9d46"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:97da0538121332afb5172a89b97162d951d50788e8cee03bf5ef63854381c962"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e0573720cea7eb91efa43efba4ff238915fa0189340c4034cab2cc065718b77e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 64장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d05752d4baa813f9bfd4dcddf5defa872d90497518c1951192f04e4449c7050a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f6bf46b877ce2b5add501a4e4316e25a772b742ce0db3c85d29d0bd99e3fe67c",
            "source_revision_id": "sha256:97da0538121332afb5172a89b97162d951d50788e8cee03bf5ef63854381c962",
            "translation_revision_id": "sha256:e0573720cea7eb91efa43efba4ff238915fa0189340c4034cab2cc065718b77e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:914cb687859be6ff9f9586bc0409b4b81b4c608b67aad59d066da6d5d551704c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f6bf46b877ce2b5add501a4e4316e25a772b742ce0db3c85d29d0bd99e3fe67c",
            "source_revision_id": "sha256:97da0538121332afb5172a89b97162d951d50788e8cee03bf5ef63854381c962",
            "translation_revision_id": "sha256:e0573720cea7eb91efa43efba4ff238915fa0189340c4034cab2cc065718b77e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d05752d4baa813f9bfd4dcddf5defa872d90497518c1951192f04e4449c7050a",
          "sha256:914cb687859be6ff9f9586bc0409b4b81b4c608b67aad59d066da6d5d551704c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              298
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7b21d581dba301c6710bd40029c4af0473213ea45b6eb1925057a4a8072d6d1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n311.jpg",
            "page_key": "2:298",
            "printed_page": 298,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:71427599319f2ab12af4f5d801d198709fcbb8c0df9809760e87f6801d9a9d46",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Agnitionem autem accepit homo boni et mali. Bonum est autem obedire Deo, et credere ei, et custodire ejus praeceptum; et hoc est vita hominis: quemadmodum non obedire Deo, malum; et hoc est mors ejus. Magnanimitatem igitur praestante Deo, cognovit homo et bonum obedientiae et malum inobedientiae, uti oculus mentis utrorumque accipiens experimentum, electionem meliorum cum judicio faciat; et nunquam segnis, neque negligens praecepti fiat Dei, et id quod aufert ab eo vitam, id est non obedire Deo, experimento discens quoniam malum est, neque tentet quidem illud unquam; quod autem conservatorium vitae ejus est, obedire Deo, sciens quoniam bonum est, cum omni intentione diligenter custodiat. Propter hoc etiam duplices habuit sensus, utrorumque agnitionem habentes, ut electionem meliorum cum disciplina faciat. Disciplinam autem boni quemadmodum habere potuisset, ignorans quod est contrarium? Firmior est enim et indubitata subjacentium apprehensio, quam ea quae est ex suspicione conjectura. Quemadmodum enim lingua per gustum accipit experimentum dulcis et amari, et oculus per visionem discernit quod est nigrum ab albo, et auris per auditum differentias sonorum scit; sic et mens per utrorumque experimentum disciplinam boni accipiens, firmior ad conservationem ejus efficitur, obediens Deo: inobedientiam quidem primum respuens per poenitentiam, quoniam amarum et malum est; deinde ex comprehensione discens, quale sit quod contrarium est bono et dulcedini, ne tentet quidem unquam inobedientiam gustare Dei. Si autem utrorumque eorum cognitionem, et duplices sensus cognitionis quis defugiat, latenter semetipsum occidit hominem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:97da0538121332afb5172a89b97162d951d50788e8cee03bf5ef63854381c962",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Agnitionem autem accepit homo boni et mali. Bonum est autem obedire Deo, et credere ei, et custodire ejus praeceptum; et hoc est vita hominis: quemadmodum non obedire Deo, malum; et hoc est mors ejus. Magnanimitatem igitur praestante Deo, cognovit homo et bonum obedientiae et malum inobedientiae, uti oculus mentis utrorumque accipiens experimentum, electionem meliorum cum judicio faciat; et nunquam segnis, neque negligens praecepti fiat Dei, et id quod aufert ab eo vitam, id est non obedire Deo, experimento discens quoniam malum est, neque tentet quidem illud unquam; quod autem conservatorium vitae ejus est, obedire Deo, sciens quoniam bonum est, cum omni intentione diligenter custodiat. Propter hoc etiam duplices habuit sensus, utrorumque agnitionem habentes, ut electionem meliorum cum disciplina faciat. Disciplinam autem boni quemadmodum habere potuisset, ignorans quod est contrarium? Firmior est enim et indubitata subjacentium apprehensio, quam ea quae est ex suspicione conjectura. Quemadmodum enim lingua per gustum accipit experimentum dulcis et amari, et oculus per visionem discernit quod est nigrum ab albo, et auris per auditum differentias sonorum scit; sic et mens per utrorumque experimentum disciplinam boni accipiens, firmior ad conservationem ejus efficitur, obediens Deo: inobedientiam quidem primum respuens per poenitentiam, quoniam amarum et malum est; deinde ex comprehensione discens, quale sit quod contrarium est bono et dulcedini, ne tentet quidem unquam inobedientiam gustare Dei. Si autem utrorumque eorum cognitionem, et duplices sensus cognitionis quis defugiat, latenter semetipsum occidit hominem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7f66b50408b569259d7cb81a581599209cfc6bf288cfea45b80875270bb23610",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "magnanimitatem은 오래 참으심으로 옮겼다. 앞 장에서 인간의 이탈을 견디시는 하나님을 설명할 때에도 같은 명사가 쓰인다.",
          "두 가지 감각은 선과 악을 경험하고 구별하는 능력을 가리킨다. 혀, 눈, 귀의 예가 마음의 분별과 선택에 연결된다.",
          "마지막 문장은 latenter semetipsum occidit hominem, 곧 자기도 모르게 인간인 자기 자신을 죽인다고 말한다. 인간의 경험과 분별을 피하는 태도에 대한 강한 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:71427599319f2ab12af4f5d801d198709fcbb8c0df9809760e87f6801d9a9d46"
            ],
            "text": "인간은 선과 악을 아는 지식을 받았다. 하나님께 순종하고, 그분을 믿으며 그분의 명령을 지키는 것은 선하다. 이것이 인간의 생명이다. 그와 같이 하나님께 불순종하는 것은 악하며, 이것이 인간의 죽음이다. 하나님께서 오래 참으셨으므로, 인간은 순종의 선함과 불순종의 악함을 알게 되었다. 이는 마음의 눈으로 양쪽을 경험하여, 분별하면서 더 나은 것을 선택하게 하려는 것이었다. 그리하여 결코 게을러지거나 하나님의 명령을 소홀히 여기지 않고, 자신에게서 생명을 빼앗는 일, 곧 하나님께 불순종하는 일이 악하다는 것을 경험으로 배워, 다시는 그것을 시도조차 하지 않게 하려는 것이었다. 자신의 생명을 보존하는 일, 곧 하나님께 순종하는 일이 선하다는 것을 알고, 온 정성을 다해 부지런히 지키게 하려는 것이었다. 그래서 인간은 두 가지 감각도 지니게 되었다. 양쪽을 아는 감각을 통해, 훈련을 받아 더 나은 것을 선택하게 하려는 것이었다. 그런데 선을 어떻게 배울 수 있었겠는가? 그 반대되는 것을 알지 못했다면 말이다. 눈앞의 대상을 직접 파악하는 일은 더 확고하고 의심할 여지가 없다. 짐작에서 나온 추측보다 그러하다. 혀는 맛을 보아 단맛과 쓴맛을 경험하고, 눈은 보아서 검은 것과 흰 것을 구별하며, 귀는 들어서 소리들의 차이를 안다. 그처럼 마음도 양쪽의 경험을 통해 선을 배워, 하나님께 순종하며 선을 더욱 굳게 지키게 된다. 먼저 회개를 통해 불순종을 물리친다. 그것은 쓰고 악하기 때문이다. 그런 다음 직접 깨달아 배운다. 선하고 달콤한 것의 반대가 어떤 것인지를 배워, 다시는 하나님께 대한 불순종을 맛보려는 시도조차 하지 않게 된다. 그러나 누군가 그 양쪽을 아는 지식과 그것을 인식하는 두 가지 감각을 피한다면, 그는 자기도 모르게 인간인 자기 자신을 죽이는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:97da0538121332afb5172a89b97162d951d50788e8cee03bf5ef63854381c962"
        ],
        "text": "인간은 선과 악을 아는 지식을 받았다. 하나님께 순종하고, 그분을 믿으며 그분의 명령을 지키는 것은 선하다. 이것이 인간의 생명이다. 그와 같이 하나님께 불순종하는 것은 악하며, 이것이 인간의 죽음이다. 하나님께서 오래 참으셨으므로, 인간은 순종의 선함과 불순종의 악함을 알게 되었다. 이는 마음의 눈으로 양쪽을 경험하여, 분별하면서 더 나은 것을 선택하게 하려는 것이었다. 그리하여 결코 게을러지거나 하나님의 명령을 소홀히 여기지 않고, 자신에게서 생명을 빼앗는 일, 곧 하나님께 불순종하는 일이 악하다는 것을 경험으로 배워, 다시는 그것을 시도조차 하지 않게 하려는 것이었다. 자신의 생명을 보존하는 일, 곧 하나님께 순종하는 일이 선하다는 것을 알고, 온 정성을 다해 부지런히 지키게 하려는 것이었다. 그래서 인간은 두 가지 감각도 지니게 되었다. 양쪽을 아는 감각을 통해, 훈련을 받아 더 나은 것을 선택하게 하려는 것이었다. 그런데 선을 어떻게 배울 수 있었겠는가? 그 반대되는 것을 알지 못했다면 말이다. 눈앞의 대상을 직접 파악하는 일은 더 확고하고 의심할 여지가 없다. 짐작에서 나온 추측보다 그러하다. 혀는 맛을 보아 단맛과 쓴맛을 경험하고, 눈은 보아서 검은 것과 흰 것을 구별하며, 귀는 들어서 소리들의 차이를 안다. 그처럼 마음도 양쪽의 경험을 통해 선을 배워, 하나님께 순종하며 선을 더욱 굳게 지키게 된다. 먼저 회개를 통해 불순종을 물리친다. 그것은 쓰고 악하기 때문이다. 그런 다음 직접 깨달아 배운다. 선하고 달콤한 것의 반대가 어떤 것인지를 배워, 다시는 하나님께 대한 불순종을 맛보려는 시도조차 하지 않게 된다. 그러나 누군가 그 양쪽을 아는 지식과 그것을 인식하는 두 가지 감각을 피한다면, 그는 자기도 모르게 인간인 자기 자신을 죽이는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e0573720cea7eb91efa43efba4ff238915fa0189340c4034cab2cc065718b77e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
      },
      "work_location": "4.h64.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:94cd155a76d239d8238a2dc1bf65ba5ea28a6bd3babbd81b641e469425b52656",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e0a20d98398ba9c68944bfe752d9c0988163fb0500be675032e3153994c6f12f",
            "sha256:e93adcabafcaec209cac9f80a6e9f3eab68b3383baf85f4af04fea9c5ebe1bbf"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:744ab9168faf23bacdbb8751bcc8ef5228c43f673c33da9e9d586555c1d78c36"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8098310442e69d1ca1b5d0f8a2a6cc47194fa97d0b45c31d6ae6cf6f2e317c47"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 64장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "semetipsos privaverunt regia coena.",
            "source_start": "Si autem non credideris ei,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:876798b9ba5c08011304d4d3369180d2a2e5b60b66fc75e2e2f3478d7dbdbfa6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94cd155a76d239d8238a2dc1bf65ba5ea28a6bd3babbd81b641e469425b52656",
            "source_revision_id": "sha256:744ab9168faf23bacdbb8751bcc8ef5228c43f673c33da9e9d586555c1d78c36",
            "translation_revision_id": "sha256:8098310442e69d1ca1b5d0f8a2a6cc47194fa97d0b45c31d6ae6cf6f2e317c47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1a03bd531390fda7cea12cc8cc75e10a5090e8814616e052534d322ceb88fc52",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94cd155a76d239d8238a2dc1bf65ba5ea28a6bd3babbd81b641e469425b52656",
            "source_revision_id": "sha256:744ab9168faf23bacdbb8751bcc8ef5228c43f673c33da9e9d586555c1d78c36",
            "translation_revision_id": "sha256:8098310442e69d1ca1b5d0f8a2a6cc47194fa97d0b45c31d6ae6cf6f2e317c47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:876798b9ba5c08011304d4d3369180d2a2e5b60b66fc75e2e2f3478d7dbdbfa6",
          "sha256:1a03bd531390fda7cea12cc8cc75e10a5090e8814616e052534d322ceb88fc52"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              298,
              299
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "semetipsos privaverunt regia coena.",
            "source_start": "Si autem non credideris ei,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              298,
              299
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a7b21d581dba301c6710bd40029c4af0473213ea45b6eb1925057a4a8072d6d1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n311.jpg",
            "page_key": "2:298",
            "printed_page": 298,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e0a20d98398ba9c68944bfe752d9c0988163fb0500be675032e3153994c6f12f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum igitur erit Deus, qui nondum factus est homo? quomodo autem perfectus, nuper effectus? quomodo autem immortalis, qui in natura mortali non obedivit factori? Oportet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2d3d70e6c62541919f7519f912b2788bb217c568892e56c24ce03cdb69cbec7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n312.jpg",
            "page_key": "2:299",
            "printed_page": 299,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e93adcabafcaec209cac9f80a6e9f3eab68b3383baf85f4af04fea9c5ebe1bbf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enim te primo quidem ordinem hominis custodire, tunc deinde participare gloriae Dei. Non enim tu Deum facis, sed Deus te facit. Si ergo opera Dei es, manum artificis tui exspecta opportune omnia facientem: opportune autem, quantum ad te attinet, qui efficeris. Praesta ei autem cor tuum molle et tractabile, et custodi figuram qua te figuravit artifex, habens in temetipso humorem, ne induratus amittas vestigia digitorum ejus. Custodiens autem compaginationem ascendes ad perfectum: ab artificio enim Dei absconditur quod est in te lutum. Fabricavit substantiam in te manus ejus: liniet te ab intus et a foris auro puro et argento, et in tantum ornabit te, ut et ipse Rex concupiscat speciem tuam. Si vero statim obduratus respuas artem ejus, et ingratus exsistas in eum, quoniam homo factus es, ingratus Deo factus, simul et artem ejus et vitam amisisti. Facere enim proprium est benignitatis Dei: fieri autem proprium est hominis naturae. Si igitur tradideris ei quod est tuum, id est, fidem in eum et subjectionem, recipies ejus artem, et eris perfectum opus Dei. Si autem non credideris ei, et fugeris manus ejus, erit causa imperfectionis in te qui non obedisti, sed non in illo qui vocavit. Ille enim misit, qui vocarent ad nuptias; qui autem non obedierunt ei, semetipsos privaverunt regia coena.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:744ab9168faf23bacdbb8751bcc8ef5228c43f673c33da9e9d586555c1d78c36",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum igitur erit Deus, qui nondum factus est homo? quomodo autem perfectus, nuper effectus? quomodo autem immortalis, qui in natura mortali non obedivit factori? Oportet enim te primo quidem ordinem hominis custodire, tunc deinde participare gloriae Dei. Non enim tu Deum facis, sed Deus te facit. Si ergo opera Dei es, manum artificis tui exspecta opportune omnia facientem: opportune autem, quantum ad te attinet, qui efficeris. Praesta ei autem cor tuum molle et tractabile, et custodi figuram qua te figuravit artifex, habens in temetipso humorem, ne induratus amittas vestigia digitorum ejus. Custodiens autem compaginationem ascendes ad perfectum: ab artificio enim Dei absconditur quod est in te lutum. Fabricavit substantiam in te manus ejus: liniet te ab intus et a foris auro puro et argento, et in tantum ornabit te, ut et ipse Rex concupiscat speciem tuam. Si vero statim obduratus respuas artem ejus, et ingratus exsistas in eum, quoniam homo factus es, ingratus Deo factus, simul et artem ejus et vitam amisisti. Facere enim proprium est benignitatis Dei: fieri autem proprium est hominis naturae. Si igitur tradideris ei quod est tuum, id est, fidem in eum et subjectionem, recipies ejus artem, et eris perfectum opus Dei. Si autem non credideris ei, et fugeris manus ejus, erit causa imperfectionis in te qui non obedisti, sed non in illo qui vocavit. Ille enim misit, qui vocarent ad nuptias; qui autem non obedierunt ei, semetipsos privaverunt regia coena.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "48d71d93de172080f6b68a7099f03c355a78c8a67879eba1c506f213aa0a287e",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "물기, 진흙, 손가락 자국은 인간을 빚는 장인의 비유를 이룬다. cor molle et tractabile는 부드럽고 빚기 쉬운 마음이다.",
          "ars와 artificium은 이 문맥에서 장인의 솜씨와 그 작업을 가리킨다. 하나님의 작품이 되어 가는 인간의 믿음과 복종이 이어진다.",
          "왕이 아름다움을 사모한다는 문장은 인쇄본의 시편 44편 12절 표기를 따른다. 혼인 잔치에 초대받고도 왕의 만찬을 잃는 예는 마태복음 22장의 비유에 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e0a20d98398ba9c68944bfe752d9c0988163fb0500be675032e3153994c6f12f",
              "sha256:e93adcabafcaec209cac9f80a6e9f3eab68b3383baf85f4af04fea9c5ebe1bbf"
            ],
            "text": "그렇다면 어떻게 신이 되겠는가? 아직 인간도 되지 못한 사람이 말이다. 갓 만들어졌는데 어떻게 완전하겠는가? 또 어떻게 불멸하겠는가? 죽을 본성을 지닌 동안 창조주께 순종하지 않은 사람이 말이다. 너는 먼저 인간의 자리를 지키고, 그다음 하나님의 영광에 참여해야 한다. 네가 하나님을 만드는 것이 아니라 하나님께서 너를 만드시기 때문이다. 네가 하나님의 작품이라면, 모든 것을 때에 맞게 만드시는 네 장인의 손을 기다려라. 그때는 네게 알맞은 때, 곧 만들어지고 있는 네게 맞는 때다. 그분께 부드럽고 빚기 쉬운 네 마음을 내어 드려라. 장인께서 너를 빚으신 모양을 지켜라. 네 안에 물기를 간직하여, 굳어 버려 그분의 손가락 자국을 잃지 않도록 하여라. 너는 그 짜임을 지키며 완전함에 이를 것이다. 네 안의 진흙은 하나님의 솜씨로 가려지기 때문이다. 그분의 손이 네 안에 실체를 지으셨다. 그분은 네 안팎을 순금과 은으로 입히시고, 너를 그토록 아름답게 꾸미실 것이다. 왕 자신도 네 아름다움을 사모할 만큼 그렇게 하실 것이다. 그러나 네가 곧바로 완고해져 그분의 솜씨를 거부하고, 인간으로 만들어졌다고 해서 그분께 감사하지 않는다면, 하나님께 감사하지 않음으로써 너는 그분의 솜씨와 생명을 함께 잃은 것이다. 만드시는 일은 하나님의 인자하심에 속하며, 만들어지는 일은 인간의 본성에 속하기 때문이다. 그러므로 네 것을 그분께 맡긴다면, 곧 그분께 대한 믿음과 복종을 드린다면, 너는 그분의 솜씨를 받아들여 하나님의 완전한 작품이 될 것이다. 그러나 그분을 믿지 않고 그 손을 피한다면, 불완전함의 원인은 순종하지 않은 네게 있을 것이며, 너를 부르신 분께 있지 않을 것이다. 그분은 혼인 잔치에 초대할 사람들을 보내셨지만, 그분께 순종하지 않은 사람들은 왕의 만찬을 스스로 잃었기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:744ab9168faf23bacdbb8751bcc8ef5228c43f673c33da9e9d586555c1d78c36"
        ],
        "text": "그렇다면 어떻게 신이 되겠는가? 아직 인간도 되지 못한 사람이 말이다. 갓 만들어졌는데 어떻게 완전하겠는가? 또 어떻게 불멸하겠는가? 죽을 본성을 지닌 동안 창조주께 순종하지 않은 사람이 말이다. 너는 먼저 인간의 자리를 지키고, 그다음 하나님의 영광에 참여해야 한다. 네가 하나님을 만드는 것이 아니라 하나님께서 너를 만드시기 때문이다. 네가 하나님의 작품이라면, 모든 것을 때에 맞게 만드시는 네 장인의 손을 기다려라. 그때는 네게 알맞은 때, 곧 만들어지고 있는 네게 맞는 때다. 그분께 부드럽고 빚기 쉬운 네 마음을 내어 드려라. 장인께서 너를 빚으신 모양을 지켜라. 네 안에 물기를 간직하여, 굳어 버려 그분의 손가락 자국을 잃지 않도록 하여라. 너는 그 짜임을 지키며 완전함에 이를 것이다. 네 안의 진흙은 하나님의 솜씨로 가려지기 때문이다. 그분의 손이 네 안에 실체를 지으셨다. 그분은 네 안팎을 순금과 은으로 입히시고, 너를 그토록 아름답게 꾸미실 것이다. 왕 자신도 네 아름다움을 사모할 만큼 그렇게 하실 것이다. 그러나 네가 곧바로 완고해져 그분의 솜씨를 거부하고, 인간으로 만들어졌다고 해서 그분께 감사하지 않는다면, 하나님께 감사하지 않음으로써 너는 그분의 솜씨와 생명을 함께 잃은 것이다. 만드시는 일은 하나님의 인자하심에 속하며, 만들어지는 일은 인간의 본성에 속하기 때문이다. 그러므로 네 것을 그분께 맡긴다면, 곧 그분께 대한 믿음과 복종을 드린다면, 너는 그분의 솜씨를 받아들여 하나님의 완전한 작품이 될 것이다. 그러나 그분을 믿지 않고 그 손을 피한다면, 불완전함의 원인은 순종하지 않은 네게 있을 것이며, 너를 부르신 분께 있지 않을 것이다. 그분은 혼인 잔치에 초대할 사람들을 보내셨지만, 그분께 순종하지 않은 사람들은 왕의 만찬을 스스로 잃었기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8098310442e69d1ca1b5d0f8a2a6cc47194fa97d0b45c31d6ae6cf6f2e317c47",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
      },
      "work_location": "4.h64.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a6370f4e7c17b102252544ac3966a25f57ab7bc0aa134527c4e7434d449a7a82",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2b1d132861ece7e6666c87a21afa43be3179f52f292b9dce2415b888499c5be4",
            "sha256:93c46defd0cd5f06e41c3fbd603177da7b0437687307e759f0856ee1d25a8609"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b3af72c708b7c7b53140b5e40c06ac06370cf5cc7e3aa33b5feeb4c23a80295e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:76a170bb242644db38b0d59d83de83e4cd7fd478723aada6bfb2dc213340c6f8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 64장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "liberi arbitrii et suae potestatis facti.",
            "source_start": "Non igitur ars deficit Dei;",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0a7aa69fd3e55079883cd8265db98a5489929c0fecf9880a3739cbdbd9d4ccbf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6370f4e7c17b102252544ac3966a25f57ab7bc0aa134527c4e7434d449a7a82",
            "source_revision_id": "sha256:b3af72c708b7c7b53140b5e40c06ac06370cf5cc7e3aa33b5feeb4c23a80295e",
            "translation_revision_id": "sha256:76a170bb242644db38b0d59d83de83e4cd7fd478723aada6bfb2dc213340c6f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:318d37d3ed1a1a65e314866812871326f7e020569bd81cdc9b4b159f3d89704c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a6370f4e7c17b102252544ac3966a25f57ab7bc0aa134527c4e7434d449a7a82",
            "source_revision_id": "sha256:b3af72c708b7c7b53140b5e40c06ac06370cf5cc7e3aa33b5feeb4c23a80295e",
            "translation_revision_id": "sha256:76a170bb242644db38b0d59d83de83e4cd7fd478723aada6bfb2dc213340c6f8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0a7aa69fd3e55079883cd8265db98a5489929c0fecf9880a3739cbdbd9d4ccbf",
          "sha256:318d37d3ed1a1a65e314866812871326f7e020569bd81cdc9b4b159f3d89704c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h64-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "liberi arbitrii et suae potestatis facti.",
            "source_start": "Non igitur ars deficit Dei;",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 39,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103439.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              299,
              300
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 64,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "explanation": "299-300쪽의 그리스어 인용은 라틴어 3절 Nec enim lumen에서 liberi arbitrii et suae potestatis facti까지에 대응한다. 여백은 요한 사제이자 수도자의 Eclogae, Coislin 도서관 자료, Massuet판을 출전으로 제시한다. 299쪽 편집주4는 Coislin 313번 사본을 명시한다.",
            "printed_reference": "Ex Eclogis Joh. Presb. et Monach. Bibl. Coisl. ed. Mass.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 299,
                "text": "Οὔτε τὸ φῶς ἐξασθενεῖ διὰ τοὺς ἑαυτοὺς τυφλώττοντας· ἀλλ᾽ ἐκείνου μένοντος ὁποῖον καὶ ἐστὶν, οἱ τυφλωθέντες παρὰ τὴν αἰτίαν τὴν ἑαυτῶν ἐν ἀορασίᾳ καθίστανται· μήτε τοῦ"
              },
              {
                "printed_page": 300,
                "text": "φωτὸς μετ᾽ ἀνάγκης δουλαγωγοῦντός τινα, μήτε τοῦ Θεοῦ βιαζομένου, εἰ μὴ θέλοι τις κατασχεῖν αὐτοῦ τὴν τέχνην. Τὰ οὖν ἀποστάντα τοῦ πατρικοῦ φωτὸς, καὶ παραβάντα τὸν θεσμὸν τῆς ἐλευθερίας, παρὰ τὴν αὐτῶν ἀπέστησαν αἰτίαν, ἐλεύθερα καὶ αὐτεξούσια τὴν γνώμην γεγονότα."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Presbyter_and_Monk_Eclogae_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "ae와 oe 합자는 풀어 쓰고, 인쇄 행갈이로 나뉜 단어는 이어 썼다. 본문 밖의 각주 번호는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              299,
              300
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 64장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2d3d70e6c62541919f7519f912b2788bb217c568892e56c24ce03cdb69cbec7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n312.jpg",
            "page_key": "2:299",
            "printed_page": 299,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2b1d132861ece7e6666c87a21afa43be3179f52f292b9dce2415b888499c5be4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non igitur ars deficit Dei; potens est enim de lapidibus suscitare filios Abrahae: sed ille qui non consequitur eam, sibimet suae imperfectionis est causa. Nec enim lumen deficit propter eos, qui semetipsos excaecaverunt: sed illo perseverante quale et est, excaecati per suam culpam in caligine constituuntur. Neque lumen cum magna necessitate subjiciet sibi quemquam: neque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "603626b25942b836c8c0e1005a0f299be9900c85db6c1917758dc65268e8bfd5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n313.jpg",
            "page_key": "2:300",
            "printed_page": 300,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:93c46defd0cd5f06e41c3fbd603177da7b0437687307e759f0856ee1d25a8609",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deus coget eum, qui nolit continere ejus artem. Qui igitur abstiterunt a paterno lumine, et transgressi sunt legem libertatis, per suam abstiterunt culpam, liberi arbitrii et suae potestatis facti. Deus autem omnia praesciens, utrisque aptas praeparavit habitationes: eis quidem qui inquirunt lumen incorruptibilitatis, et ad id recurrunt, benigne donans hoc quod concupiscunt lumen; aliis vero id contemnentibus, et avertentibus se ab eo et id fugientibus, et quasi semetipsos excaecantibus, congruentes lumini adversantibus praeparavit tenebras, et his qui fugiunt ei esse subjecti, convenienti subdidit poenae. Subjectio autem Dei requietio est aeterna: ut hi qui fugiunt lumen, dignum fugae suae habeant locum; et qui fugiunt aeternam requiem, congruentem fugae suae habeant habitationem. Cum autem apud Deum omnia sint bona, qui ex sua sententia fugiunt Deum, semetipsos ab omnibus fraudant bonis: fraudati autem omnibus erga Deum bonis, consequenter in Dei justum judicium incident. Qui enim fugiunt requiem, juste in poena conversabuntur: et qui fugerunt lumen, juste inhabitabunt tenebras. Quemadmodum autem in hoc temporali lumine, qui fugiunt illud, ipsos se tenebris mancipant; ita ut et ipsi sibi causa fiant, quod destituuntur a lumine et inhabitant tenebras, et non lumen causa est eis hujusmodi conversationis, quemadmodum praediximus: sic aeternum Dei qui fugiunt lumen, quod continet in se omnia bona, ipsi sibi causa sunt ut aeternas inhabitent tenebras, destituti omnibus bonis, sibimetipsis causa hujusmodi habitationis facti.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b3af72c708b7c7b53140b5e40c06ac06370cf5cc7e3aa33b5feeb4c23a80295e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non igitur ars deficit Dei; potens est enim de lapidibus suscitare filios Abrahae: sed ille qui non consequitur eam, sibimet suae imperfectionis est causa. Nec enim lumen deficit propter eos, qui semetipsos excaecaverunt: sed illo perseverante quale et est, excaecati per suam culpam in caligine constituuntur. Neque lumen cum magna necessitate subjiciet sibi quemquam: neque Deus coget eum, qui nolit continere ejus artem. Qui igitur abstiterunt a paterno lumine, et transgressi sunt legem libertatis, per suam abstiterunt culpam, liberi arbitrii et suae potestatis facti. Deus autem omnia praesciens, utrisque aptas praeparavit habitationes: eis quidem qui inquirunt lumen incorruptibilitatis, et ad id recurrunt, benigne donans hoc quod concupiscunt lumen; aliis vero id contemnentibus, et avertentibus se ab eo et id fugientibus, et quasi semetipsos excaecantibus, congruentes lumini adversantibus praeparavit tenebras, et his qui fugiunt ei esse subjecti, convenienti subdidit poenae. Subjectio autem Dei requietio est aeterna: ut hi qui fugiunt lumen, dignum fugae suae habeant locum; et qui fugiunt aeternam requiem, congruentem fugae suae habeant habitationem. Cum autem apud Deum omnia sint bona, qui ex sua sententia fugiunt Deum, semetipsos ab omnibus fraudant bonis: fraudati autem omnibus erga Deum bonis, consequenter in Dei justum judicium incident. Qui enim fugiunt requiem, juste in poena conversabuntur: et qui fugerunt lumen, juste inhabitabunt tenebras. Quemadmodum autem in hoc temporali lumine, qui fugiunt illud, ipsos se tenebris mancipant; ita ut et ipsi sibi causa fiant, quod destituuntur a lumine et inhabitant tenebras, et non lumen causa est eis hujusmodi conversationis, quemadmodum praediximus: sic aeternum Dei qui fugiunt lumen, quod continet in se omnia bona, ipsi sibi causa sunt ut aeternas inhabitent tenebras, destituti omnibus bonis, sibimetipsis causa hujusmodi habitationis facti.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "33bc59ed29d32a08d34fabd7e835ab177764eb34cb0126151a00c7f226b0823c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "빛에서 달아나 스스로 눈을 멀게 한다는 비유는 자유로운 선택과 그 결과를 설명한다. 하나님께 복종함은 영원한 안식이라고 불린다.",
          "빛을 찾는 이들과 빛을 피하는 이들에게 각각 알맞은 거처가 준비된다. 형벌과 어둠은 빛을 피하는 행위에 연결된다.",
          "300쪽 라틴어 his와 convenienti poenae는 인쇄본의 여격 표현이다. 같은 쪽 주 1-2에는 대명사와 격을 바꾸는 다른 독법이 실려 있다.",
          "299-300쪽 그리스어 병렬문은 빛이 부족해지지 않는다는 문장부터 자유롭게 선택하도록 만들어졌다는 문장까지 이어진다. 인쇄본은 요한 장로이자 수도사의 발췌집에서 인용한 것으로 표시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2b1d132861ece7e6666c87a21afa43be3179f52f292b9dce2415b888499c5be4",
              "sha256:93c46defd0cd5f06e41c3fbd603177da7b0437687307e759f0856ee1d25a8609"
            ],
            "text": "그러므로 하나님의 솜씨가 부족한 것이 아니다. 그분은 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다. 그 솜씨를 받아들이지 않는 사람이 자기 불완전함의 원인이다. 스스로 눈을 멀게 한 이들 때문에 빛이 부족해지는 것은 아니다. 빛은 언제나 그대로 있는데, 눈먼 사람들이 자기 잘못으로 어둠 속에 놓이는 것이다. 빛은 그 누구도 강제로 자신에게 복종시키지 않을 것이며, 하나님께서도 그분의 솜씨를 간직하기 싫어하는 사람을 억지로 강요하지 않으실 것이다. 그러므로 아버지의 빛에서 떠나 자유의 법을 어긴 이들은 자기 잘못으로 떠난 것이다. 그들은 자유롭게 선택하며 스스로 결정할 권한을 지니도록 만들어졌다. 하나님께서는 모든 것을 미리 아시므로, 양쪽 모두에게 알맞은 거처를 마련하셨다. 썩지 않음의 빛을 찾으며 그 빛을 향해 달려오는 이들에게는 그들이 갈망하는 그 빛을 인자하게 주신다. 그 빛을 업신여기고, 그 빛에서 등을 돌려 달아나며, 스스로 눈을 멀게 하는 것과 같은 이들에게는 빛을 대적하는 이들에게 알맞은 어둠을 마련하셨다. 그분께 복종하기를 피하는 이들에게는 그에 맞는 형벌을 내리셨다. 하나님께 복종함은 영원한 안식이다. 그리하여 빛을 피하는 이들은 자신들이 달아난 데 맞는 장소를 얻게 되며, 영원한 안식을 피하는 이들은 자신들이 달아난 데 맞는 거처를 얻게 된다. 모든 선한 것이 하나님께 있으므로, 자기 뜻으로 하나님을 피하는 이들은 자신에게서 모든 선한 것을 빼앗는다. 하나님께 있는 모든 선한 것을 빼앗긴 그들은 그에 따라 하나님의 의로운 심판에 떨어질 것이다. 안식을 피하는 이들은 마땅히 형벌 가운데 지낼 것이며, 빛을 피한 이들은 마땅히 어둠 속에 살게 될 것이다. 이 잠시의 빛에서도, 그 빛을 피하는 이들은 스스로 어둠에 자신을 넘긴다. 그래서 그들 자신이 원인이 되어, 빛을 잃고 어둠 속에 살게 된다. 그들이 그렇게 사는 원인은 빛에 있지 않다. 앞에서 말한 대로다. 그와 같이 하나님의 영원한 빛을 피하는 이들, 곧 모든 선한 것을 품은 그 빛을 피하는 이들도, 스스로 원인이 되어 영원한 어둠 속에 산다. 그들은 모든 선한 것을 잃었고, 그러한 거처에 머물게 된 원인도 자신에게 있다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b3af72c708b7c7b53140b5e40c06ac06370cf5cc7e3aa33b5feeb4c23a80295e"
        ],
        "text": "그러므로 하나님의 솜씨가 부족한 것이 아니다. 그분은 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다. 그 솜씨를 받아들이지 않는 사람이 자기 불완전함의 원인이다. 스스로 눈을 멀게 한 이들 때문에 빛이 부족해지는 것은 아니다. 빛은 언제나 그대로 있는데, 눈먼 사람들이 자기 잘못으로 어둠 속에 놓이는 것이다. 빛은 그 누구도 강제로 자신에게 복종시키지 않을 것이며, 하나님께서도 그분의 솜씨를 간직하기 싫어하는 사람을 억지로 강요하지 않으실 것이다. 그러므로 아버지의 빛에서 떠나 자유의 법을 어긴 이들은 자기 잘못으로 떠난 것이다. 그들은 자유롭게 선택하며 스스로 결정할 권한을 지니도록 만들어졌다. 하나님께서는 모든 것을 미리 아시므로, 양쪽 모두에게 알맞은 거처를 마련하셨다. 썩지 않음의 빛을 찾으며 그 빛을 향해 달려오는 이들에게는 그들이 갈망하는 그 빛을 인자하게 주신다. 그 빛을 업신여기고, 그 빛에서 등을 돌려 달아나며, 스스로 눈을 멀게 하는 것과 같은 이들에게는 빛을 대적하는 이들에게 알맞은 어둠을 마련하셨다. 그분께 복종하기를 피하는 이들에게는 그에 맞는 형벌을 내리셨다. 하나님께 복종함은 영원한 안식이다. 그리하여 빛을 피하는 이들은 자신들이 달아난 데 맞는 장소를 얻게 되며, 영원한 안식을 피하는 이들은 자신들이 달아난 데 맞는 거처를 얻게 된다. 모든 선한 것이 하나님께 있으므로, 자기 뜻으로 하나님을 피하는 이들은 자신에게서 모든 선한 것을 빼앗는다. 하나님께 있는 모든 선한 것을 빼앗긴 그들은 그에 따라 하나님의 의로운 심판에 떨어질 것이다. 안식을 피하는 이들은 마땅히 형벌 가운데 지낼 것이며, 빛을 피한 이들은 마땅히 어둠 속에 살게 될 것이다. 이 잠시의 빛에서도, 그 빛을 피하는 이들은 스스로 어둠에 자신을 넘긴다. 그래서 그들 자신이 원인이 되어, 빛을 잃고 어둠 속에 살게 된다. 그들이 그렇게 사는 원인은 빛에 있지 않다. 앞에서 말한 대로다. 그와 같이 하나님의 영원한 빛을 피하는 이들, 곧 모든 선한 것을 품은 그 빛을 피하는 이들도, 스스로 원인이 되어 영원한 어둠 속에 산다. 그들은 모든 선한 것을 잃었고, 그러한 거처에 머물게 된 원인도 자신에게 있다.",
        "translation_revision_id": "sha256:76a170bb242644db38b0d59d83de83e4cd7fd478723aada6bfb2dc213340c6f8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
      },
      "work_location": "4.h64.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-64:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:40308b492c0b154ec0fc509723d485f530c613b55bdc951f3babce8a1cb1c235",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c8cde3b896f4a73023dd8191b1f8ab1b91c7af4a8c8c2fbd8b63059834055e7d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5f2500512fdb5bee10ddab64be50cda18c2ca4fbd2a902c7c8d037dc21a24625"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:05aa5c931b5498022e2edbcbcaa8597a08017b1d6e06618d1469eff2561d8c41"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 65장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h65",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h65",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              301
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 65,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 65장은 절 번호가 없는 한 단위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5c3ad8d1f3327993f736c79e9c2b375e81553ec5002ff1db737065f73adacc91",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40308b492c0b154ec0fc509723d485f530c613b55bdc951f3babce8a1cb1c235",
            "source_revision_id": "sha256:5f2500512fdb5bee10ddab64be50cda18c2ca4fbd2a902c7c8d037dc21a24625",
            "translation_revision_id": "sha256:05aa5c931b5498022e2edbcbcaa8597a08017b1d6e06618d1469eff2561d8c41"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b7cf61aaeec145e0cdcf5ec8304ad1b6ec8d33fa2827f51247ed4723bfcdbe3e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40308b492c0b154ec0fc509723d485f530c613b55bdc951f3babce8a1cb1c235",
            "source_revision_id": "sha256:5f2500512fdb5bee10ddab64be50cda18c2ca4fbd2a902c7c8d037dc21a24625",
            "translation_revision_id": "sha256:05aa5c931b5498022e2edbcbcaa8597a08017b1d6e06618d1469eff2561d8c41"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5c3ad8d1f3327993f736c79e9c2b375e81553ec5002ff1db737065f73adacc91",
          "sha256:b7cf61aaeec145e0cdcf5ec8304ad1b6ec8d33fa2827f51247ed4723bfcdbe3e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h65",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              301
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 65,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "Ex Eclogis LXVII. Joh. Presb. et Monach. Bibl. Coisl.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 301,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Εἷς καὶ αὐτὸς ὁ Πατὴρ, ὁ τοῖς μὲν γλιχομένοις αὐτοῦ τῆς κοινωνίας καὶ προσμένουσιν αὐτοῦ τῇ ὑποταγῇ, τὰ παρ’ αὐτῷ ἡτοιμακὼς ἀγαθά· τῷ δὲ ἀρχηγῷ τῆς ἀποστασίας διαβόλῳ καὶ τοῖς συναποστᾶσιν αὐτῷ, τὸ αἰώνιον πῦρ ἡτοιμακὼς, εἰς ὃ πεμφθήσεσθαι ἔφη ὁ Κύριος τοὺς εἰς τὰ ἀριστερὰ διακριθέντας. Καὶ τοῦτό ἐστι τὸ εἰρημένον ὑπὸ τοῦ προφήτου· ἐγὼ Θεὸς καὶ ζηλωτὴς, ποιῶν εἰρήνην καὶ κτίζων κακά· ἐπὶ μὲν τοὺς μετανοοῦντας καὶ ἐπιστρέφοντας πρὸς αὐτὸν ποιῶν εἰρήνην καὶ φιλίαν, καὶ ἕνωσιν συντιθέμενος· ἐπὶ δὲ τοὺς μὴ μετανοοῦντας καὶ φεύγοντας αὐτοῦ τὸ φῶς, πῦρ αἰώνιον καὶ ἐξώτερον σκότος ἡτοιμακώς· ἅτινά ἐστι κακὰ τοῖς ἐμπεσοῦσιν εἰς αὐτά."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_excerpt_attributed_to_John_Presbyter_and_Monk_Eclogae_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "이사야 인용에는 zelans가 있고, 병렬 그리스어에도 ζηλωτής가 있다. 301쪽 주2는 이 독법을 논의한다.",
              "301쪽 주6의 sed bona ex justitia Dei는 다른 판본의 추가구로 제시된다. Harvey의 라틴어 본문은 incidunt in ea로 끝난다."
            ],
            "printed_pages": [
              301
            ],
            "printed_texts": [
              "Ego Deus zelans, faciens pacem, et condens mala",
              "poenitentiam agunt",
              "refugiunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 65장은 절 번호가 없는 한 단위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ee5b8f3f73b32c9e5f4161c304f1a484cf3fcced403c0ff5916333fd0ecf2962",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n314.jpg",
            "page_key": "2:301",
            "printed_page": 301,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c8cde3b896f4a73023dd8191b1f8ab1b91c7af4a8c8c2fbd8b63059834055e7d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unus igitur et idem Deus Pater, qui quidem concupiscentibus ejus communicationem, et perseverantibus in subjectione ejus, quae sunt apud se praeparat bona; principi autem abscessionis diabolo, et qui cum eo abscesserunt angelis, aeternum ignem praeparans: in quem mittentur, inquit Dominus, illi qui in sinistra separati sunt. Et hoc est quod a propheta dictum est: Ego Deus zelans, faciens pacem, et condens mala: in eos quidem qui poenitentiam agunt et convertuntur ad eum, faciens pacem et amicitiam, et unitatem componens; super eos vero qui poenitentiam non agunt, sed refugiunt ejus lumen, ignem aeternum et exteriores tenebras praeparans: quae quidem sunt mala his, qui incidunt in ea.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5f2500512fdb5bee10ddab64be50cda18c2ca4fbd2a902c7c8d037dc21a24625",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unus igitur et idem Deus Pater, qui quidem concupiscentibus ejus communicationem, et perseverantibus in subjectione ejus, quae sunt apud se praeparat bona; principi autem abscessionis diabolo, et qui cum eo abscesserunt angelis, aeternum ignem praeparans: in quem mittentur, inquit Dominus, illi qui in sinistra separati sunt. Et hoc est quod a propheta dictum est: Ego Deus zelans, faciens pacem, et condens mala: in eos quidem qui poenitentiam agunt et convertuntur ad eum, faciens pacem et amicitiam, et unitatem componens; super eos vero qui poenitentiam non agunt, sed refugiunt ejus lumen, ignem aeternum et exteriores tenebras praeparans: quae quidem sunt mala his, qui incidunt in ea.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9abe1c6ffa1713c4601e7eab0469a8afa8e69149456fc74a32d3af851ee0f326",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "communicatio는 아버지와 나누는 교제를 가리킨다. 그 교제를 바라는 사람과 배반하는 자에게 각각 마련된 것이 이어진다.",
          "mala는 영원한 불과 바깥 어둠을 가리키므로 재앙으로 옮겼다. 마지막 문장은 그것을 겪는 사람들에게 재앙이라고 설명한다.",
          "Ego Deus zelans에는 질투하는 하나님이라는 표현이 있다. Harvey 301쪽의 병렬 그리스어에도 ζηλωτής가 실려 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c8cde3b896f4a73023dd8191b1f8ab1b91c7af4a8c8c2fbd8b63059834055e7d"
            ],
            "text": "그러므로 하나님 아버지는 한 분으로 동일하시다. 그분은 자신과의 교제를 갈망하고 자신에게 계속 복종하는 사람들에게 자신에게 있는 좋은 것들을 마련해 주시며, 배반의 우두머리인 마귀와 그와 함께 배반한 천사들에게는 영원한 불을 마련하신다. 주님은 왼편에 따로 놓인 사람들이 그 불에 던져질 것이라고 말씀하셨다. 예언자를 통해 하신 말씀도 이것이다. “나는 질투하는 하나님이며, 평화를 이루고 재앙을 만든다.” 곧 회개하고 그분께 돌아오는 사람들에게는 평화와 우정을 이루시고 하나 되게 하시며, 회개하지 않고 그분의 빛을 피하는 사람들에게는 영원한 불과 바깥 어둠을 마련하신다. 그것들은 그 안에 빠지는 사람들에게 참으로 재앙이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5f2500512fdb5bee10ddab64be50cda18c2ca4fbd2a902c7c8d037dc21a24625"
        ],
        "text": "그러므로 하나님 아버지는 한 분으로 동일하시다. 그분은 자신과의 교제를 갈망하고 자신에게 계속 복종하는 사람들에게 자신에게 있는 좋은 것들을 마련해 주시며, 배반의 우두머리인 마귀와 그와 함께 배반한 천사들에게는 영원한 불을 마련하신다. 주님은 왼편에 따로 놓인 사람들이 그 불에 던져질 것이라고 말씀하셨다. 예언자를 통해 하신 말씀도 이것이다. “나는 질투하는 하나님이며, 평화를 이루고 재앙을 만든다.” 곧 회개하고 그분께 돌아오는 사람들에게는 평화와 우정을 이루시고 하나 되게 하시며, 회개하지 않고 그분의 빛을 피하는 사람들에게는 영원한 불과 바깥 어둠을 마련하신다. 그것들은 그 안에 빠지는 사람들에게 참으로 재앙이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:05aa5c931b5498022e2edbcbcaa8597a08017b1d6e06618d1469eff2561d8c41",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
      },
      "work_location": "4.h65",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-65"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b94e59ce47507e45428a0adc5dcf2e5df99bec6c868771301ef01ac00bea63be",
        "part_links": [
          [
            "sha256:86f4b0d909c263285cfe6a7c04654bb1c71ec7a7d02745d1449981f252de3ac2"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b50f011b05e0240ee172dfce545d732a4156fb5fd8310c39e6d3ee4c5d540177"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:11cca6f8a5677ef2324efdb2d80803e1dd5269bee4c77f6869cc7098795598c2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 66장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              302
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 66,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 66장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:da17825bbffab965f8e55f25751bb664daec7a754d0a72fe6cdcc1ff6873241a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b94e59ce47507e45428a0adc5dcf2e5df99bec6c868771301ef01ac00bea63be",
            "source_revision_id": "sha256:b50f011b05e0240ee172dfce545d732a4156fb5fd8310c39e6d3ee4c5d540177",
            "translation_revision_id": "sha256:11cca6f8a5677ef2324efdb2d80803e1dd5269bee4c77f6869cc7098795598c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ef1030e212b1ba5798754a9b0be93b85e494d6969fec5000be6964fecb275c26",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b94e59ce47507e45428a0adc5dcf2e5df99bec6c868771301ef01ac00bea63be",
            "source_revision_id": "sha256:b50f011b05e0240ee172dfce545d732a4156fb5fd8310c39e6d3ee4c5d540177",
            "translation_revision_id": "sha256:11cca6f8a5677ef2324efdb2d80803e1dd5269bee4c77f6869cc7098795598c2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:da17825bbffab965f8e55f25751bb664daec7a754d0a72fe6cdcc1ff6873241a",
          "sha256:ef1030e212b1ba5798754a9b0be93b85e494d6969fec5000be6964fecb275c26"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              302
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 66,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "302쪽 주5는 ejus를 나라를 가리키는 αὐτῆς와 연결하여 설명한다. dignos는 그 나라에 합당한 사람들이다.",
              "마태복음 인용의 Pater meus는 영원한 불을 마련한 주체를 내 아버지로 명시한다."
            ],
            "printed_pages": [
              302
            ],
            "printed_texts": [
              "eis filii",
              "Pater meus",
              "in quod assumsit Filius ejus dignos"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 66장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "21cb2722e52651963594d184cad72516a678bb8a746e79ca6dc9cca8552955a2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n315.jpg",
            "page_key": "2:302",
            "printed_page": 302,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:86f4b0d909c263285cfe6a7c04654bb1c71ec7a7d02745d1449981f252de3ac2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem alius quidem esset qui requiem donat Pater, et alius qui ignem praeparavit Deus, fuissent aeque differentes eis filii; alius quidem in Patris regnum mittens, alius vero in aeternum ignem. Sed quoniam unus et idem Dominus separari demonstravit in judicio omne genus humanum, quemadmodum pastor segregat oves ab haedis; et aliis quidem dicet: Venite benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis; aliis vero: Discedite a me maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus; unus et idem Pater manifestissime ostenditur, faciens pacem, et condens mala, praeparans utrisque quae sunt apta: quemadmodum et unus judex utrosque in aptum mittens locum; quemadmodum in zizaniorum et tritici parabola manifestavit Dominus, dicens: Quemadmodum colliguntur zizania, et igni comburuntur, sic erit in consummatione seculi. Mittet Filius Hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, et mittent eos in clibanum ignis: illic erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris ipsorum. Qui ergo regnum praeparavit justis Pater, in quod assumsit Filius ejus dignos, hic et caminum ignis praeparavit, in quem dignos mittent ii, qui a Filio Hominis missi sunt angeli, secundum jussum Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b50f011b05e0240ee172dfce545d732a4156fb5fd8310c39e6d3ee4c5d540177",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem alius quidem esset qui requiem donat Pater, et alius qui ignem praeparavit Deus, fuissent aeque differentes eis filii; alius quidem in Patris regnum mittens, alius vero in aeternum ignem. Sed quoniam unus et idem Dominus separari demonstravit in judicio omne genus humanum, quemadmodum pastor segregat oves ab haedis; et aliis quidem dicet: Venite benedicti Patris mei, percipite regnum quod paratum est vobis; aliis vero: Discedite a me maledicti in ignem aeternum, quem praeparavit Pater meus diabolo et angelis ejus; unus et idem Pater manifestissime ostenditur, faciens pacem, et condens mala, praeparans utrisque quae sunt apta: quemadmodum et unus judex utrosque in aptum mittens locum; quemadmodum in zizaniorum et tritici parabola manifestavit Dominus, dicens: Quemadmodum colliguntur zizania, et igni comburuntur, sic erit in consummatione seculi. Mittet Filius Hominis angelos suos, et colligent de regno ejus omnia scandala, et eos qui faciunt iniquitatem, et mittent eos in clibanum ignis: illic erit fletus et stridor dentium. Tunc justi fulgebunt sicut sol in regno Patris ipsorum. Qui ergo regnum praeparavit justis Pater, in quod assumsit Filius ejus dignos, hic et caminum ignis praeparavit, in quem dignos mittent ii, qui a Filio Hominis missi sunt angeli, secundum jussum Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4613981926416314709e74371dd2473830c02a098b40ea16270e2913dae17105",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "마태복음 25장의 인용에는 불을 마련한 주체가 Pater meus, 곧 내 아버지로 명시되어 있다.",
          "dignos는 나라와 불타는 화덕에 들어갈 사람들을 각각 수식한다. 첫 용례는 그 나라에 합당한 이들이고, 둘째는 형벌에 해당하는 이들이다.",
          "clibanus와 caminus는 각각 아궁이와 화덕으로 옮겼다. 두 말 모두 문맥에서 불로 벌하는 장소를 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:86f4b0d909c263285cfe6a7c04654bb1c71ec7a7d02745d1449981f252de3ac2"
            ],
            "text": "만일 쉼을 주시는 아버지와 불을 마련하신 하나님이 서로 다른 분이었다면, 그들의 아들들도 마찬가지로 서로 달랐을 것이다. 한 아들은 아버지의 나라로 보내고, 다른 아들은 영원한 불로 보냈을 것이다. 그러나 한 분이신 동일한 주님께서는 심판 때에 온 인류가 갈라질 것임을 밝히셨다. “목자가 양들을 염소들에게서 갈라놓듯이” 말이다. 그분은 어떤 이들에게는 이렇게 말씀하실 것이다. “내 아버지의 복을 받은 사람들아, 오너라. 너희를 위해 마련된 나라를 받아라.” 또 다른 이들에게는 이렇게 말씀하실 것이다. “저주받은 사람들아, 내게서 떠나 영원한 불 속으로 가라. 그 불은 내 아버지가 마귀와 그의 천사들을 위해 마련하셨다.” 이로써 아버지는 한 분으로 동일하시다는 사실이 매우 분명하게 드러난다. 그분은 “평화를 이루고 재앙을 만드시며”, 양쪽 모두에게 알맞은 것을 마련하신다. 마찬가지로 한 분이신 재판관께서 양쪽을 각자에게 알맞은 곳으로 보내신다. 주님께서도 가라지와 밀의 비유에서 이를 밝히시며 말씀하셨다. “가라지를 모아 불에 태우듯이, 세상이 끝날 때에도 그러할 것이다. 사람의 아들이 자기 천사들을 보내면, 그들은 그의 나라에서 걸려 넘어지게 하는 모든 것과 불의를 행하는 사람들을 모아 불타는 아궁이에 던질 것이다. 거기서 울며 이를 갈 것이다. 그때 의인들은 자기 아버지의 나라에서 해처럼 빛날 것이다.” 그러므로 아버지께서는 의인들을 위해 나라를 마련하셨고, 아들은 그 나라에 합당한 이들을 받아들이셨다. 불타는 화덕을 마련하신 분도 그 아버지이시다. 사람의 아들이 보내신 천사들은 하나님의 명령에 따라 거기에 합당한 이들을 그 화덕에 던질 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b50f011b05e0240ee172dfce545d732a4156fb5fd8310c39e6d3ee4c5d540177"
        ],
        "text": "만일 쉼을 주시는 아버지와 불을 마련하신 하나님이 서로 다른 분이었다면, 그들의 아들들도 마찬가지로 서로 달랐을 것이다. 한 아들은 아버지의 나라로 보내고, 다른 아들은 영원한 불로 보냈을 것이다. 그러나 한 분이신 동일한 주님께서는 심판 때에 온 인류가 갈라질 것임을 밝히셨다. “목자가 양들을 염소들에게서 갈라놓듯이” 말이다. 그분은 어떤 이들에게는 이렇게 말씀하실 것이다. “내 아버지의 복을 받은 사람들아, 오너라. 너희를 위해 마련된 나라를 받아라.” 또 다른 이들에게는 이렇게 말씀하실 것이다. “저주받은 사람들아, 내게서 떠나 영원한 불 속으로 가라. 그 불은 내 아버지가 마귀와 그의 천사들을 위해 마련하셨다.” 이로써 아버지는 한 분으로 동일하시다는 사실이 매우 분명하게 드러난다. 그분은 “평화를 이루고 재앙을 만드시며”, 양쪽 모두에게 알맞은 것을 마련하신다. 마찬가지로 한 분이신 재판관께서 양쪽을 각자에게 알맞은 곳으로 보내신다. 주님께서도 가라지와 밀의 비유에서 이를 밝히시며 말씀하셨다. “가라지를 모아 불에 태우듯이, 세상이 끝날 때에도 그러할 것이다. 사람의 아들이 자기 천사들을 보내면, 그들은 그의 나라에서 걸려 넘어지게 하는 모든 것과 불의를 행하는 사람들을 모아 불타는 아궁이에 던질 것이다. 거기서 울며 이를 갈 것이다. 그때 의인들은 자기 아버지의 나라에서 해처럼 빛날 것이다.” 그러므로 아버지께서는 의인들을 위해 나라를 마련하셨고, 아들은 그 나라에 합당한 이들을 받아들이셨다. 불타는 화덕을 마련하신 분도 그 아버지이시다. 사람의 아들이 보내신 천사들은 하나님의 명령에 따라 거기에 합당한 이들을 그 화덕에 던질 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:11cca6f8a5677ef2324efdb2d80803e1dd5269bee4c77f6869cc7098795598c2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
      },
      "work_location": "4.h66.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9ae98d44c3a91a97b842c19d51b3d77ff39af8c6ddf48beb2a3affd7f1cbe8c8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e76a0f1c667b47989081716954fb5fe201632e84f92afb88a5f777a90a9fc0f8",
            "sha256:39ea514bc96d17060184df1463bee9c59fff19a741b7a9525211f81bfe55bfda",
            "sha256:88420009d412dadfb1e7d6eafbdbfde38134d4d273cc4017eb2a8d4b3cb85906"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c12b6fa4e103c21351efa7ac51b1db238500849521e99039d808c9a32ef06878"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9bd3f5f3817a7ecc3c6ccf4e0df07886a317e9e150a552d1a09363a5f27d5c28"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 66장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              302,
              303,
              304
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in eo qui ante hunc est libro ostendimus.",
            "source_start": "Hic enim in agro suo",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ipse praecepit, et creata sunt.",
            "source_start": "Quoniam angelos quosdam dixit diaboli",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 66,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 66장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7cb070316dec6f235debe4c91a16daf361a1d9ec9e3d0b56386b9b75fb4f9ddf",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ae98d44c3a91a97b842c19d51b3d77ff39af8c6ddf48beb2a3affd7f1cbe8c8",
            "source_revision_id": "sha256:c12b6fa4e103c21351efa7ac51b1db238500849521e99039d808c9a32ef06878",
            "translation_revision_id": "sha256:9bd3f5f3817a7ecc3c6ccf4e0df07886a317e9e150a552d1a09363a5f27d5c28"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1c25714b6f8926e8814ac75df4391fce6b76cf99ece2cf576ba09435b8241a4f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ae98d44c3a91a97b842c19d51b3d77ff39af8c6ddf48beb2a3affd7f1cbe8c8",
            "source_revision_id": "sha256:c12b6fa4e103c21351efa7ac51b1db238500849521e99039d808c9a32ef06878",
            "translation_revision_id": "sha256:9bd3f5f3817a7ecc3c6ccf4e0df07886a317e9e150a552d1a09363a5f27d5c28"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7cb070316dec6f235debe4c91a16daf361a1d9ec9e3d0b56386b9b75fb4f9ddf",
          "sha256:1c25714b6f8926e8814ac75df4391fce6b76cf99ece2cf576ba09435b8241a4f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h66-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 40,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103440.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              302,
              303,
              304
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "in eo qui ante hunc est libro ostendimus.",
            "source_start": "Hic enim in agro suo",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ipse praecepit, et creata sunt.",
            "source_start": "Quoniam angelos quosdam dixit diaboli",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 66,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "302쪽 주6은 니케타스의 마태복음 주석 연쇄와 프랑스 왕립도서관 필사본의 구절을 결합한 그리스어 본문이라고 설명한다.",
              "303쪽 [suppl. ā. i. e. ἀνὰ]와 303-304쪽 창세기 인용 대괄호는 편집 표시다. 주5는 연쇄 주석의 생략 부분을 보충한 경위를 설명한다.",
              "그리스어 본문의 αὐτοῦ, πρὸς τὸν αὐτόν, πρὸς αὐτὸν에는 303쪽 주1, 3, 4가 관련된다. 라틴어에는 angelus hic, inimicitiarum auctorem, adversus hominem이 있다."
            ],
            "printed_reference": "E duabus Catenis in S. Matt. ed. Grab.; 302 note 6; 303 notes 1-5",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 302,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ὁ μὲν Κύριος ἐν τῷ ἰδίῳ ἀγρῷ καλὸν ἔσπειρε σπέρμα· ἀγρὸς δέ ἐστιν ὁ κόσμος· ἐν δὲ τῷ καθεύδειν τοὺς"
              },
              {
                "printed_page": 303,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἀνθρώπους, ἦλθεν ὁ ἐχθρὸς, καὶ ἔσπειρε ζιζάνια [suppl. ā. i. e. ἀνὰ] μέσον τοῦ σίτου, καὶ ἀπῆλθεν. Ἔκτοτε γὰρ ἀποστάτης ὁ ἄγγελος αὐτοῦ καὶ ἐχθρὸς, ἀφ’ ὅτε ἐζήλωσε τὸ πλάσμα τοῦ Θεοῦ, καὶ ἐχθροποιῆσαι αὐτὸ πρὸς τὸν Θεὸν ἐπεχείρησε. Διὸ καὶ ὁ Θεὸς τὸν μὲν παρ’ αὐτοῦ λάθρα ἐπισπείραντα τὸ ζιζάνιον, τουτέστι τὴν παράβασιν εἰσενέγκοντα, ἀφώρισε τῆς ἰδίας μετουσίας· τὸν δὲ ἀμελῶς μὲν, ἀλλὰ κακῶς παραδεξάμενον τὴν παρακοὴν ἄνθρωπον ἐλέησε, καὶ ἀντέστρεψε τὴν ἔχθραν, ἣν ἐχθροποίησε, πρὸς τὸν αὐτόν· ἀπωσάμενος μὲν ἀφ’ ἑαυτοῦ τὴν πρὸς αὐτὸν ἔχθραν, ἀνακλάσας δὲ αὐτὴν καὶ ἀντιπέμψας πρὸς τὸν ὄφιν. Καθὼς ἡ γραφή φησιν εἰρηκέναι τῷ ὄφει τὸν Θεόν· καὶ ἔχθραν θήσω ἀνὰ μέσον σου, καὶ ἀνὰ μέσον τῆς γυναικὸς, [καὶ ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματός σου, καὶ"
              },
              {
                "printed_page": 304,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἀνὰ μέσον τοῦ σπέρματος αὐτῆς· αὐτός σου τηρήσει κεφαλὴν, καὶ σὺ τηρήσεις αὐτοῦ πτέρναν] καὶ τὴν ἔχθραν ταύτην ὁ Κύριος εἰς ἑαυτὸν ἀνεκεφαλαιώσατο, ἐκ γυναικὸς γενόμενος ἄνθρωπος, καὶ πατήσας αὐτοῦ τὴν κεφαλήν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_excerpt_combined_from_two_Matthew_catenae_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "창세기 인용은 머리를 밟을 calcabit와 발꿈치를 살필 observabis를 서로 다른 동사로 쓴다.",
              "304쪽 Quoniam angelos로 시작하는 문장부터 통상 4권 41장 1절이다. Harvey 66장 2절은 이 부분까지 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              303,
              304
            ],
            "printed_texts": [
              "negligenter quidem sed male accepit inobedientiam",
              "Ipse tuum calcabit caput, et tu observabis calcaneum ejus",
              "Quoniam angelos quosdam dixit diaboli"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 66장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "21cb2722e52651963594d184cad72516a678bb8a746e79ca6dc9cca8552955a2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n315.jpg",
            "page_key": "2:302",
            "printed_page": 302,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e76a0f1c667b47989081716954fb5fe201632e84f92afb88a5f777a90a9fc0f8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hic enim in agro suo bonum semen seminavit: Ager autem, inquit, seculum est. Cum autem dormirent homines, venit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f03974b1f0e5fb5490246fbcc51940e366e363e723ca02cfa910823a2a4f6add",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n316.jpg",
            "page_key": "2:303",
            "printed_page": 303,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:39ea514bc96d17060184df1463bee9c59fff19a741b7a9525211f81bfe55bfda",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "inimicus, et superseminavit zizania inter frumentum, et abiit. Ex tunc enim apostata est angelus hic, et inimicus, ex quo zelavit plasma Dei, et inimicum illum Deo facere aggressus est. Quapropter et Deus eum quidem, qui a semetipso zizania absconse seminavit, id est, transgressionem quam ipse intulit, separavit a sua conversatione: eum autem, qui negligenter quidem sed male accepit inobedientiam, hominem miseratus est, et retorsit inimicitiam, per quam inimicum Deo facere voluit, in ipsum inimicitiarum auctorem: auferens quidem suam, quae erat adversus hominem, inimicitiam; retorquens autem illam, et remittens illam in serpentem. Quemadmodum et Scriptura ait dixisse serpenti Deum: Et inimicitiam ponam inter te et inter mulierem, et inter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eb41a0d4e8e44d7748183ac044234e81a47c842e5cfddda8fa4429cd244f47a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n317.jpg",
            "page_key": "2:304",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:88420009d412dadfb1e7d6eafbdbfde38134d4d273cc4017eb2a8d4b3cb85906",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "semen tuum et inter semen mulieris. Ipse tuum calcabit caput, et tu observabis calcaneum ejus. Et inimicitiam hanc Dominus in semetipsum recapitulavit, de muliere factus homo, et calcans ejus caput; quemadmodum in eo qui ante hunc est libro ostendimus. Quoniam angelos quosdam dixit diaboli, quibus aeternus ignis praeparatus est, et rursus in zizaniis ait, Zizania sunt filii maligni, necessarium est dicere, quoniam omnes qui sunt abscessionis, adscripsit illi qui princeps est hujus transgressionis. Sed non ille quidem natura aut angelos aut homines fecit. Nihil enim in totum diabolus invenitur fecisse, videlicet cum et ipse creatura sit Dei, quemadmodum et reliqui angeli. Omnia enim fecit Deus, quemadmodum et David ait de omnibus hujusmodi: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse praecepit, et creata sunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c12b6fa4e103c21351efa7ac51b1db238500849521e99039d808c9a32ef06878",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hic enim in agro suo bonum semen seminavit: Ager autem, inquit, seculum est. Cum autem dormirent homines, venit inimicus, et superseminavit zizania inter frumentum, et abiit. Ex tunc enim apostata est angelus hic, et inimicus, ex quo zelavit plasma Dei, et inimicum illum Deo facere aggressus est. Quapropter et Deus eum quidem, qui a semetipso zizania absconse seminavit, id est, transgressionem quam ipse intulit, separavit a sua conversatione: eum autem, qui negligenter quidem sed male accepit inobedientiam, hominem miseratus est, et retorsit inimicitiam, per quam inimicum Deo facere voluit, in ipsum inimicitiarum auctorem: auferens quidem suam, quae erat adversus hominem, inimicitiam; retorquens autem illam, et remittens illam in serpentem. Quemadmodum et Scriptura ait dixisse serpenti Deum: Et inimicitiam ponam inter te et inter mulierem, et inter semen tuum et inter semen mulieris. Ipse tuum calcabit caput, et tu observabis calcaneum ejus. Et inimicitiam hanc Dominus in semetipsum recapitulavit, de muliere factus homo, et calcans ejus caput; quemadmodum in eo qui ante hunc est libro ostendimus. Quoniam angelos quosdam dixit diaboli, quibus aeternus ignis praeparatus est, et rursus in zizaniis ait, Zizania sunt filii maligni, necessarium est dicere, quoniam omnes qui sunt abscessionis, adscripsit illi qui princeps est hujus transgressionis. Sed non ille quidem natura aut angelos aut homines fecit. Nihil enim in totum diabolus invenitur fecisse, videlicet cum et ipse creatura sit Dei, quemadmodum et reliqui angeli. Omnia enim fecit Deus, quemadmodum et David ait de omnibus hujusmodi: Quoniam ipse dixit, et facta sunt; ipse praecepit, et creata sunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ad1443f2aec21cfcfd034b11965bbf1a50d73a264fd293311786ef03cee78ca0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "negligenter와 male는 불순종을 받아들인 사람의 부주의와 그릇됨을 함께 나타낸다. 병렬 그리스어에도 ἀμελῶς와 κακῶς가 함께 쓰였다.",
          "inimicitia는 사람을 하나님과 원수 되게 하는 적대감이다. 본문은 하나님께서 사람을 향한 적대감을 거두어 그 적대감을 일으킨 뱀에게 돌리셨다고 서술한다.",
          "창세기 3:15 인용의 calcabit는 밟다, observabis는 지켜보다 또는 노리다라는 동사다. 뒤의 설명에서도 주님께서 뱀의 머리를 밟으셨다는 표현이 이어진다.",
          "recapitulavit는 총괄하셨다로 옮겼다. 여자에게서 사람이 되신 주님께서 앞서 말한 적대와 승리를 자기 자신 안에 모으신다는 서술이다.",
          "천사와 사람이 마귀에게 속한다는 진술 뒤에 마귀 자신도 하나님의 피조물이라는 설명이 이어진다. 여기서 마귀와의 관계는 배반에 참여하는 데서 생긴다.",
          "303-304쪽 병렬 그리스어의 창세기 인용 일부는 대괄호 안에 있다. Harvey의 편집 주석은 연쇄 주석에서 줄여 인용한 부분을 복원했다고 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e76a0f1c667b47989081716954fb5fe201632e84f92afb88a5f777a90a9fc0f8",
              "sha256:39ea514bc96d17060184df1463bee9c59fff19a741b7a9525211f81bfe55bfda",
              "sha256:88420009d412dadfb1e7d6eafbdbfde38134d4d273cc4017eb2a8d4b3cb85906"
            ],
            "text": "그분은 자기 밭에 좋은 씨를 뿌리셨다. 그분은 “밭은 세상이다”라고 말씀하셨다. “사람들이 잠든 사이에 원수가 와서 밀 사이에 가라지를 덧뿌리고 갔다.” 이 천사가 배반자와 원수가 된 때는 하나님께서 빚으신 사람을 시기하고, 그를 하나님의 원수로 만들려고 덤벼든 때부터이다. 그러므로 하나님께서는 제멋대로 몰래 가라지를 뿌린 자, 곧 스스로 범법을 끌어들인 자를 자신과 함께 지내는 데서 떼어 놓으셨다. 그러나 부주의하게, 또 그릇되게 불순종을 받아들인 사람은 불쌍히 여기셨다. 그를 하나님의 원수로 만들려고 일으킨 적대감을 그 적대감을 일으킨 자 자신에게 돌리셨다. 곧 사람을 향한 자신의 적대감을 거두시고, 그것을 돌려 뱀에게 되돌려 보내셨다. 성경도 하나님께서 뱀에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “내가 너와 여자 사이에, 네 씨와 여자의 씨 사이에 적대감을 놓겠다. 그가 네 머리를 밟을 것이며, 너는 그의 발꿈치를 노릴 것이다.” 주님께서는 이 적대감을 자기 자신 안에 총괄하셨다. 여자에게서 사람이 되시고 뱀의 머리를 밟으신 것이다. 이는 앞선 책에서 우리가 밝힌 바와 같다. 그분은 영원한 불이 마련된 어떤 천사들을 마귀의 천사들이라고 부르셨고, 또 가라지에 관해서도 “가라지는 악한 자의 아들들이다”라고 말씀하셨다. 따라서 배반에 속한 모든 이를 이 범법의 우두머리에게 속한 것으로 보셨다고 말해야 한다. 그러나 본성에 관한 한, 그가 천사나 사람을 만든 것은 아니다. 마귀가 무엇을 만들었다는 것은 전혀 찾아볼 수 없기 때문이다. 그 자신도 하나님의 피조물이며, 다른 천사들과 같기 때문이다. 하나님께서 모든 것을 만드셨다. 다윗도 이 모든 것에 관해 말한다. “그분께서 말씀하시니 그것들이 생겨났고, 그분께서 명령하시니 창조되었다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c12b6fa4e103c21351efa7ac51b1db238500849521e99039d808c9a32ef06878"
        ],
        "text": "그분은 자기 밭에 좋은 씨를 뿌리셨다. 그분은 “밭은 세상이다”라고 말씀하셨다. “사람들이 잠든 사이에 원수가 와서 밀 사이에 가라지를 덧뿌리고 갔다.” 이 천사가 배반자와 원수가 된 때는 하나님께서 빚으신 사람을 시기하고, 그를 하나님의 원수로 만들려고 덤벼든 때부터이다. 그러므로 하나님께서는 제멋대로 몰래 가라지를 뿌린 자, 곧 스스로 범법을 끌어들인 자를 자신과 함께 지내는 데서 떼어 놓으셨다. 그러나 부주의하게, 또 그릇되게 불순종을 받아들인 사람은 불쌍히 여기셨다. 그를 하나님의 원수로 만들려고 일으킨 적대감을 그 적대감을 일으킨 자 자신에게 돌리셨다. 곧 사람을 향한 자신의 적대감을 거두시고, 그것을 돌려 뱀에게 되돌려 보내셨다. 성경도 하나님께서 뱀에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “내가 너와 여자 사이에, 네 씨와 여자의 씨 사이에 적대감을 놓겠다. 그가 네 머리를 밟을 것이며, 너는 그의 발꿈치를 노릴 것이다.” 주님께서는 이 적대감을 자기 자신 안에 총괄하셨다. 여자에게서 사람이 되시고 뱀의 머리를 밟으신 것이다. 이는 앞선 책에서 우리가 밝힌 바와 같다. 그분은 영원한 불이 마련된 어떤 천사들을 마귀의 천사들이라고 부르셨고, 또 가라지에 관해서도 “가라지는 악한 자의 아들들이다”라고 말씀하셨다. 따라서 배반에 속한 모든 이를 이 범법의 우두머리에게 속한 것으로 보셨다고 말해야 한다. 그러나 본성에 관한 한, 그가 천사나 사람을 만든 것은 아니다. 마귀가 무엇을 만들었다는 것은 전혀 찾아볼 수 없기 때문이다. 그 자신도 하나님의 피조물이며, 다른 천사들과 같기 때문이다. 하나님께서 모든 것을 만드셨다. 다윗도 이 모든 것에 관해 말한다. “그분께서 말씀하시니 그것들이 생겨났고, 그분께서 명령하시니 창조되었다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:9bd3f5f3817a7ecc3c6ccf4e0df07886a317e9e150a552d1a09363a5f27d5c28",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
      },
      "work_location": "4.h66.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-66:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d690696817ec3190be7a84e69e4953432c9b29f555763d3064f4108956d1b31b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:caee19839b63099f1aa98e79d33dd70869a73a1b029d1d624d9f0c2d1ef209f0",
            "sha256:1c5d44c49b58365ad9df39243e8d3cd0ecaf73026bf97afa3e4e7d041d64b541"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f98a6b583f3c7e4110bd3dbe101396adbb6d6c203cca6e0ebde2df311c686cf0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e21dddd11d92beffad6954ca1a9129d1706d2aa4fb9cd6259ba45f8d2bda2b29"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 67장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h67",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h67",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304,
              305
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 67,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 67장은 절 번호가 없는 한 단위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:81aad3fd3a6a54c919865deedf33c7e553d14403c06e529378d80d5be582e7cc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d690696817ec3190be7a84e69e4953432c9b29f555763d3064f4108956d1b31b",
            "source_revision_id": "sha256:f98a6b583f3c7e4110bd3dbe101396adbb6d6c203cca6e0ebde2df311c686cf0",
            "translation_revision_id": "sha256:e21dddd11d92beffad6954ca1a9129d1706d2aa4fb9cd6259ba45f8d2bda2b29"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:90acea57a7b72b3fdb92e36597c707d3c40237ec4fe0bb9a0365a060ef666854",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d690696817ec3190be7a84e69e4953432c9b29f555763d3064f4108956d1b31b",
            "source_revision_id": "sha256:f98a6b583f3c7e4110bd3dbe101396adbb6d6c203cca6e0ebde2df311c686cf0",
            "translation_revision_id": "sha256:e21dddd11d92beffad6954ca1a9129d1706d2aa4fb9cd6259ba45f8d2bda2b29"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:81aad3fd3a6a54c919865deedf33c7e553d14403c06e529378d80d5be582e7cc",
          "sha256:90acea57a7b72b3fdb92e36597c707d3c40237ec4fe0bb9a0365a060ef666854"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h67",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              304,
              305
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 67,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "304쪽 주3은 quidam ante nos의 인물로 포티누스를 제안한다. 본문은 인명을 제시하지 않는다.",
              "305쪽 주1은 dicto audientiam을 순종의 표현으로 설명한다. 주2는 quae가 사본들에 나타나며 문맥상 ubi와 관계된다고 설명한다."
            ],
            "printed_pages": [
              304,
              305
            ],
            "printed_texts": [
              "quidam ante nos",
              "natum et factum",
              "dicto audientiam",
              "Et iterum quae dicit",
              "mentiti"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 67장은 절 번호가 없는 한 단위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eb41a0d4e8e44d7748183ac044234e81a47c842e5cfddda8fa4429cd244f47a3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n317.jpg",
            "page_key": "2:304",
            "printed_page": 304,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:caee19839b63099f1aa98e79d33dd70869a73a1b029d1d624d9f0c2d1ef209f0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum igitur a Deo omnia facta sint, et diabolus sibimetipsi et reliquis factus est abscessionis causa, juste Scriptura eos qui in abscessione perseverant, semper filios diaboli, et angelos dixit maligni. Filius enim, quemadmodum et quidam ante nos dixit, dupliciter intelligitur: alius quidem secundum naturam, eo quod natus sit filius; alius autem secundum id quod factus est, reputatur filius: licet sit differentia inter natum et factum. Quoniam ille quidem ex eo natus est, ille autem ab ipso factus est, sive secundum conditionem, sive secundum doctrinae magisterium. Qui enim ab aliquo edoctus est verbo, filius docentis dicitur, et ille ejus pater. Secundum igitur naturam, quae est secundum conditionem, ut ita dicam, omnes filii Dei sumus, propter quod",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "08ef636a609fed887f5ddacb8167f679505e9742a33621ab4210da9ff47e3c7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n318.jpg",
            "page_key": "2:305",
            "printed_page": 305,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1c5d44c49b58365ad9df39243e8d3cd0ecaf73026bf97afa3e4e7d041d64b541",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "a Deo omnes facti sumus. Secundum autem dicto audientiam et doctrinam, non omnes filii Dei sunt, sed qui credunt ei et faciunt ejus voluntatem. Qui autem non credunt et non faciunt ejus voluntatem, filii et angeli sunt diaboli, secundum id quod opera diaboli faciunt. Quoniam autem ita se habet hoc, in Esaia dixit: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt. Et iterum quae dicit filios alienos eos ita: Filii alieni mentiti sunt mihi. Secundum enim naturam filii sunt, propter hoc quod ab eo facti sunt; secundum autem opera non sunt filii.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f98a6b583f3c7e4110bd3dbe101396adbb6d6c203cca6e0ebde2df311c686cf0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum igitur a Deo omnia facta sint, et diabolus sibimetipsi et reliquis factus est abscessionis causa, juste Scriptura eos qui in abscessione perseverant, semper filios diaboli, et angelos dixit maligni. Filius enim, quemadmodum et quidam ante nos dixit, dupliciter intelligitur: alius quidem secundum naturam, eo quod natus sit filius; alius autem secundum id quod factus est, reputatur filius: licet sit differentia inter natum et factum. Quoniam ille quidem ex eo natus est, ille autem ab ipso factus est, sive secundum conditionem, sive secundum doctrinae magisterium. Qui enim ab aliquo edoctus est verbo, filius docentis dicitur, et ille ejus pater. Secundum igitur naturam, quae est secundum conditionem, ut ita dicam, omnes filii Dei sumus, propter quod a Deo omnes facti sumus. Secundum autem dicto audientiam et doctrinam, non omnes filii Dei sunt, sed qui credunt ei et faciunt ejus voluntatem. Qui autem non credunt et non faciunt ejus voluntatem, filii et angeli sunt diaboli, secundum id quod opera diaboli faciunt. Quoniam autem ita se habet hoc, in Esaia dixit: Filios genui et exaltavi, ipsi autem me spreverunt. Et iterum quae dicit filios alienos eos ita: Filii alieni mentiti sunt mihi. Secundum enim naturam filii sunt, propter hoc quod ab eo facti sunt; secundum autem opera non sunt filii.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "85c70b053ee8678ba698c7bb135b3f2232b189a486c9f3ba02f49543ec32edeb",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아들이라는 말은 태어남과 창조, 가르침을 전수받는 관계에 쓰인다. 본문은 모든 사람이 창조에 따라 하나님의 아들이며, 순종과 가르침에 따라서는 그분을 믿고 뜻을 행하는 사람이 아들이라고 구별한다.",
          "우리보다 앞선 어떤 이라는 말에는 인명이 없다. Harvey 304쪽 주3은 포티누스를 가능한 인물로 제안한다.",
          "dicto audientiam은 말에 귀를 기울여 따르는 것, 곧 순종이다. 앞뒤의 credunt와 faciunt는 믿음과 행위를 함께 언급한다.",
          "이사야 인용의 exaltavi는 높여 주었다, spreverunt는 업신여겼다는 말이다. 이어지는 filii alieni는 낯선 아들들이라는 표현이며, 본문은 그들의 행위를 창조에 따른 관계와 구별한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:caee19839b63099f1aa98e79d33dd70869a73a1b029d1d624d9f0c2d1ef209f0",
              "sha256:1c5d44c49b58365ad9df39243e8d3cd0ecaf73026bf97afa3e4e7d041d64b541"
            ],
            "text": "그러므로 모든 것은 하나님께서 만드셨으며, 마귀는 자기 자신과 나머지 존재들에게 배반의 원인이 되었다. 이에 성경은 계속 배반하는 자들을 언제나 마귀의 아들들이며 악한 자의 천사들이라고 마땅히 불렀다. 우리보다 앞선 어떤 이도 말했듯이, 아들이라는 말은 두 가지로 이해된다. 한쪽은 아들로 태어났기에 본성에 따라 아들이고, 다른 쪽은 아들이 되었기에 아들로 여겨진다. 태어나는 것과 되는 것 사이에는 차이가 있다. 앞의 경우는 그에게서 태어났지만, 뒤의 경우는 그가 아들로 만든 것이다. 창조에 의해서든, 가르침을 전수함으로써든 그렇다. 어떤 사람에게 말로 가르침을 받은 사람은 가르치는 이의 아들이라 불리며, 그 가르치는 이는 그의 아버지라 불린다. 그러므로 본성에 따라, 말하자면 창조에 따라, 우리는 모두 하나님의 아들들이다. 하나님께서 우리 모두를 만드셨기 때문이다. 그러나 순종과 가르침에 따라서는 모든 사람이 하나님의 아들인 것은 아니며, 그분을 믿고 그분의 뜻을 행하는 사람들이 아들들이다. 그분을 믿지 않고 그분의 뜻을 행하지 않는 사람들은 마귀의 아들들이며 천사들이다. 그들이 마귀의 일을 행하기 때문이다. 이 사실에 관해 그분은 이사야서에서 말씀하셨다. “내가 아들들을 낳고 높여 주었는데, 그들은 나를 업신여겼다.” 또 그들을 낯선 아들들이라고 부르시는 곳에서는 이렇게 말씀하신다. “낯선 아들들이 내게 거짓말하였다.” 그들은 본성에 따라서는 아들들이다. 그분께서 그들을 만드셨기 때문이다. 그러나 행위에 따라서는 아들들이 아니다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f98a6b583f3c7e4110bd3dbe101396adbb6d6c203cca6e0ebde2df311c686cf0"
        ],
        "text": "그러므로 모든 것은 하나님께서 만드셨으며, 마귀는 자기 자신과 나머지 존재들에게 배반의 원인이 되었다. 이에 성경은 계속 배반하는 자들을 언제나 마귀의 아들들이며 악한 자의 천사들이라고 마땅히 불렀다. 우리보다 앞선 어떤 이도 말했듯이, 아들이라는 말은 두 가지로 이해된다. 한쪽은 아들로 태어났기에 본성에 따라 아들이고, 다른 쪽은 아들이 되었기에 아들로 여겨진다. 태어나는 것과 되는 것 사이에는 차이가 있다. 앞의 경우는 그에게서 태어났지만, 뒤의 경우는 그가 아들로 만든 것이다. 창조에 의해서든, 가르침을 전수함으로써든 그렇다. 어떤 사람에게 말로 가르침을 받은 사람은 가르치는 이의 아들이라 불리며, 그 가르치는 이는 그의 아버지라 불린다. 그러므로 본성에 따라, 말하자면 창조에 따라, 우리는 모두 하나님의 아들들이다. 하나님께서 우리 모두를 만드셨기 때문이다. 그러나 순종과 가르침에 따라서는 모든 사람이 하나님의 아들인 것은 아니며, 그분을 믿고 그분의 뜻을 행하는 사람들이 아들들이다. 그분을 믿지 않고 그분의 뜻을 행하지 않는 사람들은 마귀의 아들들이며 천사들이다. 그들이 마귀의 일을 행하기 때문이다. 이 사실에 관해 그분은 이사야서에서 말씀하셨다. “내가 아들들을 낳고 높여 주었는데, 그들은 나를 업신여겼다.” 또 그들을 낯선 아들들이라고 부르시는 곳에서는 이렇게 말씀하신다. “낯선 아들들이 내게 거짓말하였다.” 그들은 본성에 따라서는 아들들이다. 그분께서 그들을 만드셨기 때문이다. 그러나 행위에 따라서는 아들들이 아니다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e21dddd11d92beffad6954ca1a9129d1706d2aa4fb9cd6259ba45f8d2bda2b29",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
      },
      "work_location": "4.h67",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-67"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:46367a6e19103c5f3c631ff77200928c6368c31528ae9140f894426f17606558",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0f3995cf027a0d4e4f7ca5a5cb2e1a8df200ccd4046148226bb97c4657f4e168",
            "sha256:3ca95a1c128dc0c29f5494f37433de1bfcead4bc06826a2565dc79495b20e36f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:225f3b6620a695812245a53dc940802794cb266b8ed3f102293a7c3fd0d6a921"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:752dc27645202cef301143b968a61f87dfa9c139103ba8363dbe8a3139d8889e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 68장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              305,
              306
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 68,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 68장 1절은 통상 4권 41장 3절 전체에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5448f80625596fa38bfec0175dc7bd5621eff5d919b9ee6992aace0118cf0050",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:46367a6e19103c5f3c631ff77200928c6368c31528ae9140f894426f17606558",
            "source_revision_id": "sha256:225f3b6620a695812245a53dc940802794cb266b8ed3f102293a7c3fd0d6a921",
            "translation_revision_id": "sha256:752dc27645202cef301143b968a61f87dfa9c139103ba8363dbe8a3139d8889e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8c3aea1e23427673c3f3a8f1f775575c61be3c97ddeb91603e05edb699c60012",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:46367a6e19103c5f3c631ff77200928c6368c31528ae9140f894426f17606558",
            "source_revision_id": "sha256:225f3b6620a695812245a53dc940802794cb266b8ed3f102293a7c3fd0d6a921",
            "translation_revision_id": "sha256:752dc27645202cef301143b968a61f87dfa9c139103ba8363dbe8a3139d8889e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5448f80625596fa38bfec0175dc7bd5621eff5d919b9ee6992aace0118cf0050",
          "sha256:8c3aea1e23427673c3f3a8f1f775575c61be3c97ddeb91603e05edb699c60012"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              305,
              306
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 68,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "305 notes 1, 4-6; 306 notes 1-5",
            "observations": [
              "indicto audientes는 말을 듣지 않는다는 표현이며, 친자 관계와 법적 상속 자격이 이어지는 비유의 기준이다.",
              "306쪽의 et eodem과 ei 앞에 붙은 주석 번호는 각각 3과 5이다."
            ],
            "printed_pages": [
              305,
              306
            ],
            "printed_texts": [
              "indicto audientes",
              "ira eis secundum similitudinem serpentis",
              "in varietate ambulantes",
              "ab animabus vestris",
              "ab uno et eodem Deo",
              "ei qui primo sibi tunc et reliquis"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "observations": [
              "306쪽의 pœnitentiam을 합자를 풀어 poenitentiam으로 기록했다."
            ],
            "printed_pages": [
              306
            ],
            "printed_texts": [
              "poenitentiam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_orthography"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 68장 1절은 통상 4권 41장 3절 전체에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "08ef636a609fed887f5ddacb8167f679505e9742a33621ab4210da9ff47e3c7b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n318.jpg",
            "page_key": "2:305",
            "printed_page": 305,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0f3995cf027a0d4e4f7ca5a5cb2e1a8df200ccd4046148226bb97c4657f4e168",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum enim in hominibus indicto audientes patribus filii abdicati, natura quidem filii eorum sunt, lege vero alienati sunt; non enim haeredes fiunt naturalium parentum: eodem modo apud Deum, qui non obediunt ei, abdicati ab eo desierunt filii ejus esse. Unde nec haereditatem ejus percipere possunt; quemadmodum David ait: Alienati sunt peccatores ab utero: ira eis secundum similitudinem serpentis. Et propter hoc Dominus quod sciebat hominum esse progeniem, dixit sic progeniem viperarum, secundum similitudinem horum animalium in varietate ambulantes, et laedentes reliquos. Attendite, enim inquit, a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum. Sed et de Herode dicens: Dicite, inquit, vulpi huic, nequam astutiam ejus et dolum significans. Quapropter David propheta ait: Homo in honore positus, assimilatus est jumentis. Et iterum Hieremias ait: Equi furentes circa foeminas facti sunt, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat. Et Esaias in Judaea praeconans et cum Israel disputans, principes Sodomorum et populum Gomorrhae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f78c9b6bcdde1f563ee8d5902b58be610c89a91fc0bf66536a34b567cef3f570",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n319.jpg",
            "page_key": "2:306",
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3ca95a1c128dc0c29f5494f37433de1bfcead4bc06826a2565dc79495b20e36f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicebat eos; similem Sodomitis transgressionem, et eadem quae illis fuerunt peccata esse apud eos significans, propter similem operationem eodem vocabulo vocans eos. Et quia non natura essent sic facti a Deo, sed qui possent et juste agere, idem dicebat, consilium eis dans bonum: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias ab animabus vestris ante oculos meos, quiescite ab iniquitatibus vestris. Scilicet quoniam idem ipsi cum transgrederentur et peccarent, eandem quam Sodomitae perceperunt objurgationem. Cum enim converterentur et poenitentiam agerent et quiescerent a malitia, filii poterant esse Dei, et haereditatem consequi incorruptelae quae ab eo praestatur. Secundum hanc igitur rationem, angelos diaboli et filios dixit maligni, qui diabolo credunt, et ea quae sunt ejus agunt. Qui quidem ab initio omnes ab uno et eodem Deo facti sunt. Verum quando credunt et subjecti sunt Deo, perseverant et doctrinam ejus custodiunt, filii sunt Dei: cum autem abscesserint et transgressi fuerint, diabolo adscribuntur principi, ei qui primo sibi tunc et reliquis causa abscessionis sit factus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:225f3b6620a695812245a53dc940802794cb266b8ed3f102293a7c3fd0d6a921",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum enim in hominibus indicto audientes patribus filii abdicati, natura quidem filii eorum sunt, lege vero alienati sunt; non enim haeredes fiunt naturalium parentum: eodem modo apud Deum, qui non obediunt ei, abdicati ab eo desierunt filii ejus esse. Unde nec haereditatem ejus percipere possunt; quemadmodum David ait: Alienati sunt peccatores ab utero: ira eis secundum similitudinem serpentis. Et propter hoc Dominus quod sciebat hominum esse progeniem, dixit sic progeniem viperarum, secundum similitudinem horum animalium in varietate ambulantes, et laedentes reliquos. Attendite, enim inquit, a fermento Pharisaeorum et Sadducaeorum. Sed et de Herode dicens: Dicite, inquit, vulpi huic, nequam astutiam ejus et dolum significans. Quapropter David propheta ait: Homo in honore positus, assimilatus est jumentis. Et iterum Hieremias ait: Equi furentes circa foeminas facti sunt, unusquisque ad uxorem proximi sui hinniebat. Et Esaias in Judaea praeconans et cum Israel disputans, principes Sodomorum et populum Gomorrhae dicebat eos; similem Sodomitis transgressionem, et eadem quae illis fuerunt peccata esse apud eos significans, propter similem operationem eodem vocabulo vocans eos. Et quia non natura essent sic facti a Deo, sed qui possent et juste agere, idem dicebat, consilium eis dans bonum: Lavamini, mundi estote, auferte nequitias ab animabus vestris ante oculos meos, quiescite ab iniquitatibus vestris. Scilicet quoniam idem ipsi cum transgrederentur et peccarent, eandem quam Sodomitae perceperunt objurgationem. Cum enim converterentur et poenitentiam agerent et quiescerent a malitia, filii poterant esse Dei, et haereditatem consequi incorruptelae quae ab eo praestatur. Secundum hanc igitur rationem, angelos diaboli et filios dixit maligni, qui diabolo credunt, et ea quae sunt ejus agunt. Qui quidem ab initio omnes ab uno et eodem Deo facti sunt. Verum quando credunt et subjecti sunt Deo, perseverant et doctrinam ejus custodiunt, filii sunt Dei: cum autem abscesserint et transgressi fuerint, diabolo adscribuntur principi, ei qui primo sibi tunc et reliquis causa abscessionis sit factus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4a350575e335e2c8f89e8222bbc9e565f87c9face644c09b3d34de7874c7e8c9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "abdicati는 자녀를 자녀로 인정하지 않고 내치는 행위이다. 이어지는 상속의 비유는 친자 관계와 법적 상속 자격을 구분한다.",
          "시편 인용의 ira는 ‘분노’이다. 뱀에 비유된 분노와 독사의 자손이라는 호칭이 이어진다.",
          "in varietate는 다른 이들을 해치는 뱀의 행동을 가리켜 ‘교활하게’로 옮겼다. 이어지는 헤롯의 여우 비유에는 간교함과 속임수를 뜻하는 astutia와 dolus가 나온다.",
          "animabus는 ‘영혼들’, incorruptela는 ‘썩지 않음’이다. 이사야 인용은 영혼에서 악을 없애라는 권고를, 이어지는 문장은 회개하는 이들이 받을 유산을 말한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0f3995cf027a0d4e4f7ca5a5cb2e1a8df200ccd4046148226bb97c4657f4e168",
              "sha256:3ca95a1c128dc0c29f5494f37433de1bfcead4bc06826a2565dc79495b20e36f"
            ],
            "text": "사람들 사이에서도 아버지의 말을 듣지 않아 파양된 자녀는 본성상으로는 그들의 자녀이지만 법적으로는 남이 된다. 친부모의 상속자가 되지 못하기 때문이다. 하나님 앞에서도 이와 같다. 그분께 순종하지 않는 이들은 그분께 버림받아 더는 그분의 자녀가 아니다. 그래서 그분의 유산도 받을 수 없다. 다윗이 이렇게 말한 것과 같다. “죄인들은 태에서부터 멀어졌다. 그들의 분노는 뱀과 같다.” 이 때문에 주님은 그들이 사람의 자손임을 아시면서도 독사의 자손이라고 부르셨다. 그들이 이 동물들을 닮아 교활하게 행하고 다른 이들을 해치기 때문이다. 주님은 이렇게 말씀하신다. “바리새인들과 사두개인들의 누룩을 조심하라.” 헤롯에 대해서도 이렇게 말씀하셨다. “저 여우에게 말하라.” 그의 악한 간교함과 속임수를 가리키신 것이다. 그러므로 예언자 다윗은 말한다. “존귀한 자리에 있던 사람이 짐승들과 같아졌다.” 예레미야도 말한다. “그들은 암컷을 찾아 날뛰는 말들이 되었다. 저마다 이웃의 아내를 향해 울부짖었다.” 이사야는 유대에서 선포하며 이스라엘과 논쟁할 때, 그들을 소돔의 통치자들과 고모라의 백성이라고 불렀다. 그들의 범법이 소돔 사람들과 같고, 소돔 사람들의 죄와 같은 죄가 그들에게 있음을 가리킨 것이다. 행위가 같으므로 같은 이름으로 부른 것이다. 하나님께서 그들을 본성상 그런 존재로 만드신 것이 아니라 의롭게 행동할 수도 있는 존재로 만드셨기에, 같은 예언자는 그들에게 좋은 충고를 하며 말했다. “너희는 씻고 깨끗해져라. 내 눈앞에서 너희 영혼의 악을 없애고, 불의를 그쳐라.” 그들 자신이 법을 어기고 죄를 지었기 때문에 소돔 사람들과 같은 책망을 받은 것이다. 그들이 돌아서서 회개하고 악을 그친다면, 하나님의 자녀가 되어 그분이 주시는 썩지 않음의 유산을 얻을 수 있었다. 그러므로 이러한 까닭에, 마귀를 믿고 마귀의 일을 행하는 이들을 마귀의 천사들과 악한 자의 자녀들이라고 부르신 것이다. 이들 모두 처음에는 한 분, 바로 같은 하나님께서 만드셨다. 그들이 하나님을 믿고 그분께 복종하며 꾸준히 그분의 가르침을 지키면, 하나님의 자녀이다. 그들이 떠나고 법을 어기면, 우두머리인 마귀에게 속하게 된다. 마귀는 처음에는 자기 자신을, 그다음에는 다른 이들을 떠나게 한 원인이 되었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:225f3b6620a695812245a53dc940802794cb266b8ed3f102293a7c3fd0d6a921"
        ],
        "text": "사람들 사이에서도 아버지의 말을 듣지 않아 파양된 자녀는 본성상으로는 그들의 자녀이지만 법적으로는 남이 된다. 친부모의 상속자가 되지 못하기 때문이다. 하나님 앞에서도 이와 같다. 그분께 순종하지 않는 이들은 그분께 버림받아 더는 그분의 자녀가 아니다. 그래서 그분의 유산도 받을 수 없다. 다윗이 이렇게 말한 것과 같다. “죄인들은 태에서부터 멀어졌다. 그들의 분노는 뱀과 같다.” 이 때문에 주님은 그들이 사람의 자손임을 아시면서도 독사의 자손이라고 부르셨다. 그들이 이 동물들을 닮아 교활하게 행하고 다른 이들을 해치기 때문이다. 주님은 이렇게 말씀하신다. “바리새인들과 사두개인들의 누룩을 조심하라.” 헤롯에 대해서도 이렇게 말씀하셨다. “저 여우에게 말하라.” 그의 악한 간교함과 속임수를 가리키신 것이다. 그러므로 예언자 다윗은 말한다. “존귀한 자리에 있던 사람이 짐승들과 같아졌다.” 예레미야도 말한다. “그들은 암컷을 찾아 날뛰는 말들이 되었다. 저마다 이웃의 아내를 향해 울부짖었다.” 이사야는 유대에서 선포하며 이스라엘과 논쟁할 때, 그들을 소돔의 통치자들과 고모라의 백성이라고 불렀다. 그들의 범법이 소돔 사람들과 같고, 소돔 사람들의 죄와 같은 죄가 그들에게 있음을 가리킨 것이다. 행위가 같으므로 같은 이름으로 부른 것이다. 하나님께서 그들을 본성상 그런 존재로 만드신 것이 아니라 의롭게 행동할 수도 있는 존재로 만드셨기에, 같은 예언자는 그들에게 좋은 충고를 하며 말했다. “너희는 씻고 깨끗해져라. 내 눈앞에서 너희 영혼의 악을 없애고, 불의를 그쳐라.” 그들 자신이 법을 어기고 죄를 지었기 때문에 소돔 사람들과 같은 책망을 받은 것이다. 그들이 돌아서서 회개하고 악을 그친다면, 하나님의 자녀가 되어 그분이 주시는 썩지 않음의 유산을 얻을 수 있었다. 그러므로 이러한 까닭에, 마귀를 믿고 마귀의 일을 행하는 이들을 마귀의 천사들과 악한 자의 자녀들이라고 부르신 것이다. 이들 모두 처음에는 한 분, 바로 같은 하나님께서 만드셨다. 그들이 하나님을 믿고 그분께 복종하며 꾸준히 그분의 가르침을 지키면, 하나님의 자녀이다. 그들이 떠나고 법을 어기면, 우두머리인 마귀에게 속하게 된다. 마귀는 처음에는 자기 자신을, 그다음에는 다른 이들을 떠나게 한 원인이 되었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:752dc27645202cef301143b968a61f87dfa9c139103ba8363dbe8a3139d8889e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
      },
      "work_location": "4.h68.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d5d06912355d9cf49a5f4d8bccc2c939de33a5665944f351b2c37a01d0fa3936",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cde9c36c106765ad651836303d32aaa0e9926d2a086fc9d3c2d2778485d4eeef",
            "sha256:8e94c1264d3bce4c60a26e318f146a706b536ff32c7d754a7e4ac212cd79ad9f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64103897e6e7ee350b5e734b10264bd5adafdf305ef934fc73f81b6dcfe289d4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:05d1a6969242dc6af7021e5257e8bdd87ed6e8226ce01d82594ab4deda4db356"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 4권 68장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306,
              307
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 68,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 4권 68장 2절은 통상 4권 41장 4절 전체에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:bcc24a044b01f50bd7ae543e83613fe6e0286fe9c695f4485556483ba7fdc4a5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d5d06912355d9cf49a5f4d8bccc2c939de33a5665944f351b2c37a01d0fa3936",
            "source_revision_id": "sha256:64103897e6e7ee350b5e734b10264bd5adafdf305ef934fc73f81b6dcfe289d4",
            "translation_revision_id": "sha256:05d1a6969242dc6af7021e5257e8bdd87ed6e8226ce01d82594ab4deda4db356"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c1cc5932f2cbc7315ca735e8543aeee26caa963c99e95e029e9c679eb1e49667",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d5d06912355d9cf49a5f4d8bccc2c939de33a5665944f351b2c37a01d0fa3936",
            "source_revision_id": "sha256:64103897e6e7ee350b5e734b10264bd5adafdf305ef934fc73f81b6dcfe289d4",
            "translation_revision_id": "sha256:05d1a6969242dc6af7021e5257e8bdd87ed6e8226ce01d82594ab4deda4db356"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bcc24a044b01f50bd7ae543e83613fe6e0286fe9c695f4485556483ba7fdc4a5",
          "sha256:c1cc5932f2cbc7315ca735e8543aeee26caa963c99e95e029e9c679eb1e49667"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-4.html#p-4-h68-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 4,
            "chapter": 41,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103441.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              306,
              307
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 4,
          "chapter": 68,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "306 note 6; 307 notes 1-3",
            "observations": [
              "본문 propter eos에 대해 306쪽 주 6은 propterea라는 Grabe의 교정 제안을 기록한다.",
              "307쪽은 donat의 현재형으로 하나님께서 빚으신 것에 구원을 주신다고 말하며, 저술 전체의 구성을 다섯 권으로 제시한다."
            ],
            "printed_pages": [
              306,
              307
            ],
            "printed_texts": [
              "propter eos",
              "misit, et salutem suo plasmati donat",
              "exprobrationis et eversionis falso cognominatae agnitionis",
              "in quinque exercentes libris"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "observations": [
              "306쪽 끝의 tem-과 307쪽 첫 poribus는 temporibus로 이어지며, 전사에서는 시작 쪽에 온전한 단어를 배치했다."
            ],
            "printed_pages": [
              306,
              307
            ],
            "printed_texts": [
              "temporibus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "line_break_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 4권 68장 2절은 통상 4권 41장 4절 전체에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f78c9b6bcdde1f563ee8d5902b58be610c89a91fc0bf66536a34b567cef3f570",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n319.jpg",
            "page_key": "2:306",
            "printed_page": 306,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cde9c36c106765ad651836303d32aaa0e9926d2a086fc9d3c2d2778485d4eeef",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem multi quidem Domini sermones, unum autem et eundem omnes annuntiant Patrem factorem mundi hujus, oportebat et nos propter eos, qui in multis erroribus continentur, per multa confutare, si quo modo possent per multa confutati ad veritatem converti et salvari. Necessarium est autem, conscriptioni huic in sequenti post Domini sermones subjungere Pauli quoque doctrinam, et examinare sententiam ejus, et Apostolum exponere, et quaecunque ab haereticis in totum non intelligentibus quae a Paulo dicta sunt, alias acceperunt interpretationes, explanare, et dementiam insensationis eorum ostendere: et ab eodem Paulo, ex quo nobis quaestiones inferunt, manifestare, illos quidem mendaces, Apostolum vero praedicatorem esse veritatis, et omnia consonantia veritatis praeconio docuisse; unum Deum Patrem eum, qui locutus sit ad Abraham, qui legisdationem fecerit, qui prophetas praemiserit, qui novissimis temporibus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1866e04302c4ca57e82eb3ac9852fc8619a03c6091868702f5752be7005da8b6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n320.jpg",
            "page_key": "2:307",
            "printed_page": 307,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8e94c1264d3bce4c60a26e318f146a706b536ff32c7d754a7e4ac212cd79ad9f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Filium suum misit, et salutem suo plasmati donat, quod est carnis substantia. Reliquos igitur sermones Domini, quos quidem non per parabolas, sed simpliciter ipsis dictionibus docuit de Patre, et expositionem epistolarum beati Apostoli, in altero libro disponentes, integrum tibi opus exprobrationis et eversionis falso cognominatae agnitionis, praestante Deo, praebebimus; et nos ipsos, et te ad contradictionem omnium haereticorum in quinque exercentes libris.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:64103897e6e7ee350b5e734b10264bd5adafdf305ef934fc73f81b6dcfe289d4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem multi quidem Domini sermones, unum autem et eundem omnes annuntiant Patrem factorem mundi hujus, oportebat et nos propter eos, qui in multis erroribus continentur, per multa confutare, si quo modo possent per multa confutati ad veritatem converti et salvari. Necessarium est autem, conscriptioni huic in sequenti post Domini sermones subjungere Pauli quoque doctrinam, et examinare sententiam ejus, et Apostolum exponere, et quaecunque ab haereticis in totum non intelligentibus quae a Paulo dicta sunt, alias acceperunt interpretationes, explanare, et dementiam insensationis eorum ostendere: et ab eodem Paulo, ex quo nobis quaestiones inferunt, manifestare, illos quidem mendaces, Apostolum vero praedicatorem esse veritatis, et omnia consonantia veritatis praeconio docuisse; unum Deum Patrem eum, qui locutus sit ad Abraham, qui legisdationem fecerit, qui prophetas praemiserit, qui novissimis temporibus Filium suum misit, et salutem suo plasmati donat, quod est carnis substantia. Reliquos igitur sermones Domini, quos quidem non per parabolas, sed simpliciter ipsis dictionibus docuit de Patre, et expositionem epistolarum beati Apostoli, in altero libro disponentes, integrum tibi opus exprobrationis et eversionis falso cognominatae agnitionis, praestante Deo, praebebimus; et nos ipsos, et te ad contradictionem omnium haereticorum in quinque exercentes libris.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cca1cf3dd04f2b2daf96d918356f59e6cce2fcb23f1066ebaf022e3ae6c058ff",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "plasma는 하나님께서 ‘빚으신 것’이고, 저자는 이를 carnis substantia, 곧 ‘육신의 실체’라고 풀이한다.",
          "exprobratio와 eversio는 거짓으로 지식이라 불리는 것을 드러내고 논박하는 저술의 두 측면이다. Harvey판 307쪽 주 2는 이 문구를 저자가 붙인 책 제목과 연결한다.",
          "다섯 권의 책은 이 저술 전체의 구성을 가리킨다. 다음 권에는 아버지에 관한 주님의 나머지 말씀과 바울 서신 해설을 배치하겠다고 예고한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cde9c36c106765ad651836303d32aaa0e9926d2a086fc9d3c2d2778485d4eeef",
              "sha256:8e94c1264d3bce4c60a26e318f146a706b536ff32c7d754a7e4ac212cd79ad9f"
            ],
            "text": "주님의 말씀은 많지만, 모두 이 세상을 만드신 한 분, 바로 같은 아버지를 선포한다. 많은 오류에 사로잡힌 이들을 위해 우리도 여러 가지로 논박해야 했다. 그들이 여러 가지 논박을 받아 어떻게든 진리로 돌아서서 구원을 얻을 수 있게 하려는 것이다. 이 저술의 다음 부분에서는 주님의 말씀에 이어 바울의 가르침도 덧붙이고, 그의 뜻을 살피며, 사도의 말을 풀이해야 한다. 이단자들이 전혀 이해하지 못한 채 바울이 한 말들에 다른 해석을 붙인 모든 대목을 해명하고, 그들의 무분별함에서 나오는 광기를 드러내야 한다. 그들은 바울을 근거로 우리에게 문제를 제기하므로, 바로 그 바울을 통해 그들은 거짓말하는 자들이고 사도는 진리를 선포하는 사람이며, 그가 가르친 모든 것이 진리의 선포와 일치함을 밝힐 필요가 있다. 곧 하나님 아버지는 한 분이시다. 그분은 아브라함에게 말씀하시고, 율법을 주시며, 예언자들을 앞서 보내시고, 마지막 때에 자신의 아들을 보내신 분이다. 그분은 자신이 빚으신 것에 구원을 주시는데, 그것은 육신의 실체이다. 그러므로 우리는 주님의 나머지 말씀, 곧 비유를 통해서가 아니라 말씀 그대로 아버지에 관해 명백하게 가르치신 내용과, 복된 사도의 편지들에 관한 해설을 다음 권에 배치할 것이다. 하나님께서 도와주시면, 거짓으로 지식이라 불리는 것을 드러내고 논박하는 저작 전체를 그대에게 제공할 것이다. 우리 자신과 그대가 다섯 권의 책을 통해 모든 이단자에게 반박할 수 있도록 훈련하는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64103897e6e7ee350b5e734b10264bd5adafdf305ef934fc73f81b6dcfe289d4"
        ],
        "text": "주님의 말씀은 많지만, 모두 이 세상을 만드신 한 분, 바로 같은 아버지를 선포한다. 많은 오류에 사로잡힌 이들을 위해 우리도 여러 가지로 논박해야 했다. 그들이 여러 가지 논박을 받아 어떻게든 진리로 돌아서서 구원을 얻을 수 있게 하려는 것이다. 이 저술의 다음 부분에서는 주님의 말씀에 이어 바울의 가르침도 덧붙이고, 그의 뜻을 살피며, 사도의 말을 풀이해야 한다. 이단자들이 전혀 이해하지 못한 채 바울이 한 말들에 다른 해석을 붙인 모든 대목을 해명하고, 그들의 무분별함에서 나오는 광기를 드러내야 한다. 그들은 바울을 근거로 우리에게 문제를 제기하므로, 바로 그 바울을 통해 그들은 거짓말하는 자들이고 사도는 진리를 선포하는 사람이며, 그가 가르친 모든 것이 진리의 선포와 일치함을 밝힐 필요가 있다. 곧 하나님 아버지는 한 분이시다. 그분은 아브라함에게 말씀하시고, 율법을 주시며, 예언자들을 앞서 보내시고, 마지막 때에 자신의 아들을 보내신 분이다. 그분은 자신이 빚으신 것에 구원을 주시는데, 그것은 육신의 실체이다. 그러므로 우리는 주님의 나머지 말씀, 곧 비유를 통해서가 아니라 말씀 그대로 아버지에 관해 명백하게 가르치신 내용과, 복된 사도의 편지들에 관한 해설을 다음 권에 배치할 것이다. 하나님께서 도와주시면, 거짓으로 지식이라 불리는 것을 드러내고 논박하는 저작 전체를 그대에게 제공할 것이다. 우리 자신과 그대가 다섯 권의 책을 통해 모든 이단자에게 반박할 수 있도록 훈련하는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:05d1a6969242dc6af7021e5257e8bdd87ed6e8226ce01d82594ab4deda4db356",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
      },
      "work_location": "4.h68.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-4:harvey-chapter-68:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:471220204c592dc287e4c798e0721b0321f39cb8338900c2f812aab1fca62ff1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e05eb4d6e7ca25cc862464335c929f1cf9348a2267e585675ef8f927fb18f951",
            "sha256:8b31ecbbba790b6ebdb21b4ebd00ef3624457e578449b39eeaec9234a87ac139"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:120d908d2f45a259625be964ac03059c3b5993452077eeba51f70ab63e8fcdc8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5ee87ca2e886fe822916f270582bf2dff936f57cbf3784afd9a15cc507535a5b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 서두 1, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-praef-1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-praef-1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 서문 전체이며, 숫자 1은 프로젝트 읽기 단위이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d668197538c369e608e70905f3ab3abf5259d82c6f40596dd5dbe214691fa011",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:471220204c592dc287e4c798e0721b0321f39cb8338900c2f812aab1fca62ff1",
            "source_revision_id": "sha256:120d908d2f45a259625be964ac03059c3b5993452077eeba51f70ab63e8fcdc8",
            "translation_revision_id": "sha256:5ee87ca2e886fe822916f270582bf2dff936f57cbf3784afd9a15cc507535a5b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3707c5d79b06b220c310e521163dd8edc47255fea4c68bfadcbe7d281ab6952e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:471220204c592dc287e4c798e0721b0321f39cb8338900c2f812aab1fca62ff1",
            "source_revision_id": "sha256:120d908d2f45a259625be964ac03059c3b5993452077eeba51f70ab63e8fcdc8",
            "translation_revision_id": "sha256:5ee87ca2e886fe822916f270582bf2dff936f57cbf3784afd9a15cc507535a5b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d668197538c369e608e70905f3ab3abf5259d82c6f40596dd5dbe214691fa011",
          "sha256:3707c5d79b06b220c310e521163dd8edc47255fea4c68bfadcbe7d281ab6952e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-praef-1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "division": "preface",
            "mapping_status": "preface_only_no_subdivision_equivalence_claim",
            "system": "conventional"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "division": "preface",
          "edition": "Harvey 1857",
          "paragraph": 1,
          "paragraph_number_status": "project_reading_unit"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              313,
              314
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 서문 전체이며, 숫자 1은 프로젝트 읽기 단위이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "49f6f2e13082b90c416e1b31d9d3c3a39ceb80be6646c506049dd61bba3c276b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n326.jpg",
            "page_key": "2:313",
            "printed_page": 313,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e05eb4d6e7ca25cc862464335c929f1cf9348a2267e585675ef8f927fb18f951",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Traductis, dilectissime, omnibus haereticis in quatuor libris, qui sunt tibi ante hunc a nobis editi, et doctrinis ipsorum manifestatis: eversis quoque his, qui irreligiosas adinvenerunt sententias; aliquid quidem ex propria uniuscujusque illorum doctrina, quam in suis conscriptis reliquerunt, aliquid autem ex ratione universis ostensionibus procedente, et veritate ostensa, et manifestato praeconio Ecclesiae, quod prophetae quidem praeconaverunt, quemadmodum demonstravimus, perfecit autem Christus, Apostoli vero tradiderunt, a quibus Ecclesia accipiens, per universum mundum sola bene custodiens, tradidit filiis suis: quaestionibusque omnibus solutis, quae ab haereticis nobis proponuntur: et Apostolorum doctrina explanata, et manifestatis pluribus, quae a Domino per parabolas et dicta sunt et facta: in hoc libro quinto operis universi, qui est de traductione et eversione falso cognominatae agnitionis, ex reliquis doctrinae Domini nostri, et ex apostolicis epistolis, conabimur ostensiones facere, quemadmodum postulasti a nobis, obedientibus tuo praecepto, quoniam et in administratione sermonis positi sumus, et omni modo elaborantibus secundum nostram virtutem, plurima tibi quidem in subsidium praestare adversum contradictiones haereticorum; errantes autem retrahere, et convertere ad Ecclesiam Dei; neophytorum quoque sensum confirmare, ut stabilem custodiant fidem, quam bene custoditam ab Ecclesia acceperunt, ut nullo modo transvertantur ab his, qui male docere eos, et abducere a veritate conantur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e23f84853242d75d57900cde0ef1fcda1efa3db8b6af9f564a95f8a17ef46b32",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n327.jpg",
            "page_key": "2:314",
            "printed_page": 314,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8b31ecbbba790b6ebdb21b4ebd00ef3624457e578449b39eeaec9234a87ac139",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Oportebit autem te, omnesque lecturos hanc scripturam, impensius legere ea quae a nobis praedicta sunt, ut et argumenta ipsa scias, adversus quae contradictiones facimus. Sic enim et legitime eis contradices, et de praeparato accipies adversus eos contradictiones, illorum quidem sententias per coelestem fidem, velut stercora, abjiciens; solum autem verum et firmum magistrum sequens, Verbum Dei, Jesum Christum Dominum nostrum: qui propter immensam suam dilectionem factus est quod sumus nos, uti nos perficeret esse quod et ipse.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:120d908d2f45a259625be964ac03059c3b5993452077eeba51f70ab63e8fcdc8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Traductis, dilectissime, omnibus haereticis in quatuor libris, qui sunt tibi ante hunc a nobis editi, et doctrinis ipsorum manifestatis: eversis quoque his, qui irreligiosas adinvenerunt sententias; aliquid quidem ex propria uniuscujusque illorum doctrina, quam in suis conscriptis reliquerunt, aliquid autem ex ratione universis ostensionibus procedente, et veritate ostensa, et manifestato praeconio Ecclesiae, quod prophetae quidem praeconaverunt, quemadmodum demonstravimus, perfecit autem Christus, Apostoli vero tradiderunt, a quibus Ecclesia accipiens, per universum mundum sola bene custodiens, tradidit filiis suis: quaestionibusque omnibus solutis, quae ab haereticis nobis proponuntur: et Apostolorum doctrina explanata, et manifestatis pluribus, quae a Domino per parabolas et dicta sunt et facta: in hoc libro quinto operis universi, qui est de traductione et eversione falso cognominatae agnitionis, ex reliquis doctrinae Domini nostri, et ex apostolicis epistolis, conabimur ostensiones facere, quemadmodum postulasti a nobis, obedientibus tuo praecepto, quoniam et in administratione sermonis positi sumus, et omni modo elaborantibus secundum nostram virtutem, plurima tibi quidem in subsidium praestare adversum contradictiones haereticorum; errantes autem retrahere, et convertere ad Ecclesiam Dei; neophytorum quoque sensum confirmare, ut stabilem custodiant fidem, quam bene custoditam ab Ecclesia acceperunt, ut nullo modo transvertantur ab his, qui male docere eos, et abducere a veritate conantur. Oportebit autem te, omnesque lecturos hanc scripturam, impensius legere ea quae a nobis praedicta sunt, ut et argumenta ipsa scias, adversus quae contradictiones facimus. Sic enim et legitime eis contradices, et de praeparato accipies adversus eos contradictiones, illorum quidem sententias per coelestem fidem, velut stercora, abjiciens; solum autem verum et firmum magistrum sequens, Verbum Dei, Jesum Christum Dominum nostrum: qui propter immensam suam dilectionem factus est quod sumus nos, uti nos perficeret esse quod et ipse.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f9a038a665af7d26d6bce89d89c35f13572886e3f5a7ccc77b042d29fc02573d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "서문의 quatuor libris는 이 책에 앞서 쓴 네 권을, hoc libro quinto는 현재의 다섯째 권을 가리킨다.",
          "지식의 참됨을 문제 삼는 falso cognominatae agnitionis를 “거짓으로 지식이라 불리는 것”으로 옮겼다. 이 표현은 저술 전체의 목적을 설명한다.",
          "끝 문장은 말씀이 우리와 같은 존재가 되신 일과, 우리를 그분과 같은 존재로 완성하시는 일을 연결한다. esse quod et ipse는 그분과 같이 된다는 관계를 직접 표현한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e05eb4d6e7ca25cc862464335c929f1cf9348a2267e585675ef8f927fb18f951",
              "sha256:8b31ecbbba790b6ebdb21b4ebd00ef3624457e578449b39eeaec9234a87ac139"
            ],
            "text": "가장 사랑하는 이여, 우리는 이 책에 앞서 그대에게 펴낸 네 권의 책에서 모든 이단자를 드러내고 그들의 가르침을 밝혔으며, 불경한 견해를 고안한 자들을 논박했다. 일부는 그들 각자의 고유한 가르침, 곧 그들이 저술에 남긴 가르침에서, 일부는 모든 논증을 거쳐 나아가는 이성적 추론에서 근거를 얻었다. 우리는 진리를 제시했고 교회의 선포를 밝혔다. 앞서 설명했듯이, 예언자들이 그 선포를 미리 알렸고, 그리스도께서 이루셨으며, 사도들이 전해 주었다. 교회는 사도들에게서 받아 온 세상에서 홀로 그것을 잘 지켜 자녀들에게 전해 주었다. 이단자들이 우리에게 제기하는 모든 물음에 답했고, 사도들의 가르침을 설명했으며, 주님께서 비유를 통해 말씀하시고 행하신 많은 일도 밝혔다. 거짓으로 지식이라 불리는 것을 드러내고 논박하는 이 전체 저술의 다섯째 책에서는, 우리 주님의 가르침 가운데 남은 내용과 사도들의 편지를 토대로 논증을 펼치려 한다. 그대가 우리에게 요청한 대로 그대의 당부에 따르는 것이다. 우리도 말씀을 섬기는 일을 맡았으므로, 힘이 닿는 대로 온갖 노력을 기울여 이단자들의 반론에 맞설 수 있도록 그대에게 풍부한 도움을 주려 한다. 길을 잃은 이들을 되찾아 하나님의 교회로 돌아오게 하고, 새 신자들의 마음도 굳건하게 하여, 교회가 잘 지켜 그들에게 전해 준 믿음을 흔들림 없이 지키게 하려 한다. 그들을 그릇되게 가르치고 진리에서 떼어 놓으려 애쓰는 자들에게 결코 휩쓸리지 않게 하려는 것이다. 그대와 이 글을 읽을 모든 이는 우리가 앞서 쓴 내용을 더욱 주의 깊게 읽어야 한다. 우리가 반박하는 논거 자체를 알기 위해서이다. 그래야 그들을 올바르게 반박할 수 있고, 그들에게 맞설 반론도 이미 마련된 것에서 얻을 수 있다. 하늘의 믿음으로 그들의 견해를 오물처럼 내버리고, 참되고 확고한 유일한 스승, 곧 하나님의 말씀, 우리 주 예수 그리스도를 따르라. 그분은 헤아릴 수 없는 사랑 때문에 우리와 같은 존재가 되셨다. 우리를 그분과 같은 존재로 완성하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:120d908d2f45a259625be964ac03059c3b5993452077eeba51f70ab63e8fcdc8"
        ],
        "text": "가장 사랑하는 이여, 우리는 이 책에 앞서 그대에게 펴낸 네 권의 책에서 모든 이단자를 드러내고 그들의 가르침을 밝혔으며, 불경한 견해를 고안한 자들을 논박했다. 일부는 그들 각자의 고유한 가르침, 곧 그들이 저술에 남긴 가르침에서, 일부는 모든 논증을 거쳐 나아가는 이성적 추론에서 근거를 얻었다. 우리는 진리를 제시했고 교회의 선포를 밝혔다. 앞서 설명했듯이, 예언자들이 그 선포를 미리 알렸고, 그리스도께서 이루셨으며, 사도들이 전해 주었다. 교회는 사도들에게서 받아 온 세상에서 홀로 그것을 잘 지켜 자녀들에게 전해 주었다. 이단자들이 우리에게 제기하는 모든 물음에 답했고, 사도들의 가르침을 설명했으며, 주님께서 비유를 통해 말씀하시고 행하신 많은 일도 밝혔다. 거짓으로 지식이라 불리는 것을 드러내고 논박하는 이 전체 저술의 다섯째 책에서는, 우리 주님의 가르침 가운데 남은 내용과 사도들의 편지를 토대로 논증을 펼치려 한다. 그대가 우리에게 요청한 대로 그대의 당부에 따르는 것이다. 우리도 말씀을 섬기는 일을 맡았으므로, 힘이 닿는 대로 온갖 노력을 기울여 이단자들의 반론에 맞설 수 있도록 그대에게 풍부한 도움을 주려 한다. 길을 잃은 이들을 되찾아 하나님의 교회로 돌아오게 하고, 새 신자들의 마음도 굳건하게 하여, 교회가 잘 지켜 그들에게 전해 준 믿음을 흔들림 없이 지키게 하려 한다. 그들을 그릇되게 가르치고 진리에서 떼어 놓으려 애쓰는 자들에게 결코 휩쓸리지 않게 하려는 것이다. 그대와 이 글을 읽을 모든 이는 우리가 앞서 쓴 내용을 더욱 주의 깊게 읽어야 한다. 우리가 반박하는 논거 자체를 알기 위해서이다. 그래야 그들을 올바르게 반박할 수 있고, 그들에게 맞설 반론도 이미 마련된 것에서 얻을 수 있다. 하늘의 믿음으로 그들의 견해를 오물처럼 내버리고, 참되고 확고한 유일한 스승, 곧 하나님의 말씀, 우리 주 예수 그리스도를 따르라. 그분은 헤아릴 수 없는 사랑 때문에 우리와 같은 존재가 되셨다. 우리를 그분과 같은 존재로 완성하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5ee87ca2e886fe822916f270582bf2dff936f57cbf3784afd9a15cc507535a5b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
      },
      "work_location": "5.praef.1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:preface-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ba0961ea12202a890a58ec05c2ffd2de1f1d1ec671e3e8e25e6ffa7332d9f075",
        "part_links": [
          [
            "sha256:075dd6595776cf8507eaec3967cfc9e0b3f3d9cc2d5f5d2817754b7a30605de8",
            "sha256:dc55086727a1617060f90ffd155bbb8d87f0ce4edabe3a58319051222aac4bfd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:06df17d63026c08ec6ca1e3bebe59e15a855653849df1344ebee4077b45eb02b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dfd0470efb0b0b578d85f2c7a38aa207a9dc4048863b482880412998398d6edb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 1장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              314,
              315
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "neque antiqua plasmatio Dei deperiret.",
            "source_start": "Non enim aliter nos discere",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1d7eaa0087a21d66dbfea589d3d8227c73ad5a8636db606b2955eea3efc4984b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba0961ea12202a890a58ec05c2ffd2de1f1d1ec671e3e8e25e6ffa7332d9f075",
            "source_revision_id": "sha256:06df17d63026c08ec6ca1e3bebe59e15a855653849df1344ebee4077b45eb02b",
            "translation_revision_id": "sha256:dfd0470efb0b0b578d85f2c7a38aa207a9dc4048863b482880412998398d6edb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0c2f3cf80f9af0f01715ad3e4f98e1e75bfac8801cbd6010b50d45a0630ba6e0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba0961ea12202a890a58ec05c2ffd2de1f1d1ec671e3e8e25e6ffa7332d9f075",
            "source_revision_id": "sha256:06df17d63026c08ec6ca1e3bebe59e15a855653849df1344ebee4077b45eb02b",
            "translation_revision_id": "sha256:dfd0470efb0b0b578d85f2c7a38aa207a9dc4048863b482880412998398d6edb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1d7eaa0087a21d66dbfea589d3d8227c73ad5a8636db606b2955eea3efc4984b",
          "sha256:0c2f3cf80f9af0f01715ad3e4f98e1e75bfac8801cbd6010b50d45a0630ba6e0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              314,
              315
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "neque antiqua plasmatio Dei deperiret.",
            "source_start": "Non enim aliter nos discere",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              314,
              315
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e23f84853242d75d57900cde0ef1fcda1efa3db8b6af9f564a95f8a17ef46b32",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n327.jpg",
            "page_key": "2:314",
            "printed_page": 314,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:075dd6595776cf8507eaec3967cfc9e0b3f3d9cc2d5f5d2817754b7a30605de8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim aliter nos discere poteramus quae sunt Dei, nisi magister noster, Verbum exsistens, homo factus fuisset. Neque enim alius poterat enarrare nobis quae sunt Patris, nisi proprium ipsius Verbum. Quis enim alius cognovit sensum Domini? aut quis alius ejus consiliarius factus est? Neque rursus nos aliter discere poteramus, nisi magistrum nostrum videntes, et per auditum nostrum vocem ejus percipientes, uti imitatores quidem operum, factores autem sermonum ejus facti, communionem habeamus cum ipso; a perfecto, et eo qui est ante omnem conditionem, augmentum accipientes, qui nunc nuper facti sumus a solo optimo et bono, et ab eo qui habet donationem incorruptibilitatis, in eam quae est ad eum similitudinem facti, (praedestinati quidem, ut essemus qui nondum eramus, secundum praescientiam Patris,) facti autem initium facturae, accepimus in praecognitis temporibus secundum ministrationem Verbi, qui est perfectus in omnibus, quoniam Verbum potens, et homo verus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ea6c86f4070fc2c9d6c7d6e764bf8302471a7b4b9d52fdb74c4bdd70217744e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n328.jpg",
            "page_key": "2:315",
            "printed_page": 315,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dc55086727a1617060f90ffd155bbb8d87f0ce4edabe3a58319051222aac4bfd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sanguine suo rationabiliter redimens nos, redemtionem semetipsum dedit pro his, qui in captivitatem ducti sunt. Et quoniam injuste dominabatur nobis apostasia, et cum natura essemus Dei omnipotentis, alienavit nos contra naturam, suos proprios nos faciens discipulos, potens in omnibus Dei Verbum; et non deficiens in sua justitia, juste etiam adversus ipsam conversus est apostasiam, ea quae sunt sua redimens ab ea, non cum vi, quemadmodum illa initio dominabatur nostri, ea quae non erant sua insatiabiliter rapiens, sed secundum suadelam, quemadmodum decebat Deum suadentem, et non vim inferentem, accipere quae vellet; ut neque quod est justum confringeretur, neque antiqua plasmatio Dei deperiret.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:06df17d63026c08ec6ca1e3bebe59e15a855653849df1344ebee4077b45eb02b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non enim aliter nos discere poteramus quae sunt Dei, nisi magister noster, Verbum exsistens, homo factus fuisset. Neque enim alius poterat enarrare nobis quae sunt Patris, nisi proprium ipsius Verbum. Quis enim alius cognovit sensum Domini? aut quis alius ejus consiliarius factus est? Neque rursus nos aliter discere poteramus, nisi magistrum nostrum videntes, et per auditum nostrum vocem ejus percipientes, uti imitatores quidem operum, factores autem sermonum ejus facti, communionem habeamus cum ipso; a perfecto, et eo qui est ante omnem conditionem, augmentum accipientes, qui nunc nuper facti sumus a solo optimo et bono, et ab eo qui habet donationem incorruptibilitatis, in eam quae est ad eum similitudinem facti, (praedestinati quidem, ut essemus qui nondum eramus, secundum praescientiam Patris,) facti autem initium facturae, accepimus in praecognitis temporibus secundum ministrationem Verbi, qui est perfectus in omnibus, quoniam Verbum potens, et homo verus, sanguine suo rationabiliter redimens nos, redemtionem semetipsum dedit pro his, qui in captivitatem ducti sunt. Et quoniam injuste dominabatur nobis apostasia, et cum natura essemus Dei omnipotentis, alienavit nos contra naturam, suos proprios nos faciens discipulos, potens in omnibus Dei Verbum; et non deficiens in sua justitia, juste etiam adversus ipsam conversus est apostasiam, ea quae sunt sua redimens ab ea, non cum vi, quemadmodum illa initio dominabatur nostri, ea quae non erant sua insatiabiliter rapiens, sed secundum suadelam, quemadmodum decebat Deum suadentem, et non vim inferentem, accipere quae vellet; ut neque quod est justum confringeretur, neque antiqua plasmatio Dei deperiret.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d07c8e7930d7ebf39d848c8673c3e13628bc8ea8e76b8993cc8f327cfd75bea7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "initium facturae는 피조물의 시작 또는 첫 열매를 뜻한다. 인쇄314쪽 각주5가 야고보서1:18과 연결하여 제시하는 첫 열매의 뜻을 따랐다.",
          "accepimus는 받았다는 동사만 있고 목적어가 생략되어 있다. 앞의 썩지 않음의 선물과 이어 읽어 “선물을 받았다”로 옮겼다.",
          "apostasia는 배교가 사람들을 지배하고 자기 제자로 삼는다는 의인화된 주어이다. 뒤의 하나님의 말씀은 그 지배에 맞서는 별도 주어이다.",
          "secundum suadelam은 설득의 방식이다. 의로움과 옛 지으심을 함께 보전한다는 마지막 목적절이 이 방식을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:075dd6595776cf8507eaec3967cfc9e0b3f3d9cc2d5f5d2817754b7a30605de8",
              "sha256:dc55086727a1617060f90ffd155bbb8d87f0ce4edabe3a58319051222aac4bfd"
            ],
            "text": "말씀이신 우리 스승께서 사람이 되시지 않았다면, 우리는 하나님의 일을 달리 배울 수 없었을 것이다. 아버지 자신의 말씀 외에는 아버지의 일을 우리에게 알려 줄 이가 아무도 없었기 때문이다. “달리 누가 주님의 생각을 알았는가? 또 달리 누가 그분의 조언자가 되었는가?” 우리는 우리 스승을 뵙고 우리 귀로 그분의 음성을 듣는 것 외에는 달리 배울 수 없었다. 그분의 행위를 본받고 그분의 말씀을 실천하는 이들이 되어 그분과 사귐을 누리며, 완전하신 분, 곧 모든 창조에 앞서 계신 분에게서 성장을 얻기 위해서이다. 우리는 이제 막 지음을 받았다. 가장 뛰어나고 선하신 유일한 분, 곧 썩지 않음의 선물을 지니신 분에게서 그분을 닮은 모습으로 지음을 받은 것이다. 아버지의 미리 아심에 따라, 아직 존재하지 않았던 우리가 존재하도록 예정되었다. 우리는 피조물의 첫 열매가 되었고, 미리 아신 때에 말씀의 섬김을 따라 선물을 받았다. 그분은 모든 면에서 완전하시다. 능력 있는 말씀이시며 참된 사람이시기 때문이다. 그분은 자신의 피로 합당하게 우리를 속량하시고, 사로잡혀 간 이들을 위해 자신을 속량의 값으로 내주셨다. 배교가 우리를 부당하게 지배했고, 우리가 본래 전능하신 하나님께 속해 있었는데도 본성에 어긋나게 우리를 그분에게서 떼어 놓아 자신의 제자로 만들었다. 이에 모든 일에 능하신 하나님의 말씀께서는 자신의 의로움을 조금도 잃지 않으시고 그 배교에 의롭게 맞서셨으며, 배교에게서 자신의 것을 속량하셨다. 배교가 처음 우리를 지배할 때 자신의 것이 아닌 것을 탐욕스럽게 빼앗았듯이, 그렇게 폭력으로 하시지 않고 설득으로 하셨다. 하나님께서 강요 없이 설득하시며 원하시는 것을 취하시는 것이 합당했기 때문이다. 그리하여 의로움이 깨지지 않고, 하나님께서 옛적에 빚으신 존재가 멸망하지 않게 하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:06df17d63026c08ec6ca1e3bebe59e15a855653849df1344ebee4077b45eb02b"
        ],
        "text": "말씀이신 우리 스승께서 사람이 되시지 않았다면, 우리는 하나님의 일을 달리 배울 수 없었을 것이다. 아버지 자신의 말씀 외에는 아버지의 일을 우리에게 알려 줄 이가 아무도 없었기 때문이다. “달리 누가 주님의 생각을 알았는가? 또 달리 누가 그분의 조언자가 되었는가?” 우리는 우리 스승을 뵙고 우리 귀로 그분의 음성을 듣는 것 외에는 달리 배울 수 없었다. 그분의 행위를 본받고 그분의 말씀을 실천하는 이들이 되어 그분과 사귐을 누리며, 완전하신 분, 곧 모든 창조에 앞서 계신 분에게서 성장을 얻기 위해서이다. 우리는 이제 막 지음을 받았다. 가장 뛰어나고 선하신 유일한 분, 곧 썩지 않음의 선물을 지니신 분에게서 그분을 닮은 모습으로 지음을 받은 것이다. 아버지의 미리 아심에 따라, 아직 존재하지 않았던 우리가 존재하도록 예정되었다. 우리는 피조물의 첫 열매가 되었고, 미리 아신 때에 말씀의 섬김을 따라 선물을 받았다. 그분은 모든 면에서 완전하시다. 능력 있는 말씀이시며 참된 사람이시기 때문이다. 그분은 자신의 피로 합당하게 우리를 속량하시고, 사로잡혀 간 이들을 위해 자신을 속량의 값으로 내주셨다. 배교가 우리를 부당하게 지배했고, 우리가 본래 전능하신 하나님께 속해 있었는데도 본성에 어긋나게 우리를 그분에게서 떼어 놓아 자신의 제자로 만들었다. 이에 모든 일에 능하신 하나님의 말씀께서는 자신의 의로움을 조금도 잃지 않으시고 그 배교에 의롭게 맞서셨으며, 배교에게서 자신의 것을 속량하셨다. 배교가 처음 우리를 지배할 때 자신의 것이 아닌 것을 탐욕스럽게 빼앗았듯이, 그렇게 폭력으로 하시지 않고 설득으로 하셨다. 하나님께서 강요 없이 설득하시며 원하시는 것을 취하시는 것이 합당했기 때문이다. 그리하여 의로움이 깨지지 않고, 하나님께서 옛적에 빚으신 존재가 멸망하지 않게 하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dfd0470efb0b0b578d85f2c7a38aa207a9dc4048863b482880412998398d6edb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
      },
      "work_location": "5.h1.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1122eaed46d4008bb4c03f8c3720ab0c9a9caba119feba807e2cbc431d080cb9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:93415139d988d82b5fd8f21f0818410903f273910bb5a5c50e7ec2aa36dfc5b9",
            "sha256:55e137c332fc18592e6c4dc9a97ffc1dffab0a142d95d5d5533b1901edfba0e8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:04ed2eed278654b42538427ce10288d82c452c59a26087a1f062f3db7df15ff1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2354144efaa2f3bb77278063d551d5d321e5777b510ffb9574723ba0b2148a84"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 1장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "perierunt omnes haereticorum doctrinae.",
            "source_start": "Suo igitur sanguine redimente",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et reprobent plasmationem Dei.",
            "source_start": "Vani enim sunt qui",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2de65a27f78fbeb01495d5b9ae28a81a2e935818bd60cd0053f768238c245e75",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1122eaed46d4008bb4c03f8c3720ab0c9a9caba119feba807e2cbc431d080cb9",
            "source_revision_id": "sha256:04ed2eed278654b42538427ce10288d82c452c59a26087a1f062f3db7df15ff1",
            "translation_revision_id": "sha256:2354144efaa2f3bb77278063d551d5d321e5777b510ffb9574723ba0b2148a84"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:94de52936af926c5f41f966efebe9d5252a6cca58c7c25466403f044f2ff7e60",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1122eaed46d4008bb4c03f8c3720ab0c9a9caba119feba807e2cbc431d080cb9",
            "source_revision_id": "sha256:04ed2eed278654b42538427ce10288d82c452c59a26087a1f062f3db7df15ff1",
            "translation_revision_id": "sha256:2354144efaa2f3bb77278063d551d5d321e5777b510ffb9574723ba0b2148a84"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2de65a27f78fbeb01495d5b9ae28a81a2e935818bd60cd0053f768238c245e75",
          "sha256:94de52936af926c5f41f966efebe9d5252a6cca58c7c25466403f044f2ff7e60"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "perierunt omnes haereticorum doctrinae.",
            "source_start": "Suo igitur sanguine redimente",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              315,
              316
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et reprobent plasmationem Dei.",
            "source_start": "Vani enim sunt qui",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "315쪽 위쪽 발췌문의 인쇄 출처는 테오도레토스 대화편 3이다. ψυχῶν은 복수형이며 라틴어 대본은 nostra anima로 되어 있다. 끝의 생략점 뒤에는 별도 출처의 발췌문이 이어진다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Theod. Dial. III. Ἀπαθής. Schultz. IV. 232.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 315,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Τῷ ἰδίῳ οὖν αἵματι λυτρωσαμένου ἡμᾶς τοῦ Κυρίου, καὶ δόντος τὴν ψυχὴν ὑπὲρ τῶν ἡμετέρων ψυχῶν, καὶ τὴν σάρκα τὴν ἑαυτοῦ ἀντὶ τῶν ἡμετέρων σαρκῶν, ..."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Theodoret_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "315-316쪽 아래쪽 발췌문의 인쇄 출처는 테오도레토스 대화편 2이다. 마지막 문장의 그리스어는 육신의 생명(ζωή)을 말하며, 라틴어는 육신의 구원(salus)과 하나님의 형성물을 배척한다는 문구를 싣는다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Theod. Dial. II. Ἀσύγχυτος. Schultz. IV. 129.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 315,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Οὐ γὰρ δοκήσει ταῦτα, ἀλλ’ ἐν ὑποστάσει ἀληθείας ἐγίνετο. Εἰ δὲ μὴ ὢν ἄνθρωπος, ἐφαίνετο ἄνθρωπος, οὔτε ὃ ἦν ἐπ’ ἀληθείας ἔμεινε πνεῦμα Θεοῦ, ἐπεὶ ἀόρατον τὸ πνεῦμα· οὔτε ἀλήθειά τις ἦν ἐν αὐτῷ, οὐ γὰρ ἦν ἐκεῖνα ἅπερ ἐφαίνετο. Προείπομεν δὲ, ὅτι Ἀβραὰμ καὶ οἱ λοιποὶ προφῆται προφητικῶς"
              },
              {
                "printed_page": 316,
                "printed_volume": 2,
                "text": "αὐτὸν ἔβλεπον, τὸ μέλλον ἔσεσθαι δι’ ὄψεως προφητεύοντες. Εἰ οὖν καὶ νῦν τοιοῦτος ἐφάνη, μὴ ὢν ὅπερ ἐφαίνετο, προφητική τις ὀπτασία γέγονε τοῖς ἀνθρώποις, καὶ δεῖ καὶ ἄλλην ἐκδέχεσθαι παρουσίαν αὐτοῦ, ἐν ᾗ τοιοῦτος ἔσται, οἷος νῦν ὁρᾶται προφητικῶς. Ἀπεδείξαμεν δὲ, ὅτι τὸ αὐτό ἐστι, δοκήσει λέγειν πεφηνέναι, καὶ οὐδὲν ἐκ τῆς Μαρίας εἰληφέναι. Οὐδὲ γὰρ ἦν ἀληθῶς σάρκα καὶ αἷμα ἐσχηκὼς, δι’ ὧν ἡμᾶς ἐξηγοράσατο, εἰ μὴ τὴν ἀρχαίαν πλάσιν τοῦ Ἀδὰμ εἰς ἑαυτὸν ἀνεκεφαλαιώσατο. Μάταιοι οὖν οἱ ἀπὸ Βαλεντίνου, τοῦτο δογματίζοντες, ἵνα ἐκβάλωσι τὴν ζωὴν τῆς σαρκός."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Theodoret_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              315,
              316
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ea6c86f4070fc2c9d6c7d6e764bf8302471a7b4b9d52fdb74c4bdd70217744e3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n328.jpg",
            "page_key": "2:315",
            "printed_page": 315,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:93415139d988d82b5fd8f21f0818410903f273910bb5a5c50e7ec2aa36dfc5b9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Suo igitur sanguine redimente nos Domino, et dante animam suam pro nostra anima, et carnem suam pro nostris carnibus, et effundente Spiritum Patris in adunitionem et communionem Dei et hominis, ad homines quidem deponente Deum per Spiritum, ad Deum autem rursus imponente hominem per suam incarnationem, et firme et vere in adventu suo donante nobis incorruptelam, per communionem quae est ad Deum, perierunt omnes haereticorum doctrinae. Vani enim sunt qui putative dicunt eum apparuisse. Non enim putative haec, sed in substantia veritatis fiebant. Si autem cum homo non esset, apparebat homo, neque, quod erat vere, perseveravit Spiritus Dei, quoniam invisibilis est Spiritus, neque veritas quaedam erat in eo, non enim illud erat quod videbatur. Praediximus autem, quoniam Abraham",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5217cb3a204dc5864247864ef05a7ae856d8354e5c5ca945573a4f6ed4e14fd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n329.jpg",
            "page_key": "2:316",
            "printed_page": 316,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:55e137c332fc18592e6c4dc9a97ffc1dffab0a142d95d5d5533b1901edfba0e8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et reliqui prophetae prophetice videbant eum, id quod futurum erat, per visionem prophetantes. Si igitur et nunc talis apparuit, non exsistens quod videbatur, quaedam prophetica visio facta est hominibus, et oportet alium exspectare adventum ejus, in quo talis erit, qualis nunc visus est prophetice. Ostendimus autem, quoniam idem est, putative dicere eum visum, et nihil ex Maria accepisse. Neque enim esset vere sanguinem et carnem habens, per quam nos redemit, nisi antiquam plasmationem Adae in semetipsum recapitulasset. Vani igitur qui a Valentino sunt, hoc dogmatisantes, uti excludant salutem carnis, et reprobent plasmationem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:04ed2eed278654b42538427ce10288d82c452c59a26087a1f062f3db7df15ff1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Suo igitur sanguine redimente nos Domino, et dante animam suam pro nostra anima, et carnem suam pro nostris carnibus, et effundente Spiritum Patris in adunitionem et communionem Dei et hominis, ad homines quidem deponente Deum per Spiritum, ad Deum autem rursus imponente hominem per suam incarnationem, et firme et vere in adventu suo donante nobis incorruptelam, per communionem quae est ad Deum, perierunt omnes haereticorum doctrinae. Vani enim sunt qui putative dicunt eum apparuisse. Non enim putative haec, sed in substantia veritatis fiebant. Si autem cum homo non esset, apparebat homo, neque, quod erat vere, perseveravit Spiritus Dei, quoniam invisibilis est Spiritus, neque veritas quaedam erat in eo, non enim illud erat quod videbatur. Praediximus autem, quoniam Abraham et reliqui prophetae prophetice videbant eum, id quod futurum erat, per visionem prophetantes. Si igitur et nunc talis apparuit, non exsistens quod videbatur, quaedam prophetica visio facta est hominibus, et oportet alium exspectare adventum ejus, in quo talis erit, qualis nunc visus est prophetice. Ostendimus autem, quoniam idem est, putative dicere eum visum, et nihil ex Maria accepisse. Neque enim esset vere sanguinem et carnem habens, per quam nos redemit, nisi antiquam plasmationem Adae in semetipsum recapitulasset. Vani igitur qui a Valentino sunt, hoc dogmatisantes, uti excludant salutem carnis, et reprobent plasmationem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3003949f55ffef08ae173dcbe6707142b6c5487ff51bcee3a4404075950f1eb4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "animam suam pro nostra anima는 자신의 혼과 우리의 혼을 대응시킨다. 이어지는 자신의 육신과 우리의 육신도 같은 구조이다.",
          "perseveravit Spiritus Dei는 그분이 하나님의 영으로 머무는 관계를 말한다. 병렬 그리스어도 그분이 참으로 계셨던 것이 하나님의 영이라고 표현한다.",
          "putative와 in substantia veritatis는 겉으로 보이는 모습과 참된 실재를 대조한다. 이어지는 예언적 환상의 예는 실제 성육신을 설명하는 논거이다.",
          "recapitulasset는 아담의 옛 지으심을 그분 자신 안에 총괄한다는 뜻이다. 이 총괄과 그분의 참된 피와 육신을 연결한다. per quam은 앞의 여성명사 carnem을 받아 그 육신을 통한 속량을 표현한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:93415139d988d82b5fd8f21f0818410903f273910bb5a5c50e7ec2aa36dfc5b9",
              "sha256:55e137c332fc18592e6c4dc9a97ffc1dffab0a142d95d5d5533b1901edfba0e8"
            ],
            "text": "이처럼 주님께서 자신의 피로 우리를 속량하시고, 우리의 혼을 위해 자신의 혼을, 우리의 육신을 위해 자신의 육신을 내주셨다. 하나님과 사람의 결합과 사귐을 위해 아버지의 영을 부어 주셨고, 영을 통해 하나님을 사람들에게 내려오게 하시며, 자신의 성육신을 통해 다시 사람을 하나님께로 올려 주셨다. 그분은 오실 때 하나님과의 사귐을 통해 우리에게 썩지 않음을 확고하고 참되게 주셨다. 이에 이단자들의 모든 가르침이 무너졌다. 그분이 겉모습으로만 나타나셨다고 말하는 이들은 헛되다. 이 일들은 겉모습으로 이루어진 것이 아니라 참된 실재 안에서 이루어졌기 때문이다. 그분이 사람이 아니면서 사람으로 보이셨다면, 참으로 계셨던 그대로 하나님의 영으로 머물지도 않으셨을 것이다. 영은 보이지 않기 때문이다. 그분 안에 어떤 진리도 없었을 것이다. 보이는 그대로의 존재가 아니셨을 것이기 때문이다. 우리는 앞서 말했다. 아브라함과 다른 예언자들은 그분을 예언적으로 보았으며, 장차 일어날 일을 환상을 통해 예언했다. 그러므로 그분이 지금도 그렇게 나타나셨으나 보이는 그대로의 존재가 아니셨다면, 사람들에게 어떤 예언적 환상이 주어진 셈이다. 따라서 그분이 다시 오시기를 기다려야 하며, 그때에야 지금 예언적으로 보이신 그대로의 존재가 되실 것이다. 그분이 겉모습으로 보이셨다고 말하는 것과 마리아에게서 아무것도 받지 않으셨다고 말하는 것은 같다는 점을 우리는 이미 밝혔다. 그분이 아담의 옛 지으심을 자신 안에 총괄하지 않으셨다면, 참된 피와 육신을 지니시지도 않았을 것이기 때문이다. 그분은 그 육신으로 우리를 속량하셨다. 그러므로 발렌티누스의 추종자들은 헛되다. 그들은 이런 가르침을 내세워 육신의 구원을 배제하고 하나님께서 빚으신 존재를 배척하려 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:04ed2eed278654b42538427ce10288d82c452c59a26087a1f062f3db7df15ff1"
        ],
        "text": "이처럼 주님께서 자신의 피로 우리를 속량하시고, 우리의 혼을 위해 자신의 혼을, 우리의 육신을 위해 자신의 육신을 내주셨다. 하나님과 사람의 결합과 사귐을 위해 아버지의 영을 부어 주셨고, 영을 통해 하나님을 사람들에게 내려오게 하시며, 자신의 성육신을 통해 다시 사람을 하나님께로 올려 주셨다. 그분은 오실 때 하나님과의 사귐을 통해 우리에게 썩지 않음을 확고하고 참되게 주셨다. 이에 이단자들의 모든 가르침이 무너졌다. 그분이 겉모습으로만 나타나셨다고 말하는 이들은 헛되다. 이 일들은 겉모습으로 이루어진 것이 아니라 참된 실재 안에서 이루어졌기 때문이다. 그분이 사람이 아니면서 사람으로 보이셨다면, 참으로 계셨던 그대로 하나님의 영으로 머물지도 않으셨을 것이다. 영은 보이지 않기 때문이다. 그분 안에 어떤 진리도 없었을 것이다. 보이는 그대로의 존재가 아니셨을 것이기 때문이다. 우리는 앞서 말했다. 아브라함과 다른 예언자들은 그분을 예언적으로 보았으며, 장차 일어날 일을 환상을 통해 예언했다. 그러므로 그분이 지금도 그렇게 나타나셨으나 보이는 그대로의 존재가 아니셨다면, 사람들에게 어떤 예언적 환상이 주어진 셈이다. 따라서 그분이 다시 오시기를 기다려야 하며, 그때에야 지금 예언적으로 보이신 그대로의 존재가 되실 것이다. 그분이 겉모습으로 보이셨다고 말하는 것과 마리아에게서 아무것도 받지 않으셨다고 말하는 것은 같다는 점을 우리는 이미 밝혔다. 그분이 아담의 옛 지으심을 자신 안에 총괄하지 않으셨다면, 참된 피와 육신을 지니시지도 않았을 것이기 때문이다. 그분은 그 육신으로 우리를 속량하셨다. 그러므로 발렌티누스의 추종자들은 헛되다. 그들은 이런 가르침을 내세워 육신의 구원을 배제하고 하나님께서 빚으신 존재를 배척하려 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2354144efaa2f3bb77278063d551d5d321e5777b510ffb9574723ba0b2148a84",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
      },
      "work_location": "5.h1.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3b459ff6066d00ace935e9270c01a341e7b38b91a36947229dc68f782adc313c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f9a5dfdf9be07f9f11c58bb2f11041a6015194ca652d3e7d0e1ee87d545b7a71",
            "sha256:59bd574106e5b4bdba2e8d8a70f6e8f9eccf6e76e22b46f9f0f2cb7d917a2662"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cf6cade04dd3721b8a84e95eccab6e00a64c3ebdaba96630a563f0c41aa348eb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:224a6864cea09c3674d28a9330f8cb4329c74aef4bce9a1199a1999552c0cf9b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 1장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316,
              317
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:bed5cb9b533c0cea000028aaecc7389865bd6f11d800d21a8e1410ffd18cbc39",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3b459ff6066d00ace935e9270c01a341e7b38b91a36947229dc68f782adc313c",
            "source_revision_id": "sha256:cf6cade04dd3721b8a84e95eccab6e00a64c3ebdaba96630a563f0c41aa348eb",
            "translation_revision_id": "sha256:224a6864cea09c3674d28a9330f8cb4329c74aef4bce9a1199a1999552c0cf9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2488c6d4a85b2a35be5a3d7a457ff8ba42fee31fcf93c37459ec4946dbc3e06a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3b459ff6066d00ace935e9270c01a341e7b38b91a36947229dc68f782adc313c",
            "source_revision_id": "sha256:cf6cade04dd3721b8a84e95eccab6e00a64c3ebdaba96630a563f0c41aa348eb",
            "translation_revision_id": "sha256:224a6864cea09c3674d28a9330f8cb4329c74aef4bce9a1199a1999552c0cf9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:bed5cb9b533c0cea000028aaecc7389865bd6f11d800d21a8e1410ffd18cbc39",
          "sha256:2488c6d4a85b2a35be5a3d7a457ff8ba42fee31fcf93c37459ec4946dbc3e06a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h1-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 1,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103501.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              316,
              317
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 1,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              316,
              317
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5217cb3a204dc5864247864ef05a7ae856d8354e5c5ca945573a4f6ed4e14fd3",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n329.jpg",
            "page_key": "2:316",
            "printed_page": 316,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f9a5dfdf9be07f9f11c58bb2f11041a6015194ca652d3e7d0e1ee87d545b7a71",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vani autem et Ebionaei, unitionem Dei et hominis per fidem non recipientes in suam animam, sed in veteri generationis perseverantes fermento; neque intelligere volentes, quoniam Spiritus sanctus advenit in Mariam, et virtus Altissimi obumbravit eam: quapropter et quod generatum est, sanctum est, et filius Altissimi Dei Patris omnium, qui operatus est incarnationem ejus, et novam ostendit generationem; uti quemadmodum per priorem generationem mortem haereditavimus, sic per generationem hanc haereditaremus vitam. Reprobant itaque hi commixtionem vini coelestis, et sola aqua secularis volunt esse, non recipientes Deum ad commixtionem suam: perseverantes autem in eo qui victus est Adam, et projectus est de paradiso, non contemplantes, quoniam quemadmodum ab initio plasmationis nostrae in Adam ea",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b4727a819f05ed56fdacc3389f08a5349bcaf55da47a54e072147bfb3949f8dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n330.jpg",
            "page_key": "2:317",
            "printed_page": 317,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:59bd574106e5b4bdba2e8d8a70f6e8f9eccf6e76e22b46f9f0f2cb7d917a2662",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quae fuit a Deo adspiratio vitae unita plasmati animavit hominem, et animal rationabile ostendit; sic in fine Verbum Patris et Spiritus Dei, adunitus antiquae substantiae plasmationis Adae, viventem et perfectum effecit hominem, capientem perfectum Patrem: ut quemadmodum in animali omnes mortui sumus, sic in spiritali omnes vivificemur. Non enim effugit aliquando Adam manus Dei, ad quas Pater loquens, dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Et propter hoc in fine non ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex placito Patris manus ejus vivum perfecerunt hominem, uti fiat Adam secundum imaginem et similitudinem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cf6cade04dd3721b8a84e95eccab6e00a64c3ebdaba96630a563f0c41aa348eb",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Vani autem et Ebionaei, unitionem Dei et hominis per fidem non recipientes in suam animam, sed in veteri generationis perseverantes fermento; neque intelligere volentes, quoniam Spiritus sanctus advenit in Mariam, et virtus Altissimi obumbravit eam: quapropter et quod generatum est, sanctum est, et filius Altissimi Dei Patris omnium, qui operatus est incarnationem ejus, et novam ostendit generationem; uti quemadmodum per priorem generationem mortem haereditavimus, sic per generationem hanc haereditaremus vitam. Reprobant itaque hi commixtionem vini coelestis, et sola aqua secularis volunt esse, non recipientes Deum ad commixtionem suam: perseverantes autem in eo qui victus est Adam, et projectus est de paradiso, non contemplantes, quoniam quemadmodum ab initio plasmationis nostrae in Adam ea quae fuit a Deo adspiratio vitae unita plasmati animavit hominem, et animal rationabile ostendit; sic in fine Verbum Patris et Spiritus Dei, adunitus antiquae substantiae plasmationis Adae, viventem et perfectum effecit hominem, capientem perfectum Patrem: ut quemadmodum in animali omnes mortui sumus, sic in spiritali omnes vivificemur. Non enim effugit aliquando Adam manus Dei, ad quas Pater loquens, dicit: Faciamus hominem ad imaginem et similitudinem nostram. Et propter hoc in fine non ex voluntate carnis, neque ex voluntate viri, sed ex placito Patris manus ejus vivum perfecerunt hominem, uti fiat Adam secundum imaginem et similitudinem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1520d82ebe7015e0cbe056ae433b15116dc01be85da5f1892060201d0d733929",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "옛 출생과 새로운 출생은 각각 죽음과 생명의 상속에 연결된다. 성육신의 주체인 아들과 그것을 이루시는 아버지가 구분되어 있다.",
          "하늘의 포도주와 세상의 물은 결합을 설명하는 비유이다. 인쇄316쪽 각주4는 잔에 물을 섞는 관행 및 물만 사용하는 집단과 이 표현을 연결한다.",
          "in animali와 in spiritali는 혼에 속한 이와 영에 속한 이를 대조한다. 두 표현 모두 안에서 죽거나 살아난다는 관계를 가진다.",
          "하나님의 손은 복수이다. 아버지가 그 손들을 향해 창세기1:26을 말씀하시며, 그 손들이 사람을 살아 있는 존재로 완성한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f9a5dfdf9be07f9f11c58bb2f11041a6015194ca652d3e7d0e1ee87d545b7a71",
              "sha256:59bd574106e5b4bdba2e8d8a70f6e8f9eccf6e76e22b46f9f0f2cb7d917a2662"
            ],
            "text": "에비온파도 헛되다. 하나님과 사람의 연합을 믿음으로 자신의 혼 안에 받아들이지 않고, 옛 출생의 누룩 속에 머물기 때문이다. 성령께서 마리아에게 임하시고 지극히 높으신 분의 능력이 그를 덮었다는 사실을 그들은 이해하려 하지 않는다. 그러므로 태어나신 분도 거룩하시며, 만물의 아버지이신 지극히 높으신 하나님의 아들이시다. 아버지께서는 아들의 성육신을 이루시고 새로운 출생을 드러내셨다. 우리가 이전 출생을 통해 죽음을 물려받은 것처럼, 이 출생을 통해 생명을 물려받게 하시려는 것이다. 그들은 하늘의 포도주가 섞이는 것을 배척하고, 세상의 물만 되기를 원하며, 자신들과 결합하시도록 하나님을 받아들이지 않는다. 그들은 패배한 아담, 곧 낙원에서 쫓겨난 아담 안에 머물러 있다. 처음 아담 안에서 우리가 빚어질 때, 하나님에게서 온 생명의 숨결이 빚어진 존재와 결합하여 사람을 살리고 이성 있는 생명체로 드러냈듯이, 마지막에는 아버지의 말씀과 하나님의 영이 아담이 빚어졌던 옛 실체와 결합하여 사람을 살아 있는 완전한 존재, 완전하신 아버지를 받아들이는 존재로 만드셨다는 것을 그들은 헤아리지 못한다. 이는 우리가 혼에 속한 이 안에서 모두 죽은 것처럼, 영에 속한 이 안에서 모두 살아나게 하시려는 것이다. 아담은 하나님의 손을 벗어난 적이 없다. 아버지께서는 그 손들을 향해 말씀하신다. “우리의 형상과 모양에 따라 사람을 만들자.” 그러므로 마지막에 육신의 뜻이나 남자의 뜻에 따라가 아니라, 아버지의 기뻐하심에 따라 그분의 손들이 사람을 살아 있는 존재로 완성하셨다. 아담이 하나님의 형상과 모양에 따라 지어지게 하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cf6cade04dd3721b8a84e95eccab6e00a64c3ebdaba96630a563f0c41aa348eb"
        ],
        "text": "에비온파도 헛되다. 하나님과 사람의 연합을 믿음으로 자신의 혼 안에 받아들이지 않고, 옛 출생의 누룩 속에 머물기 때문이다. 성령께서 마리아에게 임하시고 지극히 높으신 분의 능력이 그를 덮었다는 사실을 그들은 이해하려 하지 않는다. 그러므로 태어나신 분도 거룩하시며, 만물의 아버지이신 지극히 높으신 하나님의 아들이시다. 아버지께서는 아들의 성육신을 이루시고 새로운 출생을 드러내셨다. 우리가 이전 출생을 통해 죽음을 물려받은 것처럼, 이 출생을 통해 생명을 물려받게 하시려는 것이다. 그들은 하늘의 포도주가 섞이는 것을 배척하고, 세상의 물만 되기를 원하며, 자신들과 결합하시도록 하나님을 받아들이지 않는다. 그들은 패배한 아담, 곧 낙원에서 쫓겨난 아담 안에 머물러 있다. 처음 아담 안에서 우리가 빚어질 때, 하나님에게서 온 생명의 숨결이 빚어진 존재와 결합하여 사람을 살리고 이성 있는 생명체로 드러냈듯이, 마지막에는 아버지의 말씀과 하나님의 영이 아담이 빚어졌던 옛 실체와 결합하여 사람을 살아 있는 완전한 존재, 완전하신 아버지를 받아들이는 존재로 만드셨다는 것을 그들은 헤아리지 못한다. 이는 우리가 혼에 속한 이 안에서 모두 죽은 것처럼, 영에 속한 이 안에서 모두 살아나게 하시려는 것이다. 아담은 하나님의 손을 벗어난 적이 없다. 아버지께서는 그 손들을 향해 말씀하신다. “우리의 형상과 모양에 따라 사람을 만들자.” 그러므로 마지막에 육신의 뜻이나 남자의 뜻에 따라가 아니라, 아버지의 기뻐하심에 따라 그분의 손들이 사람을 살아 있는 존재로 완성하셨다. 아담이 하나님의 형상과 모양에 따라 지어지게 하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:224a6864cea09c3674d28a9330f8cb4329c74aef4bce9a1199a1999552c0cf9b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
      },
      "work_location": "5.h1.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-1:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:34f59af21b55e5670b3f799fa60ad6778fc61eaa8061ec49e583d7bfabf578df",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b08821620d9407d89758d7aa755af28c8f8e1b59046592878cbfd00ebdd7b1b7",
            "sha256:50f7ac4298b4face39a6f74394b0c7bdb9d60b2e0938da5b76a231eb3f62fb81",
            "sha256:da31056c48c5a4767edf6bb02fe78fc6c5a313b44f37b9183e135795af68f200"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:21ce2ef6e4c46da06ca7622e2ba56e1bf6200d1eff6c6f4ac7cb15cfea27b648"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7b3f8dc0f12e78d17718ada037b05706f06109745b04bb969a7fd6ccc8138e9f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 2장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ut nos colligeret in sinum Patris.",
            "source_start": "Vani autem et qui",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et remissionem peccatorum.",
            "source_start": "Vani autem omnimodo,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:99efc01463efba589785a64fdc600df658acc5e357d2aacd0dfba8204c3f6305",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:34f59af21b55e5670b3f799fa60ad6778fc61eaa8061ec49e583d7bfabf578df",
            "source_revision_id": "sha256:21ce2ef6e4c46da06ca7622e2ba56e1bf6200d1eff6c6f4ac7cb15cfea27b648",
            "translation_revision_id": "sha256:7b3f8dc0f12e78d17718ada037b05706f06109745b04bb969a7fd6ccc8138e9f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:051d17a55ab2b3ef896115bbb8c10babc795d5d652d38adc1f57571c8c9d5dee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:34f59af21b55e5670b3f799fa60ad6778fc61eaa8061ec49e583d7bfabf578df",
            "source_revision_id": "sha256:21ce2ef6e4c46da06ca7622e2ba56e1bf6200d1eff6c6f4ac7cb15cfea27b648",
            "translation_revision_id": "sha256:7b3f8dc0f12e78d17718ada037b05706f06109745b04bb969a7fd6ccc8138e9f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:99efc01463efba589785a64fdc600df658acc5e357d2aacd0dfba8204c3f6305",
          "sha256:051d17a55ab2b3ef896115bbb8c10babc795d5d652d38adc1f57571c8c9d5dee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ut nos colligeret in sinum Patris.",
            "source_start": "Vani autem et qui",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              317,
              318,
              319
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et remissionem peccatorum.",
            "source_start": "Vani autem omnimodo,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              317,
              318,
              319
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          },
          {
            "explanation": "각주1은 별표가 시리아어 단편의 범위를 표시한다고 설명한다.",
            "printed_notation": "* ... *",
            "printed_page": 318,
            "printed_volume": 2,
            "source_end": "communicatio corporis ejus est.",
            "source_language": "syr",
            "source_start": "Vani autem omnimodo,",
            "type": "parallel_witness_range_marker"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b4727a819f05ed56fdacc3389f08a5349bcaf55da47a54e072147bfb3949f8dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n330.jpg",
            "page_key": "2:317",
            "printed_page": 317,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b08821620d9407d89758d7aa755af28c8f8e1b59046592878cbfd00ebdd7b1b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vani autem et qui in aliena dicunt Deum venisse, velut aliena concupiscentem, uti eum hominem qui ab altero factus esset exhiberet ei Deo, qui neque fecisset neque condidisset, sed et qui desolatus esset ab initio a propria hominum fabricatione. Non ergo justus adventus ejus qui secundum eos advenit in aliena; neque vere nos redemit sanguine suo, si non vere homo factus est, restaurans suo plasmati quod dictum est in principio, factum esse hominem secundum imaginem et similitudinem Dei; non aliena in dolo diripiens, sed sua propria juste et benigne assumens: quantum attinet quidem ad apostasiam, juste suo sanguine redimens nos ab ea; quantum autem ad nos, qui redemti sumus, benigne. Nihil enim illi ante dedimus, neque desiderat aliquid a nobis, quasi indigens; nos autem indigemus ejus quae est ad eum communionis: et propterea benigne effudit semetipsum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4fb34973ce9934536aa058012bd58ffab23808b372e3bc21a94af1fd3e5eb2bd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n331.jpg",
            "page_key": "2:318",
            "printed_page": 318,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:50f7ac4298b4face39a6f74394b0c7bdb9d60b2e0938da5b76a231eb3f62fb81",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ut nos colligeret in sinum Patris. Vani autem omnimodo, qui universam dispositionem Dei contemnunt, et carnis salutem negant et regenerationem ejus spernunt, dicentes non eam capacem esse incorruptibilitatis. Si autem non salvetur haec videlicet, nec Dominus sanguine suo redemit nos, neque calix Eucharistiae communicatio sanguinis ejus est, neque panis quem frangimus communicatio corporis ejus est. Sanguis enim non est nisi a venis et carnibus, et a reliqua quae est secundum hominem substantia, qua vere factum Verbum Dei, sanguine suo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "24cc7a5ec4dd6ea88d2b1ca6f6cf793b43da60e96736bb127e0054f192d2e862",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n332.jpg",
            "page_key": "2:319",
            "printed_page": 319,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:da31056c48c5a4767edf6bb02fe78fc6c5a313b44f37b9183e135795af68f200",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "redemit nos. Quemadmodum et Apostolus ejus ait: In quo habemus redemtionem per sanguinem ejus, et remissionem peccatorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:21ce2ef6e4c46da06ca7622e2ba56e1bf6200d1eff6c6f4ac7cb15cfea27b648",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Vani autem et qui in aliena dicunt Deum venisse, velut aliena concupiscentem, uti eum hominem qui ab altero factus esset exhiberet ei Deo, qui neque fecisset neque condidisset, sed et qui desolatus esset ab initio a propria hominum fabricatione. Non ergo justus adventus ejus qui secundum eos advenit in aliena; neque vere nos redemit sanguine suo, si non vere homo factus est, restaurans suo plasmati quod dictum est in principio, factum esse hominem secundum imaginem et similitudinem Dei; non aliena in dolo diripiens, sed sua propria juste et benigne assumens: quantum attinet quidem ad apostasiam, juste suo sanguine redimens nos ab ea; quantum autem ad nos, qui redemti sumus, benigne. Nihil enim illi ante dedimus, neque desiderat aliquid a nobis, quasi indigens; nos autem indigemus ejus quae est ad eum communionis: et propterea benigne effudit semetipsum, ut nos colligeret in sinum Patris. Vani autem omnimodo, qui universam dispositionem Dei contemnunt, et carnis salutem negant et regenerationem ejus spernunt, dicentes non eam capacem esse incorruptibilitatis. Si autem non salvetur haec videlicet, nec Dominus sanguine suo redemit nos, neque calix Eucharistiae communicatio sanguinis ejus est, neque panis quem frangimus communicatio corporis ejus est. Sanguis enim non est nisi a venis et carnibus, et a reliqua quae est secundum hominem substantia, qua vere factum Verbum Dei, sanguine suo redemit nos. Quemadmodum et Apostolus ejus ait: In quo habemus redemtionem per sanguinem ejus, et remissionem peccatorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c55dc419a3e6c59ca3c4567df38cfa20851255a88444d9b6ccb70327c7fa96c6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "aliena와 sua propria는 남의 것과 자신의 것을 대조한다. 피조물을 지으신 분과 구원하시는 분의 관계가 이 대조의 중심이다.",
          "성찬의 잔과 빵에 관한 세 부정문은 육신이 구원받지 못한다는 가정에 달려 있다. 구원과 실제 피와 몸을 연결하는 반문이다.",
          "318쪽의 별표 둘은 시리아어 단편의 범위를 표시한다. 범위는 Vani autem omnimodo에서 communicatio corporis ejus est까지이다.",
          "qua vere factum의 qua는 앞의 인간 실체를 가리킨다. 하나님의 말씀이 실제로 그 실체가 되셨다는 문장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b08821620d9407d89758d7aa755af28c8f8e1b59046592878cbfd00ebdd7b1b7",
              "sha256:50f7ac4298b4face39a6f74394b0c7bdb9d60b2e0938da5b76a231eb3f62fb81",
              "sha256:da31056c48c5a4767edf6bb02fe78fc6c5a313b44f37b9183e135795af68f200"
            ],
            "text": "하나님께서 남의 것 안으로 오셨다고 말하는 이들도 헛되다. 마치 남의 것을 탐내시어, 만들지도 창조하지도 않았고, 처음부터 자신의 손으로 사람을 지어 본 일도 없는 그 신에게 다른 이가 만든 사람을 바치려 하신 것처럼 말하기 때문이다. 그들의 주장대로 그분이 남의 것 안으로 오셨다면, 그분의 오심은 의롭지 않다. 그분이 참으로 사람이 되시지 않았다면, 자신의 피로 우리를 참되게 속량하시지도 않았을 것이다. 태초에 말씀하신 대로, 사람은 하나님의 형상과 모양에 따라 지어졌으며, 그분은 자신이 빚으신 존재에게 이것을 회복해 주셨다. 속임수로 남의 것을 빼앗으신 것이 아니라, 의롭고 선하게 자신의 것을 거두어들이셨다. 배교와 관련해서는, 자신의 피로 배교에게서 우리를 의롭게 속량하셨고, 속량받은 우리와 관련해서는 선하게 행하셨다. 우리가 그분께 먼저 드린 것은 아무것도 없으며, 그분도 무엇이 부족한 분처럼 우리에게 무언가를 바라시지 않는다. 오히려 우리에게 그분과의 사귐이 필요하다. 그러므로 그분은 선하게 자신을 쏟아 주시어, 우리를 아버지의 품으로 모으셨다. 하나님의 경륜 전체를 업신여기고, 육신의 구원을 부정하며 그 재생을 멸시하고, 육신이 썩지 않음을 받을 수 없다고 말하는 이들은 모든 면에서 헛되다. 참으로 이 육신이 구원받지 못한다면, 주님도 자신의 피로 우리를 속량하시지 않았으며, 성찬의 잔도 그분의 피를 함께 나누는 것이 아니고, 우리가 떼는 빵도 그분의 몸을 함께 나누는 것이 아니다. 피는 핏줄과 살, 그리고 사람을 이루는 나머지 실체에서 나기 때문이다. 하나님의 말씀께서는 참으로 그 실체가 되시어, 자신의 피로 우리를 속량하셨다. 그분의 사도도 이렇게 말한다. “그분 안에서 우리는 그분의 피를 통해 속량과 죄의 용서를 받는다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:21ce2ef6e4c46da06ca7622e2ba56e1bf6200d1eff6c6f4ac7cb15cfea27b648"
        ],
        "text": "하나님께서 남의 것 안으로 오셨다고 말하는 이들도 헛되다. 마치 남의 것을 탐내시어, 만들지도 창조하지도 않았고, 처음부터 자신의 손으로 사람을 지어 본 일도 없는 그 신에게 다른 이가 만든 사람을 바치려 하신 것처럼 말하기 때문이다. 그들의 주장대로 그분이 남의 것 안으로 오셨다면, 그분의 오심은 의롭지 않다. 그분이 참으로 사람이 되시지 않았다면, 자신의 피로 우리를 참되게 속량하시지도 않았을 것이다. 태초에 말씀하신 대로, 사람은 하나님의 형상과 모양에 따라 지어졌으며, 그분은 자신이 빚으신 존재에게 이것을 회복해 주셨다. 속임수로 남의 것을 빼앗으신 것이 아니라, 의롭고 선하게 자신의 것을 거두어들이셨다. 배교와 관련해서는, 자신의 피로 배교에게서 우리를 의롭게 속량하셨고, 속량받은 우리와 관련해서는 선하게 행하셨다. 우리가 그분께 먼저 드린 것은 아무것도 없으며, 그분도 무엇이 부족한 분처럼 우리에게 무언가를 바라시지 않는다. 오히려 우리에게 그분과의 사귐이 필요하다. 그러므로 그분은 선하게 자신을 쏟아 주시어, 우리를 아버지의 품으로 모으셨다. 하나님의 경륜 전체를 업신여기고, 육신의 구원을 부정하며 그 재생을 멸시하고, 육신이 썩지 않음을 받을 수 없다고 말하는 이들은 모든 면에서 헛되다. 참으로 이 육신이 구원받지 못한다면, 주님도 자신의 피로 우리를 속량하시지 않았으며, 성찬의 잔도 그분의 피를 함께 나누는 것이 아니고, 우리가 떼는 빵도 그분의 몸을 함께 나누는 것이 아니다. 피는 핏줄과 살, 그리고 사람을 이루는 나머지 실체에서 나기 때문이다. 하나님의 말씀께서는 참으로 그 실체가 되시어, 자신의 피로 우리를 속량하셨다. 그분의 사도도 이렇게 말한다. “그분 안에서 우리는 그분의 피를 통해 속량과 죄의 용서를 받는다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:7b3f8dc0f12e78d17718ada037b05706f06109745b04bb969a7fd6ccc8138e9f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
      },
      "work_location": "5.h2.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9c0b31eef480eb6a6acc9cf2574b343d3f497941b5ac42ac0678c1eb7fad3425",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3aae40124a962dc857d67790d59fa810ffb666ee6bd161c2f1b2b635c50367e3",
            "sha256:7f46982c6271b393750950fe605c17b15a6b173082da3268e7bef11512dc2d5e",
            "sha256:dd29eb760a34f7dc4a12213527fdd4c4a32ee45d00d471e20432c0f4f69e6843",
            "sha256:a4463b80e5302b3d919e50914356d63cfb2174e9c928ea6b9164452de06a35f4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7320585e88b96ade7e78eddf016c58872cfa44cb4723b2f6314cff96a7c5970f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3cf80fd96306ed79d58e4da38abd0e41425bb920384f7581cfd81c1cc8a17315"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 2장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320,
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ex quo nostra auget corpora.",
            "source_start": "Et quoniam membra ejus sumus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320,
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod est corpus ejus, augetur.",
            "source_start": "Quando ergo et mixtus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:44bff015abc3d0fbe4bca113ef0c4d9e770b7965bc4c07fe2783b84eefec0c50",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c0b31eef480eb6a6acc9cf2574b343d3f497941b5ac42ac0678c1eb7fad3425",
            "source_revision_id": "sha256:7320585e88b96ade7e78eddf016c58872cfa44cb4723b2f6314cff96a7c5970f",
            "translation_revision_id": "sha256:3cf80fd96306ed79d58e4da38abd0e41425bb920384f7581cfd81c1cc8a17315"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b756f8161e1314b67882636d908ef8a1a39ce176a8d222e932f4dd57255a7e5c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c0b31eef480eb6a6acc9cf2574b343d3f497941b5ac42ac0678c1eb7fad3425",
            "source_revision_id": "sha256:7320585e88b96ade7e78eddf016c58872cfa44cb4723b2f6314cff96a7c5970f",
            "translation_revision_id": "sha256:3cf80fd96306ed79d58e4da38abd0e41425bb920384f7581cfd81c1cc8a17315"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:44bff015abc3d0fbe4bca113ef0c4d9e770b7965bc4c07fe2783b84eefec0c50",
          "sha256:b756f8161e1314b67882636d908ef8a1a39ce176a8d222e932f4dd57255a7e5c"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320,
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "ex quo nostra auget corpora.",
            "source_start": "Et quoniam membra ejus sumus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              319,
              320,
              321,
              322
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod est corpus ejus, augetur.",
            "source_start": "Quando ergo et mixtus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "그리스어 발췌는 319쪽에서 다마스쿠스의 요한 Parallela의 인용으로 소개된다. 그리스어의 ὡμολόγησεν과 δεύει에 대응하는 인쇄 라틴어는 qui effusus est와 auget이다. 320쪽 그리스어는 성찬을 그리스도의 몸이라 부르고 라틴어는 피와 몸을 함께 적는다. 322쪽의 αὐτοῦ는 인쇄 본문에 있으며 각주는 삭제를 제안한다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Ex Parall. Joh. Damasc. ed. Halloix. v. Ir.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 319,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἐπειδὴ μέλη αὐτοῦ ἐσμεν, καὶ διὰ τῆς κτίσεως τρεφόμεθα· τὴν δὲ κτίσιν ἡμῖν αὐτὸς παρέχει, τὸν ἥλιον αὐτοῦ ἀνατέλλων, καὶ βρέχων καθὼς βούλεται, τὸ ἀπὸ τῆς κτίσεως ποτήριον αἷμα ἴδιον ὡμολόγησεν, ἐξ οὗ τὸ ἡμέτερον δεύει αἷμα· καὶ τὸν ἀπὸ τῆς κτίσεως ἄρτον ἴδιον σῶμα διεβεβαιώσατο, ἀφ’ οὗ τὰ ἡμέτερα αὔξει σώματα. Ὁπότε οὖν καὶ τὸ κεκραμένον ποτήριον, καὶ ὁ γεγονὼς ἄρτος ἐπιδέχεται"
              },
              {
                "printed_page": 320,
                "printed_volume": 2,
                "text": "τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, καὶ γίνεται ἡ εὐχαριστία σῶμα Χριστοῦ, ἐκ τούτων δὲ αὔξει καὶ συνίσταται ἡ τῆς σαρκὸς"
              },
              {
                "printed_page": 321,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἡμῶν ὑπόστασις· πῶς δεκτικὴν μὴ εἶναι λέγουσι τὴν σάρκα τῆς δωρεᾶς τοῦ Θεοῦ, ἥτις ἐστὶ ζωὴ αἰώνιος, τὴν ἀπὸ τοῦ σώματος καὶ αἵματος τοῦ Κυρίου τρεφομένην, καὶ μέλος αὐτοῦ ὑπάρχουσαν; Καθὼς ὁ μακάριος Παῦλός φησιν ἐν τῇ πρὸς Ἐφεσίους ἐπιστολῇ· ὅτι μέλη ἐσμὲν τοῦ σώματος, ἐκ τῆς σαρκὸς αὐτοῦ, καὶ ἐκ τῶν ὀστέων αὐτοῦ· οὐ περὶ πνευματικοῦ τινος καὶ ἀοράτου ἀνθρώπου λέγων ταῦτα· τὸ γὰρ πνεῦμα"
              },
              {
                "printed_page": 322,
                "printed_volume": 2,
                "text": "οὔτε ὀστέα, οὔτε σάρκα ἔχει· ἀλλὰ περὶ τῆς κατὰ τὸν ἀληθινὸν ἄνθρωπον οἰκονομίας, τῆς ἐκ σαρκὸς καὶ νεύρων καὶ ὀστέων συνεστώσης· ἥτις καὶ ἐκ τοῦ ποτηρίου αὐτοῦ, ὅ ἐστι τὸ αἷμα αὐτοῦ, τρέφεται, καὶ ἐκ τοῦ ἄρτου, ὅ ἐστι τὸ σῶμα αὐτοῦ, αὔξεται."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              319,
              320,
              321,
              322
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "24cc7a5ec4dd6ea88d2b1ca6f6cf793b43da60e96736bb127e0054f192d2e862",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n332.jpg",
            "page_key": "2:319",
            "printed_page": 319,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3aae40124a962dc857d67790d59fa810ffb666ee6bd161c2f1b2b635c50367e3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quoniam membra ejus sumus, et per creaturam nutrimur; creaturam autem ipse nobis praestat, solem suum oriri faciens, et pluens quemadmodum vult, eum calicem qui est creatura, suum sanguinem qui effusus est, ex quo auget nostrum sanguinem; et eum panem qui est a creatura, suum corpus confirmavit, ex quo nostra auget corpora. Quando ergo et mixtus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3a3a9c7c56033af4e05fac29c4d925cb2fe787477f4c316568d189692dd6ae77",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n333.jpg",
            "page_key": "2:320",
            "printed_page": 320,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7f46982c6271b393750950fe605c17b15a6b173082da3268e7bef11512dc2d5e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "calix, et factus panis percipit Verbum Dei, et fit Eucharistia sanguinis et corporis Christi, ex quibus augetur et consistit carnis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3ffb092b667465b4c2af412ec96fc71b774bcd46b8ab1e67d78e4cc9699c183b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n334.jpg",
            "page_key": "2:321",
            "printed_page": 321,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dd29eb760a34f7dc4a12213527fdd4c4a32ee45d00d471e20432c0f4f69e6843",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nostrae substantia; quomodo carnem negant capacem esse donationis Dei, quae est vita aeterna, quae sanguine et corpore Christi nutritur, et membrum ejus est? Quemadmodum et beatus Apostolus ait in epistola quae est ad Ephesios; Quoniam membra sumus corporis ejus, de carne ejus, et de ossibus ejus: non de spiritali aliquo et invisibili homine dicens haec; (Spiritus enim neque ossa, neque",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cb9771b816d9308ba1de7851fadcf5964857cd56e69616efe177735f4b290e52",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n335.jpg",
            "page_key": "2:322",
            "printed_page": 322,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a4463b80e5302b3d919e50914356d63cfb2174e9c928ea6b9164452de06a35f4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "carnes habet) sed de ea dispositione, quae est secundum verum hominem, quae ex carnibus et nervis et ossibus consistit; quae de calice, qui est sanguis ejus, nutritur; et de pane, quod est corpus ejus, augetur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7320585e88b96ade7e78eddf016c58872cfa44cb4723b2f6314cff96a7c5970f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quoniam membra ejus sumus, et per creaturam nutrimur; creaturam autem ipse nobis praestat, solem suum oriri faciens, et pluens quemadmodum vult, eum calicem qui est creatura, suum sanguinem qui effusus est, ex quo auget nostrum sanguinem; et eum panem qui est a creatura, suum corpus confirmavit, ex quo nostra auget corpora. Quando ergo et mixtus calix, et factus panis percipit Verbum Dei, et fit Eucharistia sanguinis et corporis Christi, ex quibus augetur et consistit carnis nostrae substantia; quomodo carnem negant capacem esse donationis Dei, quae est vita aeterna, quae sanguine et corpore Christi nutritur, et membrum ejus est? Quemadmodum et beatus Apostolus ait in epistola quae est ad Ephesios; Quoniam membra sumus corporis ejus, de carne ejus, et de ossibus ejus: non de spiritali aliquo et invisibili homine dicens haec; (Spiritus enim neque ossa, neque carnes habet) sed de ea dispositione, quae est secundum verum hominem, quae ex carnibus et nervis et ossibus consistit; quae de calice, qui est sanguis ejus, nutritur; et de pane, quod est corpus ejus, augetur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "72ed8eebd5ffaf91886deb347516ce5fa173ccc63855bae35f3eb2592963f02f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "319쪽 라틴어는 잔을 자신의 흘려진 피라 부르고 auget로 피의 성장을 말한다. 병렬 그리스어에는 피라고 고백하셨다는 동사와 적신다는 동사가 있다.",
          "320쪽 라틴어 성찬 표현에는 피와 몸이 함께 나온다. 그리스어 병렬문의 같은 자리는 그리스도의 몸을 적는다.",
          "섞은 잔의 mixtus는 잔 안의 혼합을 뜻한다. 이어지는 factus panis는 만들어진 빵이다.",
          "에베소서 인용에는 “그분의 살과 뼈에서”라는 구절이 포함되어 있다. 321쪽 각주4는 이 구절의 전승 차이를 설명한다.",
          "nervi는 몸을 이루는 힘줄을 뜻한다. 참된 사람의 경륜을 살, 힘줄, 뼈로 이루어진 몸과 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3aae40124a962dc857d67790d59fa810ffb666ee6bd161c2f1b2b635c50367e3",
              "sha256:7f46982c6271b393750950fe605c17b15a6b173082da3268e7bef11512dc2d5e",
              "sha256:dd29eb760a34f7dc4a12213527fdd4c4a32ee45d00d471e20432c0f4f69e6843",
              "sha256:a4463b80e5302b3d919e50914356d63cfb2174e9c928ea6b9164452de06a35f4"
            ],
            "text": "우리는 그분의 지체이며 피조물을 통해 양분을 얻는다. 그 피조물을 우리에게 주시는 분도 그분이시다. 자신의 해가 떠오르게 하시고 원하시는 대로 비를 내리신다. 그분은 피조물인 잔을 자신이 흘리신 피라고, 피조물에서 나온 빵을 자신의 몸이라고 확증하셨다. 그 잔으로 우리의 피를 자라게 하시고, 그 빵으로 우리의 몸을 자라게 하신다. 그러므로 섞은 잔과 만들어진 빵이 하나님의 말씀을 받아 그리스도의 피와 몸의 성찬이 되고, 그것들로 우리 육신의 실체가 자라고 유지된다면, 그리스도의 피와 몸으로 양분을 얻으며 그분의 지체인 육신이 영원한 생명인 하나님의 선물을 받을 수 없다고 어떻게 말할 수 있는가? 복된 사도도 에베소인들에게 보낸 편지에서 말한다. “우리는 그분의 몸의 지체이며, 그분의 살과 뼈에서 났다.” 그는 어떤 영적이고 보이지 않는 사람에 관해 이 말을 하는 것이 아니다. “영은 뼈와 살이 없기” 때문이다. 오히려 참된 사람을 이루는 경륜, 곧 살과 힘줄과 뼈로 이루어진 존재를 말한다. 그 존재는 그분의 피인 잔으로 양분을 얻고, 그분의 몸인 빵으로 자란다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7320585e88b96ade7e78eddf016c58872cfa44cb4723b2f6314cff96a7c5970f"
        ],
        "text": "우리는 그분의 지체이며 피조물을 통해 양분을 얻는다. 그 피조물을 우리에게 주시는 분도 그분이시다. 자신의 해가 떠오르게 하시고 원하시는 대로 비를 내리신다. 그분은 피조물인 잔을 자신이 흘리신 피라고, 피조물에서 나온 빵을 자신의 몸이라고 확증하셨다. 그 잔으로 우리의 피를 자라게 하시고, 그 빵으로 우리의 몸을 자라게 하신다. 그러므로 섞은 잔과 만들어진 빵이 하나님의 말씀을 받아 그리스도의 피와 몸의 성찬이 되고, 그것들로 우리 육신의 실체가 자라고 유지된다면, 그리스도의 피와 몸으로 양분을 얻으며 그분의 지체인 육신이 영원한 생명인 하나님의 선물을 받을 수 없다고 어떻게 말할 수 있는가? 복된 사도도 에베소인들에게 보낸 편지에서 말한다. “우리는 그분의 몸의 지체이며, 그분의 살과 뼈에서 났다.” 그는 어떤 영적이고 보이지 않는 사람에 관해 이 말을 하는 것이 아니다. “영은 뼈와 살이 없기” 때문이다. 오히려 참된 사람을 이루는 경륜, 곧 살과 힘줄과 뼈로 이루어진 존재를 말한다. 그 존재는 그분의 피인 잔으로 양분을 얻고, 그분의 몸인 빵으로 자란다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3cf80fd96306ed79d58e4da38abd0e41425bb920384f7581cfd81c1cc8a17315",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
      },
      "work_location": "5.h2.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:685a8d481e3c9780268251f24fed56bf30a1350d2cdebfad597f21714bb3f85d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:11048b414dc255578a99037b90e0c359837d15847b986848f220df2089c3fa3d",
            "sha256:2057128bcec3686cda176b329de3b7dec561971de0b1f2ee21e49b7333c2e2de",
            "sha256:95b320a53a40372bd0d1557221cd23f81fdbd7b583587e44b1062eae65310cd5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:667fbed376e5520d252b77df3ed08df75299e31c33beff9e0aa95b4861a83038"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:bc6f638794257510d269afb12a84826d1344df7e02ce585636fdf01bc5e2acd7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 2장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              322,
              323,
              324
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "neque Deum, neque nosmetipsos ignorantes?",
            "source_start": "Et quemadmodum lignum vitis",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2c0e21d9f4e831b8d05a3999e213b9b2748a762eadbc76b6b72f6d13ea8a3bcc",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:685a8d481e3c9780268251f24fed56bf30a1350d2cdebfad597f21714bb3f85d",
            "source_revision_id": "sha256:667fbed376e5520d252b77df3ed08df75299e31c33beff9e0aa95b4861a83038",
            "translation_revision_id": "sha256:bc6f638794257510d269afb12a84826d1344df7e02ce585636fdf01bc5e2acd7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:372cc80ac20f87314f888e8a287e495e9309ae9c1b61972605740b8092c9f316",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:685a8d481e3c9780268251f24fed56bf30a1350d2cdebfad597f21714bb3f85d",
            "source_revision_id": "sha256:667fbed376e5520d252b77df3ed08df75299e31c33beff9e0aa95b4861a83038",
            "translation_revision_id": "sha256:bc6f638794257510d269afb12a84826d1344df7e02ce585636fdf01bc5e2acd7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2c0e21d9f4e831b8d05a3999e213b9b2748a762eadbc76b6b72f6d13ea8a3bcc",
          "sha256:372cc80ac20f87314f888e8a287e495e9309ae9c1b61972605740b8092c9f316"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h2-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 2,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103502.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              322,
              323,
              324
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "neque Deum, neque nosmetipsos ignorantes?",
            "source_start": "Et quemadmodum lignum vitis",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 2,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "319쪽에서 시작한 그리스어 발췌의 연속이다. 323쪽의 ὄντως와 προχαρίζεται는 인쇄 본문대로 보존했다. 같은 쪽 각주는 전자에 대응하는 라틴어 huic를 τούτῳ로 설명하고 후자에는 προῖκα χαρίζεται라는 교정안을 소개한다. 323쪽 말미 Μήτιγε 문장은 324쪽에서 끝나며 Harvey II.3에 속한다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Ex Parall. Joh. Damasc. ed. Halloix. v. Ir.",
            "printed_reference_inherited_from_preceding_block": true,
            "printed_reference_page": 319,
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 322,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Καὶ ὅνπερ τρόπον τὸ ξύλον τῆς ἀμπέλου κλιθὲν εἰς τὴν γῆν τῷ ἰδίῳ καιρῷ ἐκαρποφόρησε, καὶ ὁ κόκκος τοῦ σίτου πεσὼν εἰς τὴν γῆν καὶ διαλυθεὶς, πολλοστὸς ἐγέρθη διὰ τοῦ Πνεύματος τοῦ Θεοῦ, τοῦ συνέχοντος τὰ πάντα· ἔπειτα δὲ διὰ τῆς σοφίας τοῦ Θεοῦ εἰς χρῆσιν ἐλθόντα ἀνθρώπων, καὶ"
              },
              {
                "printed_page": 323,
                "printed_volume": 2,
                "text": "προσλαμβανόμενα τὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, εὐχαριστία γίνεται, ὅπερ ἐστὶ σῶμα καὶ αἷμα τοῦ Χριστοῦ· οὕτως καὶ τὰ ἡμέτερα σώματα ἐξ αὐτῆς τρεφόμενα, καὶ τεθέντα εἰς τὴν γῆν, καὶ διαλυθέντα ἐν αὐτῇ, ἀναστήσεται ἐν τῷ ἰδίῳ καιρῷ, τοῦ λόγου τοῦ Θεοῦ τὴν ἔγερσιν αὐτοῖς χαριζομένου εἰς δόξαν Θεοῦ καὶ πατρός· ὃς ὄντως τῷ θνητῷ τὴν ἀθανασίαν περιποιεῖ, καὶ τῷ φθαρτῷ τὴν ἀφθαρσίαν προχαρίζεται, ὅτι δύναμις τοῦ Θεοῦ ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται· ἵνα μὴ ὡς ἐξ ἡμῶν αὐτῶν ἔχοντες τὴν ζωὴν φυσηθῶμεν, καὶ ἐπαρθῶμέν ποτε κατὰ τοῦ Θεοῦ, ἀχάριστον ἔννοιαν ἀναλαβόντες· πείρᾳ δὲ μαθόντες, ὅτι ἐκ τῆς ἐκείνου ὑπεροχῆς, οὐκ ἐκ τῆς ἡμετέρας φύσεως, τὴν εἰς ἀεὶ παραμονὴν ἔχομεν, μήτε τῆς περὶ Θεὸν δόξης, ὡς ἐστὶν, ἀστοχήσωμεν, μήτε τὴν ἡμετέραν φύσιν ἀγνοήσωμεν· ἀλλ’ ἴδωμεν, τί ὁ Θεὸς δύναται, καὶ τί ἄνθρωπος εὐεργετεῖται· καὶ μὴ σφαλῶμέν ποτε τῆς ἀληθοῦς περὶ τῶν ὄντων, ὡς ἐστιν, ὑπολήψεως, τουτέστι, Θεοῦ τε καὶ ἀνθρώπων. Μήτιγε, καθὼς"
              },
              {
                "printed_page": 324,
                "printed_volume": 2,
                "text": "προείπομεν, καὶ διὰ τοῦτο ἠνέσχετο ὁ Θεὸς τὴν εἰς τὴν γῆν ἡμῶν ἀνάλυσιν· ὅπως παντοίως παιδευθέντες, ἐν πᾶσιν εἰς τὸ μέλλον ὦμεν ἀκριβεῖς, μήτε Θεὸν, μήτε ἑαυτοὺς ἀγνοοῦντες;"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              322,
              323,
              324
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          },
          {
            "explanation": "322쪽에서 시작하여323쪽으로 이어지는 단어의 완형을 시작 쪽에 기록했다.",
            "joined_reading": "percipientia",
            "printed_pages": [
              322,
              323
            ],
            "printed_parts": [
              "percipi-",
              "entia"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "joined_word_across_page_boundary"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cb9771b816d9308ba1de7851fadcf5964857cd56e69616efe177735f4b290e52",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n335.jpg",
            "page_key": "2:322",
            "printed_page": 322,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:11048b414dc255578a99037b90e0c359837d15847b986848f220df2089c3fa3d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quemadmodum lignum vitis depositum in terram, suo fructificat tempore, et granum tritici decidens in terram et dissolutum, multiplex surgit per Spiritum Dei, qui continet omnia; quae deinde per sapientiam in usum hominis veniunt, et percipientia",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d914d188eae506e53e96722718ec22faddd2dec4f12fd9a62e145b5cc429f6ce",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n336.jpg",
            "page_key": "2:323",
            "printed_page": 323,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2057128bcec3686cda176b329de3b7dec561971de0b1f2ee21e49b7333c2e2de",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "verbum Dei Eucharistia fiunt, quod est corpus et sanguis Christi: sic et nostra corpora ex ea nutrita, et reposita in terram, et resoluta in ea, resurgent in suo tempore, Verbo Dei resurrectionem eis donante, in gloriam Dei Patris: qui huic mortali immortalitatem circumdat, et corruptibili incorruptelam gratuito donat, quoniam virtus Dei in infirmitate perficitur: ut non quasi ex nobisipsis habentes vitam, inflemur aliquando et extollamur adversus Deum, ingratam mentem accipientes; experimento autem discentes, quoniam ex illius magnitudine, et non ex nostra natura, habemus in aeternum perseverantiam, neque ab ea quae est circa Deum gloria, sicuti est, frustremur aliquando, neque nostram naturam ignoremus; sed ut sciamus, et quid Deus potest, et quid homo beneficii accipit: et non erremus aliquando a vera comprehensione eorum quae sunt, et quemadmodum sunt, id est Dei et hominis. Et numquid forte, quemadmodum praediximus, propter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7b45c4b8aae2c3fcfb9c23d485900e951fb8c5d260548b726dbb81575044235d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n337.jpg",
            "page_key": "2:324",
            "printed_page": 324,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:95b320a53a40372bd0d1557221cd23f81fdbd7b583587e44b1062eae65310cd5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hoc passus est Deus fieri in nobis resolutionem; ut per omnia eruditi, in omnibus simus diligentes, neque Deum, neque nosmetipsos ignorantes?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:667fbed376e5520d252b77df3ed08df75299e31c33beff9e0aa95b4861a83038",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quemadmodum lignum vitis depositum in terram, suo fructificat tempore, et granum tritici decidens in terram et dissolutum, multiplex surgit per Spiritum Dei, qui continet omnia; quae deinde per sapientiam in usum hominis veniunt, et percipientia verbum Dei Eucharistia fiunt, quod est corpus et sanguis Christi: sic et nostra corpora ex ea nutrita, et reposita in terram, et resoluta in ea, resurgent in suo tempore, Verbo Dei resurrectionem eis donante, in gloriam Dei Patris: qui huic mortali immortalitatem circumdat, et corruptibili incorruptelam gratuito donat, quoniam virtus Dei in infirmitate perficitur: ut non quasi ex nobisipsis habentes vitam, inflemur aliquando et extollamur adversus Deum, ingratam mentem accipientes; experimento autem discentes, quoniam ex illius magnitudine, et non ex nostra natura, habemus in aeternum perseverantiam, neque ab ea quae est circa Deum gloria, sicuti est, frustremur aliquando, neque nostram naturam ignoremus; sed ut sciamus, et quid Deus potest, et quid homo beneficii accipit: et non erremus aliquando a vera comprehensione eorum quae sunt, et quemadmodum sunt, id est Dei et hominis. Et numquid forte, quemadmodum praediximus, propter hoc passus est Deus fieri in nobis resolutionem; ut per omnia eruditi, in omnibus simus diligentes, neque Deum, neque nosmetipsos ignorantes?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a9bbaa4b7f5b26fa9f7bad27b8257d596e6a1add6677f83cf705f1ebd072b566",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "포도나무 줄기와 밀알의 성장, 성찬, 몸의 부활이 한 비유의 흐름을 이룬다. 이 본문의 Spiritus Dei는 식물이 다시 자라는 과정의 주체이다.",
          "라틴어는 썩을 것에 썩지 않음을 “거저” 주신다고 한다. gratuito에 대응하는 한국어는 하나님의 선물이 값없이 주어짐을 표현한다.",
          "resolutio는 몸이 풀어지는 해체이다. 마지막 질문은 이 해체를 통해 하나님과 인간의 관계를 배우는 일을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:11048b414dc255578a99037b90e0c359837d15847b986848f220df2089c3fa3d",
              "sha256:2057128bcec3686cda176b329de3b7dec561971de0b1f2ee21e49b7333c2e2de",
              "sha256:95b320a53a40372bd0d1557221cd23f81fdbd7b583587e44b1062eae65310cd5"
            ],
            "text": "땅에 심은 포도나무 줄기가 제철에 열매를 맺고, 땅에 떨어져 풀어진 밀알이 만물을 붙드시는 하나님의 영을 통해 여러 배로 자라난다. 이것들은 그 뒤 지혜를 통해 사람에게 쓰일 것이 되고, 하나님의 말씀을 받아 성찬이 된다. 그 성찬은 그리스도의 몸과 피이다. 이와 같이 우리의 몸도 성찬으로 양분을 얻고, 땅에 묻혀 그 안에서 풀어졌다가 제때에 다시 일어날 것이다. 하나님의 말씀이 몸에 부활을 주시어 하나님 아버지께 영광이 되게 하실 것이다. 그분은 이 죽을 것에 죽지 않음을 입히시고, 썩을 것에 썩지 않음을 거저 주신다. 하나님의 능력은 약함 속에서 완성되기 때문이다. 우리가 마치 스스로 생명을 지닌 것처럼 감사할 줄 모르는 마음을 품고 부풀어 올라 하나님께 맞서지 않게 하시려는 것이다. 우리가 우리 본성이 아니라 그분의 위대하심으로 영원히 존속함을 얻는다는 것을 경험으로 배우게 하시려는 것이다. 그리하여 하나님께 속한 영광의 참된 모습을 놓치지 않고, 우리 자신의 본성도 알게 하신다. 하나님께서 하실 수 있는 일과 사람이 받는 은혜를 알게 하시려는 것이다. 존재하는 것들을 그 실제 모습대로, 곧 하나님과 사람을 참되게 이해하는 데서 결코 벗어나지 않게 하시려는 것이다. 어쩌면 우리가 앞서 말했듯이, 바로 이 때문에 하나님께서는 우리에게 해체가 일어나도록 허락하신 것이 아닐까? 모든 일을 통해 배워, 하나님과 우리 자신을 모두 알고, 모든 일에 주의를 기울이게 하시려는 것이 아닐까?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:667fbed376e5520d252b77df3ed08df75299e31c33beff9e0aa95b4861a83038"
        ],
        "text": "땅에 심은 포도나무 줄기가 제철에 열매를 맺고, 땅에 떨어져 풀어진 밀알이 만물을 붙드시는 하나님의 영을 통해 여러 배로 자라난다. 이것들은 그 뒤 지혜를 통해 사람에게 쓰일 것이 되고, 하나님의 말씀을 받아 성찬이 된다. 그 성찬은 그리스도의 몸과 피이다. 이와 같이 우리의 몸도 성찬으로 양분을 얻고, 땅에 묻혀 그 안에서 풀어졌다가 제때에 다시 일어날 것이다. 하나님의 말씀이 몸에 부활을 주시어 하나님 아버지께 영광이 되게 하실 것이다. 그분은 이 죽을 것에 죽지 않음을 입히시고, 썩을 것에 썩지 않음을 거저 주신다. 하나님의 능력은 약함 속에서 완성되기 때문이다. 우리가 마치 스스로 생명을 지닌 것처럼 감사할 줄 모르는 마음을 품고 부풀어 올라 하나님께 맞서지 않게 하시려는 것이다. 우리가 우리 본성이 아니라 그분의 위대하심으로 영원히 존속함을 얻는다는 것을 경험으로 배우게 하시려는 것이다. 그리하여 하나님께 속한 영광의 참된 모습을 놓치지 않고, 우리 자신의 본성도 알게 하신다. 하나님께서 하실 수 있는 일과 사람이 받는 은혜를 알게 하시려는 것이다. 존재하는 것들을 그 실제 모습대로, 곧 하나님과 사람을 참되게 이해하는 데서 결코 벗어나지 않게 하시려는 것이다. 어쩌면 우리가 앞서 말했듯이, 바로 이 때문에 하나님께서는 우리에게 해체가 일어나도록 허락하신 것이 아닐까? 모든 일을 통해 배워, 하나님과 우리 자신을 모두 알고, 모든 일에 주의를 기울이게 하시려는 것이 아닐까?",
        "translation_revision_id": "sha256:bc6f638794257510d269afb12a84826d1344df7e02ce585636fdf01bc5e2acd7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
      },
      "work_location": "5.h2.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-2:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1e81729a1103f567d1761c6ee2c6c85785662860ca29f9511c2691a1632734e7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a8c37f62a5de40d6abc3a5617f43f0c39bbe5cd48f97450bdd1678ce29f4fd6e",
            "sha256:ca0615225b3594b96deab19062e0777494fb1af58b557b23e3d082fd90d7c041"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6615ab34de7966689e5fa0ccb536bc2432ba61441a4c6aeb4c196be31cce7daf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a8016a46b53ae56ff14a1c22d0e2b9b2742b0658604785d0be6ba2b557472ba8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 3장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              324,
              325
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c4088f60aeef715406bf32580f0cc2f260211be2467483b43735062c43dcee67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1e81729a1103f567d1761c6ee2c6c85785662860ca29f9511c2691a1632734e7",
            "source_revision_id": "sha256:6615ab34de7966689e5fa0ccb536bc2432ba61441a4c6aeb4c196be31cce7daf",
            "translation_revision_id": "sha256:a8016a46b53ae56ff14a1c22d0e2b9b2742b0658604785d0be6ba2b557472ba8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7f51ceff49f476fbdd0b0d3370cc2b0b1f579aee56f4d9640648b1861fd365ba",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1e81729a1103f567d1761c6ee2c6c85785662860ca29f9511c2691a1632734e7",
            "source_revision_id": "sha256:6615ab34de7966689e5fa0ccb536bc2432ba61441a4c6aeb4c196be31cce7daf",
            "translation_revision_id": "sha256:a8016a46b53ae56ff14a1c22d0e2b9b2742b0658604785d0be6ba2b557472ba8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c4088f60aeef715406bf32580f0cc2f260211be2467483b43735062c43dcee67",
          "sha256:7f51ceff49f476fbdd0b0d3370cc2b0b1f579aee56f4d9640648b1861fd365ba"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              324,
              325
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "adopted_reading": "ut veritatem simul et dilectionem auferret ab eo, eam quae est ad eum qui fecit eum.",
            "editorial_notation": "Grabe cancels nec and et after eo.",
            "evidence_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n338.jpg",
            "explanation": "교만이 진리와 창조주를 향한 사랑을 빼앗는다는 문맥에 따라 각주에 제시된 nec와 et 삭제를 채택했다. Grabe의 ad eum을 ad Deum으로 바꾸는 추가 교정은 채택하지 않았다.",
            "printed_page": 325,
            "printed_reading": "ut nec veritatem simul et dilectionem auferret ab eo, et eam quae est ad eum qui fecit eum.",
            "printed_volume": 2,
            "responsibility": "J. E. Grabe, reported by W. Wigan Harvey, note 5",
            "type": "adopted_editorial_correction"
          },
          {
            "description": "324쪽에는 새 출처 표기가 없다. 그리스어 발췌는 두 생략점을 포함한다. 라틴어 대본의 고린도후서 12:7-9 인용에서 마지막 문장만 그리스어로 실려 있다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": null,
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 324,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ΣΑΦΕΣΤΑΤΑ δὲ Παῦλος ἀπέδειξεν, ὅτι παρεδόθη τῇ ἑαυτοῦ ἀσθενείᾳ ὁ ἄνθρωπος, ἵνα μὴ ἐπαρθεὶς ἀστοχήσῃ τῆς ἀληθείας, ... εἰπών· ... ἥδιστα οὖν μᾶλλον καυχήσομαι ἐπὶ ταῖς ἀσθενείαις, ἵνα ἐπισκηνώσῃ ἐπ’ ἐμὲ ἡ δύναμις τοῦ Χριστοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_parallel_printed_author_excerpt",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              324,
              325
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7b45c4b8aae2c3fcfb9c23d485900e951fb8c5d260548b726dbb81575044235d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n337.jpg",
            "page_key": "2:324",
            "printed_page": 324,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a8c37f62a5de40d6abc3a5617f43f0c39bbe5cd48f97450bdd1678ce29f4fd6e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifestissime autem Apostolus ostendit, quoniam traditus est suae infirmitati homo, ne elatus aliquando excideret a veritate, in secunda quae est ad Corinthios dicens: Et ut sublimitate revelationum non superextollar, datus est mihi stimulus carnis, angelus Satanae, uti me colaphiset. Et super hoc ter Dominum rogavi, ut absistat a me: et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Libenter ergo magis gloriabor in infirmitatibus, ut inhabitet in me virtus Christi. Quid ergo? (dicet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a1c0532683d8b7f174e41cf5c5d9f809962e68c7e3eeb4f221150cd11cf183c4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n338.jpg",
            "page_key": "2:325",
            "printed_page": 325,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ca0615225b3594b96deab19062e0777494fb1af58b557b23e3d082fd90d7c041",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "enim aliquis) voluit ergo Dominus Apostolum suum sic colaphisari, et talem sustinere infirmitatem? Etiam, dicit verbum. Virtus enim in infirmitate perficitur, meliorem efficiens hunc, qui per suam infirmitatem cognoscit virtutem Dei. Quemadmodum enim didicisset homo, quoniam ipse quidem infirmus et natura mortalis, Deus autem immortalis et potens, nisi id quod est in utroque, didicisset experimento? Suam enim infirmitatem discere per sustinentiam, nihil est malum: magis autem et bonum est non aberrare in natura sua. Extolli autem adversus Deum, et praesumtionem suae gloriae assumere, ingratum reddens hominem, multum mali inferebat ei, ut veritatem simul et dilectionem auferret ab eo, eam quae est ad eum qui fecit eum. Utrorumque autem experientia veram quae est de Deo et homine agnitionem indidit ei; et auxit ejus erga Deum dilectionem. Ubi autem augmentum est dilectionis, ibi major gloria Dei virtute perficitur his qui diligunt eum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6615ab34de7966689e5fa0ccb536bc2432ba61441a4c6aeb4c196be31cce7daf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifestissime autem Apostolus ostendit, quoniam traditus est suae infirmitati homo, ne elatus aliquando excideret a veritate, in secunda quae est ad Corinthios dicens: Et ut sublimitate revelationum non superextollar, datus est mihi stimulus carnis, angelus Satanae, uti me colaphiset. Et super hoc ter Dominum rogavi, ut absistat a me: et dixit mihi: Sufficit tibi gratia mea; nam virtus in infirmitate perficitur. Libenter ergo magis gloriabor in infirmitatibus, ut inhabitet in me virtus Christi. Quid ergo? (dicet enim aliquis) voluit ergo Dominus Apostolum suum sic colaphisari, et talem sustinere infirmitatem? Etiam, dicit verbum. Virtus enim in infirmitate perficitur, meliorem efficiens hunc, qui per suam infirmitatem cognoscit virtutem Dei. Quemadmodum enim didicisset homo, quoniam ipse quidem infirmus et natura mortalis, Deus autem immortalis et potens, nisi id quod est in utroque, didicisset experimento? Suam enim infirmitatem discere per sustinentiam, nihil est malum: magis autem et bonum est non aberrare in natura sua. Extolli autem adversus Deum, et praesumtionem suae gloriae assumere, ingratum reddens hominem, multum mali inferebat ei, ut veritatem simul et dilectionem auferret ab eo, eam quae est ad eum qui fecit eum. Utrorumque autem experientia veram quae est de Deo et homine agnitionem indidit ei; et auxit ejus erga Deum dilectionem. Ubi autem augmentum est dilectionis, ibi major gloria Dei virtute perficitur his qui diligunt eum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c85dce61adc6f1ac05c4ea4e749000aa1af704a53776bb5c9c999b935b5e763b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "고린도후서12장 인용에서 육신의 가시와 사탄의 사자는 같은 대상을 설명한다. 주님께 드린 간청의 횟수는 세 번이다.",
          "능력이 약함에서 완성된다는 인용문에는 라틴어 mea가 없다. 앞의 은혜에는 mea가 있어 “내 은혜”라고 한다.",
          "325쪽 각주5에 실린 Grabe의 교정문은 교만이 진리와 창조주를 향한 사랑을 빼앗는다는 뜻이다. 인쇄문의 nec와 ab eo 뒤의 et가 삭제되어 있다.",
          "두 가지의 경험은 인간의 약함과 하나님의 능력을 경험하는 일이다. 그 경험이 지식과 사랑의 성장으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a8c37f62a5de40d6abc3a5617f43f0c39bbe5cd48f97450bdd1678ce29f4fd6e",
              "sha256:ca0615225b3594b96deab19062e0777494fb1af58b557b23e3d082fd90d7c041"
            ],
            "text": "사도는 아주 분명하게 밝혔다. 사람이 교만해져 진리에서 떨어져 나가지 않도록, 자신의 약함에 맡겨졌다는 것이다. 그는 코린토인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “계시의 위대함 때문에 내가 지나치게 높아지지 않도록, 내 육신에 가시, 곧 사탄의 사자가 주어져 나를 치게 되었다. 이 일로 나는 주님께 세 번 간청하여, 그것이 내게서 떠나게 해 달라고 했다. 그분은 내게 말씀하셨다. ‘내 은혜가 네게 충분하다. 능력은 약함 속에서 완성되기 때문이다.’ 그러므로 나는 오히려 기꺼이 약함을 자랑하겠다. 그리스도의 능력이 내 안에 머물게 하려는 것이다.” 누군가는 말할 것이다. “그렇다면, 주님께서 자신의 사도가 그렇게 얻어맞고 그런 약함을 견디기를 원하셨단 말인가?” 말씀은 “그렇다”고 답한다. 능력은 약함 속에서 완성되어, 자신의 약함을 통해 하나님의 능력을 아는 사람을 더 낫게 만들기 때문이다. 양쪽의 실상을 경험으로 배우지 않았다면, 자신은 약하고 본성상 죽을 존재이며, 하나님은 죽지 않으시고 능하신 분임을 사람이 어떻게 배웠겠는가? 견딤을 통해 자신의 약함을 배우는 것은 조금도 나쁜 일이 아니다. 오히려 자신의 본성을 잘못 알지 않는 것은 좋은 일이다. 하나님께 맞서 자신을 높이고 자기 영광을 자만하는 것은 사람을 감사할 줄 모르게 하여, 그에게 큰 해를 끼치며, 진리와 사랑까지 그에게서 빼앗아 간다. 곧 자신을 지으신 분을 향한 사랑을 빼앗는다. 양쪽을 경험하는 것은 사람에게 하나님과 사람에 대한 참된 지식을 심어 주고, 하나님을 향한 그의 사랑을 키운다. 사랑이 자라는 곳에서, 하나님의 능력으로 더 큰 영광이 이루어져 그분을 사랑하는 이들에게 주어진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6615ab34de7966689e5fa0ccb536bc2432ba61441a4c6aeb4c196be31cce7daf"
        ],
        "text": "사도는 아주 분명하게 밝혔다. 사람이 교만해져 진리에서 떨어져 나가지 않도록, 자신의 약함에 맡겨졌다는 것이다. 그는 코린토인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “계시의 위대함 때문에 내가 지나치게 높아지지 않도록, 내 육신에 가시, 곧 사탄의 사자가 주어져 나를 치게 되었다. 이 일로 나는 주님께 세 번 간청하여, 그것이 내게서 떠나게 해 달라고 했다. 그분은 내게 말씀하셨다. ‘내 은혜가 네게 충분하다. 능력은 약함 속에서 완성되기 때문이다.’ 그러므로 나는 오히려 기꺼이 약함을 자랑하겠다. 그리스도의 능력이 내 안에 머물게 하려는 것이다.” 누군가는 말할 것이다. “그렇다면, 주님께서 자신의 사도가 그렇게 얻어맞고 그런 약함을 견디기를 원하셨단 말인가?” 말씀은 “그렇다”고 답한다. 능력은 약함 속에서 완성되어, 자신의 약함을 통해 하나님의 능력을 아는 사람을 더 낫게 만들기 때문이다. 양쪽의 실상을 경험으로 배우지 않았다면, 자신은 약하고 본성상 죽을 존재이며, 하나님은 죽지 않으시고 능하신 분임을 사람이 어떻게 배웠겠는가? 견딤을 통해 자신의 약함을 배우는 것은 조금도 나쁜 일이 아니다. 오히려 자신의 본성을 잘못 알지 않는 것은 좋은 일이다. 하나님께 맞서 자신을 높이고 자기 영광을 자만하는 것은 사람을 감사할 줄 모르게 하여, 그에게 큰 해를 끼치며, 진리와 사랑까지 그에게서 빼앗아 간다. 곧 자신을 지으신 분을 향한 사랑을 빼앗는다. 양쪽을 경험하는 것은 사람에게 하나님과 사람에 대한 참된 지식을 심어 주고, 하나님을 향한 그의 사랑을 키운다. 사랑이 자라는 곳에서, 하나님의 능력으로 더 큰 영광이 이루어져 그분을 사랑하는 이들에게 주어진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a8016a46b53ae56ff14a1c22d0e2b9b2742b0658604785d0be6ba2b557472ba8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
      },
      "work_location": "5.h3.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:47ad4ca1826ca728daa2275ed9419f86c57ce9a2944fde16c20ea71c78787206",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2d502b592c84fba7189e3eca97d351904a374906a69a74c1ff90de08540b1290",
            "sha256:aaf8cd2a574fab701bd5e23b21be7ffb44b10ebc12d46816000ffde96ea4c059"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:420eab4d62b66b9a3b0ff4f98da450ce7a4a04672fcb445fdad9e23323fe6787"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:31944f2b644fdb93261d2c6a8596bc889d2aff5459a3f8a5c7626e01e74ed63f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 3장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              325,
              326
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e8af6af0be8479cbfd1b0dae2f37821d210c4f9dd30556ace54e40f29fc7cc73",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:47ad4ca1826ca728daa2275ed9419f86c57ce9a2944fde16c20ea71c78787206",
            "source_revision_id": "sha256:420eab4d62b66b9a3b0ff4f98da450ce7a4a04672fcb445fdad9e23323fe6787",
            "translation_revision_id": "sha256:31944f2b644fdb93261d2c6a8596bc889d2aff5459a3f8a5c7626e01e74ed63f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e96e63731cabe0f189395a4e5722dce69eb0c99d90b14e852e36af93cef0ffaa",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:47ad4ca1826ca728daa2275ed9419f86c57ce9a2944fde16c20ea71c78787206",
            "source_revision_id": "sha256:420eab4d62b66b9a3b0ff4f98da450ce7a4a04672fcb445fdad9e23323fe6787",
            "translation_revision_id": "sha256:31944f2b644fdb93261d2c6a8596bc889d2aff5459a3f8a5c7626e01e74ed63f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e8af6af0be8479cbfd1b0dae2f37821d210c4f9dd30556ace54e40f29fc7cc73",
          "sha256:e96e63731cabe0f189395a4e5722dce69eb0c99d90b14e852e36af93cef0ffaa"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              325,
              326
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "325쪽에 다마스쿠스의 요한 Parallela의 발췌라는 출처가 다시 적힌다. 그리스어는 라틴어 단락 첫 문장 뒤의 Si enim에 대응하는 부분에서 시작한다. 326쪽 두 생략점에서는 혈관과 신체 기관에 관한 라틴어의 긴 열거가 축약된다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Ex Joh. Damasc. Parall. ibid.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 325,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Εἰ γὰρ τὸ θνητὸν οὐ ζωοποιεῖ, καὶ τὸ φθαρτὸν μὴ ἀνάγει εἰς ἀφθαρσίαν, οὐκ ἔστι δυνατὸς ὁ Θεός. Ἀλλ’ ὅτι δυνατός ἐστιν ἐν τοῖς τοιούτοις πᾶσιν, ἐκ τῆς ἀρχῆς ἡμῶν συννοεῖν ὀφείλομεν· ὅτι λαβὼν ὁ Θεὸς χοῦν ἀπὸ τῆς γῆς, ἐποίησεν"
              },
              {
                "printed_page": 326,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἄνθρωπον. Καίπερ πολλῷ δυσκολώτερον καὶ ἀπιστότερον ἦν, ἐκ μὴ ὄντων ὀστέων τε, καὶ νεύρων, ... καὶ τῆς λοιπῆς τῆς κατὰ τὸν ἄνθρωπον οἰκονομίας, ποιῆσαι εἰς τὸ εἶναι, καὶ ἔμψυχον καὶ λογικὸν ἀπεργάσασθαι ζῷον, ἢ τὸ γεγονὸς, ἔπειτα ἀναλυθὲν εἰς τὴν γῆν, αὖθις ἀποκαταστῆσαι, εἰς ἐκεῖνα χωρῆσαν, ὅθεν τὴν ἀρχὴν μηδέπω γεγονὼς ἐγεγόνει ὁ ἄνθρωπος. Ὁ γὰρ τὴν ἀρχὴν οὐκ ὄντας ποιήσας, ὁπότε ἤθελεν, πολλῷ μᾶλλον τοὺς ἤδη γεγονότας αὖθις ἀποκαταστήσει θελήσας εἰς τὴν ἐπ’ αὐτοῦ διδομένην ζωήν. Εὑρεθήσεται δὲ καὶ δεκτικὴ ἅμα καὶ χωρητικὴ ἡ σὰρξ τῆς τοῦ Θεοῦ δυνάμεως· εἰ γὰρ τὴν ἀρχὴν ἀπεδέξατο τὴν τέχνην τοῦ Θεοῦ, καὶ τὸ μέν τι ἐγένετο ὀφθαλμὸς τοῦ ὁρᾶν, τὸ δὲ οὖς ἀκούειν, ... καὶ ἄλλο ἄλλου. Τί γάρ; οὐκ ἔστιν ἀριθμὸν εἰπεῖν πάσης τῆς κατὰ τὸν ἄνθρωπον μελοποιΐας, ἥτις οὐκ ἄνευ σοφίας πολλῆς ἐγένετο. Τὰ δὲ τέχνης καὶ σοφίας μετέχοντα Θεοῦ, μετέχει καὶ τῆς δυνάμεως αὐτοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              325,
              326
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a1c0532683d8b7f174e41cf5c5d9f809962e68c7e3eeb4f221150cd11cf183c4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n338.jpg",
            "page_key": "2:325",
            "printed_page": 325,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2d502b592c84fba7189e3eca97d351904a374906a69a74c1ff90de08540b1290",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Refutant igitur potentiam Dei, et non contemplantur quod est verbum, qui infirmitatem intuentur carnis, virtutem autem ejus qui suscitat eam a mortuis, non contemplantur. Si enim mortale non vivificat, et corruptibile non revocat ad incorruptelam, jam non potens est Deus. Sed quoniam potens est in his omnibus, de initio nostro contemplari debemus: quoniam sumsit Deus limum de terra, et formavit hominem. Et quidem multo",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ffbbaeb766ef55d4fe9f3857546fccb861f16d2e550d9648a81da9b01bd0fa01",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n339.jpg",
            "page_key": "2:326",
            "printed_page": 326,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:aaf8cd2a574fab701bd5e23b21be7ffb44b10ebc12d46816000ffde96ea4c059",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "difficilius et incredibilius est, ex non exsistentibus ossibus, et nervis, et venis, et reliqua dispositione, quae est secundum hominem, facere ad hoc ut sit, et quidem animalem et rationabilem facere hominem, quam quod factum est, et deinde resolutum est in terram, propter causas quas praediximus, rursus redintegrare, licet in illa cesserit, unde et initio nondum factus, factus est homo. Qui enim initio eum qui non erat, fecit ut esset, quando voluit: multo magis eos, qui jam fuerunt, rursus restituet volens in eam quae ab eo datur vitam. Invenietur autem perceptrix et capax caro virtutis Dei, quae ab initio percepit artem Dei; et aliud quidem factum est oculus videns, aliud auris audiens, aliud manus palpans et operans, aliud nervi undique contensi, et continentes membra, aliud arteriae et venae, sanguinis et spiritus transitoria; aliud vero inviscera diversa; aliud sanguis, copulatio animae et corporis. Quid enim? Non est numerum dicere universae fabricationis, quae est secundum membra hominis, quae non alias facta est sed ex magna sapientia Dei. Quae autem sapientiam participant Domini, participant et virtutem ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:420eab4d62b66b9a3b0ff4f98da450ce7a4a04672fcb445fdad9e23323fe6787",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Refutant igitur potentiam Dei, et non contemplantur quod est verbum, qui infirmitatem intuentur carnis, virtutem autem ejus qui suscitat eam a mortuis, non contemplantur. Si enim mortale non vivificat, et corruptibile non revocat ad incorruptelam, jam non potens est Deus. Sed quoniam potens est in his omnibus, de initio nostro contemplari debemus: quoniam sumsit Deus limum de terra, et formavit hominem. Et quidem multo difficilius et incredibilius est, ex non exsistentibus ossibus, et nervis, et venis, et reliqua dispositione, quae est secundum hominem, facere ad hoc ut sit, et quidem animalem et rationabilem facere hominem, quam quod factum est, et deinde resolutum est in terram, propter causas quas praediximus, rursus redintegrare, licet in illa cesserit, unde et initio nondum factus, factus est homo. Qui enim initio eum qui non erat, fecit ut esset, quando voluit: multo magis eos, qui jam fuerunt, rursus restituet volens in eam quae ab eo datur vitam. Invenietur autem perceptrix et capax caro virtutis Dei, quae ab initio percepit artem Dei; et aliud quidem factum est oculus videns, aliud auris audiens, aliud manus palpans et operans, aliud nervi undique contensi, et continentes membra, aliud arteriae et venae, sanguinis et spiritus transitoria; aliud vero inviscera diversa; aliud sanguis, copulatio animae et corporis. Quid enim? Non est numerum dicere universae fabricationis, quae est secundum membra hominis, quae non alias facta est sed ex magna sapientia Dei. Quae autem sapientiam participant Domini, participant et virtutem ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "151fd8f3fbc6fbb9badb009550f785d3fb8003d1506d3e1717a42e0fabdd2ef4",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "처음의 창조와 이미 지어진 몸의 회복을 비교한다. 뼈와 힘줄과 핏줄이 없던 데서 사람을 만드는 일이 비교문의 더 어려운 항목이다.",
          "동맥과 정맥을 피와 숨의 통로라고 부르는 표현은 이 문헌의 신체 설명이다. spiritus는 여기서 혈관과 연결된 숨 또는 기운을 가리킨다.",
          "inviscera는 인쇄된 내장 명칭이고, copulatio animae et corporis는 피를 혼과 몸의 연결로 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2d502b592c84fba7189e3eca97d351904a374906a69a74c1ff90de08540b1290",
              "sha256:aaf8cd2a574fab701bd5e23b21be7ffb44b10ebc12d46816000ffde96ea4c059"
            ],
            "text": "육신의 약함을 보면서 그 육신을 죽은 자들 가운데서 일으키시는 분의 능력을 헤아리지 않는 이들은, 하나님의 능력을 부인하고 말씀이 무엇인지도 헤아리지 않는다. 하나님께서 죽을 것을 살리지 못하고, 썩을 것을 썩지 않음으로 되돌리지 못하신다면, 더는 능하신 하나님이 아니실 것이다. 하나님께서 이 모든 일에 능하시다는 것을 우리는 우리의 시작에서 살펴야 한다. 하나님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨기 때문이다. 존재하지 않던 뼈와 힘줄과 핏줄, 그리고 사람을 이루는 나머지 구조를 존재하도록 만들고, 사람을 살아 있고 이성 있는 존재로 만드는 것이, 이미 지어진 것이 우리가 앞서 말한 이유들 때문에 땅으로 풀어진 뒤 다시 온전하게 되는 것보다 훨씬 더 어렵고 믿기 힘든 일이다. 사람이 처음의 재료로 돌아갔더라도 그렇다. 아직 지어지지 않았던 사람이 처음에 그 재료에서 지어졌기 때문이다. 처음에 원하시는 때에 없던 이를 있게 하신 분께서는, 이미 존재했던 이들을 원하실 때 다시 회복하시어, 그분께서 주시는 생명에 이르게 하실 것이다. 육신은 하나님의 능력을 받아들일 수 있는 것으로 드러날 것이다. 태초에 하나님의 솜씨를 받아들였기 때문이다. 한 부분은 보는 눈이 되었고, 다른 부분은 듣는 귀가, 다른 부분은 만지고 일하는 손이 되었다. 또 다른 부분은 사방으로 뻗어 지체를 붙드는 힘줄이, 다른 부분은 피와 숨의 통로인 동맥과 정맥이 되었고, 또 다른 부분은 여러 내장이, 다른 부분은 혼과 몸을 이어 주는 피가 되었다. 더 무슨 말을 하겠는가? 사람의 지체를 이루는 이 모든 구성을 낱낱이 헤아릴 수 없다. 그 모든 것은 오직 하나님의 큰 지혜로 지어졌다. 주님의 지혜에 참여하는 것들은 그분의 능력에도 참여한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:420eab4d62b66b9a3b0ff4f98da450ce7a4a04672fcb445fdad9e23323fe6787"
        ],
        "text": "육신의 약함을 보면서 그 육신을 죽은 자들 가운데서 일으키시는 분의 능력을 헤아리지 않는 이들은, 하나님의 능력을 부인하고 말씀이 무엇인지도 헤아리지 않는다. 하나님께서 죽을 것을 살리지 못하고, 썩을 것을 썩지 않음으로 되돌리지 못하신다면, 더는 능하신 하나님이 아니실 것이다. 하나님께서 이 모든 일에 능하시다는 것을 우리는 우리의 시작에서 살펴야 한다. 하나님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨기 때문이다. 존재하지 않던 뼈와 힘줄과 핏줄, 그리고 사람을 이루는 나머지 구조를 존재하도록 만들고, 사람을 살아 있고 이성 있는 존재로 만드는 것이, 이미 지어진 것이 우리가 앞서 말한 이유들 때문에 땅으로 풀어진 뒤 다시 온전하게 되는 것보다 훨씬 더 어렵고 믿기 힘든 일이다. 사람이 처음의 재료로 돌아갔더라도 그렇다. 아직 지어지지 않았던 사람이 처음에 그 재료에서 지어졌기 때문이다. 처음에 원하시는 때에 없던 이를 있게 하신 분께서는, 이미 존재했던 이들을 원하실 때 다시 회복하시어, 그분께서 주시는 생명에 이르게 하실 것이다. 육신은 하나님의 능력을 받아들일 수 있는 것으로 드러날 것이다. 태초에 하나님의 솜씨를 받아들였기 때문이다. 한 부분은 보는 눈이 되었고, 다른 부분은 듣는 귀가, 다른 부분은 만지고 일하는 손이 되었다. 또 다른 부분은 사방으로 뻗어 지체를 붙드는 힘줄이, 다른 부분은 피와 숨의 통로인 동맥과 정맥이 되었고, 또 다른 부분은 여러 내장이, 다른 부분은 혼과 몸을 이어 주는 피가 되었다. 더 무슨 말을 하겠는가? 사람의 지체를 이루는 이 모든 구성을 낱낱이 헤아릴 수 없다. 그 모든 것은 오직 하나님의 큰 지혜로 지어졌다. 주님의 지혜에 참여하는 것들은 그분의 능력에도 참여한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:31944f2b644fdb93261d2c6a8596bc889d2aff5459a3f8a5c7626e01e74ed63f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
      },
      "work_location": "5.h3.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8c07afc32f06746d5f2396d008600aac9b22914d8c01f61f938fd7a589f22889",
        "part_links": [
          [
            "sha256:feb57bf194861adf844deab5ade4484b125f224a086c8fc33cfdd444a4ebc756",
            "sha256:912e245528006b696eceab81cd378f080e8078063ec955df47808a054adc645a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7e867a342c82309651b0e17b59599b024aaf0475bfbfbb39e71d430e042d23a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3f2150b98b3e0c6824ee7568dffb7e291dcf36c67dad0222a537e2b6a298bc6e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 3장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              327,
              328
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a5d267ae28c6d104835ea21de56bbab076a485aae1c73f707543de2d18a12bb2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8c07afc32f06746d5f2396d008600aac9b22914d8c01f61f938fd7a589f22889",
            "source_revision_id": "sha256:a7e867a342c82309651b0e17b59599b024aaf0475bfbfbb39e71d430e042d23a",
            "translation_revision_id": "sha256:3f2150b98b3e0c6824ee7568dffb7e291dcf36c67dad0222a537e2b6a298bc6e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8dad964ccc7f076ab025de5a02617038ee93a60377f90f7cb70cfb5dcfa3424d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8c07afc32f06746d5f2396d008600aac9b22914d8c01f61f938fd7a589f22889",
            "source_revision_id": "sha256:a7e867a342c82309651b0e17b59599b024aaf0475bfbfbb39e71d430e042d23a",
            "translation_revision_id": "sha256:3f2150b98b3e0c6824ee7568dffb7e291dcf36c67dad0222a537e2b6a298bc6e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a5d267ae28c6d104835ea21de56bbab076a485aae1c73f707543de2d18a12bb2",
          "sha256:8dad964ccc7f076ab025de5a02617038ee93a60377f90f7cb70cfb5dcfa3424d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h3-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 3,
            "comparison_note": "Harvey 인쇄325-328쪽의 MASS. V.iii.1-3 여백 표기와 본문 절 경계를 대조했다.",
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103503.htm",
            "evidence_kind": "Harvey_printed_Massuet_chapter_and_section_margin",
            "evidence_pages": [
              327,
              328
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 3,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "description": "325쪽의 다마스쿠스의 요한 발췌가 이어진다. 327쪽의 Ἀλλ’ εἰ는 조건절인 반면 라틴어는 Nam으로 시작한다. 328쪽 [suppl. ζῶμεν]은 인쇄본의 보충 표시를 그대로 포함한다. 마지막 문장의 그리스어 μακαρία는 복된 생명을, 라틴어 longa는 긴 생명을 뜻한다.",
            "normalization": "행 끝과 쪽 경계에서 나뉜 단어를 이어 썼다. 쪽 경계 단어는 시작 쪽에 완형으로 기록했다. 인쇄본의 생략점은 ...로 통일하고 각주 번호는 제외했다.",
            "printed_reference": "Ex Joh. Damasc. Parall. ibid.",
            "printed_reference_inherited_from_preceding_block": true,
            "printed_reference_page": 325,
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 327,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Οὐκ ἄρα οὖν ἄμοιρος ἡ σὰρξ τεχνικῆς σοφίας καὶ δυνάμεως Θεοῦ. Ἀλλ’ εἰ ἡ δύναμις αὐτοῦ, ἥτις ἐστὶ ζωῆς παρεκτικὴ, ἐν ἀσθενείᾳ τελειοῦται, τουτέστιν ἐν σαρκί· εἰπάτωσαν ἡμῖν οἱ λέγοντες μὴ εἶναι δεκτικὴν τὴν σάρκα τῆς παρὰ τοῦ Θεοῦ δεδομένης ζωῆς, πότερον ζῶντες νῦν, καὶ μετέχοντες τῆς ζωῆς λέγουσι ταῦτα, ἢ τὸ καθόλου ζωῆς μετέχοντες μηδὲν, νεκροὺς δὲ αὐτοὺς τῷ παρόντι ὁμολογοῦσιν; Ἀλλ’ εἰ μέν εἰσι νεκροὶ, πῶς καὶ κινοῦνται, καὶ λέγουσι, καὶ τὰ λοιπὰ ποιοῦσιν, ἅπερ οὐχὶ νεκρῶν, ἀλλὰ ζώντων ἔργα; Εἰ δὲ ζῶσι νῦν, καὶ ὅλον σῶμα αὐτῶν μετέχει τῆς ζωῆς, πῶς τολμῶσι λέγειν μὴ εἶναι τὴν σάρκα δεκτικήν τε καὶ μετοχικὴν τῆς ζωῆς, ὁμολογοῦντες ἔχειν ζωὴν ἐν τῷ παρόντι; Ὅμοιον εἴτις σπογγίαν ὕδατος πλήρη κρατῶν, ἢ λαμπάδα φωτὸς, μὴ δύνασθαι λέγει μετέχειν τοῦ ὕδατος ἐπὶ τῆς σπογγίας, μηδὲ τὴν λαμπάδα τοῦ πυρός. Τὸν αὐτὸν τρόπον καὶ οὗτοι ζῆν λέγοντες καὶ βαστάζειν ζωὴν ἐν τοῖς ἰδίοις μέλεσιν, ἔπειτα ἑαυτοῖς ἐναντιούμενοι, τὰ μέλη αὐτῶν ἐπιδεκτικὰ μὴ λέγουσι τῆς ζωῆς."
              },
              {
                "printed_page": 328,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Εἰ δὲ τὸ πρόσκαιρον τοῦ ζῆν, πολλῷ ἀσθενέστερον ἐκείνης τῆς αἰωνίας ζωῆς, ὅμως τοσοῦτον δύναται, ὥστε ζωοποιεῖν ἡμῶν τὰ θνητὰ μέλη· ἡ τούτου δραστικωτέρα αἰώνιος ζωὴ τί ὅτι οὐ ζωοποιεῖ τὴν σάρκα, τὴν ἤδη μεμελετηκυῖαν καὶ εἰθισμένην βαστάζειν τὴν ζωήν; Ὅτι γὰρ ἐπιδεκτικὴ ζωῆς ἐστιν ἡ σὰρξ, ἐκ τοῦ ζῆν δείκνυται· ζῇ δὲ, ἐφ’ ὅσον αὐτὴν ὁ Θεὸς θέλει ζῆν. Ὅτι δὲ καὶ ὁ Θεὸς δυνατὸς παρέχειν αὐτῇ τὴν ζωὴν, δῆλον· ἐκείνου γὰρ παρέχοντος ἡμῖν τὴν ζωὴν [suppl. ζῶμεν]. Καὶ τοῦ Θεοῦ οὖν δυνατοῦ ὄντος ζωοποιεῖν τὸ πλάσμα τοῦ ἑαυτοῦ, καὶ τῆς σαρκὸς δυναμένης ζωοποιεῖσθαι, τί λοιπὸν τὸ κωλῦον αὐτὴν μετέχειν τῆς ἀφθαρσίας, ἥτις ἐστὶ μακαρία καὶ ἀτελεύτητος ζωὴ ὑπὸ Θεοῦ διδομένη;"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "description": "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝 단어를 이어 썼다. 장 제목과 장별 개요 및 각주 본문은 별도 편집 자료이며, 본문 각주 호출 숫자는 제외했다.",
            "printed_pages": [
              327,
              328
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판의 인쇄 장절이다. 통상 인용 체계와 절 경계가 다른 곳은 부분 범위를 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "386908328417cecb40a822ef230f65f43779802cba82612e94d8eb829337f542",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n340.jpg",
            "page_key": "2:327",
            "printed_page": 327,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:feb57bf194861adf844deab5ade4484b125f224a086c8fc33cfdd444a4ebc756",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non igitur exsors est caro sapientiae et virtutis Dei. Nam virtus ejus quae vitam praestat, in infirmitate perficitur, id est, in carne. Dicant autem nobis, qui dicunt non esse capacem carnem illius vitae quae datur a Deo, utrum viventes nunc, et participantes vitam dicant haec; an in totum vitae quidem habentes nihil, mortuos autem semetipsos in praesenti confitebuntur? Et si quidem mortui, quomodo et moventur et loquuntur et reliqua faciunt, quae non mortuorum sed vivorum sunt opera? Si autem vivunt nunc, et totum illorum corpus participat vitae, quomodo audent dicere non esse carnem participatricem vitae, confitentes habere se vitam in praesenti? Simile est quemadmodum si quis spongiam aquae plenam tenens, vel faculam ignis, non posse participare aquae dicat spongiam, neque faculam igni. Eodem modo et hi vivere se dicentes, et portare vitam dicentes, et in suis membris exsultantes, postea sibimetipsis contrarii exsistentes, dicunt non esse membra ipsorum percapabilia vitae. Si autem haec quae est",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5df4bb1bcc7fc6bc0e12f19f3d69576d3f7838bc52c91279594ad91173e6e657",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n341.jpg",
            "page_key": "2:328",
            "printed_page": 328,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:912e245528006b696eceab81cd378f080e8078063ec955df47808a054adc645a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "temporalis vita, cum sit multo infirmior quam illa aeterna vita, tamen tantum potens est, ut vivificet nostra membra mortalia; cur illa quae est aeterna vita, non vivificabit eam carnem, quae jam meditata et assueta sit portare vitam? Quoniam autem participatrix vitae sit caro, ex hoc quod vivat, ostenditur: vivit enim, in quantum Deus vult vivere. Quoniam autem et Deus potens est praestare ei vitam, manifestum est. Illo enim praestante vitam nobis qui vivimus, et Dominus itaque cum sit potens vivificare plasma suum, et caro cum possit vivificari, quid superest quod prohibeat eam percipere incorruptelam, quae est longa et sine fine a Deo tributa vita?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a7e867a342c82309651b0e17b59599b024aaf0475bfbfbb39e71d430e042d23a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non igitur exsors est caro sapientiae et virtutis Dei. Nam virtus ejus quae vitam praestat, in infirmitate perficitur, id est, in carne. Dicant autem nobis, qui dicunt non esse capacem carnem illius vitae quae datur a Deo, utrum viventes nunc, et participantes vitam dicant haec; an in totum vitae quidem habentes nihil, mortuos autem semetipsos in praesenti confitebuntur? Et si quidem mortui, quomodo et moventur et loquuntur et reliqua faciunt, quae non mortuorum sed vivorum sunt opera? Si autem vivunt nunc, et totum illorum corpus participat vitae, quomodo audent dicere non esse carnem participatricem vitae, confitentes habere se vitam in praesenti? Simile est quemadmodum si quis spongiam aquae plenam tenens, vel faculam ignis, non posse participare aquae dicat spongiam, neque faculam igni. Eodem modo et hi vivere se dicentes, et portare vitam dicentes, et in suis membris exsultantes, postea sibimetipsis contrarii exsistentes, dicunt non esse membra ipsorum percapabilia vitae. Si autem haec quae est temporalis vita, cum sit multo infirmior quam illa aeterna vita, tamen tantum potens est, ut vivificet nostra membra mortalia; cur illa quae est aeterna vita, non vivificabit eam carnem, quae jam meditata et assueta sit portare vitam? Quoniam autem participatrix vitae sit caro, ex hoc quod vivat, ostenditur: vivit enim, in quantum Deus vult vivere. Quoniam autem et Deus potens est praestare ei vitam, manifestum est. Illo enim praestante vitam nobis qui vivimus, et Dominus itaque cum sit potens vivificare plasma suum, et caro cum possit vivificari, quid superest quod prohibeat eam percipere incorruptelam, quae est longa et sine fine a Deo tributa vita?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "044702a5b8bb57d2c082087244879d975c83765d16281a35d08374b82aa79651",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "해면과 횃불의 비유는 이미 물과 불을 머금은 물건을 들고서 그것을 담을 수 없다고 주장하는 모순을 나타낸다.",
          "현재의 생명과 영원한 생명은 육신을 살리는 능력으로 비교된다. 하나님께서 원하시는 동안 산다는 조건이 반복된다.",
          "끝의 라틴어 longa et sine fine는 “길고 끝없는” 생명이다. 그리스어 병렬문은 μακαρία를 사용하여 복된 생명이라 표현한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:feb57bf194861adf844deab5ade4484b125f224a086c8fc33cfdd444a4ebc756",
              "sha256:912e245528006b696eceab81cd378f080e8078063ec955df47808a054adc645a"
            ],
            "text": "그러므로 육신은 하나님의 지혜와 능력에서 제외되지 않는다. 생명을 주시는 그분의 능력은 약함, 곧 육신 안에서 완성되기 때문이다. 육신이 하나님께서 주시는 생명을 받을 수 없다고 말하는 이들은 우리에게 대답하라. 그들은 지금 살아서 생명에 참여하며 이 말을 하는가? 아니면 생명을 전혀 지니지 않았고 지금 자신들이 죽어 있다고 고백할 것인가? 정말 죽었다면, 어떻게 움직이고 말하며 다른 일들을 하는가? 그것은 죽은 이들의 일이 아니라 살아 있는 이들의 일이다. 반면 그들이 지금 살아 있고 그들의 온몸이 생명에 참여한다면, 현재 생명을 지녔다고 인정하면서도 어떻게 감히 육신이 생명에 참여할 수 없다고 말하는가? 이는 물을 가득 머금은 해면이나 불붙은 횃불을 들고서, 해면이 물을 머금을 수 없고 횃불이 불을 담을 수 없다고 말하는 것과 같다. 이들 역시 자신들이 살아 있으며 생명을 지니고 있다고 말하고, 자기 지체들을 자랑스러워하다가, 뒤이어 스스로 모순되게도 자기 지체들이 생명을 받을 수 없다고 말한다. 이 일시적인 생명은 저 영원한 생명보다 훨씬 약한데도, 우리의 죽을 지체들을 살릴 만큼 강하다. 그렇다면 영원한 생명이 이미 생명을 지니는 일에 익숙해지고 길들여진 그 육신을 왜 살리지 못하겠는가? 육신이 생명에 참여한다는 것은 그것이 살아 있다는 사실에서 드러난다. 하나님께서 살기를 원하시는 동안 육신은 살아 있기 때문이다. 하나님께서 육신에 생명을 주실 수 있다는 것 역시 분명하다. 지금 살아 있는 우리에게 생명을 주시는 분이 그분이시기 때문이다. 이처럼 주님께서 자신이 빚으신 존재를 살리실 수 있고, 육신도 살아날 수 있다면, 길고 끝없는 생명, 곧 하나님께서 주시는 생명인 썩지 않음을 육신이 받지 못하도록 막을 것이 무엇이 더 남아 있는가?"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a7e867a342c82309651b0e17b59599b024aaf0475bfbfbb39e71d430e042d23a"
        ],
        "text": "그러므로 육신은 하나님의 지혜와 능력에서 제외되지 않는다. 생명을 주시는 그분의 능력은 약함, 곧 육신 안에서 완성되기 때문이다. 육신이 하나님께서 주시는 생명을 받을 수 없다고 말하는 이들은 우리에게 대답하라. 그들은 지금 살아서 생명에 참여하며 이 말을 하는가? 아니면 생명을 전혀 지니지 않았고 지금 자신들이 죽어 있다고 고백할 것인가? 정말 죽었다면, 어떻게 움직이고 말하며 다른 일들을 하는가? 그것은 죽은 이들의 일이 아니라 살아 있는 이들의 일이다. 반면 그들이 지금 살아 있고 그들의 온몸이 생명에 참여한다면, 현재 생명을 지녔다고 인정하면서도 어떻게 감히 육신이 생명에 참여할 수 없다고 말하는가? 이는 물을 가득 머금은 해면이나 불붙은 횃불을 들고서, 해면이 물을 머금을 수 없고 횃불이 불을 담을 수 없다고 말하는 것과 같다. 이들 역시 자신들이 살아 있으며 생명을 지니고 있다고 말하고, 자기 지체들을 자랑스러워하다가, 뒤이어 스스로 모순되게도 자기 지체들이 생명을 받을 수 없다고 말한다. 이 일시적인 생명은 저 영원한 생명보다 훨씬 약한데도, 우리의 죽을 지체들을 살릴 만큼 강하다. 그렇다면 영원한 생명이 이미 생명을 지니는 일에 익숙해지고 길들여진 그 육신을 왜 살리지 못하겠는가? 육신이 생명에 참여한다는 것은 그것이 살아 있다는 사실에서 드러난다. 하나님께서 살기를 원하시는 동안 육신은 살아 있기 때문이다. 하나님께서 육신에 생명을 주실 수 있다는 것 역시 분명하다. 지금 살아 있는 우리에게 생명을 주시는 분이 그분이시기 때문이다. 이처럼 주님께서 자신이 빚으신 존재를 살리실 수 있고, 육신도 살아날 수 있다면, 길고 끝없는 생명, 곧 하나님께서 주시는 생명인 썩지 않음을 육신이 받지 못하도록 막을 것이 무엇이 더 남아 있는가?",
        "translation_revision_id": "sha256:3f2150b98b3e0c6824ee7568dffb7e291dcf36c67dad0222a537e2b6a298bc6e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
      },
      "work_location": "5.h3.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-3:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:933a27f3d111ffedae024e35994a945580f320783d1e0d3ccd027eb2ef9ea9bd",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f965f1b995b545a343630cd6e889c73039e80c93c82652777ce95270788c8469",
            "sha256:fd5dd422722b6e5586f510967d9c89026816cb6e6e826f7ee0bd899d54d2b8f1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:07b7c11c442dd03ec3a793f97310793737df707be2b7fcd9c9eaab6b31f8e758"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:72c09e4e9cb027d485f72c24f885588777b83f5d62c19085d9cca7f26ebab4d7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 4장, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103504.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              328,
              329
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_chapter_contains_multiple_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 4장은 절 번호가 없다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f4948908ab98169f4636a58c351f2009aa353da51262925e49298a6e2168c6f7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:933a27f3d111ffedae024e35994a945580f320783d1e0d3ccd027eb2ef9ea9bd",
            "source_revision_id": "sha256:07b7c11c442dd03ec3a793f97310793737df707be2b7fcd9c9eaab6b31f8e758",
            "translation_revision_id": "sha256:72c09e4e9cb027d485f72c24f885588777b83f5d62c19085d9cca7f26ebab4d7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7c1b57ca44bb8040dacca0bd20c33ea79c5633d18d4120e8328718e7218b7d62",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:933a27f3d111ffedae024e35994a945580f320783d1e0d3ccd027eb2ef9ea9bd",
            "source_revision_id": "sha256:07b7c11c442dd03ec3a793f97310793737df707be2b7fcd9c9eaab6b31f8e758",
            "translation_revision_id": "sha256:72c09e4e9cb027d485f72c24f885588777b83f5d62c19085d9cca7f26ebab4d7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f4948908ab98169f4636a58c351f2009aa353da51262925e49298a6e2168c6f7",
          "sha256:7c1b57ca44bb8040dacca0bd20c33ea79c5633d18d4120e8328718e7218b7d62"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 4,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103504.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              328,
              329
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_chapter_contains_multiple_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 4,
          "edition": "Harvey 1857"
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "329쪽 quemadmodum과 ea quidem을 인쇄면에 맞췄다. 끝 문장은 마침표로 끝난다."
            ],
            "printed_pages": [
              328,
              329
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 4장은 절 번호가 없다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "5df4bb1bcc7fc6bc0e12f19f3d69576d3f7838bc52c91279594ad91173e6e657",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n341.jpg",
            "page_key": "2:328",
            "printed_page": 328,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f965f1b995b545a343630cd6e889c73039e80c93c82652777ce95270788c8469",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Latent autem semetipsos, qui alterum affingunt patrem, praeter Demiurgum, et bonum eum vocant; infirmum et inutilem et negligentem inferentes eum: ut non dicamus, quoniam lividum et invidum, in eo quod dicant non vivificari ab eo nostra corpora.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1320b8799f25a55b9973e8abac7b96dac527f6c65fa14c1d0379b764c7711b9c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n342.jpg",
            "page_key": "2:329",
            "printed_page": 329,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fd5dd422722b6e5586f510967d9c89026816cb6e6e826f7ee0bd899d54d2b8f1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum enim dicant ea quae omnibus sunt manifesta quoniam perseverant immortalia, ut puta spiritus et anima, et quae sunt alia, quoniam vivificantur a patre, aliud autem quod non alias vivificatur, nisi illi Deus praestet, vita derelinqui; aut impotentem et infirmum ostendit patrem ipsorum, aut invidum et lividum. Demiurgo enim et hic vivificante mortalia corpora nostra, et resurrectionem eis per prophetas promittente, quemadmodum ostendimus; quis potentior, et fortior, et vere bonus ostenditur? utrum Demiurgus, qui totum vivificat hominem; an falso cognominatus ipsorum pater? Qui ea quidem quae sunt natura immortalia, quibus a sua natura adest vivere, fingit se vivificare; quibus autem opus est ab eo adjutorium ut vivant, non vivificans illa benigne, sed relinquens illa negligenter in mortem. Utrum ergo et his vitam pater ipsorum, cum possit praestare, non praestat, an cum non possit? Siquidem cum non possit, jam non potens est, neque perfectus super Demiurgum: Demiurgus enim praestat, quemadmodum adest videre, quod ille non potest praestare. Si autem cum possit praestare, non praestat; jam non bonus ostenditur, sed invidus et malignus pater. Si autem et causam aliquam dixerint, per quam non vivificat corpora pater ipsorum, ipsam causam majorem necesse est apparere quam patrem, obtinentem benignitatem ejus; et infirmabitur benignitas ejus propter causam eam quae ab ipsis dicitur. Quoniam autem possunt corpora percipere vitam, omnibus videre est. Vivunt enim in quantum ea Deus vult vivere: et jam non possunt dicere quod minime valeant vitam capere. Si igitur propter necessitatem et causam aliam quandam non vivificantur, quae possunt participare vitam, erit necessitati et causae serviens pater ipsorum, et non jam liber et suae potestatis in sua sententia.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:07b7c11c442dd03ec3a793f97310793737df707be2b7fcd9c9eaab6b31f8e758",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Latent autem semetipsos, qui alterum affingunt patrem, praeter Demiurgum, et bonum eum vocant; infirmum et inutilem et negligentem inferentes eum: ut non dicamus, quoniam lividum et invidum, in eo quod dicant non vivificari ab eo nostra corpora. Cum enim dicant ea quae omnibus sunt manifesta quoniam perseverant immortalia, ut puta spiritus et anima, et quae sunt alia, quoniam vivificantur a patre, aliud autem quod non alias vivificatur, nisi illi Deus praestet, vita derelinqui; aut impotentem et infirmum ostendit patrem ipsorum, aut invidum et lividum. Demiurgo enim et hic vivificante mortalia corpora nostra, et resurrectionem eis per prophetas promittente, quemadmodum ostendimus; quis potentior, et fortior, et vere bonus ostenditur? utrum Demiurgus, qui totum vivificat hominem; an falso cognominatus ipsorum pater? Qui ea quidem quae sunt natura immortalia, quibus a sua natura adest vivere, fingit se vivificare; quibus autem opus est ab eo adjutorium ut vivant, non vivificans illa benigne, sed relinquens illa negligenter in mortem. Utrum ergo et his vitam pater ipsorum, cum possit praestare, non praestat, an cum non possit? Siquidem cum non possit, jam non potens est, neque perfectus super Demiurgum: Demiurgus enim praestat, quemadmodum adest videre, quod ille non potest praestare. Si autem cum possit praestare, non praestat; jam non bonus ostenditur, sed invidus et malignus pater. Si autem et causam aliquam dixerint, per quam non vivificat corpora pater ipsorum, ipsam causam majorem necesse est apparere quam patrem, obtinentem benignitatem ejus; et infirmabitur benignitas ejus propter causam eam quae ab ipsis dicitur. Quoniam autem possunt corpora percipere vitam, omnibus videre est. Vivunt enim in quantum ea Deus vult vivere: et jam non possunt dicere quod minime valeant vitam capere. Si igitur propter necessitatem et causam aliam quandam non vivificantur, quae possunt participare vitam, erit necessitati et causae serviens pater ipsorum, et non jam liber et suae potestatis in sua sententia.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b0146fdbe2ebf0709e5bca823108a1363bffec8333d1c7af2bc4f3653cc0e7b5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Demiurgus는 창조주를 가리킨다. 이 장의 논쟁 상대는 창조주와 그보다 높은 아버지를 구분한다.",
          "영과 혼이 본성상 불멸한다는 주장은 논쟁 상대가 내세우는 전제다. 이레나이오스는 그 전제로부터 그들의 아버지가 몸을 살리지 않는 이유를 묻는다.",
          "obtinentem benignitatem ejus는 선의를 지배하거나 억누르는 원인을 가리킨다. 329쪽 주9는 그리스어 ἐπικρατοῦντα와 비교한다.",
          "Harvey판에는 이 장의 절 번호가 없다. 통상 4장 1-2절이 이 한 단위에 들어 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f965f1b995b545a343630cd6e889c73039e80c93c82652777ce95270788c8469",
              "sha256:fd5dd422722b6e5586f510967d9c89026816cb6e6e826f7ee0bd899d54d2b8f1"
            ],
            "text": "창조주 외에 다른 아버지를 꾸며 내고 그를 선하다고 부르는 사람들은 스스로 속고 있다. 그를 무력하고 쓸모없으며 무관심한 존재로 내세우기 때문이다. 악의와 시기심이 가득하다는 말까지 보태지 않더라도 그렇다. 그들은 그가 우리 몸을 살리지 않는다고 말한다. 누구나 불멸하는 것으로 아는 것들, 이를테면 영과 혼, 그리고 다른 것들을 그 아버지가 살린다고 말하면서, 하나님이 생명을 주셔야만 살아나는 다른 것에는 생명을 주지 않는다고 하기 때문이다. 이는 그들의 아버지가 능력도 힘도 없거나 시기심과 악의에 차 있다는 말이다. 창조주는 지금 여기서도 우리의 죽을 몸을 살리시고, 예언자들을 통해 그 몸의 부활을 약속하셨다. 우리는 이미 이를 밝혔다. 그러면 누가 더 능력 있고 강하며 참으로 선한가? 온 사람을 살리시는 창조주인가, 그들이 거짓으로 아버지라 부르는 자인가? 그는 본성상 불멸하며 그 본성으로 살아가는 것들을 자기가 살리는 척한다. 살아가려면 자기 도움이 필요한 것들은 선의로 살려 주지 않고 무관심하게 죽음에 내버려 둔다. 그렇다면 그들의 아버지는 이들에게도 생명을 줄 수 있으면서 주지 않는가, 줄 수 없어서 그러는가? 줄 수 없다면 그는 능력이 없으며 창조주보다 완전하지도 않다. 창조주는 생명을 주시는데, 우리가 보는 그대로 그에게는 그것을 줄 능력이 없기 때문이다. 줄 수 있으면서 주지 않는다면, 그는 선한 아버지가 아니라 시기심 많고 악한 아버지임이 드러난다. 또 그들이 어떤 이유를 들어 그 때문에 자기들의 아버지가 몸을 살리지 않는다고 한다면, 그 이유가 아버지보다 더 커야 한다. 그의 선의를 억누르기 때문이다. 그들이 내세우는 이유 때문에 그의 선의는 무력해질 것이다. 몸이 생명을 받을 수 있다는 것은 누구나 볼 수 있다. 하나님이 살아 있기를 원하시는 동안 몸은 살아 있다. 그러므로 몸이 생명을 전혀 받을 수 없다고 말할 수는 없다. 만일 필연이나 어떤 다른 이유 때문에 생명에 참여할 수 있는 몸이 살아나지 않는다면, 그들의 아버지는 그 필연과 이유의 종이 될 것이다. 그는 자기 뜻을 자유롭게 정하고 실행할 권한이 없는 셈이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:07b7c11c442dd03ec3a793f97310793737df707be2b7fcd9c9eaab6b31f8e758"
        ],
        "text": "창조주 외에 다른 아버지를 꾸며 내고 그를 선하다고 부르는 사람들은 스스로 속고 있다. 그를 무력하고 쓸모없으며 무관심한 존재로 내세우기 때문이다. 악의와 시기심이 가득하다는 말까지 보태지 않더라도 그렇다. 그들은 그가 우리 몸을 살리지 않는다고 말한다. 누구나 불멸하는 것으로 아는 것들, 이를테면 영과 혼, 그리고 다른 것들을 그 아버지가 살린다고 말하면서, 하나님이 생명을 주셔야만 살아나는 다른 것에는 생명을 주지 않는다고 하기 때문이다. 이는 그들의 아버지가 능력도 힘도 없거나 시기심과 악의에 차 있다는 말이다. 창조주는 지금 여기서도 우리의 죽을 몸을 살리시고, 예언자들을 통해 그 몸의 부활을 약속하셨다. 우리는 이미 이를 밝혔다. 그러면 누가 더 능력 있고 강하며 참으로 선한가? 온 사람을 살리시는 창조주인가, 그들이 거짓으로 아버지라 부르는 자인가? 그는 본성상 불멸하며 그 본성으로 살아가는 것들을 자기가 살리는 척한다. 살아가려면 자기 도움이 필요한 것들은 선의로 살려 주지 않고 무관심하게 죽음에 내버려 둔다. 그렇다면 그들의 아버지는 이들에게도 생명을 줄 수 있으면서 주지 않는가, 줄 수 없어서 그러는가? 줄 수 없다면 그는 능력이 없으며 창조주보다 완전하지도 않다. 창조주는 생명을 주시는데, 우리가 보는 그대로 그에게는 그것을 줄 능력이 없기 때문이다. 줄 수 있으면서 주지 않는다면, 그는 선한 아버지가 아니라 시기심 많고 악한 아버지임이 드러난다. 또 그들이 어떤 이유를 들어 그 때문에 자기들의 아버지가 몸을 살리지 않는다고 한다면, 그 이유가 아버지보다 더 커야 한다. 그의 선의를 억누르기 때문이다. 그들이 내세우는 이유 때문에 그의 선의는 무력해질 것이다. 몸이 생명을 받을 수 있다는 것은 누구나 볼 수 있다. 하나님이 살아 있기를 원하시는 동안 몸은 살아 있다. 그러므로 몸이 생명을 전혀 받을 수 없다고 말할 수는 없다. 만일 필연이나 어떤 다른 이유 때문에 생명에 참여할 수 있는 몸이 살아나지 않는다면, 그들의 아버지는 그 필연과 이유의 종이 될 것이다. 그는 자기 뜻을 자유롭게 정하고 실행할 권한이 없는 셈이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:72c09e4e9cb027d485f72c24f885588777b83f5d62c19085d9cca7f26ebab4d7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
      },
      "work_location": "5.h4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7a415da890a99c3edb0acd35636c6bb4044b7d3b0219f83f761cac83a67f59a2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ba1f364a0dfd94918947edd18cd41f13c84ff88619be1a513f4b3f34840e8be5",
            "sha256:b5b792ef7a39505ea3dd4890c6d569aa8ca680fc923693268ded8ad85e467dd8"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b001cf7c58aaa6866318e6bf4004c78b87608382c391b7313d9d8ce40fcd6f13"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2490a9d5d08a0528ce08246a2d8fcf172573401089cf06c2c7576af89f7a251a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 5장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330,
              331
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:10f5dc6f6592130d52a4aa01bed7e5a8f42ddd0357a684419f8265029b278d34",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7a415da890a99c3edb0acd35636c6bb4044b7d3b0219f83f761cac83a67f59a2",
            "source_revision_id": "sha256:b001cf7c58aaa6866318e6bf4004c78b87608382c391b7313d9d8ce40fcd6f13",
            "translation_revision_id": "sha256:2490a9d5d08a0528ce08246a2d8fcf172573401089cf06c2c7576af89f7a251a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7ef807e1723083510ef10be57f1c970615c474777df2a83f533b6301f4f13ad5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7a415da890a99c3edb0acd35636c6bb4044b7d3b0219f83f761cac83a67f59a2",
            "source_revision_id": "sha256:b001cf7c58aaa6866318e6bf4004c78b87608382c391b7313d9d8ce40fcd6f13",
            "translation_revision_id": "sha256:2490a9d5d08a0528ce08246a2d8fcf172573401089cf06c2c7576af89f7a251a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:10f5dc6f6592130d52a4aa01bed7e5a8f42ddd0357a684419f8265029b278d34",
          "sha256:7ef807e1723083510ef10be57f1c970615c474777df2a83f533b6301f4f13ad5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              330,
              331
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "Ex Parall. J. Damasc. ed. Grab. (330쪽 난외 표제)",
            "observations": [
              "330-331쪽에 걸친 ῥυθμίζειν은 첫 쪽에 합쳐 적었다.",
              "라틴어 patrum에 대응하는 그리스어는 πνευματικῶν이다. 330쪽 주4가 이 차이를 논한다.",
              "그리스어 병렬문의 생략 부호는 인쇄본에 있다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 330,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Τί δὲ καὶ περὶ ἐκείνων λέγομεν; ὅπουγε Ἐνὼχ εὐαρεστήσας τῷ Θεῷ, ἐν σώματι μετετέθη, τὴν μετάθεσιν τῶν δικαίων προμηνύων. Καὶ Ἠλίας, ὡς ἦν ἐν τῇ τοῦ πλάσματος ὑποστάσει, ἀνελήφθη, τὴν ἀνάληψιν τῶν πνευματικῶν προφητεύων· καὶ οὐδὲν ἐνεπόδισεν αὐτοῖς τὸ σῶμα πρὸς τὴν μετάθεσιν καὶ ἀνάληψιν. Δι᾽ ὧν γὰρ χειρῶν ἐπλάσθησαν τὴν ἀρχὴν, διὰ τούτων τὴν μετάθεσιν καὶ ἀνάληψιν ἐλάμβανον. Εἰθισμέναι γὰρ ἦσαν ἐν τῷ Ἀδὰμ αἱ χεῖρες τοῦ Θεοῦ ῥυθμίζειν"
              },
              {
                "printed_page": 331,
                "printed_volume": 2,
                "text": "καὶ κρατεῖν καὶ βαστάζειν τὸ ἴδιον πλάσμα, καὶ φέρειν, καὶ τιθέναι, ὅπου αὐταὶ βούλονται. Ποῦ οὖν ἐτέθη ὁ πρῶτος ἄνθρωπος; ἐν τῷ παραδείσῳ δηλονότι, καθὼς γέγραπται· ... Καὶ ἐκεῖθεν ἐξεβλήθη εἰς τόνδε τὸν κόσμον παρακούσας. Διὸ καὶ λέγουσιν οἱ πρεσβύτεροι, τῶν ἀποστόλων μαθηταί, τοὺς μετατεθέντας ἐκεῖσε μετατεθῆναι· δικαίοις γὰρ ἀνθρώποις καὶ πνευματοφόροις ἡτοιμάσθη ὁ παράδεισος, ἐν ᾧ καὶ Παῦλος ἀπόστολος εἰσκομισθεὶς ἤκουσεν ἄῤῥητα ῥήματα, ὡς πρὸς ἡμᾶς ἐν τῷ παρόντι, κἀκεῖ μένειν τοὺς μετατεθέντας ἕως συντελείας, προοιμιαζομένους τὴν ἀφθαρσίαν."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "330쪽 participabant와 331쪽 asportatus를 확인했다."
            ],
            "printed_pages": [
              330,
              331
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "04ae76624db7724855f852d81e0c64480428e6176a41eafe53bbcbfc01210ca7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n343.jpg",
            "page_key": "2:330",
            "printed_page": 330,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ba1f364a0dfd94918947edd18cd41f13c84ff88619be1a513f4b3f34840e8be5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem multo tempore perseverabant corpora, in quantum placuit Deo bene habere, legant Scripturas, et invenient eos qui ante nos fuerunt, septingentos et octingentos et nongentos annos supergressos: et consequebantur corpora ipsorum longinquitatem dierum, et participabant vitam, in quantum ea Deus vivere volebat. Quid autem de illis dicimus? Quandoquidem Enoch placens Deo in quo placuit corpore translatus est, translationem justorum praemonstrans. Et Helias, sicut erat in plasmatis substantia, assumtus est, assumtionem patrum prophetans: et nihil impediit eos corpus in translationem et assumtionem eorum. Per illas enim manus, per quas in initio plasmati sunt, per ipsas assumtionem et translationem acceperunt. Assuetae enim erant in Adam manus Dei coaptare et tenere et bajulare",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1563f23365939e15bc25457854ead364c3c29d5609cc1d964e1185c8ddddb35b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n344.jpg",
            "page_key": "2:331",
            "printed_page": 331,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b5b792ef7a39505ea3dd4890c6d569aa8ca680fc923693268ded8ad85e467dd8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suum plasma, et ferre, et ponere ubi ipsae vellent. Ubi ergo primus positus est homo? scilicet in paradiso, quemadmodum Scriptura dicit: Et plantavit Deus paradisum in Eden contra orientem, et posuit ibi hominem quem plasmavit. Et inde projectus est in hunc mundum, non obediens. Quapropter dicunt Presbyteri, qui sunt Apostolorum discipuli, eos qui translati sunt illuc translatos esse; (justis enim hominibus et Spiritum habentibus praeparatus est paradisus, in quem et Paulus Apostolus asportatus audivit sermones inenarrabiles, quantum ad nos in praesenti) et ibi manere eos qui translati sunt usque ad consummationem, coauspicantes incorruptelam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b001cf7c58aaa6866318e6bf4004c78b87608382c391b7313d9d8ce40fcd6f13",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem multo tempore perseverabant corpora, in quantum placuit Deo bene habere, legant Scripturas, et invenient eos qui ante nos fuerunt, septingentos et octingentos et nongentos annos supergressos: et consequebantur corpora ipsorum longinquitatem dierum, et participabant vitam, in quantum ea Deus vivere volebat. Quid autem de illis dicimus? Quandoquidem Enoch placens Deo in quo placuit corpore translatus est, translationem justorum praemonstrans. Et Helias, sicut erat in plasmatis substantia, assumtus est, assumtionem patrum prophetans: et nihil impediit eos corpus in translationem et assumtionem eorum. Per illas enim manus, per quas in initio plasmati sunt, per ipsas assumtionem et translationem acceperunt. Assuetae enim erant in Adam manus Dei coaptare et tenere et bajulare suum plasma, et ferre, et ponere ubi ipsae vellent. Ubi ergo primus positus est homo? scilicet in paradiso, quemadmodum Scriptura dicit: Et plantavit Deus paradisum in Eden contra orientem, et posuit ibi hominem quem plasmavit. Et inde projectus est in hunc mundum, non obediens. Quapropter dicunt Presbyteri, qui sunt Apostolorum discipuli, eos qui translati sunt illuc translatos esse; (justis enim hominibus et Spiritum habentibus praeparatus est paradisus, in quem et Paulus Apostolus asportatus audivit sermones inenarrabiles, quantum ad nos in praesenti) et ibi manere eos qui translati sunt usque ad consummationem, coauspicantes incorruptelam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3ebd3f65bc1afb67502e28a9ac66f77929daa734613fbbf08cc7d1a70afd60a5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "라틴어 patrum은 조상들을 뜻한다. 병렬 그리스어 πνευματικῶν은 영적인 사람들을 가리키며, 330쪽 주4는 두 독법을 대조한다.",
          "translatio와 assumtio를 각각 옮겨짐과 들려 올라감으로 옮겼다. 에녹과 엘리야의 몸이 함께 보존된다는 논지다.",
          "장로들은 사도들의 제자들로 소개된다. 옮겨진 이들이 낙원에 머문다는 전승의 전달자다.",
          "coauspicantes incorruptelam은 썩지 않을 삶을 함께 시작한다는 표현이다. 병렬 그리스어 προοιμιαζομένους는 서막을 연다는 뜻을 지닌다.",
          "낙원에 관한 괄호는 장로들의 전승을 설명한다. 말로 전할 수 없다는 제한은 현재 우리의 처지에 관한 것이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ba1f364a0dfd94918947edd18cd41f13c84ff88619be1a513f4b3f34840e8be5",
              "sha256:b5b792ef7a39505ea3dd4890c6d569aa8ca680fc923693268ded8ad85e467dd8"
            ],
            "text": "몸이 오랜 세월 존속했고, 하나님이 그 몸의 건강을 원하시는 동안 건강했음을 성경을 읽어 보며 알게 하라. 그러면 우리보다 앞서 살았던 사람들이 칠백 년, 팔백 년, 구백 년을 넘겨 살았음을 알 것이다. 그들의 몸은 그 오랜 세월을 함께 견디며 생명에 참여했다. 하나님이 그 몸의 생존을 원하시는 동안 그러했다. 그런데 우리가 왜 이 사람들을 말하는가? 하나님을 기쁘시게 한 에녹은 하나님을 기쁘시게 했던 바로 그 몸으로 옮겨졌고, 의인들이 옮겨질 일을 미리 보여 주었다. 엘리야도 지음받은 실체를 그대로 지닌 채 들려 올라갔으며, 조상들이 들려 올라갈 일을 예언했다. 그들이 옮겨지고 들려 올라가는 데 몸은 아무 방해도 되지 않았다. 처음 그들을 빚으셨던 바로 그 손을 통해 그들은 들려 올라가고 옮겨졌기 때문이다. 하나님의 손은 이미 아담에게서 자신이 빚은 것을 맞추고 붙들고 떠받치며, 원하는 곳으로 옮겨 놓는 일에 익숙해져 있었다. 그렇다면 첫 사람은 어디에 놓였는가? 물론 낙원이다. 성경은 이렇게 말한다. “하나님이 에덴 동쪽에 낙원을 심으시고, 빚으신 사람을 그곳에 두셨다.” 그 뒤 사람은 불순종하여 그곳에서 이 세상으로 쫓겨났다. 그러므로 사도들의 제자인 장로들은 옮겨진 사람들이 그곳으로 옮겨졌다고 말한다. 낙원은 의롭고 영을 지닌 사람들을 위해 마련되었다. 사도 바울도 그곳으로 이끌려 가서 말로 전할 수 없는 말씀을 들었다. 지금 우리의 처지에서는 그러하다. 옮겨진 사람들은 만물이 완성될 때까지 그곳에 머물며, 함께 썩지 않을 삶을 시작한다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b001cf7c58aaa6866318e6bf4004c78b87608382c391b7313d9d8ce40fcd6f13"
        ],
        "text": "몸이 오랜 세월 존속했고, 하나님이 그 몸의 건강을 원하시는 동안 건강했음을 성경을 읽어 보며 알게 하라. 그러면 우리보다 앞서 살았던 사람들이 칠백 년, 팔백 년, 구백 년을 넘겨 살았음을 알 것이다. 그들의 몸은 그 오랜 세월을 함께 견디며 생명에 참여했다. 하나님이 그 몸의 생존을 원하시는 동안 그러했다. 그런데 우리가 왜 이 사람들을 말하는가? 하나님을 기쁘시게 한 에녹은 하나님을 기쁘시게 했던 바로 그 몸으로 옮겨졌고, 의인들이 옮겨질 일을 미리 보여 주었다. 엘리야도 지음받은 실체를 그대로 지닌 채 들려 올라갔으며, 조상들이 들려 올라갈 일을 예언했다. 그들이 옮겨지고 들려 올라가는 데 몸은 아무 방해도 되지 않았다. 처음 그들을 빚으셨던 바로 그 손을 통해 그들은 들려 올라가고 옮겨졌기 때문이다. 하나님의 손은 이미 아담에게서 자신이 빚은 것을 맞추고 붙들고 떠받치며, 원하는 곳으로 옮겨 놓는 일에 익숙해져 있었다. 그렇다면 첫 사람은 어디에 놓였는가? 물론 낙원이다. 성경은 이렇게 말한다. “하나님이 에덴 동쪽에 낙원을 심으시고, 빚으신 사람을 그곳에 두셨다.” 그 뒤 사람은 불순종하여 그곳에서 이 세상으로 쫓겨났다. 그러므로 사도들의 제자인 장로들은 옮겨진 사람들이 그곳으로 옮겨졌다고 말한다. 낙원은 의롭고 영을 지닌 사람들을 위해 마련되었다. 사도 바울도 그곳으로 이끌려 가서 말로 전할 수 없는 말씀을 들었다. 지금 우리의 처지에서는 그러하다. 옮겨진 사람들은 만물이 완성될 때까지 그곳에 머물며, 함께 썩지 않을 삶을 시작한다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2490a9d5d08a0528ce08246a2d8fcf172573401089cf06c2c7576af89f7a251a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
      },
      "work_location": "5.h5.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e5ba9c678ab304b2744bd75cf6ca73e85c004031188fa20d6916b7e2b0769295",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9a1e8a7c9d2de3eb954b9ee6330c05065c3fb6ea3cc073bc1b8d5e145ffa2297",
            "sha256:bc7d7107d408dcf435a7f7376a2a2ae04064a17e6c2310878bec4d1ab5ee7c1e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64093e28e6a7518987af9b04326f3d4acfc82c86bb8d65894174c24007fcb0a4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2837c0f026d437028920647f75178c2c2138cabb9ab823e33b38d3062f9e7723"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 5장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              331,
              332
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "in medio ignis, et quartus similis est Filio Dei.",
            "source_start": "Si autem quis impossibile aestimet tantis temporibus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 2절이다. 통상 5장 2절의 앞부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7f8459ce0a3a860cd370723db5a3ff4eb431e3f2ffe71bed971e7797937ddf3e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5ba9c678ab304b2744bd75cf6ca73e85c004031188fa20d6916b7e2b0769295",
            "source_revision_id": "sha256:64093e28e6a7518987af9b04326f3d4acfc82c86bb8d65894174c24007fcb0a4",
            "translation_revision_id": "sha256:2837c0f026d437028920647f75178c2c2138cabb9ab823e33b38d3062f9e7723"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:52928bf5cf88fcf4e787abd3ae8741fb9cfeda7d9a64731fe8e42f3a78c2b3d3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e5ba9c678ab304b2744bd75cf6ca73e85c004031188fa20d6916b7e2b0769295",
            "source_revision_id": "sha256:64093e28e6a7518987af9b04326f3d4acfc82c86bb8d65894174c24007fcb0a4",
            "translation_revision_id": "sha256:2837c0f026d437028920647f75178c2c2138cabb9ab823e33b38d3062f9e7723"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7f8459ce0a3a860cd370723db5a3ff4eb431e3f2ffe71bed971e7797937ddf3e",
          "sha256:52928bf5cf88fcf4e787abd3ae8741fb9cfeda7d9a64731fe8e42f3a78c2b3d3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              331,
              332
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "in medio ignis, et quartus similis est Filio Dei.",
            "source_start": "Si autem quis impossibile aestimet tantis temporibus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "Ex Parall. J. Damasc. ed. Grab. (330쪽에서 이어지는 병렬문)",
            "observations": [
              "331쪽 χρόνοις τε의 τε에 관해 주2는 ἔτι를 제안한다.",
              "그리스어 Θεοῦ καὶ πατρός와 라틴어 Patris의 범위가 다르다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 331,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Εἰ δέ τις ἀδύνατον ὑπολάβοι χρόνοις τε τοσούτοις ὑπομένειν τοὺς ἀνθρώπους, καὶ τὸν Ἠλίαν μὴ ἔνσαρκον ἀναληφθῆναι, δεδαπανῆσθαι δὲ τὴν σάρκα αὐτοῦ ἐν τῷ πυρίνῳ ἅρματι, ἐννοησάτω, ὅτι Ἰωνᾶς ἐν τῷ βυθῷ ῥιφεὶς, ... σῶος"
              },
              {
                "printed_page": 332,
                "printed_volume": 2,
                "text": "πάλιν ἐξεπτύσθη τῇ γῇ κελεύσει Θεοῦ. Ἀνανίας τε, καὶ Ἀζαρίας, καὶ Μισαὴλ, εἰς κάμινον ἐμβληθέντες πυρὸς ἑπταπλασίως ἐκκαιομένης, οὔτε ἐβλάβησάν τι, οὔτε ὀσμὴ πυρὸς εὑρέθη ἐν αὐτοῖς. Ἡ οὖν συμπαροῦσα αὐτοῖς τοῦ Θεοῦ χεὶρ καὶ παράδοξα καὶ ἀδύνατα τῇ φύσει τῶν ἀνθρώπων εἰς αὐτοὺς ἐπιτελέσασα, τί θαυμαστὸν, εἰ ἐν τοῖς μετατεθεῖσιν ἀπείργασται παράδοξον, ὑπουργοῦσα τῷ θελήματι τοῦ Θεοῦ καὶ πατρός;"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "331쪽 in igneo 앞의 주석 번호를 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              331,
              332
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 2절이다. 통상 5장 2절의 앞부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1563f23365939e15bc25457854ead364c3c29d5609cc1d964e1185c8ddddb35b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n344.jpg",
            "page_key": "2:331",
            "printed_page": 331,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9a1e8a7c9d2de3eb954b9ee6330c05065c3fb6ea3cc073bc1b8d5e145ffa2297",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem quis impossibile aestimet tantis temporibus permanere homines, et Heliam non in carne assumtum, consumtam autem carnem ejus in igneo curru, intendat, quoniam Jonas quidem in profundum projectus est, et in ventrem ceti absorptus,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eb6a4fea74fee3ea3641f27481bd1a93a8547a1e9fa434bf93ed7cb422ec978e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n345.jpg",
            "page_key": "2:332",
            "printed_page": 332,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bc7d7107d408dcf435a7f7376a2a2ae04064a17e6c2310878bec4d1ab5ee7c1e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "salvus iterum exsputus est terrae jussu Dei. Ananias etiam, et Azarias, et Misael missi in caminum ignis septuplum exardentem, neque nociti sunt aliquid, neque odor ignis inventus est in eis. Quae igitur adfuit illis manus Dei, et inopinata, et impossibilia naturae hominum in eis perficiens; quid mirum si in his qui translati sunt, effecit aliquid inopinatum, deserviens voluntati Patris? Hic est autem Filius Dei, quemadmodum Scriptura ait dixisse Nabuchodonozor regem: Nonne tres viros misimus in caminum? et ecce ego video quatuor deambulantes in medio ignis, et quartus similis est Filio Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:64093e28e6a7518987af9b04326f3d4acfc82c86bb8d65894174c24007fcb0a4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem quis impossibile aestimet tantis temporibus permanere homines, et Heliam non in carne assumtum, consumtam autem carnem ejus in igneo curru, intendat, quoniam Jonas quidem in profundum projectus est, et in ventrem ceti absorptus, salvus iterum exsputus est terrae jussu Dei. Ananias etiam, et Azarias, et Misael missi in caminum ignis septuplum exardentem, neque nociti sunt aliquid, neque odor ignis inventus est in eis. Quae igitur adfuit illis manus Dei, et inopinata, et impossibilia naturae hominum in eis perficiens; quid mirum si in his qui translati sunt, effecit aliquid inopinatum, deserviens voluntati Patris? Hic est autem Filius Dei, quemadmodum Scriptura ait dixisse Nabuchodonozor regem: Nonne tres viros misimus in caminum? et ecce ego video quatuor deambulantes in medio ignis, et quartus similis est Filio Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "926fd8465a8bf0389aaba72d1ca57ec23914c4312245617a3bde29151ce13742",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "아나니아, 아자리아, 미사엘은 다니엘서 세 인물의 이름이다. 본문은 바빌로니아식 이름 대신 이 이름들을 사용한다.",
          "하나님의 손은 이어지는 문장에서 하나님의 아들로 밝혀진다. 같은 손이 창조와 보존에 관여한다는 논지다.",
          "넷째 인물을 가리키는 인용문은 Filio Dei, 곧 하나님의 아들이라고 한다.",
          "이 절과 다음 절이 통상 5장 2절을 이룬다. Harvey판은 Neque igitur에서 3절을 시작한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9a1e8a7c9d2de3eb954b9ee6330c05065c3fb6ea3cc073bc1b8d5e145ffa2297",
              "sha256:bc7d7107d408dcf435a7f7376a2a2ae04064a17e6c2310878bec4d1ab5ee7c1e"
            ],
            "text": "누군가 사람이 그토록 오래 살아남는 것은 불가능하며, 엘리야도 육신으로 들려 올라간 것이 아니라 불수레 속에서 그의 육신이 타 버렸다고 생각한다면, 요나가 깊은 바다에 던져져 큰 물고기의 뱃속으로 삼켜졌다가 하나님의 명령으로 다시 땅 위에 무사히 토해졌음을 생각하라. 아나니아와 아자리아와 미사엘도 일곱 배나 더 뜨겁게 타는 풀무 속에 던져졌지만, 아무 해도 입지 않았고 그들에게서 불에 탄 냄새조차 나지 않았다. 그들과 함께하셨던 하나님의 손은 사람의 본성으로는 불가능한 뜻밖의 일을 그들에게 행하셨다. 그 손이 옮겨진 사람들에게도 뜻밖의 일을 행하셨다고 해서 놀랄 일이겠는가? 아버지의 뜻을 섬기는 일인데 말이다. 그분이 하나님의 아들이시다. 성경에 따르면 네부카드네자르 왕은 이렇게 말했다. “우리가 풀무 속에 던져 넣은 것은 세 사람이 아니었느냐? 그런데 보라, 내가 보니 네 사람이 불 한가운데서 걸어 다닌다. 넷째는 하나님의 아들과 닮았다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:64093e28e6a7518987af9b04326f3d4acfc82c86bb8d65894174c24007fcb0a4"
        ],
        "text": "누군가 사람이 그토록 오래 살아남는 것은 불가능하며, 엘리야도 육신으로 들려 올라간 것이 아니라 불수레 속에서 그의 육신이 타 버렸다고 생각한다면, 요나가 깊은 바다에 던져져 큰 물고기의 뱃속으로 삼켜졌다가 하나님의 명령으로 다시 땅 위에 무사히 토해졌음을 생각하라. 아나니아와 아자리아와 미사엘도 일곱 배나 더 뜨겁게 타는 풀무 속에 던져졌지만, 아무 해도 입지 않았고 그들에게서 불에 탄 냄새조차 나지 않았다. 그들과 함께하셨던 하나님의 손은 사람의 본성으로는 불가능한 뜻밖의 일을 그들에게 행하셨다. 그 손이 옮겨진 사람들에게도 뜻밖의 일을 행하셨다고 해서 놀랄 일이겠는가? 아버지의 뜻을 섬기는 일인데 말이다. 그분이 하나님의 아들이시다. 성경에 따르면 네부카드네자르 왕은 이렇게 말했다. “우리가 풀무 속에 던져 넣은 것은 세 사람이 아니었느냐? 그런데 보라, 내가 보니 네 사람이 불 한가운데서 걸어 다닌다. 넷째는 하나님의 아들과 닮았다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:2837c0f026d437028920647f75178c2c2138cabb9ab823e33b38d3062f9e7723",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
      },
      "work_location": "5.h5.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:eff369fdcc176df3f959b2980a1b566ebc83d1bbebde2e514dc6a1ac05f16490",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c6594e18e72f962f4cdd7135ec441fc33f2a2a0718fefc80a7f4ede0ea2d21da",
            "sha256:3df35d5ce502e34c943a318849d8bc79816a4b8356008872668ec60039a38923"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:030ef0426c476398c0674297b5eba3f04721132ee169d8db4c2f3ae86169f324"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a30325355d7bb48ad808058d4a58bf24cccc54144e46e28afeed1b43cc9720dc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 5장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              332,
              333
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "eis donare, non tamen incredulitas talium evacuabit fidem Dei.",
            "source_start": "Neque igitur natura alicujus eorum quae facta",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 3절이다. 통상 5장 2절의 뒷부분에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b0280d5ac14c39664563f39d0a9b809e19e864b7b4d91b22fec1835c4aef398d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eff369fdcc176df3f959b2980a1b566ebc83d1bbebde2e514dc6a1ac05f16490",
            "source_revision_id": "sha256:030ef0426c476398c0674297b5eba3f04721132ee169d8db4c2f3ae86169f324",
            "translation_revision_id": "sha256:a30325355d7bb48ad808058d4a58bf24cccc54144e46e28afeed1b43cc9720dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f4cc9be41f46bb9d5bf34707839da9a5d156dc3c99dffdd6ed4d1734d7d437c3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eff369fdcc176df3f959b2980a1b566ebc83d1bbebde2e514dc6a1ac05f16490",
            "source_revision_id": "sha256:030ef0426c476398c0674297b5eba3f04721132ee169d8db4c2f3ae86169f324",
            "translation_revision_id": "sha256:a30325355d7bb48ad808058d4a58bf24cccc54144e46e28afeed1b43cc9720dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b0280d5ac14c39664563f39d0a9b809e19e864b7b4d91b22fec1835c4aef398d",
          "sha256:f4cc9be41f46bb9d5bf34707839da9a5d156dc3c99dffdd6ed4d1734d7d437c3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h5-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 5,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103505.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              332,
              333
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "eis donare, non tamen incredulitas talium evacuabit fidem Dei.",
            "source_start": "Neque igitur natura alicujus eorum quae facta",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 5,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "Ex Parall. J. Damasc. ed. Grab. (330쪽에서 이어지는 병렬문)",
            "observations": [
              "병렬 그리스어는 라틴어 3절의 첫 두 문장에 해당한다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 332,
                "printed_volume": 2,
                "text": "... Οὔτε οὖν φύσις τινὸς τῶν γεγονότων, οὔτε μὴν ἀσθένεια σαρκὸς ὑπερισχύει τῆς βουλῆς τοῦ Θεοῦ. Οὐ γὰρ ὁ Θεὸς τοῖς γεγονόσιν, ἀλλὰ τὰ γεγονότα ὑποτέτακται τῷ Θεῷ, καὶ τὰ πάντα ἐξυπηρετεῖ τῷ βουλήματι αὐτοῦ."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "332-333쪽에 걸친 ignorantes를 첫 쪽에 합쳐 적었다."
            ],
            "printed_pages": [
              332,
              333
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 5장 3절이다. 통상 5장 2절의 뒷부분에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eb6a4fea74fee3ea3641f27481bd1a93a8547a1e9fa434bf93ed7cb422ec978e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n345.jpg",
            "page_key": "2:332",
            "printed_page": 332,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c6594e18e72f962f4cdd7135ec441fc33f2a2a0718fefc80a7f4ede0ea2d21da",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Neque igitur natura alicujus eorum quae facta sunt, neque infirmitas carnis fortior erit super voluntatem Dei. Non enim Deus his quae facta sunt, sed ea quae facta sunt subjecta sunt Deo: et omnia serviunt voluntati ejus. Quapropter et Dominus ait: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Quemadmodum igitur his qui nunc sunt hominibus, ignorantibus dispositionem Dei, incredibile et impossibile videtur, tantos annos aliquem hominem posse vivere, et vixerunt hi qui ante nos fuerunt, et vivunt qui translati sunt ad exemplum futurae longitudinis dierum; et de ventre ceti, et de camino ignis salvos exisse, et tamen exierunt, educti velut manu Dei ad ostensionem virtutis ejus: sic et nunc, quamvis quidam ignorantes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "26d35d24b09c7f3fe8a7e498fd4162403544d00078c763aba56a4c874a47fc13",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n346.jpg",
            "page_key": "2:333",
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3df35d5ce502e34c943a318849d8bc79816a4b8356008872668ec60039a38923",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "virtutem et promissionem Dei, contradicant suae saluti, impossibile existimantes posse Deum suscitantem corpora in sempiternum perseverationem eis donare, non tamen incredulitas talium evacuabit fidem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:030ef0426c476398c0674297b5eba3f04721132ee169d8db4c2f3ae86169f324",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Neque igitur natura alicujus eorum quae facta sunt, neque infirmitas carnis fortior erit super voluntatem Dei. Non enim Deus his quae facta sunt, sed ea quae facta sunt subjecta sunt Deo: et omnia serviunt voluntati ejus. Quapropter et Dominus ait: Quae impossibilia sunt apud homines, possibilia sunt apud Deum. Quemadmodum igitur his qui nunc sunt hominibus, ignorantibus dispositionem Dei, incredibile et impossibile videtur, tantos annos aliquem hominem posse vivere, et vixerunt hi qui ante nos fuerunt, et vivunt qui translati sunt ad exemplum futurae longitudinis dierum; et de ventre ceti, et de camino ignis salvos exisse, et tamen exierunt, educti velut manu Dei ad ostensionem virtutis ejus: sic et nunc, quamvis quidam ignorantes virtutem et promissionem Dei, contradicant suae saluti, impossibile existimantes posse Deum suscitantem corpora in sempiternum perseverationem eis donare, non tamen incredulitas talium evacuabit fidem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "683b1bdb5fb151f3e9efad3b6924b3f2a4ad8af67092a5467000e993c82a4ad1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "fidem Dei는 여기서 약속을 지키시는 하나님의 신실하심을 뜻한다. 사람들의 incredulitas, 곧 불신과 마주 놓인다.",
          "dispositio는 하나님이 창조와 구원을 이루시는 경륜을 가리킨다.",
          "영원한 존속의 대상은 다시 일으켜진 몸이다. 라틴어 corpora와 eis가 이 관계를 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c6594e18e72f962f4cdd7135ec441fc33f2a2a0718fefc80a7f4ede0ea2d21da",
              "sha256:3df35d5ce502e34c943a318849d8bc79816a4b8356008872668ec60039a38923"
            ],
            "text": "그러므로 어떤 피조물의 본성도, 육신의 연약함도 하나님의 뜻보다 강하지 못할 것이다. 하나님이 피조물에 종속되는 것이 아니라 피조물이 하나님께 종속되며, 만물이 그분의 뜻을 섬긴다. 그러므로 주님도 말씀하신다. “사람에게는 불가능한 일도 하나님께는 가능하다.” 오늘날 사람들은 하나님의 경륜을 몰라서 사람이 그토록 오래 살 수 있다는 것을 믿을 수 없고 불가능한 일로 여긴다. 그러나 우리보다 앞서 살았던 사람들은 실제로 그렇게 살았고, 옮겨진 사람들도 장차 누릴 긴 삶의 본보기로 살아 있다. 큰 물고기의 뱃속과 불타는 풀무에서 무사히 나왔다는 것도 그렇게 보이지만, 그들은 실제로 나왔다. 하나님이 자신의 능력을 드러내시려고 손으로 이끌어 내신 것과 같다. 이처럼 지금도 어떤 사람들은 하나님의 능력과 약속을 몰라서 자기 자신의 구원을 거슬러 말한다. 하나님이 몸을 일으키시고 그 몸에 영원한 존속을 주실 수는 없다고 생각하는 것이다. 그러나 이들의 불신이 하나님의 신실하심을 헛되게 하지는 못할 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:030ef0426c476398c0674297b5eba3f04721132ee169d8db4c2f3ae86169f324"
        ],
        "text": "그러므로 어떤 피조물의 본성도, 육신의 연약함도 하나님의 뜻보다 강하지 못할 것이다. 하나님이 피조물에 종속되는 것이 아니라 피조물이 하나님께 종속되며, 만물이 그분의 뜻을 섬긴다. 그러므로 주님도 말씀하신다. “사람에게는 불가능한 일도 하나님께는 가능하다.” 오늘날 사람들은 하나님의 경륜을 몰라서 사람이 그토록 오래 살 수 있다는 것을 믿을 수 없고 불가능한 일로 여긴다. 그러나 우리보다 앞서 살았던 사람들은 실제로 그렇게 살았고, 옮겨진 사람들도 장차 누릴 긴 삶의 본보기로 살아 있다. 큰 물고기의 뱃속과 불타는 풀무에서 무사히 나왔다는 것도 그렇게 보이지만, 그들은 실제로 나왔다. 하나님이 자신의 능력을 드러내시려고 손으로 이끌어 내신 것과 같다. 이처럼 지금도 어떤 사람들은 하나님의 능력과 약속을 몰라서 자기 자신의 구원을 거슬러 말한다. 하나님이 몸을 일으키시고 그 몸에 영원한 존속을 주실 수는 없다고 생각하는 것이다. 그러나 이들의 불신이 하나님의 신실하심을 헛되게 하지는 못할 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a30325355d7bb48ad808058d4a58bf24cccc54144e46e28afeed1b43cc9720dc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
      },
      "work_location": "5.h5.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-5:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bdd44ec03a97d334806c6fd5f3b1bc3ed1d219c898f7228ea25a36e185ba471e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4ddfcb5a15844df017f56dd95fbbb5d9543294b63cc3aaaf176f26bbf11c9497",
            "sha256:45992c553e2c0188dd5524245803ac98fb4de7f14f86701ff7d752862d2b9800",
            "sha256:7a0fbd83a37ea219ee721cd15468a96ed4dd8b52fd7c7f25a73ba0c352f130c4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfab13cbba6a8eaf2dd2c808be03229ff2746e7a82dee68e0026dbcbbe462c95"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d5d51de927b7f3e0594d182c8474b161d8c20a20527b218ffbc996545f831ddc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 6장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103506.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333,
              334,
              335
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 6장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ded3b54b99516b39e42a37d9c2b48ba0653d17de928ed2341c5f2c507dbc03c7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bdd44ec03a97d334806c6fd5f3b1bc3ed1d219c898f7228ea25a36e185ba471e",
            "source_revision_id": "sha256:cfab13cbba6a8eaf2dd2c808be03229ff2746e7a82dee68e0026dbcbbe462c95",
            "translation_revision_id": "sha256:d5d51de927b7f3e0594d182c8474b161d8c20a20527b218ffbc996545f831ddc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:36299915566c023224058c084d1be24a3db2c8449c2c962f297edd7eeb27b2f8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bdd44ec03a97d334806c6fd5f3b1bc3ed1d219c898f7228ea25a36e185ba471e",
            "source_revision_id": "sha256:cfab13cbba6a8eaf2dd2c808be03229ff2746e7a82dee68e0026dbcbbe462c95",
            "translation_revision_id": "sha256:d5d51de927b7f3e0594d182c8474b161d8c20a20527b218ffbc996545f831ddc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ded3b54b99516b39e42a37d9c2b48ba0653d17de928ed2341c5f2c507dbc03c7",
          "sha256:36299915566c023224058c084d1be24a3db2c8449c2c962f297edd7eeb27b2f8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103506.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              333,
              334,
              335
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "Eus. H. E. V. 7. (334쪽 난외 표제)",
            "observations": [
              "라틴어 audivimus는 완료형이고 그리스어 ἀκούομεν은 현재형이다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 334,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Καθὼς καὶ πολλῶν ἀκούομεν ἀδελφῶν ἐν τῇ ἐκκλησίᾳ, προφητικὰ χαρίσματα ἐχόντων, καὶ παντοδαπαῖς λαλούντων διὰ τοῦ πνεύματος γλώσσαις, καὶ τὰ κρύφια τῶν ἀνθρώπων εἰς φανερὸν ἀγόντων ἐπὶ τῷ συμφέροντι, καὶ τὰ μυστήρια τοῦ Θεοῦ ἐκδιηγουμένων."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "333쪽 plasmata, 335쪽 tribus를 확인했다. 334-335쪽에 걸친 quemadmodum은 첫 쪽에 합쳐 적었다.",
              "333쪽 admixta ei carni와 335쪽 salutis 및 Dei를 인쇄면대로 보존했다."
            ],
            "printed_pages": [
              333,
              334,
              335
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 6장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "26d35d24b09c7f3fe8a7e498fd4162403544d00078c763aba56a4c874a47fc13",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n346.jpg",
            "page_key": "2:333",
            "printed_page": 333,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4ddfcb5a15844df017f56dd95fbbb5d9543294b63cc3aaaf176f26bbf11c9497",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Glorificabitur autem Deus in suo plasmate, conforme illud et consequens suo puero adaptans. Per manus enim Patris, id est, per Filium et Spiritum fit homo secundum similitudinem Dei, sed non pars hominis. Anima autem et spiritus pars hominis esse possunt, homo autem nequaquam: perfectus autem homo commixtio et adunitio est animae assumentis spiritum Patris, et admixta ei carni, quae est plasmata secundum imaginem Dei. Propter quod et Apostolus ait: Sapientiam loquimur inter perfectos; perfectos dicens eos qui perceperunt Spiritum Dei, et omnibus linguis loquuntur per Spiritum Dei, quemadmodum et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "158a9ece673970da098524e3d9cffabf7ba137a1198d8940ceff8117c9d62b39",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n347.jpg",
            "page_key": "2:334",
            "printed_page": 334,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:45992c553e2c0188dd5524245803ac98fb4de7f14f86701ff7d752862d2b9800",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ipse loquebatur. Quemadmodum et multos audivimus fratres in Ecclesia, prophetica habentes charismata, et per Spiritum universis linguis loquentes, et absconsa hominum in manifestum producentes ad utilitatem, et mysteria Dei enarrantes, quos et spiritales Apostolus vocat; secundum participationem Spiritus exsistentes spiritales, sed non secundum defraudationem et interceptionem carnis, et nude hoc ipsum solum. Si enim substantiam tollat aliquis carnis, id est plasmatis, et nude ipsum solum spiritum intelligat, jam non spiritalis homo est quod est tale, sed spiritus hominis, aut Spiritus Dei. Cum autem spiritus hic commixtus animae unitur plasmati, propter effusionem Spiritus spiritalis et perfectus homo factus est: et hic est qui secundum imaginem et similitudinem factus est Dei. Si autem defuerit animae Spiritus, animalis est vere, qui est talis, et carnalis derelictus imperfectus erit: imaginem quidem habens in plasmate, similitudinem vero non assumens per Spiritum; sicut autem hic imperfectus est. Sic iterum si quis tollat imaginem, et spernat plasma, jam non hominem intelligere potest, sed aut partem aliquam hominis, quemadmodum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ba69911d0e949749ac6d1be5963426e107147b033799be956ed2f2699f90a287",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n348.jpg",
            "page_key": "2:335",
            "printed_page": 335,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7a0fbd83a37ea219ee721cd15468a96ed4dd8b52fd7c7f25a73ba0c352f130c4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "praediximus, vel aliud aliquid praeter hominem. Neque enim plasmatio carnis ipsa secundum se homo perfectus est; sed corpus hominis, et pars hominis. Neque enim et anima ipsa secundum se homo; sed anima hominis, et pars hominis. Neque spiritus homo: spiritus enim, et non homo vocatur. Commixtio autem et unitio horum omnium perfectum hominem efficit. Et propter hoc Apostolus seipsum exponens, explanavit perfectum et spiritalem salutis hominem, in prima epistola ad Thessalonicenses dicens sic: Deus autem pacis sanctificet vos perfectos, et integer vester spiritus, et anima, et corpus sine querela in adventum Domini Jesu Christi servetur. Et quam utique causam habebat his tribus, id est animae et corpori et spiritui, integram et perfectam perseverationem precari in adventum Domini, nisi redintegrationem et adunitionem trium, et unam et eandem ipsorum sciebat salutem? Propter quod et perfectos ait eos, qui tria sine querela exhibent Domino. Perfecti igitur, qui et Spiritum in se perseverantem habuerint Dei, et animas et corpora sine querela servaverint, Dei, id est, illam quae ad Deum est, fidem servantes, et eam quae ad proximum est justitiam custodientes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cfab13cbba6a8eaf2dd2c808be03229ff2746e7a82dee68e0026dbcbbe462c95",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Glorificabitur autem Deus in suo plasmate, conforme illud et consequens suo puero adaptans. Per manus enim Patris, id est, per Filium et Spiritum fit homo secundum similitudinem Dei, sed non pars hominis. Anima autem et spiritus pars hominis esse possunt, homo autem nequaquam: perfectus autem homo commixtio et adunitio est animae assumentis spiritum Patris, et admixta ei carni, quae est plasmata secundum imaginem Dei. Propter quod et Apostolus ait: Sapientiam loquimur inter perfectos; perfectos dicens eos qui perceperunt Spiritum Dei, et omnibus linguis loquuntur per Spiritum Dei, quemadmodum et ipse loquebatur. Quemadmodum et multos audivimus fratres in Ecclesia, prophetica habentes charismata, et per Spiritum universis linguis loquentes, et absconsa hominum in manifestum producentes ad utilitatem, et mysteria Dei enarrantes, quos et spiritales Apostolus vocat; secundum participationem Spiritus exsistentes spiritales, sed non secundum defraudationem et interceptionem carnis, et nude hoc ipsum solum. Si enim substantiam tollat aliquis carnis, id est plasmatis, et nude ipsum solum spiritum intelligat, jam non spiritalis homo est quod est tale, sed spiritus hominis, aut Spiritus Dei. Cum autem spiritus hic commixtus animae unitur plasmati, propter effusionem Spiritus spiritalis et perfectus homo factus est: et hic est qui secundum imaginem et similitudinem factus est Dei. Si autem defuerit animae Spiritus, animalis est vere, qui est talis, et carnalis derelictus imperfectus erit: imaginem quidem habens in plasmate, similitudinem vero non assumens per Spiritum; sicut autem hic imperfectus est. Sic iterum si quis tollat imaginem, et spernat plasma, jam non hominem intelligere potest, sed aut partem aliquam hominis, quemadmodum praediximus, vel aliud aliquid praeter hominem. Neque enim plasmatio carnis ipsa secundum se homo perfectus est; sed corpus hominis, et pars hominis. Neque enim et anima ipsa secundum se homo; sed anima hominis, et pars hominis. Neque spiritus homo: spiritus enim, et non homo vocatur. Commixtio autem et unitio horum omnium perfectum hominem efficit. Et propter hoc Apostolus seipsum exponens, explanavit perfectum et spiritalem salutis hominem, in prima epistola ad Thessalonicenses dicens sic: Deus autem pacis sanctificet vos perfectos, et integer vester spiritus, et anima, et corpus sine querela in adventum Domini Jesu Christi servetur. Et quam utique causam habebat his tribus, id est animae et corpori et spiritui, integram et perfectam perseverationem precari in adventum Domini, nisi redintegrationem et adunitionem trium, et unam et eandem ipsorum sciebat salutem? Propter quod et perfectos ait eos, qui tria sine querela exhibent Domino. Perfecti igitur, qui et Spiritum in se perseverantem habuerint Dei, et animas et corpora sine querela servaverint, Dei, id est, illam quae ad Deum est, fidem servantes, et eam quae ad proximum est justitiam custodientes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a765310d64aea6784213d9cb0fbabc7e2dd6e2fdd603c11620bb02456926dfe1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "puer는 아이 또는 종을 뜻하며, 여기서는 그리스도를 가리킨다. 333쪽 난외에는 이사야 42:1과 마태복음 12:18이 제시되어 있다.",
          "imago와 similitudo를 형상과 닮음으로 구분했다. 이 대목은 빚어진 몸의 형상과 영을 통해 받는 닮음을 함께 논한다.",
          "animalis는 anima에서 나온 말로 혼에 속함을 뜻한다. 영적인 사람과 육적인 사람을 논하는 문맥에서 사용된다.",
          "라틴어 audivimus는 우리가 들었다는 완료형이다. 에우세비오스 교회사 5.7로 표시된 그리스어 병렬문에는 현재형 ἀκούομεν이 있다.",
          "Spiritus는 하나님의 영과 사람의 영을 가리키며 문맥에 따라 수식어가 달라진다. 아버지의 영이 혼과 육신을 온전한 사람으로 결합한다는 것이 이 단락의 설명이다.",
          "테살로니카인들에게 보낸 첫째 편지의 인용문은 영, 혼, 몸을 열거한다. 뒤의 논증은 이 셋이 함께 보존되고 같은 구원을 받는다는 데 집중한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4ddfcb5a15844df017f56dd95fbbb5d9543294b63cc3aaaf176f26bbf11c9497",
              "sha256:45992c553e2c0188dd5524245803ac98fb4de7f14f86701ff7d752862d2b9800",
              "sha256:7a0fbd83a37ea219ee721cd15468a96ed4dd8b52fd7c7f25a73ba0c352f130c4"
            ],
            "text": "하나님은 자신이 빚으신 것 안에서 영광을 받으실 것이다. 그것을 자신의 종과 같은 모습으로, 그분을 따르도록 맞추실 것이다. 아버지의 손, 곧 아들과 영을 통해 하나님의 닮음을 따라 사람이 이루어진다. 사람의 한 부분만 이루어지는 것이 아니다. 혼과 영은 사람의 한 부분일 수 있지만, 그 자체로 사람은 결코 아니다. 아버지의 영을 받아들이는 혼과, 그 혼에 결합된 육신, 곧 하나님의 형상대로 빚어진 육신이 서로 어우러져 하나가 된 것이 온전한 사람이다. 그러므로 사도도 말한다. “우리는 온전한 사람들 가운데서 지혜를 말합니다.” 그는 하나님의 영을 받은 사람들을 온전한 사람들이라 부른다. 그들은 하나님의 영을 통해 모든 언어로 말한다. 사도 자신도 그렇게 말하곤 했다. 우리도 교회에서 많은 형제의 말을 들었다. 그들은 예언의 은사를 지니고, 영을 통해 온갖 언어로 말하며, 사람들의 숨은 일을 유익을 위해 드러내고, 하나님의 신비를 이야기했다. 사도는 이들을 영적인 사람들이라 부르기도 한다. 그들이 영적인 것은 영에 참여하기 때문이다. 육신이 벗겨져 없어졌기 때문도, 오직 영만 남았기 때문도 아니다. 누군가 육신의 실체, 곧 빚어진 것의 실체를 없애고 영만을 따로 생각한다면, 그것은 더 이상 영적인 사람이 아니다. 사람의 영이거나 하나님의 영이다. 그러나 이 영이 혼과 어우러져 빚어진 것과 하나가 되면, 영이 부어짐으로써 영적이고 온전한 사람이 된다. 바로 이 사람이 하나님의 형상과 닮음을 따라 만들어진 사람이다. 혼에 영이 없다면, 그런 사람은 참으로 혼에 속한 사람이며, 육적인 상태로 남겨져 불완전할 것이다. 빚어진 것 안에 형상을 지니고는 있으나, 영을 통해 닮음을 받지 못하기 때문이다. 이처럼 그는 불완전하다. 마찬가지로 누군가 형상을 없애고 빚어진 것을 저버린다면, 더 이상 사람을 생각할 수 없고, 앞서 말했듯이 사람의 어떤 한 부분이나 사람과 다른 무엇인가를 생각할 뿐이다. 빚어진 육신 그 자체만으로는 온전한 사람이 아니다. 사람의 몸이며 사람의 한 부분이다. 혼 자체만으로도 사람이 아니다. 사람의 혼이며 사람의 한 부분이다. 영도 사람이 아니다. 사람이라고 하지 않고 영이라고 부르기 때문이다. 이 모두가 어우러져 하나가 되어야 온전한 사람이 이루어진다. 그러므로 사도는 자신의 말을 풀어서 구원받는 사람이 온전하며 영적임을 밝혔다. 그는 테살로니카인들에게 보낸 첫째 편지에서 이렇게 말한다. “평화의 하나님이 여러분을 온전히 거룩하게 하시고, 여러분의 영과 혼과 몸 전체가 주 예수 그리스도께서 오실 때까지 책망할 것 없이 보존되기를 바랍니다.” 이 셋이 회복되어 하나가 되고, 동일한 하나의 구원을 받으리라는 것을 몰랐다면, 그가 무슨 이유로 이 셋, 곧 혼과 몸과 영이 주님이 오실 때까지 온전하고 완전하게 보존되기를 기도했겠는가? 그러므로 그는 이 셋을 책망할 것 없이 주님께 드리는 이들을 온전하다고 말한다. 그러므로 온전한 사람은 하나님의 영을 자기 안에 계속 모시고, 자신의 혼과 몸을 책망할 것 없이 지킨 이들이다. 그들은 하나님께 속한 믿음, 곧 하나님을 향한 믿음을 지키고, 이웃을 대할 때 의로움을 지킨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cfab13cbba6a8eaf2dd2c808be03229ff2746e7a82dee68e0026dbcbbe462c95"
        ],
        "text": "하나님은 자신이 빚으신 것 안에서 영광을 받으실 것이다. 그것을 자신의 종과 같은 모습으로, 그분을 따르도록 맞추실 것이다. 아버지의 손, 곧 아들과 영을 통해 하나님의 닮음을 따라 사람이 이루어진다. 사람의 한 부분만 이루어지는 것이 아니다. 혼과 영은 사람의 한 부분일 수 있지만, 그 자체로 사람은 결코 아니다. 아버지의 영을 받아들이는 혼과, 그 혼에 결합된 육신, 곧 하나님의 형상대로 빚어진 육신이 서로 어우러져 하나가 된 것이 온전한 사람이다. 그러므로 사도도 말한다. “우리는 온전한 사람들 가운데서 지혜를 말합니다.” 그는 하나님의 영을 받은 사람들을 온전한 사람들이라 부른다. 그들은 하나님의 영을 통해 모든 언어로 말한다. 사도 자신도 그렇게 말하곤 했다. 우리도 교회에서 많은 형제의 말을 들었다. 그들은 예언의 은사를 지니고, 영을 통해 온갖 언어로 말하며, 사람들의 숨은 일을 유익을 위해 드러내고, 하나님의 신비를 이야기했다. 사도는 이들을 영적인 사람들이라 부르기도 한다. 그들이 영적인 것은 영에 참여하기 때문이다. 육신이 벗겨져 없어졌기 때문도, 오직 영만 남았기 때문도 아니다. 누군가 육신의 실체, 곧 빚어진 것의 실체를 없애고 영만을 따로 생각한다면, 그것은 더 이상 영적인 사람이 아니다. 사람의 영이거나 하나님의 영이다. 그러나 이 영이 혼과 어우러져 빚어진 것과 하나가 되면, 영이 부어짐으로써 영적이고 온전한 사람이 된다. 바로 이 사람이 하나님의 형상과 닮음을 따라 만들어진 사람이다. 혼에 영이 없다면, 그런 사람은 참으로 혼에 속한 사람이며, 육적인 상태로 남겨져 불완전할 것이다. 빚어진 것 안에 형상을 지니고는 있으나, 영을 통해 닮음을 받지 못하기 때문이다. 이처럼 그는 불완전하다. 마찬가지로 누군가 형상을 없애고 빚어진 것을 저버린다면, 더 이상 사람을 생각할 수 없고, 앞서 말했듯이 사람의 어떤 한 부분이나 사람과 다른 무엇인가를 생각할 뿐이다. 빚어진 육신 그 자체만으로는 온전한 사람이 아니다. 사람의 몸이며 사람의 한 부분이다. 혼 자체만으로도 사람이 아니다. 사람의 혼이며 사람의 한 부분이다. 영도 사람이 아니다. 사람이라고 하지 않고 영이라고 부르기 때문이다. 이 모두가 어우러져 하나가 되어야 온전한 사람이 이루어진다. 그러므로 사도는 자신의 말을 풀어서 구원받는 사람이 온전하며 영적임을 밝혔다. 그는 테살로니카인들에게 보낸 첫째 편지에서 이렇게 말한다. “평화의 하나님이 여러분을 온전히 거룩하게 하시고, 여러분의 영과 혼과 몸 전체가 주 예수 그리스도께서 오실 때까지 책망할 것 없이 보존되기를 바랍니다.” 이 셋이 회복되어 하나가 되고, 동일한 하나의 구원을 받으리라는 것을 몰랐다면, 그가 무슨 이유로 이 셋, 곧 혼과 몸과 영이 주님이 오실 때까지 온전하고 완전하게 보존되기를 기도했겠는가? 그러므로 그는 이 셋을 책망할 것 없이 주님께 드리는 이들을 온전하다고 말한다. 그러므로 온전한 사람은 하나님의 영을 자기 안에 계속 모시고, 자신의 혼과 몸을 책망할 것 없이 지킨 이들이다. 그들은 하나님께 속한 믿음, 곧 하나님을 향한 믿음을 지키고, 이웃을 대할 때 의로움을 지킨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d5d51de927b7f3e0594d182c8474b161d8c20a20527b218ffbc996545f831ddc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
      },
      "work_location": "5.h6.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d4e3fdeb0ca43d0b4c819e238665de0cb8d3fe1b2ee25e657abcdb064e114d6d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:251d56621add29c5f1d1f605ec0902495958d293b499329b2ff0e2a1c11945e2",
            "sha256:7e74e0d036e11d3ed2461a9d7a2b0eb9f1260a45396a31354c6d7118674b0f9a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d4c11bb3c0f403f5b426e9cfea797304039391d4e569cb1ad89826152c4583dd"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1ef7e816b614dffd26232c888aa9881a60b621185bc2f88f521d325ff7d8cee3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 6장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103506.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              335,
              336
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 6장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ef6e50b108d6c967321e2ed73bf58582128f5a4dce216b960c3fa79e0f038311",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4e3fdeb0ca43d0b4c819e238665de0cb8d3fe1b2ee25e657abcdb064e114d6d",
            "source_revision_id": "sha256:d4c11bb3c0f403f5b426e9cfea797304039391d4e569cb1ad89826152c4583dd",
            "translation_revision_id": "sha256:1ef7e816b614dffd26232c888aa9881a60b621185bc2f88f521d325ff7d8cee3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e71d108044168f3104e505882cd346777a2898dcf1b1a3e7418e451158fb267a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d4e3fdeb0ca43d0b4c819e238665de0cb8d3fe1b2ee25e657abcdb064e114d6d",
            "source_revision_id": "sha256:d4c11bb3c0f403f5b426e9cfea797304039391d4e569cb1ad89826152c4583dd",
            "translation_revision_id": "sha256:1ef7e816b614dffd26232c888aa9881a60b621185bc2f88f521d325ff7d8cee3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ef6e50b108d6c967321e2ed73bf58582128f5a4dce216b960c3fa79e0f038311",
          "sha256:e71d108044168f3104e505882cd346777a2898dcf1b1a3e7418e451158fb267a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h6-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 6,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103506.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              335,
              336
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "same_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 6,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "335쪽 Hoc의 보조 전사 키릴 문자를 라틴 문자로 바로잡았다. 336쪽 quae를 확인했다."
            ],
            "printed_pages": [
              335,
              336
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "source_transcription_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 6장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ba69911d0e949749ac6d1be5963426e107147b033799be956ed2f2699f90a287",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n348.jpg",
            "page_key": "2:335",
            "printed_page": 335,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:251d56621add29c5f1d1f605ec0902495958d293b499329b2ff0e2a1c11945e2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Unde et templum Dei plasma esse ait: Nescitis, dicens, quoniam templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos; manifeste templum corpus dicens in quo habitat Spiritus. Quemadmodum et Dominus de se ait: Solvite hoc templum, et in tribus diebus suscitabo illud. Hoc autem, inquit, dicebat de corpore suo. Et non tantum templum, sed et templum Christi scit corpora nostra, Corinthiis dicens sic: Nescitis quoniam corpora vestra membra Christi sunt? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Non de alio quodam homine spiritali dicens haec; non enim ille complectitur",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9ef641af72a7043fe1156c34b3584e470214d702d6725fca887cf2423e656c37",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n349.jpg",
            "page_key": "2:336",
            "printed_page": 336,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7e74e0d036e11d3ed2461a9d7a2b0eb9f1260a45396a31354c6d7118674b0f9a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "meretricem: sed corpus nostrum, id est, caro quae cum sanctimonia perseverat et munditia, membra dixit esse Christi; quando autem complectitur meretricem, membra fieri meretricis. Et propter hoc dixit: Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum igitur Dei, in quo spiritus inhabitat Patris, et membra Christi non participare salutem, sed in perditionem redigi dicere, quomodo non maxime est blasphemiae? Quoniam autem corpora nostra, non ex sua substantia, sed ex Dei virtute suscitantur, Corinthiis dicit: Corpus autem non fornicationi, sed Domino: et Dominus corpori. Deus autem et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d4c11bb3c0f403f5b426e9cfea797304039391d4e569cb1ad89826152c4583dd",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Unde et templum Dei plasma esse ait: Nescitis, dicens, quoniam templum Dei estis, et Spiritus Dei habitat in vobis? Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum enim Dei sanctum est, quod estis vos; manifeste templum corpus dicens in quo habitat Spiritus. Quemadmodum et Dominus de se ait: Solvite hoc templum, et in tribus diebus suscitabo illud. Hoc autem, inquit, dicebat de corpore suo. Et non tantum templum, sed et templum Christi scit corpora nostra, Corinthiis dicens sic: Nescitis quoniam corpora vestra membra Christi sunt? Tollens ergo membra Christi, faciam membra meretricis? Non de alio quodam homine spiritali dicens haec; non enim ille complectitur meretricem: sed corpus nostrum, id est, caro quae cum sanctimonia perseverat et munditia, membra dixit esse Christi; quando autem complectitur meretricem, membra fieri meretricis. Et propter hoc dixit: Si quis templum Dei violaverit, disperdet illum Deus. Templum igitur Dei, in quo spiritus inhabitat Patris, et membra Christi non participare salutem, sed in perditionem redigi dicere, quomodo non maxime est blasphemiae? Quoniam autem corpora nostra, non ex sua substantia, sed ex Dei virtute suscitantur, Corinthiis dicit: Corpus autem non fornicationi, sed Domino: et Dominus corpori. Deus autem et Dominum suscitavit, et nos suscitabit per virtutem suam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a9210b8f47afcb0d86e75056bd8ad7ad47d800a9f0fa2bce84ff5f2bcf375dfe",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "템플룸 크리스티(templum Christi)는 그리스도의 성전이다. 이어지는 성경 인용에서는 몸을 그리스도의 지체라고 부른다.",
          "살아 있는 몸을 가리키는 corpus와 육신을 가리키는 caro가 이 단락에서 서로 설명한다.",
          "자기 실체에서가 아니라 하나님의 능력으로라는 표현은 몸을 일으키는 능력의 근원을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:251d56621add29c5f1d1f605ec0902495958d293b499329b2ff0e2a1c11945e2",
              "sha256:7e74e0d036e11d3ed2461a9d7a2b0eb9f1260a45396a31354c6d7118674b0f9a"
            ],
            "text": "그러므로 그는 빚어진 것이 하나님의 성전이라고 말한다. “여러분은 자신이 하나님의 성전이며, 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다는 것을 모릅니까? 누구든 하나님의 성전을 더럽히면, 하나님이 그를 멸하실 것입니다. 하나님의 성전은 거룩하며, 여러분이 그 성전입니다.” 그는 영이 거하시는 몸을 성전이라고 분명하게 부른다. 주님도 자신을 두고 말씀하셨다. “이 성전을 허물어라. 그러면 내가 사흘 안에 그것을 일으키겠다.” 그리고 성경은 “그분은 자신의 몸을 두고 이렇게 말씀하셨다”라고 한다. 사도는 우리 몸이 성전일 뿐 아니라 그리스도의 성전이기도 하다는 것을 알고, 코린토인들에게 이렇게 말한다. “여러분의 몸이 그리스도의 지체라는 것을 모릅니까? 그렇다면 내가 그리스도의 지체를 가져다가 창녀의 지체로 만들겠습니까?” 그는 다른 어떤 영적인 사람을 두고 이렇게 말하는 것이 아니다. 그런 존재는 창녀와 몸을 합하지 않기 때문이다. 그는 우리 몸, 곧 거룩함과 깨끗함을 지키며 살아가는 육신을 그리스도의 지체라고 말했다. 그 몸이 창녀와 몸을 합하면 창녀의 지체가 된다고 했다. 그러므로 그는 이렇게 말했다. “누구든 하나님의 성전을 더럽히면, 하나님이 그를 멸하실 것입니다.” 그렇다면 아버지의 영이 거하시는 하나님의 성전, 그리스도의 지체가 구원에 참여하지 못하고 멸망에 이른다고 말하는 것이 어떻게 지극한 신성모독이 아니겠는가? 우리 몸이 그 자체의 실체에서 나오는 힘이 아니라 하나님의 능력으로 일으켜진다는 것을 두고, 그는 코린토인들에게 말한다. “몸은 음행을 위한 것이 아니라 주님을 위한 것이며, 주님은 몸을 위한 분이십니다. 하나님은 주님을 일으키셨고, 자신의 능력으로 우리도 일으키실 것입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d4c11bb3c0f403f5b426e9cfea797304039391d4e569cb1ad89826152c4583dd"
        ],
        "text": "그러므로 그는 빚어진 것이 하나님의 성전이라고 말한다. “여러분은 자신이 하나님의 성전이며, 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다는 것을 모릅니까? 누구든 하나님의 성전을 더럽히면, 하나님이 그를 멸하실 것입니다. 하나님의 성전은 거룩하며, 여러분이 그 성전입니다.” 그는 영이 거하시는 몸을 성전이라고 분명하게 부른다. 주님도 자신을 두고 말씀하셨다. “이 성전을 허물어라. 그러면 내가 사흘 안에 그것을 일으키겠다.” 그리고 성경은 “그분은 자신의 몸을 두고 이렇게 말씀하셨다”라고 한다. 사도는 우리 몸이 성전일 뿐 아니라 그리스도의 성전이기도 하다는 것을 알고, 코린토인들에게 이렇게 말한다. “여러분의 몸이 그리스도의 지체라는 것을 모릅니까? 그렇다면 내가 그리스도의 지체를 가져다가 창녀의 지체로 만들겠습니까?” 그는 다른 어떤 영적인 사람을 두고 이렇게 말하는 것이 아니다. 그런 존재는 창녀와 몸을 합하지 않기 때문이다. 그는 우리 몸, 곧 거룩함과 깨끗함을 지키며 살아가는 육신을 그리스도의 지체라고 말했다. 그 몸이 창녀와 몸을 합하면 창녀의 지체가 된다고 했다. 그러므로 그는 이렇게 말했다. “누구든 하나님의 성전을 더럽히면, 하나님이 그를 멸하실 것입니다.” 그렇다면 아버지의 영이 거하시는 하나님의 성전, 그리스도의 지체가 구원에 참여하지 못하고 멸망에 이른다고 말하는 것이 어떻게 지극한 신성모독이 아니겠는가? 우리 몸이 그 자체의 실체에서 나오는 힘이 아니라 하나님의 능력으로 일으켜진다는 것을 두고, 그는 코린토인들에게 말한다. “몸은 음행을 위한 것이 아니라 주님을 위한 것이며, 주님은 몸을 위한 분이십니다. 하나님은 주님을 일으키셨고, 자신의 능력으로 우리도 일으키실 것입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:1ef7e816b614dffd26232c888aa9881a60b621185bc2f88f521d325ff7d8cee3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
      },
      "work_location": "5.h6.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-6:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2f1ff1b3c0425ea57ba16bd92e9384a76437deb00a3dbbb371826830a72769f0",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8be3e30434d104a64f721d255dfee007c46bd4d0120d7abe9be914db05636049",
            "sha256:6a9f3b61b37ab1731d1ae037df2e17d4fced4f96d33f6dff44ae5127ca74cadc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:08ad8f95f53d9c70153070aada77f977228c3ec0fd570830b96ec8745a2a2430"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:57511a1108e34e02f1bfb13a2d30c38bdd3184ca1f5b51c7636acf9c04fca18e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 7장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              336,
              337
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ex qua sumta est.",
            "source_start": "Quomodo igitur Christus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 7장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:78e6c2b7a20286e60599336c86768610d028734b937f04897b945d004f8362b5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2f1ff1b3c0425ea57ba16bd92e9384a76437deb00a3dbbb371826830a72769f0",
            "source_revision_id": "sha256:08ad8f95f53d9c70153070aada77f977228c3ec0fd570830b96ec8745a2a2430",
            "translation_revision_id": "sha256:57511a1108e34e02f1bfb13a2d30c38bdd3184ca1f5b51c7636acf9c04fca18e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3d2c9a324491fd025112df7097be77b97d84a71139d0f64c8042bcaa6d4988f1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2f1ff1b3c0425ea57ba16bd92e9384a76437deb00a3dbbb371826830a72769f0",
            "source_revision_id": "sha256:08ad8f95f53d9c70153070aada77f977228c3ec0fd570830b96ec8745a2a2430",
            "translation_revision_id": "sha256:57511a1108e34e02f1bfb13a2d30c38bdd3184ca1f5b51c7636acf9c04fca18e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:78e6c2b7a20286e60599336c86768610d028734b937f04897b945d004f8362b5",
          "sha256:3d2c9a324491fd025112df7097be77b97d84a71139d0f64c8042bcaa6d4988f1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              336,
              337
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ex qua sumta est.",
            "source_start": "Quomodo igitur Christus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 7장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9ef641af72a7043fe1156c34b3584e470214d702d6725fca887cf2423e656c37",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n349.jpg",
            "page_key": "2:336",
            "printed_page": 336,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8be3e30434d104a64f721d255dfee007c46bd4d0120d7abe9be914db05636049",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quomodo igitur Christus in carnis substantia surrexit, et ostendit discipulis figuram clavorum et apertionem lateris, haec autem sunt indicia carnis ejus quae resurrexit a mortuis: sic et nos, inquit, suscitabit per virtutem suam. Et iterum ad Romanos ait: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra. Quae sunt ergo mortalia corpora? Numquidnam animae? Sed incorporales animae, quantum ad",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "30507bdc03f478dac4fe80f6ab6d52e785727e965424e366b238e4dcc34d0856",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n350.jpg",
            "page_key": "2:337",
            "printed_page": 337,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6a9f3b61b37ab1731d1ae037df2e17d4fced4f96d33f6dff44ae5127ca74cadc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "comparationem mortalium corporum; Insufflavit enim in faciem hominis Deus flatum vitae, et factus est homo in animam viventem: flatus autem vitae incorporalis. Sed ne mortalem quidem possunt dicere ipsum flatum vitae exsistentem. Et propter hoc David ait: Et anima mea illi vivet, tanquam immortali substantia ejus exsistente. Sed neque spiritum possunt dicere mortale corpus. Quid igitur superest dicere mortale corpus, nisi plasma, id est caro, de qua et sermo est, quoniam vivificabit eam Deus? Haec enim est quae moritur et solvitur; sed non anima, neque spiritus. Mori enim est vitalem amittere habilitatem, et sine spiramine in posterum, et inanimalem, et immobilem fieri, et deperire in illa, ex quibus et initium substantiae habuit. Hoc autem neque animae evenit, flatus est enim vitae: neque spiritui, incompositus est enim et simplex spiritus, qui resolvi non potest, et ipse vita est eorum qui percipiunt illum. Superest igitur ut circa carnem mors ostendatur: quae posteaquam exierit anima, sine spiratione et inanimalis efficitur, et paulatim resolvitur in terram, ex qua sumta est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:08ad8f95f53d9c70153070aada77f977228c3ec0fd570830b96ec8745a2a2430",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quomodo igitur Christus in carnis substantia surrexit, et ostendit discipulis figuram clavorum et apertionem lateris, haec autem sunt indicia carnis ejus quae resurrexit a mortuis: sic et nos, inquit, suscitabit per virtutem suam. Et iterum ad Romanos ait: Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis; qui suscitavit Christum a mortuis, vivificabit et mortalia corpora vestra. Quae sunt ergo mortalia corpora? Numquidnam animae? Sed incorporales animae, quantum ad comparationem mortalium corporum; Insufflavit enim in faciem hominis Deus flatum vitae, et factus est homo in animam viventem: flatus autem vitae incorporalis. Sed ne mortalem quidem possunt dicere ipsum flatum vitae exsistentem. Et propter hoc David ait: Et anima mea illi vivet, tanquam immortali substantia ejus exsistente. Sed neque spiritum possunt dicere mortale corpus. Quid igitur superest dicere mortale corpus, nisi plasma, id est caro, de qua et sermo est, quoniam vivificabit eam Deus? Haec enim est quae moritur et solvitur; sed non anima, neque spiritus. Mori enim est vitalem amittere habilitatem, et sine spiramine in posterum, et inanimalem, et immobilem fieri, et deperire in illa, ex quibus et initium substantiae habuit. Hoc autem neque animae evenit, flatus est enim vitae: neque spiritui, incompositus est enim et simplex spiritus, qui resolvi non potest, et ipse vita est eorum qui percipiunt illum. Superest igitur ut circa carnem mors ostendatur: quae posteaquam exierit anima, sine spiratione et inanimalis efficitur, et paulatim resolvitur in terram, ex qua sumta est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9fe7c0e9dcc81ba3b488cb85e50642024f11bfe5ed36a8c7cca9796e50f90276",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "anima, spiritus, caro를 각각 혼, 영, 육신으로 옮겼다. 죽을 몸과 대비되는 혼의 비물질성에는 quantum ad comparationem mortalium corporum이라는 비교의 한정이 붙는다.",
          "창세기 인용은 생명의 숨을 사람의 얼굴(in faciem hominis)에 불어 넣으셨다고 한다. 시편 인용의 illi vivet는 그분을 위하여 살 것이라는 미래형이다.",
          "337쪽 본문은 immobilem과 neque spiritus를 채택한다. 각주에는 immemorabilem 및 neque spiritus의 탈락이나 et spiritus 독법이 실려 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8be3e30434d104a64f721d255dfee007c46bd4d0120d7abe9be914db05636049",
              "sha256:6a9f3b61b37ab1731d1ae037df2e17d4fced4f96d33f6dff44ae5127ca74cadc"
            ],
            "text": "그러므로 그리스도께서는 육신의 실체로 부활하여 제자들에게 못 자국과 열린 옆구리를 보여 주셨다. 이것들은 죽은 이들 가운데서 부활한 그분 육신의 표지이다. 사도는 “그와 같이 자신의 능력으로 우리도 일으키실 것이다”라고 말한다. 그는 로마인들에게도 말한다. “예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하시면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 그렇다면 죽을 몸이란 무엇인가? 혼들인가? 혼은 죽을 몸과 비교하면 몸이 없다. “하나님께서 사람의 얼굴에 생명의 숨을 불어 넣으셨고, 사람이 살아 있는 혼이 되었기” 때문이다. 생명의 숨에는 몸이 없다. 더구나 생명의 숨 자체가 죽을 것이라고 말할 수도 없다. 그래서 다윗은 “내 혼도 그분을 위하여 살 것입니다”라고 말한다. 혼의 실체가 불멸이기 때문이다. 영을 죽을 몸이라고 말할 수도 없다. 그렇다면 죽을 몸이라고 부를 것은 빚어진 것, 곧 육신 외에 무엇이 남는가? 하나님께서 살리신다고 한 것도 이 육신이다. 죽고 해체되는 것은 육신이다. 혼도 영도 아니다. 죽는다는 것은 생명의 능력을 잃고, 그 뒤로 숨도 혼도 움직임도 없게 되며, 처음 그 실체를 이루었던 것들로 흩어져 사라지는 것이다. 혼에는 이런 일이 일어나지 않는다. 혼은 생명의 숨이기 때문이다. 영에도 일어나지 않는다. 영은 복합체가 아니며 단일하기 때문이다. 영은 해체될 수 없으며, 그 자체가 영을 받는 이들의 생명이다. 따라서 죽음이 드러나는 것은 육신이다. 육신은 혼이 떠나고 나면 숨도 혼도 없게 되고, 처음 취해졌던 흙으로 차츰 풀어진다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:08ad8f95f53d9c70153070aada77f977228c3ec0fd570830b96ec8745a2a2430"
        ],
        "text": "그러므로 그리스도께서는 육신의 실체로 부활하여 제자들에게 못 자국과 열린 옆구리를 보여 주셨다. 이것들은 죽은 이들 가운데서 부활한 그분 육신의 표지이다. 사도는 “그와 같이 자신의 능력으로 우리도 일으키실 것이다”라고 말한다. 그는 로마인들에게도 말한다. “예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하시면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 그렇다면 죽을 몸이란 무엇인가? 혼들인가? 혼은 죽을 몸과 비교하면 몸이 없다. “하나님께서 사람의 얼굴에 생명의 숨을 불어 넣으셨고, 사람이 살아 있는 혼이 되었기” 때문이다. 생명의 숨에는 몸이 없다. 더구나 생명의 숨 자체가 죽을 것이라고 말할 수도 없다. 그래서 다윗은 “내 혼도 그분을 위하여 살 것입니다”라고 말한다. 혼의 실체가 불멸이기 때문이다. 영을 죽을 몸이라고 말할 수도 없다. 그렇다면 죽을 몸이라고 부를 것은 빚어진 것, 곧 육신 외에 무엇이 남는가? 하나님께서 살리신다고 한 것도 이 육신이다. 죽고 해체되는 것은 육신이다. 혼도 영도 아니다. 죽는다는 것은 생명의 능력을 잃고, 그 뒤로 숨도 혼도 움직임도 없게 되며, 처음 그 실체를 이루었던 것들로 흩어져 사라지는 것이다. 혼에는 이런 일이 일어나지 않는다. 혼은 생명의 숨이기 때문이다. 영에도 일어나지 않는다. 영은 복합체가 아니며 단일하기 때문이다. 영은 해체될 수 없으며, 그 자체가 영을 받는 이들의 생명이다. 따라서 죽음이 드러나는 것은 육신이다. 육신은 혼이 떠나고 나면 숨도 혼도 없게 되고, 처음 취해졌던 흙으로 차츰 풀어진다.",
        "translation_revision_id": "sha256:57511a1108e34e02f1bfb13a2d30c38bdd3184ca1f5b51c7636acf9c04fca18e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
      },
      "work_location": "5.h7.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:03075322b0520bc205982ca18608c9e6bbff000cc7c57b6fa801aa0e64d54a18",
        "part_links": [
          [
            "sha256:12cfde7379baaf942daa4955a5cbdc5db6846ddd43181eb99c105ab91ac3b3e4",
            "sha256:5b26b9f147771f3a254ab4b821118320ff3235f16ba86c66a265a708552ded28"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f5bc1b472c5c315df1100a35742eb1404a08ff33b991dac6f7f06f005d81ceb"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:cb60d9bd92e2a561d80befe1a5049720eb485bdc7cf406eb5c196524847eb3f7"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 7장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              337,
              338
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "nisi prius moriatur.",
            "source_start": "Haec igitur mortalis.",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "cum suum videat gaudium.",
            "source_start": "Quid est autem quod ut granum tritici",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 7장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:571752955585d4fed89e12c12689b21014842e95a4f35e23a679a74c7e41b9d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03075322b0520bc205982ca18608c9e6bbff000cc7c57b6fa801aa0e64d54a18",
            "source_revision_id": "sha256:4f5bc1b472c5c315df1100a35742eb1404a08ff33b991dac6f7f06f005d81ceb",
            "translation_revision_id": "sha256:cb60d9bd92e2a561d80befe1a5049720eb485bdc7cf406eb5c196524847eb3f7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7dff5d0ffff83dcff80e3d9465789eb3177ae8fee0a706a9320220a2da4d05ce",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:03075322b0520bc205982ca18608c9e6bbff000cc7c57b6fa801aa0e64d54a18",
            "source_revision_id": "sha256:4f5bc1b472c5c315df1100a35742eb1404a08ff33b991dac6f7f06f005d81ceb",
            "translation_revision_id": "sha256:cb60d9bd92e2a561d80befe1a5049720eb485bdc7cf406eb5c196524847eb3f7"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:571752955585d4fed89e12c12689b21014842e95a4f35e23a679a74c7e41b9d4",
          "sha256:7dff5d0ffff83dcff80e3d9465789eb3177ae8fee0a706a9320220a2da4d05ce"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h7-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              337,
              338
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "nisi prius moriatur.",
            "source_start": "Haec igitur mortalis.",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 7,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103507.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              338
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "cum suum videat gaudium.",
            "source_start": "Quid est autem quod ut granum tritici",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 7,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observation": "337쪽 인쇄 순서는 Haec igitur mortalis. Haec autem est de qua et dicit: Vivificabit et mortalia corpora vestra.이다.",
            "printed_pages": [
              337
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "transcription_word_order_corrected_against_print"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 7장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "30507bdc03f478dac4fe80f6ab6d52e785727e965424e366b238e4dcc34d0856",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n350.jpg",
            "page_key": "2:337",
            "printed_page": 337,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:12cfde7379baaf942daa4955a5cbdc5db6846ddd43181eb99c105ab91ac3b3e4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec igitur mortalis. Haec autem est de qua et dicit: Vivificabit et mortalia corpora vestra. Et propter hoc ait de ea",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ca2be2330b80f804901cf79909ff8a1facca70f4a8d2b49da36b363d2155da69",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n351.jpg",
            "page_key": "2:338",
            "printed_page": 338,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5b26b9f147771f3a254ab4b821118320ff3235f16ba86c66a265a708552ded28",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in prima ad Corinthios: Sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surgit in incorruptione. Etenim tu, ait, quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Quid est autem quod ut granum tritici seminatur, et putret in terra, nisi corpora quae in terra ponuntur, in qua et semina jactantur? Et propter hoc dixit: Seminatur in ignobilitate, surgit in gloria. Quid enim ignobilius carne mortua? Vel quid iterum gloriosius surgente ea, et percipiente incorruptelam? Seminatur in infirmitate, surgit in virtute: in infirmitate quidem sua, quoniam cum sit terra, in terram vadit; virtute autem Dei, qui eam suscitat a mortuis. Seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. Indubitate docuit, quoniam neque de anima, neque de spiritu sermo est ei, sed de mortificatis corporibus. Haec sunt enim corpora animalia, id est, participantia animae; quam cum amiserint, mortificantur: deinde per Spiritum surgentia fiunt corpora spiritalia, uti per Spiritum semper permanentem habeant vitam. Nunc enim, inquit, ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: tunc autem faciem ad faciem. Hoc est quod et a Petro dictum est: Quem cum non videritis diligitis, in quem nunc quoque non videntes creditis, credentes autem exultabitis gaudio inenarrabili. Facies enim nostra videbit faciem Domini, et gaudebit gaudio inenarrabili; videlicet cum suum videat gaudium.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4f5bc1b472c5c315df1100a35742eb1404a08ff33b991dac6f7f06f005d81ceb",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec igitur mortalis. Haec autem est de qua et dicit: Vivificabit et mortalia corpora vestra. Et propter hoc ait de ea in prima ad Corinthios: Sic et resurrectio mortuorum. Seminatur in corruptione, surgit in incorruptione. Etenim tu, ait, quod seminas non vivificatur, nisi prius moriatur. Quid est autem quod ut granum tritici seminatur, et putret in terra, nisi corpora quae in terra ponuntur, in qua et semina jactantur? Et propter hoc dixit: Seminatur in ignobilitate, surgit in gloria. Quid enim ignobilius carne mortua? Vel quid iterum gloriosius surgente ea, et percipiente incorruptelam? Seminatur in infirmitate, surgit in virtute: in infirmitate quidem sua, quoniam cum sit terra, in terram vadit; virtute autem Dei, qui eam suscitat a mortuis. Seminatur corpus animale, surgit corpus spiritale. Indubitate docuit, quoniam neque de anima, neque de spiritu sermo est ei, sed de mortificatis corporibus. Haec sunt enim corpora animalia, id est, participantia animae; quam cum amiserint, mortificantur: deinde per Spiritum surgentia fiunt corpora spiritalia, uti per Spiritum semper permanentem habeant vitam. Nunc enim, inquit, ex parte cognoscimus, et ex parte prophetamus: tunc autem faciem ad faciem. Hoc est quod et a Petro dictum est: Quem cum non videritis diligitis, in quem nunc quoque non videntes creditis, credentes autem exultabitis gaudio inenarrabili. Facies enim nostra videbit faciem Domini, et gaudebit gaudio inenarrabili; videlicet cum suum videat gaudium.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "fb6ed37e65455a61050304694a5879a3a01797034bbe886059c872ab6dceac58",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "corpus animale는 혼에 참여하는 몸, corpus spiritale는 영을 통해 일어나 생명을 얻는 몸으로 풀이된다. 혼과 영의 구별에 따라 혼에 속한 몸과 영에 속한 몸으로 옮겼다.",
          "semper permanentem은 Spiritum을 수식한다. 언제나 머무시는 영을 통해 몸이 생명을 얻는다는 문장이다.",
          "베드로전서 인용에는 exultabitis라는 미래형이 있다. 마지막 suum gaudium은 주님의 얼굴을 보는 기쁨을 이어받아 자신의 기쁨이신 분으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:12cfde7379baaf942daa4955a5cbdc5db6846ddd43181eb99c105ab91ac3b3e4",
              "sha256:5b26b9f147771f3a254ab4b821118320ff3235f16ba86c66a265a708552ded28"
            ],
            "text": "그러므로 죽을 것은 이 육신이다. 그는 이 육신을 두고 말한다. “여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 그래서 사도는 고린도인들에게 보낸 첫 편지에서 육신에 관하여 말한다. “죽은 이들의 부활도 이와 같습니다. 썩을 것으로 뿌려지고, 썩지 않을 것으로 일어납니다.” 그는 “당신이 뿌리는 것은 먼저 죽지 않으면 살아나지 않습니다”라고 말한다. 밀알처럼 뿌려져 땅속에서 썩는 것이 무엇인가? 씨가 뿌려지는 그 땅에 놓이는 몸들이 아니겠는가? 그래서 그는 말했다. “천한 것으로 뿌려지고, 영광 가운데 일어납니다.” 죽은 육신보다 더 천한 것이 무엇인가? 또 그 육신이 일어나 썩지 않음을 받는 것보다 더 영광스러운 것이 무엇인가? “약함 가운데 뿌려지고, 능력 가운데 일어납니다.” 흙이어서 흙으로 돌아가므로 자신의 약함 가운데 뿌려지고, 죽은 이들 가운데서 육신을 일으키시는 하나님의 능력으로 일어난다. “혼에 속한 몸으로 뿌려지고, 영에 속한 몸으로 일어납니다.” 그는 여기서 말하는 것이 혼이나 영이 아니라 죽은 몸들임을 분명히 가르쳤다. 이것들이 혼에 속한 몸, 곧 혼에 참여하는 몸이다. 몸은 혼을 잃으면 죽는다. 그 뒤 영을 통해 일어나 영에 속한 몸이 되어, 언제나 머무시는 영을 통해 생명을 얻는다. 그는 “지금은 우리가 부분적으로 알고 부분적으로 예언하지만, 그때에는 얼굴과 얼굴을 마주할 것입니다”라고 말한다. 베드로가 한 말도 이것이다. “여러분은 그분을 보지 못했으면서도 사랑하며, 지금도 보지 못하면서 그분을 믿습니다. 믿으면서 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 즐거워할 것입니다.” 우리 얼굴이 주님의 얼굴을 볼 것이며, 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 기뻐할 것이다. 바로 자신의 기쁨이신 분을 볼 때이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f5bc1b472c5c315df1100a35742eb1404a08ff33b991dac6f7f06f005d81ceb"
        ],
        "text": "그러므로 죽을 것은 이 육신이다. 그는 이 육신을 두고 말한다. “여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다.” 그래서 사도는 고린도인들에게 보낸 첫 편지에서 육신에 관하여 말한다. “죽은 이들의 부활도 이와 같습니다. 썩을 것으로 뿌려지고, 썩지 않을 것으로 일어납니다.” 그는 “당신이 뿌리는 것은 먼저 죽지 않으면 살아나지 않습니다”라고 말한다. 밀알처럼 뿌려져 땅속에서 썩는 것이 무엇인가? 씨가 뿌려지는 그 땅에 놓이는 몸들이 아니겠는가? 그래서 그는 말했다. “천한 것으로 뿌려지고, 영광 가운데 일어납니다.” 죽은 육신보다 더 천한 것이 무엇인가? 또 그 육신이 일어나 썩지 않음을 받는 것보다 더 영광스러운 것이 무엇인가? “약함 가운데 뿌려지고, 능력 가운데 일어납니다.” 흙이어서 흙으로 돌아가므로 자신의 약함 가운데 뿌려지고, 죽은 이들 가운데서 육신을 일으키시는 하나님의 능력으로 일어난다. “혼에 속한 몸으로 뿌려지고, 영에 속한 몸으로 일어납니다.” 그는 여기서 말하는 것이 혼이나 영이 아니라 죽은 몸들임을 분명히 가르쳤다. 이것들이 혼에 속한 몸, 곧 혼에 참여하는 몸이다. 몸은 혼을 잃으면 죽는다. 그 뒤 영을 통해 일어나 영에 속한 몸이 되어, 언제나 머무시는 영을 통해 생명을 얻는다. 그는 “지금은 우리가 부분적으로 알고 부분적으로 예언하지만, 그때에는 얼굴과 얼굴을 마주할 것입니다”라고 말한다. 베드로가 한 말도 이것이다. “여러분은 그분을 보지 못했으면서도 사랑하며, 지금도 보지 못하면서 그분을 믿습니다. 믿으면서 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 즐거워할 것입니다.” 우리 얼굴이 주님의 얼굴을 볼 것이며, 말로 다 할 수 없는 기쁨으로 기뻐할 것이다. 바로 자신의 기쁨이신 분을 볼 때이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:cb60d9bd92e2a561d80befe1a5049720eb485bdc7cf406eb5c196524847eb3f7",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
      },
      "work_location": "5.h7.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-7:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d0d1b7fc8eaa86593c54ccda801c9929d214352a5802cc7cfa3e39758f31efa7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c00883c49859dc0dbd12e9d7537569122d2ea760671f5d3013d0b18b62df65d3",
            "sha256:bf3c58fb9d29b868f754b32c9ad67b947e1989688c3049901af2e9b9922fdaa3"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3f8f5dd4b1479b227e2f211525d1be16eb81ea34718aa600dc2b649a375853ac"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1050267b92a4ef575065fcf7f954dcd7d60026534e4dd5a9b6253a846b86a9a2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 8장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103508.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              339,
              340
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "source_end": "nihil aliud quam carnalia sentiunt.",
            "source_start": "Nunc autem partem aliquam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 8장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8933d2155d2f09d0497f1d48b3d83ff1c27f62f51c40ed02cfba7ca10c28f831",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d0d1b7fc8eaa86593c54ccda801c9929d214352a5802cc7cfa3e39758f31efa7",
            "source_revision_id": "sha256:3f8f5dd4b1479b227e2f211525d1be16eb81ea34718aa600dc2b649a375853ac",
            "translation_revision_id": "sha256:1050267b92a4ef575065fcf7f954dcd7d60026534e4dd5a9b6253a846b86a9a2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:86a3ef76293c93d527cf28fcc8db9cdc37476774820d700e6b4a273c3060733e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d0d1b7fc8eaa86593c54ccda801c9929d214352a5802cc7cfa3e39758f31efa7",
            "source_revision_id": "sha256:3f8f5dd4b1479b227e2f211525d1be16eb81ea34718aa600dc2b649a375853ac",
            "translation_revision_id": "sha256:1050267b92a4ef575065fcf7f954dcd7d60026534e4dd5a9b6253a846b86a9a2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8933d2155d2f09d0497f1d48b3d83ff1c27f62f51c40ed02cfba7ca10c28f831",
          "sha256:86a3ef76293c93d527cf28fcc8db9cdc37476774820d700e6b4a273c3060733e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103508.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              339,
              340
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "source_end": "nihil aliud quam carnalia sentiunt.",
            "source_start": "Nunc autem partem aliquam",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "S. Bas. M. de Sp. S. 29, al. 72.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 340,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Τοὺς δὲ ἀχαλιναγωγήτους φησὶ, καὶ καταφερομένους εἰς τὰς ἑαυτῶν ἐπιθυμίας, μηδεμίαν ἔχοντας ἐπιθυμίαν θείου πνεύματος, ... δικαίως ὁ Ἀπόστολος σαρκικοὺς καλεῖ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Basil_De_Spiritu_Sancto_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 8장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ac1026469f072eaefcc5c599e85f099f0b49c35250f5bfa67dfd729861f62296",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n352.jpg",
            "page_key": "2:339",
            "printed_page": 339,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c00883c49859dc0dbd12e9d7537569122d2ea760671f5d3013d0b18b62df65d3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nunc autem partem aliquam a Spiritu ejus sumimus, ad perfectionem et praeparationem incorruptelae, paulatim assuescentes capere et portare Deum: quod et pignus dixit Apostolus, hoc est, pars ejus honoris qui a Deo nobis promissus est, in epistola quae ad Ephesios est, dicens: In quo et vos, audito verbo veritatis, Evangelio salutis vestrae, in quo credentes signati estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae. Sic ergo pignus hoc habitans in nobis jam spiritales efficit, et absorbitur mortale ab immortalitate; Vos enim, ait, non estis in carne, sed in Spiritu, siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Hoc autem non secundum jacturam carnis, sed secundum communionem Spiritus fit. Non enim erant sine carne, quibus scribebat; sed qui assumserant Spiritum Dei, in quo clamamus, Abba Pater. Si igitur nunc pignus habentes clamamus, Abba Pater; quid fiet quando resurgentes faciem ad faciem videbimus eum; quando omnia membra affluenter exultationis hymnum protulerint, glorificantia eum, qui suscitaverit ea ex mortuis, et aeternam vitam donaverit? Si enim pignus complectens hominem in semetipsum, jam facit dicere, Abba Pater, quid faciet universa Spiritus gratia, quae hominibus dabitur a Deo? similes nos ei efficiet, et perficiet voluntate Patris; efficiet enim hominem secundum imaginem et similitudinem Dei. Qui ergo pignus Spiritus habent, et non concupiscentiis carnis serviunt, sed subjiciunt semetipsos Spiritui,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b90a1a0a5c49eeab3130b88254ad4963fa66bdd9adb57169e2cc2f8866feee23",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n353.jpg",
            "page_key": "2:340",
            "printed_page": 340,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bf3c58fb9d29b868f754b32c9ad67b947e1989688c3049901af2e9b9922fdaa3",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ac rationabiliter conversantur in omnibus, juste Apostolus spiritales vocat, quoniam Spiritus Dei habitat in ipsis. Incorporales autem spiritus non erunt homines spiritales; sed substantia nostra, id est, animae et carnis adunatio assumens Spiritum Dei, spiritalem hominem perficit. Eos autem qui abjiciunt quidem Spiritus consilium, carnis autem voluptatibus serviunt, et irrationabiliter vivunt, et ineffrenati dejiciuntur in sua desideria, quippe nullam habentes aspirationem divini spiritus, sed porcorum et canum more vivunt; hos juste Apostolus carnales vocat, quoniam nihil aliud quam carnalia sentiunt.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3f8f5dd4b1479b227e2f211525d1be16eb81ea34718aa600dc2b649a375853ac",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nunc autem partem aliquam a Spiritu ejus sumimus, ad perfectionem et praeparationem incorruptelae, paulatim assuescentes capere et portare Deum: quod et pignus dixit Apostolus, hoc est, pars ejus honoris qui a Deo nobis promissus est, in epistola quae ad Ephesios est, dicens: In quo et vos, audito verbo veritatis, Evangelio salutis vestrae, in quo credentes signati estis Spiritu promissionis sancto, qui est pignus haereditatis nostrae. Sic ergo pignus hoc habitans in nobis jam spiritales efficit, et absorbitur mortale ab immortalitate; Vos enim, ait, non estis in carne, sed in Spiritu, siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Hoc autem non secundum jacturam carnis, sed secundum communionem Spiritus fit. Non enim erant sine carne, quibus scribebat; sed qui assumserant Spiritum Dei, in quo clamamus, Abba Pater. Si igitur nunc pignus habentes clamamus, Abba Pater; quid fiet quando resurgentes faciem ad faciem videbimus eum; quando omnia membra affluenter exultationis hymnum protulerint, glorificantia eum, qui suscitaverit ea ex mortuis, et aeternam vitam donaverit? Si enim pignus complectens hominem in semetipsum, jam facit dicere, Abba Pater, quid faciet universa Spiritus gratia, quae hominibus dabitur a Deo? similes nos ei efficiet, et perficiet voluntate Patris; efficiet enim hominem secundum imaginem et similitudinem Dei. Qui ergo pignus Spiritus habent, et non concupiscentiis carnis serviunt, sed subjiciunt semetipsos Spiritui, ac rationabiliter conversantur in omnibus, juste Apostolus spiritales vocat, quoniam Spiritus Dei habitat in ipsis. Incorporales autem spiritus non erunt homines spiritales; sed substantia nostra, id est, animae et carnis adunatio assumens Spiritum Dei, spiritalem hominem perficit. Eos autem qui abjiciunt quidem Spiritus consilium, carnis autem voluptatibus serviunt, et irrationabiliter vivunt, et ineffrenati dejiciuntur in sua desideria, quippe nullam habentes aspirationem divini spiritus, sed porcorum et canum more vivunt; hos juste Apostolus carnales vocat, quoniam nihil aliud quam carnalia sentiunt.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1c6956d379c868ae1a1f70bc3470ece9dba11f86d8c3ea66d8e43021db8a0a84",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "pignus는 장차 받을 상속을 미리 확증하는 보증이다. 이레나이우스는 이를 하나님께서 약속하신 영예의 일부라고 풀이한다.",
          "339쪽 본문의 voluntate Patris는 아버지의 뜻에 따라라는 표현이다. 같은 쪽 각주 9는 voluntatem에 해당하는 독법을 제안한다.",
          "340쪽 병렬 그리스어는 판본이 바실레이오스의 성령론 29장(다른 구분 72장)에 귀속시키는 인용문이다. 라틴어의 aspirationem은 이 병렬문의 ἐπιθυμίαν과 이어져 갈망으로 옮겼다.",
          "라틴어 본문은 animae et carnis adunatio, 곧 혼과 육신의 결합이라고 한다. 이 결합이 하나님의 영을 받아 영에 속한 사람을 이룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c00883c49859dc0dbd12e9d7537569122d2ea760671f5d3013d0b18b62df65d3",
              "sha256:bf3c58fb9d29b868f754b32c9ad67b947e1989688c3049901af2e9b9922fdaa3"
            ],
            "text": "지금 우리는 그분의 영으로부터 얼마간을 받는다. 완전에 이르고 썩지 않음을 준비하기 위해, 하나님을 받아들이고 모시는 데 조금씩 익숙해지는 것이다. 사도는 이것을 보증이라고도 불렀다. 곧 하나님께서 우리에게 약속하신 영예의 일부이다. 그는 에베소인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그분 안에서 여러분도 진리의 말씀, 곧 여러분의 구원의 복음을 듣고, 그분 안에서 믿어 약속의 거룩한 영으로 인침을 받았습니다. 이 영이 우리 상속의 보증입니다.” 그러므로 이 보증은 이처럼 우리 안에 거하면서 이미 우리를 영에 속한 사람으로 만든다. 죽을 것은 불멸에 삼켜진다. 사도가 “여러분은 육신 안에 있지 않고 영 안에 있습니다. 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다면 그러합니다”라고 말하기 때문이다. 이는 육신을 버림으로써 일어나는 일이 아니라, 영에 참여함으로써 일어난다. 그가 편지를 쓴 대상은 육신이 없는 사람들이 아니었다. 그들은 하나님의 영을 받은 사람들이며, 우리는 이 영 안에서 “아바, 아버지”라고 외친다. 지금 보증을 받고서도 “아바, 아버지”라고 외친다면, 우리가 부활하여 얼굴과 얼굴을 마주하고 그분을 볼 때에는 어떻게 되겠는가? 모든 지체가 넘치는 환희의 찬송을 부르며, 자신들을 죽은 이들 가운데서 일으켜 영원한 생명을 주신 분께 영광을 돌릴 때에는 어떻겠는가? 보증이 사람을 자신 안에 품어 지금도 “아바, 아버지”라고 말하게 한다면, 하나님께서 사람들에게 주실 영의 충만한 은혜는 무엇을 이루겠는가? 그 은혜는 우리를 그분과 닮게 하고, 아버지의 뜻에 따라 완전하게 할 것이다. 사람을 하나님의 형상과 닮음에 따라 만들 것이기 때문이다. 그러므로 영의 보증을 지닌 이들, 육신의 욕망을 섬기지 않고 자신을 영께 복종시키며, 모든 일에서 이성에 따라 살아가는 이들을 사도는 마땅히 영에 속한 사람들이라고 부른다. 하나님의 영이 그들 안에 거하시기 때문이다. 몸이 없는 영들이 영에 속한 사람이 되는 것은 아니다. 우리의 실체, 곧 혼과 육신의 결합이 하나님의 영을 받아 영에 속한 사람을 완성한다. 영의 뜻을 물리치고, 육신의 쾌락을 섬기며 이성에 어긋나게 살고, 자제하지 못한 채 자신의 욕망에 빠지는 이들은, 하나님의 영을 조금도 갈망하지 않고, 돼지와 개처럼 살아간다. 사도는 이들을 마땅히 육신에 속한 사람들이라고 부른다. 그들이 육신에 속한 것들만 생각하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3f8f5dd4b1479b227e2f211525d1be16eb81ea34718aa600dc2b649a375853ac"
        ],
        "text": "지금 우리는 그분의 영으로부터 얼마간을 받는다. 완전에 이르고 썩지 않음을 준비하기 위해, 하나님을 받아들이고 모시는 데 조금씩 익숙해지는 것이다. 사도는 이것을 보증이라고도 불렀다. 곧 하나님께서 우리에게 약속하신 영예의 일부이다. 그는 에베소인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그분 안에서 여러분도 진리의 말씀, 곧 여러분의 구원의 복음을 듣고, 그분 안에서 믿어 약속의 거룩한 영으로 인침을 받았습니다. 이 영이 우리 상속의 보증입니다.” 그러므로 이 보증은 이처럼 우리 안에 거하면서 이미 우리를 영에 속한 사람으로 만든다. 죽을 것은 불멸에 삼켜진다. 사도가 “여러분은 육신 안에 있지 않고 영 안에 있습니다. 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다면 그러합니다”라고 말하기 때문이다. 이는 육신을 버림으로써 일어나는 일이 아니라, 영에 참여함으로써 일어난다. 그가 편지를 쓴 대상은 육신이 없는 사람들이 아니었다. 그들은 하나님의 영을 받은 사람들이며, 우리는 이 영 안에서 “아바, 아버지”라고 외친다. 지금 보증을 받고서도 “아바, 아버지”라고 외친다면, 우리가 부활하여 얼굴과 얼굴을 마주하고 그분을 볼 때에는 어떻게 되겠는가? 모든 지체가 넘치는 환희의 찬송을 부르며, 자신들을 죽은 이들 가운데서 일으켜 영원한 생명을 주신 분께 영광을 돌릴 때에는 어떻겠는가? 보증이 사람을 자신 안에 품어 지금도 “아바, 아버지”라고 말하게 한다면, 하나님께서 사람들에게 주실 영의 충만한 은혜는 무엇을 이루겠는가? 그 은혜는 우리를 그분과 닮게 하고, 아버지의 뜻에 따라 완전하게 할 것이다. 사람을 하나님의 형상과 닮음에 따라 만들 것이기 때문이다. 그러므로 영의 보증을 지닌 이들, 육신의 욕망을 섬기지 않고 자신을 영께 복종시키며, 모든 일에서 이성에 따라 살아가는 이들을 사도는 마땅히 영에 속한 사람들이라고 부른다. 하나님의 영이 그들 안에 거하시기 때문이다. 몸이 없는 영들이 영에 속한 사람이 되는 것은 아니다. 우리의 실체, 곧 혼과 육신의 결합이 하나님의 영을 받아 영에 속한 사람을 완성한다. 영의 뜻을 물리치고, 육신의 쾌락을 섬기며 이성에 어긋나게 살고, 자제하지 못한 채 자신의 욕망에 빠지는 이들은, 하나님의 영을 조금도 갈망하지 않고, 돼지와 개처럼 살아간다. 사도는 이들을 마땅히 육신에 속한 사람들이라고 부른다. 그들이 육신에 속한 것들만 생각하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1050267b92a4ef575065fcf7f954dcd7d60026534e4dd5a9b6253a846b86a9a2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
      },
      "work_location": "5.h8.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:5fe300b7ee3fb6f6bb269416f91b4b7747b875e4d0c11355fb55f2885ce634e5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:12e3cc4e5281a0775f824b98032fb7f66f2973098c4e8d717be82d9e5f200c82",
            "sha256:a068f8c15bde7fc830b3c90ea6e81bebe69d33a83af25438c743575b7da53d5a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8ac75996055ac53d4039b6a54a9115b6e5965bcbb1c72435ae4b1c92217c2c87"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d983bb9c1d8dca758cee1439051ad08b706dd259ca5bc1421860d9319da2c48b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 8장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103508.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              340,
              341
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "source_end": "lex autem immundos enuntiavit.",
            "source_start": "Et prophetae autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 8장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f88961c92d3d1839e4a83db1b8e11c2630f854f9e5756fc8233216fa9b127fc7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5fe300b7ee3fb6f6bb269416f91b4b7747b875e4d0c11355fb55f2885ce634e5",
            "source_revision_id": "sha256:8ac75996055ac53d4039b6a54a9115b6e5965bcbb1c72435ae4b1c92217c2c87",
            "translation_revision_id": "sha256:d983bb9c1d8dca758cee1439051ad08b706dd259ca5bc1421860d9319da2c48b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0261934cfb90963da49ec577a7276ca221883430c54959d8d680940c3206ff39",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:5fe300b7ee3fb6f6bb269416f91b4b7747b875e4d0c11355fb55f2885ce634e5",
            "source_revision_id": "sha256:8ac75996055ac53d4039b6a54a9115b6e5965bcbb1c72435ae4b1c92217c2c87",
            "translation_revision_id": "sha256:d983bb9c1d8dca758cee1439051ad08b706dd259ca5bc1421860d9319da2c48b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f88961c92d3d1839e4a83db1b8e11c2630f854f9e5756fc8233216fa9b127fc7",
          "sha256:0261934cfb90963da49ec577a7276ca221883430c54959d8d680940c3206ff39"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h8-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 8,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103508.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              340,
              341
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "source_end": "lex autem immundos enuntiavit.",
            "source_start": "Et prophetae autem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 8,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 8장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b90a1a0a5c49eeab3130b88254ad4963fa66bdd9adb57169e2cc2f8866feee23",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n353.jpg",
            "page_key": "2:340",
            "printed_page": 340,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:12e3cc4e5281a0775f824b98032fb7f66f2973098c4e8d717be82d9e5f200c82",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et prophetae autem propter hanc eandem causam irrationabilibus animalibus assimilant eos, propter irrationalem conversationem ipsorum, dicentes: Equi furentes ad foeminas facti sunt, unusquisque ipsorum hinniens ad uxorem proximi sui. Et rursus: Homo cum in honore esset, assimilatus est jumentis. Hoc quia secundum suam causam assimilatur jumentis, irrationabilem aemulans vitam. Sed et nos in consuetudine hujusmodi homines jumenta et pecora irrationabilia dicimus. Praedixit autem figuraliter omnia haec Lex, de animalibus delineans hominem: quaecunque, inquit, duplicem ungulam habent et ruminant, munda enuntians; quaecunque autem aut utrumque vel alterum horum non habent, velut immunda segregans. Qui sunt ergo mundi? Qui in Patrem et Filium per fidem iter firmiter faciunt; haec est enim firmitas eorum, qui duplicis sunt ungulae: et eloquia Dei meditantur die ac nocte, uti operibus bonis adornentur; haec est enim ruminantium virtus. Immunda autem, quae neque duplicem ungulam habent, neque ruminant, hoc est, qui neque in Deum fidem habent, neque eloquia ejus meditantur: haec autem ethnicorum est abominatio. Quae autem ruminant quidem, non habent",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "224a23474b177d9bd2ad6e12031acb45269fcffd20d44c82e881a0db2ce20444",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n354.jpg",
            "page_key": "2:341",
            "printed_page": 341,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a068f8c15bde7fc830b3c90ea6e81bebe69d33a83af25438c743575b7da53d5a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "autem ungulam duplicem, et ipsa immunda, haec Judaeorum est imaginalis descriptio: qui quidem eloquia Dei in ore habent, stabilitatem autem radicis suae non infigunt in Patre et in Filio: propter hoc autem et lubricum est genus ipsorum. Etenim quae sunt unius ungulae animalia facile labuntur; firmiora autem sunt quae duplicem ungulam habent, succedentibus invicem ungulis fissis secundum iter, et altera ungula subbajulante aliam. Immunda autem similiter, quae duplicem quidem ungulam habent, non autem ruminant: haec est autem omnium videlicet haereticorum ostensio, et eorum qui non meditantur eloquia Dei, neque operibus justitiae adornantur, quibus et Dominus ait: Quid mihi dicitis Domine Domine, et non facitis quae dico vobis? Qui enim sunt tales, in Patrem quidem et Filium dicunt se credere, nunquam autem meditantur eloquia Dei, quemadmodum oportet, neque justitiae operibus sunt adornati; sed, quemadmodum praediximus, porcorum et canum assumserunt vitam, immunditiae et gulae et reliquae incuriae semetipsos tradentes. Juste igitur tales omnes, qui propter suam incredulitatem et luxuriam non adipiscuntur divinum Spiritum, et variis characteribus ejiciunt se vivificans Verbum, et in suis concupiscentiis irrationabiliter ambulant, Apostolus quidem carnales et animales vocavit; prophetae autem jumenta et feras dixerunt; consuetudo autem pecora et irrationales interpretata est; lex autem immundos enuntiavit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8ac75996055ac53d4039b6a54a9115b6e5965bcbb1c72435ae4b1c92217c2c87",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et prophetae autem propter hanc eandem causam irrationabilibus animalibus assimilant eos, propter irrationalem conversationem ipsorum, dicentes: Equi furentes ad foeminas facti sunt, unusquisque ipsorum hinniens ad uxorem proximi sui. Et rursus: Homo cum in honore esset, assimilatus est jumentis. Hoc quia secundum suam causam assimilatur jumentis, irrationabilem aemulans vitam. Sed et nos in consuetudine hujusmodi homines jumenta et pecora irrationabilia dicimus. Praedixit autem figuraliter omnia haec Lex, de animalibus delineans hominem: quaecunque, inquit, duplicem ungulam habent et ruminant, munda enuntians; quaecunque autem aut utrumque vel alterum horum non habent, velut immunda segregans. Qui sunt ergo mundi? Qui in Patrem et Filium per fidem iter firmiter faciunt; haec est enim firmitas eorum, qui duplicis sunt ungulae: et eloquia Dei meditantur die ac nocte, uti operibus bonis adornentur; haec est enim ruminantium virtus. Immunda autem, quae neque duplicem ungulam habent, neque ruminant, hoc est, qui neque in Deum fidem habent, neque eloquia ejus meditantur: haec autem ethnicorum est abominatio. Quae autem ruminant quidem, non habent autem ungulam duplicem, et ipsa immunda, haec Judaeorum est imaginalis descriptio: qui quidem eloquia Dei in ore habent, stabilitatem autem radicis suae non infigunt in Patre et in Filio: propter hoc autem et lubricum est genus ipsorum. Etenim quae sunt unius ungulae animalia facile labuntur; firmiora autem sunt quae duplicem ungulam habent, succedentibus invicem ungulis fissis secundum iter, et altera ungula subbajulante aliam. Immunda autem similiter, quae duplicem quidem ungulam habent, non autem ruminant: haec est autem omnium videlicet haereticorum ostensio, et eorum qui non meditantur eloquia Dei, neque operibus justitiae adornantur, quibus et Dominus ait: Quid mihi dicitis Domine Domine, et non facitis quae dico vobis? Qui enim sunt tales, in Patrem quidem et Filium dicunt se credere, nunquam autem meditantur eloquia Dei, quemadmodum oportet, neque justitiae operibus sunt adornati; sed, quemadmodum praediximus, porcorum et canum assumserunt vitam, immunditiae et gulae et reliquae incuriae semetipsos tradentes. Juste igitur tales omnes, qui propter suam incredulitatem et luxuriam non adipiscuntur divinum Spiritum, et variis characteribus ejiciunt se vivificans Verbum, et in suis concupiscentiis irrationabiliter ambulant, Apostolus quidem carnales et animales vocavit; prophetae autem jumenta et feras dixerunt; consuetudo autem pecora et irrationales interpretata est; lex autem immundos enuntiavit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "df454979d670afc2c3c8c896869c01d54e4c92538d4ebbea0cba4af0f065b417",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "갈라진 굽은 아버지와 아들을 향한 믿음의 굳건함에, 되새김질은 하나님의 말씀을 묵상하는 일에 각각 대응한다.",
          "secundum suam causam은 340쪽 각주 5에서 자신의 잘못이라는 뜻으로 풀이된다. 짐승과 같아지는 원인을 그 사람의 삶에 연결하는 표현이다.",
          "341쪽의 ejiciunt se vivificans Verbum은 생명을 주는 말씀을 자기에게서 내쫓는다는 구문으로 옮겼다. 같은 쪽 각주 4에는 vivificantes 독법과 자신들을 생명을 주는 말씀으로부터 내쫓는다는 그리스어 구문이 함께 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:12e3cc4e5281a0775f824b98032fb7f66f2973098c4e8d717be82d9e5f200c82",
              "sha256:a068f8c15bde7fc830b3c90ea6e81bebe69d33a83af25438c743575b7da53d5a"
            ],
            "text": "예언자들도 같은 이유로 그들을 이성 없는 동물에 비긴다. 그들의 이성 없는 삶 때문에 이렇게 말한다. “그들은 암컷을 찾아 날뛰는 말이 되어, 저마다 이웃의 아내를 향해 울어댄다.” 또 “사람이 영예로운 자리에 있었으나 짐승과 같아졌다”라고 한다. 자기 잘못으로 짐승과 같아진다는 말이다. 그 이성 없는 삶을 따라 살기 때문이다. 우리도 흔히 이런 사람들을 짐승이나 이성 없는 가축이라고 부른다. 율법은 이 모든 것을 비유로 미리 말하며, 동물을 통해 사람을 묘사했다. 굽이 갈라지고 되새김질하는 것은 모두 깨끗하다고 선언하며, 이 둘을 모두 갖추지 못하거나 그중 하나라도 없는 것은 부정한 것으로 구별한다. 그렇다면 깨끗한 사람들은 누구인가? 믿음을 통해 아버지와 아들을 향하여 굳건히 걸어가는 이들이다. 굽이 갈라진 것들의 굳건함이 뜻하는 바가 이것이다. 그들은 밤낮으로 하나님의 말씀을 묵상하여, 선한 행실로 자신을 단장한다. 되새김질하는 것들의 힘이 뜻하는 바가 이것이다. 굽이 갈라지지도 않고 되새김질하지도 않는 부정한 것들은, 하나님을 믿지도 않고 그분의 말씀을 묵상하지도 않는 이들이다. 이것이 이방인들의 가증한 모습이다. 되새김질은 하지만 굽이 갈라지지 않은 것들도 역시 부정하다. 이는 유대인들을 비유로 묘사한 것이다. 그들은 입으로는 하나님의 말씀을 지니고 있으나, 자신의 뿌리를 아버지와 아들 안에 굳건히 내리지 않는다. 그래서 그들은 쉽게 미끄러진다. 굽이 하나인 동물은 쉽게 미끄러지기 때문이다. 굽이 갈라진 동물은 더 안정되어 있다. 걸을 때 갈라진 굽들이 서로 번갈아 나아가며, 한쪽 굽이 다른 쪽을 받쳐 주기 때문이다. 굽은 갈라졌지만 되새김질하지 않는 것들도 마찬가지로 부정하다. 이는 분명 모든 이단자들을 가리키며, 하나님의 말씀을 묵상하지도 의로운 행실로 단장하지도 않는 이들을 가리킨다. 주님도 이들에게 말씀하신다. “왜 나를 ‘주님, 주님’이라 부르면서 내가 너희에게 말하는 것은 행하지 않느냐?” 이런 이들은 아버지와 아들을 믿는다고 말하면서도, 하나님의 말씀을 마땅히 해야 할 만큼 묵상하는 법이 없고, 의로운 행실로 단장하지도 않는다. 앞서 말했듯이 돼지와 개의 삶을 택하여, 더러움과 탐식과 그 밖의 온갖 무절제에 자신을 내맡겼다. 그러므로 이런 사람들 모두, 불신과 방탕 때문에 하나님의 영을 얻지 못하고, 갖가지 방식으로 생명을 주는 말씀을 자신에게서 내쫓으며, 자신의 욕망 안에서 이성 없이 살아가는 이들을, 사도는 마땅히 육신과 혼에 속한 사람들이라고 불렀다. 예언자들은 그들을 짐승과 들짐승이라 했고, 세상에서는 흔히 가축과 이성 없는 자들이라 불렀으며, 율법은 그들을 부정하다고 선언했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8ac75996055ac53d4039b6a54a9115b6e5965bcbb1c72435ae4b1c92217c2c87"
        ],
        "text": "예언자들도 같은 이유로 그들을 이성 없는 동물에 비긴다. 그들의 이성 없는 삶 때문에 이렇게 말한다. “그들은 암컷을 찾아 날뛰는 말이 되어, 저마다 이웃의 아내를 향해 울어댄다.” 또 “사람이 영예로운 자리에 있었으나 짐승과 같아졌다”라고 한다. 자기 잘못으로 짐승과 같아진다는 말이다. 그 이성 없는 삶을 따라 살기 때문이다. 우리도 흔히 이런 사람들을 짐승이나 이성 없는 가축이라고 부른다. 율법은 이 모든 것을 비유로 미리 말하며, 동물을 통해 사람을 묘사했다. 굽이 갈라지고 되새김질하는 것은 모두 깨끗하다고 선언하며, 이 둘을 모두 갖추지 못하거나 그중 하나라도 없는 것은 부정한 것으로 구별한다. 그렇다면 깨끗한 사람들은 누구인가? 믿음을 통해 아버지와 아들을 향하여 굳건히 걸어가는 이들이다. 굽이 갈라진 것들의 굳건함이 뜻하는 바가 이것이다. 그들은 밤낮으로 하나님의 말씀을 묵상하여, 선한 행실로 자신을 단장한다. 되새김질하는 것들의 힘이 뜻하는 바가 이것이다. 굽이 갈라지지도 않고 되새김질하지도 않는 부정한 것들은, 하나님을 믿지도 않고 그분의 말씀을 묵상하지도 않는 이들이다. 이것이 이방인들의 가증한 모습이다. 되새김질은 하지만 굽이 갈라지지 않은 것들도 역시 부정하다. 이는 유대인들을 비유로 묘사한 것이다. 그들은 입으로는 하나님의 말씀을 지니고 있으나, 자신의 뿌리를 아버지와 아들 안에 굳건히 내리지 않는다. 그래서 그들은 쉽게 미끄러진다. 굽이 하나인 동물은 쉽게 미끄러지기 때문이다. 굽이 갈라진 동물은 더 안정되어 있다. 걸을 때 갈라진 굽들이 서로 번갈아 나아가며, 한쪽 굽이 다른 쪽을 받쳐 주기 때문이다. 굽은 갈라졌지만 되새김질하지 않는 것들도 마찬가지로 부정하다. 이는 분명 모든 이단자들을 가리키며, 하나님의 말씀을 묵상하지도 의로운 행실로 단장하지도 않는 이들을 가리킨다. 주님도 이들에게 말씀하신다. “왜 나를 ‘주님, 주님’이라 부르면서 내가 너희에게 말하는 것은 행하지 않느냐?” 이런 이들은 아버지와 아들을 믿는다고 말하면서도, 하나님의 말씀을 마땅히 해야 할 만큼 묵상하는 법이 없고, 의로운 행실로 단장하지도 않는다. 앞서 말했듯이 돼지와 개의 삶을 택하여, 더러움과 탐식과 그 밖의 온갖 무절제에 자신을 내맡겼다. 그러므로 이런 사람들 모두, 불신과 방탕 때문에 하나님의 영을 얻지 못하고, 갖가지 방식으로 생명을 주는 말씀을 자신에게서 내쫓으며, 자신의 욕망 안에서 이성 없이 살아가는 이들을, 사도는 마땅히 육신과 혼에 속한 사람들이라고 불렀다. 예언자들은 그들을 짐승과 들짐승이라 했고, 세상에서는 흔히 가축과 이성 없는 자들이라 불렀으며, 율법은 그들을 부정하다고 선언했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d983bb9c1d8dca758cee1439051ad08b706dd259ca5bc1421860d9319da2c48b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
      },
      "work_location": "5.h8.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-8:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:746d2a6cdb75d9718d63a3d918e564c2a3c47d19058f31ae0dba29d448404e63",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8f2514063152e56e0eac97560cefbee2d188a3de556ef56531906e8fb3821f27",
            "sha256:96aebbbc2f8411bbfdfb1097180b3170b8c5f71917c736b221882fd32304e084"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91963ac9b82879289a580639e1384c509227d4cdfdb93780098913e38c3f39a3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ef7d071225b71d4e5dc33186a127c331d51dc1d288ddf3fbaf096868181eef7d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 9장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              341,
              342
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui vivificat hominem.",
            "source_start": "Hoc autem est quod",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et sublevat in vitam Dei.",
            "source_start": "Quotquot autem timent Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f2904dd32ade491e8f8ef76106e4206731a5338935e14db34cb9eb3694130740",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:746d2a6cdb75d9718d63a3d918e564c2a3c47d19058f31ae0dba29d448404e63",
            "source_revision_id": "sha256:91963ac9b82879289a580639e1384c509227d4cdfdb93780098913e38c3f39a3",
            "translation_revision_id": "sha256:ef7d071225b71d4e5dc33186a127c331d51dc1d288ddf3fbaf096868181eef7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:27d5a5e6faa93de9a75f3778ce495213aeca51d5955b9cccb1671b17b4d79265",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:746d2a6cdb75d9718d63a3d918e564c2a3c47d19058f31ae0dba29d448404e63",
            "source_revision_id": "sha256:91963ac9b82879289a580639e1384c509227d4cdfdb93780098913e38c3f39a3",
            "translation_revision_id": "sha256:ef7d071225b71d4e5dc33186a127c331d51dc1d288ddf3fbaf096868181eef7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f2904dd32ade491e8f8ef76106e4206731a5338935e14db34cb9eb3694130740",
          "sha256:27d5a5e6faa93de9a75f3778ce495213aeca51d5955b9cccb1671b17b4d79265"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              341,
              342
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "qui vivificat hominem.",
            "source_start": "Hoc autem est quod",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et sublevat in vitam Dei.",
            "source_start": "Quotquot autem timent Deum,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "interpretive_reading": "plasmationem",
            "observation": "본문 인쇄는 psalmationem이다. 같은 쪽 각주에 plasmationem이 있고 문맥도 하나님이 빚으신 것을 가리킨다.",
            "printed_pages": [
              342
            ],
            "printed_text": "psalmationem",
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_typographical_reading"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 1절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "224a23474b177d9bd2ad6e12031acb45269fcffd20d44c82e881a0db2ce20444",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n354.jpg",
            "page_key": "2:341",
            "printed_page": 341,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8f2514063152e56e0eac97560cefbee2d188a3de556ef56531906e8fb3821f27",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc autem est quod et in aliis ab Apostolo dicitur: Quoniam caro et sanguis Regnum Dei haereditare non possunt. Id est, quod ab omnibus haereticis profertur in amentiam suam, ex quo et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8f0641a00f858616f803696ae6ca560d095809b200f699da4173b6fce9d7b9c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n355.jpg",
            "page_key": "2:342",
            "printed_page": 342,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:96aebbbc2f8411bbfdfb1097180b3170b8c5f71917c736b221882fd32304e084",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nos retardare, et ostendere conantur, non salvari psalmationem Dei: non conspicientes quia sunt tria, ex quibus, quemadmodum ostendimus, perfectus homo constat, carne anima et spiritu: et altero quidem salvante et figurante, qui est Spiritus; altero quod unitur et formatur, quod est caro; id vero quod inter haec est duo, quod est anima: quae aliquando quidem subsequens spiritum, elevatur ab eo; aliquando autem consentiens carni, decidit in terrenas concupiscentias. Quotquot ergo id quod salvat et format in vitam, non habent, hi consequenter erunt et vocabuntur caro et sanguis; quippe qui non habent Spiritum Dei in se. Propter hoc autem et mortui tales dicti sunt a Domino: Sinite enim, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; quoniam non habent Spiritum qui vivificat hominem. Quotquot autem timent Deum, et credunt in adventum Filii ejus, et per fidem constituunt in cordibus suis Spiritum Dei, hi tales juste homines dicentur, et mundi et spiritales et viventes Deo, quia habent Spiritum Patris, qui emundat hominem, et sublevat in vitam Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:91963ac9b82879289a580639e1384c509227d4cdfdb93780098913e38c3f39a3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc autem est quod et in aliis ab Apostolo dicitur: Quoniam caro et sanguis Regnum Dei haereditare non possunt. Id est, quod ab omnibus haereticis profertur in amentiam suam, ex quo et nos retardare, et ostendere conantur, non salvari psalmationem Dei: non conspicientes quia sunt tria, ex quibus, quemadmodum ostendimus, perfectus homo constat, carne anima et spiritu: et altero quidem salvante et figurante, qui est Spiritus; altero quod unitur et formatur, quod est caro; id vero quod inter haec est duo, quod est anima: quae aliquando quidem subsequens spiritum, elevatur ab eo; aliquando autem consentiens carni, decidit in terrenas concupiscentias. Quotquot ergo id quod salvat et format in vitam, non habent, hi consequenter erunt et vocabuntur caro et sanguis; quippe qui non habent Spiritum Dei in se. Propter hoc autem et mortui tales dicti sunt a Domino: Sinite enim, inquit, mortuos sepelire mortuos suos; quoniam non habent Spiritum qui vivificat hominem. Quotquot autem timent Deum, et credunt in adventum Filii ejus, et per fidem constituunt in cordibus suis Spiritum Dei, hi tales juste homines dicentur, et mundi et spiritales et viventes Deo, quia habent Spiritum Patris, qui emundat hominem, et sublevat in vitam Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "94ad192909080b4b2819e396b1ebb6c49c4d9dbd3ff049b77759274bf019554f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "342쪽에는 psalmationem이라고 인쇄되어 있다. 문맥의 plasma 및 판본 각주의 plasmationem과 연결되는 말로, 하나님께서 빚으신 것으로 옮겼다.",
          "혼은 영과 육신 사이에 놓인다. 영을 따르면 높이 들리고 육신에 동조하면 땅의 욕망으로 떨어진다는 두 방향을 설명한다.",
          "juste homines dicentur의 juste는 불린다는 동사를 수식한다. 따라서 의로운 사람들이라고 불린다는 뜻보다 마땅히 사람들이라고 불린다는 뜻에 가깝다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8f2514063152e56e0eac97560cefbee2d188a3de556ef56531906e8fb3821f27",
              "sha256:96aebbbc2f8411bbfdfb1097180b3170b8c5f71917c736b221882fd32304e084"
            ],
            "text": "사도가 다른 말들과 함께 한 말도 이것이다. “육신과 피는 하나님의 나라를 상속받을 수 없습니다.” 모든 이단자가 자신의 어리석음을 뒷받침하려고 내세우는 것이 바로 이 구절이다. 그들은 이 구절로 우리를 가로막으며 하나님께서 빚으신 것이 구원받지 못한다고 입증하려 한다. 그들은 세 가지가 있다는 사실을 보지 못한다. 우리가 밝혔듯이 완전한 사람은 육신과 혼과 영으로 이루어진다. 그중 구원하고 형상을 이루는 것은 영이다. 결합되고 형성되는 것은 육신이다. 이 둘 사이에 있는 것은 혼이다. 혼은 때로 영을 따라 영에 의해 들어 올려지기도 하고, 때로 육신에 동조하여 땅의 욕망에 떨어지기도 한다. 그러므로 구원하고 생명으로 빚어 주는 것을 갖지 못한 이들은 그에 따라 육신과 피가 되며 그렇게 불릴 것이다. 그들 안에는 하나님의 영이 없기 때문이다. 이 때문에 주님도 이런 이들을 죽은 자들이라고 부르셨다. “죽은 자들이 자기들의 죽은 자들을 장사하게 두어라”라고 말씀하신 것이다. 사람을 살리는 영이 그들에게 없기 때문이다. 하나님을 경외하고 그분의 아들이 오심을 믿으며, 믿음으로 자기 마음에 하나님의 영을 모시는 이들은 마땅히 사람들이라고 불릴 것이며, 깨끗하고 영에 속하며 하나님을 위하여 살아가는 이들이라고 불릴 것이다. 그들에게 아버지의 영이 계시기 때문이다. 이 영이 사람을 깨끗하게 하며 하나님의 생명으로 들어 올린다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:91963ac9b82879289a580639e1384c509227d4cdfdb93780098913e38c3f39a3"
        ],
        "text": "사도가 다른 말들과 함께 한 말도 이것이다. “육신과 피는 하나님의 나라를 상속받을 수 없습니다.” 모든 이단자가 자신의 어리석음을 뒷받침하려고 내세우는 것이 바로 이 구절이다. 그들은 이 구절로 우리를 가로막으며 하나님께서 빚으신 것이 구원받지 못한다고 입증하려 한다. 그들은 세 가지가 있다는 사실을 보지 못한다. 우리가 밝혔듯이 완전한 사람은 육신과 혼과 영으로 이루어진다. 그중 구원하고 형상을 이루는 것은 영이다. 결합되고 형성되는 것은 육신이다. 이 둘 사이에 있는 것은 혼이다. 혼은 때로 영을 따라 영에 의해 들어 올려지기도 하고, 때로 육신에 동조하여 땅의 욕망에 떨어지기도 한다. 그러므로 구원하고 생명으로 빚어 주는 것을 갖지 못한 이들은 그에 따라 육신과 피가 되며 그렇게 불릴 것이다. 그들 안에는 하나님의 영이 없기 때문이다. 이 때문에 주님도 이런 이들을 죽은 자들이라고 부르셨다. “죽은 자들이 자기들의 죽은 자들을 장사하게 두어라”라고 말씀하신 것이다. 사람을 살리는 영이 그들에게 없기 때문이다. 하나님을 경외하고 그분의 아들이 오심을 믿으며, 믿음으로 자기 마음에 하나님의 영을 모시는 이들은 마땅히 사람들이라고 불릴 것이며, 깨끗하고 영에 속하며 하나님을 위하여 살아가는 이들이라고 불릴 것이다. 그들에게 아버지의 영이 계시기 때문이다. 이 영이 사람을 깨끗하게 하며 하나님의 생명으로 들어 올린다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ef7d071225b71d4e5dc33186a127c331d51dc1d288ddf3fbaf096868181eef7d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
      },
      "work_location": "5.h9.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f196beaa1cb36cfa796ef4718ba77ab52f9b409e74a39b86598e2bc4e02d21bc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:05a0d766d708c5879c0973f661f7c67c6b67903879b92c62093e2ff47c89b128",
            "sha256:3d52dc449dd1110953169e50b4fe87208182c37e8ffd223ad4fe26c658f19548"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e10cd41b561ad4d5360a8b5d7508b08bca7e7ccab5078e139722ede27223f052"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a72b44b54bb5a7e2706403fef9466ad7ce890b40f3eec9ef0f4b8360c4d3087e"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 9장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342,
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "homo autem propter substantiam carnis.",
            "source_start": "Sicut enim caro infirma,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "qui de coelo est.",
            "source_start": "Igitur caro sine Spiritu Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:38eacdbcf05d426154de3dac121693bde931eb0f17dfbbcd42e9b66e61e3580d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f196beaa1cb36cfa796ef4718ba77ab52f9b409e74a39b86598e2bc4e02d21bc",
            "source_revision_id": "sha256:e10cd41b561ad4d5360a8b5d7508b08bca7e7ccab5078e139722ede27223f052",
            "translation_revision_id": "sha256:a72b44b54bb5a7e2706403fef9466ad7ce890b40f3eec9ef0f4b8360c4d3087e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5eca7d8e07307727b3b397f34ee0e6820371e69dd060c68c053107e5c6a0d89d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f196beaa1cb36cfa796ef4718ba77ab52f9b409e74a39b86598e2bc4e02d21bc",
            "source_revision_id": "sha256:e10cd41b561ad4d5360a8b5d7508b08bca7e7ccab5078e139722ede27223f052",
            "translation_revision_id": "sha256:a72b44b54bb5a7e2706403fef9466ad7ce890b40f3eec9ef0f4b8360c4d3087e"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:38eacdbcf05d426154de3dac121693bde931eb0f17dfbbcd42e9b66e61e3580d",
          "sha256:5eca7d8e07307727b3b397f34ee0e6820371e69dd060c68c053107e5c6a0d89d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              342,
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "homo autem propter substantiam carnis.",
            "source_start": "Sicut enim caro infirma,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "qui de coelo est.",
            "source_start": "Igitur caro sine Spiritu Dei",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 2절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8f0641a00f858616f803696ae6ca560d095809b200f699da4173b6fce9d7b9c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n355.jpg",
            "page_key": "2:342",
            "printed_page": 342,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:05a0d766d708c5879c0973f661f7c67c6b67903879b92c62093e2ff47c89b128",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sicut enim caro infirma, sic spiritus promptus a Domino testimonium accepit. Hic est potens perficere quaecunque in promptu habet. Si igitur hoc quod est promptum Spiritus, admisceat aliquis velut stimulum infirmitati carnis, necesse est omnimodo, ut id quod est forte superet infirmum, ita ut absorbeatur infirmitas carnis a fortitudine Spiritus: et esse eum qui sit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e17b496c3685c0125f223fddf24a752853349e2fc0c4491c0dab5b2d62bb32c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n356.jpg",
            "page_key": "2:343",
            "printed_page": 343,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3d52dc449dd1110953169e50b4fe87208182c37e8ffd223ad4fe26c658f19548",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "talis, non jam carnalem, sed spiritalem, propter Spiritus communionem. Sic igitur Martyres testantur, et contemnunt mortem, non secundum infirmitatem carnis, sed secundum quod promptus est Spiritus. Infirmitas enim carnis absorpta, potentem ostendit Spiritum; Spiritus autem rursus absorbens infirmitatem, haereditate possidet carnem in se: et ex utrisque factus est vivens homo; vivens quidem propter participationem Spiritus, homo autem propter substantiam carnis. Igitur caro sine Spiritu Dei mortua est non habens vitam, regnum Dei possidere non potest: sanguis irrationalis, velut aqua effusa in terram. Et propter hoc ait: Qualis terrenus, tales terreni. Ubi autem Spiritus Patris, ibi homo vivens, sanguis rationalis ad ultionem a Deo custoditus, caro a Spiritu possessa oblita quidem sui, qualitatem autem Spiritus assumens, conformis facta Verbo Dei. Et propterea ait: Sicut portavimus imaginem ejus qui de terra est, portemus et imaginem ejus qui de coelo est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e10cd41b561ad4d5360a8b5d7508b08bca7e7ccab5078e139722ede27223f052",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sicut enim caro infirma, sic spiritus promptus a Domino testimonium accepit. Hic est potens perficere quaecunque in promptu habet. Si igitur hoc quod est promptum Spiritus, admisceat aliquis velut stimulum infirmitati carnis, necesse est omnimodo, ut id quod est forte superet infirmum, ita ut absorbeatur infirmitas carnis a fortitudine Spiritus: et esse eum qui sit talis, non jam carnalem, sed spiritalem, propter Spiritus communionem. Sic igitur Martyres testantur, et contemnunt mortem, non secundum infirmitatem carnis, sed secundum quod promptus est Spiritus. Infirmitas enim carnis absorpta, potentem ostendit Spiritum; Spiritus autem rursus absorbens infirmitatem, haereditate possidet carnem in se: et ex utrisque factus est vivens homo; vivens quidem propter participationem Spiritus, homo autem propter substantiam carnis. Igitur caro sine Spiritu Dei mortua est non habens vitam, regnum Dei possidere non potest: sanguis irrationalis, velut aqua effusa in terram. Et propter hoc ait: Qualis terrenus, tales terreni. Ubi autem Spiritus Patris, ibi homo vivens, sanguis rationalis ad ultionem a Deo custoditus, caro a Spiritu possessa oblita quidem sui, qualitatem autem Spiritus assumens, conformis facta Verbo Dei. Et propterea ait: Sicut portavimus imaginem ejus qui de terra est, portemus et imaginem ejus qui de coelo est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f1d0b1e5579f2ec0f256b34caca218bec9bd695672da9f6dd4110218d298c87c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "promptus와 promptum은 기꺼이 하려는 태도와 힘을 가리킨다. 이레나이우스는 육신의 약함을 이기는 영의 힘과 순교자들의 증언을 연결한다.",
          "sanguis rationalis와 sanguis irrationalis를 각각 이성 있는 피와 이성 없는 피로 옮겼다. 피에 붙는 이 표현은 영에 참여하는 사람과 영이 없는 사람의 대비 안에 있다.",
          "고린도전서 인용의 portemus는 권유형이다. 하늘에서 오신 이의 형상도 지니자는 뜻으로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:05a0d766d708c5879c0973f661f7c67c6b67903879b92c62093e2ff47c89b128",
              "sha256:3d52dc449dd1110953169e50b4fe87208182c37e8ffd223ad4fe26c658f19548"
            ],
            "text": "주님께서는 육신은 약하고 영은 기꺼이 하려 한다고 증언하셨다. 영은 기꺼이 하려는 것은 무엇이든 이룰 능력이 있다. 그러므로 누군가 영의 이 기꺼이 하려는 힘을 육신의 약함에 자극을 주듯 섞어 넣으면, 강한 것이 약한 것을 반드시 이기게 되어, 육신의 약함이 영의 힘에 삼켜진다. 그런 사람은 더 이상 육신에 속하지 않고 영에 속한 사람이 된다. 영에 참여하기 때문이다. 순교자들은 이처럼 증언하며 죽음을 가볍게 여긴다. 육신의 약함을 따라서가 아니라, 영의 기꺼이 하려는 힘을 따라서이다. 육신의 약함이 삼켜지면서 영의 능력이 드러난다. 영은 다시 그 약함을 삼키면서 육신을 자기 안에 상속재산으로 받아들인다. 이 둘로 살아 있는 사람이 이루어진다. 영에 참여하기 때문에 살아 있고, 육신의 실체 때문에 사람인 것이다. 그러므로 하나님의 영이 없는 육신은 생명이 없어 죽어 있으며, 하나님의 나라를 차지할 수 없다. 그 피는 이성이 없고 땅에 쏟아진 물과 같다. 그래서 사도는 말한다. “흙에 속한 이가 그러하듯 흙에 속한 이들도 그러합니다.” 아버지의 영이 계신 곳에는 살아 있는 사람이 있고, 하나님께서 갚아 주시려고 지켜 두신 이성 있는 피가 있다. 영께서 차지하신 육신은 자신을 잊고, 영의 성질을 받아 하나님의 말씀과 같은 형상이 된다. 그래서 사도는 말한다. “우리가 땅에서 난 이의 형상을 지녔듯이, 하늘에서 오신 이의 형상도 지닙시다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e10cd41b561ad4d5360a8b5d7508b08bca7e7ccab5078e139722ede27223f052"
        ],
        "text": "주님께서는 육신은 약하고 영은 기꺼이 하려 한다고 증언하셨다. 영은 기꺼이 하려는 것은 무엇이든 이룰 능력이 있다. 그러므로 누군가 영의 이 기꺼이 하려는 힘을 육신의 약함에 자극을 주듯 섞어 넣으면, 강한 것이 약한 것을 반드시 이기게 되어, 육신의 약함이 영의 힘에 삼켜진다. 그런 사람은 더 이상 육신에 속하지 않고 영에 속한 사람이 된다. 영에 참여하기 때문이다. 순교자들은 이처럼 증언하며 죽음을 가볍게 여긴다. 육신의 약함을 따라서가 아니라, 영의 기꺼이 하려는 힘을 따라서이다. 육신의 약함이 삼켜지면서 영의 능력이 드러난다. 영은 다시 그 약함을 삼키면서 육신을 자기 안에 상속재산으로 받아들인다. 이 둘로 살아 있는 사람이 이루어진다. 영에 참여하기 때문에 살아 있고, 육신의 실체 때문에 사람인 것이다. 그러므로 하나님의 영이 없는 육신은 생명이 없어 죽어 있으며, 하나님의 나라를 차지할 수 없다. 그 피는 이성이 없고 땅에 쏟아진 물과 같다. 그래서 사도는 말한다. “흙에 속한 이가 그러하듯 흙에 속한 이들도 그러합니다.” 아버지의 영이 계신 곳에는 살아 있는 사람이 있고, 하나님께서 갚아 주시려고 지켜 두신 이성 있는 피가 있다. 영께서 차지하신 육신은 자신을 잊고, 영의 성질을 받아 하나님의 말씀과 같은 형상이 된다. 그래서 사도는 말한다. “우리가 땅에서 난 이의 형상을 지녔듯이, 하늘에서 오신 이의 형상도 지닙시다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a72b44b54bb5a7e2706403fef9466ad7ce890b40f3eec9ef0f4b8360c4d3087e",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
      },
      "work_location": "5.h9.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2d0a5790b2cbb0c5d7a6182d8001995ca18393e62133a429c87d62494eb936e2",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fa3b9bba66f5cffc72f8e25053ba61a209ce6ed0b20cd06876b794e30cc2862e",
            "sha256:b83fb64013984688648f7824c79e35fb90dac83e3b721f1de698e993a22d289c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1239f8072854f7b6de00b1b54d71fbde09f9f84525ec82e3e97acd0ab6395395"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6e8959b891c3dc8371d0b39f54dce2cb8eee4fffa1bfb4ce7e31e8d50f5b81ce"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 9장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "sanguinem regnum Dei possidere.",
            "source_start": "Quid est ergo terrenum?",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343,
              344
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "unde et substantia carnis nostrae est.",
            "source_start": "Si enim oportet verum dicere,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 3절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:088005ea27e3fcc73c97091fc1009e5079e14c3d8bdb244fe9852a7cb805bbd2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2d0a5790b2cbb0c5d7a6182d8001995ca18393e62133a429c87d62494eb936e2",
            "source_revision_id": "sha256:1239f8072854f7b6de00b1b54d71fbde09f9f84525ec82e3e97acd0ab6395395",
            "translation_revision_id": "sha256:6e8959b891c3dc8371d0b39f54dce2cb8eee4fffa1bfb4ce7e31e8d50f5b81ce"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:433360a422e198f819a71703dee839fa02fd51ddc4fe6125073114b1b776a95d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2d0a5790b2cbb0c5d7a6182d8001995ca18393e62133a429c87d62494eb936e2",
            "source_revision_id": "sha256:1239f8072854f7b6de00b1b54d71fbde09f9f84525ec82e3e97acd0ab6395395",
            "translation_revision_id": "sha256:6e8959b891c3dc8371d0b39f54dce2cb8eee4fffa1bfb4ce7e31e8d50f5b81ce"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:088005ea27e3fcc73c97091fc1009e5079e14c3d8bdb244fe9852a7cb805bbd2",
          "sha256:433360a422e198f819a71703dee839fa02fd51ddc4fe6125073114b1b776a95d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "sanguinem regnum Dei possidere.",
            "source_start": "Quid est ergo terrenum?",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              343,
              344
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "unde et substantia carnis nostrae est.",
            "source_start": "Si enim oportet verum dicere,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "E Parall. J. Damasc. ed. Halloix. in v. S. Iren. S. Bas. de Sp. S. 29, al. 72.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 343,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἐπεὶ ἄνευ Πνεύματος Θεοῦ σωθῆναι οὐ δυνάμεθα, προτρεπόμενος ἡμᾶς ὁ ἀπόστολος, διὰ τῆς πίστεως καὶ τῆς ἁγνῆς ἀναστροφῆς συντηρεῖν τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. ἵνα μὴ ἄμοιροι τοῦ θείου Πνεύματος γενόμενοι ἀποτύχωμεν τῆς βασιλείας τῶν οὐρανῶν, ἐβόησε μὴ δύνασθαι τὴν σάρκα καθ’ ἑαυτὴν ἐν τῷ αἵματι βασιλείαν κληρονομῆσαι Θεοῦ. Εἰ γὰρ δεῖ τἀληθὲς εἰπεῖν, οὐ κληρονομεῖ, ἀλλὰ κληρονομεῖται ἡ σάρξ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_and_Basil_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observation": "그리스어 ἵνα 앞의 꺾인 선은 기울어진 손글씨 표시로 보이며 닫는 활자 괄호가 없다. 그리스어 본문은 ἵνα로 이어진다.",
            "printed_pages": [
              343
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "scan_annotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 3절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e17b496c3685c0125f223fddf24a752853349e2fc0c4491c0dab5b2d62bb32c8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n356.jpg",
            "page_key": "2:343",
            "printed_page": 343,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fa3b9bba66f5cffc72f8e25053ba61a209ce6ed0b20cd06876b794e30cc2862e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quid est ergo terrenum? Plasma. Quid autem coeleste? Spiritus. Sicut igitur, ait, sine Spiritu coelesti conversati sumus aliquando in vetustate carnis, non obedientes Deo: sic nunc accipientes Spiritum, in novitate vitae ambulemus, obedientes Deo. Quoniam igitur sine Spiritu Dei salvari non possumus, adhortatur Apostolus nos, per fidem et castam conversationem conservare Spiritum Dei, ut non sine participatione sancti Spiritus facti amittamus regnum coelorum: et clamavit, non posse carnem solam et sanguinem regnum Dei possidere. Si enim oportet verum dicere, non possidet, sed possidetur caro; sicut et Dominus ait: Beati",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "135bb152460236334525cffe91647ba16891f3936dfed1822d461f128d367852",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n357.jpg",
            "page_key": "2:344",
            "printed_page": 344,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b83fb64013984688648f7824c79e35fb90dac83e3b721f1de698e993a22d289c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram; quasi haereditate possideatur terra in regno, unde et substantia carnis nostrae est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1239f8072854f7b6de00b1b54d71fbde09f9f84525ec82e3e97acd0ab6395395",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quid est ergo terrenum? Plasma. Quid autem coeleste? Spiritus. Sicut igitur, ait, sine Spiritu coelesti conversati sumus aliquando in vetustate carnis, non obedientes Deo: sic nunc accipientes Spiritum, in novitate vitae ambulemus, obedientes Deo. Quoniam igitur sine Spiritu Dei salvari non possumus, adhortatur Apostolus nos, per fidem et castam conversationem conservare Spiritum Dei, ut non sine participatione sancti Spiritus facti amittamus regnum coelorum: et clamavit, non posse carnem solam et sanguinem regnum Dei possidere. Si enim oportet verum dicere, non possidet, sed possidetur caro; sicut et Dominus ait: Beati mites, quoniam ipsi haereditate possidebunt terram; quasi haereditate possideatur terra in regno, unde et substantia carnis nostrae est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cf6ab481d489bd4a5109eff33c2d1f186da72b3dca15186e0e249b4f3668a764",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "possidet와 possidetur는 차지하다와 차지되다의 능동·수동 대조이다. 육신은 영이 상속받는 재산이라는 다음 절의 비유로 이어진다.",
          "343쪽에는 판본이 다마스쿠스의 요한과 바실레이오스에게 귀속시키는 그리스어 병렬문이 실려 있다. 그리스어 본문의 θεῖον πνεῦμα와 라틴어의 sanctus Spiritus는 각각 하나님의 영과 거룩한 영이라는 표현이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fa3b9bba66f5cffc72f8e25053ba61a209ce6ed0b20cd06876b794e30cc2862e",
              "sha256:b83fb64013984688648f7824c79e35fb90dac83e3b721f1de698e993a22d289c"
            ],
            "text": "그렇다면 땅에 속한 것은 무엇인가? 빚어진 것이다. 하늘에 속한 것은 무엇인가? 영이다. 따라서 사도의 말은 이러하다. 우리가 전에는 하늘의 영 없이 육신의 낡은 상태에서 살며 하나님께 순종하지 않았듯이, 이제는 영을 받아 하나님께 순종하며 새로운 생명 가운데 살아가자. 하나님의 영 없이는 우리가 구원받을 수 없으므로, 사도는 우리에게 권한다. 믿음과 정결한 삶을 통해 하나님의 영을 간직하여, 거룩한 영에 참여하지 못해 하늘나라를 잃는 일이 없게 하라는 것이다. 그는 육신과 피만으로는 하나님의 나라를 차지할 수 없다고 외쳤다. 참으로 말하자면, 육신은 차지하는 것이 아니라 차지되는 것이다. 주님도 이렇게 말씀하신다. “온유한 이들은 복되다. 그들이 땅을 상속받을 것이기 때문이다.” 그 나라에서 땅이 상속재산으로 주어지는 셈이다. 우리 육신의 실체도 그 땅에서 나왔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1239f8072854f7b6de00b1b54d71fbde09f9f84525ec82e3e97acd0ab6395395"
        ],
        "text": "그렇다면 땅에 속한 것은 무엇인가? 빚어진 것이다. 하늘에 속한 것은 무엇인가? 영이다. 따라서 사도의 말은 이러하다. 우리가 전에는 하늘의 영 없이 육신의 낡은 상태에서 살며 하나님께 순종하지 않았듯이, 이제는 영을 받아 하나님께 순종하며 새로운 생명 가운데 살아가자. 하나님의 영 없이는 우리가 구원받을 수 없으므로, 사도는 우리에게 권한다. 믿음과 정결한 삶을 통해 하나님의 영을 간직하여, 거룩한 영에 참여하지 못해 하늘나라를 잃는 일이 없게 하라는 것이다. 그는 육신과 피만으로는 하나님의 나라를 차지할 수 없다고 외쳤다. 참으로 말하자면, 육신은 차지하는 것이 아니라 차지되는 것이다. 주님도 이렇게 말씀하신다. “온유한 이들은 복되다. 그들이 땅을 상속받을 것이기 때문이다.” 그 나라에서 땅이 상속재산으로 주어지는 셈이다. 우리 육신의 실체도 그 땅에서 나왔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6e8959b891c3dc8371d0b39f54dce2cb8eee4fffa1bfb4ce7e31e8d50f5b81ce",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
      },
      "work_location": "5.h9.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ad4d06010f8b84bac3a65ba6a6a198b4fe909aa1758a9e0c86651cdce2ec01c8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:20dbba5bf503236dbc22b1a46a2b9193453e05ca473e6a66d040b5f20115eacc",
            "sha256:e92119ed17ddeb3186e30912efc39295473f90422e735b4b7c4fb17d30c91b3f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40e045930693badfdf258916e90a5a0a2ec899b038e038cdef8c65fc4f0228d7"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:19667f9e38e439fa855e6ba5bf073a5f27050468ab01a9516ccc305e010b3aa6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 9장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344,
              345
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "regnum Dei possidere non poteritis.",
            "source_start": "Et ideo mundum templum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 4절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b71491fe85a1f6aa1c5620bd86728475b77e1df086c68dea9353198c7a30b4b9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ad4d06010f8b84bac3a65ba6a6a198b4fe909aa1758a9e0c86651cdce2ec01c8",
            "source_revision_id": "sha256:40e045930693badfdf258916e90a5a0a2ec899b038e038cdef8c65fc4f0228d7",
            "translation_revision_id": "sha256:19667f9e38e439fa855e6ba5bf073a5f27050468ab01a9516ccc305e010b3aa6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dbf69e1a2f0b94297a899f1825ab260465c088938028cbcd65a0afc5a74d9f8e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ad4d06010f8b84bac3a65ba6a6a198b4fe909aa1758a9e0c86651cdce2ec01c8",
            "source_revision_id": "sha256:40e045930693badfdf258916e90a5a0a2ec899b038e038cdef8c65fc4f0228d7",
            "translation_revision_id": "sha256:19667f9e38e439fa855e6ba5bf073a5f27050468ab01a9516ccc305e010b3aa6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b71491fe85a1f6aa1c5620bd86728475b77e1df086c68dea9353198c7a30b4b9",
          "sha256:dbf69e1a2f0b94297a899f1825ab260465c088938028cbcd65a0afc5a74d9f8e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h9-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 9,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103509.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              344,
              345
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 4,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              4
            ],
            "source_end": "regnum Dei possidere non poteritis.",
            "source_start": "Et ideo mundum templum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 9,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "edition_attribution": "E Parall. J. Damasc. ed. Halloix.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 344,
                "printed_volume": 2,
                "text": "... Ὡς οὖν ἡ νύμφη γαμῆσαι οὐ δύναται, γαμηθῆναι δὲ δύναται, ὅταν ἔλθῃ καὶ παραλήψηται αὐτὴν ὁ νυμφίος· οὕτω καὶ ἡ σὰρξ καθ’ ἑαυτὴν Βασιλείαν Θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύναται, κληρονομηθῆναι δὲ εἰς τὴν βασιλείαν τοῦ Θεοῦ δύναται. Κληρονομεῖ γὰρ ὁ ζῶν τὰ τοῦ τετελευτηκότος· καὶ ἕτερον μέν ἐστι τὸ κληρονομεῖν, ἕτερον δὲ κληρονομεῖσθαι. Ὁ μὲν γὰρ ἀφηγεῖται, καὶ κυριεύει, καὶ διατίθησι τὰ κληρονομούμενα, ᾗ ἂν αὐτὸς βουληθῇ· τὰ δὲ ὑποτέτακται, καὶ ὑπακούει, καὶ κυριεύεται ὑπὸ τοῦ κληρονομοῦντος. Τί οὖν ἐστι τὸ ζῶν; τὸ Πνεῦμα τοῦ Θεοῦ. Τίνα δὲ τὰ ὑπάρχοντα τοῦ τετελευτηκότος; τὰ μέλη τοῦ ἀνθρώπου τὰ φθειρόμενα ἐν τῇ γῇ. Ταῦτα δὲ κληρονομεῖται ὑπὸ τοῦ Πνεύματος, μεταφερόμενα εἰς τὴν βασιλείαν τῶν οὐρανῶν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observation": "344쪽의 possi-와 345쪽의 dente를 possidente로 이어 적고 앞쪽 구간에 배치했다.",
            "printed_pages": [
              344,
              345
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "line_and_page_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 9장 4절이다. 통상 인용 위치와 나뉜 절의 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "135bb152460236334525cffe91647ba16891f3936dfed1822d461f128d367852",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n357.jpg",
            "page_key": "2:344",
            "printed_page": 344,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:20dbba5bf503236dbc22b1a46a2b9193453e05ca473e6a66d040b5f20115eacc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ideo mundum templum esse vult, ut delectetur Spiritus Dei in eo, quemadmodum sponsus ad sponsam. Sicut igitur sponsa assumere sponsum non potest, assumi autem a sponso potest, quum venerit et acceperit eam sponsus; sic et caro haec secundum seipsam, id est sola, regnum Dei haereditate possidere non potest: haereditate autem possideri in regno a Spiritu potest. Haereditate enim possidet qui vivit ea quae sunt mortui: et aliud quidem est haereditate possidere, aliud autem haereditate possideri. Ille enim dominatur, et praeest, et disponit ea quae haereditate possidet, quemadmodum ipse velit: illa vero subjecta sunt, et obediunt, et dominantur ab eo, et sub dominio sunt ejus qui possidet. Quid igitur est quod vivit? scilicet Spiritus Dei. Quae sunt autem, quae sunt mortui? Scilicet membra hominis, quae et corrumpuntur in terra. Haec autem possidentur a Spiritu translata in regnum coelorum. Propter hoc autem et Christus mortuus est, uti testamentum Evangelii apertum, et universo mundo lectum, primum quidem liberos faceret servos suos; post deinde haeredes eos constitueret eorum quae essent ejus, haereditate possidente",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "f228749ed972ef2d8f0592d46bd6fad5a068ea0450ffd1d7bf4829f05f766e00",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n358.jpg",
            "page_key": "2:345",
            "printed_page": 345,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e92119ed17ddeb3186e30912efc39295473f90422e735b4b7c4fb17d30c91b3f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "spiritu, quemadmodum demonstravimus. Haereditate enim possidet ille qui vivit, haereditate autem acquiritur caro. Ut non amittentes eum qui nos possidet Spiritum, amittamus vitam, adhortans nos Apostolus ad Spiritus communicationem, secundum rationem quae praedicta sunt dixit: Quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt. Velut si dicat: Nolite errare; quoniam nisi Verbum Dei inhabitaverit, et Spiritus Patris fuerit in vobis, vane autem et prout evenit conversati fueritis, quasi hoc tantum, caro et sanguis exsistentes, regnum Dei possidere non poteritis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:40e045930693badfdf258916e90a5a0a2ec899b038e038cdef8c65fc4f0228d7",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ideo mundum templum esse vult, ut delectetur Spiritus Dei in eo, quemadmodum sponsus ad sponsam. Sicut igitur sponsa assumere sponsum non potest, assumi autem a sponso potest, quum venerit et acceperit eam sponsus; sic et caro haec secundum seipsam, id est sola, regnum Dei haereditate possidere non potest: haereditate autem possideri in regno a Spiritu potest. Haereditate enim possidet qui vivit ea quae sunt mortui: et aliud quidem est haereditate possidere, aliud autem haereditate possideri. Ille enim dominatur, et praeest, et disponit ea quae haereditate possidet, quemadmodum ipse velit: illa vero subjecta sunt, et obediunt, et dominantur ab eo, et sub dominio sunt ejus qui possidet. Quid igitur est quod vivit? scilicet Spiritus Dei. Quae sunt autem, quae sunt mortui? Scilicet membra hominis, quae et corrumpuntur in terra. Haec autem possidentur a Spiritu translata in regnum coelorum. Propter hoc autem et Christus mortuus est, uti testamentum Evangelii apertum, et universo mundo lectum, primum quidem liberos faceret servos suos; post deinde haeredes eos constitueret eorum quae essent ejus, haereditate possidente spiritu, quemadmodum demonstravimus. Haereditate enim possidet ille qui vivit, haereditate autem acquiritur caro. Ut non amittentes eum qui nos possidet Spiritum, amittamus vitam, adhortans nos Apostolus ad Spiritus communicationem, secundum rationem quae praedicta sunt dixit: Quoniam caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt. Velut si dicat: Nolite errare; quoniam nisi Verbum Dei inhabitaverit, et Spiritus Patris fuerit in vobis, vane autem et prout evenit conversati fueritis, quasi hoc tantum, caro et sanguis exsistentes, regnum Dei possidere non poteritis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "77dbe7094dbe931b5482998ad4d5833264418a9f13d88e6731e218bc017cb3b1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "상속받는 영과 상속재산이 되는 육신의 관계를 신랑과 신부, 살아 있는 상속자와 죽은 이의 재산에 빗댄다.",
          "testamentum Evangelii는 이 문맥에서 복음의 유언으로 옮겼다. 그리스도의 죽음, 유언의 공개, 종들의 해방, 상속자의 지위가 한 문장에 이어진다.",
          "344쪽 병렬 그리스어의 시작에는 생략 표시가 있다. 그 인용은 신부의 비유에서 시작하여 사람의 지체가 하늘나라로 옮겨지는 문장까지 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:20dbba5bf503236dbc22b1a46a2b9193453e05ca473e6a66d040b5f20115eacc",
              "sha256:e92119ed17ddeb3186e30912efc39295473f90422e735b4b7c4fb17d30c91b3f"
            ],
            "text": "그래서 그분은 성전이 깨끗하기를 원하신다. 신랑이 신부를 기뻐하듯 하나님의 영이 그 안에서 기뻐하시도록 하려는 것이다. 신부가 신랑을 맞아들일 수는 없으나, 신랑에게 맞아들여질 수 있는 것은, 신랑이 와서 그 신부를 받아들일 때이다. 그와 같이 이 육신도 그 자체로, 곧 홀로는 하나님의 나라를 상속받을 수 없다. 그러나 그 나라에서 영의 상속재산이 될 수 있다. 살아 있는 이가 죽은 이의 소유를 상속받기 때문이다. 상속받는 것과 상속재산이 되는 것은 서로 다르다. 상속받는 이는 상속재산을 다스리고 지휘하며, 자신이 원하는 대로 처분한다. 상속재산은 복속되어 순종하고, 그에게 다스림을 받으며 그것을 소유한 이의 지배 아래에 있다. 그렇다면 살아 있는 것은 무엇인가? 바로 하나님의 영이다. 죽은 이의 소유는 무엇인가? 바로 땅속에서 썩는 사람의 지체들이다. 이 지체들은 하늘나라로 옮겨져 영의 소유가 된다. 그리스도께서 죽으신 것도 이 때문이다. 복음의 유언이 공개되어 온 세상에 읽히고, 먼저 그분의 종들을 자유롭게 하며, 그다음 그들을 그분의 소유를 물려받는 상속자로 세우게 하려는 것이다. 우리가 밝혔듯이 영이 상속받으신다. 살아 있는 이가 상속받으며, 육신은 상속재산으로 취해진다. 우리를 소유하신 영을 잃어 생명까지 잃는 일이 없도록, 사도는 우리에게 영에 참여하라고 권하며, 이러한 이치에 따라 앞서 나온 말을 했다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없습니다.” 말하자면 이런 뜻이다. “잘못 생각하지 마십시오. 하나님의 말씀이 거하시지 않고, 아버지의 영이 여러분 안에 계시지 않으며, 여러분이 헛되고 되는 대로 살아간다면, 육신과 피일 따름인 여러분은 하나님의 나라를 차지할 수 없을 것입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40e045930693badfdf258916e90a5a0a2ec899b038e038cdef8c65fc4f0228d7"
        ],
        "text": "그래서 그분은 성전이 깨끗하기를 원하신다. 신랑이 신부를 기뻐하듯 하나님의 영이 그 안에서 기뻐하시도록 하려는 것이다. 신부가 신랑을 맞아들일 수는 없으나, 신랑에게 맞아들여질 수 있는 것은, 신랑이 와서 그 신부를 받아들일 때이다. 그와 같이 이 육신도 그 자체로, 곧 홀로는 하나님의 나라를 상속받을 수 없다. 그러나 그 나라에서 영의 상속재산이 될 수 있다. 살아 있는 이가 죽은 이의 소유를 상속받기 때문이다. 상속받는 것과 상속재산이 되는 것은 서로 다르다. 상속받는 이는 상속재산을 다스리고 지휘하며, 자신이 원하는 대로 처분한다. 상속재산은 복속되어 순종하고, 그에게 다스림을 받으며 그것을 소유한 이의 지배 아래에 있다. 그렇다면 살아 있는 것은 무엇인가? 바로 하나님의 영이다. 죽은 이의 소유는 무엇인가? 바로 땅속에서 썩는 사람의 지체들이다. 이 지체들은 하늘나라로 옮겨져 영의 소유가 된다. 그리스도께서 죽으신 것도 이 때문이다. 복음의 유언이 공개되어 온 세상에 읽히고, 먼저 그분의 종들을 자유롭게 하며, 그다음 그들을 그분의 소유를 물려받는 상속자로 세우게 하려는 것이다. 우리가 밝혔듯이 영이 상속받으신다. 살아 있는 이가 상속받으며, 육신은 상속재산으로 취해진다. 우리를 소유하신 영을 잃어 생명까지 잃는 일이 없도록, 사도는 우리에게 영에 참여하라고 권하며, 이러한 이치에 따라 앞서 나온 말을 했다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없습니다.” 말하자면 이런 뜻이다. “잘못 생각하지 마십시오. 하나님의 말씀이 거하시지 않고, 아버지의 영이 여러분 안에 계시지 않으며, 여러분이 헛되고 되는 대로 살아간다면, 육신과 피일 따름인 여러분은 하나님의 나라를 차지할 수 없을 것입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:19667f9e38e439fa855e6ba5bf073a5f27050468ab01a9516ccc305e010b3aa6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
      },
      "work_location": "5.h9.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-9:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9457b4a5518f6c1cb8c1454050dbb21eef2ea4a69e527db2c793e079a0b0a433",
        "part_links": [
          [
            "sha256:93e08bf80e2095c9decd6d515b6a42bc062352728033f1bd03a9a48b9f487939"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccde14107f616d129082d9c0c4489e5b6e2f0258e2ed211b7be09d12a1d5d2d0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4ebd227fb804a4a8684c2d8e88ecb496f20c877ed0603dd758be51f11d0396f6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 10장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              345
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "de carne et sanguine et oleastro.",
            "source_start": "Hoc ideo,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6d284813e59d2009b944a37267583d158c666b10752d9bdab664030a97220c3e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9457b4a5518f6c1cb8c1454050dbb21eef2ea4a69e527db2c793e079a0b0a433",
            "source_revision_id": "sha256:ccde14107f616d129082d9c0c4489e5b6e2f0258e2ed211b7be09d12a1d5d2d0",
            "translation_revision_id": "sha256:4ebd227fb804a4a8684c2d8e88ecb496f20c877ed0603dd758be51f11d0396f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7e0d40376051b2c6c3c83802b82a5e94510c19261a6b30dd32e0f271dc51c751",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9457b4a5518f6c1cb8c1454050dbb21eef2ea4a69e527db2c793e079a0b0a433",
            "source_revision_id": "sha256:ccde14107f616d129082d9c0c4489e5b6e2f0258e2ed211b7be09d12a1d5d2d0",
            "translation_revision_id": "sha256:4ebd227fb804a4a8684c2d8e88ecb496f20c877ed0603dd758be51f11d0396f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6d284813e59d2009b944a37267583d158c666b10752d9bdab664030a97220c3e",
          "sha256:7e0d40376051b2c6c3c83802b82a5e94510c19261a6b30dd32e0f271dc51c751"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              345
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "de carne et sanguine et oleastro.",
            "source_start": "Hoc ideo,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              345
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "f228749ed972ef2d8f0592d46bd6fad5a068ea0450ffd1d7bf4829f05f766e00",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n358.jpg",
            "page_key": "2:345",
            "printed_page": 345,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:93e08bf80e2095c9decd6d515b6a42bc062352728033f1bd03a9a48b9f487939",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc ideo, uti non gratificantes carni, respuamus insertionem Spiritus. Tu autem oleaster, ait, cum esses, insertus es in bonam olivam, et socius pinguedinis olivae factus es. Quemadmodum igitur oleaster inserta, si perseveraverit in eo quod ante fuerit, oleaster, exciditur et in ignem mittitur: si autem tenuerit insertionem, et transmutetur in bonam olivam, oliva fit fructifera, quasi in paradiso regis plantata: sic et homines, si quidem per fidem profecerint in melius, et assumserint Spiritum Dei, et illius fructificationem germinaverint, erunt spiritales, tanquam in paradiso Dei plantati. Si autem respuerint Spiritum, et perseveraverint in eo quod fuerant ante, magis carnis esse volentes quam Spiritus, justissime in ejusmodi dicitur, quoniam caro et sanguis Regnum Dei non possident: tanquam si quis dicat, quoniam oleaster non assumitur in paradisum Dei. Mirabiliter igitur Apostolus naturam ostendit nostram, et universam dispositionem Dei in eo sermone qui est de carne et sanguine et oleastro.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ccde14107f616d129082d9c0c4489e5b6e2f0258e2ed211b7be09d12a1d5d2d0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc ideo, uti non gratificantes carni, respuamus insertionem Spiritus. Tu autem oleaster, ait, cum esses, insertus es in bonam olivam, et socius pinguedinis olivae factus es. Quemadmodum igitur oleaster inserta, si perseveraverit in eo quod ante fuerit, oleaster, exciditur et in ignem mittitur: si autem tenuerit insertionem, et transmutetur in bonam olivam, oliva fit fructifera, quasi in paradiso regis plantata: sic et homines, si quidem per fidem profecerint in melius, et assumserint Spiritum Dei, et illius fructificationem germinaverint, erunt spiritales, tanquam in paradiso Dei plantati. Si autem respuerint Spiritum, et perseveraverint in eo quod fuerant ante, magis carnis esse volentes quam Spiritus, justissime in ejusmodi dicitur, quoniam caro et sanguis Regnum Dei non possident: tanquam si quis dicat, quoniam oleaster non assumitur in paradisum Dei. Mirabiliter igitur Apostolus naturam ostendit nostram, et universam dispositionem Dei in eo sermone qui est de carne et sanguine et oleastro.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "706a60b406b8bea5c007205b38c6815a20e1fbca741e25b3d06d4b08fd30df32",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "접붙임(insertionem)은 사람이 하나님의 영을 받아들이는 일을 올리브나무의 접붙이기에 빗댄 말이다. 믿음을 통해 나아짐, 영을 받아들임, 그 열매를 맺음이 함께 이어진다.",
          "육신과 피(caro et sanguis)는 여기서 영을 거부하고 이전 상태에 머무는 사람을 가리킨다. 이어지는 단락은 접붙임 뒤에도 육신의 실체가 유지된다고 설명한다.",
          "왕의 동산(paradisus regis)과 하나님의 동산(paradisus Dei)이 차례로 나온다. 왕의 동산에 심긴 열매 맺는 나무가 영을 받은 사람의 비유가 된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:93e08bf80e2095c9decd6d515b6a42bc062352728033f1bd03a9a48b9f487939"
            ],
            "text": "사도가 이렇게 말한 것은 우리가 육신을 즐겁게 하느라 영의 접붙임을 거부하지 않게 하려는 것이다. 그는 말한다. “너는 돌올리브나무였으나 좋은 올리브나무에 접붙여졌고, 올리브나무의 기름짐을 함께 누리게 되었다.” 그러므로 접붙인 돌올리브나무가 이전의 돌올리브나무 상태에 머무르면 잘려서 불에 던져진다. 그러나 접붙여진 상태를 지키고 좋은 올리브나무로 바뀌면, 왕의 동산에 심긴 나무처럼 열매 맺는 올리브나무가 된다. 사람들도 이와 같이 믿음을 통해 더 나아지고, 하나님의 영을 받아들이며, 그 영의 열매를 맺으면, 하나님의 동산에 심긴 사람들처럼 영에 속한 사람들이 될 것이다. 그러나 영을 거부하고, 이전의 상태에 머무르며, 영보다 육신에 속하기를 원한다면, 이런 사람들에게 다음 말은 지극히 정당하다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지하지 못한다.” 이는 누군가 돌올리브나무는 하나님의 동산에 받아들여지지 않는다고 말하는 것과 같다. 그러므로 사도는 우리의 본성을 놀랍게 밝혔고, 하나님의 경륜 전체를 드러냈다. 육신과 피와 돌올리브나무에 관한 그 말에서 그렇게 했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ccde14107f616d129082d9c0c4489e5b6e2f0258e2ed211b7be09d12a1d5d2d0"
        ],
        "text": "사도가 이렇게 말한 것은 우리가 육신을 즐겁게 하느라 영의 접붙임을 거부하지 않게 하려는 것이다. 그는 말한다. “너는 돌올리브나무였으나 좋은 올리브나무에 접붙여졌고, 올리브나무의 기름짐을 함께 누리게 되었다.” 그러므로 접붙인 돌올리브나무가 이전의 돌올리브나무 상태에 머무르면 잘려서 불에 던져진다. 그러나 접붙여진 상태를 지키고 좋은 올리브나무로 바뀌면, 왕의 동산에 심긴 나무처럼 열매 맺는 올리브나무가 된다. 사람들도 이와 같이 믿음을 통해 더 나아지고, 하나님의 영을 받아들이며, 그 영의 열매를 맺으면, 하나님의 동산에 심긴 사람들처럼 영에 속한 사람들이 될 것이다. 그러나 영을 거부하고, 이전의 상태에 머무르며, 영보다 육신에 속하기를 원한다면, 이런 사람들에게 다음 말은 지극히 정당하다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지하지 못한다.” 이는 누군가 돌올리브나무는 하나님의 동산에 받아들여지지 않는다고 말하는 것과 같다. 그러므로 사도는 우리의 본성을 놀랍게 밝혔고, 하나님의 경륜 전체를 드러냈다. 육신과 피와 돌올리브나무에 관한 그 말에서 그렇게 했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4ebd227fb804a4a8684c2d8e88ecb496f20c877ed0603dd758be51f11d0396f6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
      },
      "work_location": "5.h10.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:33477c8b731ed7eea263a19c3666aba1ff638ed4e5ee0a65014a5a8926e4f410",
        "part_links": [
          [
            "sha256:965f11e48285103c582f23024123070fc82dcb17e02e2905e33dd1cb6be3dee5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:be487f83f588b18079c035c3635f9d01dc36f9e9a965801caa5f31758bda6a9e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8ac67971ce7478646d02077335d6ed23b13cd8646c33b2557d9514c8673eb130"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 10장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "facta est Dei.",
            "source_start": "Quemadmodum enim oliva neglecta",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "homo spiritalis exsistens, et dicitur.",
            "source_start": "Sed quemadmodum oleaster insertus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:97efae13e718a49719a700c024f591691f505bce5401d637bcc9efc5708cdf82",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:33477c8b731ed7eea263a19c3666aba1ff638ed4e5ee0a65014a5a8926e4f410",
            "source_revision_id": "sha256:be487f83f588b18079c035c3635f9d01dc36f9e9a965801caa5f31758bda6a9e",
            "translation_revision_id": "sha256:8ac67971ce7478646d02077335d6ed23b13cd8646c33b2557d9514c8673eb130"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5b3a49a63048e563b57aaf1f63e64d50f4813a5c60986a76163c50c6eb8c240b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:33477c8b731ed7eea263a19c3666aba1ff638ed4e5ee0a65014a5a8926e4f410",
            "source_revision_id": "sha256:be487f83f588b18079c035c3635f9d01dc36f9e9a965801caa5f31758bda6a9e",
            "translation_revision_id": "sha256:8ac67971ce7478646d02077335d6ed23b13cd8646c33b2557d9514c8673eb130"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:97efae13e718a49719a700c024f591691f505bce5401d637bcc9efc5708cdf82",
          "sha256:5b3a49a63048e563b57aaf1f63e64d50f4813a5c60986a76163c50c6eb8c240b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "facta est Dei.",
            "source_start": "Quemadmodum enim oliva neglecta",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "homo spiritalis exsistens, et dicitur.",
            "source_start": "Sed quemadmodum oleaster insertus,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              346
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e0e0ccfbe51029cc7ab0207aefafd8c19424efb43cf57c9ad2a4d4d76cc9740a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n359.jpg",
            "page_key": "2:346",
            "printed_page": 346,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:965f11e48285103c582f23024123070fc82dcb17e02e2905e33dd1cb6be3dee5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum enim oliva neglecta tempore quodam in desertum relicta, et sylvestria fructificans, secundum se oleaster fit; vel rursum oleaster diligentiam percipiens, et inserta, in pristinam naturae recurrit fructificationem: sic et homines in negligentia constituti, et concupiscentias carnis tanquam sylvestria fructificantes, secundum suam causam infructuosi justitia constituuntur. In eo enim quod dormiunt homines, inseminat inimicus materiam zizaniae: et propter hoc Dominus discipulis suis vigilare praecepit. Et rursus qui infructuosi sunt justitia, et velut sentibus obvoluti homines, si diligentiam percipiant, et velut insertionem accipientes verbum Dei, in pristinam veniunt hominis naturam, eam quae secundum imaginem et similitudinem facta est Dei. Sed quemadmodum oleaster insertus, substantiam quidem ligni non amittit, qualitatem autem fructus immutat, et aliud percipit vocabulum, jam non oleaster, sed fructifica oliva exsistens, et dicitur: sic et homo per fidem insertus, et assumens Spiritum Dei, substantiam quidem carnis non amittit, qualitatem autem fructus operum immutat, et aliud accipit vocabulum, significans illam quae in melius est transmutationem, jam non caro et sanguis, sed homo spiritalis exsistens, et dicitur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:be487f83f588b18079c035c3635f9d01dc36f9e9a965801caa5f31758bda6a9e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum enim oliva neglecta tempore quodam in desertum relicta, et sylvestria fructificans, secundum se oleaster fit; vel rursum oleaster diligentiam percipiens, et inserta, in pristinam naturae recurrit fructificationem: sic et homines in negligentia constituti, et concupiscentias carnis tanquam sylvestria fructificantes, secundum suam causam infructuosi justitia constituuntur. In eo enim quod dormiunt homines, inseminat inimicus materiam zizaniae: et propter hoc Dominus discipulis suis vigilare praecepit. Et rursus qui infructuosi sunt justitia, et velut sentibus obvoluti homines, si diligentiam percipiant, et velut insertionem accipientes verbum Dei, in pristinam veniunt hominis naturam, eam quae secundum imaginem et similitudinem facta est Dei. Sed quemadmodum oleaster insertus, substantiam quidem ligni non amittit, qualitatem autem fructus immutat, et aliud percipit vocabulum, jam non oleaster, sed fructifica oliva exsistens, et dicitur: sic et homo per fidem insertus, et assumens Spiritum Dei, substantiam quidem carnis non amittit, qualitatem autem fructus operum immutat, et aliud accipit vocabulum, significans illam quae in melius est transmutationem, jam non caro et sanguis, sed homo spiritalis exsistens, et dicitur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "00d426b06b17f785df206b60bbb04796ec505005fee9771c1b7cabe4d8999aec",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "자기 잘못으로(secundum suam causam)는 방치된 나무에 빗댄 사람의 책임을 나타낸다. 346쪽 각주 3은 causam을 culpam으로 풀이한다.",
          "나무와 육신의 실체(substantia)는 유지되고 열매의 성질(qualitas)이 달라진다는 구조가 두 번 반복된다. 사람의 경우 그 열매는 행위의 열매이다.",
          "하나님의 형상과 닮음(imaginem et similitudinem)에 따라 지어진 본성이 사람의 처음 상태로 제시된다. 영의 접붙임으로 이 본성에 돌아온다고 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:965f11e48285103c582f23024123070fc82dcb17e02e2905e33dd1cb6be3dee5"
            ],
            "text": "올리브나무를 한동안 돌보지 않고 황무지에 버려두어 야생의 열매를 맺게 하면, 그 나무는 스스로 돌올리브나무가 된다. 반대로 돌올리브나무도 정성껏 돌보고 접붙여주면 본래의 본성대로 다시 열매를 맺는다. 사람들도 이와 같이 태만한 상태로 지내며 육신의 욕망을 야생의 열매처럼 맺으면, 자기 잘못으로 의의 열매를 맺지 못하게 된다. 사람들이 잠들어 있는 동안 원수가 가라지의 씨를 뿌리기 때문이다. 그러므로 주님께서는 제자들에게 깨어 있으라고 명하셨다. 의의 열매를 맺지 못하고 가시덤불에 둘러싸인 것 같은 사람들도 정성스러운 돌봄을 받고 하나님의 말씀을 접붙임처럼 받아들이면, 인간의 본래 본성에 이른다. 곧 하나님의 형상과 닮음을 따라 지어진 본성이다. 접붙인 돌올리브나무는 나무의 실체를 잃지 않고, 열매의 성질을 바꾸며, 다른 이름을 얻는다. 이제 돌올리브나무가 아니라 열매 맺는 올리브나무가 되어 그렇게 불린다. 이처럼 사람도 믿음을 통해 접붙여지고 하나님의 영을 받아들이면, 육신의 실체를 잃지 않고, 행위의 열매가 지닌 성질을 바꾸며, 다른 이름을 얻는다. 그 이름은 더 나은 상태로 바뀐 것을 나타낸다. 이제 육신과 피가 아니라 영에 속한 사람이 되어 그렇게 불린다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:be487f83f588b18079c035c3635f9d01dc36f9e9a965801caa5f31758bda6a9e"
        ],
        "text": "올리브나무를 한동안 돌보지 않고 황무지에 버려두어 야생의 열매를 맺게 하면, 그 나무는 스스로 돌올리브나무가 된다. 반대로 돌올리브나무도 정성껏 돌보고 접붙여주면 본래의 본성대로 다시 열매를 맺는다. 사람들도 이와 같이 태만한 상태로 지내며 육신의 욕망을 야생의 열매처럼 맺으면, 자기 잘못으로 의의 열매를 맺지 못하게 된다. 사람들이 잠들어 있는 동안 원수가 가라지의 씨를 뿌리기 때문이다. 그러므로 주님께서는 제자들에게 깨어 있으라고 명하셨다. 의의 열매를 맺지 못하고 가시덤불에 둘러싸인 것 같은 사람들도 정성스러운 돌봄을 받고 하나님의 말씀을 접붙임처럼 받아들이면, 인간의 본래 본성에 이른다. 곧 하나님의 형상과 닮음을 따라 지어진 본성이다. 접붙인 돌올리브나무는 나무의 실체를 잃지 않고, 열매의 성질을 바꾸며, 다른 이름을 얻는다. 이제 돌올리브나무가 아니라 열매 맺는 올리브나무가 되어 그렇게 불린다. 이처럼 사람도 믿음을 통해 접붙여지고 하나님의 영을 받아들이면, 육신의 실체를 잃지 않고, 행위의 열매가 지닌 성질을 바꾸며, 다른 이름을 얻는다. 그 이름은 더 나은 상태로 바뀐 것을 나타낸다. 이제 육신과 피가 아니라 영에 속한 사람이 되어 그렇게 불린다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8ac67971ce7478646d02077335d6ed23b13cd8646c33b2557d9514c8673eb130",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
      },
      "work_location": "5.h10.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d9b3d9032b1276932c729e4d74f8df5ec240d9a378be1f2a4cfccaab5ed0b881",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0a13475df05606862e8c91b66f3349ef898e14b66eb819221c632e5cbbdee92d",
            "sha256:498245fcffca67d5324923d62f377b8200a07cdfe82ec3b1e4eb0402298937d6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2a8cab814877b0ab7ed18e5164a7ac03148bc82f1b5eae9f28921f21c1298e31"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:92a2496118aa8704590219a86226424917c6310c6eb9c304a77eb42f96656e3f"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 10장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346,
              347
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "hi sunt filii Dei.",
            "source_start": "Quemadmodum autem rursus oleaster,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 3절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5b36edcf35f8b9f374a6b986b07a120d6136d1110f7bdfe325516f68504492f8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d9b3d9032b1276932c729e4d74f8df5ec240d9a378be1f2a4cfccaab5ed0b881",
            "source_revision_id": "sha256:2a8cab814877b0ab7ed18e5164a7ac03148bc82f1b5eae9f28921f21c1298e31",
            "translation_revision_id": "sha256:92a2496118aa8704590219a86226424917c6310c6eb9c304a77eb42f96656e3f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:dd60f6d7363c50451057a9e84de6e60d9fc3c02c746a18ef2f9dd150a9ab67c5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d9b3d9032b1276932c729e4d74f8df5ec240d9a378be1f2a4cfccaab5ed0b881",
            "source_revision_id": "sha256:2a8cab814877b0ab7ed18e5164a7ac03148bc82f1b5eae9f28921f21c1298e31",
            "translation_revision_id": "sha256:92a2496118aa8704590219a86226424917c6310c6eb9c304a77eb42f96656e3f"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5b36edcf35f8b9f374a6b986b07a120d6136d1110f7bdfe325516f68504492f8",
          "sha256:dd60f6d7363c50451057a9e84de6e60d9fc3c02c746a18ef2f9dd150a9ab67c5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h10-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 10,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103510.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              346,
              347
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "hi sunt filii Dei.",
            "source_start": "Quemadmodum autem rursus oleaster,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 10,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              346,
              347
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          },
          {
            "observation": "347쪽 별표는 이 라틴어 범위에 시리아어 증언이 있음을 표시한다. 본문 병렬열에는 시리아어 전문이 실려 있지 않다.",
            "printed_pages": [
              347
            ],
            "printed_reference": "* Syriace.",
            "printed_volume": 2,
            "source_end": "hi sunt filii Dei.",
            "source_language": "syr",
            "source_start": "Et rursus in ea epistola, quae est ad Romanos, ait:",
            "type": "parallel_witness_marker"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 10장 3절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e0e0ccfbe51029cc7ab0207aefafd8c19424efb43cf57c9ad2a4d4d76cc9740a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n359.jpg",
            "page_key": "2:346",
            "printed_page": 346,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0a13475df05606862e8c91b66f3349ef898e14b66eb819221c632e5cbbdee92d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum autem rursus oleaster, si non percipiat insertionem, perseverat inutilis suo Domino per suam sylvestrem qualitatem, et quasi infructuosum lignum exciditur, et in ignem mittitur; sic et homo non assumens per fidem Spiritus insertionem, perseverat hoc esse quod erat ante, caro et sanguis exsistens, Regnum Dei haereditate possidere non potest. Bene igitur Apostolus ait, Caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Et, qui in carne sunt, Deo placere non possunt; non substantiam rejiciens carnis, sed infusionem Spiritus attrahens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e55fc440ad410f4d0b075fdae9043ab15a2473b7d6b63b939b23d13130ca7500",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n360.jpg",
            "page_key": "2:347",
            "printed_page": 347,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:498245fcffca67d5324923d62f377b8200a07cdfe82ec3b1e4eb0402298937d6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc ait: Oportet mortale istud induere immortalitatem; et corruptibile hoc induere incorruptelam. Et iterum ait: Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu, siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Manifestius autem illud adhuc ostendit, dicens: Corpus quidem mortuum propter peccatum, Spiritus autem vita propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Et rursus in ea epistola, quae est ad Romanos, ait: Si enim secundum carnem vivitis, incipietis mori: non conversationem quae est in carne repellens ab eis; etenim ipse in carne cum esset, scribebat eis: sed concupiscentias abscindens carnis, eas quae mortificant hominem. Et propter hoc intulit: Si autem spiritu opera carnis mortificatis, vivetis. Quicunque enim ducuntur Spiritu Dei, hi sunt filii Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:2a8cab814877b0ab7ed18e5164a7ac03148bc82f1b5eae9f28921f21c1298e31",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum autem rursus oleaster, si non percipiat insertionem, perseverat inutilis suo Domino per suam sylvestrem qualitatem, et quasi infructuosum lignum exciditur, et in ignem mittitur; sic et homo non assumens per fidem Spiritus insertionem, perseverat hoc esse quod erat ante, caro et sanguis exsistens, Regnum Dei haereditate possidere non potest. Bene igitur Apostolus ait, Caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Et, qui in carne sunt, Deo placere non possunt; non substantiam rejiciens carnis, sed infusionem Spiritus attrahens. Et propter hoc ait: Oportet mortale istud induere immortalitatem; et corruptibile hoc induere incorruptelam. Et iterum ait: Vos autem non estis in carne, sed in Spiritu, siquidem Spiritus Dei habitat in vobis. Manifestius autem illud adhuc ostendit, dicens: Corpus quidem mortuum propter peccatum, Spiritus autem vita propter justitiam. Si autem Spiritus ejus qui suscitavit Jesum a mortuis, habitat in vobis, qui suscitavit Christum a mortuis vivificabit et mortalia corpora vestra propter inhabitantem Spiritum ejus in vobis. Et rursus in ea epistola, quae est ad Romanos, ait: Si enim secundum carnem vivitis, incipietis mori: non conversationem quae est in carne repellens ab eis; etenim ipse in carne cum esset, scribebat eis: sed concupiscentias abscindens carnis, eas quae mortificant hominem. Et propter hoc intulit: Si autem spiritu opera carnis mortificatis, vivetis. Quicunque enim ducuntur Spiritu Dei, hi sunt filii Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2e03b122c79a52e4c24666608d9ce57e0008905aaaab06c00dd265a0eee01ad3",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "로마서 인용의 incipietis mori는 미래를 나타내며 여기서는 죽게 될 것이라는 뜻이다. 347쪽 각주 2는 시작을 뜻하는 라틴어와 그리스어 μέλλετε ἀποθνήσκειν의 관계를 설명한다.",
          "로마서 8장 인용은 죽을 몸도 살아난다는 문장까지 이어진다. 인용에서 예수를 일으키신 분과 그리스도를 일으키신 분은 동일한 주체이다.",
          "육신 안의 생활(conversatio in carne)과 사람을 죽이는 육신의 욕망(concupiscentiae carnis)을 구별한다. 바울 자신이 육신 안에서 편지를 썼다는 사실이 그 설명의 근거이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0a13475df05606862e8c91b66f3349ef898e14b66eb819221c632e5cbbdee92d",
              "sha256:498245fcffca67d5324923d62f377b8200a07cdfe82ec3b1e4eb0402298937d6"
            ],
            "text": "반대로 돌올리브나무가 접붙임을 받지 않으면, 야생의 성질 때문에 주인에게 쓸모없는 채로 남고, 열매 맺지 못하는 나무로서 잘려 불에 던져진다. 이와 같이 사람도 믿음으로 영의 접붙임을 받아들이지 않으면, 이전의 상태에 머물러 육신과 피로서 하나님의 나라를 유산으로 차지할 수 없다. 그러므로 사도가 옳게 말했다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없다.” 또 “육신 안에 있는 사람들은 하나님을 기쁘시게 할 수 없다.” 그는 육신의 실체를 배척하는 것이 아니라, 영이 부어지도록 이끌고 있다. 그러므로 이렇게 말한다. “이 죽을 것이 불멸을 입어야 하며, 이 썩을 것이 썩지 않음을 입어야 한다.” 또 말한다. “여러분은 육신 안에 있지 않고 영 안에 있습니다. 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다면 그렇습니다.” 그는 다음 말로 이를 더욱 분명히 밝힌다. “몸은 죄 때문에 죽었으나, 영은 의 때문에 생명입니다. 예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하신다면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다. 여러분 안에 거하시는 그분의 영 때문입니다.” 또 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “육신을 따라 살면 여러분은 죽게 될 것입니다.” 그가 그들에게 육신 안에서 살아가는 일을 물리치라고 한 것은 아니다. 자신도 육신 안에 있으면서 그들에게 편지를 썼기 때문이다. 그가 잘라내려는 것은 육신의 욕망, 곧 사람을 죽이는 욕망들이다. 그러므로 이어서 말한다. “영으로 육신의 행위를 죽이면 여러분은 살 것입니다. 하나님의 영에 이끌리는 사람들은 모두 하나님의 자녀들입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:2a8cab814877b0ab7ed18e5164a7ac03148bc82f1b5eae9f28921f21c1298e31"
        ],
        "text": "반대로 돌올리브나무가 접붙임을 받지 않으면, 야생의 성질 때문에 주인에게 쓸모없는 채로 남고, 열매 맺지 못하는 나무로서 잘려 불에 던져진다. 이와 같이 사람도 믿음으로 영의 접붙임을 받아들이지 않으면, 이전의 상태에 머물러 육신과 피로서 하나님의 나라를 유산으로 차지할 수 없다. 그러므로 사도가 옳게 말했다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없다.” 또 “육신 안에 있는 사람들은 하나님을 기쁘시게 할 수 없다.” 그는 육신의 실체를 배척하는 것이 아니라, 영이 부어지도록 이끌고 있다. 그러므로 이렇게 말한다. “이 죽을 것이 불멸을 입어야 하며, 이 썩을 것이 썩지 않음을 입어야 한다.” 또 말한다. “여러분은 육신 안에 있지 않고 영 안에 있습니다. 하나님의 영이 여러분 안에 거하신다면 그렇습니다.” 그는 다음 말로 이를 더욱 분명히 밝힌다. “몸은 죄 때문에 죽었으나, 영은 의 때문에 생명입니다. 예수를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분의 영이 여러분 안에 거하신다면, 그리스도를 죽은 이들 가운데서 일으키신 분께서 여러분의 죽을 몸도 살리실 것입니다. 여러분 안에 거하시는 그분의 영 때문입니다.” 또 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “육신을 따라 살면 여러분은 죽게 될 것입니다.” 그가 그들에게 육신 안에서 살아가는 일을 물리치라고 한 것은 아니다. 자신도 육신 안에 있으면서 그들에게 편지를 썼기 때문이다. 그가 잘라내려는 것은 육신의 욕망, 곧 사람을 죽이는 욕망들이다. 그러므로 이어서 말한다. “영으로 육신의 행위를 죽이면 여러분은 살 것입니다. 하나님의 영에 이끌리는 사람들은 모두 하나님의 자녀들입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:92a2496118aa8704590219a86226424917c6310c6eb9c304a77eb42f96656e3f",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
      },
      "work_location": "5.h10.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-10:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bcd0b68bde569412d3aa292da48f9decfa6f4e9bcb96b417632e4d190f6cfc6e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:23a9e856cca72fcc35366232e2df55db30ca25d3ca4e7a32e3b60a311a5c66ff",
            "sha256:834d15310b8b64f58a4bcffdfea28ce36293d733e489229167a8940eea48d2f9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3dc84291632d5482c65f39a34d4521818e324ad127b7c7c817553db84b865881"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eb57493a668c9006bc29fd6141d7accae3489cc129bdfe6fd410042a60e70d85"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 11장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              347,
              348
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 11장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a0f9b5b9d9b9e2b95d3e1fed3e86f6178dc93dcd831100c4403d1d1282704357",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bcd0b68bde569412d3aa292da48f9decfa6f4e9bcb96b417632e4d190f6cfc6e",
            "source_revision_id": "sha256:3dc84291632d5482c65f39a34d4521818e324ad127b7c7c817553db84b865881",
            "translation_revision_id": "sha256:eb57493a668c9006bc29fd6141d7accae3489cc129bdfe6fd410042a60e70d85"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1e1cfcd7705b27281c03fc7e7de72329595658c10816353d6aba95b6052997ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bcd0b68bde569412d3aa292da48f9decfa6f4e9bcb96b417632e4d190f6cfc6e",
            "source_revision_id": "sha256:3dc84291632d5482c65f39a34d4521818e324ad127b7c7c817553db84b865881",
            "translation_revision_id": "sha256:eb57493a668c9006bc29fd6141d7accae3489cc129bdfe6fd410042a60e70d85"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a0f9b5b9d9b9e2b95d3e1fed3e86f6178dc93dcd831100c4403d1d1282704357",
          "sha256:1e1cfcd7705b27281c03fc7e7de72329595658c10816353d6aba95b6052997ee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              347,
              348
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              347,
              348
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 11장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e55fc440ad410f4d0b075fdae9043ab15a2473b7d6b63b939b23d13130ca7500",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n360.jpg",
            "page_key": "2:347",
            "printed_page": 347,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:23a9e856cca72fcc35366232e2df55db30ca25d3ca4e7a32e3b60a311a5c66ff",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et ipsas autem operas manifestavit, quas dicit carnales, quae sint, praevidens calumniam infidelium; et ipse semetipsum exponens, ne relinqueretur quaestio his, qui infideliter retractant de eo, in ea epistola, quae est ad Galatas, sic dicens: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt: Adulteria, fornicationes, immunditia, luxuria, idololatria, veneficia, inimicitiae, contentiones, zeli, irae, aemulationes, animositates, irritationes, dissensiones,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "58bce698b410c94e25db203da048d91ab71e568866f714c9d4038c107e009e42",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n361.jpg",
            "page_key": "2:348",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:834d15310b8b64f58a4bcffdfea28ce36293d733e489229167a8940eea48d2f9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "haereses, invidiae, ebrietates, comissationes, et his similia, quae praedico vobis, quemadmodum et praedixi, quoniam qui talia agunt, Regnum Dei non possidebunt. Manifestius praedicans his qui audiunt, quid est, Caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Qui enim illa agunt, vere secundum carnem ambulantes, vivere Deo non possunt. Et iterum spiritales actus intulit vivificantes hominem, id est, insertionem Spiritus, sic dicens: Fructus autem Spiritus est, caritas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, lenitas, continentia, castitas: adversus haec non est lex. Sicut igitur qui in melius profecerit, et fructum operatus fuerit Spiritus, omni modo salvatur propter Spiritus communionem; sic et is qui remanserit in praedictis carnis operationibus, carnalis vere deputatus, eo quod non assumat Spiritum Dei, Regnum non poterit possidere coelorum. Quemadmodum rursus ipse Apostolus testificatur: An nescitis, dicens Corinthiis, quoniam injusti Regnum Dei non haereditabunt? Nolite errare, ait, neque fornicarii, neque idololatrae, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces Regnum Dei possidebunt. Et haec, ait, quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri. Manifestissime ostendit, per quae perit homo, si perseveraverit secundum carnem vivere: et per quae rursus salvatur. Ea autem quae salvant, ait esse nomen Domini nostri Jesu Christi, et Spiritum Dei nostri.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3dc84291632d5482c65f39a34d4521818e324ad127b7c7c817553db84b865881",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et ipsas autem operas manifestavit, quas dicit carnales, quae sint, praevidens calumniam infidelium; et ipse semetipsum exponens, ne relinqueretur quaestio his, qui infideliter retractant de eo, in ea epistola, quae est ad Galatas, sic dicens: Manifesta autem sunt opera carnis, quae sunt: Adulteria, fornicationes, immunditia, luxuria, idololatria, veneficia, inimicitiae, contentiones, zeli, irae, aemulationes, animositates, irritationes, dissensiones, haereses, invidiae, ebrietates, comissationes, et his similia, quae praedico vobis, quemadmodum et praedixi, quoniam qui talia agunt, Regnum Dei non possidebunt. Manifestius praedicans his qui audiunt, quid est, Caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Qui enim illa agunt, vere secundum carnem ambulantes, vivere Deo non possunt. Et iterum spiritales actus intulit vivificantes hominem, id est, insertionem Spiritus, sic dicens: Fructus autem Spiritus est, caritas, gaudium, pax, patientia, bonitas, benignitas, fides, lenitas, continentia, castitas: adversus haec non est lex. Sicut igitur qui in melius profecerit, et fructum operatus fuerit Spiritus, omni modo salvatur propter Spiritus communionem; sic et is qui remanserit in praedictis carnis operationibus, carnalis vere deputatus, eo quod non assumat Spiritum Dei, Regnum non poterit possidere coelorum. Quemadmodum rursus ipse Apostolus testificatur: An nescitis, dicens Corinthiis, quoniam injusti Regnum Dei non haereditabunt? Nolite errare, ait, neque fornicarii, neque idololatrae, neque adulteri, neque molles, neque masculorum concubitores, neque fures, neque avari, neque ebriosi, neque maledici, neque rapaces Regnum Dei possidebunt. Et haec, ait, quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri. Manifestissime ostendit, per quae perit homo, si perseveraverit secundum carnem vivere: et per quae rursus salvatur. Ea autem quae salvant, ait esse nomen Domini nostri Jesu Christi, et Spiritum Dei nostri.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cc5b09c8cc435f08199ecc1e3b7885711c651d0692c68f5a714a4a6a37b006c8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "갈라티아서의 악덕 목록에는 경쟁심(aemulationes), 격분(animositates), 자극하는 말(irritationes)이 각각 실려 있다. 347쪽 각주 5는 irritationes를 분쟁을 일으키는 언어와 관련해 풀이한다.",
          "영의 열매 목록은 절제(continentia) 다음에 순결(castitas)을 덧붙여 열 항목을 제시한다. 348쪽 각주 1은 castitas의 전승 문제를 논한다.",
          "유약한 자(molles)는 문자적으로 부드럽거나 연약한 사람을 가리키는 말이다. 여기서는 성적 악덕을 열거하는 문맥에 있으며, 뒤의 masculorum concubitores는 남자와 동침하는 자를 뜻한다.",
          "씻음, 거룩해짐, 의롭게 됨은 세 개의 수동형으로 나열된다. 주 예수 그리스도의 이름과 하나님의 영이 구원의 근거로 함께 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:23a9e856cca72fcc35366232e2df55db30ca25d3ca4e7a32e3b60a311a5c66ff",
              "sha256:834d15310b8b64f58a4bcffdfea28ce36293d733e489229167a8940eea48d2f9"
            ],
            "text": "사도는 믿지 않는 자들의 비방을 미리 내다보고, 그 행위들이 무엇인지를 분명히 밝혔다. 곧 자신이 육적인 행위라고 부르는 것들이다. 그는 자기 말을 스스로 풀이하여, 그들에게 의문이 남지 않게 했다. 곧 불신으로 그의 말을 따지는 사람들에게 그렇다. 그는 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “육신의 행위는 분명합니다. 곧 간음, 음행, 더러움, 방탕, 우상숭배, 주술, 적대, 다툼, 질투, 분노, 경쟁심, 격분, 자극하는 말, 분열, 분파, 시기, 술 취함, 흥청거림과 그와 같은 것들입니다. 전에 경고했듯이 여러분에게 다시 경고합니다. 이런 일을 하는 사람들은 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 이로써 그는 듣는 이들에게 다음 말의 뜻을 더욱 분명히 알린다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없다.” 그런 일을 하는 사람들은 참으로 육신을 따라 살아가므로, 하나님을 향해 살 수 없기 때문이다. 그는 사람을 살리는 영에 속한 행위를 이어서 말한다. 곧 영의 접붙임을 다음과 같이 말한다. “영의 열매는 사랑, 기쁨, 평화, 인내, 선함, 친절, 믿음, 온유, 절제, 순결입니다. 이런 것들을 금하는 법은 없습니다.” 그러므로 더 나아지고 영의 열매를 맺는 사람은 영에 참여하기 때문에 온전히 구원받는다. 이와 마찬가지로 앞서 말한 육신의 행위들에 머무는 사람은, 참으로 육적인 사람으로 여겨지며, 하나님의 영을 받아들이지 않기 때문에 하늘나라를 차지할 수 없을 것이다. 사도 자신이 다시 증언한다. 고린도인들에게 하는 말이다. “불의한 사람들은 하나님의 나라를 상속받지 못한다는 것을 모르십니까?” 그는 말한다. “속지 마십시오. 음행하는 자도, 우상숭배자도, 간음하는 자도, 유약한 자도, 남자와 동침하는 자도, 도둑도, 탐욕스러운 자도, 술 취하는 자도, 욕하는 자도, 남의 것을 빼앗는 자도 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 또 말한다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 여러분은 씻음을 받았고, 거룩해졌으며, 의롭게 되었습니다. 주 예수 그리스도의 이름으로, 우리 하나님의 영 안에서 그렇게 되었습니다.” 그는 사람이 무엇으로 멸망하는지를 지극히 분명하게 밝혔다. 육신을 따라 계속 살아갈 때 그렇게 된다. 또 무엇으로 구원받는지도 밝혔다. 그가 말하는 구원의 수단은 우리 주 예수 그리스도의 이름과 우리 하나님의 영이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3dc84291632d5482c65f39a34d4521818e324ad127b7c7c817553db84b865881"
        ],
        "text": "사도는 믿지 않는 자들의 비방을 미리 내다보고, 그 행위들이 무엇인지를 분명히 밝혔다. 곧 자신이 육적인 행위라고 부르는 것들이다. 그는 자기 말을 스스로 풀이하여, 그들에게 의문이 남지 않게 했다. 곧 불신으로 그의 말을 따지는 사람들에게 그렇다. 그는 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “육신의 행위는 분명합니다. 곧 간음, 음행, 더러움, 방탕, 우상숭배, 주술, 적대, 다툼, 질투, 분노, 경쟁심, 격분, 자극하는 말, 분열, 분파, 시기, 술 취함, 흥청거림과 그와 같은 것들입니다. 전에 경고했듯이 여러분에게 다시 경고합니다. 이런 일을 하는 사람들은 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 이로써 그는 듣는 이들에게 다음 말의 뜻을 더욱 분명히 알린다. “육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없다.” 그런 일을 하는 사람들은 참으로 육신을 따라 살아가므로, 하나님을 향해 살 수 없기 때문이다. 그는 사람을 살리는 영에 속한 행위를 이어서 말한다. 곧 영의 접붙임을 다음과 같이 말한다. “영의 열매는 사랑, 기쁨, 평화, 인내, 선함, 친절, 믿음, 온유, 절제, 순결입니다. 이런 것들을 금하는 법은 없습니다.” 그러므로 더 나아지고 영의 열매를 맺는 사람은 영에 참여하기 때문에 온전히 구원받는다. 이와 마찬가지로 앞서 말한 육신의 행위들에 머무는 사람은, 참으로 육적인 사람으로 여겨지며, 하나님의 영을 받아들이지 않기 때문에 하늘나라를 차지할 수 없을 것이다. 사도 자신이 다시 증언한다. 고린도인들에게 하는 말이다. “불의한 사람들은 하나님의 나라를 상속받지 못한다는 것을 모르십니까?” 그는 말한다. “속지 마십시오. 음행하는 자도, 우상숭배자도, 간음하는 자도, 유약한 자도, 남자와 동침하는 자도, 도둑도, 탐욕스러운 자도, 술 취하는 자도, 욕하는 자도, 남의 것을 빼앗는 자도 하나님의 나라를 차지하지 못할 것입니다.” 또 말한다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 여러분은 씻음을 받았고, 거룩해졌으며, 의롭게 되었습니다. 주 예수 그리스도의 이름으로, 우리 하나님의 영 안에서 그렇게 되었습니다.” 그는 사람이 무엇으로 멸망하는지를 지극히 분명하게 밝혔다. 육신을 따라 계속 살아갈 때 그렇게 된다. 또 무엇으로 구원받는지도 밝혔다. 그가 말하는 구원의 수단은 우리 주 예수 그리스도의 이름과 우리 하나님의 영이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eb57493a668c9006bc29fd6141d7accae3489cc129bdfe6fd410042a60e70d85",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
      },
      "work_location": "5.h11.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2723e891bece0b12c74428e8a4c729c1e12f955b1cd28a7a5f532fdce64718b9",
        "part_links": [
          [
            "sha256:98dd2ac09ecb24c040da55f533af1d17f4b4f3fb0c6d0f7c263db9bf50050dcc",
            "sha256:a055d2b0efd2129df492744df93d2e14f994173d02533be900469b7d374d0dee"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea0c33de9577b890a84d95c4a65924d7629f7e2c159fb6613ebdeaaad4389660"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3d08a3df8a3a7fc35f8cd3e22a49085a3567045a70d6fbd2c1d2d61308497e48"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 11장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348,
              349
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "sed pristinam vanitatis conversationem.",
            "source_start": "Quoniam igitur istic numeravit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 11장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2c218b2d5331e0012b0bcf13306464e4ff45766337b7fa9d0478d1254ec835b7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2723e891bece0b12c74428e8a4c729c1e12f955b1cd28a7a5f532fdce64718b9",
            "source_revision_id": "sha256:ea0c33de9577b890a84d95c4a65924d7629f7e2c159fb6613ebdeaaad4389660",
            "translation_revision_id": "sha256:3d08a3df8a3a7fc35f8cd3e22a49085a3567045a70d6fbd2c1d2d61308497e48"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ed7e86582a7758b6617b3b42a409c4a9f7c5282d9acc91d887246be0270a3692",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2723e891bece0b12c74428e8a4c729c1e12f955b1cd28a7a5f532fdce64718b9",
            "source_revision_id": "sha256:ea0c33de9577b890a84d95c4a65924d7629f7e2c159fb6613ebdeaaad4389660",
            "translation_revision_id": "sha256:3d08a3df8a3a7fc35f8cd3e22a49085a3567045a70d6fbd2c1d2d61308497e48"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2c218b2d5331e0012b0bcf13306464e4ff45766337b7fa9d0478d1254ec835b7",
          "sha256:ed7e86582a7758b6617b3b42a409c4a9f7c5282d9acc91d887246be0270a3692"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h11-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              348,
              349
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "sed pristinam vanitatis conversationem.",
            "source_start": "Quoniam igitur istic numeravit",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 11,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              348,
              349
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 11장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "58bce698b410c94e25db203da048d91ab71e568866f714c9d4038c107e009e42",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n361.jpg",
            "page_key": "2:348",
            "printed_page": 348,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:98dd2ac09ecb24c040da55f533af1d17f4b4f3fb0c6d0f7c263db9bf50050dcc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur istic numeravit eas quae sunt sine Spiritu, carnis operationes, quae sunt mortiferae; consequenter his quae praedicta sunt ab eo, in fine epistolae ad summam exclamavit: Sicut portavimus imaginem ejus qui de limo est, portemus et imaginem ejus qui de coelis est. Hoc enim dico, fratres, quoniam caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Hoc autem quod ait, Sicut portavimus imaginem ejus qui de limo est, simile illi dicto",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "35a2c248fdbc9b20cfd74a284087e6cca780b8507f39f49ed87885c5146b16fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n362.jpg",
            "page_key": "2:349",
            "printed_page": 349,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a055d2b0efd2129df492744df93d2e14f994173d02533be900469b7d374d0dee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "est: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri. Quando igitur portavimus imaginem ejus qui est de limo? Scilicet quando hae quae praedictae sunt carnis operationes, perficiebantur in nobis. Quando autem iterum imaginem coelestis? Scilicet quando ait, Abluti estis credentes in nomine Domini, et accipientes ejus Spiritum. Abluti autem sumus non substantiam corporis, neque imaginem plasmatis, sed pristinam vanitatis conversationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ea0c33de9577b890a84d95c4a65924d7629f7e2c159fb6613ebdeaaad4389660",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam igitur istic numeravit eas quae sunt sine Spiritu, carnis operationes, quae sunt mortiferae; consequenter his quae praedicta sunt ab eo, in fine epistolae ad summam exclamavit: Sicut portavimus imaginem ejus qui de limo est, portemus et imaginem ejus qui de coelis est. Hoc enim dico, fratres, quoniam caro et sanguis Regnum Dei possidere non possunt. Hoc autem quod ait, Sicut portavimus imaginem ejus qui de limo est, simile illi dicto est: Et haec quidem fuistis; sed abluti estis, sed sanctificati estis, sed justificati estis in nomine Domini nostri Jesu Christi, et in Spiritu Dei nostri. Quando igitur portavimus imaginem ejus qui est de limo? Scilicet quando hae quae praedictae sunt carnis operationes, perficiebantur in nobis. Quando autem iterum imaginem coelestis? Scilicet quando ait, Abluti estis credentes in nomine Domini, et accipientes ejus Spiritum. Abluti autem sumus non substantiam corporis, neque imaginem plasmatis, sed pristinam vanitatis conversationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "67075dc4c3d21cec7c4f1e8a38700361cbd1233b67349a08f3b1393df525f007",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하늘에서 오신 분의 형상을 지닙시다(portemus)는 권유형이다. 앞의 지녔다(portavimus)와 시제 및 문장 기능이 다르다.",
          "우리가 씻어낸 것은 이전의 헛된 생활이라는 문장에서 abluti sumus는 뒤의 목적어들과 연결된다. 349쪽 각주 2도 그리스어 중간태와 타동적 용법을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:98dd2ac09ecb24c040da55f533af1d17f4b4f3fb0c6d0f7c263db9bf50050dcc",
              "sha256:a055d2b0efd2129df492744df93d2e14f994173d02533be900469b7d374d0dee"
            ],
            "text": "이처럼 그곳에서 영이 없이 이루어지는 육신의 행위들, 곧 죽음을 가져오는 행위들을 열거했으므로, 그는 앞서 한 말에 따라 편지 끝에서 요점을 외쳐 말했다. “우리가 흙에서 난 이의 형상을 지녔듯이, 하늘에서 오신 분의 형상도 지닙시다. 형제들이여, 내가 말하는 것은 이것입니다. 육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없습니다.” 그가 한 말, “우리가 흙에서 난 이의 형상을 지녔듯이”는 다음 말과 같다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 여러분은 씻음을 받았고, 거룩해졌으며, 의롭게 되었습니다. 우리 주 예수 그리스도의 이름으로, 우리 하나님의 영 안에서 그렇게 되었습니다.” 그렇다면 우리는 언제 흙에서 난 이의 형상을 지녔는가? 바로 앞서 말한 육신의 행위들이 우리 안에서 행해지던 때이다. 그렇다면 언제 하늘에 속한 분의 형상을 지니는가? 바로 그가 “여러분은 씻음을 받았습니다”라고 한 때, 주님의 이름을 믿고 그분의 영을 받아들이는 때이다. 우리가 씻어낸 것은 몸의 실체도, 빚어진 존재의 형상도 아니라, 이전의 헛된 생활이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ea0c33de9577b890a84d95c4a65924d7629f7e2c159fb6613ebdeaaad4389660"
        ],
        "text": "이처럼 그곳에서 영이 없이 이루어지는 육신의 행위들, 곧 죽음을 가져오는 행위들을 열거했으므로, 그는 앞서 한 말에 따라 편지 끝에서 요점을 외쳐 말했다. “우리가 흙에서 난 이의 형상을 지녔듯이, 하늘에서 오신 분의 형상도 지닙시다. 형제들이여, 내가 말하는 것은 이것입니다. 육신과 피는 하나님의 나라를 차지할 수 없습니다.” 그가 한 말, “우리가 흙에서 난 이의 형상을 지녔듯이”는 다음 말과 같다. “여러분도 그런 사람들이었습니다. 그러나 여러분은 씻음을 받았고, 거룩해졌으며, 의롭게 되었습니다. 우리 주 예수 그리스도의 이름으로, 우리 하나님의 영 안에서 그렇게 되었습니다.” 그렇다면 우리는 언제 흙에서 난 이의 형상을 지녔는가? 바로 앞서 말한 육신의 행위들이 우리 안에서 행해지던 때이다. 그렇다면 언제 하늘에 속한 분의 형상을 지니는가? 바로 그가 “여러분은 씻음을 받았습니다”라고 한 때, 주님의 이름을 믿고 그분의 영을 받아들이는 때이다. 우리가 씻어낸 것은 몸의 실체도, 빚어진 존재의 형상도 아니라, 이전의 헛된 생활이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3d08a3df8a3a7fc35f8cd3e22a49085a3567045a70d6fbd2c1d2d61308497e48",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
      },
      "work_location": "5.h11.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-11:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b1852ca370af4b0ca4bc64466b7d143a4b5bb4f46a1ec8b3dfb3374d8aaf029e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f6a20f674e92262b3bbcdd769a555d333423bb3909405024d47a331a08629024",
            "sha256:f2a21308a07428b687ba418670fd32a01e59c2fc9444795b99886b6ed667463e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5b23b7574bac26fc89239e5e310ee0a33a94ef4bf38623f7f27fca1d7325705f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f6f51723bc4eebdb87ad2bd878a70c040924087df12ad0b09217b5a32598ac9b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 12장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "operantes ea quae sunt Spiritus.",
            "source_start": "In quibus igitur periebamus membris,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ab omni facie.",
            "source_start": "Quemadmodum enim corruptelae est capax caro,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:58e64af4c022a7142ae80e492fe0518166abe62cda7cdedf8e8d9fdce16776f1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b1852ca370af4b0ca4bc64466b7d143a4b5bb4f46a1ec8b3dfb3374d8aaf029e",
            "source_revision_id": "sha256:5b23b7574bac26fc89239e5e310ee0a33a94ef4bf38623f7f27fca1d7325705f",
            "translation_revision_id": "sha256:f6f51723bc4eebdb87ad2bd878a70c040924087df12ad0b09217b5a32598ac9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:406811198e1fc78f7ceabb48447c0d645effd82ac8b2407a18b0d1866c87894b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b1852ca370af4b0ca4bc64466b7d143a4b5bb4f46a1ec8b3dfb3374d8aaf029e",
            "source_revision_id": "sha256:5b23b7574bac26fc89239e5e310ee0a33a94ef4bf38623f7f27fca1d7325705f",
            "translation_revision_id": "sha256:f6f51723bc4eebdb87ad2bd878a70c040924087df12ad0b09217b5a32598ac9b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:58e64af4c022a7142ae80e492fe0518166abe62cda7cdedf8e8d9fdce16776f1",
          "sha256:406811198e1fc78f7ceabb48447c0d645effd82ac8b2407a18b0d1866c87894b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 11,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103511.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "operantes ea quae sunt Spiritus.",
            "source_start": "In quibus igitur periebamus membris,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              349,
              350
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "ab omni facie.",
            "source_start": "Quemadmodum enim corruptelae est capax caro,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc. Halloix. v. Iren.; 349 note 3: Halloixius in Vita Irenei p. 494.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 349,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ὡς γὰρ φθορᾶς ἐπιδεκτικὴ ἡ σὰρξ, οὕτως καὶ ἀφθαρσίας· καὶ ὡς θανάτου, οὕτως καὶ ζωῆς. ... καὶ ἀμφότερα οὐ μένει κατὰ τὸ αὐτὸ, ἀλλ’ ἐξωθεῖται τὸ ἕτερον ὑπὸ τοῦ ἑτέρου, καὶ παρόντος τοῦ ἑτέρου ἀναιρεῖται τὸ ἕτερον. Εἰ οὖν ὁ θάνατος ἐπικρατήσας τοῦ ἀνθρώπου ἔξωσεν αὐτοῦ τὴν ζωήν, καὶ νεκρὸν ἀπέδειξε· πολλῷ μᾶλλον ἡ ζωὴ ἐπικρατήσασα αὐτοῦ ἀπωθεῖται τὸν θάνατον, καὶ ζῶντα τὸν ἄνθρωπον"
              },
              {
                "printed_page": 350,
                "printed_volume": 2,
                "text": "καταστήσει τῷ Θεῷ· Εἰ γὰρ ὁ θάνατος ἐνεκροποίησε, ... τὸν ἄνθρωπον, καθὼς φησιν Ἡσαΐας ὁ προφήτης· Κατέπιεν ὁ θάνατος ἰσχύσας· καὶ πάλιν, Ἀφεῖλεν ὁ Θεὸς πᾶν δάκρυον ἀπὸ παντὸς προσώπου."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              349,
              350
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 1절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "35a2c248fdbc9b20cfd74a284087e6cca780b8507f39f49ed87885c5146b16fa",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n362.jpg",
            "page_key": "2:349",
            "printed_page": 349,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f6a20f674e92262b3bbcdd769a555d333423bb3909405024d47a331a08629024",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In quibus igitur periebamus membris, operantes ea quae sunt corruptelae, in iisdem ipsis vivificamur, operantes ea quae sunt Spiritus. Quemadmodum enim corruptelae est capax caro, sic et incorruptelae; et quemadmodum mortis, sic et vitae. Haec autem invicem cedunt, et utraque non permanent in idipsum, sed expellitur alterum ab altero, et praesente altero interit alterum. Si igitur mors possidens hominem expulit ab eo vitam, et mortuum ostendit; multo magis vita possidens hominem expellit mortem,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3e0485eafeb83323f3461c490c62d39ba9d8073fe1db16fe7e79cde31b5a1550",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n363.jpg",
            "page_key": "2:350",
            "printed_page": 350,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f2a21308a07428b687ba418670fd32a01e59c2fc9444795b99886b6ed667463e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et viventem hominem restituet Deo. Si enim mors mortificavit, quare vita adveniens non vivificabit hominem? quemadmodum Esaias propheta ait: Devoravit mors potens. Et rursus: Deus abstulit omnem lachrymam ab omni facie.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5b23b7574bac26fc89239e5e310ee0a33a94ef4bf38623f7f27fca1d7325705f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "In quibus igitur periebamus membris, operantes ea quae sunt corruptelae, in iisdem ipsis vivificamur, operantes ea quae sunt Spiritus. Quemadmodum enim corruptelae est capax caro, sic et incorruptelae; et quemadmodum mortis, sic et vitae. Haec autem invicem cedunt, et utraque non permanent in idipsum, sed expellitur alterum ab altero, et praesente altero interit alterum. Si igitur mors possidens hominem expulit ab eo vitam, et mortuum ostendit; multo magis vita possidens hominem expellit mortem, et viventem hominem restituet Deo. Si enim mors mortificavit, quare vita adveniens non vivificabit hominem? quemadmodum Esaias propheta ait: Devoravit mors potens. Et rursus: Deus abstulit omnem lachrymam ab omni facie.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3aefe32ffbc5604c263590a356e1581b45947dc7c9fc8ea5ba222b146ced6256",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "첫 문장은 통상 5권 11장 2절의 끝에 해당한다. 같은 지체들로 썩음의 일을 하던 사람이 영의 일을 하며 살아난다는 설명이다.",
          "이사야 인용의 Devoravit mors potens는 죽음이 주어인 문장이다. 350쪽의 그리스어 병렬문도 강해진 죽음이 삼켰다는 형태로 전한다.",
          "생명이 사람을 하나님께 돌려드린다는 restituet는 미래형이다. 죽음이 생명을 쫓아냈다는 앞의 과거 서술과 대비된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f6a20f674e92262b3bbcdd769a555d333423bb3909405024d47a331a08629024",
              "sha256:f2a21308a07428b687ba418670fd32a01e59c2fc9444795b99886b6ed667463e"
            ],
            "text": "그러므로 우리가 멸망해가던 그 지체들, 곧 썩음에 속한 일을 하던 바로 그 지체들 안에서, 우리는 살아나게 된다. 영에 속한 일을 하면서 그렇게 된다. 육신이 썩음을 받아들일 수 있듯이, 썩지 않음도 받아들일 수 있다. 죽음을 받아들이듯이 생명도 받아들일 수 있다. 이 둘은 서로 자리를 내주며, 같은 곳에 함께 머물지 않는다. 하나가 다른 하나에 의해 쫓겨나고, 하나가 들어오면 다른 하나가 사라진다. 그러므로 죽음이 사람을 차지하여 그에게서 생명을 쫓아내고 그를 죽은 자로 만들었다면, 생명은 더욱더 사람을 차지하여 죽음을 쫓아내고, 그를 살아 있는 사람으로 하나님께 돌려드릴 것이다. 죽음이 사람을 죽였다면, 생명이 와서 왜 사람을 살리지 못하겠는가? 예언자 이사야가 말한 것과 같다. “강한 죽음이 삼켰다.” 또 말한다. “하나님께서 모든 얼굴에서 모든 눈물을 없애셨다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5b23b7574bac26fc89239e5e310ee0a33a94ef4bf38623f7f27fca1d7325705f"
        ],
        "text": "그러므로 우리가 멸망해가던 그 지체들, 곧 썩음에 속한 일을 하던 바로 그 지체들 안에서, 우리는 살아나게 된다. 영에 속한 일을 하면서 그렇게 된다. 육신이 썩음을 받아들일 수 있듯이, 썩지 않음도 받아들일 수 있다. 죽음을 받아들이듯이 생명도 받아들일 수 있다. 이 둘은 서로 자리를 내주며, 같은 곳에 함께 머물지 않는다. 하나가 다른 하나에 의해 쫓겨나고, 하나가 들어오면 다른 하나가 사라진다. 그러므로 죽음이 사람을 차지하여 그에게서 생명을 쫓아내고 그를 죽은 자로 만들었다면, 생명은 더욱더 사람을 차지하여 죽음을 쫓아내고, 그를 살아 있는 사람으로 하나님께 돌려드릴 것이다. 죽음이 사람을 죽였다면, 생명이 와서 왜 사람을 살리지 못하겠는가? 예언자 이사야가 말한 것과 같다. “강한 죽음이 삼켰다.” 또 말한다. “하나님께서 모든 얼굴에서 모든 눈물을 없애셨다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:f6f51723bc4eebdb87ad2bd878a70c040924087df12ad0b09217b5a32598ac9b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
      },
      "work_location": "5.h12.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:1c3e8d40dcb40f1f447620ad70f37209901279631d3331d9c487a49fbdbdbccb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d0da0f7cb742bdf4565c22217bed5c771b0980ebbc74a362566f3f8eb22d28e4",
            "sha256:75d1cae780838182c781eb743e02ac92717e70677452ef9849f27908ec90d72c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a2358e445939dd7b80d70dd788c837d022fdf13dcaf898bbaca56f3707c8d98a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:97012386b6bc295b69a3bdcb380ec6edaba11bdf715098e29e90f110cf800459"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 12장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "sed per afflatum fuerat data.",
            "source_start": "Expulsa est autem pristina vita,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "inveniet vitam.",
            "source_start": "Aliud enim est afflatus vitae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a7d8a51810f7b6d0c9db84e828573a90a6cdb36616c5b2e6a78c85eefdad8bed",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1c3e8d40dcb40f1f447620ad70f37209901279631d3331d9c487a49fbdbdbccb",
            "source_revision_id": "sha256:a2358e445939dd7b80d70dd788c837d022fdf13dcaf898bbaca56f3707c8d98a",
            "translation_revision_id": "sha256:97012386b6bc295b69a3bdcb380ec6edaba11bdf715098e29e90f110cf800459"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d54e9d51168089d8da0224081cabb1208dfbddcb5ee09de122616a5464a6cd9b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:1c3e8d40dcb40f1f447620ad70f37209901279631d3331d9c487a49fbdbdbccb",
            "source_revision_id": "sha256:a2358e445939dd7b80d70dd788c837d022fdf13dcaf898bbaca56f3707c8d98a",
            "translation_revision_id": "sha256:97012386b6bc295b69a3bdcb380ec6edaba11bdf715098e29e90f110cf800459"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a7d8a51810f7b6d0c9db84e828573a90a6cdb36616c5b2e6a78c85eefdad8bed",
          "sha256:d54e9d51168089d8da0224081cabb1208dfbddcb5ee09de122616a5464a6cd9b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "sed per afflatum fuerat data.",
            "source_start": "Expulsa est autem pristina vita,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              350,
              351
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "inveniet vitam.",
            "source_start": "Aliud enim est afflatus vitae,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "E Catena in Gen. ed. Halloix. v. Iren.; 350 note 1: Halloix v. Iren. p. 505.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 350,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἕτερόν ἐστι πνοὴ ζωῆς, ἡ καὶ ψυχικὸν ἀπεργαζομένη τὸν ἄνθρωπον· καὶ ἕτερον πνεῦμα ζωοποιοῦν, τὸ καὶ πνευματικὸν αὐτὸν ἀποτελοῦν. Καὶ διὰ τοῦτο Ἡσαΐας φησίν· οὕτω λέγει Κύριος ὁ ποιήσας τὸν οὐρανὸν, καὶ στερεώσας αὐτὸν, ὁ πήξας τὴν γῆν, καὶ τὰ ἐν αὐτῇ· καὶ διδοὺς πνοὴν τῷ λαῷ τῷ ἐπ’ αὐτῆς, καὶ πνεῦμα τοῖς πατοῦσιν αὐτήν· Τὴν μὲν πνοὴν παντὶ κοινῶς τῷ ἐπὶ γῆς λαῷ φήσας δεδόσθαι, τὸ δὲ πνεῦμα ἰδίως καταπατοῦσι τὰς γεώδεις ἐπιθυμίας. Διὸ καὶ πάλιν ὁ αὐτὸς Ἡσαΐας διαστέλλων τὰ προειρημένα φησί· Πνεῦμα γὰρ παρ’ ἐμοῦ ἐξελεύσεται, καὶ πνοὴν πᾶσαν"
              },
              {
                "printed_page": 351,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἐγὼ ἐποίησα. Τὸ πνεῦμα ἰδίως ἐπὶ τοῦ Θεοῦ τάξας τοῦ ἐκχέοντος αὐτὸ ... διὰ τῆς υἱοθεσίας ἐπὶ τὴν ἀνθρωπότητα· τὴν δὲ πνοὴν κοινῶς ἐπὶ τῆς κτίσεως, καὶ ποίημα ἀναγορεύσας αὐτήν. Ἕτερον δέ ἐστι τὸ ποιηθὲν τοῦ ποιήσαντος. Ἡ οὖν πνοὴ πρόσκαιρος, τὸ δὲ πνεῦμα ἀένναον· καὶ ἡ μὲν πνοὴ ἀκμάσασα πρὸς βραχὺ, καὶ καιρῷ τινι παραμείνασα, μετὰ τοῦτο πορεύεται, ἄπνουν καταλιποῦσα ἐκεῖνο, περὶ ὃ ἦν τὸ πρότερον· τὸ δὲ περιλαβὸν ἔνδοθεν καὶ ἔξωθεν τὸν ἄνθρωπον, ἅτε ἀεὶ παραμόνιμον, οὐδέποτε καταλείπει αὐτόν. ..."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc. Halloix. (351 margin).",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 351,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ὡς οὖν ὁ εἰς ψυχὴν ζῶσαν γεγονὼς, ῥίψας ἐπὶ τὸ χεῖρον, ἀπώλεσε τὴν ζωήν· οὕτως πάλιν ὁ αὐτὸς ἐκεῖνος ἐπὶ τὸ βέλτιον ἐπανελθὼν, καὶ προσλαβόμενος τὸ ζωοποιοῦν πνεῦμα, εὑρήσει τὴν ζωήν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              350,
              351
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 2절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3e0485eafeb83323f3461c490c62d39ba9d8073fe1db16fe7e79cde31b5a1550",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n363.jpg",
            "page_key": "2:350",
            "printed_page": 350,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d0da0f7cb742bdf4565c22217bed5c771b0980ebbc74a362566f3f8eb22d28e4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Expulsa est autem pristina vita, quoniam non per spiritum, sed per afflatum fuerat data. Aliud enim est afflatus vitae, qui et animalem efficit hominem: et aliud Spiritus vivificans, qui et spiritalem efficit eum. Et propter hoc Esaias ait: Sic dicit Dominus, qui fecit caelum et fixit illud; qui firmavit terram, et quae in ea sunt: et dedit afflatum populo, qui super eam est; et Spiritum his qui calcant illam. Afflatum quidem communiter omni qui super terram est populo dicens datum: Spiritum autem proprie his, qui conculcant terrenas concupiscentias. Propter quod rursus ipse Esaias distinguens ea quae praedicta sunt, ait:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "08562f85eb7e38b7be8e3e788d935877f2c50cb8d5fa336a4c7987db2f325be6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n364.jpg",
            "page_key": "2:351",
            "printed_page": 351,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:75d1cae780838182c781eb743e02ac92717e70677452ef9849f27908ec90d72c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Spiritus enim a me exiet, et afflatum omnem ego feci. Spiritum quidem proprie in Deo deputans, quem in novissimis temporibus effudit per adoptionem filiorum in genus humanum: afflatum autem communiter in conditionem, et facturam ostendens illum. Aliud autem est quod factum est, ab eo qui fecit. Afflatus igitur temporalis; Spiritus autem sempiternus. Et afflatus quidem auctus ad modicum, et tempore aliquo manens, deinde abit, sine spiramento relinquens illud in quo fuit ante. Spiritus autem circumdans intus et foris hominem, quippe semper perseverans, nunquam relinquens eum. Sed non primo quod spiritale est, ait Apostolus, hoc tanquam ad nos homines dicens, sed primo quod animale est, deinde quod spiritale secundum rationem. Oportuerat enim primo plasmari hominem, et plasmatum accipere animam; deinde sic communionem Spiritus recipere. Quapropter et primus Adam factus est a Domino in animam viventem, secundus Adam in spiritum vivificantem. Sicut igitur qui in animam viventem factus est, divertens in pejus, perdidit vitam; sic rursus idem ipse in melius recurrens, assumens vivificantem spiritum, inveniet vitam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a2358e445939dd7b80d70dd788c837d022fdf13dcaf898bbaca56f3707c8d98a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Expulsa est autem pristina vita, quoniam non per spiritum, sed per afflatum fuerat data. Aliud enim est afflatus vitae, qui et animalem efficit hominem: et aliud Spiritus vivificans, qui et spiritalem efficit eum. Et propter hoc Esaias ait: Sic dicit Dominus, qui fecit caelum et fixit illud; qui firmavit terram, et quae in ea sunt: et dedit afflatum populo, qui super eam est; et Spiritum his qui calcant illam. Afflatum quidem communiter omni qui super terram est populo dicens datum: Spiritum autem proprie his, qui conculcant terrenas concupiscentias. Propter quod rursus ipse Esaias distinguens ea quae praedicta sunt, ait: Spiritus enim a me exiet, et afflatum omnem ego feci. Spiritum quidem proprie in Deo deputans, quem in novissimis temporibus effudit per adoptionem filiorum in genus humanum: afflatum autem communiter in conditionem, et facturam ostendens illum. Aliud autem est quod factum est, ab eo qui fecit. Afflatus igitur temporalis; Spiritus autem sempiternus. Et afflatus quidem auctus ad modicum, et tempore aliquo manens, deinde abit, sine spiramento relinquens illud in quo fuit ante. Spiritus autem circumdans intus et foris hominem, quippe semper perseverans, nunquam relinquens eum. Sed non primo quod spiritale est, ait Apostolus, hoc tanquam ad nos homines dicens, sed primo quod animale est, deinde quod spiritale secundum rationem. Oportuerat enim primo plasmari hominem, et plasmatum accipere animam; deinde sic communionem Spiritus recipere. Quapropter et primus Adam factus est a Domino in animam viventem, secundus Adam in spiritum vivificantem. Sicut igitur qui in animam viventem factus est, divertens in pejus, perdidit vitam; sic rursus idem ipse in melius recurrens, assumens vivificantem spiritum, inveniet vitam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b6c6e3ceb15bacba90187e905857e5cb339030dbc82aa90caee02c6df586453a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "숨(afflatus), 혼(anima), 영(spiritus)이 구별된다. 생명의 숨을 받은 사람은 혼에 속하고, 생명을 주는 영을 받아들이는 사람은 영에 속한다고 설명한다.",
          "땅을 밟는 이들(calcant illam)이라는 이사야의 표현이 이어지는 해석에서는 땅의 욕망을 짓밟는 이들(conculcant terrenas concupiscentias)로 연결된다.",
          "하나님의 자녀가 됨(adoptio filiorum)은 영이 인류에게 부어진 경로와 연결된다. 본문은 마지막 때에 하나님께서 영을 부어주셨다고 말한다.",
          "첫 아담과 둘째 아담(secundus Adam)이 대조된다. 먼저 빚어지고 혼을 받은 사람이 뒤에 영에 참여한다는 순서가 설명의 중심이다.",
          "그리스어 병렬문은 창세기 카테나와 다마스쿠스의 요한에게 연결된 인용을 나누어 싣는다. 카테나 인용 뒤의 생명을 주는 영을 받는 문장은 별도의 다마스쿠스 요한 표제 아래 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d0da0f7cb742bdf4565c22217bed5c771b0980ebbc74a362566f3f8eb22d28e4",
              "sha256:75d1cae780838182c781eb743e02ac92717e70677452ef9849f27908ec90d72c"
            ],
            "text": "이전의 생명은 쫓겨났다. 그것이 영을 통해 주어지지 않고 숨을 통해 주어졌기 때문이다. 사람을 혼에 속한 존재로 만드는 생명의 숨과, 그를 영에 속한 존재로 만드는 생명을 주시는 영은 서로 다르기 때문이다. 그러므로 이사야는 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 하늘을 만들고 그것을 굳게 세우신 분, 땅과 그 안에 있는 것들을 굳게 세우신 분, 땅 위의 백성에게 숨을 주시고, 땅을 밟는 이들에게 영을 주신 분께서 말씀하신다.” 그는 숨이 땅 위의 모든 백성에게 공통으로 주어졌다고 말한다. 영은 땅에 속한 욕망을 짓밟는 이들에게 특별히 주어진다. 그러므로 이사야 자신도 앞서 말한 둘을 구별하여 다시 말한다. “영은 나에게서 나갈 것이며, 모든 숨은 내가 만들었다.” 그는 영을 특별히 하나님께 속한 것으로 말한다. 하나님께서는 마지막 때에 이 영을 부어주셨다. 사람들을 자녀로 삼으심으로 인류에게 부어주셨다. 숨은 피조물에 공통으로 속하며, 만들어진 것임을 밝힌다. 만들어진 것은 그것을 만드신 분과 다르다. 그러므로 숨은 일시적이고, 영은 영원하다. 숨은 잠시 왕성해지고 얼마 동안 머물다가 떠나며, 전에 머물던 것을 호흡 없이 남겨둔다. 영은 사람을 안팎으로 감싸며, 언제나 머무시므로 결코 그를 떠나지 않으신다. 사도는 말한다. “영에 속한 것이 먼저 있지 않고, 혼에 속한 것이 먼저 있으며, 그다음에 영에 속한 것이 있다.” 그는 우리 인간들을 두고 이렇게 말하며, 이는 이치에 맞는다. 먼저 사람이 빚어지고, 빚어진 사람이 혼을 받은 다음, 영에 참여하게 되어야 했기 때문이다. 그러므로 첫 아담은 주님에 의해 살아 있는 혼이 되었고, 둘째 아담은 생명을 주는 영이 되었다. 그러므로 살아 있는 혼이 된 사람이 더 나쁜 쪽으로 돌아서 생명을 잃었듯이, 바로 그 사람이 다시 더 나은 쪽으로 돌아와 생명을 주는 영을 받아들이면 생명을 찾을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a2358e445939dd7b80d70dd788c837d022fdf13dcaf898bbaca56f3707c8d98a"
        ],
        "text": "이전의 생명은 쫓겨났다. 그것이 영을 통해 주어지지 않고 숨을 통해 주어졌기 때문이다. 사람을 혼에 속한 존재로 만드는 생명의 숨과, 그를 영에 속한 존재로 만드는 생명을 주시는 영은 서로 다르기 때문이다. 그러므로 이사야는 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 하늘을 만들고 그것을 굳게 세우신 분, 땅과 그 안에 있는 것들을 굳게 세우신 분, 땅 위의 백성에게 숨을 주시고, 땅을 밟는 이들에게 영을 주신 분께서 말씀하신다.” 그는 숨이 땅 위의 모든 백성에게 공통으로 주어졌다고 말한다. 영은 땅에 속한 욕망을 짓밟는 이들에게 특별히 주어진다. 그러므로 이사야 자신도 앞서 말한 둘을 구별하여 다시 말한다. “영은 나에게서 나갈 것이며, 모든 숨은 내가 만들었다.” 그는 영을 특별히 하나님께 속한 것으로 말한다. 하나님께서는 마지막 때에 이 영을 부어주셨다. 사람들을 자녀로 삼으심으로 인류에게 부어주셨다. 숨은 피조물에 공통으로 속하며, 만들어진 것임을 밝힌다. 만들어진 것은 그것을 만드신 분과 다르다. 그러므로 숨은 일시적이고, 영은 영원하다. 숨은 잠시 왕성해지고 얼마 동안 머물다가 떠나며, 전에 머물던 것을 호흡 없이 남겨둔다. 영은 사람을 안팎으로 감싸며, 언제나 머무시므로 결코 그를 떠나지 않으신다. 사도는 말한다. “영에 속한 것이 먼저 있지 않고, 혼에 속한 것이 먼저 있으며, 그다음에 영에 속한 것이 있다.” 그는 우리 인간들을 두고 이렇게 말하며, 이는 이치에 맞는다. 먼저 사람이 빚어지고, 빚어진 사람이 혼을 받은 다음, 영에 참여하게 되어야 했기 때문이다. 그러므로 첫 아담은 주님에 의해 살아 있는 혼이 되었고, 둘째 아담은 생명을 주는 영이 되었다. 그러므로 살아 있는 혼이 된 사람이 더 나쁜 쪽으로 돌아서 생명을 잃었듯이, 바로 그 사람이 다시 더 나은 쪽으로 돌아와 생명을 주는 영을 받아들이면 생명을 찾을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:97012386b6bc295b69a3bdcb380ec6edaba11bdf715098e29e90f110cf800459",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
      },
      "work_location": "5.h12.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:17a9f56366961b14989cfc9122e8a641337097f8c3098ff6fa9bbb70fc1df93f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4f1b8a7b703e7778e3a5f876d854211a743f74f673eec1d51587c5d9336bc350",
            "sha256:fa36cdf90e65487328aae33ca9076ff976f05fe7a8a85326de8fb72694802e15"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ca51c936ff1b6577f804ce0e2a9038c3e68b2d6c50b467ae1d7491bb10be7055"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:61fb6a96c2614aaa59263d739967fd10501b9edb56de555353412a35022cdfe3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 12장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              351,
              352
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 3절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fb69429996fc9e7ca5730dcb46efe709bcb82a5eb840adf8ec6bfe5004d2107c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17a9f56366961b14989cfc9122e8a641337097f8c3098ff6fa9bbb70fc1df93f",
            "source_revision_id": "sha256:ca51c936ff1b6577f804ce0e2a9038c3e68b2d6c50b467ae1d7491bb10be7055",
            "translation_revision_id": "sha256:61fb6a96c2614aaa59263d739967fd10501b9edb56de555353412a35022cdfe3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4ef2f8a1f1bd2f221820a80f9b4843a86ba5495cd6e4c6178b41bc81cec5745b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17a9f56366961b14989cfc9122e8a641337097f8c3098ff6fa9bbb70fc1df93f",
            "source_revision_id": "sha256:ca51c936ff1b6577f804ce0e2a9038c3e68b2d6c50b467ae1d7491bb10be7055",
            "translation_revision_id": "sha256:61fb6a96c2614aaa59263d739967fd10501b9edb56de555353412a35022cdfe3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:fb69429996fc9e7ca5730dcb46efe709bcb82a5eb840adf8ec6bfe5004d2107c",
          "sha256:4ef2f8a1f1bd2f221820a80f9b4843a86ba5495cd6e4c6178b41bc81cec5745b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              351,
              352
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc. Halloix. (351 margin, continued through 352).",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 351,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Οὐ γὰρ ἄλλο τὸ ἀποθνῆσκον, καὶ ἄλλο τὸ ζωοποιούμενον· ὡς οὐδὲ ἄλλο τὸ ἀπολωλὸς, καὶ ἄλλο τὸ"
              },
              {
                "printed_page": 352,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἀνευρισκόμενον, ἀλλ’ ἐκεῖνο τὸ ἀπολωλὸς πρόβατον ἦλθεν ὁ Κύριος ἀναζητῶν. Τί οὖν ἦν τὸ ἀποθνῆσκον; πάντως ἡ τῆς σαρκὸς ὑπόστασις, καὶ ἡ ἀποβαλοῦσα τὴν πνοὴν τῆς ζωῆς, καὶ ἄπνους καὶ νεκρὰ γενομένη. Ταύτην οὖν ὁ Κύριος ἦλθε ζωοποιῶν· ἵνα ὡς ἐν τῷ Ἀδὰμ πάντες ἀποθνῄσκομεν, ὅτι ψυχικοὶ, ἐν τῷ Χριστῷ ζήσωμεν, ὅτι πνευματικοὶ, ἀποθέμενοι οὐ τὸ πλάσμα τοῦ Θεοῦ, ἀλλὰ τὰς ἐπιθυμίας τῆς σαρκὸς, καὶ προσλαβόντες τὸ Πνεῦμα τὸ ἅγιον."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              351,
              352
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 3절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "08562f85eb7e38b7be8e3e788d935877f2c50cb8d5fa336a4c7987db2f325be6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n364.jpg",
            "page_key": "2:351",
            "printed_page": 351,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4f1b8a7b703e7778e3a5f876d854211a743f74f673eec1d51587c5d9336bc350",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non enim aliud est quod moritur, et aliud quod vivificatur: quemadmodum neque aliud quod perit, et aliud quod invenitur;",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "53506b0f56af16325eab3311c2213e345550ff087023d38761fc2d54d24c98df",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n365.jpg",
            "page_key": "2:352",
            "printed_page": 352,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fa36cdf90e65487328aae33ca9076ff976f05fe7a8a85326de8fb72694802e15",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sed illam ipsam quae perierat ovem venit Dominus exquirens. Quid ergo erat quod moriebatur? Utique carnis substantia, quae amiserat afflatum vitae, et sine spiramento et mortua facta. Hanc itaque Dominus venit vivificaturus, uti quemadmodum in Adam omnes morimur, quoniam animales, in Christo vivamus, quoniam spiritales: deponentes non plasma Dei, sed concupiscentias carnis, et assumentes Spiritum sanctum, sicut Apostolus in epistola quae est ad Colossenses ait: Mortificate itaque membra vestra quae sunt super terram. Quae sunt autem haec, ipse exposuit: Fornicationem, immunditiam, passionem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idololatria. Horum depositionem Apostolus praeconatur, et eos qui talia operantur, velut carnem et sanguinem tantum exsistentes, non posse ait regnum caelorum possidere. Anima enim ipsorum declinans in pejus, et in terrenas concupiscentias descendens, ejusdem cujus et illa sunt participavit appellationis: quae deponere nos jubens, ait rursus in eadem epistola: Exspoliantes vos veterem hominem cum operibus ejus. Hoc autem dicebat, non veterem amovens plasmationem: alioquin oportebat nosmetipsos interficientes separari ab ea quae est istic conversatione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ca51c936ff1b6577f804ce0e2a9038c3e68b2d6c50b467ae1d7491bb10be7055",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non enim aliud est quod moritur, et aliud quod vivificatur: quemadmodum neque aliud quod perit, et aliud quod invenitur; sed illam ipsam quae perierat ovem venit Dominus exquirens. Quid ergo erat quod moriebatur? Utique carnis substantia, quae amiserat afflatum vitae, et sine spiramento et mortua facta. Hanc itaque Dominus venit vivificaturus, uti quemadmodum in Adam omnes morimur, quoniam animales, in Christo vivamus, quoniam spiritales: deponentes non plasma Dei, sed concupiscentias carnis, et assumentes Spiritum sanctum, sicut Apostolus in epistola quae est ad Colossenses ait: Mortificate itaque membra vestra quae sunt super terram. Quae sunt autem haec, ipse exposuit: Fornicationem, immunditiam, passionem, concupiscentiam malam, et avaritiam, quae est idololatria. Horum depositionem Apostolus praeconatur, et eos qui talia operantur, velut carnem et sanguinem tantum exsistentes, non posse ait regnum caelorum possidere. Anima enim ipsorum declinans in pejus, et in terrenas concupiscentias descendens, ejusdem cujus et illa sunt participavit appellationis: quae deponere nos jubens, ait rursus in eadem epistola: Exspoliantes vos veterem hominem cum operibus ejus. Hoc autem dicebat, non veterem amovens plasmationem: alioquin oportebat nosmetipsos interficientes separari ab ea quae est istic conversatione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "584834719e31bee3a436727ca00062c8db957e0ae7aea16ae7f7859d348407ce",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "죽었다가 다시 살아나는 육신은 생명의 숨을 잃었던 바로 그 육신이다. 잃어버린 바로 그 양을 찾는다는 비유가 이 동일성을 설명한다.",
          "옛 사람을 벗는다는 골로새서 인용은 음행과 욕망과 탐욕을 벗는 일에 연결된다. 혼이 땅에 속한 욕망으로 내려가 그 욕망과 같은 이름을 얻는다는 설명도 이어진다.",
          "그리스어 병렬문의 ἀποβαλοῦσα는 잃어버렸다는 뜻이다. 352쪽 각주 1은 전승의 ἀπολαβοῦσα를 이 독법으로 바로잡았다고 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4f1b8a7b703e7778e3a5f876d854211a743f74f673eec1d51587c5d9336bc350",
              "sha256:fa36cdf90e65487328aae33ca9076ff976f05fe7a8a85326de8fb72694802e15"
            ],
            "text": "죽는 것과 다시 살아나는 것이 서로 다른 것은 아니다. 잃어버린 것과 다시 찾는 것이 서로 다르지 않은 것과 같다. 주님께서는 잃어버린 바로 그 양을 찾아오셨다. 그렇다면 죽어가던 것은 무엇이었는가? 바로 육신의 실체였다. 그것은 생명의 숨을 잃고, 호흡 없이 죽은 상태가 되었다. 그러므로 주님께서는 바로 그것을 살리러 오셨다. 우리가 혼에 속하여 아담 안에서 모두 죽듯이, 영에 속하여 그리스도 안에서 살아가게 하려는 것이다. 우리는 하나님께서 빚으신 것을 벗어버리는 것이 아니라 육신의 욕망을 벗어버리고, 성령을 받아들인다. 사도가 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한 것과 같다. “그러므로 땅 위에 있는 여러분의 지체들을 죽이십시오.” 그 지체들이 무엇인지 사도 자신이 설명했다. “음행, 더러움, 정욕, 악한 욕망, 그리고 우상숭배인 탐욕입니다.” 사도는 이것들을 벗어버리라고 선포하며, 그런 일을 하는 사람들은 육신과 피로만 존재하므로, 하늘나라를 차지할 수 없다고 말한다. 그들의 혼이 더 나쁜 쪽으로 기울고, 땅에 속한 욕망으로 내려가, 그 욕망들이 지닌 이름을 함께 얻었기 때문이다. 사도는 우리에게 그것들을 벗어버리라고 명하면서, 같은 편지에서 다시 말한다. “옛 사람을 그 행위들과 함께 벗어버리십시오.” 이 말로 그는 처음 빚어진 존재를 없애려는 것이 아니었다. 그렇다면 우리는 스스로 목숨을 끊어 여기에서 살아가는 삶을 떠나야 했을 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ca51c936ff1b6577f804ce0e2a9038c3e68b2d6c50b467ae1d7491bb10be7055"
        ],
        "text": "죽는 것과 다시 살아나는 것이 서로 다른 것은 아니다. 잃어버린 것과 다시 찾는 것이 서로 다르지 않은 것과 같다. 주님께서는 잃어버린 바로 그 양을 찾아오셨다. 그렇다면 죽어가던 것은 무엇이었는가? 바로 육신의 실체였다. 그것은 생명의 숨을 잃고, 호흡 없이 죽은 상태가 되었다. 그러므로 주님께서는 바로 그것을 살리러 오셨다. 우리가 혼에 속하여 아담 안에서 모두 죽듯이, 영에 속하여 그리스도 안에서 살아가게 하려는 것이다. 우리는 하나님께서 빚으신 것을 벗어버리는 것이 아니라 육신의 욕망을 벗어버리고, 성령을 받아들인다. 사도가 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한 것과 같다. “그러므로 땅 위에 있는 여러분의 지체들을 죽이십시오.” 그 지체들이 무엇인지 사도 자신이 설명했다. “음행, 더러움, 정욕, 악한 욕망, 그리고 우상숭배인 탐욕입니다.” 사도는 이것들을 벗어버리라고 선포하며, 그런 일을 하는 사람들은 육신과 피로만 존재하므로, 하늘나라를 차지할 수 없다고 말한다. 그들의 혼이 더 나쁜 쪽으로 기울고, 땅에 속한 욕망으로 내려가, 그 욕망들이 지닌 이름을 함께 얻었기 때문이다. 사도는 우리에게 그것들을 벗어버리라고 명하면서, 같은 편지에서 다시 말한다. “옛 사람을 그 행위들과 함께 벗어버리십시오.” 이 말로 그는 처음 빚어진 존재를 없애려는 것이 아니었다. 그렇다면 우리는 스스로 목숨을 끊어 여기에서 살아가는 삶을 떠나야 했을 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:61fb6a96c2614aaa59263d739967fd10501b9edb56de555353412a35022cdfe3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
      },
      "work_location": "5.h12.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54859106d14015cd46b8719dac713d95b11f4e7a5595b908404b3fd75309163c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:52f5cc127c37f384070fc190adca9bbb22f815a3b3f3212181ea198c90f52467",
            "sha256:f464507aea00b7ae04e2d9ee594ab76934662b41b232d5b8170691846ed8b8b9",
            "sha256:18d63ba6f2c26e4da1c0addddfeb5f5509c302f9950b7f1412ef1814524ae6ea"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c8722b13e8484ccb6f4c40a52c88c3b9e0dbc30359f6483a5400c60d9edb3d4f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:4ebd2bc81fcb46452716a077633556b6fac3e7465573b411b583e92d05426f5a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 12장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              352,
              353,
              354
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 4절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5ca5aee6036a6f411bb3424fe9514d8129747a1d3211e98fc5f0a4bf5365fa63",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54859106d14015cd46b8719dac713d95b11f4e7a5595b908404b3fd75309163c",
            "source_revision_id": "sha256:c8722b13e8484ccb6f4c40a52c88c3b9e0dbc30359f6483a5400c60d9edb3d4f",
            "translation_revision_id": "sha256:4ebd2bc81fcb46452716a077633556b6fac3e7465573b411b583e92d05426f5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9d50cdcb1a65c4184b011ff1f3db52b671821370b73eb1097440adfcd8e486dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54859106d14015cd46b8719dac713d95b11f4e7a5595b908404b3fd75309163c",
            "source_revision_id": "sha256:c8722b13e8484ccb6f4c40a52c88c3b9e0dbc30359f6483a5400c60d9edb3d4f",
            "translation_revision_id": "sha256:4ebd2bc81fcb46452716a077633556b6fac3e7465573b411b583e92d05426f5a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5ca5aee6036a6f411bb3424fe9514d8129747a1d3211e98fc5f0a4bf5365fa63",
          "sha256:9d50cdcb1a65c4184b011ff1f3db52b671821370b73eb1097440adfcd8e486dd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              352,
              353,
              354
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              4,
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              352,
              353,
              354
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          },
          {
            "editorial_note": "354 note 3: ὁ τὴν ξηρὰν ἰαθεὶς χεῖρα, curatus.",
            "observation": "번역은 각주 3의 수동적 구문 설명을 따른다.",
            "printed_pages": [
              354
            ],
            "printed_text": "et qui aridam curavit manum",
            "printed_volume": 2,
            "translation_resolution": "손이 말랐다가 치유받은 사람",
            "type": "printed_reading_with_editorial_interpretation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 4절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "53506b0f56af16325eab3311c2213e345550ff087023d38761fc2d54d24c98df",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n365.jpg",
            "page_key": "2:352",
            "printed_page": 352,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:52f5cc127c37f384070fc190adca9bbb22f815a3b3f3212181ea198c90f52467",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sed et ipse Apostolus, ille exsistens qui in vulva plasmatus erat, et de utero exierat, scribebat nobis, et vivere in carne fructus operis epistola confessus est, in ea quae est ad Philippenses,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "5dfed0df63da0d1ea842814ffed85da67c42216249a8ec0aef269af1f2175991",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n366.jpg",
            "page_key": "2:353",
            "printed_page": 353,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f464507aea00b7ae04e2d9ee594ab76934662b41b232d5b8170691846ed8b8b9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "dicens. Fructus autem operis spiritus, est carnis salus. Quis enim alius apparens fructus ejus est qui non apparet Spiritus, quam maturam efficere carnem et capacem incorruptelae? Si igitur vivere in carne, hic mihi fructus operis est, non utique substantiam contemnebat carnis, in eo quod diceret, Spoliantes vos veterem hominem cum operibus ejus; sed spoliationem pristinae nostrae conversationis manifestavit, eam quae veterascit et corrumpitur: et propter hoc intulit: Et induentes novum hominem, eum qui renovatur in agnitionem secundum imaginem ejus qui creavit eum. In eo ergo quod ait, Qui renovatur in agnitionem, demonstravit quoniam ipse ille qui ignorantiae erat ante homo, id est ignorans Deum, per eam quae in eo est agnitionem renovatur. Agnitio enim Dei renovat hominem. Et in eo quod dicit, Secundum imaginem conditoris, recapitulationem manifestavit ejusdem hominis, qui in initio secundum imaginem factus est Dei. Quoniam autem idem ipse erat Apostolus, qui ex utero generatus fuerat,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2b0b89098b44d46b5b2daf1baf530c7bb25fccce358e6d535531785d965e63d8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n367.jpg",
            "page_key": "2:354",
            "printed_page": 354,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:18d63ba6f2c26e4da1c0addddfeb5f5509c302f9950b7f1412ef1814524ae6ea",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "hoc est, antiqua carnis substantia, ipse in ea epistola quae est ad Galatas dixit: Cum autem placuit Deo, qui me ex utero matris meae segregavit, et vocavit per gratiam suam, revelare Filium suum in me, ut evangelisarem eum in gentibus; non alius erat qui natus fuerat ex utero, sicut praediximus, et alius qui evangelisabat Filium Dei: sed idem ille qui ante ignorabat, et persequebatur Ecclesiam, revelatione ei de coelo facta, et colloquente cum eo Domino, quemadmodum in tertio libro ostendimus, evangelisabat Filium Dei Christum Jesum, qui sub Pontio Pilato crucifixus est, praeterita ignorantia exterminata a posteriore agnitione: quemadmodum caeci, quos curavit Dominus, caecitatem quidem amiserunt, perfectam autem receperunt substantiam oculorum, et iisdem ipsis quibus ante non videbant oculis, recipiebant visionem, caligine a visione tantum exterminata, servata autem substantia oculorum; ut per quos non viderant oculos, per eos rursus videntes, gratias agerent ei, qui rursus visum eis redintegravit: et qui aridam curavit manum, et omnes omnino quos curavit, non ea quae ab initio ex utero edita fuerant membra mutaverunt; sed eadem ipsa salva recipiebant.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c8722b13e8484ccb6f4c40a52c88c3b9e0dbc30359f6483a5400c60d9edb3d4f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sed et ipse Apostolus, ille exsistens qui in vulva plasmatus erat, et de utero exierat, scribebat nobis, et vivere in carne fructus operis epistola confessus est, in ea quae est ad Philippenses, dicens. Fructus autem operis spiritus, est carnis salus. Quis enim alius apparens fructus ejus est qui non apparet Spiritus, quam maturam efficere carnem et capacem incorruptelae? Si igitur vivere in carne, hic mihi fructus operis est, non utique substantiam contemnebat carnis, in eo quod diceret, Spoliantes vos veterem hominem cum operibus ejus; sed spoliationem pristinae nostrae conversationis manifestavit, eam quae veterascit et corrumpitur: et propter hoc intulit: Et induentes novum hominem, eum qui renovatur in agnitionem secundum imaginem ejus qui creavit eum. In eo ergo quod ait, Qui renovatur in agnitionem, demonstravit quoniam ipse ille qui ignorantiae erat ante homo, id est ignorans Deum, per eam quae in eo est agnitionem renovatur. Agnitio enim Dei renovat hominem. Et in eo quod dicit, Secundum imaginem conditoris, recapitulationem manifestavit ejusdem hominis, qui in initio secundum imaginem factus est Dei. Quoniam autem idem ipse erat Apostolus, qui ex utero generatus fuerat, hoc est, antiqua carnis substantia, ipse in ea epistola quae est ad Galatas dixit: Cum autem placuit Deo, qui me ex utero matris meae segregavit, et vocavit per gratiam suam, revelare Filium suum in me, ut evangelisarem eum in gentibus; non alius erat qui natus fuerat ex utero, sicut praediximus, et alius qui evangelisabat Filium Dei: sed idem ille qui ante ignorabat, et persequebatur Ecclesiam, revelatione ei de coelo facta, et colloquente cum eo Domino, quemadmodum in tertio libro ostendimus, evangelisabat Filium Dei Christum Jesum, qui sub Pontio Pilato crucifixus est, praeterita ignorantia exterminata a posteriore agnitione: quemadmodum caeci, quos curavit Dominus, caecitatem quidem amiserunt, perfectam autem receperunt substantiam oculorum, et iisdem ipsis quibus ante non videbant oculis, recipiebant visionem, caligine a visione tantum exterminata, servata autem substantia oculorum; ut per quos non viderant oculos, per eos rursus videntes, gratias agerent ei, qui rursus visum eis redintegravit: et qui aridam curavit manum, et omnes omnino quos curavit, non ea quae ab initio ex utero edita fuerant membra mutaverunt; sed eadem ipsa salva recipiebant.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c8f4fd4388d3c0618081dbb416766c673d17c9753f923e50b6b900be3f609cbc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "영이 일하신 열매는 육신의 구원이라는 설명과 필리피서의 육신 안에서 사는 것이라는 인용이 연결된다. 353쪽 각주 1에는 두 문장의 순서를 바꾸는 Grabe의 제안이 실려 있다.",
          "다시 하나로 모으심(recapitulatio)은 처음에 하나님의 형상으로 지어진 바로 그 사람의 회복을 가리킨다. 하나님을 알지 못하던 사람이 하나님을 알아 새로워진다는 설명에 이어진다.",
          "마른 손을 고친 이를 말하는 라틴어 curavit는 능동형이다. 354쪽 각주 3은 curatus와 그리스어 치유받은 자를 제시한다. 번역의 손이 말랐다가 치유받은 사람은 이 구문 설명에 따른다.",
          "모태에서 태어난 바울과 하나님의 아들을 전하는 바울, 보지 못하던 눈과 치유된 눈의 동일성이 나란히 설명된다. 처음의 육신과 지체를 그대로 건강하게 되찾는다는 논증이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:52f5cc127c37f384070fc190adca9bbb22f815a3b3f3212181ea198c90f52467",
              "sha256:f464507aea00b7ae04e2d9ee594ab76934662b41b232d5b8170691846ed8b8b9",
              "sha256:18d63ba6f2c26e4da1c0addddfeb5f5509c302f9950b7f1412ef1814524ae6ea"
            ],
            "text": "사도 자신도 태 안에서 빚어지고 모태에서 나온 바로 그 사람으로서 우리에게 편지를 썼다. 그는 육신 안에서 사는 것이 일의 열매라고 필리피인들에게 보낸 편지에서 고백했다. 영이 일하신 열매는 육신의 구원이다. 눈에 보이지 않는 영이 눈에 보이게 맺는 열매가, 육신을 성숙하게 하여 썩지 않음을 받아들일 수 있게 하는 것 말고 무엇이겠는가? 그러므로 “육신 안에서 사는 것이 나에게 일의 열매라면”, 그는 분명 육신의 실체를 멸시하지 않았다. 그가 다음과 같이 말했을 때에도 그렇다. “옛 사람을 그 행위들과 함께 벗어버리십시오.” 그는 우리가 이전의 생활을 벗어버려야 함을 밝혔다. 곧 낡고 썩어가는 생활이다. 그러므로 이어서 말했다. “새 사람을 입으십시오. 그는 앎에 이르도록 새로워지는 사람이며, 자신을 창조하신 분의 형상을 따라 새로워집니다.” 그러므로 그가 “앎에 이르도록 새로워지는 사람”이라고 한 것은, 전에 무지했던 바로 그 사람이 새로워진다는 뜻이다. 곧 하나님을 알지 못하던 사람이 그분에 관한 앎을 통해 새로워지는 것이다. 하나님을 아는 것이 사람을 새롭게 하기 때문이다. 또 그가 “창조하신 분의 형상을 따라”라고 한 것은, 바로 그 사람을 다시 하나로 모으심을 밝힌다. 그는 처음에 하나님의 형상을 따라 지어진 사람이다. 사도는 바로 그 동일한 사람이었으며, 모태에서 태어난 사람이었다. 곧 처음부터 있던 육신의 실체였다. 그 자신이 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말했다. “나를 어머니의 태에서부터 따로 세우시고 자신의 은혜로 부르신 하나님께서 기뻐하시며, 내가 이방인들 가운데서 그를 전하도록 자신의 아들을 내 안에 드러내고자 하셨을 때,” 모태에서 태어난 사람이 따로 있고, 하나님의 아들을 전한 사람이 따로 있었던 것이 아니다. 앞서 말한 대로다. 전에 알지 못했고 교회를 박해했던 바로 그 사람이, 하늘에서 계시를 받고, 주님께서 그에게 말씀하시자, 우리가 제3권에서 밝힌 것처럼, 하나님의 아들 그리스도 예수를 전했다. 폰티우스 필라투스 치하에서 십자가에 못 박히신 분을 전한 것이다. 이전의 무지는 뒤에 얻은 앎으로 사라졌다. 주님께서 고치신 눈먼 이들도 이와 같았다. 그들은 눈먼 상태에서 벗어나 눈의 실체를 온전하게 되찾았으며, 전에 보지 못하던 바로 그 눈으로 시력을 회복했다. 어둠만이 시력에 의해 사라졌고, 눈의 실체는 보존되었다. 그들은 보지 못하던 그 눈으로 다시 보게 되어, 그분께 감사를 드릴 수 있었다. 자신들에게 시력을 회복시켜주신 분께 감사드린 것이다. 손이 말랐다가 치유받은 사람도, 그분께서 치유하신 모든 사람도, 처음 모태에서 나올 때 지녔던 지체들을 다른 것으로 바꾸지 않았다. 바로 그 지체들을 건강하게 되찾았다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c8722b13e8484ccb6f4c40a52c88c3b9e0dbc30359f6483a5400c60d9edb3d4f"
        ],
        "text": "사도 자신도 태 안에서 빚어지고 모태에서 나온 바로 그 사람으로서 우리에게 편지를 썼다. 그는 육신 안에서 사는 것이 일의 열매라고 필리피인들에게 보낸 편지에서 고백했다. 영이 일하신 열매는 육신의 구원이다. 눈에 보이지 않는 영이 눈에 보이게 맺는 열매가, 육신을 성숙하게 하여 썩지 않음을 받아들일 수 있게 하는 것 말고 무엇이겠는가? 그러므로 “육신 안에서 사는 것이 나에게 일의 열매라면”, 그는 분명 육신의 실체를 멸시하지 않았다. 그가 다음과 같이 말했을 때에도 그렇다. “옛 사람을 그 행위들과 함께 벗어버리십시오.” 그는 우리가 이전의 생활을 벗어버려야 함을 밝혔다. 곧 낡고 썩어가는 생활이다. 그러므로 이어서 말했다. “새 사람을 입으십시오. 그는 앎에 이르도록 새로워지는 사람이며, 자신을 창조하신 분의 형상을 따라 새로워집니다.” 그러므로 그가 “앎에 이르도록 새로워지는 사람”이라고 한 것은, 전에 무지했던 바로 그 사람이 새로워진다는 뜻이다. 곧 하나님을 알지 못하던 사람이 그분에 관한 앎을 통해 새로워지는 것이다. 하나님을 아는 것이 사람을 새롭게 하기 때문이다. 또 그가 “창조하신 분의 형상을 따라”라고 한 것은, 바로 그 사람을 다시 하나로 모으심을 밝힌다. 그는 처음에 하나님의 형상을 따라 지어진 사람이다. 사도는 바로 그 동일한 사람이었으며, 모태에서 태어난 사람이었다. 곧 처음부터 있던 육신의 실체였다. 그 자신이 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말했다. “나를 어머니의 태에서부터 따로 세우시고 자신의 은혜로 부르신 하나님께서 기뻐하시며, 내가 이방인들 가운데서 그를 전하도록 자신의 아들을 내 안에 드러내고자 하셨을 때,” 모태에서 태어난 사람이 따로 있고, 하나님의 아들을 전한 사람이 따로 있었던 것이 아니다. 앞서 말한 대로다. 전에 알지 못했고 교회를 박해했던 바로 그 사람이, 하늘에서 계시를 받고, 주님께서 그에게 말씀하시자, 우리가 제3권에서 밝힌 것처럼, 하나님의 아들 그리스도 예수를 전했다. 폰티우스 필라투스 치하에서 십자가에 못 박히신 분을 전한 것이다. 이전의 무지는 뒤에 얻은 앎으로 사라졌다. 주님께서 고치신 눈먼 이들도 이와 같았다. 그들은 눈먼 상태에서 벗어나 눈의 실체를 온전하게 되찾았으며, 전에 보지 못하던 바로 그 눈으로 시력을 회복했다. 어둠만이 시력에 의해 사라졌고, 눈의 실체는 보존되었다. 그들은 보지 못하던 그 눈으로 다시 보게 되어, 그분께 감사를 드릴 수 있었다. 자신들에게 시력을 회복시켜주신 분께 감사드린 것이다. 손이 말랐다가 치유받은 사람도, 그분께서 치유하신 모든 사람도, 처음 모태에서 나올 때 지녔던 지체들을 다른 것으로 바꾸지 않았다. 바로 그 지체들을 건강하게 되찾았다.",
        "translation_revision_id": "sha256:4ebd2bc81fcb46452716a077633556b6fac3e7465573b411b583e92d05426f5a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
      },
      "work_location": "5.h12.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ba83f8ca4705ebc88292426c5f1ecf4b5a611edd368c31f7f995cf2df4432b07",
        "part_links": [
          [
            "sha256:dd489af44f98a1bbeb57856a6ebe06f920c7fd33691d91977c3928311de37592"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:84b9fdebdfff67d59a991f08ca2a6ae6c0f6bf11de29d44bb16f70fbbc85ed4b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eb1a03730a5f0c5bedeabc4703d383043e3e0c45612a47d80f1f4aa7860c317c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 12장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              354
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 5절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8b9be3fbf74250bd5b8fe2c4cf925e90e70fc1f3fe5357083d6e46e65e3d8297",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba83f8ca4705ebc88292426c5f1ecf4b5a611edd368c31f7f995cf2df4432b07",
            "source_revision_id": "sha256:84b9fdebdfff67d59a991f08ca2a6ae6c0f6bf11de29d44bb16f70fbbc85ed4b",
            "translation_revision_id": "sha256:eb1a03730a5f0c5bedeabc4703d383043e3e0c45612a47d80f1f4aa7860c317c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6461090bd99955114f29b4da8df48db76b0fae9ef17442ece54ff3ab8220ce20",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ba83f8ca4705ebc88292426c5f1ecf4b5a611edd368c31f7f995cf2df4432b07",
            "source_revision_id": "sha256:84b9fdebdfff67d59a991f08ca2a6ae6c0f6bf11de29d44bb16f70fbbc85ed4b",
            "translation_revision_id": "sha256:eb1a03730a5f0c5bedeabc4703d383043e3e0c45612a47d80f1f4aa7860c317c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b9be3fbf74250bd5b8fe2c4cf925e90e70fc1f3fe5357083d6e46e65e3d8297",
          "sha256:6461090bd99955114f29b4da8df48db76b0fae9ef17442ece54ff3ab8220ce20"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h12-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 12,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103512.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              354
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              6
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 12,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 장절 번호와 본문 범위, 이탤릭체 인용 경계를 대조했다.",
              "ae와 oe 합자를 풀고 행 끝에서 갈라진 단어를 이었다. 본문의 각주 참조 숫자는 제외했다."
            ],
            "printed_pages": [
              354
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_section_and_source_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 12장 5절이다. 통상 절 구분과의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2b0b89098b44d46b5b2daf1baf530c7bb25fccce358e6d535531785d965e63d8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n367.jpg",
            "page_key": "2:354",
            "printed_page": 354,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dd489af44f98a1bbeb57856a6ebe06f920c7fd33691d91977c3928311de37592",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Fabricator enim universorum Dei Verbum, qui et ab initio plasmavit hominem, a malitia inveniens labefactatum suum plasma omni modo curavit: hoc quidem et secundum unumquodque membrum, sicut et in suo plasmate est; hoc autem et in semel totum sanum et integrum redintegravit hominem, perfectum eum sibi praeparans ad resurrectionem. Et quam enim causam habebat carnis membra curare, et restituere in pristinum characterem, si non habebant salvari, quae ab illo curata fuerant? Si enim temporalis erat ab eo utilitas, nihil grande praestitit his qui ab eo curati sunt. Aut quomodo dicunt non esse capacem carnem vitae quae est ab eo, quae percepit curationem ab eo? Vita enim per curationem, incorruptela autem per vitam efficitur. Qui igitur curationem confert, hic et vitam: et qui vitam, hic et incorruptelam circumdat plasmati suo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:84b9fdebdfff67d59a991f08ca2a6ae6c0f6bf11de29d44bb16f70fbbc85ed4b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Fabricator enim universorum Dei Verbum, qui et ab initio plasmavit hominem, a malitia inveniens labefactatum suum plasma omni modo curavit: hoc quidem et secundum unumquodque membrum, sicut et in suo plasmate est; hoc autem et in semel totum sanum et integrum redintegravit hominem, perfectum eum sibi praeparans ad resurrectionem. Et quam enim causam habebat carnis membra curare, et restituere in pristinum characterem, si non habebant salvari, quae ab illo curata fuerant? Si enim temporalis erat ab eo utilitas, nihil grande praestitit his qui ab eo curati sunt. Aut quomodo dicunt non esse capacem carnem vitae quae est ab eo, quae percepit curationem ab eo? Vita enim per curationem, incorruptela autem per vitam efficitur. Qui igitur curationem confert, hic et vitam: et qui vitam, hic et incorruptelam circumdat plasmati suo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "64d3266eae78118c629cf54d3b5de5c61d33b585eb828a7d61312ec93d5a3273",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "손상된(labefactatum)은 354쪽 본문과 각주 4의 채택 독법이다. 같은 각주는 다른 판본의 labefactum을 함께 기록한다.",
          "치유, 생명, 썩지 않음이 차례로 이어진다. 각 지체의 치유와 사람 전체의 회복은 부활을 위해 사람을 온전하게 준비시키는 일로 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:dd489af44f98a1bbeb57856a6ebe06f920c7fd33691d91977c3928311de37592"
            ],
            "text": "만물을 만드신 하나님의 말씀, 처음부터 사람을 빚으신 분께서는, 자신이 빚은 존재가 악으로 손상된 것을 보시고 온갖 방법으로 치유하셨다. 때로는 지체 하나하나를 치유하여, 자신이 빚은 존재 안에서 본래의 모습을 갖추게 하셨고, 때로는 한 번에 사람 전체를 건강하고 온전하게 회복시켜, 부활을 위해 그를 온전한 사람으로 자신께 준비시키셨다. 육신의 지체들을 치유하고 본래의 모습으로 회복시키실 이유가 무엇이었겠는가? 그분께 치유받은 것들이 구원받을 것이 아니었다면 말이다. 그분께서 주신 유익이 일시적이었다면, 치유받은 사람들에게 큰 것을 베푸신 것이 없게 된다. 또 어떻게 그들은 육신이 그분에게서 오는 생명을 받아들일 수 없다고 말하는가? 그 육신이 그분에게서 치유를 받았는데도 말이다. 치유를 통해 생명이 이루어지고, 생명을 통해 썩지 않음이 이루어지기 때문이다. 그러므로 치유를 베푸시는 분께서 생명도 베푸시며, 생명을 베푸시는 분께서 자신이 빚은 존재를 썩지 않음으로 감싸신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:84b9fdebdfff67d59a991f08ca2a6ae6c0f6bf11de29d44bb16f70fbbc85ed4b"
        ],
        "text": "만물을 만드신 하나님의 말씀, 처음부터 사람을 빚으신 분께서는, 자신이 빚은 존재가 악으로 손상된 것을 보시고 온갖 방법으로 치유하셨다. 때로는 지체 하나하나를 치유하여, 자신이 빚은 존재 안에서 본래의 모습을 갖추게 하셨고, 때로는 한 번에 사람 전체를 건강하고 온전하게 회복시켜, 부활을 위해 그를 온전한 사람으로 자신께 준비시키셨다. 육신의 지체들을 치유하고 본래의 모습으로 회복시키실 이유가 무엇이었겠는가? 그분께 치유받은 것들이 구원받을 것이 아니었다면 말이다. 그분께서 주신 유익이 일시적이었다면, 치유받은 사람들에게 큰 것을 베푸신 것이 없게 된다. 또 어떻게 그들은 육신이 그분에게서 오는 생명을 받아들일 수 없다고 말하는가? 그 육신이 그분에게서 치유를 받았는데도 말이다. 치유를 통해 생명이 이루어지고, 생명을 통해 썩지 않음이 이루어지기 때문이다. 그러므로 치유를 베푸시는 분께서 생명도 베푸시며, 생명을 베푸시는 분께서 자신이 빚은 존재를 썩지 않음으로 감싸신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eb1a03730a5f0c5bedeabc4703d383043e3e0c45612a47d80f1f4aa7860c317c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
      },
      "work_location": "5.h12.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-12:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:2dfa49be43bfc655b95c6f3a88869695d076787e8332af32860030f72bcc63e1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fface4cd9037d79a36ed031d4ccefb34fd8f650047dea6112fce02a0f431db50",
            "sha256:e3c8b1fb8bb82d77ca35885ab1f75618eda1591cb0c2f6b62199b902bf39251a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4fcc922ea3255d3a05b209bbb715ebe58d59ccd4e5976efe136a20f5935971a9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6f8564095ee5cfb945f3da86ba23d6450a7e801961f7f4fc9a393b06457593f2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 13장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355,
              356
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 1절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:192a6a59b596e68a1d8c91d7cc2d4fffa2acbb782be70a7f118faca04078bcb5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2dfa49be43bfc655b95c6f3a88869695d076787e8332af32860030f72bcc63e1",
            "source_revision_id": "sha256:4fcc922ea3255d3a05b209bbb715ebe58d59ccd4e5976efe136a20f5935971a9",
            "translation_revision_id": "sha256:6f8564095ee5cfb945f3da86ba23d6450a7e801961f7f4fc9a393b06457593f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3fec3a08bdfda608e9768738f9f1e46791c8c74f3b73b4d2bf6884475bdb5ac2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:2dfa49be43bfc655b95c6f3a88869695d076787e8332af32860030f72bcc63e1",
            "source_revision_id": "sha256:4fcc922ea3255d3a05b209bbb715ebe58d59ccd4e5976efe136a20f5935971a9",
            "translation_revision_id": "sha256:6f8564095ee5cfb945f3da86ba23d6450a7e801961f7f4fc9a393b06457593f2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:192a6a59b596e68a1d8c91d7cc2d4fffa2acbb782be70a7f118faca04078bcb5",
          "sha256:3fec3a08bdfda608e9768738f9f1e46791c8c74f3b73b4d2bf6884475bdb5ac2"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              355,
              356
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 summi Sacerdotis는 대제사장이다. 이 대목은 야이로의 딸을 가리키며, Harvey판 355쪽 주석 2는 마가복음의 회당장 표현을 함께 제시한다.",
              "죽은 사람의 손을 잡음, 젊은이에게 일어나라고 명함, 먹을 것을 주라고 명함, 어머니에게 돌려줌이 하나의 인용 안에 이어진다. Harvey판 355쪽 주석 6은 회당장 딸과 과부 아들의 소생 이야기가 결합되어 있다고 설명한다.",
              "인자의 음성은 라틴어 Filii Hominis에 따른 표현이다. 356쪽 주석 1은 이 인용에 죽은 이들과 인자의 명칭이 들어온 경위를 논한다.",
              "치유와 소생은 이전과 같은 지체와 몸에 일어난다. 이 동일성이 마지막 부활에 관한 논증의 근거이다."
            ],
            "printed_pages": [
              355,
              356
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 1절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "18c63553238c3f4d6c52b580e4c80b02e86dd8984e1ae0e9f521a46f5fca9abd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n368.jpg",
            "page_key": "2:355",
            "printed_page": 355,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fface4cd9037d79a36ed031d4ccefb34fd8f650047dea6112fce02a0f431db50",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Dicant enim nobis hi qui contraria dicunt, id est, qui contradicunt suae saluti, summi Sacerdotis mortua filia, et viduae filius qui circa portam mortuus efferebatur, et Lazarus qui in monumento quartam habebat diem, in quibus resurrexerint corporibus? In iisdem ipsis scilicet, in quibus et mortui fuerant. Si enim non in iisdem ipsis, videlicet nec iidem ipsi qui mortui erant resurrexerunt. Sed enim apprehendit, ait, Dominus manum mortui, et dixit ei: Juvenis, tibi dico, surge: et sedit mortuus, et jussit ei dari manducare, et dedit eum matri suae. Et Lazarum vocavit voce magna, dicens: Lazare, veni foras: et exivit, inquit, mortuus, colligatus pedes et manus institis. Hoc symbolum ejus hominis, qui illigatus fuerat in peccatis. Et propter hoc ait Dominus: Solvite illum, et dimittite abire. Sicut igitur qui curati sunt, in his quae ante passa fuerant membra curati sunt; et mortui in iisdem surrexerunt corporibus, membris et corporibus ipsorum percipientibus curationem, et eam vitam quae dabatur a Domino, per temporalia praeformante aeterna, et ostendente quoniam ipse est, qui et curationem plasmati suo, et vitam praestare potest, uti ejus de resurrectione quoque credatur sermo: sic et in fine in novissima tuba clamante Domino, resurrecturi sunt mortui,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d7077e86410e68f85aa984bed42d389f14c848d407ca2502249827685dccbaec",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n369.jpg",
            "page_key": "2:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e3c8b1fb8bb82d77ca35885ab1f75618eda1591cb0c2f6b62199b902bf39251a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quemadmodum ipse ait: Veniet hora, in qua omnes mortui, qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Hominis, et exient, qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae: et qui mala operati sunt, in resurrectionem judicii.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4fcc922ea3255d3a05b209bbb715ebe58d59ccd4e5976efe136a20f5935971a9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Dicant enim nobis hi qui contraria dicunt, id est, qui contradicunt suae saluti, summi Sacerdotis mortua filia, et viduae filius qui circa portam mortuus efferebatur, et Lazarus qui in monumento quartam habebat diem, in quibus resurrexerint corporibus? In iisdem ipsis scilicet, in quibus et mortui fuerant. Si enim non in iisdem ipsis, videlicet nec iidem ipsi qui mortui erant resurrexerunt. Sed enim apprehendit, ait, Dominus manum mortui, et dixit ei: Juvenis, tibi dico, surge: et sedit mortuus, et jussit ei dari manducare, et dedit eum matri suae. Et Lazarum vocavit voce magna, dicens: Lazare, veni foras: et exivit, inquit, mortuus, colligatus pedes et manus institis. Hoc symbolum ejus hominis, qui illigatus fuerat in peccatis. Et propter hoc ait Dominus: Solvite illum, et dimittite abire. Sicut igitur qui curati sunt, in his quae ante passa fuerant membra curati sunt; et mortui in iisdem surrexerunt corporibus, membris et corporibus ipsorum percipientibus curationem, et eam vitam quae dabatur a Domino, per temporalia praeformante aeterna, et ostendente quoniam ipse est, qui et curationem plasmati suo, et vitam praestare potest, uti ejus de resurrectione quoque credatur sermo: sic et in fine in novissima tuba clamante Domino, resurrecturi sunt mortui, quemadmodum ipse ait: Veniet hora, in qua omnes mortui, qui in monumentis sunt, audient vocem Filii Hominis, et exient, qui bona fecerunt, in resurrectionem vitae: et qui mala operati sunt, in resurrectionem judicii.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f5fe53ff2d109d1b79546e6c4377508a450c08470ba52b1b49389a4f97e71691",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "라틴어 summi Sacerdotis는 대제사장이다. 이 대목은 야이로의 딸을 가리키며, Harvey판 355쪽 주석 2는 마가복음의 회당장 표현을 함께 제시한다.",
          "죽은 사람의 손을 잡음, 젊은이에게 일어나라고 명함, 먹을 것을 주라고 명함, 어머니에게 돌려줌이 하나의 인용 안에 이어진다. Harvey판 355쪽 주석 6은 회당장 딸과 과부 아들의 소생 이야기가 결합되어 있다고 설명한다.",
          "인자의 음성은 라틴어 Filii Hominis에 따른 표현이다. 356쪽 주석 1은 이 인용에 죽은 이들과 인자의 명칭이 들어온 경위를 논한다.",
          "치유와 소생은 이전과 같은 지체와 몸에 일어난다. 이 동일성이 마지막 부활에 관한 논증의 근거이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fface4cd9037d79a36ed031d4ccefb34fd8f650047dea6112fce02a0f431db50",
              "sha256:e3c8b1fb8bb82d77ca35885ab1f75618eda1591cb0c2f6b62199b902bf39251a"
            ],
            "text": "우리에게 반대하는 사람들, 곧 자기 구원에 반대하는 사람들은 대답해 보라. 대제사장의 죽은 딸, 성문 근처에서 죽은 채 실려 나가던 과부의 아들, 무덤에서 나흘째를 맞은 나사로는 어떤 몸으로 다시 살아났는가? 물론 그들이 죽었을 때 지녔던 바로 그 몸으로 살아났다. 바로 그 몸으로 살아나지 않았다면, 죽었던 바로 그 사람들이 다시 살아난 것도 아닐 것이다. 이렇게 기록되어 있다. “주님께서는 죽은 사람의 손을 잡고 그에게 말씀하셨다. ‘젊은이야, 내가 네게 말한다. 일어나라.’ 그러자 죽은 사람이 일어나 앉았고, 주님께서는 그에게 먹을 것을 주라고 명하셨으며, 그를 어머니에게 돌려주셨다.” 또 나사로를 큰 소리로 부르셨다. “나사로야, 밖으로 나오너라.” 그러자 “죽은 사람이 손발이 천으로 묶인 채 나왔다”고 한다. 이는 죄에 묶여 있던 사람의 상징이다. 그래서 주님께서는 말씀하셨다. “그를 풀어 주어 가게 하여라.” 이처럼 치유받은 사람들은 전에 고통받던 바로 그 지체가 치유되었고, 죽은 사람들은 바로 그 몸으로 살아났다. 그들의 지체와 몸이 치유를 받고, 주님께서 주시는 생명을 받은 것이다. 주님께서는 일시적인 일들로 영원한 일들을 미리 나타내시고, 당신이 바로 자신이 빚으신 존재에게 치유와 생명을 주실 수 있는 분임을 드러내셨다. 부활에 관한 당신의 말씀도 사람들이 믿게 하신 것이다. 그와 같이 마지막에도 주님께서 마지막 나팔과 함께 외치시면 죽은 사람들이 살아날 것이다. 주님께서 친히 말씀하셨다. “무덤 속에 있는 모든 죽은 사람이 인자의 음성을 들을 때가 올 것이다. 선을 행한 사람들은 생명의 부활로, 악을 행한 사람들은 심판의 부활로 나올 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4fcc922ea3255d3a05b209bbb715ebe58d59ccd4e5976efe136a20f5935971a9"
        ],
        "text": "우리에게 반대하는 사람들, 곧 자기 구원에 반대하는 사람들은 대답해 보라. 대제사장의 죽은 딸, 성문 근처에서 죽은 채 실려 나가던 과부의 아들, 무덤에서 나흘째를 맞은 나사로는 어떤 몸으로 다시 살아났는가? 물론 그들이 죽었을 때 지녔던 바로 그 몸으로 살아났다. 바로 그 몸으로 살아나지 않았다면, 죽었던 바로 그 사람들이 다시 살아난 것도 아닐 것이다. 이렇게 기록되어 있다. “주님께서는 죽은 사람의 손을 잡고 그에게 말씀하셨다. ‘젊은이야, 내가 네게 말한다. 일어나라.’ 그러자 죽은 사람이 일어나 앉았고, 주님께서는 그에게 먹을 것을 주라고 명하셨으며, 그를 어머니에게 돌려주셨다.” 또 나사로를 큰 소리로 부르셨다. “나사로야, 밖으로 나오너라.” 그러자 “죽은 사람이 손발이 천으로 묶인 채 나왔다”고 한다. 이는 죄에 묶여 있던 사람의 상징이다. 그래서 주님께서는 말씀하셨다. “그를 풀어 주어 가게 하여라.” 이처럼 치유받은 사람들은 전에 고통받던 바로 그 지체가 치유되었고, 죽은 사람들은 바로 그 몸으로 살아났다. 그들의 지체와 몸이 치유를 받고, 주님께서 주시는 생명을 받은 것이다. 주님께서는 일시적인 일들로 영원한 일들을 미리 나타내시고, 당신이 바로 자신이 빚으신 존재에게 치유와 생명을 주실 수 있는 분임을 드러내셨다. 부활에 관한 당신의 말씀도 사람들이 믿게 하신 것이다. 그와 같이 마지막에도 주님께서 마지막 나팔과 함께 외치시면 죽은 사람들이 살아날 것이다. 주님께서 친히 말씀하셨다. “무덤 속에 있는 모든 죽은 사람이 인자의 음성을 들을 때가 올 것이다. 선을 행한 사람들은 생명의 부활로, 악을 행한 사람들은 심판의 부활로 나올 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:6f8564095ee5cfb945f3da86ba23d6450a7e801961f7f4fc9a393b06457593f2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
      },
      "work_location": "5.h13.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:dff4594df4fe066decc2d2c90f3edd533b56acec634c11e57368b3570fbcca3b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8e8a7f6eaafa504b9bb96411d73c6be131d57b1c053c2cb1b6bd273bc014275a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a3034e01ff413d7613e1e6e388cd5e41c67d41e17d1281dd9f438381564fc817"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1ca8d41dcea4955b4411bf05f8ee2a41dd3d41ffe42257b5fc64913ef0080660"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 13장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 2절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6c08555340158de0375992d75563147b717e0073986b5b46b91a88495a6623c7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dff4594df4fe066decc2d2c90f3edd533b56acec634c11e57368b3570fbcca3b",
            "source_revision_id": "sha256:a3034e01ff413d7613e1e6e388cd5e41c67d41e17d1281dd9f438381564fc817",
            "translation_revision_id": "sha256:1ca8d41dcea4955b4411bf05f8ee2a41dd3d41ffe42257b5fc64913ef0080660"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6035ac8d6243ce6353e0d876027752be9bc69571c629dc6403e11032000ef4b1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:dff4594df4fe066decc2d2c90f3edd533b56acec634c11e57368b3570fbcca3b",
            "source_revision_id": "sha256:a3034e01ff413d7613e1e6e388cd5e41c67d41e17d1281dd9f438381564fc817",
            "translation_revision_id": "sha256:1ca8d41dcea4955b4411bf05f8ee2a41dd3d41ffe42257b5fc64913ef0080660"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:6c08555340158de0375992d75563147b717e0073986b5b46b91a88495a6623c7",
          "sha256:6035ac8d6243ce6353e0d876027752be9bc69571c629dc6403e11032000ef4b1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "오이디푸스는 스스로 눈을 멀게 한 비극 속 인물이다. 이어지는 씨름 비유는 상대의 한 지체만 붙들고 넘어지면서도 승리했다고 여기는 모습을 묘사한다.",
              "두 표현은 인용문의 육과 피를 가리킨다. 표현의 뜻과 사도의 논지를 함께 읽어야 한다는 논증이다.",
              "356쪽에는 이 문단의 그리스어 병렬문이 실려 있다. 판본은 다마스쿠스의 요한의 병행구 모음과 Halloix의 이레네우스 전기 496쪽을 출처로 적는다."
            ],
            "printed_pages": [
              356
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "corresponding_latin": "Vani igitur et vere infelices ... evertentes.",
            "printed_reference": "Ex Parall. Joh. Damasc. Halloix. v. Iren. p. 496.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 356,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Μάταιοι οὖν ὄντως καὶ ἄθλιοι, οἱ τὰ οὕτως ἔκδηλα καὶ φανερὰ μὴ θέλοντες συνορᾶν, ἀλλὰ φεύγοντες τὸ φῶς τῆς ἀληθείας, οἱ κατὰ τὸν τραγικὸν Οἰδίποδα ἑαυτοὺς τυφλώττοντες. Καὶ ὥσπερ ἀπάλαιστροι προσφιλονεικοῦντες ἑτέρους, ἕν τι μέρος τοῦ σώματος ἀπρὶξ κρατήσαντες, δι’ ἐκείνου οὗ κρατοῦσι, πίπτουσι, καὶ πίπτοντες οἴονται νικᾶν διὰ τὸ φιλεριστικῶς ἔχεσθαι ἐκείνου οὗ τὴν ἀρχὴν ἐδράξαντο μέλους, πρὸς δὲ τὸ πεπτωκέναι καταγέλαστοι γίνονται· οὕτω γὰρ καὶ αἱρετικοὶ τὸ, Σὰρξ καὶ αἷμα βασιλείαν Θεοῦ κληρονομῆσαι οὐ δύνανται, δύο λέξεις ἄραντες ἀπὸ Παύλου, οὔτε τοῦ ἀποστόλου κατεῖδον, οὔτε τὴν δύναμιν τῶν λεγομένων προερευνήσαντες, ψιλὰς δὲ ἑαυτοῖς μόνον τὰς λέξεις ἀπαρτίζοντες, περὶ αὐτὰς ἀποθνήσκουσι, τὴν ἅπασαν οἰκονομίαν, τὸ ὅσον ἐφ’ ἑαυτοῖς, ἀνατρέποντες τοῦ Θεοῦ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 2절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d7077e86410e68f85aa984bed42d389f14c848d407ca2502249827685dccbaec",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n369.jpg",
            "page_key": "2:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8e8a7f6eaafa504b9bb96411d73c6be131d57b1c053c2cb1b6bd273bc014275a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Vani igitur et vere infelices, qui sic manifesta et clara nolunt conspicere, sed fugiunt lumen veritatis, secundum tragicum Oedipodem semetipsos excaecantes. Et quemadmodum in palaestra insueti concertantes aliis, unam quamlibet partem corporis totis complectentes manibus, per illud quod detinent cadunt, et cadentes putant se vincere, eo quod contentiose teneant illud quod primum apprehenderunt membrum, super hoc autem quod ceciderunt et derisui habentur: sic autem et haeretici, Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt, duas dictiones tollentes a Paulo, neque sensum Apostoli perspexerunt, neque virtutem dictionum scrutati sunt; nude autem ipsas dictiones tenentes, circa eas moriuntur, universam dispositionem Dei, quantum in ipsis est, evertentes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a3034e01ff413d7613e1e6e388cd5e41c67d41e17d1281dd9f438381564fc817",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Vani igitur et vere infelices, qui sic manifesta et clara nolunt conspicere, sed fugiunt lumen veritatis, secundum tragicum Oedipodem semetipsos excaecantes. Et quemadmodum in palaestra insueti concertantes aliis, unam quamlibet partem corporis totis complectentes manibus, per illud quod detinent cadunt, et cadentes putant se vincere, eo quod contentiose teneant illud quod primum apprehenderunt membrum, super hoc autem quod ceciderunt et derisui habentur: sic autem et haeretici, Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt, duas dictiones tollentes a Paulo, neque sensum Apostoli perspexerunt, neque virtutem dictionum scrutati sunt; nude autem ipsas dictiones tenentes, circa eas moriuntur, universam dispositionem Dei, quantum in ipsis est, evertentes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a2c0e2ebd959f423567dc0fb49a664a101991c7a05ada9f15a305f2c415ac888",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "오이디푸스는 스스로 눈을 멀게 한 비극 속 인물이다. 이어지는 씨름 비유는 상대의 한 지체만 붙들고 넘어지면서도 승리했다고 여기는 모습을 묘사한다.",
          "두 표현은 인용문의 육과 피를 가리킨다. 표현의 뜻과 사도의 논지를 함께 읽어야 한다는 논증이다.",
          "356쪽에는 이 문단의 그리스어 병렬문이 실려 있다. 판본은 다마스쿠스의 요한의 병행구 모음과 Halloix의 이레네우스 전기 496쪽을 출처로 적는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8e8a7f6eaafa504b9bb96411d73c6be131d57b1c053c2cb1b6bd273bc014275a"
            ],
            "text": "그러므로 헛되고 참으로 비참한 사람들이다. 이토록 명백하고 분명한 것을 보려 하지 않고, 진리의 빛을 피하면서 비극 속 오이디푸스처럼 스스로 눈을 멀게 하는 사람들 말이다. 씨름에 익숙하지 않은 사람들이 남들과 겨룰 때, 상대 몸의 어느 한 부분을 두 손으로 꽉 붙들었다가 자기가 붙든 것 때문에 넘어지는 것과 같다. 그들은 넘어지면서도 자기가 이긴다고 생각한다. 처음 붙든 지체를 악착같이 놓지 않기 때문이다. 그렇게 넘어지고도 조롱까지 받는다. 이단자들도 이와 같다. “육과 피는 하나님 나라를 차지할 수 없다”는 말에서 바울의 두 표현을 가져와서는, 사도의 뜻도 살피지 않고 그 표현의 의미도 따져 보지 않았다. 표현 자체만 붙들고 그것에 매달려 죽어 가면서, 자신들의 힘이 닿는 대로 하나님의 경륜 전체를 뒤엎는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a3034e01ff413d7613e1e6e388cd5e41c67d41e17d1281dd9f438381564fc817"
        ],
        "text": "그러므로 헛되고 참으로 비참한 사람들이다. 이토록 명백하고 분명한 것을 보려 하지 않고, 진리의 빛을 피하면서 비극 속 오이디푸스처럼 스스로 눈을 멀게 하는 사람들 말이다. 씨름에 익숙하지 않은 사람들이 남들과 겨룰 때, 상대 몸의 어느 한 부분을 두 손으로 꽉 붙들었다가 자기가 붙든 것 때문에 넘어지는 것과 같다. 그들은 넘어지면서도 자기가 이긴다고 생각한다. 처음 붙든 지체를 악착같이 놓지 않기 때문이다. 그렇게 넘어지고도 조롱까지 받는다. 이단자들도 이와 같다. “육과 피는 하나님 나라를 차지할 수 없다”는 말에서 바울의 두 표현을 가져와서는, 사도의 뜻도 살피지 않고 그 표현의 의미도 따져 보지 않았다. 표현 자체만 붙들고 그것에 매달려 죽어 가면서, 자신들의 힘이 닿는 대로 하나님의 경륜 전체를 뒤엎는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1ca8d41dcea4955b4411bf05f8ee2a41dd3d41ffe42257b5fc64913ef0080660",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
      },
      "work_location": "5.h13.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:69a6dfd8b307765a9d26adb1580c7df51675dfd8694ac8354423b869985aa18b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8d191bef99f0e0741906e09b91a7fdc32373a6ac0499bc40e877f1bdeb8d3a5b",
            "sha256:62f11cbe89917b69c4c6fe4f8bc8e270c2eebaddcab84eaa462f6e8fb29095a9",
            "sha256:5dc4437571679f6c0ef58609ba255b4822e3ac8e22d8920bde9487f2495a9a93"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa5143fe0d4275786113ebed095bb4570bfaee95127343cd8cb03a8cbc0a1cbc"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:43defabb4cd8e33b91d8a35a9520295ae8e513aa35d6a5b38f21d068f6397764"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 13장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356,
              357,
              358
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 3절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:049dcab727172b20e3136538d13745f8adcc5b3240b3cdd9139cdac03630a99d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69a6dfd8b307765a9d26adb1580c7df51675dfd8694ac8354423b869985aa18b",
            "source_revision_id": "sha256:aa5143fe0d4275786113ebed095bb4570bfaee95127343cd8cb03a8cbc0a1cbc",
            "translation_revision_id": "sha256:43defabb4cd8e33b91d8a35a9520295ae8e513aa35d6a5b38f21d068f6397764"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:aac7c465321010a17431426d95a45faa298d7199496c3c383ea0a3d3077c21eb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:69a6dfd8b307765a9d26adb1580c7df51675dfd8694ac8354423b869985aa18b",
            "source_revision_id": "sha256:aa5143fe0d4275786113ebed095bb4570bfaee95127343cd8cb03a8cbc0a1cbc",
            "translation_revision_id": "sha256:43defabb4cd8e33b91d8a35a9520295ae8e513aa35d6a5b38f21d068f6397764"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:049dcab727172b20e3136538d13745f8adcc5b3240b3cdd9139cdac03630a99d",
          "sha256:aac7c465321010a17431426d95a45faa298d7199496c3c383ea0a3d3077c21eb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              356,
              357,
              358
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "썩지 않음과 죽지 않음은 각각 incorruptela와 immortalitas이다. 육의 실체가 자체 능력으로 불멸해지는 것이 아니라 주님의 작용으로 변화한다는 문맥이다.",
              "고린도전서 인용은 죽음아를 두 번 부르며 독침과 승리를 묻는다. 빌립보서 인용의 ita ut possit secundum operationem virtutis suae는 그분의 권능이 작용하는 대로 그 일을 하실 수 있다는 뜻으로 옮겼다.",
              "라틴어 conversatio는 삶의 방식과 공동체적 생활을 나타낸다. 하늘의 시민권이라는 번역은 이 빌립보서 인용의 시민적 소속을 표현한다.",
              "357-358쪽 그리스어 병렬문은 육의 변화에서 하나님을 찬양하는 대목까지 이어진다. 라틴어 본문은 고린도인들에게 보낸 둘째 편지라는 인용 위치도 덧붙인다.",
              "영혼과 영은 죽을 것이 아니라는 문장은 죽음에 사로잡힌 육이 생명을 받는다는 논증 속에 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              356,
              357,
              358
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "corresponding_latin": "Transfiguratio autem ejus ... qui in hoc ipsum perficit nos.",
            "printed_reference": "Ex Parall. J. Damasc. Halloix. v. Iren. p. 495.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 357,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Μετασχηματισμὸς δὲ αὐτῆς, ὅτι θνητὴ καὶ φθαρτὴ οὖσα, ἀθάνατος καὶ ἄφθαρτος γίνεται, οὐκ ἐξ ἰδίας ὑποστάσεως, ἀλλὰ κατὰ τὴν τοῦ Κυρίου ἐνέργειαν, τὸ δύνασθαι αὐτὸν τῷ θνητῷ τὴν ἀθανασίαν, καὶ τῷ φθαρτῷ περιποιήσασθαι τὴν ἀφθαρσίαν. Καὶ διὰ τοῦτό φησιν· ἵνα καταποθῇ τὸ"
              },
              {
                "printed_page": 358,
                "printed_volume": 2,
                "text": "θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς· ὁ δὲ κατεργασάμενος ἡμᾶς εἰς αὐτὸ τοῦτο Θεὸς, ὁ καὶ δοὺς ἡμῖν ἀῤῥαβῶνα τοῦ πνεύματος· φανερώτατα περὶ τῆς σαρκὸς ταῦτα λέγων· οὔτε γὰρ ἡ ψυχὴ θνητὸν, οὔτε τὸ Πνεῦμα. Καταπίνεται γὰρ τὸ θνητὸν ὑπὸ τῆς ζωῆς, ὅτι μηκέτι σὰρξ νεκρὰ, ἀλλὰ ζῶσα καὶ ἄφθαρτος μένει, ὑμνοῦσα τὸν εἰς αὐτὸ τοῦτο κατεργασάμενον ἡμᾶς Θεόν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 3절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d7077e86410e68f85aa984bed42d389f14c848d407ca2502249827685dccbaec",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n369.jpg",
            "page_key": "2:356",
            "printed_page": 356,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8d191bef99f0e0741906e09b91a7fdc32373a6ac0499bc40e877f1bdeb8d3a5b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic enim proprie de carne hoc dictum dicent, et non de carnalibus operationibus, quemadmodum demonstrabimus, ipsum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9ab7bedd14377183eec97d03c581ee1f1caab81530893d9a8e4abec873443b17",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n370.jpg",
            "page_key": "2:357",
            "printed_page": 357,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:62f11cbe89917b69c4c6fe4f8bc8e270c2eebaddcab84eaa462f6e8fb29095a9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sibi contraria Apostolum dicentem ostendentes. Ait enim statim in eadem epistola demonstrative de carne sic dicens: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est mors victoria tua? Haec autem juste dicentur tunc, quando mortalis haec et corruptibilis caro, circa quam et mors est, quae et quodam dominio mortis pressa est, in vitam conscendens induerit incorruptelam et immortalitatem. Tunc enim vere erit victa mors, quando ea quae continetur ab ea caro, exierit de dominio ejus. Et rursus ad Philippenses ait: Nostra autem conversatio in coelis est: unde et Salvatorem exspectamus Dominum Jesum, qui transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae, ita ut possit secundum operationem virtutis suae. Quod igitur est humilitatis corpus, quod transfigurabit Dominus conformatum corpori gloriae suae? Manifestum est quoniam corpus quod est caro, quae et humiliatur cadens in terram. Transfiguratio autem ejus, quoniam cum sit mortalis et corruptibilis, immortalis fit et incorruptibilis: non secundum propriam substantiam, sed secundum Domini operationem, qui potest mortali immortalitatem, et corruptibili circumdare incorruptibilitatem. Et propter hoc ait in secunda ad Corinthios: Ut absorbeatur mortale a vita. Qui autem perficit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3e96d799c99f5907232a866df2864974c9eb7c5f0a449634cd2536f86b49564c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n371.jpg",
            "page_key": "2:358",
            "printed_page": 358,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5dc4437571679f6c0ef58609ba255b4822e3ac8e22d8920bde9487f2495a9a93",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nos in hoc ipsum, Deus, qui dedit nobis pignus Spiritus; manifestissime hoc de carne dicens; nec enim anima mortalis, neque spiritus. Absorbetur autem mortale a vita, quando et caro jam non mortua, sed viva et incorrupta perseveraverit, hymnum dicens Deo, qui in hoc ipsum perficit nos. Ut ergo in hoc perficiamur, bene Corinthiis ait: Glorificate Deum in corpore vestro. Deus autem incorruptibilitatis est effector.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:aa5143fe0d4275786113ebed095bb4570bfaee95127343cd8cb03a8cbc0a1cbc",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic enim proprie de carne hoc dictum dicent, et non de carnalibus operationibus, quemadmodum demonstrabimus, ipsum sibi contraria Apostolum dicentem ostendentes. Ait enim statim in eadem epistola demonstrative de carne sic dicens: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam, et mortale hoc induere immortalitatem. Cum autem mortale hoc induerit immortalitatem, tunc fiet sermo qui scriptus est: Absorpta est mors in victoria. Ubi est mors aculeus tuus? Ubi est mors victoria tua? Haec autem juste dicentur tunc, quando mortalis haec et corruptibilis caro, circa quam et mors est, quae et quodam dominio mortis pressa est, in vitam conscendens induerit incorruptelam et immortalitatem. Tunc enim vere erit victa mors, quando ea quae continetur ab ea caro, exierit de dominio ejus. Et rursus ad Philippenses ait: Nostra autem conversatio in coelis est: unde et Salvatorem exspectamus Dominum Jesum, qui transfigurabit corpus humilitatis nostrae conforme corpori gloriae suae, ita ut possit secundum operationem virtutis suae. Quod igitur est humilitatis corpus, quod transfigurabit Dominus conformatum corpori gloriae suae? Manifestum est quoniam corpus quod est caro, quae et humiliatur cadens in terram. Transfiguratio autem ejus, quoniam cum sit mortalis et corruptibilis, immortalis fit et incorruptibilis: non secundum propriam substantiam, sed secundum Domini operationem, qui potest mortali immortalitatem, et corruptibili circumdare incorruptibilitatem. Et propter hoc ait in secunda ad Corinthios: Ut absorbeatur mortale a vita. Qui autem perficit nos in hoc ipsum, Deus, qui dedit nobis pignus Spiritus; manifestissime hoc de carne dicens; nec enim anima mortalis, neque spiritus. Absorbetur autem mortale a vita, quando et caro jam non mortua, sed viva et incorrupta perseveraverit, hymnum dicens Deo, qui in hoc ipsum perficit nos. Ut ergo in hoc perficiamur, bene Corinthiis ait: Glorificate Deum in corpore vestro. Deus autem incorruptibilitatis est effector.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "20954b4e1d7f27a00cfd4c7601a4a732b9d438d64eea08587252920bc8c85ed0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "썩지 않음과 죽지 않음은 각각 incorruptela와 immortalitas이다. 육의 실체가 자체 능력으로 불멸해지는 것이 아니라 주님의 작용으로 변화한다는 문맥이다.",
          "고린도전서 인용은 죽음아를 두 번 부르며 독침과 승리를 묻는다. 빌립보서 인용의 ita ut possit secundum operationem virtutis suae는 그분의 권능이 작용하는 대로 그 일을 하실 수 있다는 뜻으로 옮겼다.",
          "라틴어 conversatio는 삶의 방식과 공동체적 생활을 나타낸다. 하늘의 시민권이라는 번역은 이 빌립보서 인용의 시민적 소속을 표현한다.",
          "357-358쪽 그리스어 병렬문은 육의 변화에서 하나님을 찬양하는 대목까지 이어진다. 라틴어 본문은 고린도인들에게 보낸 둘째 편지라는 인용 위치도 덧붙인다.",
          "영혼과 영은 죽을 것이 아니라는 문장은 죽음에 사로잡힌 육이 생명을 받는다는 논증 속에 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8d191bef99f0e0741906e09b91a7fdc32373a6ac0499bc40e877f1bdeb8d3a5b",
              "sha256:62f11cbe89917b69c4c6fe4f8bc8e270c2eebaddcab84eaa462f6e8fb29095a9",
              "sha256:5dc4437571679f6c0ef58609ba255b4822e3ac8e22d8920bde9487f2495a9a93"
            ],
            "text": "그들은 이 말이 육 그 자체에 관해 한 말이라고 주장할 것이다. 우리가 밝힐 육적인 행위들에 관한 말로 받아들이지 않고, 사도가 스스로 모순되는 말을 한 것처럼 만드는 것이다. 사도는 같은 편지에서 곧바로 육에 관해 명백하게 말한다. “이 썩을 것은 썩지 않음을 입어야 하고, 이 죽을 것은 죽지 않음을 입어야 한다. 이 죽을 것이 죽지 않음을 입으면, 그때 기록된 말씀이 이루어질 것이다. ‘죽음이 승리에 삼켜졌다. 죽음아, 네 독침이 어디 있느냐? 죽음아, 네 승리가 어디 있느냐?’” 이 말씀은 바로 그때 합당하게 선포될 것이다. 이 죽을 육, 썩을 육이, 죽음에 둘러싸여 죽음의 지배 아래 짓눌려 있던 그 육이 생명으로 올라가 썩지 않음과 죽지 않음을 입을 때이다. 죽음이 참으로 패배하는 때는, 죽음에 붙들려 있던 육이 그 지배에서 벗어날 때이다. 사도는 다시 필리피인들에게 말한다. “우리의 시민권은 하늘에 있다. 거기에서 오실 구원자, 주 예수를 우리는 기다린다. 그분은 우리의 낮아진 몸을 당신의 영광스러운 몸과 같은 모습으로 바꾸실 것이다. 당신의 권능이 작용하는 대로 그 일을 하실 수 있다.” 그렇다면 낮아진 몸이란 무엇인가? 주님께서 당신의 영광스러운 몸과 같은 모습으로 바꾸실 그 몸 말이다. 그것은 분명 육으로 된 몸이며, 땅으로 떨어져 낮아지는 육이다. 그것이 변형된다는 것은, 죽고 썩는 육이 죽지도 썩지도 않게 된다는 뜻이다. 이는 자체의 본성에서 나오지 않고 주님의 역사로 이루어진다. 그분은 죽을 것에 죽지 않음을, 썩을 것에 썩지 않음을 입히실 수 있다. 그래서 사도는 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “죽을 것이 생명에 삼켜지게 하려는 것이다. 바로 이 일을 위해 우리를 완성하시는 분은 하나님이시며, 우리에게 영을 보증으로 주셨다.” 이는 아주 분명하게 육에 관한 말이다. 영혼이나 영은 죽을 것이 아니기 때문이다. 죽을 것이 생명에 삼켜지는 때는, 육이 더는 죽은 상태로 있지 않고 살아서 썩지 않는 상태로 머무르며, 바로 이 일을 위해 우리를 완성하시는 하나님을 찬양할 때이다. 우리가 이 일에 이르도록, 사도는 고린도인들에게 합당하게 말한다. “여러분의 몸으로 하나님을 영화롭게 하십시오.” 썩지 않음을 이루시는 분은 하나님이시다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:aa5143fe0d4275786113ebed095bb4570bfaee95127343cd8cb03a8cbc0a1cbc"
        ],
        "text": "그들은 이 말이 육 그 자체에 관해 한 말이라고 주장할 것이다. 우리가 밝힐 육적인 행위들에 관한 말로 받아들이지 않고, 사도가 스스로 모순되는 말을 한 것처럼 만드는 것이다. 사도는 같은 편지에서 곧바로 육에 관해 명백하게 말한다. “이 썩을 것은 썩지 않음을 입어야 하고, 이 죽을 것은 죽지 않음을 입어야 한다. 이 죽을 것이 죽지 않음을 입으면, 그때 기록된 말씀이 이루어질 것이다. ‘죽음이 승리에 삼켜졌다. 죽음아, 네 독침이 어디 있느냐? 죽음아, 네 승리가 어디 있느냐?’” 이 말씀은 바로 그때 합당하게 선포될 것이다. 이 죽을 육, 썩을 육이, 죽음에 둘러싸여 죽음의 지배 아래 짓눌려 있던 그 육이 생명으로 올라가 썩지 않음과 죽지 않음을 입을 때이다. 죽음이 참으로 패배하는 때는, 죽음에 붙들려 있던 육이 그 지배에서 벗어날 때이다. 사도는 다시 필리피인들에게 말한다. “우리의 시민권은 하늘에 있다. 거기에서 오실 구원자, 주 예수를 우리는 기다린다. 그분은 우리의 낮아진 몸을 당신의 영광스러운 몸과 같은 모습으로 바꾸실 것이다. 당신의 권능이 작용하는 대로 그 일을 하실 수 있다.” 그렇다면 낮아진 몸이란 무엇인가? 주님께서 당신의 영광스러운 몸과 같은 모습으로 바꾸실 그 몸 말이다. 그것은 분명 육으로 된 몸이며, 땅으로 떨어져 낮아지는 육이다. 그것이 변형된다는 것은, 죽고 썩는 육이 죽지도 썩지도 않게 된다는 뜻이다. 이는 자체의 본성에서 나오지 않고 주님의 역사로 이루어진다. 그분은 죽을 것에 죽지 않음을, 썩을 것에 썩지 않음을 입히실 수 있다. 그래서 사도는 고린도인들에게 보낸 둘째 편지에서 말한다. “죽을 것이 생명에 삼켜지게 하려는 것이다. 바로 이 일을 위해 우리를 완성하시는 분은 하나님이시며, 우리에게 영을 보증으로 주셨다.” 이는 아주 분명하게 육에 관한 말이다. 영혼이나 영은 죽을 것이 아니기 때문이다. 죽을 것이 생명에 삼켜지는 때는, 육이 더는 죽은 상태로 있지 않고 살아서 썩지 않는 상태로 머무르며, 바로 이 일을 위해 우리를 완성하시는 하나님을 찬양할 때이다. 우리가 이 일에 이르도록, 사도는 고린도인들에게 합당하게 말한다. “여러분의 몸으로 하나님을 영화롭게 하십시오.” 썩지 않음을 이루시는 분은 하나님이시다.",
        "translation_revision_id": "sha256:43defabb4cd8e33b91d8a35a9520295ae8e513aa35d6a5b38f21d068f6397764",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
      },
      "work_location": "5.h13.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:efa746e20b123f2c3bc672361bdc034761cef300e5b9064586b54827ba35b0a7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:1c574c729297fab0f14a093dd012b84e3839918bb3dff8c273bd0ad1717116e2",
            "sha256:371509f0c3a71db0bba6747fb6ad6b82066e78c3c0d66a984e2d9aaf75df5a3c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:051f3a1a8d22c273b760bebf65979834a61069759c6e79fb5dfa340b12e973e5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a3ffa3ee3770e44f79327a7c376d85d4bfdb42b2368e11c223662b6a711ae568"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 13장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              358,
              359
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 4절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5584de8e2a61c05613ebfe69ad289658c4a4d2ee54ce110927546e86b2e297d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:efa746e20b123f2c3bc672361bdc034761cef300e5b9064586b54827ba35b0a7",
            "source_revision_id": "sha256:051f3a1a8d22c273b760bebf65979834a61069759c6e79fb5dfa340b12e973e5",
            "translation_revision_id": "sha256:a3ffa3ee3770e44f79327a7c376d85d4bfdb42b2368e11c223662b6a711ae568"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fd1f5fa8208e15e05314b615fe81c5f053ff82092b652f1e91e3619e5e372cb5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:efa746e20b123f2c3bc672361bdc034761cef300e5b9064586b54827ba35b0a7",
            "source_revision_id": "sha256:051f3a1a8d22c273b760bebf65979834a61069759c6e79fb5dfa340b12e973e5",
            "translation_revision_id": "sha256:a3ffa3ee3770e44f79327a7c376d85d4bfdb42b2368e11c223662b6a711ae568"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5584de8e2a61c05613ebfe69ad289658c4a4d2ee54ce110927546e86b2e297d8",
          "sha256:fd1f5fa8208e15e05314b615fe81c5f053ff82092b652f1e91e3619e5e372cb5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              358,
              359
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "고린도후서 인용은 Si enim으로 조건을 세운다. Harvey판 358쪽 주석 5는 이 독법과 다른 판본의 semper를 비교한다.",
              "하나님을 고백하여 죽임당하는 몸과 부활할 몸의 동일성이 강조된다. 고린도전서 인용은 죽은 이들이 부활하지 않는다는 가정 아래 그리스도의 부활과 믿음의 관계를 반복해 논한다.",
              "359쪽 주석 3에 따르면 Clermont와 Voss 사본에는 potest에서 다음 장의 vocalis est까지 긴 결락이 있다. 채택 판본은 다른 사본 증거를 바탕으로 해당 본문을 싣는다."
            ],
            "printed_pages": [
              358,
              359
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "end": "vocalis est",
            "end_printed_page": 360,
            "evidence": "Harvey 1857 vol II p359 note3",
            "printed_page": 359,
            "printed_volume": 2,
            "scope_note": "Harvey의 편집 본문은 이 구간을 싣는다. 주석은 두 사본의 긴 결락 범위를 설명한다.",
            "start": "potest",
            "type": "manuscript_lacuna_reported_by_edition",
            "witnesses": [
              "Clermont",
              "Voss"
            ]
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 4절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3e96d799c99f5907232a866df2864974c9eb7c5f0a449634cd2536f86b49564c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n371.jpg",
            "page_key": "2:358",
            "printed_page": 358,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1c574c729297fab0f14a093dd012b84e3839918bb3dff8c273bd0ad1717116e2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem non de alio quodam corpore, sed de corpore carnis dicit haec, manifeste et indubitate et sine ulla ambiguitate Corinthiis ait: Semper mortificationem Jesu in corpore nostro circumferentes, ut et vita Jesu Christi in corpore nostro manifestetur. Si enim qui vivimus, in mortem tradimur per Jesum, ut et vita Jesu manifestetur in carne mortali nostra. Et quoniam spiritus complectitur carnem, in eadem epistola ait: Quoniam estis epistola Christi, ministrata a nobis, inscripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Si ergo nunc corda carnalia capacia Spiritus fiunt, quid mirum si in resurrectione eam quae a Spiritu datur capiunt vitam? De qua resurrectione Apostolus in ea",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "a90d37b18475da34307fb2f0229197475ad53324fc0349b73ee0cd7011715a2b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n372.jpg",
            "page_key": "2:359",
            "printed_page": 359,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:371509f0c3a71db0bba6747fb6ad6b82066e78c3c0d66a984e2d9aaf75df5a3c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quae est ad Philippenses, ait: Conformatus morti ejus, si quo modo occurram ad resurrectionem quae est a mortuis. In qua igitur alia mortali carne intelligi potest vita manifestari, nisi in hac substantia, quae et mortificatur propter eam quae est ad Deum confessionem? Quemadmodum ipse dixit: Si secundum hominem cum bestiis Ephesi pugnavi, quid mihi prodest, si mortui non resurgunt? Si enim mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit: si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides vestra. Invenimur autem et falsi testes Dei, quoniam testificati sumus, quod suscitavit Christum, quem non suscitavit. Si enim mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit. Si autem Christus non resurrexit, inanis est fides vestra: quoniam adhuc estis in peccatis vestris. Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt. Si in vita hac in Christo sperantes sumus tantum, miserabiliores omnibus sumus hominibus. Nunc autem Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium: quoniam enim per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:051f3a1a8d22c273b760bebf65979834a61069759c6e79fb5dfa340b12e973e5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem non de alio quodam corpore, sed de corpore carnis dicit haec, manifeste et indubitate et sine ulla ambiguitate Corinthiis ait: Semper mortificationem Jesu in corpore nostro circumferentes, ut et vita Jesu Christi in corpore nostro manifestetur. Si enim qui vivimus, in mortem tradimur per Jesum, ut et vita Jesu manifestetur in carne mortali nostra. Et quoniam spiritus complectitur carnem, in eadem epistola ait: Quoniam estis epistola Christi, ministrata a nobis, inscripta non atramento, sed Spiritu Dei vivi, non in tabulis lapideis, sed in tabulis cordis carnalibus. Si ergo nunc corda carnalia capacia Spiritus fiunt, quid mirum si in resurrectione eam quae a Spiritu datur capiunt vitam? De qua resurrectione Apostolus in ea quae est ad Philippenses, ait: Conformatus morti ejus, si quo modo occurram ad resurrectionem quae est a mortuis. In qua igitur alia mortali carne intelligi potest vita manifestari, nisi in hac substantia, quae et mortificatur propter eam quae est ad Deum confessionem? Quemadmodum ipse dixit: Si secundum hominem cum bestiis Ephesi pugnavi, quid mihi prodest, si mortui non resurgunt? Si enim mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit: si autem Christus non resurrexit, inanis est praedicatio nostra, inanis est et fides vestra. Invenimur autem et falsi testes Dei, quoniam testificati sumus, quod suscitavit Christum, quem non suscitavit. Si enim mortui non resurgunt, neque Christus resurrexit. Si autem Christus non resurrexit, inanis est fides vestra: quoniam adhuc estis in peccatis vestris. Ergo et qui dormierunt in Christo, perierunt. Si in vita hac in Christo sperantes sumus tantum, miserabiliores omnibus sumus hominibus. Nunc autem Christus resurrexit a mortuis, primitiae dormientium: quoniam enim per hominem mors, et per hominem resurrectio mortuorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "af44b544706341d90b4611735c8aa29c05354a6d67831ec25b7d9b9679f0cf40",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "고린도후서 인용은 Si enim으로 조건을 세운다. Harvey판 358쪽 주석 5는 이 독법과 다른 판본의 semper를 비교한다.",
          "하나님을 고백하여 죽임당하는 몸과 부활할 몸의 동일성이 강조된다. 고린도전서 인용은 죽은 이들이 부활하지 않는다는 가정 아래 그리스도의 부활과 믿음의 관계를 반복해 논한다.",
          "359쪽 주석 3에 따르면 Clermont와 Voss 사본에는 potest에서 다음 장의 vocalis est까지 긴 결락이 있다. 채택 판본은 다른 사본 증거를 바탕으로 해당 본문을 싣는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:1c574c729297fab0f14a093dd012b84e3839918bb3dff8c273bd0ad1717116e2",
              "sha256:371509f0c3a71db0bba6747fb6ad6b82066e78c3c0d66a984e2d9aaf75df5a3c"
            ],
            "text": "이 말씀은 다른 어떤 몸이 아니라 육으로 된 몸에 관한 것이다. 사도는 고린도인들에게 명백하고 확실하게, 아무 모호함 없이 말한다. “우리는 언제나 예수의 죽임당하심을 우리 몸에 지니고 다닙니다. 예수 그리스도의 생명도 우리 몸에 나타나게 하려는 것입니다. 살아 있는 우리가 예수를 위해 죽음에 넘겨진다면, 그것은 예수의 생명도 우리의 죽을 육에 나타나게 하려는 것입니다.” 영이 육을 감싼다는 사실에 관해서도 같은 편지에서 말한다. “여러분은 우리가 섬겨 마련한 그리스도의 편지입니다. 먹으로 쓰인 것이 아니라 살아 계신 하나님의 영으로 쓰였으며, 돌판이 아니라 육으로 된 마음의 판에 쓰였습니다.” 지금도 육으로 된 마음이 영을 받아들일 수 있다면, 부활 때 영께서 주시는 생명을 받는 것이 무슨 놀라운 일이겠는가? 이 부활을 두고 사도는 필리피인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그분의 죽음과 같은 모습이 되어, 어떻게든 죽은 이들 가운데서 일어나는 부활에 이르려 합니다.” 그렇다면 생명이 나타나는 죽을 육을 달리 어디에서 찾겠는가? 하나님을 고백하기 때문에 죽임을 당하는 바로 이 실체에서 찾을 수밖에 없다. 사도 자신이 말한 대로이다. “내가 인간적인 방식으로 에베소에서 맹수들과 싸웠다면, 죽은 이들이 부활하지 않을 경우 그것이 내게 무슨 유익이 있겠습니까? 죽은 이들이 부활하지 않는다면 그리스도도 부활하지 않으셨습니다. 그리스도께서 부활하지 않으셨다면 우리의 선포도 헛되고, 여러분의 믿음도 헛됩니다. 우리는 하나님에 관한 거짓 증인으로도 드러납니다. 하나님께서 일으키지 않으신 그리스도를 일으키셨다고 증언했기 때문입니다. 죽은 이들이 부활하지 않는다면 그리스도도 부활하지 않으셨습니다. 그리스도께서 부활하지 않으셨다면 여러분의 믿음은 헛됩니다. 여러분이 여전히 여러분의 죄 가운데 있기 때문입니다. 그렇다면 그리스도 안에서 잠든 이들도 멸망했습니다. 우리가 오직 이 삶에서만 그리스도께 희망을 둔다면, 우리는 모든 사람보다 더 비참합니다. 그러나 이제 그리스도께서는 죽은 이들 가운데서 부활하셔서 잠든 이들의 첫 열매가 되셨습니다. 한 사람을 통해 죽음이 왔듯이, 한 사람을 통해 죽은 이들의 부활도 오기 때문입니다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:051f3a1a8d22c273b760bebf65979834a61069759c6e79fb5dfa340b12e973e5"
        ],
        "text": "이 말씀은 다른 어떤 몸이 아니라 육으로 된 몸에 관한 것이다. 사도는 고린도인들에게 명백하고 확실하게, 아무 모호함 없이 말한다. “우리는 언제나 예수의 죽임당하심을 우리 몸에 지니고 다닙니다. 예수 그리스도의 생명도 우리 몸에 나타나게 하려는 것입니다. 살아 있는 우리가 예수를 위해 죽음에 넘겨진다면, 그것은 예수의 생명도 우리의 죽을 육에 나타나게 하려는 것입니다.” 영이 육을 감싼다는 사실에 관해서도 같은 편지에서 말한다. “여러분은 우리가 섬겨 마련한 그리스도의 편지입니다. 먹으로 쓰인 것이 아니라 살아 계신 하나님의 영으로 쓰였으며, 돌판이 아니라 육으로 된 마음의 판에 쓰였습니다.” 지금도 육으로 된 마음이 영을 받아들일 수 있다면, 부활 때 영께서 주시는 생명을 받는 것이 무슨 놀라운 일이겠는가? 이 부활을 두고 사도는 필리피인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그분의 죽음과 같은 모습이 되어, 어떻게든 죽은 이들 가운데서 일어나는 부활에 이르려 합니다.” 그렇다면 생명이 나타나는 죽을 육을 달리 어디에서 찾겠는가? 하나님을 고백하기 때문에 죽임을 당하는 바로 이 실체에서 찾을 수밖에 없다. 사도 자신이 말한 대로이다. “내가 인간적인 방식으로 에베소에서 맹수들과 싸웠다면, 죽은 이들이 부활하지 않을 경우 그것이 내게 무슨 유익이 있겠습니까? 죽은 이들이 부활하지 않는다면 그리스도도 부활하지 않으셨습니다. 그리스도께서 부활하지 않으셨다면 우리의 선포도 헛되고, 여러분의 믿음도 헛됩니다. 우리는 하나님에 관한 거짓 증인으로도 드러납니다. 하나님께서 일으키지 않으신 그리스도를 일으키셨다고 증언했기 때문입니다. 죽은 이들이 부활하지 않는다면 그리스도도 부활하지 않으셨습니다. 그리스도께서 부활하지 않으셨다면 여러분의 믿음은 헛됩니다. 여러분이 여전히 여러분의 죄 가운데 있기 때문입니다. 그렇다면 그리스도 안에서 잠든 이들도 멸망했습니다. 우리가 오직 이 삶에서만 그리스도께 희망을 둔다면, 우리는 모든 사람보다 더 비참합니다. 그러나 이제 그리스도께서는 죽은 이들 가운데서 부활하셔서 잠든 이들의 첫 열매가 되셨습니다. 한 사람을 통해 죽음이 왔듯이, 한 사람을 통해 죽은 이들의 부활도 오기 때문입니다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a3ffa3ee3770e44f79327a7c376d85d4bfdb42b2368e11c223662b6a711ae568",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
      },
      "work_location": "5.h13.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9ccb9a24ba87f1a4fcd5a82c705f2cbe575e94c996fc402ddfd8c3815d379ce8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ef0a0f56ad6555d2a18d0c75b07c0d074cb2c9c4d87c97df67f140c1b463b26c",
            "sha256:d6744d9fd46d408c47f69ad941db739118d6b6922f7fdc559cfc57cf6e821392"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:56ca2650e7c2d8ae7ebe1bb7b4ac6df31917bbea7d7d85f9ceaf4940dc706fb1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8ddf88c19950cb44e1d7f7c668574553bd11e5b040efdd5f03e27fe2ad54b0ef"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 13장 5절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s5",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s5",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              359,
              360
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 5절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:49565dc8ac0832efebb8103ab53ed9d5ac887c4824481f7ca4973fd0f3a763a5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ccb9a24ba87f1a4fcd5a82c705f2cbe575e94c996fc402ddfd8c3815d379ce8",
            "source_revision_id": "sha256:56ca2650e7c2d8ae7ebe1bb7b4ac6df31917bbea7d7d85f9ceaf4940dc706fb1",
            "translation_revision_id": "sha256:8ddf88c19950cb44e1d7f7c668574553bd11e5b040efdd5f03e27fe2ad54b0ef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:984dbe765a38b7fc421d60fb86fb49dd5e4336d33dbc6fb98f2c642b19da310b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9ccb9a24ba87f1a4fcd5a82c705f2cbe575e94c996fc402ddfd8c3815d379ce8",
            "source_revision_id": "sha256:56ca2650e7c2d8ae7ebe1bb7b4ac6df31917bbea7d7d85f9ceaf4940dc706fb1",
            "translation_revision_id": "sha256:8ddf88c19950cb44e1d7f7c668574553bd11e5b040efdd5f03e27fe2ad54b0ef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:49565dc8ac0832efebb8103ab53ed9d5ac887c4824481f7ca4973fd0f3a763a5",
          "sha256:984dbe765a38b7fc421d60fb86fb49dd5e4336d33dbc6fb98f2c642b19da310b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h13-s5",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 13,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103513.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              359,
              360
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 13,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 5
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "한 말씀과 많은 말씀의 대비는 육과 피에 관한 한 문장을 읽는 방식에 관한 것이다. 육의 부활을 말하는 다른 구절들의 뜻도 함께 보존되어야 한다는 결론으로 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              359,
              360
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 13장 5절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "a90d37b18475da34307fb2f0229197475ad53324fc0349b73ee0cd7011715a2b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n372.jpg",
            "page_key": "2:359",
            "printed_page": 359,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ef0a0f56ad6555d2a18d0c75b07c0d074cb2c9c4d87c97df67f140c1b463b26c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In his igitur omnibus, quemadmodum praediximus, aut contraria sentientem sibimetipsi Apostolum dicent, quantum ad illud, Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt: aut iterum malignas et extortas cogentur omnium dictorum facere expositiones, ad transvertendam et immutandam sententiam dictorum. Quid enim dicere habebunt sanum, si conabuntur aliter interpretari hoc quod scribit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam, et mortale hoc induere immortalitatem; Et: Ut vita",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d261f01c269df8e106f7e96c4f6488b417eb500179948de39077389d2aaa38a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n373.jpg",
            "page_key": "2:360",
            "printed_page": 360,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d6744d9fd46d408c47f69ad941db739118d6b6922f7fdc559cfc57cf6e821392",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jesu manifestetur in carne mortali nostra, et reliqua omnia, in quibus Apostolus manifeste et clare resurrectionem et incorruptelam carnis praedicat? Cogentur itaque haec tanta male interpretari, qui unum nolunt bene intelligere.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:56ca2650e7c2d8ae7ebe1bb7b4ac6df31917bbea7d7d85f9ceaf4940dc706fb1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "In his igitur omnibus, quemadmodum praediximus, aut contraria sentientem sibimetipsi Apostolum dicent, quantum ad illud, Caro et sanguis regnum Dei possidere non possunt: aut iterum malignas et extortas cogentur omnium dictorum facere expositiones, ad transvertendam et immutandam sententiam dictorum. Quid enim dicere habebunt sanum, si conabuntur aliter interpretari hoc quod scribit: Oportet enim corruptibile hoc induere incorruptelam, et mortale hoc induere immortalitatem; Et: Ut vita Jesu manifestetur in carne mortali nostra, et reliqua omnia, in quibus Apostolus manifeste et clare resurrectionem et incorruptelam carnis praedicat? Cogentur itaque haec tanta male interpretari, qui unum nolunt bene intelligere.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "50109a4c8c2db0fe1d43fe816e556554413b2f9bc0194305b66e8c0dca1807a2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "한 말씀과 많은 말씀의 대비는 육과 피에 관한 한 문장을 읽는 방식에 관한 것이다. 육의 부활을 말하는 다른 구절들의 뜻도 함께 보존되어야 한다는 결론으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ef0a0f56ad6555d2a18d0c75b07c0d074cb2c9c4d87c97df67f140c1b463b26c",
              "sha256:d6744d9fd46d408c47f69ad941db739118d6b6922f7fdc559cfc57cf6e821392"
            ],
            "text": "그러므로 앞서 말했듯이 이 모든 말씀을 두고, 그들은 사도가 스스로 모순되는 생각을 품었다고 말해야 한다. “육과 피는 하나님 나라를 차지할 수 없다”는 그 말과 서로 어긋난다는 것이다. 아니면 모든 말씀을 그릇되고 억지스럽게 해석하면서, 그 뜻을 뒤집고 바꿀 수밖에 없을 것이다. 그들이 무슨 온전한 말을 할 수 있겠는가? 사도가 기록한 다음 말을 달리 해석하려 한다면 말이다. “이 썩을 것은 썩지 않음을 입어야 하고, 이 죽을 것은 죽지 않음을 입어야 한다.” 또 “예수의 생명이 우리의 죽을 육에 나타나게 하려는 것이다”라는 말씀과, 사도가 육의 부활과 썩지 않음을 명백하고 분명하게 선포하는 나머지 모든 말씀도 마찬가지이다. 그토록 많은 말씀을 잘못 해석할 수밖에 없을 것이다. 한 말씀을 올바르게 이해하려 하지 않기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:56ca2650e7c2d8ae7ebe1bb7b4ac6df31917bbea7d7d85f9ceaf4940dc706fb1"
        ],
        "text": "그러므로 앞서 말했듯이 이 모든 말씀을 두고, 그들은 사도가 스스로 모순되는 생각을 품었다고 말해야 한다. “육과 피는 하나님 나라를 차지할 수 없다”는 그 말과 서로 어긋난다는 것이다. 아니면 모든 말씀을 그릇되고 억지스럽게 해석하면서, 그 뜻을 뒤집고 바꿀 수밖에 없을 것이다. 그들이 무슨 온전한 말을 할 수 있겠는가? 사도가 기록한 다음 말을 달리 해석하려 한다면 말이다. “이 썩을 것은 썩지 않음을 입어야 하고, 이 죽을 것은 죽지 않음을 입어야 한다.” 또 “예수의 생명이 우리의 죽을 육에 나타나게 하려는 것이다”라는 말씀과, 사도가 육의 부활과 썩지 않음을 명백하고 분명하게 선포하는 나머지 모든 말씀도 마찬가지이다. 그토록 많은 말씀을 잘못 해석할 수밖에 없을 것이다. 한 말씀을 올바르게 이해하려 하지 않기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8ddf88c19950cb44e1d7f7c668574553bd11e5b040efdd5f03e27fe2ad54b0ef",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
      },
      "work_location": "5.h13.s5",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-13:section-5"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9c31ca4ffea047ee3c2d739d12c954e6a5d4815fbf5b815ea09b0d31336ea4ca",
        "part_links": [
          [
            "sha256:01f417437d2345a55b20cb2d1b3781091f9de8ef6c95b18de3879f172721b506",
            "sha256:1c2375c856068ae5fc61bba9b5ffa95d89f3bd468d75a80a3d7b9a4a8a942f4a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67a20d94c4dcc9fca0d9490f04003c0358cb31d0f077a6fd03f1d7d7252760de"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eae08247b0f86f0c899aec866290077e2804f6304b825ac80814e36aa868e732"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 14장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360,
              361
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 1절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:273e07f760a8791cb6b84afca00bc4ea37f73b18d41a33203aaf42d934fdd828",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c31ca4ffea047ee3c2d739d12c954e6a5d4815fbf5b815ea09b0d31336ea4ca",
            "source_revision_id": "sha256:67a20d94c4dcc9fca0d9490f04003c0358cb31d0f077a6fd03f1d7d7252760de",
            "translation_revision_id": "sha256:eae08247b0f86f0c899aec866290077e2804f6304b825ac80814e36aa868e732"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8e0dc9649d48811b2cedb38337a6bfd6bf7ee8bccb8b8565314f9640121b79cb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c31ca4ffea047ee3c2d739d12c954e6a5d4815fbf5b815ea09b0d31336ea4ca",
            "source_revision_id": "sha256:67a20d94c4dcc9fca0d9490f04003c0358cb31d0f077a6fd03f1d7d7252760de",
            "translation_revision_id": "sha256:eae08247b0f86f0c899aec866290077e2804f6304b825ac80814e36aa868e732"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:273e07f760a8791cb6b84afca00bc4ea37f73b18d41a33203aaf42d934fdd828",
          "sha256:8e0dc9649d48811b2cedb38337a6bfd6bf7ee8bccb8b8565314f9640121b79cb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              360,
              361
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "피에 대한 책임을 묻다는 inquirere와 exquirere를 옮긴 말이다. 처음에는 카인의 살인과 의인들의 피를 가리키며, 뒤에서는 그 피의 구원과 연결된다.",
              "요약하여 하나로 모음은 recapitulationem의 의미이다. 여기서는 처음부터 흘려진 의인과 예언자의 피가 그리스도 안에 모이고, 그분을 통해 책임을 묻는다는 뜻이다.",
              "창세기 인용 pro sanguine ejus effundetur는 흘린 피에 대한 응보를 말한다. 360쪽 주석 8은 일부 사본이 생략된 주어 sanguis를 넣는다고 기록한다."
            ],
            "printed_pages": [
              360,
              361
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 1절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d261f01c269df8e106f7e96c4f6488b417eb500179948de39077389d2aaa38a5",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n373.jpg",
            "page_key": "2:360",
            "printed_page": 360,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:01f417437d2345a55b20cb2d1b3781091f9de8ef6c95b18de3879f172721b506",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem non adversus ipsam substantiam carnis et sanguinis dixit Apostolus, non possidere eam regnum Dei, ubique idem Apostolus in Domino Jesu Christo usus est carnis et sanguinis nomine; aliquid quidem, uti hominem ejus statueret, etenim ipse semetipsum Filium dicebat Hominis: aliquid autem, uti salutem carnis nostrae confirmaret. Si enim non haberet caro salvari, nequaquam Verbum Dei caro factum esset. Et si non haberet sanguis justorum inquiri, nequaquam sanguinem habuisset Dominus. Sed quoniam ab initio vocalis est sanguis, Deus ad Cain dixit, cum occidisset fratrem suum: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me. Et quoniam haberet exquiri sanguis ipsorum, dixit ad eos qui circa Noe erant: Etenim vestrum sanguinem animarum vestrarum exquiram illum de manu omnium bestiarum. Et iterum: Qui effundet sanguinem hominis, pro sanguine ejus effundetur. Similiter autem et Dominus his qui habebant ejus sanguinem effundere, dicebat: Exquiretur omnis sanguis justus, qui effunditur",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "de4b9c2ff2b2285b0b3a5a6cbcc7da8a17caeefee4c3ad5b87a047ef7f48ebb4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n374.jpg",
            "page_key": "2:361",
            "printed_page": 361,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:1c2375c856068ae5fc61bba9b5ffa95d89f3bd468d75a80a3d7b9a4a8a942f4a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare: etiam dico vobis, venient omnia ista super generationem istam; recapitulationem effusionis sanguinis ab initio omnium justorum et prophetarum in semetipsum futuram indicans, et exquisitionem sanguinis ipsorum per semetipsum. Non autem exquireretur hoc, nisi et salvari haberet: nec in semetipsum recapitulatus esset haec Dominus, nisi et ipse caro et sanguis secundum principalem plasmationem factus fuisset, salvans in semetipso in fine illud quod perierat in principio in Adam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:67a20d94c4dcc9fca0d9490f04003c0358cb31d0f077a6fd03f1d7d7252760de",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem non adversus ipsam substantiam carnis et sanguinis dixit Apostolus, non possidere eam regnum Dei, ubique idem Apostolus in Domino Jesu Christo usus est carnis et sanguinis nomine; aliquid quidem, uti hominem ejus statueret, etenim ipse semetipsum Filium dicebat Hominis: aliquid autem, uti salutem carnis nostrae confirmaret. Si enim non haberet caro salvari, nequaquam Verbum Dei caro factum esset. Et si non haberet sanguis justorum inquiri, nequaquam sanguinem habuisset Dominus. Sed quoniam ab initio vocalis est sanguis, Deus ad Cain dixit, cum occidisset fratrem suum: Vox sanguinis fratris tui clamat ad me. Et quoniam haberet exquiri sanguis ipsorum, dixit ad eos qui circa Noe erant: Etenim vestrum sanguinem animarum vestrarum exquiram illum de manu omnium bestiarum. Et iterum: Qui effundet sanguinem hominis, pro sanguine ejus effundetur. Similiter autem et Dominus his qui habebant ejus sanguinem effundere, dicebat: Exquiretur omnis sanguis justus, qui effunditur super terram, a sanguine Abel justi, usque ad sanguinem Zachariae filii Barachiae, quem occidistis inter templum et altare: etiam dico vobis, venient omnia ista super generationem istam; recapitulationem effusionis sanguinis ab initio omnium justorum et prophetarum in semetipsum futuram indicans, et exquisitionem sanguinis ipsorum per semetipsum. Non autem exquireretur hoc, nisi et salvari haberet: nec in semetipsum recapitulatus esset haec Dominus, nisi et ipse caro et sanguis secundum principalem plasmationem factus fuisset, salvans in semetipso in fine illud quod perierat in principio in Adam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "d983a45107ba140fd06238e019e9ee3ee1806dd8085e196d8c810a9dbe0ee515",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "피에 대한 책임을 묻다는 inquirere와 exquirere를 옮긴 말이다. 처음에는 카인의 살인과 의인들의 피를 가리키며, 뒤에서는 그 피의 구원과 연결된다.",
          "요약하여 하나로 모음은 recapitulationem의 의미이다. 여기서는 처음부터 흘려진 의인과 예언자의 피가 그리스도 안에 모이고, 그분을 통해 책임을 묻는다는 뜻이다.",
          "창세기 인용 pro sanguine ejus effundetur는 흘린 피에 대한 응보를 말한다. 360쪽 주석 8은 일부 사본이 생략된 주어 sanguis를 넣는다고 기록한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:01f417437d2345a55b20cb2d1b3781091f9de8ef6c95b18de3879f172721b506",
              "sha256:1c2375c856068ae5fc61bba9b5ffa95d89f3bd468d75a80a3d7b9a4a8a942f4a"
            ],
            "text": "사도는 육과 피의 실체 자체를 겨냥하여 그것이 하나님 나라를 차지하지 못한다고 말한 것이 아니다. 같은 사도가 곳곳에서 주 예수 그리스도께 육과 피라는 이름을 사용했다. 한편으로는 그분이 사람이심을 확증하려는 것이었다. 그분 자신도 스스로를 인자라고 부르셨다. 다른 한편으로는 우리 육의 구원을 확증하려는 것이었다. 육이 구원받을 것이 아니었다면 하나님의 말씀이 육이 되시는 일도 결코 없었을 것이다. 의인들의 피에 대한 책임을 물을 것이 아니었다면 주님께서 피를 지니시는 일도 결코 없었을 것이다. 처음부터 피는 소리쳐 부르짖었기에, 하나님께서는 자기 형제를 죽인 카인에게 말씀하셨다. “네 형제의 피가 내게 소리쳐 부르짖는다.” 그들의 피에 대한 책임을 물으실 것이므로, 노아와 함께 있던 사람들에게 말씀하셨다. “나는 너희 피, 너희 생명의 피에 대한 책임을 모든 짐승의 손에서도 물을 것이다.” 또 “사람의 피를 흘리는 자는 그 피에 대한 대가로 자신의 피가 흘려질 것이다”라고 하셨다. 주님께서도 당신의 피를 흘릴 사람들에게 마찬가지로 말씀하셨다. “땅 위에 흘려지는 모든 의로운 피에 대한 책임을 물을 것이다. 의인 아벨의 피로부터 바라키아의 아들 스가랴의 피에 이르기까지, 너희가 성전과 제단 사이에서 죽인 그 사람의 피에 이르기까지이다. 참으로 너희에게 말한다. 이 모든 일이 이 세대에 닥칠 것이다.” 이는 처음부터 모든 의인과 예언자가 흘린 피가 당신 안에서 하나로 모일 것이며, 당신을 통해 그들의 피에 대한 책임을 물으실 것임을 가리킨다. 그 피가 구원받을 것이 아니었다면 그에 대한 책임도 묻지 않으셨을 것이다. 주님께서 이 모든 것을 당신 안에 하나로 모으신 것은, 당신도 최초의 빚으심에 따라 육과 피가 되셨기 때문이다. 그렇게 처음에 아담 안에서 잃어버린 것을 마지막에 당신 안에서 구원하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67a20d94c4dcc9fca0d9490f04003c0358cb31d0f077a6fd03f1d7d7252760de"
        ],
        "text": "사도는 육과 피의 실체 자체를 겨냥하여 그것이 하나님 나라를 차지하지 못한다고 말한 것이 아니다. 같은 사도가 곳곳에서 주 예수 그리스도께 육과 피라는 이름을 사용했다. 한편으로는 그분이 사람이심을 확증하려는 것이었다. 그분 자신도 스스로를 인자라고 부르셨다. 다른 한편으로는 우리 육의 구원을 확증하려는 것이었다. 육이 구원받을 것이 아니었다면 하나님의 말씀이 육이 되시는 일도 결코 없었을 것이다. 의인들의 피에 대한 책임을 물을 것이 아니었다면 주님께서 피를 지니시는 일도 결코 없었을 것이다. 처음부터 피는 소리쳐 부르짖었기에, 하나님께서는 자기 형제를 죽인 카인에게 말씀하셨다. “네 형제의 피가 내게 소리쳐 부르짖는다.” 그들의 피에 대한 책임을 물으실 것이므로, 노아와 함께 있던 사람들에게 말씀하셨다. “나는 너희 피, 너희 생명의 피에 대한 책임을 모든 짐승의 손에서도 물을 것이다.” 또 “사람의 피를 흘리는 자는 그 피에 대한 대가로 자신의 피가 흘려질 것이다”라고 하셨다. 주님께서도 당신의 피를 흘릴 사람들에게 마찬가지로 말씀하셨다. “땅 위에 흘려지는 모든 의로운 피에 대한 책임을 물을 것이다. 의인 아벨의 피로부터 바라키아의 아들 스가랴의 피에 이르기까지, 너희가 성전과 제단 사이에서 죽인 그 사람의 피에 이르기까지이다. 참으로 너희에게 말한다. 이 모든 일이 이 세대에 닥칠 것이다.” 이는 처음부터 모든 의인과 예언자가 흘린 피가 당신 안에서 하나로 모일 것이며, 당신을 통해 그들의 피에 대한 책임을 물으실 것임을 가리킨다. 그 피가 구원받을 것이 아니었다면 그에 대한 책임도 묻지 않으셨을 것이다. 주님께서 이 모든 것을 당신 안에 하나로 모으신 것은, 당신도 최초의 빚으심에 따라 육과 피가 되셨기 때문이다. 그렇게 처음에 아담 안에서 잃어버린 것을 마지막에 당신 안에서 구원하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eae08247b0f86f0c899aec866290077e2804f6304b825ac80814e36aa868e732",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
      },
      "work_location": "5.h14.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7f736104645b934ee2e8d54050571754d24ad1fb7b3cc1ec38671781f8c06d59",
        "part_links": [
          [
            "sha256:89862cd88ea0e81f62cc933b2b0d0a7d15f9e6552caeb91e6ea914679d8cc411",
            "sha256:381bf8c74b62e2605b7668fe86ac778a595e4f0083b97beba83e1cdf716367e6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:862b7c738752b84ab56a74d65ff36f44f1efca75ab44ea6e6492500f65d40c8f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3a08e9a6300228e0a07afb9916e48c5ad7b64a2fc3542198fbd6d9b73442ed3c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 14장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              361,
              362
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 2절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f2b288c3e1f2de4609ee580b4375a7665c1703bb28620906691c2fe1f91dfdf9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f736104645b934ee2e8d54050571754d24ad1fb7b3cc1ec38671781f8c06d59",
            "source_revision_id": "sha256:862b7c738752b84ab56a74d65ff36f44f1efca75ab44ea6e6492500f65d40c8f",
            "translation_revision_id": "sha256:3a08e9a6300228e0a07afb9916e48c5ad7b64a2fc3542198fbd6d9b73442ed3c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:71c82f1378e4355e16c251b5e63b15adce6dc67a4f947a6ee10c2e5c3841dff4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7f736104645b934ee2e8d54050571754d24ad1fb7b3cc1ec38671781f8c06d59",
            "source_revision_id": "sha256:862b7c738752b84ab56a74d65ff36f44f1efca75ab44ea6e6492500f65d40c8f",
            "translation_revision_id": "sha256:3a08e9a6300228e0a07afb9916e48c5ad7b64a2fc3542198fbd6d9b73442ed3c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f2b288c3e1f2de4609ee580b4375a7665c1703bb28620906691c2fe1f91dfdf9",
          "sha256:71c82f1378e4355e16c251b5e63b15adce6dc67a4f947a6ee10c2e5c3841dff4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              361,
              362
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "육은 최초에 진흙으로 빚어진 사람을 이어받는 것으로 설명된다. conspersio는 물질을 섞어 만든 반죽을 뜻한다.",
              "말씀께서 잃어버린 사람이 지녔던 그것이 되셨다는 문장은 성육신과 구원을 연결한다. salutare는 구원하는 성격을 나타내며, 뒤의 교통과 구원의 찾음이 그 작용을 풀어 준다.",
              "골로새서 인용의 cogitationi ejus는 그분의 뜻에 적대하였다는 표현이다. 362쪽 주석 2에는 cogitationis라는 다른 사본 독법도 실려 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              361,
              362
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 2절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "de4b9c2ff2b2285b0b3a5a6cbcc7da8a17caeefee4c3ad5b87a047ef7f48ebb4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n374.jpg",
            "page_key": "2:361",
            "printed_page": 361,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:89862cd88ea0e81f62cc933b2b0d0a7d15f9e6552caeb91e6ea914679d8cc411",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem ob alteram quandam dispositionem Dominus incarnatus est, et ex altera substantia carnem attulit, non ergo in semetipsum recapitulatus est hominem: adhuc etiam nec caro quidem dici potest. Caro enim vere primae plasmationis e limo facta est successio. Si autem ex alia substantia habere eum oportuit materiam, ab initio ex altera substantia Pater operatus fuisset fieri conspersionem ejus. Nunc autem quod fuit qui perierat homo, hoc salutare factum est Verbum, per semetipsum eam quae esset ad eum communionem, et exquisitionem salutis ejus efficiens. Quod autem perierat, sanguinem et carnem habebat. Limum enim de terra accipiens Dominus, plasmavit hominem, et propter hunc omnis dispositio adventus Domini. Habuit ergo et ipse carnem et sanguinem, non alteram quandam, sed illam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "94d59a39b3d0572712b881a74925e9c3e2bcc3a13d8792708cacafb83a4cdb6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n375.jpg",
            "page_key": "2:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:381bf8c74b62e2605b7668fe86ac778a595e4f0083b97beba83e1cdf716367e6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "principalem Patris plasmationem in se recapitulans, exquirens id quod perierat. Et propter hoc Apostolus in ea epistola quae est ad Colossenses, ait: Et vos cum essetis aliquando alienati, et inimici cogitationi ejus in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis ejus, per mortem ejus, exhibere vos sanctos et castos et sine crimine in conspectu ejus. In corpore, ait, reconciliati carnis ejus, hoc est, quoniam justa caro reconciliavit eam carnem, quae in peccato detinebatur, et in amicitiam adduxit Deo.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:862b7c738752b84ab56a74d65ff36f44f1efca75ab44ea6e6492500f65d40c8f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem ob alteram quandam dispositionem Dominus incarnatus est, et ex altera substantia carnem attulit, non ergo in semetipsum recapitulatus est hominem: adhuc etiam nec caro quidem dici potest. Caro enim vere primae plasmationis e limo facta est successio. Si autem ex alia substantia habere eum oportuit materiam, ab initio ex altera substantia Pater operatus fuisset fieri conspersionem ejus. Nunc autem quod fuit qui perierat homo, hoc salutare factum est Verbum, per semetipsum eam quae esset ad eum communionem, et exquisitionem salutis ejus efficiens. Quod autem perierat, sanguinem et carnem habebat. Limum enim de terra accipiens Dominus, plasmavit hominem, et propter hunc omnis dispositio adventus Domini. Habuit ergo et ipse carnem et sanguinem, non alteram quandam, sed illam principalem Patris plasmationem in se recapitulans, exquirens id quod perierat. Et propter hoc Apostolus in ea epistola quae est ad Colossenses, ait: Et vos cum essetis aliquando alienati, et inimici cogitationi ejus in operibus malis, nunc autem reconciliati in corpore carnis ejus, per mortem ejus, exhibere vos sanctos et castos et sine crimine in conspectu ejus. In corpore, ait, reconciliati carnis ejus, hoc est, quoniam justa caro reconciliavit eam carnem, quae in peccato detinebatur, et in amicitiam adduxit Deo.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a6f400df6b685ff3a49b109dd168ff6531fb31b108f24dbb9ec7513ff55b53d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "육은 최초에 진흙으로 빚어진 사람을 이어받는 것으로 설명된다. conspersio는 물질을 섞어 만든 반죽을 뜻한다.",
          "말씀께서 잃어버린 사람이 지녔던 그것이 되셨다는 문장은 성육신과 구원을 연결한다. salutare는 구원하는 성격을 나타내며, 뒤의 교통과 구원의 찾음이 그 작용을 풀어 준다.",
          "골로새서 인용의 cogitationi ejus는 그분의 뜻에 적대하였다는 표현이다. 362쪽 주석 2에는 cogitationis라는 다른 사본 독법도 실려 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:89862cd88ea0e81f62cc933b2b0d0a7d15f9e6552caeb91e6ea914679d8cc411",
              "sha256:381bf8c74b62e2605b7668fe86ac778a595e4f0083b97beba83e1cdf716367e6"
            ],
            "text": "만일 주님께서 다른 어떤 경륜을 위해 육신이 되셨고, 다른 실체에서 육을 가져오셨다면, 사람을 당신 안에 하나로 모으신 것이 아니다. 더 나아가 그것을 육이라고 부를 수도 없다. 육은 참으로 진흙으로 이루어진 최초의 빚으심을 이어받은 것이기 때문이다. 그분께서 다른 실체에서 재료를 취하셔야 했다면, 아버지께서는 처음부터 다른 실체로 그 육의 반죽이 만들어지게 하셨을 것이다. 그러나 말씀께서는 잃어버린 사람이 지녔던 바로 그것이 되어 구원하셨으며, 당신을 통해 그 사람과의 교통을 이루고, 그의 구원을 찾아 이루셨다. 잃어버린 사람은 피와 육을 지니고 있었다. 주님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨기 때문이다. 주님께서 오시는 경륜 전체가 이 사람을 위한 것이었다. 그러므로 주님 자신도 육과 피를 지니셨다. 다른 어떤 것이 아니라 아버지께서 처음 빚으신 그것을 당신 안에 하나로 모으시고, 잃어버린 것을 찾으신 것이다. 그래서 사도는 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한다. “여러분도 한때는 멀리 떨어져 있었고, 악한 행실로 그분의 뜻에 적대하였지만, 이제는 그분의 죽음을 통해 그분의 육으로 된 몸 안에서 화해하였습니다. 여러분을 거룩하고 정결하며 책망할 것 없이 그분 앞에 세우려는 것입니다.” 사도는 “그분의 육으로 된 몸 안에서 화해하였다”고 말한다. 의로운 육이 죄에 붙들려 있던 육을 화해시키고, 하나님과 우정을 맺도록 이끌었다는 뜻이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:862b7c738752b84ab56a74d65ff36f44f1efca75ab44ea6e6492500f65d40c8f"
        ],
        "text": "만일 주님께서 다른 어떤 경륜을 위해 육신이 되셨고, 다른 실체에서 육을 가져오셨다면, 사람을 당신 안에 하나로 모으신 것이 아니다. 더 나아가 그것을 육이라고 부를 수도 없다. 육은 참으로 진흙으로 이루어진 최초의 빚으심을 이어받은 것이기 때문이다. 그분께서 다른 실체에서 재료를 취하셔야 했다면, 아버지께서는 처음부터 다른 실체로 그 육의 반죽이 만들어지게 하셨을 것이다. 그러나 말씀께서는 잃어버린 사람이 지녔던 바로 그것이 되어 구원하셨으며, 당신을 통해 그 사람과의 교통을 이루고, 그의 구원을 찾아 이루셨다. 잃어버린 사람은 피와 육을 지니고 있었다. 주님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨기 때문이다. 주님께서 오시는 경륜 전체가 이 사람을 위한 것이었다. 그러므로 주님 자신도 육과 피를 지니셨다. 다른 어떤 것이 아니라 아버지께서 처음 빚으신 그것을 당신 안에 하나로 모으시고, 잃어버린 것을 찾으신 것이다. 그래서 사도는 콜로새인들에게 보낸 편지에서 말한다. “여러분도 한때는 멀리 떨어져 있었고, 악한 행실로 그분의 뜻에 적대하였지만, 이제는 그분의 죽음을 통해 그분의 육으로 된 몸 안에서 화해하였습니다. 여러분을 거룩하고 정결하며 책망할 것 없이 그분 앞에 세우려는 것입니다.” 사도는 “그분의 육으로 된 몸 안에서 화해하였다”고 말한다. 의로운 육이 죄에 붙들려 있던 육을 화해시키고, 하나님과 우정을 맺도록 이끌었다는 뜻이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:3a08e9a6300228e0a07afb9916e48c5ad7b64a2fc3542198fbd6d9b73442ed3c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
      },
      "work_location": "5.h14.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:04fb4a34fde913096c2db8107862bd8d1ffa582d3bec10314f9973cf01f12feb",
        "part_links": [
          [
            "sha256:eb85b3e490dbb2201b5bd9cd3ba8823b5bbe011165cb2b0b53fe64c686d14ce0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0f331617ee55d0fb4aa44383669e81b0d215b27cceb7b7f1c819a6022c732b9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:dcdd37e3e7bbeb70be98d1aad821da6d4c9947ef4725f4769d76075ee0186f4c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 14장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 3절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2deb51c4e9736cace40dcfe3178315d222685b66cf8b80d1a8c955bd5a7e255b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:04fb4a34fde913096c2db8107862bd8d1ffa582d3bec10314f9973cf01f12feb",
            "source_revision_id": "sha256:d0f331617ee55d0fb4aa44383669e81b0d215b27cceb7b7f1c819a6022c732b9",
            "translation_revision_id": "sha256:dcdd37e3e7bbeb70be98d1aad821da6d4c9947ef4725f4769d76075ee0186f4c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4157a28419ca534ce694991424df3c2467e2bf35679b70f47293d0654db173d9",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:04fb4a34fde913096c2db8107862bd8d1ffa582d3bec10314f9973cf01f12feb",
            "source_revision_id": "sha256:d0f331617ee55d0fb4aa44383669e81b0d215b27cceb7b7f1c819a6022c732b9",
            "translation_revision_id": "sha256:dcdd37e3e7bbeb70be98d1aad821da6d4c9947ef4725f4769d76075ee0186f4c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2deb51c4e9736cace40dcfe3178315d222685b66cf8b80d1a8c955bd5a7e255b",
          "sha256:4157a28419ca534ce694991424df3c2467e2bf35679b70f47293d0654db173d9"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "이 문단은 죄의 유무에 따른 차이와 육의 실체에 따른 차이를 구별한다. 그리스도의 죄 없는 육이 죄에 붙들린 우리의 육을 화해시킨다는 논증이다.",
              "그분의 영혼에 속임수가 발견되지 않았다는 표현은 라틴어 in anima ejus에 따른 것이다.",
              "교통은 communicatio를 옮긴 말이며, 그리스도께서 사람과 육을 함께하시는 관계를 가리킨다. 에페소서 인용은 피를 통한 속량과 용서, 가까워짐을 잇는다."
            ],
            "printed_pages": [
              362
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 3절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "94d59a39b3d0572712b881a74925e9c3e2bcc3a13d8792708cacafb83a4cdb6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n375.jpg",
            "page_key": "2:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:eb85b3e490dbb2201b5bd9cd3ba8823b5bbe011165cb2b0b53fe64c686d14ce0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si quis igitur secundum hoc alteram dicit Domini carnem a nostra carne, quoniam illa quidem non peccavit, neque inventus est dolus in anima ejus, nos autem peccatores, recte dicit. Si autem alteram substantiam carnis Domino affingit, jam non constabit illi reconciliationis sermo. Reconciliatur enim illud quod fuit aliquando in inimicitia. Si autem ex altera substantia carnem attulit Dominus, jam non illud reconciliatum est Deo, quod per transgressionem factum fuerat inimicum. Nunc autem per eam quae est ad se communicationem, reconciliavit Dominus hominem Deo Patri, reconcilians nos sibi per corpus carnis suae, et sanguine suo redimens nos, quemadmodum Apostolus Ephesiis ait: In quo habuimus redemtionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum. Et rursus eisdem: Vos, inquit, qui aliquando eratis longe, facti estis juxta, in sanguine Christi. Et iterum: Inimicitias in carne sua, legem praeceptorum decretis evacuans. Et in omni autem epistola manifeste testificatur Apostolus, quoniam per carnem Domini nostri et sanguinem ejus nos salvati sumus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d0f331617ee55d0fb4aa44383669e81b0d215b27cceb7b7f1c819a6022c732b9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si quis igitur secundum hoc alteram dicit Domini carnem a nostra carne, quoniam illa quidem non peccavit, neque inventus est dolus in anima ejus, nos autem peccatores, recte dicit. Si autem alteram substantiam carnis Domino affingit, jam non constabit illi reconciliationis sermo. Reconciliatur enim illud quod fuit aliquando in inimicitia. Si autem ex altera substantia carnem attulit Dominus, jam non illud reconciliatum est Deo, quod per transgressionem factum fuerat inimicum. Nunc autem per eam quae est ad se communicationem, reconciliavit Dominus hominem Deo Patri, reconcilians nos sibi per corpus carnis suae, et sanguine suo redimens nos, quemadmodum Apostolus Ephesiis ait: In quo habuimus redemtionem per sanguinem ejus, remissionem peccatorum. Et rursus eisdem: Vos, inquit, qui aliquando eratis longe, facti estis juxta, in sanguine Christi. Et iterum: Inimicitias in carne sua, legem praeceptorum decretis evacuans. Et in omni autem epistola manifeste testificatur Apostolus, quoniam per carnem Domini nostri et sanguinem ejus nos salvati sumus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "91909e8240cfdf21ca940c94f0dc88e5fcd71b2694323dfb546876c923eb0e46",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 문단은 죄의 유무에 따른 차이와 육의 실체에 따른 차이를 구별한다. 그리스도의 죄 없는 육이 죄에 붙들린 우리의 육을 화해시킨다는 논증이다.",
          "그분의 영혼에 속임수가 발견되지 않았다는 표현은 라틴어 in anima ejus에 따른 것이다.",
          "교통은 communicatio를 옮긴 말이며, 그리스도께서 사람과 육을 함께하시는 관계를 가리킨다. 에페소서 인용은 피를 통한 속량과 용서, 가까워짐을 잇는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:eb85b3e490dbb2201b5bd9cd3ba8823b5bbe011165cb2b0b53fe64c686d14ce0"
            ],
            "text": "그러므로 누군가 다음 뜻에서 주님의 육이 우리 육과 다르다고 말한다면, 곧 그 육은 죄를 짓지 않았고 그분의 영혼에 속임수가 발견되지 않았으나, 우리는 죄인이라는 뜻이라면, 그는 올바르게 말하는 것이다. 그러나 주님께서 다른 실체의 육을 지니셨다고 꾸며 낸다면, 그에게는 화해에 관한 말이 더 이상 성립하지 않는다. 화해하는 것은 한때 적대 관계에 있던 것이기 때문이다. 주님께서 다른 실체에서 육을 가져오셨다면, 범법으로 하나님의 원수가 되었던 그것이 하나님과 화해한 셈이 아니다. 그런데 주님께서는 당신과의 교통을 통해 사람을 아버지 하나님과 화해시키셨다. 당신의 육으로 된 몸을 통해 우리를 당신과 화해시키시고, 당신의 피로 우리를 속량하신 것이다. 사도가 에베소인들에게 말한 대로이다. “우리는 그분 안에서 그분의 피를 통해 속량, 곧 죄의 용서를 받았습니다.” 같은 사람들에게 또 말한다. “여러분은 한때 멀리 있었으나 그리스도의 피 안에서 가까워졌습니다.” 또 “그분은 자기 육 안에서 적대 관계를, 곧 규정들로 된 계명의 율법을 폐하셨습니다”라고 한다. 사도는 모든 편지에서 분명하게 증언한다. 우리가 우리 주님의 육과 그분의 피를 통해 구원받았다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0f331617ee55d0fb4aa44383669e81b0d215b27cceb7b7f1c819a6022c732b9"
        ],
        "text": "그러므로 누군가 다음 뜻에서 주님의 육이 우리 육과 다르다고 말한다면, 곧 그 육은 죄를 짓지 않았고 그분의 영혼에 속임수가 발견되지 않았으나, 우리는 죄인이라는 뜻이라면, 그는 올바르게 말하는 것이다. 그러나 주님께서 다른 실체의 육을 지니셨다고 꾸며 낸다면, 그에게는 화해에 관한 말이 더 이상 성립하지 않는다. 화해하는 것은 한때 적대 관계에 있던 것이기 때문이다. 주님께서 다른 실체에서 육을 가져오셨다면, 범법으로 하나님의 원수가 되었던 그것이 하나님과 화해한 셈이 아니다. 그런데 주님께서는 당신과의 교통을 통해 사람을 아버지 하나님과 화해시키셨다. 당신의 육으로 된 몸을 통해 우리를 당신과 화해시키시고, 당신의 피로 우리를 속량하신 것이다. 사도가 에베소인들에게 말한 대로이다. “우리는 그분 안에서 그분의 피를 통해 속량, 곧 죄의 용서를 받았습니다.” 같은 사람들에게 또 말한다. “여러분은 한때 멀리 있었으나 그리스도의 피 안에서 가까워졌습니다.” 또 “그분은 자기 육 안에서 적대 관계를, 곧 규정들로 된 계명의 율법을 폐하셨습니다”라고 한다. 사도는 모든 편지에서 분명하게 증언한다. 우리가 우리 주님의 육과 그분의 피를 통해 구원받았다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:dcdd37e3e7bbeb70be98d1aad821da6d4c9947ef4725f4769d76075ee0186f4c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
      },
      "work_location": "5.h14.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f0f7d4e969cfa63e35a1f09f8fde38f863b3a0fdb81a0d0d5c76f9793bed492f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5235b1c407c25a5f3412057d1275f6fe1ca1f4e5e4f7849fdc8831dfbb37eec",
            "sha256:a11ed9fb05b755779aead01d036aa84843564d578af709c82ec53b9ea86a20d0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:855e7ce779131e1e50bc1a9243ea86d28b21957f0a55039d18470d7d73adac7a"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:5e7f3a1282179b2eaf83706380234e42698eb7b00158ae976bfc0c7b85641167"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 14장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362,
              363
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 4절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5d46281260a39493fdfe321e6548bcebb53fe34d167b8dcfca62957ebae7cd67",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f0f7d4e969cfa63e35a1f09f8fde38f863b3a0fdb81a0d0d5c76f9793bed492f",
            "source_revision_id": "sha256:855e7ce779131e1e50bc1a9243ea86d28b21957f0a55039d18470d7d73adac7a",
            "translation_revision_id": "sha256:5e7f3a1282179b2eaf83706380234e42698eb7b00158ae976bfc0c7b85641167"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:558936dc6936842ee848555e944610b54ba2c9d949e4c0ac5b65cee6a687d03d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f0f7d4e969cfa63e35a1f09f8fde38f863b3a0fdb81a0d0d5c76f9793bed492f",
            "source_revision_id": "sha256:855e7ce779131e1e50bc1a9243ea86d28b21957f0a55039d18470d7d73adac7a",
            "translation_revision_id": "sha256:5e7f3a1282179b2eaf83706380234e42698eb7b00158ae976bfc0c7b85641167"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5d46281260a39493fdfe321e6548bcebb53fe34d167b8dcfca62957ebae7cd67",
          "sha256:558936dc6936842ee848555e944610b54ba2c9d949e4c0ac5b65cee6a687d03d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h14-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 14,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103514.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              362,
              363
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 14,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "육적인 행위는 사람을 죄로 돌이켜 생명을 빼앗는 행위들이다. 같은 몸의 지체가 죄의 도구에서 의의 도구로 쓰인다는 로마서 인용이 이어진다.",
              "피로 되돌려졌다는 redhibitus를 옮긴 것이다. 363쪽 주석 3은 이 단어를 회복과 반환의 뜻으로 설명한다.",
              "머리를 붙든다는 권면에서 머리는 육으로 오신 하나님의 아들을 가리킨다. 그분이 하나님이심과 사람이심을 함께 받아들이라는 권면으로 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              362,
              363
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "joined_text": "propterea",
            "note": "362쪽 말미 prop-과 363쪽 첫 terea를 연결하여 362쪽 분절 끝에 보존한다.",
            "printed_pages": [
              362,
              363
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 14장 4절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "94d59a39b3d0572712b881a74925e9c3e2bcc3a13d8792708cacafb83a4cdb6a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n375.jpg",
            "page_key": "2:362",
            "printed_page": 362,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a5235b1c407c25a5f3412057d1275f6fe1ca1f4e5e4f7849fdc8831dfbb37eec",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si igitur caro et sanguis sunt, quae faciunt nobis vitam, non proprie de carne dictum est et sanguine, non posse ea possidere regnum Dei; sed de praedictis carnalibus actibus, qui ad peccatum transvertentes hominem, privant eum vita. Et propterea",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8b573789abf94b3b1ec2440c4d918c34d00b1862defbbd2f7688ee6234b31730",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n376.jpg",
            "page_key": "2:363",
            "printed_page": 363,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a11ed9fb05b755779aead01d036aa84843564d578af709c82ec53b9ea86a20d0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in epistola ad Romanos ait: Non ergo regnet peccatum in corpore mortali vestro ad obediendum ei: neque exhibeatis membra vestra arma injustitiae peccato: sed exhibete vosmetipsos Deo, velut a mortuis viventes, et membra vestra arma justitiae Deo. Quibus igitur membris serviebamus peccato, et fructificabamus morti, iisdem ipsis membris servire nos vult justitiae, ut fructificemus vitae. Memor igitur, dilectissime, quoniam carne Domini nostri redemtus es, et sanguine ejus redhibitus, et tenens caput, ex quo universum corpus Ecclesiae compaginatum augescit, hoc est, carnalem adventum Filii Dei, et Deum confitens, et hominem ejus firmiter excipiens, utens etiam his ostensionibus quae sunt ex Scripturis, facile evertis, quemadmodum demonstravimus, omnes eas quae postea affictae sunt haereticorum sententias.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:855e7ce779131e1e50bc1a9243ea86d28b21957f0a55039d18470d7d73adac7a",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si igitur caro et sanguis sunt, quae faciunt nobis vitam, non proprie de carne dictum est et sanguine, non posse ea possidere regnum Dei; sed de praedictis carnalibus actibus, qui ad peccatum transvertentes hominem, privant eum vita. Et propterea in epistola ad Romanos ait: Non ergo regnet peccatum in corpore mortali vestro ad obediendum ei: neque exhibeatis membra vestra arma injustitiae peccato: sed exhibete vosmetipsos Deo, velut a mortuis viventes, et membra vestra arma justitiae Deo. Quibus igitur membris serviebamus peccato, et fructificabamus morti, iisdem ipsis membris servire nos vult justitiae, ut fructificemus vitae. Memor igitur, dilectissime, quoniam carne Domini nostri redemtus es, et sanguine ejus redhibitus, et tenens caput, ex quo universum corpus Ecclesiae compaginatum augescit, hoc est, carnalem adventum Filii Dei, et Deum confitens, et hominem ejus firmiter excipiens, utens etiam his ostensionibus quae sunt ex Scripturis, facile evertis, quemadmodum demonstravimus, omnes eas quae postea affictae sunt haereticorum sententias.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e8b4a96545f64ef1904e92069f4dd4f2e0b3abcddd92795232caced7f8b72dca",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "육적인 행위는 사람을 죄로 돌이켜 생명을 빼앗는 행위들이다. 같은 몸의 지체가 죄의 도구에서 의의 도구로 쓰인다는 로마서 인용이 이어진다.",
          "피로 되돌려졌다는 redhibitus를 옮긴 것이다. 363쪽 주석 3은 이 단어를 회복과 반환의 뜻으로 설명한다.",
          "머리를 붙든다는 권면에서 머리는 육으로 오신 하나님의 아들을 가리킨다. 그분이 하나님이심과 사람이심을 함께 받아들이라는 권면으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5235b1c407c25a5f3412057d1275f6fe1ca1f4e5e4f7849fdc8831dfbb37eec",
              "sha256:a11ed9fb05b755779aead01d036aa84843564d578af709c82ec53b9ea86a20d0"
            ],
            "text": "이처럼 육과 피가 우리에게 생명을 이루어 준다면, 하나님 나라를 차지할 수 없다는 말은 육과 피 그 자체에 관한 것이 아니다. 앞서 말한 육적인 행위들에 관한 말이다. 그 행위들은 사람을 죄로 돌이켜 생명을 빼앗는다. 그래서 사도는 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그러므로 죄가 여러분의 죽을 몸을 지배하여 여러분이 죄에 복종하게 하지 마십시오. 여러분의 지체를 불의의 무기로 죄에 내주지 마십시오. 죽은 이들 가운데서 살아난 사람들처럼 여러분 자신을 하나님께 드리고, 여러분의 지체를 의의 무기로 하나님께 드리십시오.” 전에 우리가 죄를 섬기며 죽음에 이르는 열매를 맺던 바로 그 지체로, 사도는 우리가 의를 섬기기를 바란다. 생명에 이르는 열매를 맺게 하려는 것이다. 그러므로 사랑하는 이여, 기억하라. 그대는 우리 주님의 육으로 속량되었고 그분의 피로 되돌려졌다. 머리를 굳게 붙들어라. 그 머리로부터 교회의 온몸이 서로 결합되어 자라난다. 곧 하나님의 아들이 육으로 오셨으며 하나님이심을 고백하고, 그분이 사람이심을 확고히 받아들여라. 성경에서 나온 이 증거들도 사용한다면, 우리가 밝혔듯이 그대는 쉽게 무너뜨릴 수 있다. 이단자들이 뒤에 꾸며 낸 모든 주장들을 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:855e7ce779131e1e50bc1a9243ea86d28b21957f0a55039d18470d7d73adac7a"
        ],
        "text": "이처럼 육과 피가 우리에게 생명을 이루어 준다면, 하나님 나라를 차지할 수 없다는 말은 육과 피 그 자체에 관한 것이 아니다. 앞서 말한 육적인 행위들에 관한 말이다. 그 행위들은 사람을 죄로 돌이켜 생명을 빼앗는다. 그래서 사도는 로마인들에게 보낸 편지에서 말한다. “그러므로 죄가 여러분의 죽을 몸을 지배하여 여러분이 죄에 복종하게 하지 마십시오. 여러분의 지체를 불의의 무기로 죄에 내주지 마십시오. 죽은 이들 가운데서 살아난 사람들처럼 여러분 자신을 하나님께 드리고, 여러분의 지체를 의의 무기로 하나님께 드리십시오.” 전에 우리가 죄를 섬기며 죽음에 이르는 열매를 맺던 바로 그 지체로, 사도는 우리가 의를 섬기기를 바란다. 생명에 이르는 열매를 맺게 하려는 것이다. 그러므로 사랑하는 이여, 기억하라. 그대는 우리 주님의 육으로 속량되었고 그분의 피로 되돌려졌다. 머리를 굳게 붙들어라. 그 머리로부터 교회의 온몸이 서로 결합되어 자라난다. 곧 하나님의 아들이 육으로 오셨으며 하나님이심을 고백하고, 그분이 사람이심을 확고히 받아들여라. 성경에서 나온 이 증거들도 사용한다면, 우리가 밝혔듯이 그대는 쉽게 무너뜨릴 수 있다. 이단자들이 뒤에 꾸며 낸 모든 주장들을 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:5e7f3a1282179b2eaf83706380234e42698eb7b00158ae976bfc0c7b85641167",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
      },
      "work_location": "5.h14.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-14:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:4e50d085632648a8365ed02caa0b2664384bf49b33f761b7713d566da8d0323c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:f53837ebe3a39ed18a8f0168622434f933ab3f5d430e003161046214be9a6ddf",
            "sha256:26e84121798c624c3bcf49925a012e43866eaf5ba64334804d47f5fb00560aa1",
            "sha256:e34a930cece0eb40a612c8bb1cfe16751d92a2bf447a188c68138739ea67ca1d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b87868eca930dd7c9d0877a7f2a95ee88ad8eb08ffd37d380384c403f34db261"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:66bff5186523bcf9c5eee8f72f8e759899b265d466db70b54b5adf9968f5e623"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 15장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              363,
              364,
              365
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 1절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:11c6d9d77fc2601fbf62de8bce541ce773aae3f031d50a31183e2dbb1e400e56",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4e50d085632648a8365ed02caa0b2664384bf49b33f761b7713d566da8d0323c",
            "source_revision_id": "sha256:b87868eca930dd7c9d0877a7f2a95ee88ad8eb08ffd37d380384c403f34db261",
            "translation_revision_id": "sha256:66bff5186523bcf9c5eee8f72f8e759899b265d466db70b54b5adf9968f5e623"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4bdb719cba29ae2a6541ed30ecfdfbeb30142aa3fde9d55db2063ae0e9ef0142",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:4e50d085632648a8365ed02caa0b2664384bf49b33f761b7713d566da8d0323c",
            "source_revision_id": "sha256:b87868eca930dd7c9d0877a7f2a95ee88ad8eb08ffd37d380384c403f34db261",
            "translation_revision_id": "sha256:66bff5186523bcf9c5eee8f72f8e759899b265d466db70b54b5adf9968f5e623"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:11c6d9d77fc2601fbf62de8bce541ce773aae3f031d50a31183e2dbb1e400e56",
          "sha256:4bdb719cba29ae2a6541ed30ecfdfbeb30142aa3fde9d55db2063ae0e9ef0142"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              363,
              364,
              365
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "다시 태어남은 secunda generatio이다. 이 대목에서는 땅으로 돌아간 몸이 부활하는 일을 가리킨다.",
              "위로하다로 옮긴 advocare는 부르다와 권면하다의 뜻도 지닌다. 이사야 인용에서는 예루살렘에서 기뻐하며 회복되는 문맥에 놓인다.",
              "에제키엘 인용의 spiritus는 하나님의 영, 생명을 주는 숨, 사방의 바람을 함께 가리킨다. 각 문장의 생명과 호흡 문맥에 따라 영, 숨, 바람으로 옮겼다.",
              "이것들을 만드신 주님께서 아십니다에는 qui fecisti haec가 포함된다. Harvey판 364쪽 주석 4는 이 표현이 저자나 번역자를 통해 인용에 들어왔다고 설명한다.",
              "생명나무의 날과 같다는 이사야 인용에서 lignum vitae는 생명나무이다. 364쪽 주석 8은 이 표현의 칠십인역과 히브리어 본문 차이를 논한다."
            ],
            "printed_pages": [
              363,
              364,
              365
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "joined_text": "ostenditur,",
            "note": "364쪽 말미 osten-과 365쪽 첫 ditur,를 연결하여 364쪽 분절 끝에 보존한다.",
            "printed_pages": [
              364,
              365
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 1절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8b573789abf94b3b1ec2440c4d918c34d00b1862defbbd2f7688ee6234b31730",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n376.jpg",
            "page_key": "2:363",
            "printed_page": 363,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f53837ebe3a39ed18a8f0168622434f933ab3f5d430e003161046214be9a6ddf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem is qui ab initio condidit hominem, post resolutionem ejus in terram promisit ei secundam generationem, Esaias quidem sic ait: Resurgent mortui, et surgent qui in monumentis sunt, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim qui a te est, sanitas est eis. Et iterum: Ego vos advocabo, et in Hierusalem advocabimini, et videbitis, et gratulabitur cor vestrum, et ossa vestra quasi herba orientur, et cognoscetur manus Domini his qui colunt eum. Et Ezechiel autem sic: Et facta est super me",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b641a3c76de6e280f1bea5b131613e1347c487c193210fe228c0ad145691a38a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n377.jpg",
            "page_key": "2:364",
            "printed_page": 364,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:26e84121798c624c3bcf49925a012e43866eaf5ba64334804d47f5fb00560aa1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio campi, et hic erat plenus ossibus, et circumduxit me super ea in circuitum in gyro, et ecce multa super faciem campi arida valde. Et dixit ad me: Fili hominis, si vivunt ossa haec? Et dixi: Domine tu scis, qui fecisti haec. Et dixit ad me: Prophetare super ossa haec, et dices eis: Ossa arida, audite sermonem Domini. Haec dicit Dominus ossibus his: Ecce, ego superduco super vos spiritum vitae, et dabo super vos nervos, et reduco super vos carnem, et extendam super vos cutem, et dabo spiritum meum in vos, et vivetis, et cognoscetis quia ego sum Dominus. Et prophetavi, sicut praecepit mihi Dominus. Et factum est cum prophetarem, et ecce terrae motus, et adducebantur ossa unumquodque ad compaginem suam: et vidi, et ecce super ea nervi et carnes nascebantur, et ascendebant super ea cutes desuper; et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Ad spiritum propheta, fili hominis, et dic spiritui: Haec dicit Dominus: A quatuor spiritibus veni, et insuffla in mortuos istos, et vivant. Et prophetavi, quemadmodum praecepit mihi Dominus, et intravit in eos spiritus, et vixerunt, et steterunt supra pedes suos collectio multa valde. Et rursus ipse ait: Haec dicit Dominus: Ecce, ego aperiam monumenta vestra, et educam vos de monumentis vestris, et inducam vos in terram Israel, et cognoscetis, quia ego sum Dominus, cum aperiam ego sepulchra vestra, ut reducam de sepulchris populum meum, et dabo spiritum meum in vos, et vivetis, et ponam vos in terram vestram, et cognoscetis quia ego Dominus. Locutus sum, et faciam, dicit Dominus. Demiurgo itaque et hic vivificante corpora nostra mortua, quemadmodum videre adest, et resurrectionem eis repromittente et de sepulchris et monumentis suscitationem, et incorruptelam donante. Secundum enim lignum vitae, ait, dies ipsorum erunt; hic solus Deus ostenditur,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "44a8b072ede105a909c765f7967061c2598106bc4e48726ad29188ce5e28c00a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n378.jpg",
            "page_key": "2:365",
            "printed_page": 365,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e34a930cece0eb40a612c8bb1cfe16751d92a2bf447a188c68138739ea67ca1d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "qui haec facit, et ipse bonus Pater, benigne vitam donans his qui ex se non habeant vitam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b87868eca930dd7c9d0877a7f2a95ee88ad8eb08ffd37d380384c403f34db261",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem is qui ab initio condidit hominem, post resolutionem ejus in terram promisit ei secundam generationem, Esaias quidem sic ait: Resurgent mortui, et surgent qui in monumentis sunt, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim qui a te est, sanitas est eis. Et iterum: Ego vos advocabo, et in Hierusalem advocabimini, et videbitis, et gratulabitur cor vestrum, et ossa vestra quasi herba orientur, et cognoscetur manus Domini his qui colunt eum. Et Ezechiel autem sic: Et facta est super me manus Domini, et eduxit me in spiritu Dominus, et posuit me in medio campi, et hic erat plenus ossibus, et circumduxit me super ea in circuitum in gyro, et ecce multa super faciem campi arida valde. Et dixit ad me: Fili hominis, si vivunt ossa haec? Et dixi: Domine tu scis, qui fecisti haec. Et dixit ad me: Prophetare super ossa haec, et dices eis: Ossa arida, audite sermonem Domini. Haec dicit Dominus ossibus his: Ecce, ego superduco super vos spiritum vitae, et dabo super vos nervos, et reduco super vos carnem, et extendam super vos cutem, et dabo spiritum meum in vos, et vivetis, et cognoscetis quia ego sum Dominus. Et prophetavi, sicut praecepit mihi Dominus. Et factum est cum prophetarem, et ecce terrae motus, et adducebantur ossa unumquodque ad compaginem suam: et vidi, et ecce super ea nervi et carnes nascebantur, et ascendebant super ea cutes desuper; et spiritus non erat in eis. Et dixit ad me: Ad spiritum propheta, fili hominis, et dic spiritui: Haec dicit Dominus: A quatuor spiritibus veni, et insuffla in mortuos istos, et vivant. Et prophetavi, quemadmodum praecepit mihi Dominus, et intravit in eos spiritus, et vixerunt, et steterunt supra pedes suos collectio multa valde. Et rursus ipse ait: Haec dicit Dominus: Ecce, ego aperiam monumenta vestra, et educam vos de monumentis vestris, et inducam vos in terram Israel, et cognoscetis, quia ego sum Dominus, cum aperiam ego sepulchra vestra, ut reducam de sepulchris populum meum, et dabo spiritum meum in vos, et vivetis, et ponam vos in terram vestram, et cognoscetis quia ego Dominus. Locutus sum, et faciam, dicit Dominus. Demiurgo itaque et hic vivificante corpora nostra mortua, quemadmodum videre adest, et resurrectionem eis repromittente et de sepulchris et monumentis suscitationem, et incorruptelam donante. Secundum enim lignum vitae, ait, dies ipsorum erunt; hic solus Deus ostenditur, qui haec facit, et ipse bonus Pater, benigne vitam donans his qui ex se non habeant vitam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e92b86fd38b6f050c8ee800142a5d58a9fa3ac49beaf5237504887fbe9966dd6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "다시 태어남은 secunda generatio이다. 이 대목에서는 땅으로 돌아간 몸이 부활하는 일을 가리킨다.",
          "위로하다로 옮긴 advocare는 부르다와 권면하다의 뜻도 지닌다. 이사야 인용에서는 예루살렘에서 기뻐하며 회복되는 문맥에 놓인다.",
          "에제키엘 인용의 spiritus는 하나님의 영, 생명을 주는 숨, 사방의 바람을 함께 가리킨다. 각 문장의 생명과 호흡 문맥에 따라 영, 숨, 바람으로 옮겼다.",
          "이것들을 만드신 주님께서 아십니다에는 qui fecisti haec가 포함된다. Harvey판 364쪽 주석 4는 이 표현이 저자나 번역자를 통해 인용에 들어왔다고 설명한다.",
          "생명나무의 날과 같다는 이사야 인용에서 lignum vitae는 생명나무이다. 364쪽 주석 8은 이 표현의 칠십인역과 히브리어 본문 차이를 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:f53837ebe3a39ed18a8f0168622434f933ab3f5d430e003161046214be9a6ddf",
              "sha256:26e84121798c624c3bcf49925a012e43866eaf5ba64334804d47f5fb00560aa1",
              "sha256:e34a930cece0eb40a612c8bb1cfe16751d92a2bf447a188c68138739ea67ca1d"
            ],
            "text": "처음에 사람을 창조하신 분은, 사람이 땅으로 흩어진 뒤 다시 태어날 것을 약속하셨다. 이사야는 이렇게 말한다. “죽은 이들이 다시 살아나고 무덤 속에 있는 이들이 일어날 것이다. 땅속에 있는 이들이 기뻐할 것이다. 주님에게서 오는 이슬이 그들에게 치유가 되기 때문이다.” 또 “내가 너희를 위로하고, 너희는 예루살렘에서 위로받을 것이다. 너희가 보고 너희 마음이 기뻐할 것이며, 너희 뼈는 풀처럼 돋아날 것이다. 주님을 섬기는 이들은 그분의 손을 알게 될 것이다”라고 한다. 에제키엘도 이렇게 말한다. “주님의 손이 내 위에 임하였고, 주님께서 영으로 나를 이끌어 내어 들판 한가운데 두셨는데, 그곳은 뼈로 가득하였다. 주님께서는 그 뼈들 주위를 빙 둘러 다니게 하셨다. 보라, 들판 위에 뼈가 아주 많았고 몹시 말라 있었다. 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘사람의 아들아, 이 뼈들이 살아나겠느냐?’ 내가 대답하였다. ‘주님, 이것들을 만드신 주님께서 아십니다.’ 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘이 뼈들에게 예언하고 이렇게 말하여라. 마른 뼈들아, 주님의 말씀을 들어라. 주님께서 이 뼈들에게 이렇게 말씀하신다. 보라, 내가 너희 위에 생명의 영을 내려 주고, 너희 위에 힘줄을 놓고 다시 살을 입히며, 너희 위에 피부를 펼쳐 덮겠다. 내 영을 너희 안에 넣어 주면 너희가 살아날 것이며, 내가 주님인 줄 알게 될 것이다.’ 나는 주님께서 내게 명하신 대로 예언하였다. 내가 예언하자, 보라, 땅이 흔들렸고, 뼈들이 저마다 제 관절로 모여들었다. 내가 보니, 보라, 그 위로 힘줄과 살이 돋아났고, 그 위를 피부가 덮었다. 그러나 그 안에 숨은 없었다. 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘사람의 아들아, 숨에게 예언하여라. 숨에게 말하여라. 주님께서 이렇게 말씀하신다. 사방의 바람에서 와서 이 죽은 이들에게 불어라. 그들이 살아나게 하여라.’ 나는 주님께서 내게 명하신 대로 예언하였다. 숨이 그들 안으로 들어가자 그들이 살아났고, 제 발로 일어섰는데, 아주 큰 무리였다.” 그는 또 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 보라, 내가 너희 무덤을 열고, 너희를 무덤에서 이끌어 내어 이스라엘 땅으로 데려가겠다. 너희는 내가 주님인 줄 알게 될 것이다. 내가 너희 묘를 열어 내 백성을 묘에서 이끌어 낼 때에 그러할 것이다. 내 영을 너희 안에 넣어 주면 너희가 살아날 것이며, 나는 너희를 너희 땅에 두겠다. 너희는 내가 주님인 줄 알게 될 것이다. 내가 말하였으니 내가 이루겠다. 주님께서 하시는 말씀이다.” 여기서도 볼 수 있듯이, 창조주께서는 우리의 죽은 몸을 살리시며, 그 몸의 부활과 묘와 무덤에서 일어남을 약속하시고, 썩지 않음을 주신다. “그들의 날은 생명나무의 날과 같을 것이다”라고 말씀하신다. 이 일을 하시는 분이 유일한 하나님으로 드러난다. 그분은 선하신 아버지이시며, 스스로 생명을 지니지 못한 이들에게 선한 뜻으로 생명을 주신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b87868eca930dd7c9d0877a7f2a95ee88ad8eb08ffd37d380384c403f34db261"
        ],
        "text": "처음에 사람을 창조하신 분은, 사람이 땅으로 흩어진 뒤 다시 태어날 것을 약속하셨다. 이사야는 이렇게 말한다. “죽은 이들이 다시 살아나고 무덤 속에 있는 이들이 일어날 것이다. 땅속에 있는 이들이 기뻐할 것이다. 주님에게서 오는 이슬이 그들에게 치유가 되기 때문이다.” 또 “내가 너희를 위로하고, 너희는 예루살렘에서 위로받을 것이다. 너희가 보고 너희 마음이 기뻐할 것이며, 너희 뼈는 풀처럼 돋아날 것이다. 주님을 섬기는 이들은 그분의 손을 알게 될 것이다”라고 한다. 에제키엘도 이렇게 말한다. “주님의 손이 내 위에 임하였고, 주님께서 영으로 나를 이끌어 내어 들판 한가운데 두셨는데, 그곳은 뼈로 가득하였다. 주님께서는 그 뼈들 주위를 빙 둘러 다니게 하셨다. 보라, 들판 위에 뼈가 아주 많았고 몹시 말라 있었다. 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘사람의 아들아, 이 뼈들이 살아나겠느냐?’ 내가 대답하였다. ‘주님, 이것들을 만드신 주님께서 아십니다.’ 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘이 뼈들에게 예언하고 이렇게 말하여라. 마른 뼈들아, 주님의 말씀을 들어라. 주님께서 이 뼈들에게 이렇게 말씀하신다. 보라, 내가 너희 위에 생명의 영을 내려 주고, 너희 위에 힘줄을 놓고 다시 살을 입히며, 너희 위에 피부를 펼쳐 덮겠다. 내 영을 너희 안에 넣어 주면 너희가 살아날 것이며, 내가 주님인 줄 알게 될 것이다.’ 나는 주님께서 내게 명하신 대로 예언하였다. 내가 예언하자, 보라, 땅이 흔들렸고, 뼈들이 저마다 제 관절로 모여들었다. 내가 보니, 보라, 그 위로 힘줄과 살이 돋아났고, 그 위를 피부가 덮었다. 그러나 그 안에 숨은 없었다. 그분께서 내게 말씀하셨다. ‘사람의 아들아, 숨에게 예언하여라. 숨에게 말하여라. 주님께서 이렇게 말씀하신다. 사방의 바람에서 와서 이 죽은 이들에게 불어라. 그들이 살아나게 하여라.’ 나는 주님께서 내게 명하신 대로 예언하였다. 숨이 그들 안으로 들어가자 그들이 살아났고, 제 발로 일어섰는데, 아주 큰 무리였다.” 그는 또 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 보라, 내가 너희 무덤을 열고, 너희를 무덤에서 이끌어 내어 이스라엘 땅으로 데려가겠다. 너희는 내가 주님인 줄 알게 될 것이다. 내가 너희 묘를 열어 내 백성을 묘에서 이끌어 낼 때에 그러할 것이다. 내 영을 너희 안에 넣어 주면 너희가 살아날 것이며, 나는 너희를 너희 땅에 두겠다. 너희는 내가 주님인 줄 알게 될 것이다. 내가 말하였으니 내가 이루겠다. 주님께서 하시는 말씀이다.” 여기서도 볼 수 있듯이, 창조주께서는 우리의 죽은 몸을 살리시며, 그 몸의 부활과 묘와 무덤에서 일어남을 약속하시고, 썩지 않음을 주신다. “그들의 날은 생명나무의 날과 같을 것이다”라고 말씀하신다. 이 일을 하시는 분이 유일한 하나님으로 드러난다. 그분은 선하신 아버지이시며, 스스로 생명을 지니지 못한 이들에게 선한 뜻으로 생명을 주신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:66bff5186523bcf9c5eee8f72f8e759899b265d466db70b54b5adf9968f5e623",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
      },
      "work_location": "5.h15.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bbe52e06703f77ddf49ae77016608b8a75d37453b2c77b77733c8cf82ffd7c69",
        "part_links": [
          [
            "sha256:62ebf34e9a71a60ffce77762d09b0d21cc319af45d669fa7733cf3afa02cf10f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:01b2b14c855fc20c5a79c971957d0bc53eec68cc43d6e365fbe9f8737383649b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7f304edfc4de07526ec00183c1e0c1bb9b0dd046c1c5be990cd196360f0a4413"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 15장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 2절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b8a77b52215e76cbb2492dece62a5b49902c934979db93378a2f614ae3675b8a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bbe52e06703f77ddf49ae77016608b8a75d37453b2c77b77733c8cf82ffd7c69",
            "source_revision_id": "sha256:01b2b14c855fc20c5a79c971957d0bc53eec68cc43d6e365fbe9f8737383649b",
            "translation_revision_id": "sha256:7f304edfc4de07526ec00183c1e0c1bb9b0dd046c1c5be990cd196360f0a4413"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:750763ab68b118d35350985954cdc59ba2b420e2913ef41088387c99da64c2e6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bbe52e06703f77ddf49ae77016608b8a75d37453b2c77b77733c8cf82ffd7c69",
            "source_revision_id": "sha256:01b2b14c855fc20c5a79c971957d0bc53eec68cc43d6e365fbe9f8737383649b",
            "translation_revision_id": "sha256:7f304edfc4de07526ec00183c1e0c1bb9b0dd046c1c5be990cd196360f0a4413"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b8a77b52215e76cbb2492dece62a5b49902c934979db93378a2f614ae3675b8a",
          "sha256:750763ab68b118d35350985954cdc59ba2b420e2913ef41088387c99da64c2e6"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "하나님의 손은 처음 사람을 빚으시고 모태에서도 빚으시는 말씀을 가리킨다. 진흙으로 눈을 고치신 행위가 창세기의 사람 창조와 연결된다.",
              "모태에서 빚지 않은 채 두셨던 것은 praetermisit plasmare를 옮긴 표현이다. 보이지 않는 창조와 사람들 앞에서 이루어진 치유가 이어진다.",
              "생명의 무리는 cohortem vitae이다. 잃어버린 양을 어깨에 메어 되찾는 목자의 장면으로 구원을 묘사한다."
            ],
            "printed_pages": [
              365
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 2절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "44a8b072ede105a909c765f7967061c2598106bc4e48726ad29188ce5e28c00a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n378.jpg",
            "page_key": "2:365",
            "printed_page": 365,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:62ebf34e9a71a60ffce77762d09b0d21cc319af45d669fa7733cf3afa02cf10f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc manifestissime Dominus ostendit se et Patrem quidem suis discipulis, ne scilicet quaererent alterum Deum, praeter eum qui plasmaverit hominem, et afflatum vitae donaverit ei; neque in tantam insaniam procederent, uti super Demiurgum alterum affingerent patrem. Et ideo reliquos quidem omnes, quibuscunque propter transgressionem eorum eveniebant languores, curabat sermone: quibus et dicebat: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat; manifestans quoniam propter inobedientiae peccatum subsecuti sunt languores hominibus. Ei autem qui caecus fuerat a nativitate, jam non per sermonem, sed per operationem praestitit visum; non vane, neque prout evenit hoc faciens, sed ut ostenderet manum Dei, eam quae ab initio plasmavit hominem. Et propterea interrogantibus eum discipulis, qua ex causa caecus natus esset, utrumne sua an parentum culpa? ait: Nec hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in ipso. Opera autem Dei plasmatio est hominis. Hanc enim per operationem fecit, quemadmodum Scriptura ait: Et sumsit Dominus limum de terra, et plasmavit hominem. Quapropter et Dominus exspuit in terram, et fecit lutum, et superlinivit illud oculis ostendens antiquam plasmationem quemadmodum facta est, et manum Dei manifestans his qui intelligere possint, per quam e limo plasmatus est homo. Quod enim in ventre plasmare praetermisit artifex Verbum, hoc in manifesto adimplevit; uti manifestarentur opera Dei in ipso, nec jam alteram requireremus manum, per quam plasmatus est homo, neque alterum patrem: scientes quoniam quae plasmavit nos initio, et plasmat in ventre manus Dei, haec in novissimis temporibus perditos exquisivit nos, suam lucrifaciens et super humeros assumens ovem perditam, et cum gratulatione in cohortem restituens vitae.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:01b2b14c855fc20c5a79c971957d0bc53eec68cc43d6e365fbe9f8737383649b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc manifestissime Dominus ostendit se et Patrem quidem suis discipulis, ne scilicet quaererent alterum Deum, praeter eum qui plasmaverit hominem, et afflatum vitae donaverit ei; neque in tantam insaniam procederent, uti super Demiurgum alterum affingerent patrem. Et ideo reliquos quidem omnes, quibuscunque propter transgressionem eorum eveniebant languores, curabat sermone: quibus et dicebat: Ecce sanus factus es, jam noli peccare, ne quid tibi deterius fiat; manifestans quoniam propter inobedientiae peccatum subsecuti sunt languores hominibus. Ei autem qui caecus fuerat a nativitate, jam non per sermonem, sed per operationem praestitit visum; non vane, neque prout evenit hoc faciens, sed ut ostenderet manum Dei, eam quae ab initio plasmavit hominem. Et propterea interrogantibus eum discipulis, qua ex causa caecus natus esset, utrumne sua an parentum culpa? ait: Nec hic peccavit, neque parentes ejus, sed ut manifestentur opera Dei in ipso. Opera autem Dei plasmatio est hominis. Hanc enim per operationem fecit, quemadmodum Scriptura ait: Et sumsit Dominus limum de terra, et plasmavit hominem. Quapropter et Dominus exspuit in terram, et fecit lutum, et superlinivit illud oculis ostendens antiquam plasmationem quemadmodum facta est, et manum Dei manifestans his qui intelligere possint, per quam e limo plasmatus est homo. Quod enim in ventre plasmare praetermisit artifex Verbum, hoc in manifesto adimplevit; uti manifestarentur opera Dei in ipso, nec jam alteram requireremus manum, per quam plasmatus est homo, neque alterum patrem: scientes quoniam quae plasmavit nos initio, et plasmat in ventre manus Dei, haec in novissimis temporibus perditos exquisivit nos, suam lucrifaciens et super humeros assumens ovem perditam, et cum gratulatione in cohortem restituens vitae.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f8cb15320554ae6ccbddbb2d8487d14e38d8451f783c2ff45cb770d453c9da49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하나님의 손은 처음 사람을 빚으시고 모태에서도 빚으시는 말씀을 가리킨다. 진흙으로 눈을 고치신 행위가 창세기의 사람 창조와 연결된다.",
          "모태에서 빚지 않은 채 두셨던 것은 praetermisit plasmare를 옮긴 표현이다. 보이지 않는 창조와 사람들 앞에서 이루어진 치유가 이어진다.",
          "생명의 무리는 cohortem vitae이다. 잃어버린 양을 어깨에 메어 되찾는 목자의 장면으로 구원을 묘사한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:62ebf34e9a71a60ffce77762d09b0d21cc319af45d669fa7733cf3afa02cf10f"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서는 제자들에게 당신과 아버지를 아주 분명하게 드러내셨다. 그들이 다른 하나님을 찾지 않게 하시려는 것이었다. 사람을 빚으시고 생명의 숨을 주신 바로 그분 외에 다른 신을 찾거나, 그토록 큰 광기에 빠져 창조주 위에 또 다른 아버지를 꾸며 내지 않게 하시려는 것이었다. 그래서 자신의 범법 때문에 병든 다른 모든 사람은 말씀으로 고치셨다. 그들에게 말씀하셨다. “보아라, 네가 나았다. 더 나쁜 일이 네게 생기지 않도록 이제 죄를 짓지 마라.” 불순종의 죄 때문에 사람들에게 병이 뒤따랐음을 밝히신 것이다. 그러나 태어날 때부터 보지 못하던 사람에게는 말씀이 아니라 손수 행하심으로 시력을 주셨다. 이 일을 무의미하게 혹은 우연히 하신 것이 아니라, 처음부터 사람을 빚으신 하나님의 손을 드러내시려는 것이었다. 그러므로 제자들이 그 사람이 무슨 이유로 눈먼 채 태어났는지, 그의 잘못 때문인지 부모의 잘못 때문인지 묻자, 주님께서는 “이 사람이나 그의 부모가 죄를 지어서가 아니라, 그에게서 하나님의 일들이 드러나게 하려는 것이다”라고 말씀하셨다. 하나님의 일이란 사람을 빚으시는 것이다. 그분께서 손수 일하여 사람을 빚으셨으니, 성경의 말씀과 같다. “주님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨다.” 그러므로 주님께서는 땅에 침을 뱉어 진흙을 만드시고, 그것을 눈에 바르셔서 옛 빚으심이 어떻게 이루어졌는지 드러내셨다. 깨달을 수 있는 사람들에게 하나님의 손을 드러내신 것이다. 그 손으로 사람이 진흙에서 빚어졌다. 장인이신 말씀께서 모태에서 빚지 않은 채 두셨던 것을, 이제 드러나게 완성하셨다. 그에게서 하나님의 일들이 드러나고, 우리가 더는 사람을 빚은 다른 손을 찾거나, 다른 아버지를 찾지 않게 하시려는 것이었다. 우리는 처음에 우리를 빚으셨고 지금도 모태에서 빚으시는 하나님의 손이, 마지막 때에 잃어버린 우리를 찾으셨음을 안다. 자기 것인 잃어버린 양을 되찾아 어깨에 메고, 기뻐하며 생명의 무리로 돌려놓으셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:01b2b14c855fc20c5a79c971957d0bc53eec68cc43d6e365fbe9f8737383649b"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서는 제자들에게 당신과 아버지를 아주 분명하게 드러내셨다. 그들이 다른 하나님을 찾지 않게 하시려는 것이었다. 사람을 빚으시고 생명의 숨을 주신 바로 그분 외에 다른 신을 찾거나, 그토록 큰 광기에 빠져 창조주 위에 또 다른 아버지를 꾸며 내지 않게 하시려는 것이었다. 그래서 자신의 범법 때문에 병든 다른 모든 사람은 말씀으로 고치셨다. 그들에게 말씀하셨다. “보아라, 네가 나았다. 더 나쁜 일이 네게 생기지 않도록 이제 죄를 짓지 마라.” 불순종의 죄 때문에 사람들에게 병이 뒤따랐음을 밝히신 것이다. 그러나 태어날 때부터 보지 못하던 사람에게는 말씀이 아니라 손수 행하심으로 시력을 주셨다. 이 일을 무의미하게 혹은 우연히 하신 것이 아니라, 처음부터 사람을 빚으신 하나님의 손을 드러내시려는 것이었다. 그러므로 제자들이 그 사람이 무슨 이유로 눈먼 채 태어났는지, 그의 잘못 때문인지 부모의 잘못 때문인지 묻자, 주님께서는 “이 사람이나 그의 부모가 죄를 지어서가 아니라, 그에게서 하나님의 일들이 드러나게 하려는 것이다”라고 말씀하셨다. 하나님의 일이란 사람을 빚으시는 것이다. 그분께서 손수 일하여 사람을 빚으셨으니, 성경의 말씀과 같다. “주님께서 땅에서 진흙을 취하여 사람을 빚으셨다.” 그러므로 주님께서는 땅에 침을 뱉어 진흙을 만드시고, 그것을 눈에 바르셔서 옛 빚으심이 어떻게 이루어졌는지 드러내셨다. 깨달을 수 있는 사람들에게 하나님의 손을 드러내신 것이다. 그 손으로 사람이 진흙에서 빚어졌다. 장인이신 말씀께서 모태에서 빚지 않은 채 두셨던 것을, 이제 드러나게 완성하셨다. 그에게서 하나님의 일들이 드러나고, 우리가 더는 사람을 빚은 다른 손을 찾거나, 다른 아버지를 찾지 않게 하시려는 것이었다. 우리는 처음에 우리를 빚으셨고 지금도 모태에서 빚으시는 하나님의 손이, 마지막 때에 잃어버린 우리를 찾으셨음을 안다. 자기 것인 잃어버린 양을 되찾아 어깨에 메고, 기뻐하며 생명의 무리로 돌려놓으셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7f304edfc4de07526ec00183c1e0c1bb9b0dd046c1c5be990cd196360f0a4413",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
      },
      "work_location": "5.h15.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bffb20392800e969c65b0f3f87a10c103cf495cff7f7441ddb7b9b944efc218e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:146e8f6a84641578d85162c76a8c2740cce5c33e72b3ac5f306e90df202a38ba",
            "sha256:269028f89b494ab906f525c9e461483f6f8c51c959d2a61b6ea58f4d87883043"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebf607e5bf9bff9284deda6fbf83af34f3c8599f3158421341f86d7bccf86181"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ee55fde9da7810138264ed118022f000cbec1f96cf0a5f61144eec07fd0ef8ff"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 15장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365,
              366
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 3절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:12b9788fd7aafb256b1b29388a5f9be7681637c0c2357e027ed47333379d6582",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bffb20392800e969c65b0f3f87a10c103cf495cff7f7441ddb7b9b944efc218e",
            "source_revision_id": "sha256:ebf607e5bf9bff9284deda6fbf83af34f3c8599f3158421341f86d7bccf86181",
            "translation_revision_id": "sha256:ee55fde9da7810138264ed118022f000cbec1f96cf0a5f61144eec07fd0ef8ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6a5bc92a0be26acc71c0018872907482d83c19c4a7f7e2ef9c3f22c1d130eeea",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bffb20392800e969c65b0f3f87a10c103cf495cff7f7441ddb7b9b944efc218e",
            "source_revision_id": "sha256:ebf607e5bf9bff9284deda6fbf83af34f3c8599f3158421341f86d7bccf86181",
            "translation_revision_id": "sha256:ee55fde9da7810138264ed118022f000cbec1f96cf0a5f61144eec07fd0ef8ff"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:12b9788fd7aafb256b1b29388a5f9be7681637c0c2357e027ed47333379d6582",
          "sha256:6a5bc92a0be26acc71c0018872907482d83c19c4a7f7e2ef9c3f22c1d130eeea"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              365,
              366
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "부분으로 전체를 드러낸다는 말에서 부분은 시력의 형성이며, 전체는 사람 전체의 창조이다.",
              "다시 태어나는 씻음은 lavacrum regenerationis이다. 실로암에서 씻고 보게 된 사건을 몸의 회복과 새로 남에 연결한다.",
              "갈라디아서 인용은 하나님을 가리키는 ei와 그분을 전한다는 eum으로 이어진다. 인용문은 때에 해당하는 종속절 형태로 끝난다."
            ],
            "printed_pages": [
              365,
              366
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 3절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "44a8b072ede105a909c765f7967061c2598106bc4e48726ad29188ce5e28c00a",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n378.jpg",
            "page_key": "2:365",
            "printed_page": 365,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:146e8f6a84641578d85162c76a8c2740cce5c33e72b3ac5f306e90df202a38ba",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem in ventre plasmat nos Verbum Dei, ait Hieremiae: Priusquam plasmarem te in utero novi te, et priusquam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te. Sed et Paulus similiter ait: Quando autem complacuit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "850e2c8214fb77b1c40e7a17b21d512d10bebaccddb76889faef0dc7a0031425",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n379.jpg",
            "page_key": "2:366",
            "printed_page": 366,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:269028f89b494ab906f525c9e461483f6f8c51c959d2a61b6ea58f4d87883043",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ei, qui me segregavit ex utero matris meae, uti evangelisarem eum in gentibus. Cum ergo in ventre a Verbo plasmemur, idipsum Verbum ei, qui a nativitate caecus fuerat, formavit visionem, eum qui in abscondito plasmator noster est in manifesto ostendens, quoniam ipsum Verbum manifestum hominibus factum fuerat: et antiquam plasmationem Adae disserens, et quomodo factus est, et per quam plasmatus est manum, ex parte totum ostendens. Qui enim visionem formavit Dominus, hic est qui universum hominem formavit, voluntati Patris deserviens. Et quoniam in illa plasmatione, quae secundum Adam fuit, in transgressione factus homo, indigebat lavacro regenerationis, postquam linivit lutum super oculos ejus, dixit ei: Vade in Siloam, et lavare; simul et plasmationem, et eam quae est per lavacrum regenerationem restituens ei. Et propter hoc lotus venit videns, ut et suum cognosceret plasmatorem, et disceret homo eum qui donavit ei vitam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ebf607e5bf9bff9284deda6fbf83af34f3c8599f3158421341f86d7bccf86181",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem in ventre plasmat nos Verbum Dei, ait Hieremiae: Priusquam plasmarem te in utero novi te, et priusquam exires de vulva sanctificavi te, et prophetam in gentibus posui te. Sed et Paulus similiter ait: Quando autem complacuit ei, qui me segregavit ex utero matris meae, uti evangelisarem eum in gentibus. Cum ergo in ventre a Verbo plasmemur, idipsum Verbum ei, qui a nativitate caecus fuerat, formavit visionem, eum qui in abscondito plasmator noster est in manifesto ostendens, quoniam ipsum Verbum manifestum hominibus factum fuerat: et antiquam plasmationem Adae disserens, et quomodo factus est, et per quam plasmatus est manum, ex parte totum ostendens. Qui enim visionem formavit Dominus, hic est qui universum hominem formavit, voluntati Patris deserviens. Et quoniam in illa plasmatione, quae secundum Adam fuit, in transgressione factus homo, indigebat lavacro regenerationis, postquam linivit lutum super oculos ejus, dixit ei: Vade in Siloam, et lavare; simul et plasmationem, et eam quae est per lavacrum regenerationem restituens ei. Et propter hoc lotus venit videns, ut et suum cognosceret plasmatorem, et disceret homo eum qui donavit ei vitam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1666c8f1738cb9712cc9b2e0649e2756de45ff999a4420e154883755a28cfe98",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "부분으로 전체를 드러낸다는 말에서 부분은 시력의 형성이며, 전체는 사람 전체의 창조이다.",
          "다시 태어나는 씻음은 lavacrum regenerationis이다. 실로암에서 씻고 보게 된 사건을 몸의 회복과 새로 남에 연결한다.",
          "갈라디아서 인용은 하나님을 가리키는 ei와 그분을 전한다는 eum으로 이어진다. 인용문은 때에 해당하는 종속절 형태로 끝난다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:146e8f6a84641578d85162c76a8c2740cce5c33e72b3ac5f306e90df202a38ba",
              "sha256:269028f89b494ab906f525c9e461483f6f8c51c959d2a61b6ea58f4d87883043"
            ],
            "text": "하나님의 말씀이 모태에서 우리를 빚으시므로, 예레미야에게 말씀하셨다. “너를 자궁에서 빚기 전에 내가 너를 알았고, 네가 모태에서 나오기 전에 너를 거룩하게 하였으며, 너를 민족들 가운데 예언자로 세웠다.” 바울도 마찬가지로 말한다. “나를 어머니의 모태에서부터 따로 세우신 분께서, 내가 민족들에게 그분의 복음을 전하는 것을 기뻐하셨을 때에.” 이처럼 우리가 모태에서 말씀에 의해 빚어지므로, 바로 그 말씀이 태어날 때부터 보지 못하던 사람에게 시력을 만들어 주셨다. 보이지 않는 곳에서 우리를 빚으시는 분이 누구인지 드러내신 것이다. 말씀 자신이 사람들에게 드러나셨기 때문이다. 그분은 아담이 옛날에 어떻게 빚어졌는지, 어떻게 만들어졌으며 어느 손으로 빚어졌는지 설명하시고, 부분으로 전체를 드러내셨다. 시력을 만들어 주신 주님은, 아버지의 뜻을 받들어 사람 전체를 만드신 바로 그분이다. 아담을 따라 빚어진 사람이 범법에 빠져 다시 태어나는 씻음을 필요로 하였으므로, 주님께서는 그의 눈에 진흙을 바르신 뒤 말씀하셨다. “실로암으로 가서 씻어라.” 그에게 빚어진 몸과 씻음을 통한 새로 남을 함께 회복시켜 주신 것이다. 그래서 그는 씻고 나서 보게 되어 돌아왔다. 자기를 빚으신 분을 알아보고, 그 사람이 자기에게 생명을 주신 분을 알게 하시려는 것이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ebf607e5bf9bff9284deda6fbf83af34f3c8599f3158421341f86d7bccf86181"
        ],
        "text": "하나님의 말씀이 모태에서 우리를 빚으시므로, 예레미야에게 말씀하셨다. “너를 자궁에서 빚기 전에 내가 너를 알았고, 네가 모태에서 나오기 전에 너를 거룩하게 하였으며, 너를 민족들 가운데 예언자로 세웠다.” 바울도 마찬가지로 말한다. “나를 어머니의 모태에서부터 따로 세우신 분께서, 내가 민족들에게 그분의 복음을 전하는 것을 기뻐하셨을 때에.” 이처럼 우리가 모태에서 말씀에 의해 빚어지므로, 바로 그 말씀이 태어날 때부터 보지 못하던 사람에게 시력을 만들어 주셨다. 보이지 않는 곳에서 우리를 빚으시는 분이 누구인지 드러내신 것이다. 말씀 자신이 사람들에게 드러나셨기 때문이다. 그분은 아담이 옛날에 어떻게 빚어졌는지, 어떻게 만들어졌으며 어느 손으로 빚어졌는지 설명하시고, 부분으로 전체를 드러내셨다. 시력을 만들어 주신 주님은, 아버지의 뜻을 받들어 사람 전체를 만드신 바로 그분이다. 아담을 따라 빚어진 사람이 범법에 빠져 다시 태어나는 씻음을 필요로 하였으므로, 주님께서는 그의 눈에 진흙을 바르신 뒤 말씀하셨다. “실로암으로 가서 씻어라.” 그에게 빚어진 몸과 씻음을 통한 새로 남을 함께 회복시켜 주신 것이다. 그래서 그는 씻고 나서 보게 되어 돌아왔다. 자기를 빚으신 분을 알아보고, 그 사람이 자기에게 생명을 주신 분을 알게 하시려는 것이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ee55fde9da7810138264ed118022f000cbec1f96cf0a5f61144eec07fd0ef8ff",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
      },
      "work_location": "5.h15.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ce0175cd472e770718a8843c0d09b78ea986dd835bef506022269b7dad46a84f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:62f49951e89dbe04caf872caac912b3149b1be3602117b0ae0b59dd61b74eca8",
            "sha256:e76f52407ad369a5e0bacf2056db37c6c2d659f0c253ff1c2a2aa3c1949164ca"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cad02a82749e2650b5ae142e21d157cc7e0fcaecfc1fdceb9cc222d938c03099"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:b8b64f3db9778f66852c494bea94dc486e99640d1dddde70d7086a960b9b2774"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 15장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              366,
              367
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 4절이며 통상 인용 위치와 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:30428952b025fcbbe569707d9db3b37cc98367dcd76566029e59ff9dcff784ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ce0175cd472e770718a8843c0d09b78ea986dd835bef506022269b7dad46a84f",
            "source_revision_id": "sha256:cad02a82749e2650b5ae142e21d157cc7e0fcaecfc1fdceb9cc222d938c03099",
            "translation_revision_id": "sha256:b8b64f3db9778f66852c494bea94dc486e99640d1dddde70d7086a960b9b2774"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:86ed9bb6f017190a523400b4571975bab48486fd018bbbc15b9d1245af5c863d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ce0175cd472e770718a8843c0d09b78ea986dd835bef506022269b7dad46a84f",
            "source_revision_id": "sha256:cad02a82749e2650b5ae142e21d157cc7e0fcaecfc1fdceb9cc222d938c03099",
            "translation_revision_id": "sha256:b8b64f3db9778f66852c494bea94dc486e99640d1dddde70d7086a960b9b2774"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:30428952b025fcbbe569707d9db3b37cc98367dcd76566029e59ff9dcff784ee",
          "sha256:86ed9bb6f017190a523400b4571975bab48486fd018bbbc15b9d1245af5c863d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h15-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 15,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103515.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              366,
              367
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 15,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "흘러 퍼지는 물질은 fluida materia et effusa이다. 이레네우스는 눈과 몸이 같은 땅의 흙에서 빚어졌다는 논거로 발렌티누스 계열의 인간 창조 설명에 답한다.",
              "아담으로부터 눈멀어 있던 사람은 ab Adam caecus를 옮긴 것이다. 태어날 때부터 보지 못하던 사람의 치유를 아담에게서 이어진 인류의 회복과 연결하는 표현이다.",
              "처음에 아담을 찾으신 하나님과 마지막 때 그의 후손을 찾으신 말씀이 같은 음성으로 연결된다. 저녁이라는 시간 표현도 두 장면을 잇는다."
            ],
            "printed_pages": [
              366,
              367
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "joined_text": "recommemorans",
            "note": "366쪽 말미 recom-과 367쪽 첫 memorans를 연결하여 366쪽 분절 끝에 보존한다.",
            "printed_pages": [
              366,
              367
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "page_word_join"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 15장 4절이며 통상 인용 위치와 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "850e2c8214fb77b1c40e7a17b21d512d10bebaccddb76889faef0dc7a0031425",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n379.jpg",
            "page_key": "2:366",
            "printed_page": 366,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:62f49951e89dbe04caf872caac912b3149b1be3602117b0ae0b59dd61b74eca8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Excidunt itaque et hi qui a Valentino sunt, dicentes, non ex hac terra plasmatum esse hominem, sed a fluida materia et effusa. Ex qua enim terra Dominus ei formavit oculos, ex hac manifestum est quoniam et ab initio plasmatus est homo. Non enim consequens erat, aliunde quidem oculos, aliunde autem reliquum corpus plasmatum esse: quemadmodum nec consequens est, alterum quidem corpus, alterum vero plasmasse oculos. Sed idem ipse qui ab initio plasmavit Adam, cum quo et loquebatur Pater: Faciamus hominem secundum imaginem et similitudinem nostram; in novissimis temporibus semetipsum manifestans hominibus, ei qui ab Adam caecus erat, formavit visionem. Et propter hoc Scriptura significans quod futurum erat, ait, abscondito Adam propter inobedientiam, Dominum venisse vespere ad eum, et evocasse eum, et dixisse: Ubi es? Hoc est, quoniam in novissimis temporibus idipsum venit Verbum Dei advocare hominem, recommemorans",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9b39a6cfd331f8456480a3181972d9ae9b4c7677c2d9bed6ed8fcbbaac48a99d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n380.jpg",
            "page_key": "2:367",
            "printed_page": 367,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e76f52407ad369a5e0bacf2056db37c6c2d659f0c253ff1c2a2aa3c1949164ca",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum opera sua, in quibus degens absconditus fuerat Domino. Quemadmodum enim tunc ad Adam vespere locutus est exquirens illum Deus; sic in novissimis temporibus per eandem vocem visitavit exquirens genus ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cad02a82749e2650b5ae142e21d157cc7e0fcaecfc1fdceb9cc222d938c03099",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Excidunt itaque et hi qui a Valentino sunt, dicentes, non ex hac terra plasmatum esse hominem, sed a fluida materia et effusa. Ex qua enim terra Dominus ei formavit oculos, ex hac manifestum est quoniam et ab initio plasmatus est homo. Non enim consequens erat, aliunde quidem oculos, aliunde autem reliquum corpus plasmatum esse: quemadmodum nec consequens est, alterum quidem corpus, alterum vero plasmasse oculos. Sed idem ipse qui ab initio plasmavit Adam, cum quo et loquebatur Pater: Faciamus hominem secundum imaginem et similitudinem nostram; in novissimis temporibus semetipsum manifestans hominibus, ei qui ab Adam caecus erat, formavit visionem. Et propter hoc Scriptura significans quod futurum erat, ait, abscondito Adam propter inobedientiam, Dominum venisse vespere ad eum, et evocasse eum, et dixisse: Ubi es? Hoc est, quoniam in novissimis temporibus idipsum venit Verbum Dei advocare hominem, recommemorans eum opera sua, in quibus degens absconditus fuerat Domino. Quemadmodum enim tunc ad Adam vespere locutus est exquirens illum Deus; sic in novissimis temporibus per eandem vocem visitavit exquirens genus ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0b0955c2107a550a9d983ae00c3da6533c72dbd22bd9f59ec62fe1aa39223208",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "흘러 퍼지는 물질은 fluida materia et effusa이다. 이레네우스는 눈과 몸이 같은 땅의 흙에서 빚어졌다는 논거로 발렌티누스 계열의 인간 창조 설명에 답한다.",
          "아담으로부터 눈멀어 있던 사람은 ab Adam caecus를 옮긴 것이다. 태어날 때부터 보지 못하던 사람의 치유를 아담에게서 이어진 인류의 회복과 연결하는 표현이다.",
          "처음에 아담을 찾으신 하나님과 마지막 때 그의 후손을 찾으신 말씀이 같은 음성으로 연결된다. 저녁이라는 시간 표현도 두 장면을 잇는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:62f49951e89dbe04caf872caac912b3149b1be3602117b0ae0b59dd61b74eca8",
              "sha256:e76f52407ad369a5e0bacf2056db37c6c2d659f0c253ff1c2a2aa3c1949164ca"
            ],
            "text": "그러므로 발렌티누스를 따르는 사람들의 주장도 무너진다. 그들은 사람이 이 땅의 흙으로 빚어진 것이 아니라, 흘러 퍼지는 물질에서 빚어졌다고 말한다. 주님께서 그 사람의 눈을 만드실 때 쓰신 바로 그 흙으로, 처음에도 사람이 빚어졌음이 분명하다. 눈은 다른 재료에서, 나머지 몸은 또 다른 재료에서 빚어졌다는 것은 이치에 맞지 않다. 몸을 빚은 분과 눈을 빚은 분이 서로 다르다는 것도 이치에 맞지 않는다. 처음에 아담을 빚으신 바로 그분, 아버지께서 함께 말씀을 나누시며 “우리의 형상과 닮음을 따라 사람을 만들자”라고 하셨던 그분이, 마지막 때에 사람들에게 당신을 드러내시고, 아담으로부터 눈멀어 있던 사람에게 시력을 만들어 주셨다. 그래서 성경은 앞으로 일어날 일을 가리키며 이렇게 말한다. 아담이 불순종 때문에 숨었을 때, 주님께서 저녁에 그를 찾아오셔서 불러 내시며 “네가 어디 있느냐?”라고 하셨다는 것이다. 이는 마지막 때에 바로 그 하나님의 말씀이 사람을 부르러 오셨다는 뜻이다. 그 사람에게 자기 행위들을 되새겨 주셨다. 그 행위들 가운데 살면서 주님에게서 숨어 있었기 때문이다. 그때 하나님께서 저녁에 아담을 찾으며 말씀하셨듯이, 마지막 때에도 같은 음성으로 아담의 후손들을 찾으러 오셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cad02a82749e2650b5ae142e21d157cc7e0fcaecfc1fdceb9cc222d938c03099"
        ],
        "text": "그러므로 발렌티누스를 따르는 사람들의 주장도 무너진다. 그들은 사람이 이 땅의 흙으로 빚어진 것이 아니라, 흘러 퍼지는 물질에서 빚어졌다고 말한다. 주님께서 그 사람의 눈을 만드실 때 쓰신 바로 그 흙으로, 처음에도 사람이 빚어졌음이 분명하다. 눈은 다른 재료에서, 나머지 몸은 또 다른 재료에서 빚어졌다는 것은 이치에 맞지 않다. 몸을 빚은 분과 눈을 빚은 분이 서로 다르다는 것도 이치에 맞지 않는다. 처음에 아담을 빚으신 바로 그분, 아버지께서 함께 말씀을 나누시며 “우리의 형상과 닮음을 따라 사람을 만들자”라고 하셨던 그분이, 마지막 때에 사람들에게 당신을 드러내시고, 아담으로부터 눈멀어 있던 사람에게 시력을 만들어 주셨다. 그래서 성경은 앞으로 일어날 일을 가리키며 이렇게 말한다. 아담이 불순종 때문에 숨었을 때, 주님께서 저녁에 그를 찾아오셔서 불러 내시며 “네가 어디 있느냐?”라고 하셨다는 것이다. 이는 마지막 때에 바로 그 하나님의 말씀이 사람을 부르러 오셨다는 뜻이다. 그 사람에게 자기 행위들을 되새겨 주셨다. 그 행위들 가운데 살면서 주님에게서 숨어 있었기 때문이다. 그때 하나님께서 저녁에 아담을 찾으며 말씀하셨듯이, 마지막 때에도 같은 음성으로 아담의 후손들을 찾으러 오셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:b8b64f3db9778f66852c494bea94dc486e99640d1dddde70d7086a960b9b2774",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
      },
      "work_location": "5.h15.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-15:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9c0241171d9e69448f3e2ba64e2428c9bd10a41b1f52168750a9dcb586295e2e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ba55a7e9037e337998ce2fd7a12b5c3210f6f4bf84288dd51c63925753a2fa64",
            "sha256:7cf56e964c5fedaa8cdef004e15530c09e9c39cad9c9ddb361b66dd245e9e8b0"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:700ee3823457310b67f1e58c300a707bbd6a9de79e8eced55d39fad007e98749"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:838e006995228d1d3561fa873268b9c59a6851bf5390a82a61cfb00ba4854912"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 16장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103516.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              367,
              368
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 16장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:182f47f4a74be8b577c07af42d9a1ab1fccecb7fb1806d0e4d91e0fff329434a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c0241171d9e69448f3e2ba64e2428c9bd10a41b1f52168750a9dcb586295e2e",
            "source_revision_id": "sha256:700ee3823457310b67f1e58c300a707bbd6a9de79e8eced55d39fad007e98749",
            "translation_revision_id": "sha256:838e006995228d1d3561fa873268b9c59a6851bf5390a82a61cfb00ba4854912"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6ff636ab8ae78cbf7b3d7eb698f7a426530ebc795dddd6cbb07e449da4c7eccd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9c0241171d9e69448f3e2ba64e2428c9bd10a41b1f52168750a9dcb586295e2e",
            "source_revision_id": "sha256:700ee3823457310b67f1e58c300a707bbd6a9de79e8eced55d39fad007e98749",
            "translation_revision_id": "sha256:838e006995228d1d3561fa873268b9c59a6851bf5390a82a61cfb00ba4854912"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:182f47f4a74be8b577c07af42d9a1ab1fccecb7fb1806d0e4d91e0fff329434a",
          "sha256:6ff636ab8ae78cbf7b3d7eb698f7a426530ebc795dddd6cbb07e449da4c7eccd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103516.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              367,
              368
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1,
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "normalization_note": "줄바꿈으로 갈라진 낱말을 연결하고 각주 표지는 제외했다. 여러 쪽에 걸친 낱말은 시작 쪽에 온전히 적었다.",
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc. Hall. v. Iren. p. 480.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 368,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἐν τοῖς πρόσθεν χρόνοις ἐλέγετο μὲν κατ᾽ εἰκόνα Θεοῦ γεγονέναι τὸν ἄνθρωπον, οὐκ ἐδείκνυτο δέ· ἔτι γὰρ ἀόρατος ἦν ὁ Λόγος, οὗ κατ᾽ εἰκόνα ὁ ἄνθρωπος ἐγεγόνει· διὰ τοῦτο δὴ καὶ τὴν ὁμοίωσιν ῥᾳδίως ἀπέβαλεν. Ὁπότε δὲ σὰρξ ἐγένετο ὁ Λόγος τοῦ Θεοῦ, τὰ ἀμφότερα ἐπεκύρωσε· καὶ γὰρ καὶ τὴν εἰκόνα ἔδειξεν ἀληθῶς, αὐτὸς τοῦτο γενόμενος ὅπερ ἦν ἡ εἰκὼν αὐτοῦ· καὶ τὴν ὁμοίωσιν βεβαίως κατέστησε, συνεξομοιώσας τὸν ἄνθρωπον τῷ ἀοράτῳ πατρί..."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_print_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              367,
              368
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          },
          {
            "normalization": "OCR의 Tune을 Tunc로, 각주 번호가 붙은 Splasma를 plasma로 바로잡았다.",
            "printed_pages": [
              367,
              368
            ],
            "printed_texts": [
              "Tunc autem hoc Verbum",
              "ipse hoc fiens",
              "imaginem enim ostendit veram"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 16장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9b39a6cfd331f8456480a3181972d9ae9b4c7677c2d9bed6ed8fcbbaac48a99d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n380.jpg",
            "page_key": "2:367",
            "printed_page": 367,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ba55a7e9037e337998ce2fd7a12b5c3210f6f4bf84288dd51c63925753a2fa64",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quoniam ex hac quae secundum nos est terra, plasmatio fuit Adae, Scriptura dicit dixisse Deum ei: In sudore vultus tui manducabis panem tuum, quoadusque convertaris in terram, ex qua sumtus es. Si igitur in aliquam alteram terram revertuntur post mortem corpora nostra, consequens est ea inde et substantiam habere. Si vero in hanc ipsam, manifestum est, quoniam et ex hac plasma eis factum est; quomodo et Dominus fecit manifestum, ex hac eadem oculos ei formans. Et manu itaque vere liquido ostensa Dei, per quam plasmatus est quidem Adam, plasmati autem sumus et nos; et cum sit unus et idem Pater, cujus vox ab initio usque ad finem adest plasmati suo; et substantia plasmatis nostri per Evangelium ostensa est manifeste: jam non oportet quaerere alium Patrem praeter hunc; neque aliam substantiam plasmationis nostrae, praeter praedictam et ostensam a Domino; neque alteram manum Dei praeter hanc, quae ab initio usque ad finem format nos, et coaptat in vitam, et adest plasmati suo, et perficit illud secundum imaginem et similitudinem Dei. Tunc autem hoc Verbum ostensum est, quando homo Verbum Dei factum est, semetipsum homini, et hominem sibimetipsi assimilans, ut per eam quae est ad Filium similitudinem, pretiosus homo fiat",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2776f11909ccfc4bed06974682fd2b121bbe2c06f4aefc536209ed9ca8785633",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n381.jpg",
            "page_key": "2:368",
            "printed_page": 368,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7cf56e964c5fedaa8cdef004e15530c09e9c39cad9c9ddb361b66dd245e9e8b0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Patri. In praeteritis enim temporibus, dicebatur quidem secundum imaginem Dei factum esse hominem, non autem ostendebatur. Adhuc enim invisibile erat Verbum, cujus secundum imaginem homo factus fuerat. Propter hoc autem et similitudinem facile amisit. Quando autem caro Verbum Dei factum est, utraque confirmavit: et imaginem enim ostendit veram, ipse hoc fiens, quod erat imago ejus; et similitudinem firmans restituit, consimilem faciens hominem invisibili Patri per visibile Verbum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:700ee3823457310b67f1e58c300a707bbd6a9de79e8eced55d39fad007e98749",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quoniam ex hac quae secundum nos est terra, plasmatio fuit Adae, Scriptura dicit dixisse Deum ei: In sudore vultus tui manducabis panem tuum, quoadusque convertaris in terram, ex qua sumtus es. Si igitur in aliquam alteram terram revertuntur post mortem corpora nostra, consequens est ea inde et substantiam habere. Si vero in hanc ipsam, manifestum est, quoniam et ex hac plasma eis factum est; quomodo et Dominus fecit manifestum, ex hac eadem oculos ei formans. Et manu itaque vere liquido ostensa Dei, per quam plasmatus est quidem Adam, plasmati autem sumus et nos; et cum sit unus et idem Pater, cujus vox ab initio usque ad finem adest plasmati suo; et substantia plasmatis nostri per Evangelium ostensa est manifeste: jam non oportet quaerere alium Patrem praeter hunc; neque aliam substantiam plasmationis nostrae, praeter praedictam et ostensam a Domino; neque alteram manum Dei praeter hanc, quae ab initio usque ad finem format nos, et coaptat in vitam, et adest plasmati suo, et perficit illud secundum imaginem et similitudinem Dei. Tunc autem hoc Verbum ostensum est, quando homo Verbum Dei factum est, semetipsum homini, et hominem sibimetipsi assimilans, ut per eam quae est ad Filium similitudinem, pretiosus homo fiat Patri. In praeteritis enim temporibus, dicebatur quidem secundum imaginem Dei factum esse hominem, non autem ostendebatur. Adhuc enim invisibile erat Verbum, cujus secundum imaginem homo factus fuerat. Propter hoc autem et similitudinem facile amisit. Quando autem caro Verbum Dei factum est, utraque confirmavit: et imaginem enim ostendit veram, ipse hoc fiens, quod erat imago ejus; et similitudinem firmans restituit, consimilem faciens hominem invisibili Patri per visibile Verbum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "cb223a499e681261e800d23ce1f1344b74776d1bc958484d97e8f77699588c1f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "plasma와 plasmatio는 흙을 재료로 빚는 행위와 그 결과를 가리킨다. 여기서는 사람이 죽어 돌아가는 땅과 창조 때 몸의 재료가 된 땅의 동일성을 논한다.",
          "imago는 형상, similitudo는 닮음이다. 말씀의 성육신은 형상이 눈에 드러나는 사건이며, 사람이 그 말씀을 통해 아버지를 닮게 되는 사건으로 서술된다.",
          "ipse hoc fiens, quod erat imago ejus는 말씀이 자신의 형상이었던 인간이 되셨다는 뜻이다. 368쪽 각주 4에는 fiens 대신 faciens가 있는 사본도 제시되어 있다.",
          "368쪽의 그리스어 병렬문은 참되게라는 부사 ἀληθῶς를 쓰고, 라틴어 본문은 참된 형상이라는 imaginem veram을 쓴다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ba55a7e9037e337998ce2fd7a12b5c3210f6f4bf84288dd51c63925753a2fa64",
              "sha256:7cf56e964c5fedaa8cdef004e15530c09e9c39cad9c9ddb361b66dd245e9e8b0"
            ],
            "text": "아담은 우리가 사는 이 땅에서 빚어졌다. 성경은 하나님께서 그에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “너는 얼굴에 땀을 흘리며 네 빵을 먹을 것이다. 네가 취해진 땅으로 돌아갈 때까지.” 따라서 우리 몸이 죽은 뒤에 어떤 다른 땅으로 돌아간다면, 그 몸의 실체도 거기에서 왔다고 해야 한다. 그러나 바로 이 땅으로 돌아간다면, 그 몸도 이 땅에서 빚어졌음이 분명하다. 주님께서도 바로 이 땅으로 그 사람의 눈을 만드시며 이를 드러내셨다. 이처럼 하나님의 손이 참으로 뚜렷하게 드러났다. 아담도 그 손으로 빚어졌고 우리도 그 손으로 빚어졌다. 아버지는 한 분이시며 동일한 분이시다. 그분의 음성은 처음부터 끝까지 자신이 빚으신 것과 함께한다. 우리를 빚은 실체도 복음을 통해 분명히 드러났다. 그러므로 이제 이분 외에 다른 아버지를 찾아서는 안 된다. 우리를 빚은 실체도 앞서 언급되고 주님께서 드러내신 것 외에 달리 찾아서는 안 된다. 하나님의 손도 이 손 외에 달리 찾아서는 안 된다. 이 손은 처음부터 끝까지 우리를 빚으시고, 생명에 알맞게 하시며, 자신이 빚으신 것과 함께하시고, 그것을 하나님의 형상과 닮음에 따라 완성하신다. 이 말씀은 하나님의 말씀이 사람이 되셨을 때 드러나셨다. 자신을 사람과 닮게 하시고 사람을 자신과 닮게 하셔서, 사람이 아들을 닮음으로써 아버지께 귀한 존재가 되게 하셨다. 이전 시대에는 사람이 하나님의 형상에 따라 만들어졌다고 말했으나, 그 형상은 드러나지 않았다. 사람이 그 형상에 따라 만들어진 말씀께서 아직 보이지 않으셨기 때문이다. 이 때문에 사람은 그 닮음도 쉽게 잃었다. 하나님의 말씀이 육신이 되셨을 때에는 이 둘을 모두 확고하게 하셨다. 그분의 형상이었던 바로 그것이 친히 되심으로 참된 형상을 드러내셨고, 그 닮음을 확고하게 하여 회복하셨다. 보이는 말씀을 통해 사람을 보이지 않는 아버지와 닮게 하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:700ee3823457310b67f1e58c300a707bbd6a9de79e8eced55d39fad007e98749"
        ],
        "text": "아담은 우리가 사는 이 땅에서 빚어졌다. 성경은 하나님께서 그에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “너는 얼굴에 땀을 흘리며 네 빵을 먹을 것이다. 네가 취해진 땅으로 돌아갈 때까지.” 따라서 우리 몸이 죽은 뒤에 어떤 다른 땅으로 돌아간다면, 그 몸의 실체도 거기에서 왔다고 해야 한다. 그러나 바로 이 땅으로 돌아간다면, 그 몸도 이 땅에서 빚어졌음이 분명하다. 주님께서도 바로 이 땅으로 그 사람의 눈을 만드시며 이를 드러내셨다. 이처럼 하나님의 손이 참으로 뚜렷하게 드러났다. 아담도 그 손으로 빚어졌고 우리도 그 손으로 빚어졌다. 아버지는 한 분이시며 동일한 분이시다. 그분의 음성은 처음부터 끝까지 자신이 빚으신 것과 함께한다. 우리를 빚은 실체도 복음을 통해 분명히 드러났다. 그러므로 이제 이분 외에 다른 아버지를 찾아서는 안 된다. 우리를 빚은 실체도 앞서 언급되고 주님께서 드러내신 것 외에 달리 찾아서는 안 된다. 하나님의 손도 이 손 외에 달리 찾아서는 안 된다. 이 손은 처음부터 끝까지 우리를 빚으시고, 생명에 알맞게 하시며, 자신이 빚으신 것과 함께하시고, 그것을 하나님의 형상과 닮음에 따라 완성하신다. 이 말씀은 하나님의 말씀이 사람이 되셨을 때 드러나셨다. 자신을 사람과 닮게 하시고 사람을 자신과 닮게 하셔서, 사람이 아들을 닮음으로써 아버지께 귀한 존재가 되게 하셨다. 이전 시대에는 사람이 하나님의 형상에 따라 만들어졌다고 말했으나, 그 형상은 드러나지 않았다. 사람이 그 형상에 따라 만들어진 말씀께서 아직 보이지 않으셨기 때문이다. 이 때문에 사람은 그 닮음도 쉽게 잃었다. 하나님의 말씀이 육신이 되셨을 때에는 이 둘을 모두 확고하게 하셨다. 그분의 형상이었던 바로 그것이 친히 되심으로 참된 형상을 드러내셨고, 그 닮음을 확고하게 하여 회복하셨다. 보이는 말씀을 통해 사람을 보이지 않는 아버지와 닮게 하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:838e006995228d1d3561fa873268b9c59a6851bf5390a82a61cfb00ba4854912",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
      },
      "work_location": "5.h16.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f7b8f9ddbd03218b75bd6fba9c7469712e7306e0ba7f52285c34e30a14cd7cdf",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a343ed86a94eb971443a469fac97f69109481a0f3c77e44eac76577ba06a549f",
            "sha256:74761780913e888ebec3421673b86bd769f7e31a7a24d55a3c011b75cb289aa6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c434021c6ae15dd314b26df8be1399c53657c1a1112fe283a9eaba4b2cb1b6b6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:720a43da60ef8bd919c72c837c903e9e2d26b6bde0603b2b8bebb01f2f5c80ec"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 16장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103516.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              368,
              369
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 16장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9507c9e7ca78fbcc7823ff0888f510593ac758ece07eee96923763deda6adba4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7b8f9ddbd03218b75bd6fba9c7469712e7306e0ba7f52285c34e30a14cd7cdf",
            "source_revision_id": "sha256:c434021c6ae15dd314b26df8be1399c53657c1a1112fe283a9eaba4b2cb1b6b6",
            "translation_revision_id": "sha256:720a43da60ef8bd919c72c837c903e9e2d26b6bde0603b2b8bebb01f2f5c80ec"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:186aeb0b6156a857cc128ed5e948486caab9426963aa4c3a4e31f280a92749f1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7b8f9ddbd03218b75bd6fba9c7469712e7306e0ba7f52285c34e30a14cd7cdf",
            "source_revision_id": "sha256:c434021c6ae15dd314b26df8be1399c53657c1a1112fe283a9eaba4b2cb1b6b6",
            "translation_revision_id": "sha256:720a43da60ef8bd919c72c837c903e9e2d26b6bde0603b2b8bebb01f2f5c80ec"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:9507c9e7ca78fbcc7823ff0888f510593ac758ece07eee96923763deda6adba4",
          "sha256:186aeb0b6156a857cc128ed5e948486caab9426963aa4c3a4e31f280a92749f1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h16-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 16,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103516.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              368,
              369
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 16,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "normalization_note": "줄바꿈으로 갈라진 낱말을 연결하고 각주 표지는 제외했다. 여러 쪽에 걸친 낱말은 시작 쪽에 온전히 적었다.",
            "printed_reference": "J. Damasc. Ibid. (앞선 E Parall. J. Damasc. Hall. v. Iren. p. 480.)",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 368,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἐν μὲν γὰρ τῷ πρώτῳ Ἀδὰμ προσεκόψαμεν, μὴ ποιήσαντες αὐτοῦ τὴν ἐντολήν· ἐν δὲ τῷ δευτέρῳ Ἀδὰμ ἀποκατηλλάγημεν,"
              },
              {
                "printed_page": 369,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ὑπήκοοι μέχρι θανάτου γενόμενοι· οὐδὲ γὰρ ἄλλῳ τινὶ ἦμεν ὀφειλέται, ἀλλ᾽ ἢ ἐκείνῳ, οὗ καὶ τὴν ἐντολὴν παρέβημεν ἀπ᾽ ἀρχῆς...."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_print_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              368,
              369
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          },
          {
            "editorial_note_number": 6,
            "editorial_note_text": "κατὰ τὴν αὐτήν, sc. εἰκόνα.",
            "evidence_kind": "Harvey_editorial_interpretation",
            "observation": "그리스어 병렬 본문의 인용은 뒤의 첫 아담 문장에서 시작한다. 이 구절의 형상은 편집자 각주가 제시하는 지시 대상이다.",
            "printed_page": 368,
            "printed_text": "per eandem",
            "printed_volume": 2,
            "supplied_Korean_referent": "형상",
            "type": "translation_referent_supplied_from_editorial_annotation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 16장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2776f11909ccfc4bed06974682fd2b121bbe2c06f4aefc536209ed9ca8785633",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n381.jpg",
            "page_key": "2:368",
            "printed_page": 368,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a343ed86a94eb971443a469fac97f69109481a0f3c77e44eac76577ba06a549f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non solum autem per ea quae praedicta sunt, et Patrem et semetipsum manifestavit Dominus, sed etiam per ipsam passionem. Dissolvens enim eam quae ab initio in ligno facta fuerat hominis inobedientiam, obediens factus est usque ad mortem, mortem autem crucis, eam quae in ligno facta fuerat inobedientiam, per eam quae in ligno fuerat obedientiam sanans. Non autem per eandem venisset exsolvere eam, quae fuerat erga plasmatorem nostrum inobedientiam, si alterum annuntiabat Patrem. Quoniam autem per haec, per quae non obedivimus Deo, et non credidimus ejus verbo, per haec eadem obedientiam introduxit, et eam quae esset erga Verbum ejus assensionem, per quae manifeste ipsum ostendit Deum: quem in primo quidem Adam offendimus, non facientes",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3f8bfa00507e693c51a00495d44947b915cabd2e695f041e08db4921ca8efcef",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n382.jpg",
            "page_key": "2:369",
            "printed_page": 369,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:74761780913e888ebec3421673b86bd769f7e31a7a24d55a3c011b75cb289aa6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ejus praeceptum; in secundo autem Adam reconciliati sumus, obedientes usque ad mortem facti. Neque enim alteri cuidam eramus debitores, sed illi, cujus et praeceptum transgressi fueramus ab initio.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c434021c6ae15dd314b26df8be1399c53657c1a1112fe283a9eaba4b2cb1b6b6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et non solum autem per ea quae praedicta sunt, et Patrem et semetipsum manifestavit Dominus, sed etiam per ipsam passionem. Dissolvens enim eam quae ab initio in ligno facta fuerat hominis inobedientiam, obediens factus est usque ad mortem, mortem autem crucis, eam quae in ligno facta fuerat inobedientiam, per eam quae in ligno fuerat obedientiam sanans. Non autem per eandem venisset exsolvere eam, quae fuerat erga plasmatorem nostrum inobedientiam, si alterum annuntiabat Patrem. Quoniam autem per haec, per quae non obedivimus Deo, et non credidimus ejus verbo, per haec eadem obedientiam introduxit, et eam quae esset erga Verbum ejus assensionem, per quae manifeste ipsum ostendit Deum: quem in primo quidem Adam offendimus, non facientes ejus praeceptum; in secundo autem Adam reconciliati sumus, obedientes usque ad mortem facti. Neque enim alteri cuidam eramus debitores, sed illi, cujus et praeceptum transgressi fueramus ab initio.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "851cee006058fee64093969e543bbfba21745748f28d29a6522fe83e987f6350",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "나무를 뜻하는 lignum은 아담의 불순종이 일어난 나무와 그리스도의 십자가를 연결한다. 죽음까지 순종했다는 문구는 빌립보서 2:8의 인용이다.",
          "per eandem의 지시 대상은 문장 안에 명사로 반복되지 않는다. 368쪽 각주 6은 앞 절의 형상, 곧 εἰκών을 지시 대상으로 설명한다.",
          "첫 아담 안에서 범죄하고 둘째 아담 안에서 화해한 주어는 우리다. 여기서 빚을 진 대상은 처음에 계명을 주신 창조주다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a343ed86a94eb971443a469fac97f69109481a0f3c77e44eac76577ba06a549f",
              "sha256:74761780913e888ebec3421673b86bd769f7e31a7a24d55a3c011b75cb289aa6"
            ],
            "text": "주님께서는 앞서 말한 일들을 통해서만이 아니라, 바로 그 수난을 통해서도 아버지와 자신을 드러내셨다. 처음에 나무에서 일어났던 사람의 불순종을 풀어 없애시면서, “죽음에 이르기까지, 곧 십자가의 죽음에 이르기까지 순종하셨다.” 나무에서 일어났던 그 불순종을 나무에서 이루어진 순종으로 치유하신 것이다. 만일 그분이 다른 아버지를 선포하셨다면, 우리를 빚으신 분께 저지른 불순종을 바로 그 형상을 통해 풀러 오셨을 리는 없다. 우리가 하나님께 순종하지 않고 그분의 말씀을 믿지 않았던 바로 그 일들을 통해, 그분은 순종을 가져오셨고, 그분의 말씀에 동의하게 하셨다. 이를 통해 그 하나님을 분명히 드러내셨다. 우리는 첫 아담 안에서 그분의 계명을 행하지 않아 그분의 뜻을 거슬렀지만, 둘째 아담 안에서는 화해하게 되었다. 죽음에 이르기까지 순종하게 된 것이다. 우리가 빚진 분은 다른 누군가가 아니라, 처음에 우리가 그 계명을 어겼던 바로 그분이셨기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c434021c6ae15dd314b26df8be1399c53657c1a1112fe283a9eaba4b2cb1b6b6"
        ],
        "text": "주님께서는 앞서 말한 일들을 통해서만이 아니라, 바로 그 수난을 통해서도 아버지와 자신을 드러내셨다. 처음에 나무에서 일어났던 사람의 불순종을 풀어 없애시면서, “죽음에 이르기까지, 곧 십자가의 죽음에 이르기까지 순종하셨다.” 나무에서 일어났던 그 불순종을 나무에서 이루어진 순종으로 치유하신 것이다. 만일 그분이 다른 아버지를 선포하셨다면, 우리를 빚으신 분께 저지른 불순종을 바로 그 형상을 통해 풀러 오셨을 리는 없다. 우리가 하나님께 순종하지 않고 그분의 말씀을 믿지 않았던 바로 그 일들을 통해, 그분은 순종을 가져오셨고, 그분의 말씀에 동의하게 하셨다. 이를 통해 그 하나님을 분명히 드러내셨다. 우리는 첫 아담 안에서 그분의 계명을 행하지 않아 그분의 뜻을 거슬렀지만, 둘째 아담 안에서는 화해하게 되었다. 죽음에 이르기까지 순종하게 된 것이다. 우리가 빚진 분은 다른 누군가가 아니라, 처음에 우리가 그 계명을 어겼던 바로 그분이셨기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:720a43da60ef8bd919c72c837c903e9e2d26b6bde0603b2b8bebb01f2f5c80ec",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
      },
      "work_location": "5.h16.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-16:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:25dfb5cd57d404ad9d9850ee7c9d8254fa80317da3c0150f376d89dac65e4daa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cca7454fc1544eeb4d87cdc916dde34c6ce00ca829e5914283fe2e06008dee39",
            "sha256:d3867c05086c7010ac3f03f0df2f35a5549a6c228e575113404fd8b93cbef97a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e380fbf94da718f937f9cf25f5bdc40a47d0c4f4bbcc0346f7bee09de261983c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1593867187c8fdbe9cb3e56bf26b30a36741324278c89c29fed06cb604759c0a"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 17장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              369,
              370
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:28d5d1d158ecf2f33ad3193a162066755d3d8375beef34c03e90fc30e0af357c",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:25dfb5cd57d404ad9d9850ee7c9d8254fa80317da3c0150f376d89dac65e4daa",
            "source_revision_id": "sha256:e380fbf94da718f937f9cf25f5bdc40a47d0c4f4bbcc0346f7bee09de261983c",
            "translation_revision_id": "sha256:1593867187c8fdbe9cb3e56bf26b30a36741324278c89c29fed06cb604759c0a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:cc04f026935d0ee6e4516fe034cc6368a624e1d01f27919876f05fad1ffa8f13",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:25dfb5cd57d404ad9d9850ee7c9d8254fa80317da3c0150f376d89dac65e4daa",
            "source_revision_id": "sha256:e380fbf94da718f937f9cf25f5bdc40a47d0c4f4bbcc0346f7bee09de261983c",
            "translation_revision_id": "sha256:1593867187c8fdbe9cb3e56bf26b30a36741324278c89c29fed06cb604759c0a"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:28d5d1d158ecf2f33ad3193a162066755d3d8375beef34c03e90fc30e0af357c",
          "sha256:cc04f026935d0ee6e4516fe034cc6368a624e1d01f27919876f05fad1ffa8f13"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              369,
              370
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "normalization_note": "줄바꿈으로 갈라진 낱말을 연결하고 각주 표지는 제외했다. 여러 쪽에 걸친 낱말은 시작 쪽에 온전히 적었다.",
            "printed_reference": "J. Damasc. Ibid. (앞선 E Parall. J. Damasc. Hall. v. Iren. p. 480.)",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 369,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἔστι δὲ οὗτος ὁ δημιουργός, ὁ κατὰ μὲν τὴν ἀγάπην πατήρ, κατὰ δὲ τὴν δύναμιν κύριος, κατὰ δὲ τὴν σοφίαν ποιητὴς καὶ πλάστης ἡμῶν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_print_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              369,
              370
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3f8bfa00507e693c51a00495d44947b915cabd2e695f041e08db4921ca8efcef",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n382.jpg",
            "page_key": "2:369",
            "printed_page": 369,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cca7454fc1544eeb4d87cdc916dde34c6ce00ca829e5914283fe2e06008dee39",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Est autem hic Demiurgus, qui secundum dilectionem quidem, Pater est; secundum autem virtutem, Dominus; secundum autem sapientiam, factor et plasmator noster: cujus et praeceptum transgredientes, inimici facti sumus ejus. Et propter hoc in novissimis temporibus, in amicitiam restituit nos Dominus per suam incarnationem, mediator Dei et hominum factus; propitians quidem pro nobis Patrem, in quem peccaveramus, et nostram inobedientiam per suam obedientiam consolatus; nobis autem donans eam quae est ad factorem nostrum conversationem et subjectionem. Quapropter et in oratione dicere nos docuit: Et remitte nobis debita nostra; utique quoniam hic est Pater noster, cujus eramus debitores, transgressi ejus praeceptum. Quis est autem hic? Utrumne incognitus aliquis, et nulli unquam praeceptum dans Pater? An vero qui a Scripturis praedicatur Deus, cui et debitores eramus, transgressi ejus praeceptum? Datum est autem praeceptum homini per Verbum: Audivit enim Adam, ait, vocem Domini Dei. Bene",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "001a915fc72d24bf8805944f49e3065c036468002f6069055a063bed98122cf6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n383.jpg",
            "page_key": "2:370",
            "printed_page": 370,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d3867c05086c7010ac3f03f0df2f35a5549a6c228e575113404fd8b93cbef97a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "igitur Verbum ejus ad hominem dicit: Remittuntur tibi peccata; idem ille, in quem peccaveramus in initio, remissionem peccatorum in fine donans. Aut si alterius quidem transgressi sumus praeceptum, alius autem erat qui dixit, Remittuntur tibi peccata tua, neque bonus, neque verax, neque justus est hujusmodi. Quomodo enim bonus, qui non ex suis donat? Aut quomodo justus, qui aliena rapit? Quomodo autem vere remissa sunt peccata, nisi ille ipse in quem peccavimus donavit remissionem, per viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos per Filium suum?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e380fbf94da718f937f9cf25f5bdc40a47d0c4f4bbcc0346f7bee09de261983c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Est autem hic Demiurgus, qui secundum dilectionem quidem, Pater est; secundum autem virtutem, Dominus; secundum autem sapientiam, factor et plasmator noster: cujus et praeceptum transgredientes, inimici facti sumus ejus. Et propter hoc in novissimis temporibus, in amicitiam restituit nos Dominus per suam incarnationem, mediator Dei et hominum factus; propitians quidem pro nobis Patrem, in quem peccaveramus, et nostram inobedientiam per suam obedientiam consolatus; nobis autem donans eam quae est ad factorem nostrum conversationem et subjectionem. Quapropter et in oratione dicere nos docuit: Et remitte nobis debita nostra; utique quoniam hic est Pater noster, cujus eramus debitores, transgressi ejus praeceptum. Quis est autem hic? Utrumne incognitus aliquis, et nulli unquam praeceptum dans Pater? An vero qui a Scripturis praedicatur Deus, cui et debitores eramus, transgressi ejus praeceptum? Datum est autem praeceptum homini per Verbum: Audivit enim Adam, ait, vocem Domini Dei. Bene igitur Verbum ejus ad hominem dicit: Remittuntur tibi peccata; idem ille, in quem peccaveramus in initio, remissionem peccatorum in fine donans. Aut si alterius quidem transgressi sumus praeceptum, alius autem erat qui dixit, Remittuntur tibi peccata tua, neque bonus, neque verax, neque justus est hujusmodi. Quomodo enim bonus, qui non ex suis donat? Aut quomodo justus, qui aliena rapit? Quomodo autem vere remissa sunt peccata, nisi ille ipse in quem peccavimus donavit remissionem, per viscera misericordiae Dei nostri, in quibus visitavit nos per Filium suum?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9f02b4f2a0187f815a985d0e1b65fafb7a4346e7fdb4f478736f7c56fb903814",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Demiurgus는 만들고 빚는 이를 뜻하는 창조주다. 이어지는 문장은 같은 분을 사랑의 관점에서 아버지, 능력의 관점에서 주님, 지혜의 관점에서 제작자와 조형자로 부른다.",
          "consolatus는 달래거나 위로한다는 말이다. 자신의 순종으로 인간의 불순종을 바로잡아 아버지와의 관계를 회복한다는 문맥이다.",
          "conversationem은 함께 지내거나 사귀는 관계를 가리킨다. 이 문장의 다른 선물인 subjectio는 창조주에게 복종함이다.",
          "빚을 용서해 달라는 기도는 마태복음 6:12와 연결된다. 이어지는 죄의 용서와 같은 채무의 비유를 이룬다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cca7454fc1544eeb4d87cdc916dde34c6ce00ca829e5914283fe2e06008dee39",
              "sha256:d3867c05086c7010ac3f03f0df2f35a5549a6c228e575113404fd8b93cbef97a"
            ],
            "text": "이분이 바로 창조주이시다. 사랑으로는 아버지이시고, 능력으로는 주님이시며, 지혜로는 우리를 만드시고 빚으신 분이시다. 우리는 그분의 계명을 어겨 그분의 원수가 되었다. 이 때문에 마지막 시대에 주님께서는 육신이 되심으로 우리를 다시 벗의 관계로 회복시키셨다. 하나님과 사람들 사이의 중보자가 되셔서, 우리가 죄를 지은 아버지를 우리를 위해 달래시고, 우리의 불순종을 자신의 순종으로 바로잡으셨다. 우리에게는 우리를 만드신 분과 사귀며 그분께 복종하도록 은혜를 베푸셨다. 그래서 기도할 때에도 이렇게 말하도록 가르치셨다. “우리의 빚을 용서해 주십시오.” 이분이 참으로 우리 아버지이시며, 우리가 그 계명을 어겨 그분께 빚을 졌기 때문이다. 이분은 누구신가? 아무도 모르고 누구에게도 계명을 주신 적이 없는 어떤 아버지인가? 아니면 성경이 선포하는 하나님, 우리가 그 계명을 어겨 빚을 졌던 바로 그분인가? 사람은 말씀을 통해 계명을 받았다. 성경은 “아담이 주 하나님의 음성을 들었다.”라고 말한다. 그러므로 그분의 말씀이 사람에게 하신 이 말씀은 옳다. “네 죄가 용서되었다.” 처음에 우리가 죄를 지었던 바로 그분이 마지막에 죄의 용서를 베푸신 것이다. 만일 우리가 어느 한 분의 계명을 어겼는데, 다른 누군가가 “네 죄가 용서되었다.”라고 말했다면, 그런 자는 선하지도, 참되지도, 의롭지도 않다. 자기 것이 아닌 것을 주는 자가 어떻게 선할 수 있는가? 남의 것을 빼앗는 자가 어떻게 의로울 수 있는가? 또 어떻게 죄가 참으로 용서되겠는가? 우리가 죄를 지은 바로 그분이 용서를 베푸신 것이 아니라면, “우리 하나님의 깊은 자비를 통해”, 그 자비로 자기 아들을 통해 우리를 찾아오신 것이 아니라면 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e380fbf94da718f937f9cf25f5bdc40a47d0c4f4bbcc0346f7bee09de261983c"
        ],
        "text": "이분이 바로 창조주이시다. 사랑으로는 아버지이시고, 능력으로는 주님이시며, 지혜로는 우리를 만드시고 빚으신 분이시다. 우리는 그분의 계명을 어겨 그분의 원수가 되었다. 이 때문에 마지막 시대에 주님께서는 육신이 되심으로 우리를 다시 벗의 관계로 회복시키셨다. 하나님과 사람들 사이의 중보자가 되셔서, 우리가 죄를 지은 아버지를 우리를 위해 달래시고, 우리의 불순종을 자신의 순종으로 바로잡으셨다. 우리에게는 우리를 만드신 분과 사귀며 그분께 복종하도록 은혜를 베푸셨다. 그래서 기도할 때에도 이렇게 말하도록 가르치셨다. “우리의 빚을 용서해 주십시오.” 이분이 참으로 우리 아버지이시며, 우리가 그 계명을 어겨 그분께 빚을 졌기 때문이다. 이분은 누구신가? 아무도 모르고 누구에게도 계명을 주신 적이 없는 어떤 아버지인가? 아니면 성경이 선포하는 하나님, 우리가 그 계명을 어겨 빚을 졌던 바로 그분인가? 사람은 말씀을 통해 계명을 받았다. 성경은 “아담이 주 하나님의 음성을 들었다.”라고 말한다. 그러므로 그분의 말씀이 사람에게 하신 이 말씀은 옳다. “네 죄가 용서되었다.” 처음에 우리가 죄를 지었던 바로 그분이 마지막에 죄의 용서를 베푸신 것이다. 만일 우리가 어느 한 분의 계명을 어겼는데, 다른 누군가가 “네 죄가 용서되었다.”라고 말했다면, 그런 자는 선하지도, 참되지도, 의롭지도 않다. 자기 것이 아닌 것을 주는 자가 어떻게 선할 수 있는가? 남의 것을 빼앗는 자가 어떻게 의로울 수 있는가? 또 어떻게 죄가 참으로 용서되겠는가? 우리가 죄를 지은 바로 그분이 용서를 베푸신 것이 아니라면, “우리 하나님의 깊은 자비를 통해”, 그 자비로 자기 아들을 통해 우리를 찾아오신 것이 아니라면 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1593867187c8fdbe9cb3e56bf26b30a36741324278c89c29fed06cb604759c0a",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
      },
      "work_location": "5.h17.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:44eddbb4593ce04b722b773a24b357de88af70b4da4600630de21a768ec8b928",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8dbbb93809c6d25b09b3441bb733afd659620eecfce6c00f5829e9c64dc8f098"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:750837318576da40217483f0e2e9cb364e2b7aecb67b4b6c297f2ea1d76fe0bf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9d07f9ab0190c46077540feccab330c0d488ff0fb3e389e52df2122699006eba"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 17장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              370
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0e53f57154794376d6609d7aeab2fc72b0c5932c4fc937abc48dd820ad717e08",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:44eddbb4593ce04b722b773a24b357de88af70b4da4600630de21a768ec8b928",
            "source_revision_id": "sha256:750837318576da40217483f0e2e9cb364e2b7aecb67b4b6c297f2ea1d76fe0bf",
            "translation_revision_id": "sha256:9d07f9ab0190c46077540feccab330c0d488ff0fb3e389e52df2122699006eba"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5c599d159361c96945b6381c4e6e7a2133106c37223f92f243fc668f1ad1c8a1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:44eddbb4593ce04b722b773a24b357de88af70b4da4600630de21a768ec8b928",
            "source_revision_id": "sha256:750837318576da40217483f0e2e9cb364e2b7aecb67b4b6c297f2ea1d76fe0bf",
            "translation_revision_id": "sha256:9d07f9ab0190c46077540feccab330c0d488ff0fb3e389e52df2122699006eba"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0e53f57154794376d6609d7aeab2fc72b0c5932c4fc937abc48dd820ad717e08",
          "sha256:5c599d159361c96945b6381c4e6e7a2133106c37223f92f243fc668f1ad1c8a1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              370
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              370
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "001a915fc72d24bf8805944f49e3065c036468002f6069055a063bed98122cf6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n383.jpg",
            "page_key": "2:370",
            "printed_page": 370,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8dbbb93809c6d25b09b3441bb733afd659620eecfce6c00f5829e9c64dc8f098",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quapropter et curato paralytico: Videntes, inquit, populi clarificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Quem igitur Deum clarificaverunt circumstantes populi? Numquidnam ab haereticis inventum, incognitum Patrem? Et quomodo eum qui in totum non cognoscebatur ab eis glorificabant? Manifestum est ergo, quoniam eum, qui a lege et prophetis praedicatus est Deus, glorificabant Israelitae, qui et est Pater Domini nostri: et propter hoc docebat homines in sensu per ea signa quae faciebat, dare gloriam Deo. Si autem ab altero quidem Patre ipse venisset, alterum autem Patrem glorificabant homines videntes ejus virtutes, ingratos eos in eum Patrem qui miserat curationem efficiebat. Sed quoniam ab eo, qui est Deus, unigenitus Filius venerat ad salutem hominum, et incredulos per eas quas faciebat virtutes provocabat dare gloriam Patri: et non recipientibus adventum Filii ejus, et propter hoc non credentibus quae ab eo fiebat remissioni, Pharisaeis dicebat: Ut sciatis quoniam potestatem habet Filius Hominis remittere peccata; et hoc cum dixisset, jussit paralyticum hominem tollere grabbatum super quem jacebat, et ire in domum suam: per hoc quod efficit, confundens incredulos, et significans quoniam ipse est vox Dei, per quam accepit homo praecepta, quae supergressus est, et factus est peccator: ex peccatis enim paralysis subsecuta est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:750837318576da40217483f0e2e9cb364e2b7aecb67b4b6c297f2ea1d76fe0bf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quapropter et curato paralytico: Videntes, inquit, populi clarificaverunt Deum, qui dedit potestatem talem hominibus. Quem igitur Deum clarificaverunt circumstantes populi? Numquidnam ab haereticis inventum, incognitum Patrem? Et quomodo eum qui in totum non cognoscebatur ab eis glorificabant? Manifestum est ergo, quoniam eum, qui a lege et prophetis praedicatus est Deus, glorificabant Israelitae, qui et est Pater Domini nostri: et propter hoc docebat homines in sensu per ea signa quae faciebat, dare gloriam Deo. Si autem ab altero quidem Patre ipse venisset, alterum autem Patrem glorificabant homines videntes ejus virtutes, ingratos eos in eum Patrem qui miserat curationem efficiebat. Sed quoniam ab eo, qui est Deus, unigenitus Filius venerat ad salutem hominum, et incredulos per eas quas faciebat virtutes provocabat dare gloriam Patri: et non recipientibus adventum Filii ejus, et propter hoc non credentibus quae ab eo fiebat remissioni, Pharisaeis dicebat: Ut sciatis quoniam potestatem habet Filius Hominis remittere peccata; et hoc cum dixisset, jussit paralyticum hominem tollere grabbatum super quem jacebat, et ire in domum suam: per hoc quod efficit, confundens incredulos, et significans quoniam ipse est vox Dei, per quam accepit homo praecepta, quae supergressus est, et factus est peccator: ex peccatis enim paralysis subsecuta est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3f17beedbe1e7f664440aff3158fe9357a55987c6d0b5db73754b2fdfa402d5b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "in sensu는 감각으로 알아차리는 방식을 가리킨다. 중풍병자의 치유라는 눈에 보이는 표징과 죄의 용서에 관한 권능이 연결된다.",
          "ex peccatis enim paralysis subsecuta est는 죄 뒤에 마비가 따랐다는 저자의 설명이다. 이 문장의 마비는 앞서 등장한 중풍병자의 상태를 가리킨다.",
          "두 아버지를 가정하는 질문은 치유를 보내신 분과 영광을 받는 분을 분리할 때 생기는 모순을 묻는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8dbbb93809c6d25b09b3441bb733afd659620eecfce6c00f5829e9c64dc8f098"
            ],
            "text": "그래서 중풍병자를 고치신 뒤에도 “무리가 이를 보고 사람들에게 그러한 권능을 주신 하나님께 영광을 돌렸다.”라고 말한다. 그렇다면 둘러서 있던 무리는 어느 하나님께 영광을 돌렸는가? 이단자들이 만들어 낸, 알려지지 않은 아버지인가? 자기들이 전혀 알지 못하는 분께 어떻게 영광을 돌릴 수 있었겠는가? 그러므로 분명하다. 이스라엘 사람들이 영광을 돌린 분은 율법과 예언자들이 선포한 하나님이시다. 이분이 우리 주님의 아버지이시다. 그래서 주님께서는 사람들이 감각으로 깨달아 자신이 행하시는 표징을 통해 하나님께 영광을 돌리도록 가르치셨다. 만일 그분 자신은 다른 아버지에게서 오셨는데, 사람들이 그분의 능력 있는 일들을 보고 또 다른 아버지께 영광을 돌렸다면, 그분은 치유를 보내신 아버지께 사람들이 감사하지 않도록 만드신 셈이 된다. 그러나 외아들께서는 하나님이신 그분에게서 오셨다. 사람들을 구원하시려고 오신 것이다. 자신이 행하시는 능력 있는 일들을 통해 믿지 않는 사람들까지도 아버지께 영광을 돌리도록 이끄셨다. 그 아들의 오심을 받아들이지 않고, 이 때문에 그분이 베푸시는 용서를 믿지 않는 바리새인들에게는 이렇게 말씀하셨다. “인자가 죄를 용서할 권능이 있음을 너희가 알도록 하겠다.” 이 말씀을 하신 뒤 중풍병자에게 자리를 들라고 명하셨다. 자기가 누워 있던 그 자리를 들고 자기 집으로 가게 하신 것이다. 이렇게 행하심으로 믿지 않는 사람들을 부끄럽게 하시고, 자신이 바로 하나님의 음성이심을 밝히셨다. 사람은 그 음성을 통해 계명들을 받았으나, 그것들을 어겨 죄인이 되었다. 죄 뒤에 마비가 따랐기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:750837318576da40217483f0e2e9cb364e2b7aecb67b4b6c297f2ea1d76fe0bf"
        ],
        "text": "그래서 중풍병자를 고치신 뒤에도 “무리가 이를 보고 사람들에게 그러한 권능을 주신 하나님께 영광을 돌렸다.”라고 말한다. 그렇다면 둘러서 있던 무리는 어느 하나님께 영광을 돌렸는가? 이단자들이 만들어 낸, 알려지지 않은 아버지인가? 자기들이 전혀 알지 못하는 분께 어떻게 영광을 돌릴 수 있었겠는가? 그러므로 분명하다. 이스라엘 사람들이 영광을 돌린 분은 율법과 예언자들이 선포한 하나님이시다. 이분이 우리 주님의 아버지이시다. 그래서 주님께서는 사람들이 감각으로 깨달아 자신이 행하시는 표징을 통해 하나님께 영광을 돌리도록 가르치셨다. 만일 그분 자신은 다른 아버지에게서 오셨는데, 사람들이 그분의 능력 있는 일들을 보고 또 다른 아버지께 영광을 돌렸다면, 그분은 치유를 보내신 아버지께 사람들이 감사하지 않도록 만드신 셈이 된다. 그러나 외아들께서는 하나님이신 그분에게서 오셨다. 사람들을 구원하시려고 오신 것이다. 자신이 행하시는 능력 있는 일들을 통해 믿지 않는 사람들까지도 아버지께 영광을 돌리도록 이끄셨다. 그 아들의 오심을 받아들이지 않고, 이 때문에 그분이 베푸시는 용서를 믿지 않는 바리새인들에게는 이렇게 말씀하셨다. “인자가 죄를 용서할 권능이 있음을 너희가 알도록 하겠다.” 이 말씀을 하신 뒤 중풍병자에게 자리를 들라고 명하셨다. 자기가 누워 있던 그 자리를 들고 자기 집으로 가게 하신 것이다. 이렇게 행하심으로 믿지 않는 사람들을 부끄럽게 하시고, 자신이 바로 하나님의 음성이심을 밝히셨다. 사람은 그 음성을 통해 계명들을 받았으나, 그것들을 어겨 죄인이 되었다. 죄 뒤에 마비가 따랐기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9d07f9ab0190c46077540feccab330c0d488ff0fb3e389e52df2122699006eba",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
      },
      "work_location": "5.h17.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:896eb17b07ab9887309c96195ab29d85146f0b613137a80b593b9832289e996d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2fc0e3d14f75c6e6686e484ee991e8d94cb3486ce6db0921f5b7be42dd76b891"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1f26f6719a2dd78d26e8f0a6fe6190f1743bb47f10c175218b27a6d9caf4d497"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c4a27b322746c97c9f6474b9b40a7a9a2592379b07c0889a1e4124bf19f4706c"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 17장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 3절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ebecd4dd7f54a6dfeea3bd033c0852fa0778c746d43bf0f63b623ba7c2601170",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:896eb17b07ab9887309c96195ab29d85146f0b613137a80b593b9832289e996d",
            "source_revision_id": "sha256:1f26f6719a2dd78d26e8f0a6fe6190f1743bb47f10c175218b27a6d9caf4d497",
            "translation_revision_id": "sha256:c4a27b322746c97c9f6474b9b40a7a9a2592379b07c0889a1e4124bf19f4706c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ab9af5880ae25fd4be3d28dc07e0fd9b4a6c00bef13e230fc6f869e2d6355c59",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:896eb17b07ab9887309c96195ab29d85146f0b613137a80b593b9832289e996d",
            "source_revision_id": "sha256:1f26f6719a2dd78d26e8f0a6fe6190f1743bb47f10c175218b27a6d9caf4d497",
            "translation_revision_id": "sha256:c4a27b322746c97c9f6474b9b40a7a9a2592379b07c0889a1e4124bf19f4706c"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ebecd4dd7f54a6dfeea3bd033c0852fa0778c746d43bf0f63b623ba7c2601170",
          "sha256:ab9af5880ae25fd4be3d28dc07e0fd9b4a6c00bef13e230fc6f869e2d6355c59"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              371
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 3절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2d2710bcbaa5ccc3d06b0b6e7573f16c3f611b70d9678b8796401431f3e79ae2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n384.jpg",
            "page_key": "2:371",
            "printed_page": 371,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2fc0e3d14f75c6e6686e484ee991e8d94cb3486ce6db0921f5b7be42dd76b891",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Peccata igitur remittens, hominem quidem curavit, semetipsum autem manifeste ostendit quis esset. Si enim nemo potest remittere peccata, nisi solus Deus; remittebat autem haec Dominus, et curabat homines; manifeste quoniam ipse erat Verbum Dei Filius hominis factus, a Patre potestatem remissionis peccatorum accipiens, quoniam homo, et quoniam Deus, ut quomodo homo compassus est nobis, tanquam Deus misereatur nostri et remittat nobis debita nostra, quae factori nostro debemus Deo. Et propter hoc David praedixit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus homo, cui non imputavit Dominus peccatum; eam quae per adventum ejus est, remissionem praemonstrans, per quam delevit chirographum debiti nostri, et affixit illud cruci: uti quemadmodum per lignum facti sumus debitores Deo, per lignum accipiamus nostri debiti remissionem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1f26f6719a2dd78d26e8f0a6fe6190f1743bb47f10c175218b27a6d9caf4d497",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Peccata igitur remittens, hominem quidem curavit, semetipsum autem manifeste ostendit quis esset. Si enim nemo potest remittere peccata, nisi solus Deus; remittebat autem haec Dominus, et curabat homines; manifeste quoniam ipse erat Verbum Dei Filius hominis factus, a Patre potestatem remissionis peccatorum accipiens, quoniam homo, et quoniam Deus, ut quomodo homo compassus est nobis, tanquam Deus misereatur nostri et remittat nobis debita nostra, quae factori nostro debemus Deo. Et propter hoc David praedixit: Beati quorum remissae sunt iniquitates, et quorum tecta sunt peccata. Beatus homo, cui non imputavit Dominus peccatum; eam quae per adventum ejus est, remissionem praemonstrans, per quam delevit chirographum debiti nostri, et affixit illud cruci: uti quemadmodum per lignum facti sumus debitores Deo, per lignum accipiamus nostri debiti remissionem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7784d7e62cb874a473b516acd7d7187f91cf96bfe135e535c23105ebd7134bd5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "compassus est nobis는 우리와 함께 고통을 겪었다는 뜻이다. 사람으로 겪은 고통과 하나님으로 베푸는 자비가 이어진다.",
          "빚 문서라는 chirographum은 채무를 적은 증서다. 골로새서 2:14의 문구를 나무에서 생긴 채무와 나무에서 이루어진 용서에 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2fc0e3d14f75c6e6686e484ee991e8d94cb3486ce6db0921f5b7be42dd76b891"
            ],
            "text": "그러므로 그분은 죄를 용서하시면서 사람을 고치셨고, 자신이 누구신지 분명하게 드러내셨다. 오직 하나님만이 죄를 용서하실 수 있는데, 주님께서 죄를 용서하시고 사람들을 고치셨다면, 그분이 인자가 되신 하나님의 말씀이심은 분명하다. 아버지께 죄를 용서할 권능을 받으셨으니, 그분은 사람이시며 하나님이시기 때문이다. 사람으로서 우리와 함께 고통을 겪으셨듯이, 하나님으로서 우리를 불쌍히 여기시고 우리의 빚을 용서하시려는 것이다. 그 빚은 우리를 만드신 하나님께 우리가 진 빚이다. 그래서 다윗도 미리 말했다. “불법을 용서받고 죄가 덮인 사람들은 복되다. 주님께서 죄를 돌리지 않으신 사람은 복되다.” 그분이 오심으로 이루어질 용서를 미리 드러낸 것이다. 그 용서를 통해 그분은 우리의 빚 문서를 지우셨고, 그것을 십자가에 못 박으셨다. 우리가 나무를 통해 하나님께 빚진 자가 되었듯이, 나무를 통해 우리 빚의 용서를 받게 하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1f26f6719a2dd78d26e8f0a6fe6190f1743bb47f10c175218b27a6d9caf4d497"
        ],
        "text": "그러므로 그분은 죄를 용서하시면서 사람을 고치셨고, 자신이 누구신지 분명하게 드러내셨다. 오직 하나님만이 죄를 용서하실 수 있는데, 주님께서 죄를 용서하시고 사람들을 고치셨다면, 그분이 인자가 되신 하나님의 말씀이심은 분명하다. 아버지께 죄를 용서할 권능을 받으셨으니, 그분은 사람이시며 하나님이시기 때문이다. 사람으로서 우리와 함께 고통을 겪으셨듯이, 하나님으로서 우리를 불쌍히 여기시고 우리의 빚을 용서하시려는 것이다. 그 빚은 우리를 만드신 하나님께 우리가 진 빚이다. 그래서 다윗도 미리 말했다. “불법을 용서받고 죄가 덮인 사람들은 복되다. 주님께서 죄를 돌리지 않으신 사람은 복되다.” 그분이 오심으로 이루어질 용서를 미리 드러낸 것이다. 그 용서를 통해 그분은 우리의 빚 문서를 지우셨고, 그것을 십자가에 못 박으셨다. 우리가 나무를 통해 하나님께 빚진 자가 되었듯이, 나무를 통해 우리 빚의 용서를 받게 하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c4a27b322746c97c9f6474b9b40a7a9a2592379b07c0889a1e4124bf19f4706c",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
      },
      "work_location": "5.h17.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:54fcf26117625daca5705671464b5f1c7e484a741b60d72825ef880c4449089d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a5cc1ecaa16aa9958b6e03613146511b091e845f23fc6ec028c132bc9107e46b",
            "sha256:e7eb7d6bc82d149b69f2c7c5ddeb925dcd6a8a277ce1900e320bb7585cf998a9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67de9762e304f96f4e2ba4073b35555fd4fd99670569dbb64ef8b033ce38e132"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f5b5728613ab342927581096dbdbc6ddeed8b45c7af1aec2bf34722915f7e076"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 17장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371,
              372
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 4절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d60d744b6506e9defc00568d402e3c5cf6a96e71181e7bd9e40eb048273a48d8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54fcf26117625daca5705671464b5f1c7e484a741b60d72825ef880c4449089d",
            "source_revision_id": "sha256:67de9762e304f96f4e2ba4073b35555fd4fd99670569dbb64ef8b033ce38e132",
            "translation_revision_id": "sha256:f5b5728613ab342927581096dbdbc6ddeed8b45c7af1aec2bf34722915f7e076"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:592c45f8c53de0233c1bd10ca7689588d278c4fd1ecee2059e0832317ca8616d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:54fcf26117625daca5705671464b5f1c7e484a741b60d72825ef880c4449089d",
            "source_revision_id": "sha256:67de9762e304f96f4e2ba4073b35555fd4fd99670569dbb64ef8b033ce38e132",
            "translation_revision_id": "sha256:f5b5728613ab342927581096dbdbc6ddeed8b45c7af1aec2bf34722915f7e076"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d60d744b6506e9defc00568d402e3c5cf6a96e71181e7bd9e40eb048273a48d8",
          "sha256:592c45f8c53de0233c1bd10ca7689588d278c4fd1ecee2059e0832317ca8616d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h17-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 17,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103517.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              371,
              372
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 17,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "normalization_note": "줄바꿈으로 갈라진 낱말을 연결하고 각주 표지는 제외했다. 여러 쪽에 걸친 낱말은 시작 쪽에 온전히 적었다.",
            "printed_reference": "Ex Catena in Reg. Bibl. R. 2433. Coislin. 211.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 371,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Δι᾽ ἔργου ἔδειξεν ὁ προφήτης, ὅτι τὸν στερεὸν λόγον τοῦ Θεοῦ, ὃν ... ἀμελῶς ἀποβαλόντες οὐχ᾽ ηὑρίσκομεν, ἀποληψόμεθα πάλιν διὰ τῆς τοῦ ξύλου οἰκονομίας. Ὅτι δὲ ἀξίνῃ ἔοικεν ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, Ἰωάννης ὁ Βαπτιστὴς φησι περὶ αὐτοῦ·"
              },
              {
                "printed_page": 372,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἤδη δὲ ἡ ἀξίνη πρὸς τὴν ῥίζαν τῶν δένδρων κεῖται. Ἱερεμίας δὲ ὁμοίως φησίν· ὁ λόγος Κυρίου ὡς πέλεκυς κόπτων πέτραν. Τοῦτον οὖν κεκρυμμένον ἀφ᾽ ἡμῶν, ἡ τοῦ ξύλου ἐφανέρωσεν ὡς προέφαμεν οἰκονομία. Ἐπεὶ γὰρ διὰ ξύλου ἀπεβάλομεν αὐτὸν, διὰ ξύλου πάλιν φανερὸν τοῖς πᾶσιν ἐγένετο, ἐπιδεικνύων τὸ ὕψος, καὶ μῆκος, καὶ πλάτος, καὶ βάθος ἐν ἑαυτῷ, καὶ ὡς ἔφη τις τῶν προβεβηκότων, διὰ τῆς θείας ἐκτάσεως τῶν χειρῶν τοὺς δύο λαοὺς εἰς ἕνα Θεὸν συνάγων. Δύο μὲν γὰρ αἱ χεῖρες, ὅτι καὶ δύο λαοὶ διεσπαρμένοι εἰς τὰ πέρατα τῆς γῆς· μία δὲ μέση κεφαλὴ, ὅτι εἷς ὁ Θεὸς, ὁ ἐπὶ πάντων, καὶ διὰ πάντων, καὶ ἐν πᾶσιν ἡμῖν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_print_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              371,
              372
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          },
          {
            "Greek_additional_word": "βάθος",
            "Latin_reading": "altitudinem, et longitudinem, et latitudinem",
            "editorial_note": "각주 3은 그리스어에 따라 et profunditatem을 추가하라고 제안한다. 라틴어 인쇄 본문의 열거는 세 항이다.",
            "printed_page": 372,
            "printed_volume": 2,
            "type": "difference_between_Latin_base_and_Greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 17장 4절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2d2710bcbaa5ccc3d06b0b6e7573f16c3f611b70d9678b8796401431f3e79ae2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n384.jpg",
            "page_key": "2:371",
            "printed_page": 371,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a5cc1ecaa16aa9958b6e03613146511b091e845f23fc6ec028c132bc9107e46b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Hoc et per alios quidem multos, jam autem et per Heliseum prophetam significanter ostensum est. Cum enim hi qui cum illo erant prophetae conciderent ligna ad fabricationem tabernaculi, et ferrum excussum de securi cecidisset in Jordanem, et non inveniretur ab ipsis, veniens Heliseus ad ipsum locum, cum didicisset quid esset factum, lignum in aquam misit: hoc autem cum fecisset, supernatavit ferrum securis, et de superficie aquae sumserunt illud qui ante amiserant: per operationem ostendente propheta, quod firmum verbum Dei, quod per lignum negligenter amiseramus, nec inveniebamus, recepturi essemus iterum per ligni dispositionem. Quoniam autem securi similis est verbum Dei, Johannes Baptista ait de eo: Jam autem securis ad radicem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1942adc6376e409eb7193bb8c03df4208c20030ab1f00fd236b061c0f5b9d531",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n385.jpg",
            "page_key": "2:372",
            "printed_page": 372,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e7eb7d6bc82d149b69f2c7c5ddeb925dcd6a8a277ce1900e320bb7585cf998a9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "arborum posita est. Et Hieremias autem similiter ait: Verbum Domini, quemadmodum bipennis caedens petram. Hoc ergo Verbum absconditum a nobis manifestavit, quemadmodum praediximus, ligni dispositio. Quoniam enim per lignum amisimus illud, per lignum iterum manifestum omnibus factum est, ostendens altitudinem, et longitudinem, et latitudinem in se: et (quemadmodum dixit quidam de senioribus) per extensionem manuum, duos populos ad unum Deum congregans. Duae quidem manus, quia et duo populi dispersi in fines terrae: unum autem medium caput, quoniam et unus Deus super omnes, et per omnes, et in omnibus nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:67de9762e304f96f4e2ba4073b35555fd4fd99670569dbb64ef8b033ce38e132",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Hoc et per alios quidem multos, jam autem et per Heliseum prophetam significanter ostensum est. Cum enim hi qui cum illo erant prophetae conciderent ligna ad fabricationem tabernaculi, et ferrum excussum de securi cecidisset in Jordanem, et non inveniretur ab ipsis, veniens Heliseus ad ipsum locum, cum didicisset quid esset factum, lignum in aquam misit: hoc autem cum fecisset, supernatavit ferrum securis, et de superficie aquae sumserunt illud qui ante amiserant: per operationem ostendente propheta, quod firmum verbum Dei, quod per lignum negligenter amiseramus, nec inveniebamus, recepturi essemus iterum per ligni dispositionem. Quoniam autem securi similis est verbum Dei, Johannes Baptista ait de eo: Jam autem securis ad radicem arborum posita est. Et Hieremias autem similiter ait: Verbum Domini, quemadmodum bipennis caedens petram. Hoc ergo Verbum absconditum a nobis manifestavit, quemadmodum praediximus, ligni dispositio. Quoniam enim per lignum amisimus illud, per lignum iterum manifestum omnibus factum est, ostendens altitudinem, et longitudinem, et latitudinem in se: et (quemadmodum dixit quidam de senioribus) per extensionem manuum, duos populos ad unum Deum congregans. Duae quidem manus, quia et duo populi dispersi in fines terrae: unum autem medium caput, quoniam et unus Deus super omnes, et per omnes, et in omnibus nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8b4b7b21326bd456c31fe0f6b57ef7d8bc45b69f0dbfdfcc3058af3bfd8c6918",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "tabernaculum은 예언자들이 지으려는 거처를 가리킨다. 도끼의 쇠가 떠오른 이야기는 열왕기하 6장의 엘리사 이야기다.",
          "예레미야 인용의 bipennis는 양날 도끼다. 본문의 도끼 비유는 요한의 나무뿌리에 놓인 도끼와 엘리사의 쇠도끼를 이어 준다.",
          "372쪽 라틴어 본문은 높이, 길이, 넓이 세 가지를 열거한다. 그리스어 병렬문에는 깊이를 뜻하는 βάθος도 있다.",
          "장로들 가운데 한 사람은 quidam de senioribus의 번역이다. 이 인용의 인물 이름은 본문에 없다. 펼친 두 손은 두 백성을 한 하나님께 모으는 모습으로 해석된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a5cc1ecaa16aa9958b6e03613146511b091e845f23fc6ec028c132bc9107e46b",
              "sha256:e7eb7d6bc82d149b69f2c7c5ddeb925dcd6a8a277ce1900e320bb7585cf998a9"
            ],
            "text": "이 일은 다른 많은 사람들을 통해서도, 특별히 예언자 엘리사를 통해서도 뜻이 드러나게 제시되었다. 그와 함께 있던 예언자들이 나무를 베고 있었다. 거처를 지으려는 것이었다. 그런데 도끼에서 쇠가 빠져 요르단강에 떨어졌고, 그들은 그것을 찾지 못했다. 엘리사는 그곳에 와서 무슨 일이 있었는지 알고, 나무를 물에 던졌다. 그가 이렇게 하자 도끼의 쇠가 떠올랐고, 앞서 그것을 잃었던 사람들이 물 위에서 그것을 건져 올렸다. 예언자는 이 행위를 통해 드러냈다. 우리가 나무를 통해 부주의하게 잃어버렸던 하나님의 견고한 말씀을, 찾지 못하고 있던 그 말씀을, 나무의 경륜을 통해 다시 받게 되리라는 것이다. 하나님의 말씀이 도끼와 같다는 것은 세례자 요한이 그 말씀에 관해 한 말에서 드러난다. “이미 도끼가 나무들의 뿌리에 놓였다.” 예레미야도 마찬가지로 말한다. “주님의 말씀은 바위를 쪼개는 양날 도끼와 같다.” 그러므로 우리에게 감추어져 있던 이 말씀을 드러낸 것은, 앞서 말했듯이 나무의 경륜이었다. 우리가 나무를 통해 그 말씀을 잃었기에, 그 말씀은 다시 나무를 통해 모든 이에게 드러나셨다. 자신 안에 높이와 길이와 넓이를 드러내시고, 또 장로들 가운데 한 사람이 말했듯이, 두 손을 펼치심으로 두 백성을 한 하나님께 모으셨다. 손이 둘인 것은 땅끝까지 흩어진 백성도 둘이기 때문이다. 가운데 머리는 하나인데, 모든 이 위에, 모든 이를 통해, 우리 모두 안에 계신 하나님도 한 분이시기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:67de9762e304f96f4e2ba4073b35555fd4fd99670569dbb64ef8b033ce38e132"
        ],
        "text": "이 일은 다른 많은 사람들을 통해서도, 특별히 예언자 엘리사를 통해서도 뜻이 드러나게 제시되었다. 그와 함께 있던 예언자들이 나무를 베고 있었다. 거처를 지으려는 것이었다. 그런데 도끼에서 쇠가 빠져 요르단강에 떨어졌고, 그들은 그것을 찾지 못했다. 엘리사는 그곳에 와서 무슨 일이 있었는지 알고, 나무를 물에 던졌다. 그가 이렇게 하자 도끼의 쇠가 떠올랐고, 앞서 그것을 잃었던 사람들이 물 위에서 그것을 건져 올렸다. 예언자는 이 행위를 통해 드러냈다. 우리가 나무를 통해 부주의하게 잃어버렸던 하나님의 견고한 말씀을, 찾지 못하고 있던 그 말씀을, 나무의 경륜을 통해 다시 받게 되리라는 것이다. 하나님의 말씀이 도끼와 같다는 것은 세례자 요한이 그 말씀에 관해 한 말에서 드러난다. “이미 도끼가 나무들의 뿌리에 놓였다.” 예레미야도 마찬가지로 말한다. “주님의 말씀은 바위를 쪼개는 양날 도끼와 같다.” 그러므로 우리에게 감추어져 있던 이 말씀을 드러낸 것은, 앞서 말했듯이 나무의 경륜이었다. 우리가 나무를 통해 그 말씀을 잃었기에, 그 말씀은 다시 나무를 통해 모든 이에게 드러나셨다. 자신 안에 높이와 길이와 넓이를 드러내시고, 또 장로들 가운데 한 사람이 말했듯이, 두 손을 펼치심으로 두 백성을 한 하나님께 모으셨다. 손이 둘인 것은 땅끝까지 흩어진 백성도 둘이기 때문이다. 가운데 머리는 하나인데, 모든 이 위에, 모든 이를 통해, 우리 모두 안에 계신 하나님도 한 분이시기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f5b5728613ab342927581096dbdbc6ddeed8b45c7af1aec2bf34722915f7e076",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
      },
      "work_location": "5.h17.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-17:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bec0f7f639b22c6313125de9ad20f18bc1b55750517522a89901d2757fba7744",
        "part_links": [
          [
            "sha256:e25d0126bb8a7d61dd2572f322d4448684086fe9596a204e8bd3a72973c893d8",
            "sha256:101724b48335d6660a4d7d9f8e2eb3601b287aeec91442cb10ccff6c83370b16",
            "sha256:8cee8bc507cf1f37038fc544ba9282183583e9a11e10704b848a90490b44f625"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:106ada69b694acee56b39651702695a109d2bdeed3f95d2772f57299e246ed06"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ea3d8366d3328d884a94e52f717bdcdb161ba5166d088df39f889506da28ceef"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 18장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et hoc est verum.",
            "source_start": "Et talem vel tantam dispositionem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et in omnibus nobis.",
            "source_start": "Pater enim conditionem simul",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 18장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1699009a11d5b41bb3aa36fb85879da037e651a086bb5c4491478402215a6937",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bec0f7f639b22c6313125de9ad20f18bc1b55750517522a89901d2757fba7744",
            "source_revision_id": "sha256:106ada69b694acee56b39651702695a109d2bdeed3f95d2772f57299e246ed06",
            "translation_revision_id": "sha256:ea3d8366d3328d884a94e52f717bdcdb161ba5166d088df39f889506da28ceef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f4da97e5b0c2688b9569a1e23163d0dfb30572c38fdf7ab645d43667f1404fb7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bec0f7f639b22c6313125de9ad20f18bc1b55750517522a89901d2757fba7744",
            "source_revision_id": "sha256:106ada69b694acee56b39651702695a109d2bdeed3f95d2772f57299e246ed06",
            "translation_revision_id": "sha256:ea3d8366d3328d884a94e52f717bdcdb161ba5166d088df39f889506da28ceef"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1699009a11d5b41bb3aa36fb85879da037e651a086bb5c4491478402215a6937",
          "sha256:f4da97e5b0c2688b9569a1e23163d0dfb30572c38fdf7ab645d43667f1404fb7"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et hoc est verum.",
            "source_start": "Et talem vel tantam dispositionem",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              372,
              373,
              374
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "et in omnibus nobis.",
            "source_start": "Pater enim conditionem simul",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              372,
              373,
              374
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          },
          {
            "observations": [
              "373-374쪽의 긴 편집자 신학 해설은 각주다."
            ],
            "printed_pages": [
              373,
              374
            ],
            "printed_texts": [
              "et hoc est verum",
              "quod est conditionis, quod est factum",
              "Spiritum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 18장 1절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1942adc6376e409eb7193bb8c03df4208c20030ab1f00fd236b061c0f5b9d531",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n385.jpg",
            "page_key": "2:372",
            "printed_page": 372,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e25d0126bb8a7d61dd2572f322d4448684086fe9596a204e8bd3a72973c893d8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et talem vel tantam dispositionem non per alienas, sed per suas efficiebat conditiones: neque per ea quae ex ignorantia et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7d5b3820debac54f409d1adc78abaaa35987e901b22d605b22fa51d202c45607",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n386.jpg",
            "page_key": "2:373",
            "printed_page": 373,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:101724b48335d6660a4d7d9f8e2eb3601b287aeec91442cb10ccff6c83370b16",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "labe facta sunt, sed per ea quae ex sapientia et virtute Patris ejus substantiam habuerunt. Neque enim iniquus, ut aliena concupiscat; neque indigens, ut non per sua propria suis propriis efficiat vitam, sua utens conditione ad hominis salutem. Neque enim portasset illum conditio, si ignorantiae et labis erat emissio. Quoniam enim ipsum Verbum Dei incarnatum suspensum est super lignum, per multa ostendimus: et ipsi autem haeretici crucifixum confitentur. Quomodo igitur ignorantiae et labis emissio eum qui continet universorum agnitionem, et sit verus et perfectus, portare potuit? Aut quomodo ea quae absconsa est a Patre et multum separata conditio, portavit ejus Verbum? Si autem et ab angelis haec facta est, sive ignorantibus eum qui super omnia est Deus, sive scientibus, cum dixerit Dominus, Quoniam ego in Patre, et Pater in me est, quomodo Patrem et Filium simul fabricatio angelorum portare sustinuit? Quomodo autem ea quae extra pleroma est conditio cepit eum, qui continet universum pleroma? Cum igitur haec omnia impossibilia sint, et probationem non habeant, illud solum verum est Ecclesiae praeconium, quoniam propria conditio, quae ex virtute et arte et sapientia Dei substitit, portavit eum; quae quidem secundum invisibilitatem a Patre portatur, secundum visibile autem e contrario portat ejus Verbum: et hoc est verum. Pater enim conditionem simul et Verbum suum portans, et Verbum portatum a Patre praestat Spiritum omnibus, quemadmodum vult Pater: quibusdam quidem secundum conditionem, quod est conditionis, quod est factum:",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "9ab6ee07f30676d898318cc85a3e29a399d4c4336b3b99f2b830ee2023346d64",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n387.jpg",
            "page_key": "2:374",
            "printed_page": 374,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8cee8bc507cf1f37038fc544ba9282183583e9a11e10704b848a90490b44f625",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quibusdam autem secundum adoptionem, quod est ex Deo, quod est generatio. Et sic unus Deus Pater ostenditur, qui est super omnia, et per omnia, et in omnibus. Super omnia quidem Pater, et ipse est caput Christi: per omnia autem Verbum, et ipse est caput Ecclesiae: in omnibus autem nobis Spiritus, et ipse est aqua viva, quam praestat Dominus in se recte credentibus, et diligentibus se, et scientibus, quia unus Pater, qui est super omnia, et per omnia, et in omnibus nobis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:106ada69b694acee56b39651702695a109d2bdeed3f95d2772f57299e246ed06",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et talem vel tantam dispositionem non per alienas, sed per suas efficiebat conditiones: neque per ea quae ex ignorantia et labe facta sunt, sed per ea quae ex sapientia et virtute Patris ejus substantiam habuerunt. Neque enim iniquus, ut aliena concupiscat; neque indigens, ut non per sua propria suis propriis efficiat vitam, sua utens conditione ad hominis salutem. Neque enim portasset illum conditio, si ignorantiae et labis erat emissio. Quoniam enim ipsum Verbum Dei incarnatum suspensum est super lignum, per multa ostendimus: et ipsi autem haeretici crucifixum confitentur. Quomodo igitur ignorantiae et labis emissio eum qui continet universorum agnitionem, et sit verus et perfectus, portare potuit? Aut quomodo ea quae absconsa est a Patre et multum separata conditio, portavit ejus Verbum? Si autem et ab angelis haec facta est, sive ignorantibus eum qui super omnia est Deus, sive scientibus, cum dixerit Dominus, Quoniam ego in Patre, et Pater in me est, quomodo Patrem et Filium simul fabricatio angelorum portare sustinuit? Quomodo autem ea quae extra pleroma est conditio cepit eum, qui continet universum pleroma? Cum igitur haec omnia impossibilia sint, et probationem non habeant, illud solum verum est Ecclesiae praeconium, quoniam propria conditio, quae ex virtute et arte et sapientia Dei substitit, portavit eum; quae quidem secundum invisibilitatem a Patre portatur, secundum visibile autem e contrario portat ejus Verbum: et hoc est verum. Pater enim conditionem simul et Verbum suum portans, et Verbum portatum a Patre praestat Spiritum omnibus, quemadmodum vult Pater: quibusdam quidem secundum conditionem, quod est conditionis, quod est factum: quibusdam autem secundum adoptionem, quod est ex Deo, quod est generatio. Et sic unus Deus Pater ostenditur, qui est super omnia, et per omnia, et in omnibus. Super omnia quidem Pater, et ipse est caput Christi: per omnia autem Verbum, et ipse est caput Ecclesiae: in omnibus autem nobis Spiritus, et ipse est aqua viva, quam praestat Dominus in se recte credentibus, et diligentibus se, et scientibus, quia unus Pater, qui est super omnia, et per omnia, et in omnibus nobis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "9c7797089a1dbfcf78bcd04ee45cf2d30fd10f71168970a71367998473ee9315",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "피조물이 말씀을 떠받친다는 portare는 성육신하신 말씀이 나무에 달리셨다는 앞 문장과 이어진다. 피조물 자체는 보이지 않는 방식으로 아버지께 떠받쳐진다.",
          "플레로마는 상대 학설의 충만한 신적 영역을 일컫는다. 무지와 결함에서 피조물이 나왔다는 설명도 여기서 검토하는 상대 학설이다.",
          "373쪽의 quod est conditionis, quod est factum은 피조물에 속한 것과 만들어진 것을 나란히 둔다. 다음 문장의 ex Deo와 generatio는 하나님에게서 오는 것과 태어남을 나란히 둔다.",
          "Spiritus는 영이다. 이 단락은 만물 위의 아버지, 만물을 통한 말씀, 우리 안의 영을 차례로 서술하며 영을 살아 있는 물과 연결한다.",
          "et hoc est verum은 이는 참되다는 뜻으로 옮겼다. 373쪽 각주 4는 hoc를 앞의 Verbum과 연결하여 그 말씀이 참되시다는 해석을 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:e25d0126bb8a7d61dd2572f322d4448684086fe9596a204e8bd3a72973c893d8",
              "sha256:101724b48335d6660a4d7d9f8e2eb3601b287aeec91442cb10ccff6c83370b16",
              "sha256:8cee8bc507cf1f37038fc544ba9282183583e9a11e10704b848a90490b44f625"
            ],
            "text": "그분은 이와 같은, 이토록 큰 경륜을 남의 피조물을 통해 이루신 것이 아니라, 자신의 피조물을 통해 이루셨다. 무지와 결함에서 생긴 것들을 통해서가 아니라, 자기 아버지의 지혜와 능력에서 실체를 얻은 것들을 통해 이루셨다. 그분은 불의하여 남의 것을 탐내는 분이 아니시다. 또 자기 것으로 자기에게 속한 이들에게 생명을 주실 수 없을 만큼 궁핍한 분도 아니시다. 그분은 사람의 구원을 위해 자신의 피조물을 사용하신다. 피조물이 무지와 결함에서 나온 산물이었다면 그분을 떠받칠 수 없었을 것이다. 육신이 되신 하나님의 말씀 자체가 나무에 달리셨다는 것은 우리가 여러 증거로 밝혔다. 이단자들 자신도 그분이 십자가에 못 박히셨음을 인정한다. 그렇다면 무지와 결함에서 나온 산물이 어떻게 만물에 관한 앎을 지니시며 참되고 완전하신 분을 떠받칠 수 있었겠는가? 또 아버지께 감추어져 있고 그분에게서 멀리 떨어진 피조물이 어떻게 그분의 말씀을 떠받쳤겠는가? 만일 이것이 천사들에게 만들어졌다면, 그 천사들이 만물 위에 계신 하나님을 알았든 몰랐든, 주님께서 이렇게 말씀하셨으니, “나는 아버지 안에 있고 아버지는 내 안에 계신다.” 천사들이 만든 것이 어떻게 아버지와 아들을 함께 떠받치는 일을 견뎠겠는가? 플레로마 밖에 있는 피조물이 어떻게 온 플레로마를 담으시는 분을 담았겠는가? 이 모든 일은 불가능하며 증거도 없으므로, 교회의 이 선포만이 참되다. 곧 하나님의 능력과 솜씨와 지혜로 존재하게 된 그분 자신의 피조물이 그분을 떠받쳤다는 것이다. 그 피조물은 보이지 않는 방식으로 아버지께 떠받쳐지면서, 반대로 보이는 방식으로는 그분의 말씀을 떠받친다. 그리고 이는 참되다. 아버지께서는 피조물과 자신의 말씀을 함께 떠받치시며, 아버지께 떠받쳐지는 말씀은 모든 이에게 영을 베푸신다. 아버지께서 원하시는 대로, 어떤 이들에게는 창조에 따라 피조물에 속한 것, 곧 만들어진 것을 베푸시고, 다른 이들에게는 양자 됨에 따라 하나님에게서 오는 것, 곧 태어남을 베푸신다. 이렇게 한 분 하나님 아버지께서 드러나신다. 만물 위에, 만물을 통해, 만물 안에 계신 분이시다. 만물 위에 계신 분은 아버지이시며, 그분은 그리스도의 머리이시다. 만물을 통해 계신 분은 말씀이시며, 그분은 교회의 머리이시다. 우리 모두 안에 계신 분은 영이시며, 그분은 주님께서 베푸시는 살아 있는 물이시다. 주님은 자신을 바르게 믿고 사랑하는 이들에게, 그리고 아버지가 한 분이심을 아는 이들에게 이 물을 베푸신다. 그 아버지는 만물 위에, 만물을 통해, 우리 모두 안에 계신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:106ada69b694acee56b39651702695a109d2bdeed3f95d2772f57299e246ed06"
        ],
        "text": "그분은 이와 같은, 이토록 큰 경륜을 남의 피조물을 통해 이루신 것이 아니라, 자신의 피조물을 통해 이루셨다. 무지와 결함에서 생긴 것들을 통해서가 아니라, 자기 아버지의 지혜와 능력에서 실체를 얻은 것들을 통해 이루셨다. 그분은 불의하여 남의 것을 탐내는 분이 아니시다. 또 자기 것으로 자기에게 속한 이들에게 생명을 주실 수 없을 만큼 궁핍한 분도 아니시다. 그분은 사람의 구원을 위해 자신의 피조물을 사용하신다. 피조물이 무지와 결함에서 나온 산물이었다면 그분을 떠받칠 수 없었을 것이다. 육신이 되신 하나님의 말씀 자체가 나무에 달리셨다는 것은 우리가 여러 증거로 밝혔다. 이단자들 자신도 그분이 십자가에 못 박히셨음을 인정한다. 그렇다면 무지와 결함에서 나온 산물이 어떻게 만물에 관한 앎을 지니시며 참되고 완전하신 분을 떠받칠 수 있었겠는가? 또 아버지께 감추어져 있고 그분에게서 멀리 떨어진 피조물이 어떻게 그분의 말씀을 떠받쳤겠는가? 만일 이것이 천사들에게 만들어졌다면, 그 천사들이 만물 위에 계신 하나님을 알았든 몰랐든, 주님께서 이렇게 말씀하셨으니, “나는 아버지 안에 있고 아버지는 내 안에 계신다.” 천사들이 만든 것이 어떻게 아버지와 아들을 함께 떠받치는 일을 견뎠겠는가? 플레로마 밖에 있는 피조물이 어떻게 온 플레로마를 담으시는 분을 담았겠는가? 이 모든 일은 불가능하며 증거도 없으므로, 교회의 이 선포만이 참되다. 곧 하나님의 능력과 솜씨와 지혜로 존재하게 된 그분 자신의 피조물이 그분을 떠받쳤다는 것이다. 그 피조물은 보이지 않는 방식으로 아버지께 떠받쳐지면서, 반대로 보이는 방식으로는 그분의 말씀을 떠받친다. 그리고 이는 참되다. 아버지께서는 피조물과 자신의 말씀을 함께 떠받치시며, 아버지께 떠받쳐지는 말씀은 모든 이에게 영을 베푸신다. 아버지께서 원하시는 대로, 어떤 이들에게는 창조에 따라 피조물에 속한 것, 곧 만들어진 것을 베푸시고, 다른 이들에게는 양자 됨에 따라 하나님에게서 오는 것, 곧 태어남을 베푸신다. 이렇게 한 분 하나님 아버지께서 드러나신다. 만물 위에, 만물을 통해, 만물 안에 계신 분이시다. 만물 위에 계신 분은 아버지이시며, 그분은 그리스도의 머리이시다. 만물을 통해 계신 분은 말씀이시며, 그분은 교회의 머리이시다. 우리 모두 안에 계신 분은 영이시며, 그분은 주님께서 베푸시는 살아 있는 물이시다. 주님은 자신을 바르게 믿고 사랑하는 이들에게, 그리고 아버지가 한 분이심을 아는 이들에게 이 물을 베푸신다. 그 아버지는 만물 위에, 만물을 통해, 우리 모두 안에 계신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ea3d8366d3328d884a94e52f717bdcdb161ba5166d088df39f889506da28ceef",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
      },
      "work_location": "5.h18.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:17d40ac574338300f7cf7b9f6c06abc275dedcf0d1fe3724caf607751d4cf39a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:344164a6df9ef46fc111db3e2452ca5fa270d18a9f6590d81f9e3d43d2568b34",
            "sha256:7b7c28cc037d940938cce02c50e9e12245ef1310dfc8020e9e4936d31bdf0cc5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d3a043370154ca460ea95caa41596258e47f5b269f292cfcf825d5ca08c8642b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8cea510d4af059fcab7a502cfef4e175ce96891148515c511e577e6978718e3b"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 18장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "mundi factorem ignorantem Patrem.",
            "source_start": "Testimonium perhibet his",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et terram discernere populum suum.",
            "source_start": "Mundi enim factor vere Verbum Dei est:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 18장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c6c26b9ae0eb2e2f34ed50a075411dc0792e08f5e1af44fd8d4e129b35c1a2ed",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17d40ac574338300f7cf7b9f6c06abc275dedcf0d1fe3724caf607751d4cf39a",
            "source_revision_id": "sha256:d3a043370154ca460ea95caa41596258e47f5b269f292cfcf825d5ca08c8642b",
            "translation_revision_id": "sha256:8cea510d4af059fcab7a502cfef4e175ce96891148515c511e577e6978718e3b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:94b772341852f761db6ef7dbe5ece01d1b39f86f13e4046bdaa38c95bbd12c91",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:17d40ac574338300f7cf7b9f6c06abc275dedcf0d1fe3724caf607751d4cf39a",
            "source_revision_id": "sha256:d3a043370154ca460ea95caa41596258e47f5b269f292cfcf825d5ca08c8642b",
            "translation_revision_id": "sha256:8cea510d4af059fcab7a502cfef4e175ce96891148515c511e577e6978718e3b"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c6c26b9ae0eb2e2f34ed50a075411dc0792e08f5e1af44fd8d4e129b35c1a2ed",
          "sha256:94b772341852f761db6ef7dbe5ece01d1b39f86f13e4046bdaa38c95bbd12c91"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h18-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "mundi factorem ignorantem Patrem.",
            "source_start": "Testimonium perhibet his",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 18,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103518.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              374,
              375
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "complete_conventional_sections_within_larger_edition_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "et terram discernere populum suum.",
            "source_start": "Mundi enim factor vere Verbum Dei est:",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 18,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "채택 대본은 Harvey 1857 라틴어 편집 본문이다. 장 제목 아래 편집자 요약과 하단 각주는 본문에서 분리된다.",
              "인쇄본의 절 번호와 통상 인용 절 번호의 대응 범위는 canonical_references에 기록되어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              374,
              375
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation_record"
          },
          {
            "editorial_note": "4 l. visibiliter. Cf. 373, 3. AR. ponit.",
            "meaning": "보이지 않게",
            "printed_page": 374,
            "printed_text": "invisibiliter",
            "printed_volume": 2,
            "translation_reading": "invisibiliter",
            "type": "retained_print_reading_with_editorial_correction"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 18장 2절이다. 통상 장절의 대응 범위를 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "9ab6ee07f30676d898318cc85a3e29a399d4c4336b3b99f2b830ee2023346d64",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n387.jpg",
            "page_key": "2:374",
            "printed_page": 374,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:344164a6df9ef46fc111db3e2452ca5fa270d18a9f6590d81f9e3d43d2568b34",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Testimonium perhibet his et Johannes Domini discipulus, in Evangelio dicens sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Deinde de ipso Verbo dixit: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot autem receperunt eum, dedit illis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Et iterum significans ejus secundum hominem dispensationem, dixit: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et iterum intulit: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. Manifeste ostendens audire volentibus, id est, aures habentibus, quoniam unus Deus Pater super omnes, et unum Verbum Dei quod per omnes, per quem omnia facta sunt: et quoniam hic mundus proprius ipsius, et per ipsum factus est voluntate Patris, et non per angelos; neque per apostasiam et defectionem et ignorantiam; neque per virtutem aliquam Prunici, quam et Matrem appellant quidam; neque per alium quendam mundi factorem ignorantem Patrem. Mundi enim factor vere Verbum Dei est: hic autem est Dominus noster, qui in novissimis temporibus homo factus est, in hoc mundo exsistens, et secundum invisibilitatem continet quae facta sunt omnia, et in universa conditione infixus, quoniam Verbum Dei gubernans et disponens omnia; et propter hoc in sua invisibiliter venit, et caro",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "01e919dc60d30e861c5669e1e1cf32b007e939f385d4ab9711567a52612046dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n388.jpg",
            "page_key": "2:375",
            "printed_page": 375,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7b7c28cc037d940938cce02c50e9e12245ef1310dfc8020e9e4936d31bdf0cc5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "factum est, et pependit super lignum, uti universa in semetipsum recapituletur. Et sui proprii illum non receperunt homines, quemadmodum Moyses hoc ipsum manifestavit in populo: Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae. Qui igitur non receperunt illum, non acceperunt vitam. Quotquot autem receperunt illum, dedit illis potestatem filios Dei fieri. Ipse est enim qui universorum potestatem habet a Patre, quoniam Verbum Dei, et homo verus, invisibilibus quidem participans rationabiliter, et sensuabiliter legem statuens, universa quaeque in suo perseverare ordine; super visibilia autem et humana regnans manifeste, et omnibus dignum superducens justum judicium: quemadmodum et David manifeste significans, ait: Deus noster manifeste veniet, et non tacebit. Deinde et quod ab eo superinducitur judicium, manifestavit, dicens: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida. Advocabit caelum de sursum, et terram discernere populum suum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d3a043370154ca460ea95caa41596258e47f5b269f292cfcf825d5ca08c8642b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Testimonium perhibet his et Johannes Domini discipulus, in Evangelio dicens sic: In principio erat Verbum, et Verbum erat apud Deum, et Deus erat Verbum. Hoc erat in principio apud Deum. Omnia per ipsum facta sunt, et sine ipso factum est nihil. Deinde de ipso Verbo dixit: In hoc mundo erat, et mundus per ipsum factus est, et mundus eum non cognovit. In sua propria venit, et sui eum non receperunt. Quotquot autem receperunt eum, dedit illis potestatem filios Dei fieri, his qui credunt in nomine ejus. Et iterum significans ejus secundum hominem dispensationem, dixit: Et Verbum caro factum est, et habitavit in nobis. Et iterum intulit: Et vidimus gloriam ejus, gloriam quasi unigeniti a Patre, plenum gratia et veritate. Manifeste ostendens audire volentibus, id est, aures habentibus, quoniam unus Deus Pater super omnes, et unum Verbum Dei quod per omnes, per quem omnia facta sunt: et quoniam hic mundus proprius ipsius, et per ipsum factus est voluntate Patris, et non per angelos; neque per apostasiam et defectionem et ignorantiam; neque per virtutem aliquam Prunici, quam et Matrem appellant quidam; neque per alium quendam mundi factorem ignorantem Patrem. Mundi enim factor vere Verbum Dei est: hic autem est Dominus noster, qui in novissimis temporibus homo factus est, in hoc mundo exsistens, et secundum invisibilitatem continet quae facta sunt omnia, et in universa conditione infixus, quoniam Verbum Dei gubernans et disponens omnia; et propter hoc in sua invisibiliter venit, et caro factum est, et pependit super lignum, uti universa in semetipsum recapituletur. Et sui proprii illum non receperunt homines, quemadmodum Moyses hoc ipsum manifestavit in populo: Et erit vita tua pendens ante oculos tuos, et non credes vitae tuae. Qui igitur non receperunt illum, non acceperunt vitam. Quotquot autem receperunt illum, dedit illis potestatem filios Dei fieri. Ipse est enim qui universorum potestatem habet a Patre, quoniam Verbum Dei, et homo verus, invisibilibus quidem participans rationabiliter, et sensuabiliter legem statuens, universa quaeque in suo perseverare ordine; super visibilia autem et humana regnans manifeste, et omnibus dignum superducens justum judicium: quemadmodum et David manifeste significans, ait: Deus noster manifeste veniet, et non tacebit. Deinde et quod ab eo superinducitur judicium, manifestavit, dicens: Ignis in conspectu ejus ardebit, et in circuitu ejus tempestas valida. Advocabit caelum de sursum, et terram discernere populum suum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "27e4b942b7e7c41a548643c78793f380e702385124820b92c822a497bac8908b",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "요한복음의 자기 것들인 sua propria와 자기 사람들인 sui가 구별된다. 저자는 이 차이를 창조된 세계와 말씀을 받아들이는 사람들의 관계에 적용한다.",
          "374쪽 본문의 invisibiliter는 보이지 않게라는 뜻이다. 같은 쪽 각주 4는 보이게라는 visibiliter를 교정 독법으로 제시한다. 번역은 인쇄 본문의 invisibiliter에 따른다.",
          "신명기 28:66의 달려 있는 생명은 이 문맥에서 나무에 달리신 말씀과 연결된다. 모세의 말을 소개하는 인용과 저자의 십자가 해석이 이어진다.",
          "participans rationabiliter는 보이지 않는 것들과 이성의 방식으로 교통함을 뜻한다. sensuabiliter는 감각으로 알 수 있는 방식을 가리킨다. 375쪽 각주 5에는 이 두 낱말의 다른 판본 독법이 제시되어 있다.",
          "recapitulari는 여러 것을 하나로 총괄한다는 뜻이다. 여기서는 육신이 되어 나무에 달리신 말씀이 모든 것을 자신 안에 모으는 일을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:344164a6df9ef46fc111db3e2452ca5fa270d18a9f6590d81f9e3d43d2568b34",
              "sha256:7b7c28cc037d940938cce02c50e9e12245ef1310dfc8020e9e4936d31bdf0cc5"
            ],
            "text": "주님의 제자 요한도 이 일들을 증언한다. 그는 복음서에서 이렇게 말한다. “처음에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이 말씀이 처음에 하나님과 함께 계셨다. 모든 것이 그분을 통해 생겨났고, 그분 없이 생겨난 것은 하나도 없다.” 이어서 그는 바로 그 말씀에 관해 말했다. “그분이 이 세상에 계셨고 세상은 그분을 통해 생겨났으나, 세상은 그분을 알아보지 못했다. 그분이 자기 것들 가운데 오셨으나, 자기 사람들이 그분을 받아들이지 않았다. 그러나 그분을 받아들인 모든 이에게는 하나님의 자녀가 될 권능을 주셨다. 그분의 이름을 믿는 이들에게 주신 것이다.” 또 그분이 사람으로서 이루신 경륜을 밝히며 말했다. “말씀이 육신이 되어 우리 가운데 거하셨다.” 그리고 다시 덧붙였다. “우리는 그분의 영광을 보았다. 아버지에게서 오신 외아들에게 어울리는 영광이었고, 그분은 은혜와 진리가 충만하셨다.” 그는 들으려는 이들, 곧 귀가 있는 이들에게 분명히 밝혔다. 모든 이 위에 계신 하나님 아버지는 한 분이시고, 모든 이를 통해 계시는 하나님의 말씀도 한 분이시며, 모든 것은 그분을 통해 생겨났다는 것이다. 이 세상은 그분 자신의 것이며, 아버지의 뜻에 따라 그분을 통해 생겨났다. 천사들을 통해 생겨난 것도, 배교와 결함과 무지를 통해 생겨난 것도, 어떤 이들이 어머니라고도 부르는 프루니코스의 어떤 능력을 통해 생겨난 것도, 아버지를 모르는 다른 어떤 세계의 제작자를 통해 생겨난 것도 아니다. 세계를 만드신 분은 참으로 하나님의 말씀이시다. 이분이 우리 주님이시다. 그분은 마지막 시대에 사람이 되셨고, 이 세상 안에 계시면서, 보이지 않는 방식으로 생겨난 모든 것을 붙드신다. 온 피조물 가운데 굳게 자리하시며, 하나님의 말씀으로서 모든 것을 다스리고 질서 있게 배치하신다. 그래서 자기 것들 가운데 보이지 않게 오셨고, 육신이 되셨으며 나무에 달리셨다. 모든 것을 자신 안에 총괄하시려는 것이었다. 그분 자신의 사람들이 그분을 받아들이지 않았다는 것은 모세가 백성 가운데서 바로 이 일을 밝힌 것과 같다. “네 생명이 네 눈앞에 달려 있을 것이나, 너는 네 생명을 믿지 않을 것이다.” 그러므로 그분을 받아들이지 않은 이들은 생명을 받지 못했다. 그러나 그분을 받아들인 모든 이에게는 하나님의 자녀가 될 권능을 주셨다. 그분이 아버지께 만물에 대한 권능을 받으신 분이기 때문이다. 그분은 하나님의 말씀이시며 참된 사람이시기에, 보이지 않는 것들과는 이성의 방식으로 교통하시고, 감각으로 알 수 있게 법을 세우셔서, 모든 것이 저마다 자신의 질서를 지키게 하신다. 보이는 것들과 사람의 일들을 드러나게 다스리시며, 모든 이에게 합당한 의로운 심판을 내리신다. 다윗도 이를 분명히 밝히며 말한다. “우리 하나님께서 드러나게 오실 것이며 잠잠히 계시지 않을 것이다.” 이어서 그분이 내리시는 심판도 이렇게 밝혔다. “그분 앞에서 불이 타오르고, 그분 둘레에는 거센 폭풍이 있을 것이다. 그분은 자기 백성을 심판하시려고 위로부터 하늘을, 그리고 땅을 부르실 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d3a043370154ca460ea95caa41596258e47f5b269f292cfcf825d5ca08c8642b"
        ],
        "text": "주님의 제자 요한도 이 일들을 증언한다. 그는 복음서에서 이렇게 말한다. “처음에 말씀이 계셨고, 말씀은 하나님과 함께 계셨으며, 말씀은 하나님이셨다. 이 말씀이 처음에 하나님과 함께 계셨다. 모든 것이 그분을 통해 생겨났고, 그분 없이 생겨난 것은 하나도 없다.” 이어서 그는 바로 그 말씀에 관해 말했다. “그분이 이 세상에 계셨고 세상은 그분을 통해 생겨났으나, 세상은 그분을 알아보지 못했다. 그분이 자기 것들 가운데 오셨으나, 자기 사람들이 그분을 받아들이지 않았다. 그러나 그분을 받아들인 모든 이에게는 하나님의 자녀가 될 권능을 주셨다. 그분의 이름을 믿는 이들에게 주신 것이다.” 또 그분이 사람으로서 이루신 경륜을 밝히며 말했다. “말씀이 육신이 되어 우리 가운데 거하셨다.” 그리고 다시 덧붙였다. “우리는 그분의 영광을 보았다. 아버지에게서 오신 외아들에게 어울리는 영광이었고, 그분은 은혜와 진리가 충만하셨다.” 그는 들으려는 이들, 곧 귀가 있는 이들에게 분명히 밝혔다. 모든 이 위에 계신 하나님 아버지는 한 분이시고, 모든 이를 통해 계시는 하나님의 말씀도 한 분이시며, 모든 것은 그분을 통해 생겨났다는 것이다. 이 세상은 그분 자신의 것이며, 아버지의 뜻에 따라 그분을 통해 생겨났다. 천사들을 통해 생겨난 것도, 배교와 결함과 무지를 통해 생겨난 것도, 어떤 이들이 어머니라고도 부르는 프루니코스의 어떤 능력을 통해 생겨난 것도, 아버지를 모르는 다른 어떤 세계의 제작자를 통해 생겨난 것도 아니다. 세계를 만드신 분은 참으로 하나님의 말씀이시다. 이분이 우리 주님이시다. 그분은 마지막 시대에 사람이 되셨고, 이 세상 안에 계시면서, 보이지 않는 방식으로 생겨난 모든 것을 붙드신다. 온 피조물 가운데 굳게 자리하시며, 하나님의 말씀으로서 모든 것을 다스리고 질서 있게 배치하신다. 그래서 자기 것들 가운데 보이지 않게 오셨고, 육신이 되셨으며 나무에 달리셨다. 모든 것을 자신 안에 총괄하시려는 것이었다. 그분 자신의 사람들이 그분을 받아들이지 않았다는 것은 모세가 백성 가운데서 바로 이 일을 밝힌 것과 같다. “네 생명이 네 눈앞에 달려 있을 것이나, 너는 네 생명을 믿지 않을 것이다.” 그러므로 그분을 받아들이지 않은 이들은 생명을 받지 못했다. 그러나 그분을 받아들인 모든 이에게는 하나님의 자녀가 될 권능을 주셨다. 그분이 아버지께 만물에 대한 권능을 받으신 분이기 때문이다. 그분은 하나님의 말씀이시며 참된 사람이시기에, 보이지 않는 것들과는 이성의 방식으로 교통하시고, 감각으로 알 수 있게 법을 세우셔서, 모든 것이 저마다 자신의 질서를 지키게 하신다. 보이는 것들과 사람의 일들을 드러나게 다스리시며, 모든 이에게 합당한 의로운 심판을 내리신다. 다윗도 이를 분명히 밝히며 말한다. “우리 하나님께서 드러나게 오실 것이며 잠잠히 계시지 않을 것이다.” 이어서 그분이 내리시는 심판도 이렇게 밝혔다. “그분 앞에서 불이 타오르고, 그분 둘레에는 거센 폭풍이 있을 것이다. 그분은 자기 백성을 심판하시려고 위로부터 하늘을, 그리고 땅을 부르실 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:8cea510d4af059fcab7a502cfef4e175ce96891148515c511e577e6978718e3b",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
      },
      "work_location": "5.h18.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-18:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:cd3be955d8db1ab56fa9ab9530e092a8f4240d648efaa41bfa9572c119036725",
        "part_links": [
          [
            "sha256:de9667f1994b3569f7daea8932f6ac193bfb0189e88b1b8043da19a9e7b1018b",
            "sha256:ce877ba32da8d6032b3f2684d81f8243c2d553052e3f182d2831b075bed5632e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8da54c9b4452b13399f2b466f723abcba414121a8d8f08cc050146c6e59c7acf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:015ce7bb31ed06c6c5cf9fe684c6b60a2cfa624931ff86637b03b029990b7054"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 19장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103519.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              375,
              376
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 19장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0b93f4f7499ddd613a8e5d0761920e0aa1a1c6f9a53f1e5da075d7d04b7a31d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cd3be955d8db1ab56fa9ab9530e092a8f4240d648efaa41bfa9572c119036725",
            "source_revision_id": "sha256:8da54c9b4452b13399f2b466f723abcba414121a8d8f08cc050146c6e59c7acf",
            "translation_revision_id": "sha256:015ce7bb31ed06c6c5cf9fe684c6b60a2cfa624931ff86637b03b029990b7054"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:76f6ea80da00e03f1083760d55aacfa1b0d2c27f268a2ef1e464ec7bfc436f2b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:cd3be955d8db1ab56fa9ab9530e092a8f4240d648efaa41bfa9572c119036725",
            "source_revision_id": "sha256:8da54c9b4452b13399f2b466f723abcba414121a8d8f08cc050146c6e59c7acf",
            "translation_revision_id": "sha256:015ce7bb31ed06c6c5cf9fe684c6b60a2cfa624931ff86637b03b029990b7054"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0b93f4f7499ddd613a8e5d0761920e0aa1a1c6f9a53f1e5da075d7d04b7a31d4",
          "sha256:76f6ea80da00e03f1083760d55aacfa1b0d2c27f268a2ef1e464ec7bfc436f2b"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103519.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              375,
              376
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "bajulante conditione는 피조물이 주님을 떠받드는 관계이고, quae bajulatur ab ipso는 그 피조물이 주님께 떠받쳐지는 관계이다. 두 동사의 행위 주체가 서로 바뀐다.",
              "advocata는 하와를 위한 마리아의 변호자 역할을 가리킨다. 불순종과 순종을 같은 저울에 놓는 비유가 이 관계를 설명한다.",
              "protoplastus는 처음 지음 받은 아담이고 primogenitus는 맏아들이다. correptio를 바로잡음으로 옮겨, 아담의 죄가 맏아들을 통해 고쳐진다는 문장을 이었다.",
              "뱀의 prudentia는 영리함, 비둘기의 simplicitas는 순박함이다. 본문은 이 둘을 맞세우고 죽음의 사슬이 풀리는 일로 문단을 마친다."
            ],
            "printed_pages": [
              375,
              376
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 19장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "01e919dc60d30e861c5669e1e1cf32b007e939f385d4ab9711567a52612046dc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n388.jpg",
            "page_key": "2:375",
            "printed_page": 375,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:de9667f1994b3569f7daea8932f6ac193bfb0189e88b1b8043da19a9e7b1018b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifeste itaque in sua propria venientem Dominum, et sua propria eum bajulante conditione, quae bajulatur ab ipso, et recapitulationem ejus quae in ligno fuit inobedientiae, per eam quae in ligno est obedientiam, facientem, et seductione illa soluta, qua",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3f6cda89ec2715609c9a3d5239a34253539261710e9782ea8c69d2fe8ca9d445",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n389.jpg",
            "page_key": "2:376",
            "printed_page": 376,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ce877ba32da8d6032b3f2684d81f8243c2d553052e3f182d2831b075bed5632e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "seducta est male illa, quae jam viro destinata erat virgo Eva, per veritatem evangelisata est bene ab angelo jam sub viro Virgo Maria. Quemadmodum enim illa per angelicum sermonem seducta est, ut effugeret Deum praevaricata verbum ejus, ita et haec per angelicum sermonem evangelisata est, ut portaret Deum obediens ejus verbo. Et si ea inobediret Deo, sed et haec suasa est obedire Deo, uti virginis Evae virgo Maria fieret advocata. Et quemadmodum adstrictum est morti genus humanum per virginem, salvatur per virginem: aequa lance disposita virginalis inobedientia per virginalem obedientiam; adhuc enim protoplasti peccatum per correptionem primogeniti emendationem accipiens, et serpentis prudentia devicta in columbae simplicitate, vinculis autem illis resolutis, per quae alligati eramus morti.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:8da54c9b4452b13399f2b466f723abcba414121a8d8f08cc050146c6e59c7acf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifeste itaque in sua propria venientem Dominum, et sua propria eum bajulante conditione, quae bajulatur ab ipso, et recapitulationem ejus quae in ligno fuit inobedientiae, per eam quae in ligno est obedientiam, facientem, et seductione illa soluta, qua seducta est male illa, quae jam viro destinata erat virgo Eva, per veritatem evangelisata est bene ab angelo jam sub viro Virgo Maria. Quemadmodum enim illa per angelicum sermonem seducta est, ut effugeret Deum praevaricata verbum ejus, ita et haec per angelicum sermonem evangelisata est, ut portaret Deum obediens ejus verbo. Et si ea inobediret Deo, sed et haec suasa est obedire Deo, uti virginis Evae virgo Maria fieret advocata. Et quemadmodum adstrictum est morti genus humanum per virginem, salvatur per virginem: aequa lance disposita virginalis inobedientia per virginalem obedientiam; adhuc enim protoplasti peccatum per correptionem primogeniti emendationem accipiens, et serpentis prudentia devicta in columbae simplicitate, vinculis autem illis resolutis, per quae alligati eramus morti.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6fa5bdedbfcdf279146ceac3a88999345b27d2279c89bd39355e392e8cf1cd08",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "bajulante conditione는 피조물이 주님을 떠받드는 관계이고, quae bajulatur ab ipso는 그 피조물이 주님께 떠받쳐지는 관계이다. 두 동사의 행위 주체가 서로 바뀐다.",
          "advocata는 하와를 위한 마리아의 변호자 역할을 가리킨다. 불순종과 순종을 같은 저울에 놓는 비유가 이 관계를 설명한다.",
          "protoplastus는 처음 지음 받은 아담이고 primogenitus는 맏아들이다. correptio를 바로잡음으로 옮겨, 아담의 죄가 맏아들을 통해 고쳐진다는 문장을 이었다.",
          "뱀의 prudentia는 영리함, 비둘기의 simplicitas는 순박함이다. 본문은 이 둘을 맞세우고 죽음의 사슬이 풀리는 일로 문단을 마친다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:de9667f1994b3569f7daea8932f6ac193bfb0189e88b1b8043da19a9e7b1018b",
              "sha256:ce877ba32da8d6032b3f2684d81f8243c2d553052e3f182d2831b075bed5632e"
            ],
            "text": "이처럼 주님께서 분명히 자신의 것으로 오시고, 그분께 떠받쳐지는 그분 자신의 피조물이 그분을 떠받들며, 나무에서 일어난 불순종을 나무에서 이루어진 순종을 통해 다시 하나로 모으시고, 이미 한 남자와 약혼한 처녀 하와를 불행히 속였던 그 속임수도 풀린다는 이 소식은 이미 한 남자와 맺어진 동정녀 마리아에게 천사를 통해 진리로 기쁘게 전해졌다. 하와는 천사의 말에 속아 하나님의 말씀을 어기고 그분에게서 달아났고, 마리아는 천사의 말로 기쁜 소식을 받아 하나님의 말씀에 순종하여 그분을 품게 되었다. 하와가 하나님께 불순종했다면, 마리아는 하나님께 순종하도록 설득되었다. 그리하여 동정녀 마리아가 처녀 하와의 변호자가 되었다. 한 처녀를 통해 인류가 죽음에 묶인 것처럼, 한 처녀를 통해 인류가 구원받는다. 처녀의 불순종은 처녀의 순종으로 저울의 균형을 이루었다. 처음 지음 받은 이의 죄도 맏아들의 바로잡으심을 통해 고쳐졌으며, 뱀의 영리함은 비둘기의 순박함에 패배했고, 우리를 죽음에 묶어 두었던 사슬도 풀렸다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:8da54c9b4452b13399f2b466f723abcba414121a8d8f08cc050146c6e59c7acf"
        ],
        "text": "이처럼 주님께서 분명히 자신의 것으로 오시고, 그분께 떠받쳐지는 그분 자신의 피조물이 그분을 떠받들며, 나무에서 일어난 불순종을 나무에서 이루어진 순종을 통해 다시 하나로 모으시고, 이미 한 남자와 약혼한 처녀 하와를 불행히 속였던 그 속임수도 풀린다는 이 소식은 이미 한 남자와 맺어진 동정녀 마리아에게 천사를 통해 진리로 기쁘게 전해졌다. 하와는 천사의 말에 속아 하나님의 말씀을 어기고 그분에게서 달아났고, 마리아는 천사의 말로 기쁜 소식을 받아 하나님의 말씀에 순종하여 그분을 품게 되었다. 하와가 하나님께 불순종했다면, 마리아는 하나님께 순종하도록 설득되었다. 그리하여 동정녀 마리아가 처녀 하와의 변호자가 되었다. 한 처녀를 통해 인류가 죽음에 묶인 것처럼, 한 처녀를 통해 인류가 구원받는다. 처녀의 불순종은 처녀의 순종으로 저울의 균형을 이루었다. 처음 지음 받은 이의 죄도 맏아들의 바로잡으심을 통해 고쳐졌으며, 뱀의 영리함은 비둘기의 순박함에 패배했고, 우리를 죽음에 묶어 두었던 사슬도 풀렸다.",
        "translation_revision_id": "sha256:015ce7bb31ed06c6c5cf9fe684c6b60a2cfa624931ff86637b03b029990b7054",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
      },
      "work_location": "5.h19.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0e5ab8929bbb265038ebe18ded43c3fd31787495791840fa2adf5c835cacc3cc",
        "part_links": [
          [
            "sha256:98c6a0c3b6e57a7e791d9f3120d870a263cdb167b894b829e231a0b889118b11",
            "sha256:19fa97ab5568e83a432131493995efc2c2742f69bba7908b0757af160bb9d26e"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5beb9bd860758b89be6e627cdaae8660ca14239b9ad4e19bec798e163bb1e335"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:573312c7c65de3a54e4aeb8580252a9585d3a03dd81e26ca804ee55d190d8f43"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 19장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103519.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              376,
              377
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 19장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5fb0f3cd15371fb853a029c6dd6b9a1a76498255b7aa334614bfdbd897ea09ac",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e5ab8929bbb265038ebe18ded43c3fd31787495791840fa2adf5c835cacc3cc",
            "source_revision_id": "sha256:5beb9bd860758b89be6e627cdaae8660ca14239b9ad4e19bec798e163bb1e335",
            "translation_revision_id": "sha256:573312c7c65de3a54e4aeb8580252a9585d3a03dd81e26ca804ee55d190d8f43"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e1e90c78747bcc3ddbab1ef082db6a1c06f06a986c536c8675aaa3bd886aecd3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0e5ab8929bbb265038ebe18ded43c3fd31787495791840fa2adf5c835cacc3cc",
            "source_revision_id": "sha256:5beb9bd860758b89be6e627cdaae8660ca14239b9ad4e19bec798e163bb1e335",
            "translation_revision_id": "sha256:573312c7c65de3a54e4aeb8580252a9585d3a03dd81e26ca804ee55d190d8f43"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5fb0f3cd15371fb853a029c6dd6b9a1a76498255b7aa334614bfdbd897ea09ac",
          "sha256:e1e90c78747bcc3ddbab1ef082db6a1c06f06a986c536c8675aaa3bd886aecd3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h19-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 19,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103519.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              376,
              377
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 19,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "porro et longe는 멀리 떨어짐을 나타내는 채택 독법이다. 377쪽 각주 1은 porro 자리에 per Horum을 제안하며 경계자 호로스를 거론한다.",
              "substantia는 앞 문장의 세상과 그 실체를 잇는다. 뒤따르는 여러 설명은 이레나이오스가 열거하는 이단자들의 우주 기원설이다.",
              "속사람을 지성(sensus)과 동일시하고 그것만 완전한 것(ad perfectum)에 오른다는 주장은 이단자들의 견해로 소개된다."
            ],
            "printed_pages": [
              376,
              377
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 19장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "3f6cda89ec2715609c9a3d5239a34253539261710e9782ea8c69d2fe8ca9d445",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n389.jpg",
            "page_key": "2:376",
            "printed_page": 376,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:98c6a0c3b6e57a7e791d9f3120d870a263cdb167b894b829e231a0b889118b11",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Indocti omnes haeretici, et ignorantes dispositiones Dei, et inscii ejus quae est secundum hominem dispensationis, quippe caecutientes circa veritatem, ipsi suae contradicunt saluti. Alii quidem alterum introducentes, praeter Demiurgum, Patrem. Alii autem ab angelis quibusdam dicentes factum esse mundum, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4e0839e9eb48d23ad714148971b053d77a5f6c202e8a4ea312103bf0ebc51bee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n390.jpg",
            "page_key": "2:377",
            "printed_page": 377,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:19fa97ab5568e83a432131493995efc2c2742f69bba7908b0757af160bb9d26e",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "substantiam ejus. Alii quidem porro et longe separatam ab eo, qui est secundum ipsos Patre, a semetipsa floruisse, et esse ex se natam. Alii autem in his quae continentur a Patre, de Labe et ignorantia substantiam habuisse. Alii autem manifestum adventum Domini contemnunt, incarnationem ejus non recipientes. Alii autem rursus ignorantes Virginis dispensationem, ex Joseph dicunt eum generatum. Et quidam quidem neque animam suam, neque corpus recipere posse dicunt aeternam vitam, sed tantum hominem interiorem. Esse autem hunc eum qui in eis sit sensus volunt, quem et solum ascendere ad perfectum decernunt. Alii autem anima salvata, non participari corpus ipsorum eam quae est a Deo salutem, quemadmodum in primo diximus libro. In quo et argumenta eorum omnium enarravimus, et invalidum ipsorum, et inconstabile in secundo ostendimus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5beb9bd860758b89be6e627cdaae8660ca14239b9ad4e19bec798e163bb1e335",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Indocti omnes haeretici, et ignorantes dispositiones Dei, et inscii ejus quae est secundum hominem dispensationis, quippe caecutientes circa veritatem, ipsi suae contradicunt saluti. Alii quidem alterum introducentes, praeter Demiurgum, Patrem. Alii autem ab angelis quibusdam dicentes factum esse mundum, et substantiam ejus. Alii quidem porro et longe separatam ab eo, qui est secundum ipsos Patre, a semetipsa floruisse, et esse ex se natam. Alii autem in his quae continentur a Patre, de Labe et ignorantia substantiam habuisse. Alii autem manifestum adventum Domini contemnunt, incarnationem ejus non recipientes. Alii autem rursus ignorantes Virginis dispensationem, ex Joseph dicunt eum generatum. Et quidam quidem neque animam suam, neque corpus recipere posse dicunt aeternam vitam, sed tantum hominem interiorem. Esse autem hunc eum qui in eis sit sensus volunt, quem et solum ascendere ad perfectum decernunt. Alii autem anima salvata, non participari corpus ipsorum eam quae est a Deo salutem, quemadmodum in primo diximus libro. In quo et argumenta eorum omnium enarravimus, et invalidum ipsorum, et inconstabile in secundo ostendimus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "39c83411b8f9ce0ce44dcab2d9c0acbe4e81d66a3ed2bff7739f6edc2ec0fa3c",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "porro et longe는 멀리 떨어짐을 나타내는 채택 독법이다. 377쪽 각주 1은 porro 자리에 per Horum을 제안하며 경계자 호로스를 거론한다.",
          "substantia는 앞 문장의 세상과 그 실체를 잇는다. 뒤따르는 여러 설명은 이레나이오스가 열거하는 이단자들의 우주 기원설이다.",
          "속사람을 지성(sensus)과 동일시하고 그것만 완전한 것(ad perfectum)에 오른다는 주장은 이단자들의 견해로 소개된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:98c6a0c3b6e57a7e791d9f3120d870a263cdb167b894b829e231a0b889118b11",
              "sha256:19fa97ab5568e83a432131493995efc2c2742f69bba7908b0757af160bb9d26e"
            ],
            "text": "모든 이단자는 배움이 없고 하나님의 계획을 알지 못하며, 인간으로 오신 경륜에도 무지하다. 그들은 진리에 눈이 멀어 스스로 자기 구원에 맞선다. 어떤 이들은 창조주 외에 다른 아버지를 끌어들인다. 어떤 이들은 세상과 그 실체를 몇몇 천사가 만들었다고 한다. 또 어떤 이들은 그 실체가 자신들이 말하는 아버지에게서 멀리 떨어져 스스로 피어나고 스스로 생겨났다고 한다. 어떤 이들은 아버지께서 포괄하는 것들 안에서 결핍과 무지로부터 그 실체가 생겼다고 한다. 어떤 이들은 주님께서 드러나게 오신 일을 업신여기며, 그분의 성육신을 받아들이지 않는다. 또 어떤 이들은 동정녀를 통한 경륜을 알지 못하여 그분이 요셉에게서 태어났다고 한다. 어떤 이들은 자기 영혼도 몸도 영원한 생명을 받을 수 없으며, 오직 속사람만 받을 수 있다고 말한다. 그들은 이 속사람이 자기들 안에 있는 지성이라고 주장하며, 오직 그것만 완전한 것에까지 올라간다고 정한다. 또 어떤 이들은 영혼이 구원받아도 자기 몸은 하나님에게서 오는 구원에 참여하지 못한다고 한다. 이는 우리가 제1권에서 말한 대로이다. 그 책에서 우리는 그들 모두의 논설을 자세히 설명했고, 제2권에서는 그 논설이 무력하고 일관성이 없음을 밝혔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5beb9bd860758b89be6e627cdaae8660ca14239b9ad4e19bec798e163bb1e335"
        ],
        "text": "모든 이단자는 배움이 없고 하나님의 계획을 알지 못하며, 인간으로 오신 경륜에도 무지하다. 그들은 진리에 눈이 멀어 스스로 자기 구원에 맞선다. 어떤 이들은 창조주 외에 다른 아버지를 끌어들인다. 어떤 이들은 세상과 그 실체를 몇몇 천사가 만들었다고 한다. 또 어떤 이들은 그 실체가 자신들이 말하는 아버지에게서 멀리 떨어져 스스로 피어나고 스스로 생겨났다고 한다. 어떤 이들은 아버지께서 포괄하는 것들 안에서 결핍과 무지로부터 그 실체가 생겼다고 한다. 어떤 이들은 주님께서 드러나게 오신 일을 업신여기며, 그분의 성육신을 받아들이지 않는다. 또 어떤 이들은 동정녀를 통한 경륜을 알지 못하여 그분이 요셉에게서 태어났다고 한다. 어떤 이들은 자기 영혼도 몸도 영원한 생명을 받을 수 없으며, 오직 속사람만 받을 수 있다고 말한다. 그들은 이 속사람이 자기들 안에 있는 지성이라고 주장하며, 오직 그것만 완전한 것에까지 올라간다고 정한다. 또 어떤 이들은 영혼이 구원받아도 자기 몸은 하나님에게서 오는 구원에 참여하지 못한다고 한다. 이는 우리가 제1권에서 말한 대로이다. 그 책에서 우리는 그들 모두의 논설을 자세히 설명했고, 제2권에서는 그 논설이 무력하고 일관성이 없음을 밝혔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:573312c7c65de3a54e4aeb8580252a9585d3a03dd81e26ca804ee55d190d8f43",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
      },
      "work_location": "5.h19.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-19:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:8b57158c774231e20390c0f8c94983c88a5d903aae7c19466878dfb5d671081e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:ff0249aedb919fc9e656d421129f26d4ea78351041fc155e71fe259e39770cd4",
            "sha256:bb18db52e1143355bba425b3fe102fbcd75b3977c8065e9fb62cbdbcc7f4899b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e2f04a71a9590ca1d7f649086593137cfc8a9713bb57eeb11f6d283519a573b6"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:916191eda71dba99c3948701476b8a893ac71c78e68f11f236c1757caee8ce7d"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 20장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              377,
              378
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "id est animae et corporis, sustinentibus.",
            "source_start": "Omnes enim ii valde posteriores sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 20장 1절이다. 통상 20장 1절은 Harvey판 1절 전체와 2절의 등잔 비유까지 이어진다. 통상 2절은 Qui ergo relinquunt에서 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:58b0c327b5af9d00055d3051ed7864b3c47f1af42210e601a0ad87056004e0ec",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8b57158c774231e20390c0f8c94983c88a5d903aae7c19466878dfb5d671081e",
            "source_revision_id": "sha256:e2f04a71a9590ca1d7f649086593137cfc8a9713bb57eeb11f6d283519a573b6",
            "translation_revision_id": "sha256:916191eda71dba99c3948701476b8a893ac71c78e68f11f236c1757caee8ce7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7a3c741df297b011d14855d772d7ce401e204dfa06909df4fa8c868a00f5f476",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:8b57158c774231e20390c0f8c94983c88a5d903aae7c19466878dfb5d671081e",
            "source_revision_id": "sha256:e2f04a71a9590ca1d7f649086593137cfc8a9713bb57eeb11f6d283519a573b6",
            "translation_revision_id": "sha256:916191eda71dba99c3948701476b8a893ac71c78e68f11f236c1757caee8ce7d"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:58b0c327b5af9d00055d3051ed7864b3c47f1af42210e601a0ad87056004e0ec",
          "sha256:7a3c741df297b011d14855d772d7ce401e204dfa06909df4fa8c868a00f5f476"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              377,
              378
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "id est animae et corporis, sustinentibus.",
            "source_start": "Omnes enim ii valde posteriores sunt",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "praecipientibus는 가르치는 행위로 읽었다. 378쪽 각주 3에는 recipientibus라는 독법도 실려 있다.",
              "ordinatio는 교회를 세우는 질서로 옮겼다. 이어지는 문장은 같은 신앙, 성육신의 경륜, 성령의 선물, 계명과 구원에 대한 기대를 함께 열거한다.",
              "totius hominis는 온 인간이다. 저자는 곧바로 영혼과 몸이라고 풀어 쓴다."
            ],
            "printed_pages": [
              377,
              378
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 20장 1절이다. 통상 20장 1절은 Harvey판 1절 전체와 2절의 등잔 비유까지 이어진다. 통상 2절은 Qui ergo relinquunt에서 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4e0839e9eb48d23ad714148971b053d77a5f6c202e8a4ea312103bf0ebc51bee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n390.jpg",
            "page_key": "2:377",
            "printed_page": 377,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ff0249aedb919fc9e656d421129f26d4ea78351041fc155e71fe259e39770cd4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Omnes enim ii valde posteriores sunt quam Episcopi, quibus Apostoli tradiderunt Ecclesias: et hoc in tertio libro cum omni",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "37e423ac85b3c716df3f08794eb5d3c4bd0cbf5b0f79178ba07b10f734558c01",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n391.jpg",
            "page_key": "2:378",
            "printed_page": 378,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:bb18db52e1143355bba425b3fe102fbcd75b3977c8065e9fb62cbdbcc7f4899b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "diligentia manifestavimus. Necessitatem ergo habent praedicti haeretici, quoniam sint caeci ad veritatem, alteram et alteram ambulare exorbitantes viam: et propter hoc inconsonanter et inconsequenter dispersa sunt vestigia doctrinae ipsorum. Eorum autem qui ab Ecclesia sunt semita, circumiens mundum universum, quippe firmam habens ab Apostolis traditionem, et videre nobis donans omnium unam et eandem esse fidem, omnibus unum et eundem Deum Patrem praecipientibus, et eandem dispositionem incarnationis Filii Dei credentibus, et eandem donationem Spiritus scientibus, et eadem meditantibus praecepta, et eandem figuram ejus quae est erga Ecclesiam ordinationis custodientibus, et eundem exspectantibus adventum Domini, et eandem salutem totius hominis, id est animae et corporis, sustinentibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e2f04a71a9590ca1d7f649086593137cfc8a9713bb57eeb11f6d283519a573b6",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Omnes enim ii valde posteriores sunt quam Episcopi, quibus Apostoli tradiderunt Ecclesias: et hoc in tertio libro cum omni diligentia manifestavimus. Necessitatem ergo habent praedicti haeretici, quoniam sint caeci ad veritatem, alteram et alteram ambulare exorbitantes viam: et propter hoc inconsonanter et inconsequenter dispersa sunt vestigia doctrinae ipsorum. Eorum autem qui ab Ecclesia sunt semita, circumiens mundum universum, quippe firmam habens ab Apostolis traditionem, et videre nobis donans omnium unam et eandem esse fidem, omnibus unum et eundem Deum Patrem praecipientibus, et eandem dispositionem incarnationis Filii Dei credentibus, et eandem donationem Spiritus scientibus, et eadem meditantibus praecepta, et eandem figuram ejus quae est erga Ecclesiam ordinationis custodientibus, et eundem exspectantibus adventum Domini, et eandem salutem totius hominis, id est animae et corporis, sustinentibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "b22f129819502a30dfc2d69b93e9c50731e50b279702286d02f8d3887f22408f",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "praecipientibus는 가르치는 행위로 읽었다. 378쪽 각주 3에는 recipientibus라는 독법도 실려 있다.",
          "ordinatio는 교회를 세우는 질서로 옮겼다. 이어지는 문장은 같은 신앙, 성육신의 경륜, 성령의 선물, 계명과 구원에 대한 기대를 함께 열거한다.",
          "totius hominis는 온 인간이다. 저자는 곧바로 영혼과 몸이라고 풀어 쓴다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:ff0249aedb919fc9e656d421129f26d4ea78351041fc155e71fe259e39770cd4",
              "sha256:bb18db52e1143355bba425b3fe102fbcd75b3977c8065e9fb62cbdbcc7f4899b"
            ],
            "text": "그들은 모두 감독들보다 훨씬 뒤에 나타났다. 그 감독들에게 사도들이 교회들을 맡겼다. 우리는 이 사실을 제3권에서 매우 자세하게 밝혔다. 그러므로 앞서 말한 이단자들은 진리에 눈이 멀었기에 바른길에서 벗어나 이 길 저 길로 걸어갈 수밖에 없다. 그래서 그 가르침의 발자취도 조화와 일관성 없이 흩어져 있다. 교회에 속한 이들의 길은 온 세상을 두르며, 사도들에게서 받은 확고한 전승을 지닌다. 그 길에서 우리는 모두의 믿음이 하나이며 동일함을 볼 수 있다. 모두가 하나이며 동일한 하나님 아버지를 가르치고, 하나님의 아들의 성육신에 관한 같은 경륜을 믿으며, 같은 성령의 선물을 알고, 같은 계명들을 익히며, 교회를 세우는 같은 질서의 형태를 지키고, 같은 주님의 오심을 기다리며, 온 인간, 곧 영혼과 몸의 같은 구원을 기다리기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e2f04a71a9590ca1d7f649086593137cfc8a9713bb57eeb11f6d283519a573b6"
        ],
        "text": "그들은 모두 감독들보다 훨씬 뒤에 나타났다. 그 감독들에게 사도들이 교회들을 맡겼다. 우리는 이 사실을 제3권에서 매우 자세하게 밝혔다. 그러므로 앞서 말한 이단자들은 진리에 눈이 멀었기에 바른길에서 벗어나 이 길 저 길로 걸어갈 수밖에 없다. 그래서 그 가르침의 발자취도 조화와 일관성 없이 흩어져 있다. 교회에 속한 이들의 길은 온 세상을 두르며, 사도들에게서 받은 확고한 전승을 지닌다. 그 길에서 우리는 모두의 믿음이 하나이며 동일함을 볼 수 있다. 모두가 하나이며 동일한 하나님 아버지를 가르치고, 하나님의 아들의 성육신에 관한 같은 경륜을 믿으며, 같은 성령의 선물을 알고, 같은 계명들을 익히며, 교회를 세우는 같은 질서의 형태를 지키고, 같은 주님의 오심을 기다리며, 온 인간, 곧 영혼과 몸의 같은 구원을 기다리기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:916191eda71dba99c3948701476b8a893ac71c78e68f11f236c1757caee8ce7d",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
      },
      "work_location": "5.h20.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:53e869f6488dbc72673a803b50130746957e53acfa63d29fd23a37674d2bbaf3",
        "part_links": [
          [
            "sha256:73005797215e4a8394842e37c83259d9f0b13856da1a044d0fa814c5a3899dbd",
            "sha256:6c2bdb46a17d37f6f6d73ddd8a9ab20511b8840fe924024018d5c3a4191d502d",
            "sha256:45c4e482e15f4f77a5f70c518258b656e3f6667ddf7d48527af686fd57cb30a1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:feb2706ae56b5623853e7c79067bdbe9559d597122dd827af391c2da967ec064"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:eef8e16fd53cc12bbba03c69550d9ad018675f791aec6f115456fb0feb05a362"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 20장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              378,
              379
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Christi bajulans lumen.",
            "source_start": "Et Ecclesiae quidem praedicatio vera et firma,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              379,
              380
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 20장 2절이다. 통상 20장 1절은 Harvey판 1절 전체와 2절의 등잔 비유까지 이어진다. 통상 2절은 Qui ergo relinquunt에서 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0b4661fa0ea0134c9c5eecbda735c7204d765f5e705af56662b95e21abe4ee34",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:53e869f6488dbc72673a803b50130746957e53acfa63d29fd23a37674d2bbaf3",
            "source_revision_id": "sha256:feb2706ae56b5623853e7c79067bdbe9559d597122dd827af391c2da967ec064",
            "translation_revision_id": "sha256:eef8e16fd53cc12bbba03c69550d9ad018675f791aec6f115456fb0feb05a362"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1119d7c2e7346d9ae9e2e4ec1ddec8f725a0827759b1a704a0bc627bed26bb73",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:53e869f6488dbc72673a803b50130746957e53acfa63d29fd23a37674d2bbaf3",
            "source_revision_id": "sha256:feb2706ae56b5623853e7c79067bdbe9559d597122dd827af391c2da967ec064",
            "translation_revision_id": "sha256:eef8e16fd53cc12bbba03c69550d9ad018675f791aec6f115456fb0feb05a362"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0b4661fa0ea0134c9c5eecbda735c7204d765f5e705af56662b95e21abe4ee34",
          "sha256:1119d7c2e7346d9ae9e2e4ec1ddec8f725a0827759b1a704a0bc627bed26bb73"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h20-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              378,
              379
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "Christi bajulans lumen.",
            "source_start": "Et Ecclesiae quidem praedicatio vera et firma,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 20,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103520.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              379,
              380
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "full_conventional_section_within_edition_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 20,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "ἑπτάμυχος는 일곱 불구멍을 가진 등잔을 수식하는 그리스어이다. 379쪽 본문은 이 단어를 그리스 문자로 싣고, 각주 1은 라틴 문자로 전해진 형태들을 설명한다.",
              "idiota religiosus는 전문적인 수사 교육과 대비되는 경건한 평범한 신자를 가리킨다. sophista는 문맥상 궤변가로 옮겼다.",
              "낙원에서 먹는다는 표현은 주님의 성경을 읽고 양육받는 일로 풀이된다. 선악의 지식을 내세우는 이단자들의 주장도 같은 낙원 비유 안에 놓인다.",
              "마지막 문장에서 그리스도는 영의 머리가 되시고 영은 인간의 머리가 된다. 라틴어 spiritus를 영으로 옮겼으며, 보고 듣고 말하는 일은 per illum, 곧 영을 통해 이루어진다고 읽었다."
            ],
            "printed_pages": [
              378,
              379,
              380
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "evidence": "Harvey 1857 II p. 379 body and note 1",
            "printed_pages": [
              379
            ],
            "printed_text": "ἑπτάμυχος",
            "printed_volume": 2,
            "source_language": "grc",
            "type": "Greek_word_in_Latin_body"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 20장 2절이다. 통상 20장 1절은 Harvey판 1절 전체와 2절의 등잔 비유까지 이어진다. 통상 2절은 Qui ergo relinquunt에서 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "37e423ac85b3c716df3f08794eb5d3c4bd0cbf5b0f79178ba07b10f734558c01",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n391.jpg",
            "page_key": "2:378",
            "printed_page": 378,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:73005797215e4a8394842e37c83259d9f0b13856da1a044d0fa814c5a3899dbd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Ecclesiae quidem praedicatio vera et firma, apud quam una et eadem salutis via in universo mundo ostenditur. Huic enim creditum est lumen Dei, et propter hoc sapientia Dei, per quam salvat omnes homines, in exitu canitur, in plateis autem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "99f7b45f67e9948be33c921c75bd6d753c407102d2f15d9e2e066af9f03f6b75",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n392.jpg",
            "page_key": "2:379",
            "printed_page": 379,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:6c2bdb46a17d37f6f6d73ddd8a9ab20511b8840fe924024018d5c3a4191d502d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fiducialiter agit, in summis muris praedicatur, in portis autem civitatis constanter loquitur. Ubique enim Ecclesia praedicat veritatem: et haec est ἑπτάμυχος lucerna, Christi bajulans lumen. Qui ergo relinquunt praeconium Ecclesiae imperitiam sanctorum presbyterorum arguunt, non contemplantes quanto pluris sit idiota religiosus a blasphemo et impudente sophista. Tales sunt autem omnes haeretici, et qui se plus aliquid praeter veritatem invenire putant, sequentes ea quae praedicta sunt, varie et multiformiter et imbecille facientes iter, de iisdem non semper easdem sententias habentes, velut caeci a caecis circumducuntur, juste cadent in sublatentem ignorantiae foveam, semper quaerentes et nunquam verum invenientes. Fugere igitur oportet sententias ipsorum, et intentius observare necubi vexemur ab ipsis: confugere autem ad Ecclesiam, et in ejus sinu educari, et dominicis Scripturis enutriri. Plantata est enim Ecclesia Paradisus in hoc mundo. Ab omni ergo ligno Paradisi escas manducabitis, ait Spiritus Dei, id est, ab omni Scriptura dominica manducate: super elato autem sensu ne manducaveritis, neque tetigeritis universam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "04d3f90942acd7037972f8ea8a7e6a3a36d29ca7ceb7742307c947d8f98d4330",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n393.jpg",
            "page_key": "2:380",
            "printed_page": 380,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:45c4e482e15f4f77a5f70c518258b656e3f6667ddf7d48527af686fd57cb30a1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "haereticam dissensionem. Ipsi enim confitentur semetipsos agnitionem habere boni et mali: et super Deum qui fecit eos, jaculantur sensus suos impios. Supra igitur sentiunt quam est mensura sensationis. Quapropter et Apostolus ait: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad prudentiam; ut non illorum manducantes agnitionem, eam quae plus quam oportet sapit, projiciamur de Paradiso vitae: in quem Dominus inducit eos, qui obediunt praeconio ejus, recapitulans in se omnia quae in coelis, et quae in terra; sed quae in coelis spiritalia sunt, quae autem in terris secundum hominem est dispositio. Haec igitur in semetipsum recapitulatus est, adunans hominem spiritui, et spiritum collocans in homine, ipse caput spiritus factus est, et spiritum dans esse hominis caput: per illum enim videmus, et audimus, et loquimur.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:feb2706ae56b5623853e7c79067bdbe9559d597122dd827af391c2da967ec064",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Ecclesiae quidem praedicatio vera et firma, apud quam una et eadem salutis via in universo mundo ostenditur. Huic enim creditum est lumen Dei, et propter hoc sapientia Dei, per quam salvat omnes homines, in exitu canitur, in plateis autem fiducialiter agit, in summis muris praedicatur, in portis autem civitatis constanter loquitur. Ubique enim Ecclesia praedicat veritatem: et haec est ἑπτάμυχος lucerna, Christi bajulans lumen. Qui ergo relinquunt praeconium Ecclesiae imperitiam sanctorum presbyterorum arguunt, non contemplantes quanto pluris sit idiota religiosus a blasphemo et impudente sophista. Tales sunt autem omnes haeretici, et qui se plus aliquid praeter veritatem invenire putant, sequentes ea quae praedicta sunt, varie et multiformiter et imbecille facientes iter, de iisdem non semper easdem sententias habentes, velut caeci a caecis circumducuntur, juste cadent in sublatentem ignorantiae foveam, semper quaerentes et nunquam verum invenientes. Fugere igitur oportet sententias ipsorum, et intentius observare necubi vexemur ab ipsis: confugere autem ad Ecclesiam, et in ejus sinu educari, et dominicis Scripturis enutriri. Plantata est enim Ecclesia Paradisus in hoc mundo. Ab omni ergo ligno Paradisi escas manducabitis, ait Spiritus Dei, id est, ab omni Scriptura dominica manducate: super elato autem sensu ne manducaveritis, neque tetigeritis universam haereticam dissensionem. Ipsi enim confitentur semetipsos agnitionem habere boni et mali: et super Deum qui fecit eos, jaculantur sensus suos impios. Supra igitur sentiunt quam est mensura sensationis. Quapropter et Apostolus ait: Non plus sapere, quam oportet sapere, sed sapere ad prudentiam; ut non illorum manducantes agnitionem, eam quae plus quam oportet sapit, projiciamur de Paradiso vitae: in quem Dominus inducit eos, qui obediunt praeconio ejus, recapitulans in se omnia quae in coelis, et quae in terra; sed quae in coelis spiritalia sunt, quae autem in terris secundum hominem est dispositio. Haec igitur in semetipsum recapitulatus est, adunans hominem spiritui, et spiritum collocans in homine, ipse caput spiritus factus est, et spiritum dans esse hominis caput: per illum enim videmus, et audimus, et loquimur.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "8937b0d2fa38166d3a2278ac14100e8a7a16e8de22f23486a746b54d5384ee35",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "ἑπτάμυχος는 일곱 불구멍을 가진 등잔을 수식하는 그리스어이다. 379쪽 본문은 이 단어를 그리스 문자로 싣고, 각주 1은 라틴 문자로 전해진 형태들을 설명한다.",
          "idiota religiosus는 전문적인 수사 교육과 대비되는 경건한 평범한 신자를 가리킨다. sophista는 문맥상 궤변가로 옮겼다.",
          "낙원에서 먹는다는 표현은 주님의 성경을 읽고 양육받는 일로 풀이된다. 선악의 지식을 내세우는 이단자들의 주장도 같은 낙원 비유 안에 놓인다.",
          "마지막 문장에서 그리스도는 영의 머리가 되시고 영은 인간의 머리가 된다. 라틴어 spiritus를 영으로 옮겼으며, 보고 듣고 말하는 일은 per illum, 곧 영을 통해 이루어진다고 읽었다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:73005797215e4a8394842e37c83259d9f0b13856da1a044d0fa814c5a3899dbd",
              "sha256:6c2bdb46a17d37f6f6d73ddd8a9ab20511b8840fe924024018d5c3a4191d502d",
              "sha256:45c4e482e15f4f77a5f70c518258b656e3f6667ddf7d48527af686fd57cb30a1"
            ],
            "text": "교회의 선포는 참되고 확고하다. 교회 안에서 하나이며 동일한 구원의 길이 온 세상에 드러난다. 하나님께서 교회에 자신의 빛을 맡기셨기 때문이다. 그래서 하나님의 지혜, 곧 모든 사람을 구원하시는 지혜가 “나가는 곳에서 노래되고, 광장에서 담대히 행하며, 높은 성벽 위에서 선포되고, 성문에서 거침없이 말한다.” 교회는 어디에서나 진리를 선포한다. 교회는 일곱 불구멍이 있는 등잔이며, 그리스도의 빛을 받쳐 든다. 그러므로 교회의 선포를 버리는 이들은 거룩한 장로들이 무식하다고 비난한다. 그들은 경건한 평범한 신자가 얼마나 더 나은지 헤아리지 못한다. 신성 모독을 일삼는 뻔뻔한 궤변가와 비교해서 말이다. 모든 이단자와 진리 밖에서 무언가 더 찾아냈다고 생각하는 이들이 이와 같다. 그들은 앞서 말한 것들을 따르며, 이리저리 여러 모양으로 힘없이 길을 가고, 같은 일에 대해서도 늘 같은 견해를 지니지 못한다. 눈먼 이들이 눈먼 이들에게 이끌리듯 끌려다니니, 숨어 있는 무지의 구덩이에 떨어져 마땅하다. 늘 찾으면서도 참된 것을 결코 발견하지 못한다. 그러므로 우리는 그들의 견해를 피하고, 그들에게 해를 입지 않도록 더욱 주의해야 한다. 교회로 피하여 그 품에서 자라고, 주님의 성경으로 양육받아야 한다. 교회는 이 세상에 낙원으로 심겼기 때문이다. “그러므로 낙원의 모든 나무에서 먹을 것을 먹어라.” 하나님의 영께서 말씀하신다. 이는 주님의 모든 성경에서 먹으라는 뜻이다. 교만한 생각으로 먹지 말고, 이단의 온갖 불화에 손대지 말아야 한다. 그들은 자신에게 선과 악을 아는 지식이 있다고 주장하며, 자신들을 만드신 하나님 위로 불경한 자기 생각을 쏘아 올리기 때문이다. 이처럼 그들은 생각이 미칠 분량을 넘어 생각한다. 그래서 사도도 말한다. “마땅히 생각할 것보다 더 생각하지 말고, 분별에 이르도록 생각하라.” 그들의 지식을 먹다가, 곧 마땅한 것보다 더 안다고 하는 그 지식을 먹다가, 생명의 낙원에서 쫓겨나지 않도록 하려는 것이다. 주님께서는 이 낙원으로 사람들을 이끄신다. 자신의 선포에 순종하는 이들을 이끄시며, 하늘에 있는 것들과 땅에 있는 모든 것을 자신 안에 하나로 모으신다. 하늘에 있는 것들은 영적인 것들이고, 땅에 있는 것들은 인간에 관한 경륜이다. 그분께서는 이것들을 자신 안에 하나로 모으셨다. 인간을 영과 결합시키고, 영을 인간 안에 두시며, 친히 영의 머리가 되시고, 영이 인간의 머리가 되게 하셨다. 우리는 영을 통해 보고 듣고 말하기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:feb2706ae56b5623853e7c79067bdbe9559d597122dd827af391c2da967ec064"
        ],
        "text": "교회의 선포는 참되고 확고하다. 교회 안에서 하나이며 동일한 구원의 길이 온 세상에 드러난다. 하나님께서 교회에 자신의 빛을 맡기셨기 때문이다. 그래서 하나님의 지혜, 곧 모든 사람을 구원하시는 지혜가 “나가는 곳에서 노래되고, 광장에서 담대히 행하며, 높은 성벽 위에서 선포되고, 성문에서 거침없이 말한다.” 교회는 어디에서나 진리를 선포한다. 교회는 일곱 불구멍이 있는 등잔이며, 그리스도의 빛을 받쳐 든다. 그러므로 교회의 선포를 버리는 이들은 거룩한 장로들이 무식하다고 비난한다. 그들은 경건한 평범한 신자가 얼마나 더 나은지 헤아리지 못한다. 신성 모독을 일삼는 뻔뻔한 궤변가와 비교해서 말이다. 모든 이단자와 진리 밖에서 무언가 더 찾아냈다고 생각하는 이들이 이와 같다. 그들은 앞서 말한 것들을 따르며, 이리저리 여러 모양으로 힘없이 길을 가고, 같은 일에 대해서도 늘 같은 견해를 지니지 못한다. 눈먼 이들이 눈먼 이들에게 이끌리듯 끌려다니니, 숨어 있는 무지의 구덩이에 떨어져 마땅하다. 늘 찾으면서도 참된 것을 결코 발견하지 못한다. 그러므로 우리는 그들의 견해를 피하고, 그들에게 해를 입지 않도록 더욱 주의해야 한다. 교회로 피하여 그 품에서 자라고, 주님의 성경으로 양육받아야 한다. 교회는 이 세상에 낙원으로 심겼기 때문이다. “그러므로 낙원의 모든 나무에서 먹을 것을 먹어라.” 하나님의 영께서 말씀하신다. 이는 주님의 모든 성경에서 먹으라는 뜻이다. 교만한 생각으로 먹지 말고, 이단의 온갖 불화에 손대지 말아야 한다. 그들은 자신에게 선과 악을 아는 지식이 있다고 주장하며, 자신들을 만드신 하나님 위로 불경한 자기 생각을 쏘아 올리기 때문이다. 이처럼 그들은 생각이 미칠 분량을 넘어 생각한다. 그래서 사도도 말한다. “마땅히 생각할 것보다 더 생각하지 말고, 분별에 이르도록 생각하라.” 그들의 지식을 먹다가, 곧 마땅한 것보다 더 안다고 하는 그 지식을 먹다가, 생명의 낙원에서 쫓겨나지 않도록 하려는 것이다. 주님께서는 이 낙원으로 사람들을 이끄신다. 자신의 선포에 순종하는 이들을 이끄시며, 하늘에 있는 것들과 땅에 있는 모든 것을 자신 안에 하나로 모으신다. 하늘에 있는 것들은 영적인 것들이고, 땅에 있는 것들은 인간에 관한 경륜이다. 그분께서는 이것들을 자신 안에 하나로 모으셨다. 인간을 영과 결합시키고, 영을 인간 안에 두시며, 친히 영의 머리가 되시고, 영이 인간의 머리가 되게 하셨다. 우리는 영을 통해 보고 듣고 말하기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:eef8e16fd53cc12bbba03c69550d9ad018675f791aec6f115456fb0feb05a362",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
      },
      "work_location": "5.h20.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-20:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:3f406911ef15f90c0bbe7b9b1b85fd46eac1285a9abd82070cb3eb4bdce68b5b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3a014352b2b593b74df3e060366924ee67ba39514ba66d7a1c8f606cb87d2f17",
            "sha256:8391d67de566e2db295f6c8d267601146cc9e51991e62bd60c7bfc9e7bcc892c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:03a5adb3efb5e7f7a85afd68f1040eff5156dfc5d168196e867989c241f0a740"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:43cad6e8a4bc1b9f0eb2082fe9c013a6f647234273bf263c6e4d49f7c6673a47"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 21장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              380,
              381
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0419a732607b4604045d5db3898f9aea34d0a80d152a131e47be1fa68158e460",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f406911ef15f90c0bbe7b9b1b85fd46eac1285a9abd82070cb3eb4bdce68b5b",
            "source_revision_id": "sha256:03a5adb3efb5e7f7a85afd68f1040eff5156dfc5d168196e867989c241f0a740",
            "translation_revision_id": "sha256:43cad6e8a4bc1b9f0eb2082fe9c013a6f647234273bf263c6e4d49f7c6673a47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:806cd9cde27cdaa31a7edb0169f63c729922e71bad2f8be27bad7a3fef01bf92",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:3f406911ef15f90c0bbe7b9b1b85fd46eac1285a9abd82070cb3eb4bdce68b5b",
            "source_revision_id": "sha256:03a5adb3efb5e7f7a85afd68f1040eff5156dfc5d168196e867989c241f0a740",
            "translation_revision_id": "sha256:43cad6e8a4bc1b9f0eb2082fe9c013a6f647234273bf263c6e4d49f7c6673a47"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0419a732607b4604045d5db3898f9aea34d0a80d152a131e47be1fa68158e460",
          "sha256:806cd9cde27cdaa31a7edb0169f63c729922e71bad2f8be27bad7a3fef01bf92"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              380,
              381
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "창세기 인용의 observabit는 노리다로 옮겼다. 이 인용 직전에는 머리를 밟는다는 calcans가 별도로 나온다.",
              "갈라디아서 인용의 채택 본문은 Legem factorum, 곧 행위의 율법이다. 381쪽 각주 4가 이 독특한 독법을 논한다.",
              "principalem hominem은 여자가 빚어져 나온 처음 인간을 가리킨다. 그리스도께서 인자를 자칭하는 일과 아담을 자신 안에 하나로 모으는 일이 연결된다.",
              "palma는 승리자에게 주는 종려가지를 뜻한다. 죽음이 얻은 승리와 인간이 얻을 승리를 같은 낱말로 맞세운다."
            ],
            "printed_pages": [
              380,
              381
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "04d3f90942acd7037972f8ea8a7e6a3a36d29ca7ceb7742307c947d8f98d4330",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n393.jpg",
            "page_key": "2:380",
            "printed_page": 380,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3a014352b2b593b74df3e060366924ee67ba39514ba66d7a1c8f606cb87d2f17",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Omnia ergo recapitulans recapitulatus est, et adversus inimicum nostrum bellum provocans, et elidens eum qui, in initio in Adam captivos duxerat nos, et calcans ejus caput, quemadmodum habes in Genesi dixisse serpenti Deum: Et inimicitiam ponam inter te et inter mulierem, et inter semen tuum et semen ejus: ipse tuum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "eb15c761f380da8ff3f22ad8da5cfabc16d1f70197a607bc8ddfef26f8e4fe16",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n394.jpg",
            "page_key": "2:381",
            "printed_page": 381,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8391d67de566e2db295f6c8d267601146cc9e51991e62bd60c7bfc9e7bcc892c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "observabit caput, et tu observabis ejus calcaneum. Ex eo enim qui ex muliere Virgine habebat nasci secundum similitudinem Adam, praeconabatur observans caput serpentis, id est semen, de quo ait Apostolus in epistola quae est ad Galatas: Legem factorum positam, donec veniret semen cui promissum est. Manifestius autem adhuc in eadem ostendit epistola, sic dicens: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum de muliere. Neque enim juste victus fuisset inimicus, nisi ex muliere homo esset, qui vicit eum. Per mulierem enim homini dominatus est ab initio, semetipsum contrarium statuens homini. Propter hoc et Dominus semetipsum Filium Hominis confitetur, principalem hominem illum, ex quo ea quae secundum mulierem est plasmatio facta est, in semetipsum recapitulans: uti quemadmodum per hominem victum descendit in mortem genus nostrum, sic iterum per hominem victorem ascendamus in vitam. Et quemadmodum accepit palmam mors per hominem adversus nos, sic iterum nos adversus mortem per hominem accipiamus palmam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:03a5adb3efb5e7f7a85afd68f1040eff5156dfc5d168196e867989c241f0a740",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Omnia ergo recapitulans recapitulatus est, et adversus inimicum nostrum bellum provocans, et elidens eum qui, in initio in Adam captivos duxerat nos, et calcans ejus caput, quemadmodum habes in Genesi dixisse serpenti Deum: Et inimicitiam ponam inter te et inter mulierem, et inter semen tuum et semen ejus: ipse tuum observabit caput, et tu observabis ejus calcaneum. Ex eo enim qui ex muliere Virgine habebat nasci secundum similitudinem Adam, praeconabatur observans caput serpentis, id est semen, de quo ait Apostolus in epistola quae est ad Galatas: Legem factorum positam, donec veniret semen cui promissum est. Manifestius autem adhuc in eadem ostendit epistola, sic dicens: Cum autem venit plenitudo temporis, misit Deus Filium suum, factum de muliere. Neque enim juste victus fuisset inimicus, nisi ex muliere homo esset, qui vicit eum. Per mulierem enim homini dominatus est ab initio, semetipsum contrarium statuens homini. Propter hoc et Dominus semetipsum Filium Hominis confitetur, principalem hominem illum, ex quo ea quae secundum mulierem est plasmatio facta est, in semetipsum recapitulans: uti quemadmodum per hominem victum descendit in mortem genus nostrum, sic iterum per hominem victorem ascendamus in vitam. Et quemadmodum accepit palmam mors per hominem adversus nos, sic iterum nos adversus mortem per hominem accipiamus palmam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c5c4049dc291c2ee04320b8fee8542839822577c5b71141997ee1ac33f99ede9",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "창세기 인용의 observabit는 노리다로 옮겼다. 이 인용 직전에는 머리를 밟는다는 calcans가 별도로 나온다.",
          "갈라디아서 인용의 채택 본문은 Legem factorum, 곧 행위의 율법이다. 381쪽 각주 4가 이 독특한 독법을 논한다.",
          "principalem hominem은 여자가 빚어져 나온 처음 인간을 가리킨다. 그리스도께서 인자를 자칭하는 일과 아담을 자신 안에 하나로 모으는 일이 연결된다.",
          "palma는 승리자에게 주는 종려가지를 뜻한다. 죽음이 얻은 승리와 인간이 얻을 승리를 같은 낱말로 맞세운다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3a014352b2b593b74df3e060366924ee67ba39514ba66d7a1c8f606cb87d2f17",
              "sha256:8391d67de566e2db295f6c8d267601146cc9e51991e62bd60c7bfc9e7bcc892c"
            ],
            "text": "그러므로 그분께서는 모든 것을 다시 하나로 모아 이루셨다. 우리의 원수를 상대로 싸움을 일으키셨고, 태초에 아담 안에서 우리를 포로로 끌고 간 자를 짓누르셨으며, 그의 머리를 밟으셨다. 창세기에서 하나님께서 뱀에게 하신 말씀을 읽을 수 있다. “내가 너와 여자 사이에 적의를 두고, 네 씨와 여자의 씨 사이에도 적의를 두겠다. 그가 네 머리를 노릴 것이며, 너는 그의 발꿈치를 노릴 것이다.” 그때부터 여자 곧 동정녀에게서 아담을 닮아 태어나실 분이 뱀의 머리를 노릴 이로 선포되었다. 바로 그 씨이다. 사도는 갈라디아인들에게 보낸 편지에서 그 씨에 관하여 말한다. “행위의 율법이 세워진 것은 약속을 받은 씨가 올 때까지이다.” 그는 같은 편지에서 더욱 분명하게 말한다. “때가 차자, 하나님께서 여자에게서 나신 자신의 아들을 보내셨다.” 원수가 정당하게 패배하려면, 그를 이긴 분이 여자에게서 난 사람이어야 했다. 원수는 태초에 여자를 통해 인간을 지배했고, 자신을 인간의 적대자로 세웠기 때문이다. 그래서 주님께서도 자신을 인자라고 선언하신다. 여자가 빚어져 나온 그 처음 인간을 자신 안에 다시 하나로 모으시는 것이다. 패배한 인간을 통해 우리 인류가 죽음으로 내려간 것처럼, 승리한 인간을 통해 우리가 다시 생명으로 올라가게 하시려는 것이다. 죽음이 인간을 통해 우리를 상대로 승리의 종려가지를 얻었듯이, 우리도 인간을 통해 죽음을 상대로 승리의 종려가지를 얻게 하시려는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:03a5adb3efb5e7f7a85afd68f1040eff5156dfc5d168196e867989c241f0a740"
        ],
        "text": "그러므로 그분께서는 모든 것을 다시 하나로 모아 이루셨다. 우리의 원수를 상대로 싸움을 일으키셨고, 태초에 아담 안에서 우리를 포로로 끌고 간 자를 짓누르셨으며, 그의 머리를 밟으셨다. 창세기에서 하나님께서 뱀에게 하신 말씀을 읽을 수 있다. “내가 너와 여자 사이에 적의를 두고, 네 씨와 여자의 씨 사이에도 적의를 두겠다. 그가 네 머리를 노릴 것이며, 너는 그의 발꿈치를 노릴 것이다.” 그때부터 여자 곧 동정녀에게서 아담을 닮아 태어나실 분이 뱀의 머리를 노릴 이로 선포되었다. 바로 그 씨이다. 사도는 갈라디아인들에게 보낸 편지에서 그 씨에 관하여 말한다. “행위의 율법이 세워진 것은 약속을 받은 씨가 올 때까지이다.” 그는 같은 편지에서 더욱 분명하게 말한다. “때가 차자, 하나님께서 여자에게서 나신 자신의 아들을 보내셨다.” 원수가 정당하게 패배하려면, 그를 이긴 분이 여자에게서 난 사람이어야 했다. 원수는 태초에 여자를 통해 인간을 지배했고, 자신을 인간의 적대자로 세웠기 때문이다. 그래서 주님께서도 자신을 인자라고 선언하신다. 여자가 빚어져 나온 그 처음 인간을 자신 안에 다시 하나로 모으시는 것이다. 패배한 인간을 통해 우리 인류가 죽음으로 내려간 것처럼, 승리한 인간을 통해 우리가 다시 생명으로 올라가게 하시려는 것이다. 죽음이 인간을 통해 우리를 상대로 승리의 종려가지를 얻었듯이, 우리도 인간을 통해 죽음을 상대로 승리의 종려가지를 얻게 하시려는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:43cad6e8a4bc1b9f0eb2082fe9c013a6f647234273bf263c6e4d49f7c6673a47",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
      },
      "work_location": "5.h21.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:67cf77266d538817d09774d8012b56c19b3576485afcdb18f69c8fea0e406e3c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b2b4d2e997c94365a39aabd18ef882b70c0126751f9bf27357a4c402d841069f",
            "sha256:a6f91ed9f4f9d0a24bc4c24cee2620647b079fea259e4455982d98567cd4b08c",
            "sha256:9bfda2bfa6f71594bf75649b75f29374a83315a41b7ad444d64201a952c16399"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ca89714405ea70ff84372b8c98cb37211944c365cdd9ccfdc8b4e61b4c366482"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:afe9e2a15d1c4c4dfe7bb1bbbad4145b26ad43b744acafed074c71a9733c8e83"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 21장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              381,
              382,
              383
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:72325b817f35027e0ce7aafdb1508afe892b9018fffeaa0f4c9aea6487bd8c6d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:67cf77266d538817d09774d8012b56c19b3576485afcdb18f69c8fea0e406e3c",
            "source_revision_id": "sha256:ca89714405ea70ff84372b8c98cb37211944c365cdd9ccfdc8b4e61b4c366482",
            "translation_revision_id": "sha256:afe9e2a15d1c4c4dfe7bb1bbbad4145b26ad43b744acafed074c71a9733c8e83"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0ec4ee3d718e84f20c0140694e1c17aec74a724ad4afb409f17205e3b1ddfb56",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:67cf77266d538817d09774d8012b56c19b3576485afcdb18f69c8fea0e406e3c",
            "source_revision_id": "sha256:ca89714405ea70ff84372b8c98cb37211944c365cdd9ccfdc8b4e61b4c366482",
            "translation_revision_id": "sha256:afe9e2a15d1c4c4dfe7bb1bbbad4145b26ad43b744acafed074c71a9733c8e83"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:72325b817f35027e0ce7aafdb1508afe892b9018fffeaa0f4c9aea6487bd8c6d",
          "sha256:0ec4ee3d718e84f20c0140694e1c17aec74a724ad4afb409f17205e3b1ddfb56"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              381,
              382,
              383
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "dissuadere는 어떤 일을 하지 않도록 설득한다는 뜻이다. 대적은 굶주린 그리스도께서 하나님에게서 오는 양식을 기다리는 일을 그만두게 하지 못했다.",
              "repletio는 배부름이고 duplex gustatio는 두 사람의 맛봄으로 읽었다. 낙원의 배부름과 그리스도의 굶주림을 대응시키는 채택 라틴어 본문이다. 382쪽 각주 4는 repletio의 번역 전승을 논한다.",
              "“아래로 몸을 던져라”와 천사들이 받든다는 성경 구절은 서로 다른 발화이다. 본문은 악마가 자기 권유를 성경 인용과 이어 붙였다고 설명한다.",
              "quantum autem ad illum 이하는 대적을 향한 적용으로 읽었다. 그가 눈앞의 인간 안에서 자기 하나님이신 주님을 시험해서는 안 된다는 뜻이다.",
              "본문은 사탄을 히브리어로 배교자라고 풀이한다. 이 어원 풀이는 저자의 논증에 속한다.",
              "세 차례의 시험은 빵, 성전 꼭대기, 세상 나라들의 순서이다. 마지막 시험의 대사는 누가를 언급하면서 엎드려 경배하라는 표현도 함께 싣는다."
            ],
            "printed_pages": [
              381,
              382,
              383
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "eb15c761f380da8ff3f22ad8da5cfabc16d1f70197a607bc8ddfef26f8e4fe16",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n394.jpg",
            "page_key": "2:381",
            "printed_page": 381,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b2b4d2e997c94365a39aabd18ef882b70c0126751f9bf27357a4c402d841069f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Non autem Dominus antiquam illam et primam adversus serpentem inimicitiam in semetipso recapitulatus fuisset, adimplens promissionem Demiurgi, et perficiens praeceptum ejus, si ab alio venisset patre. Sed quoniam unus et idem est, qui ab initio plasmavit nos, et in fine Filium suum misit, praeceptum ejus perfecit Dominus, factus ex muliere, et destruens adversarium nostrum, et perficiens hominem secundum imaginem et similitudinem Dei. Et propter hoc non aliunde eum destruxit, nisi ex dictionibus Legis, et Patris praecepto adjutore usus ad destructionem et traductionem apostatae angeli. Primo quidem diebus XL. jejunans, similiter ut Moyses et Helias, postea esuriit, ut hominem eum verum et firmum intelligamus: proprium enim est hominis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4db5606b4ec4293523e57ae9e43fc4cc1347450cc565753f7312d5499eefed5d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n395.jpg",
            "page_key": "2:382",
            "printed_page": 382,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a6f91ed9f4f9d0a24bc4c24cee2620647b079fea259e4455982d98567cd4b08c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "jejunantem esurire: deinde autem, ut haberet adversarius ubi congrederetur. Quoniam enim in principio per escam, non esurientem hominem seduxit transgredi praeceptum Dei, in fine esurientem non potuit dissuadere, eam quae a Deo esset, sustinere escam. Tentante enim eo, et dicente: Si filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant; Dominus autem per praeceptum Legis repulit eum, dicens: Scriptum est, Non in pane tantum vivit homo. Ad illud quidem quod ait, Si filius Dei es, tacuit: excaecavit autem eum hominis confessione, et per paternam dictionem primum ejus impetum evacuavit. Quae ergo fuit in Paradiso repletio hominis per duplicem gustationem, dissoluta est per eam, quae fuit in hoc mundo, indigentiam. Ille autem legaliter explosus, tentabat et ipse per mandatum rursus legitime facere congressionem. In altissimum enim templi pinnaculum ducens eum, dixit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Scriptum est enim: Quoniam Angelis suis Deus mandavit de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum, mendacium abscondens per Scripturam, quod faciunt omnes haeretici. Illud enim, quod Angelis suis mandavit de eo, scriptum erat; Mitte te autem deorsum, de eo nulla dicebat Scriptura; sed a semetipso hanc suasionem Diabolus afferebat. Dominus itaque legitime confutavit eum, dicens: Item scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum; per eam vocem quae est in Lege ostendens id quidem quod est secundum hominem, quoniam non debet homo tentare Deum; quantum autem ad illum, quoniam in eo homine qui videbatur, non tentaret Dominum Deum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2f18186a43ac3537b91adf28bef8903f5187a57fb32d177c8afb5f99ffcca033",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n396.jpg",
            "page_key": "2:383",
            "printed_page": 383,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9bfda2bfa6f71594bf75649b75f29374a83315a41b7ad444d64201a952c16399",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "suum. Elatio itaque sensus quae fuit in serpente, dissoluta est per eam quae fuit in homine humilitas: et bis jam victus erat de Scriptura Diabolus, cum est traductus, contraria praecepto Dei suadens, et secundum sententiam suam Dei hostis ostensus. Qui et magne confutatus, et quasi semetipsum colligens, universam quam habebat virtutem in mendacium ordinans, tertio ostendit ei saeculi regna omnia, et gloriam ipsorum, dicens, quemadmodum meminit Lucas: Haec omnia tibi dabo, quoniam mihi tradita sunt, et cui volo do ea, si procidens adoraveris me. Dominus itaque traducens eum qui esset: Vade, inquit, Satana; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Denudans eum per hoc nomen, et se ostendens qui erat. Satana enim verbum Hebraicum, Apostatam significat. Et tertio itaque vincens eum, in reliquum repulit a semetipso quasi legitime victum: et soluta est ea quae fuerat in Adam praecepti Dei praevaricatio, per praeceptum legis, quod servavit Filius hominis non transgrediens praeceptum Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ca89714405ea70ff84372b8c98cb37211944c365cdd9ccfdc8b4e61b4c366482",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Non autem Dominus antiquam illam et primam adversus serpentem inimicitiam in semetipso recapitulatus fuisset, adimplens promissionem Demiurgi, et perficiens praeceptum ejus, si ab alio venisset patre. Sed quoniam unus et idem est, qui ab initio plasmavit nos, et in fine Filium suum misit, praeceptum ejus perfecit Dominus, factus ex muliere, et destruens adversarium nostrum, et perficiens hominem secundum imaginem et similitudinem Dei. Et propter hoc non aliunde eum destruxit, nisi ex dictionibus Legis, et Patris praecepto adjutore usus ad destructionem et traductionem apostatae angeli. Primo quidem diebus XL. jejunans, similiter ut Moyses et Helias, postea esuriit, ut hominem eum verum et firmum intelligamus: proprium enim est hominis, jejunantem esurire: deinde autem, ut haberet adversarius ubi congrederetur. Quoniam enim in principio per escam, non esurientem hominem seduxit transgredi praeceptum Dei, in fine esurientem non potuit dissuadere, eam quae a Deo esset, sustinere escam. Tentante enim eo, et dicente: Si filius Dei es, dic ut lapides isti panes fiant; Dominus autem per praeceptum Legis repulit eum, dicens: Scriptum est, Non in pane tantum vivit homo. Ad illud quidem quod ait, Si filius Dei es, tacuit: excaecavit autem eum hominis confessione, et per paternam dictionem primum ejus impetum evacuavit. Quae ergo fuit in Paradiso repletio hominis per duplicem gustationem, dissoluta est per eam, quae fuit in hoc mundo, indigentiam. Ille autem legaliter explosus, tentabat et ipse per mandatum rursus legitime facere congressionem. In altissimum enim templi pinnaculum ducens eum, dixit: Si filius Dei es, mitte te deorsum. Scriptum est enim: Quoniam Angelis suis Deus mandavit de te, et in manibus tollent te, ne forte offendas ad lapidem pedem tuum, mendacium abscondens per Scripturam, quod faciunt omnes haeretici. Illud enim, quod Angelis suis mandavit de eo, scriptum erat; Mitte te autem deorsum, de eo nulla dicebat Scriptura; sed a semetipso hanc suasionem Diabolus afferebat. Dominus itaque legitime confutavit eum, dicens: Item scriptum est, Non tentabis Dominum Deum tuum; per eam vocem quae est in Lege ostendens id quidem quod est secundum hominem, quoniam non debet homo tentare Deum; quantum autem ad illum, quoniam in eo homine qui videbatur, non tentaret Dominum Deum suum. Elatio itaque sensus quae fuit in serpente, dissoluta est per eam quae fuit in homine humilitas: et bis jam victus erat de Scriptura Diabolus, cum est traductus, contraria praecepto Dei suadens, et secundum sententiam suam Dei hostis ostensus. Qui et magne confutatus, et quasi semetipsum colligens, universam quam habebat virtutem in mendacium ordinans, tertio ostendit ei saeculi regna omnia, et gloriam ipsorum, dicens, quemadmodum meminit Lucas: Haec omnia tibi dabo, quoniam mihi tradita sunt, et cui volo do ea, si procidens adoraveris me. Dominus itaque traducens eum qui esset: Vade, inquit, Satana; scriptum est enim: Dominum Deum tuum adorabis, et illi soli servies. Denudans eum per hoc nomen, et se ostendens qui erat. Satana enim verbum Hebraicum, Apostatam significat. Et tertio itaque vincens eum, in reliquum repulit a semetipso quasi legitime victum: et soluta est ea quae fuerat in Adam praecepti Dei praevaricatio, per praeceptum legis, quod servavit Filius hominis non transgrediens praeceptum Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1c441aa5b50146caa5ff06bd7bb3fc54f1fefe012a8ee690711e6db9a096a2ab",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "dissuadere는 어떤 일을 하지 않도록 설득한다는 뜻이다. 대적은 굶주린 그리스도께서 하나님에게서 오는 양식을 기다리는 일을 그만두게 하지 못했다.",
          "repletio는 배부름이고 duplex gustatio는 두 사람의 맛봄으로 읽었다. 낙원의 배부름과 그리스도의 굶주림을 대응시키는 채택 라틴어 본문이다. 382쪽 각주 4는 repletio의 번역 전승을 논한다.",
          "“아래로 몸을 던져라”와 천사들이 받든다는 성경 구절은 서로 다른 발화이다. 본문은 악마가 자기 권유를 성경 인용과 이어 붙였다고 설명한다.",
          "quantum autem ad illum 이하는 대적을 향한 적용으로 읽었다. 그가 눈앞의 인간 안에서 자기 하나님이신 주님을 시험해서는 안 된다는 뜻이다.",
          "본문은 사탄을 히브리어로 배교자라고 풀이한다. 이 어원 풀이는 저자의 논증에 속한다.",
          "세 차례의 시험은 빵, 성전 꼭대기, 세상 나라들의 순서이다. 마지막 시험의 대사는 누가를 언급하면서 엎드려 경배하라는 표현도 함께 싣는다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b2b4d2e997c94365a39aabd18ef882b70c0126751f9bf27357a4c402d841069f",
              "sha256:a6f91ed9f4f9d0a24bc4c24cee2620647b079fea259e4455982d98567cd4b08c",
              "sha256:9bfda2bfa6f71594bf75649b75f29374a83315a41b7ad444d64201a952c16399"
            ],
            "text": "주님께서 뱀을 향한 그 오래된 최초의 적의를 자신 안에 다시 하나로 모아 이루시고, 창조주의 약속과 계명을 이루신 일은 다른 아버지에게서 오셨다면 가능하지 않았을 것이다. 그러나 아버지는 하나이며 동일한 분이시다. 태초에 우리를 빚으신 분이며, 마지막 때에 자신의 아들을 보내신 분이시다. 그래서 주님께서는 그분의 계명을 이루셨다. 여자에게서 나시고, 우리의 대적을 무너뜨리며, 하나님의 형상과 닮음에 따라 인간을 완전하게 하셨다. 그래서 그분께서는 다른 곳에서 가져온 것으로 대적을 무너뜨리지 않으시고, 율법의 말씀으로 무너뜨리셨다. 아버지의 계명을 도움으로 삼아 배교한 천사를 무너뜨리고 그 정체를 드러내셨다. 먼저 사십 일 동안 금식하셨으며, 모세와 엘리야처럼 그 뒤에 굶주리셨다. 우리가 그분을 참되고 실제적인 인간으로 알게 하시려는 것이었다. 금식하면 굶주리는 것은 인간의 고유한 일이기 때문이다. 또 대적이 맞붙을 기회를 얻게 하시려는 것이었다. 태초에 대적은 먹을 것을 통해 굶주리지 않은 인간을 속여 하나님의 계명을 어기게 했다. 마지막 때에는 굶주린 그분을 설득하여 하나님에게서 오는 양식을 기다리는 일을 그만두게 하지 못했다. 대적이 시험하며 말했다. “네가 하나님의 아들이라면, 이 돌들이 빵이 되라고 말해 보아라.” 주님께서는 율법의 계명으로 그를 물리치며 말씀하셨다. “기록되어 있다. 사람은 빵만으로 살지 않는다.” “네가 하나님의 아들이라면”이라는 말에는 침묵하셨다. 인간임을 고백하여 대적의 눈을 가리셨고, 아버지의 말씀으로 그의 첫 공격을 무력하게 하셨다. 낙원에서 두 사람이 맛봄으로 인간이 배불렀던 일은 이 세상에서 그분께서 겪은 굶주림으로 풀렸다. 율법에 따라 쫓겨난 대적은 자신도 계명을 이용하여 다시 율법에 따라 맞붙으려 했다. 그분을 성전의 가장 높은 꼭대기로 데리고 가서 말했다. “네가 하나님의 아들이라면 아래로 몸을 던져라. 이렇게 기록되어 있다. ‘하나님께서 너를 두고 자신의 천사들에게 명하셨다. 그들이 손으로 너를 받들어, 네 발이 돌에 부딪히지 않게 할 것이다.’” 그는 성경을 이용하여 거짓말을 감추었다. 모든 이단자가 하는 일도 이것이다. 그분을 두고 “자신의 천사들에게 명하셨다”는 말씀은 기록되어 있었다. 그러나 “아래로 몸을 던져라”라는 말은 어떤 성경도 그분에 관해 말하지 않았다. 악마가 스스로 이런 권유를 내놓은 것이다. 주님께서는 율법에 따라 그를 논박하며 말씀하셨다. “이렇게도 기록되어 있다. 너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 율법에 있는 이 말씀으로 인간에게 해당하는 것을 밝히셨다. 인간은 하나님을 시험해서는 안 된다는 것이다. 대적에게 해당하는 것은, 눈앞에 보이는 그 인간 안에서 자신의 하나님이신 주님을 시험해서는 안 된다는 것이었다. 뱀 안에 있던 교만한 생각은 그 인간 안에 있던 겸손으로 풀렸다. 악마는 이제 성경으로 두 번 패배했다. 하나님의 계명에 어긋나는 것을 권한 사실이 드러났고, 자신의 생각에 따라 하나님의 원수임이 드러났다. 그처럼 크게 논박당한 대적은 자신을 추스르듯이, 가진 힘을 모두 거짓말에 동원하여 세 번째로 세상의 모든 나라와 그 영광을 그분께 보여 주었다. 그리고 누가가 전한 대로 말했다. “이 모든 것을 네게 주겠다. 이것들이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 주기 때문이다. 네가 엎드려 나를 경배하면 말이다.” 주님께서는 그가 누구인지 드러내셨다. “물러가라, 사탄아. 이렇게 기록되어 있다. 너의 하나님이신 주님을 경배하고, 그분만 섬겨라.” 이 이름으로 그의 정체를 벗겨 내셨고, 자신이 누구신지도 드러내셨다. 사탄이라는 히브리어 말은 배교자를 뜻하기 때문이다. 이렇게 세 번째로 대적을 이기시고, 율법에 따라 패배한 자로서 그를 완전히 물리치셨다. 아담 안에서 일어난 하나님의 계명에 대한 범법은 율법의 계명을 통해 풀렸다. 인자께서 그 계명을 지키시고, 하나님의 계명을 어기지 않으셨기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ca89714405ea70ff84372b8c98cb37211944c365cdd9ccfdc8b4e61b4c366482"
        ],
        "text": "주님께서 뱀을 향한 그 오래된 최초의 적의를 자신 안에 다시 하나로 모아 이루시고, 창조주의 약속과 계명을 이루신 일은 다른 아버지에게서 오셨다면 가능하지 않았을 것이다. 그러나 아버지는 하나이며 동일한 분이시다. 태초에 우리를 빚으신 분이며, 마지막 때에 자신의 아들을 보내신 분이시다. 그래서 주님께서는 그분의 계명을 이루셨다. 여자에게서 나시고, 우리의 대적을 무너뜨리며, 하나님의 형상과 닮음에 따라 인간을 완전하게 하셨다. 그래서 그분께서는 다른 곳에서 가져온 것으로 대적을 무너뜨리지 않으시고, 율법의 말씀으로 무너뜨리셨다. 아버지의 계명을 도움으로 삼아 배교한 천사를 무너뜨리고 그 정체를 드러내셨다. 먼저 사십 일 동안 금식하셨으며, 모세와 엘리야처럼 그 뒤에 굶주리셨다. 우리가 그분을 참되고 실제적인 인간으로 알게 하시려는 것이었다. 금식하면 굶주리는 것은 인간의 고유한 일이기 때문이다. 또 대적이 맞붙을 기회를 얻게 하시려는 것이었다. 태초에 대적은 먹을 것을 통해 굶주리지 않은 인간을 속여 하나님의 계명을 어기게 했다. 마지막 때에는 굶주린 그분을 설득하여 하나님에게서 오는 양식을 기다리는 일을 그만두게 하지 못했다. 대적이 시험하며 말했다. “네가 하나님의 아들이라면, 이 돌들이 빵이 되라고 말해 보아라.” 주님께서는 율법의 계명으로 그를 물리치며 말씀하셨다. “기록되어 있다. 사람은 빵만으로 살지 않는다.” “네가 하나님의 아들이라면”이라는 말에는 침묵하셨다. 인간임을 고백하여 대적의 눈을 가리셨고, 아버지의 말씀으로 그의 첫 공격을 무력하게 하셨다. 낙원에서 두 사람이 맛봄으로 인간이 배불렀던 일은 이 세상에서 그분께서 겪은 굶주림으로 풀렸다. 율법에 따라 쫓겨난 대적은 자신도 계명을 이용하여 다시 율법에 따라 맞붙으려 했다. 그분을 성전의 가장 높은 꼭대기로 데리고 가서 말했다. “네가 하나님의 아들이라면 아래로 몸을 던져라. 이렇게 기록되어 있다. ‘하나님께서 너를 두고 자신의 천사들에게 명하셨다. 그들이 손으로 너를 받들어, 네 발이 돌에 부딪히지 않게 할 것이다.’” 그는 성경을 이용하여 거짓말을 감추었다. 모든 이단자가 하는 일도 이것이다. 그분을 두고 “자신의 천사들에게 명하셨다”는 말씀은 기록되어 있었다. 그러나 “아래로 몸을 던져라”라는 말은 어떤 성경도 그분에 관해 말하지 않았다. 악마가 스스로 이런 권유를 내놓은 것이다. 주님께서는 율법에 따라 그를 논박하며 말씀하셨다. “이렇게도 기록되어 있다. 너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 율법에 있는 이 말씀으로 인간에게 해당하는 것을 밝히셨다. 인간은 하나님을 시험해서는 안 된다는 것이다. 대적에게 해당하는 것은, 눈앞에 보이는 그 인간 안에서 자신의 하나님이신 주님을 시험해서는 안 된다는 것이었다. 뱀 안에 있던 교만한 생각은 그 인간 안에 있던 겸손으로 풀렸다. 악마는 이제 성경으로 두 번 패배했다. 하나님의 계명에 어긋나는 것을 권한 사실이 드러났고, 자신의 생각에 따라 하나님의 원수임이 드러났다. 그처럼 크게 논박당한 대적은 자신을 추스르듯이, 가진 힘을 모두 거짓말에 동원하여 세 번째로 세상의 모든 나라와 그 영광을 그분께 보여 주었다. 그리고 누가가 전한 대로 말했다. “이 모든 것을 네게 주겠다. 이것들이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 주기 때문이다. 네가 엎드려 나를 경배하면 말이다.” 주님께서는 그가 누구인지 드러내셨다. “물러가라, 사탄아. 이렇게 기록되어 있다. 너의 하나님이신 주님을 경배하고, 그분만 섬겨라.” 이 이름으로 그의 정체를 벗겨 내셨고, 자신이 누구신지도 드러내셨다. 사탄이라는 히브리어 말은 배교자를 뜻하기 때문이다. 이렇게 세 번째로 대적을 이기시고, 율법에 따라 패배한 자로서 그를 완전히 물리치셨다. 아담 안에서 일어난 하나님의 계명에 대한 범법은 율법의 계명을 통해 풀렸다. 인자께서 그 계명을 지키시고, 하나님의 계명을 어기지 않으셨기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:afe9e2a15d1c4c4dfe7bb1bbbad4145b26ad43b744acafed074c71a9733c8e83",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
      },
      "work_location": "5.h21.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:eb678a9f2849916dbb38df436be4d7f2db08982677c56437c123630a54dca63e",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0bea6a1f6165ed0c0a6d2eda994990adde5013da9359a8f353d6c57842b61206",
            "sha256:19ec9ad0327b4b0db7746607bbb118d9766e9f496b96bd33e70ded336b90a4d1"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:18f4b643ab7be8d9da984005a050f0e66fe8e143674bb9efd2bcc967c07b21fe"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8d30c4521b3e8cc63d4817a8a6f6a88532e327a2b6bdfd6ddbfce529596a3ec1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 21장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383,
              384
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 3절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:edbc9b2a70bb75974669cf27bd60970365acea51d4e44decf29e7c45922dabc4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eb678a9f2849916dbb38df436be4d7f2db08982677c56437c123630a54dca63e",
            "source_revision_id": "sha256:18f4b643ab7be8d9da984005a050f0e66fe8e143674bb9efd2bcc967c07b21fe",
            "translation_revision_id": "sha256:8d30c4521b3e8cc63d4817a8a6f6a88532e327a2b6bdfd6ddbfce529596a3ec1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:119b64551432325494eb5ce88f8d2461182e429e51d0872fe025a668e8daa361",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:eb678a9f2849916dbb38df436be4d7f2db08982677c56437c123630a54dca63e",
            "source_revision_id": "sha256:18f4b643ab7be8d9da984005a050f0e66fe8e143674bb9efd2bcc967c07b21fe",
            "translation_revision_id": "sha256:8d30c4521b3e8cc63d4817a8a6f6a88532e327a2b6bdfd6ddbfce529596a3ec1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:edbc9b2a70bb75974669cf27bd60970365acea51d4e44decf29e7c45922dabc4",
          "sha256:119b64551432325494eb5ce88f8d2461182e429e51d0872fe025a668e8daa361"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h21-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 21,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103521.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              383,
              384
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 21,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "Homo ejus와 Verbum이 이어진다. 하나님께 속한 인간이신 그리스도께서 악마의 정체를 드러내고 말씀으로서 도망자를 묶으시는 논증이다. 384쪽 각주 3도 두 표현의 관계를 논한다.",
              "강한 자의 물건들(vasa)은 악마에게 붙잡힌 사람들로 곧바로 풀이된다.",
              "incorruptela는 썩지 않음이다. 인간이 경험으로 배울 내용은 그것을 하나님의 선물로 받는다는 사실이다."
            ],
            "printed_pages": [
              383,
              384
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 21장 3절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2f18186a43ac3537b91adf28bef8903f5187a57fb32d177c8afb5f99ffcca033",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n396.jpg",
            "page_key": "2:383",
            "printed_page": 383,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0bea6a1f6165ed0c0a6d2eda994990adde5013da9359a8f353d6c57842b61206",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quis ergo Dominus Deus, cui Christus testimonium perhibet; quem nemo tentabit, et quem omnes adorare oportet, et ipsi soli servire? Omnimodo ille est sine dubio, qui et Legem dedit Deus. Haec enim in Lege praedicta fuerant, et per Legis sententiam ostendit Dominus, quoniam Lex quidem a Patre Verbum Domini annuntiat: apostata autem Dei angelus per illius destruitur vocem, traductus quis esset, et victus a Filio hominis servante Dei praeceptum. Quoniam enim in initio homini suasit transgredi praeceptum factoris, ideo eum habuit in sua potestate; potestas autem ejus est transgressio et apostasia, et his colligavit hominem; per hominem ipsum iterum oportebat victum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "00b147a12c97f9bbacc922e19ce31ddb7d2ac04f61d05fe069d18967bb8b7ef4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n397.jpg",
            "page_key": "2:384",
            "printed_page": 384,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:19ec9ad0327b4b0db7746607bbb118d9766e9f496b96bd33e70ded336b90a4d1",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eum contrario colligari iisdem vinculis, quibus alligavit hominem, ut homo solutus revertatur ad suum Dominum, illa vincula relinquens, per quae ipse fuerat alligatus, id est transgressionem. Illius enim colligatio, solutio facta est hominis, quoniam non potest aliquis introire in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi primum ipsum fortem alligaverit. Contraria ergo in sermone ejus, qui omnia fecit Dei, traducens eum Dominus, et subjiciens per praeceptum, praeceptum autem Dei, lex; fugitivum eum Homo ejus et legis transgressorem, et apostatam Dei ostendens, postea jam Verbum constanter eum colligavit, quasi suum fugitivum, et diripuit ejus vasa, id est, eos qui ab eo detinebantur homines, quibus ipse injuste utebatur. Et captivus quidem ductus est juste is qui hominem injuste captivum duxerat; qui autem ante captivus ductus fuerat homo, extractus est a possessoris potestate, secundum misericordiam Dei Patris: qui miseratus est plasmati suo, et dedit salutem ei, per Verbum, id est per Christum redintegrans: ut experimento discat homo, quoniam non a semetipso, sed donatione Dei accipit incorruptelam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:18f4b643ab7be8d9da984005a050f0e66fe8e143674bb9efd2bcc967c07b21fe",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quis ergo Dominus Deus, cui Christus testimonium perhibet; quem nemo tentabit, et quem omnes adorare oportet, et ipsi soli servire? Omnimodo ille est sine dubio, qui et Legem dedit Deus. Haec enim in Lege praedicta fuerant, et per Legis sententiam ostendit Dominus, quoniam Lex quidem a Patre Verbum Domini annuntiat: apostata autem Dei angelus per illius destruitur vocem, traductus quis esset, et victus a Filio hominis servante Dei praeceptum. Quoniam enim in initio homini suasit transgredi praeceptum factoris, ideo eum habuit in sua potestate; potestas autem ejus est transgressio et apostasia, et his colligavit hominem; per hominem ipsum iterum oportebat victum eum contrario colligari iisdem vinculis, quibus alligavit hominem, ut homo solutus revertatur ad suum Dominum, illa vincula relinquens, per quae ipse fuerat alligatus, id est transgressionem. Illius enim colligatio, solutio facta est hominis, quoniam non potest aliquis introire in domum fortis, et vasa ejus diripere, nisi primum ipsum fortem alligaverit. Contraria ergo in sermone ejus, qui omnia fecit Dei, traducens eum Dominus, et subjiciens per praeceptum, praeceptum autem Dei, lex; fugitivum eum Homo ejus et legis transgressorem, et apostatam Dei ostendens, postea jam Verbum constanter eum colligavit, quasi suum fugitivum, et diripuit ejus vasa, id est, eos qui ab eo detinebantur homines, quibus ipse injuste utebatur. Et captivus quidem ductus est juste is qui hominem injuste captivum duxerat; qui autem ante captivus ductus fuerat homo, extractus est a possessoris potestate, secundum misericordiam Dei Patris: qui miseratus est plasmati suo, et dedit salutem ei, per Verbum, id est per Christum redintegrans: ut experimento discat homo, quoniam non a semetipso, sed donatione Dei accipit incorruptelam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f9fb614d6463f96d90addd2be8fa1c23675674f1faf93bc4b4c9aee00584cebf",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Homo ejus와 Verbum이 이어진다. 하나님께 속한 인간이신 그리스도께서 악마의 정체를 드러내고 말씀으로서 도망자를 묶으시는 논증이다. 384쪽 각주 3도 두 표현의 관계를 논한다.",
          "강한 자의 물건들(vasa)은 악마에게 붙잡힌 사람들로 곧바로 풀이된다.",
          "incorruptela는 썩지 않음이다. 인간이 경험으로 배울 내용은 그것을 하나님의 선물로 받는다는 사실이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0bea6a1f6165ed0c0a6d2eda994990adde5013da9359a8f353d6c57842b61206",
              "sha256:19ec9ad0327b4b0db7746607bbb118d9766e9f496b96bd33e70ded336b90a4d1"
            ],
            "text": "그렇다면 그리스도께서 증언하신 하나님이신 주님은 누구신가? 아무도 시험해서는 안 되며, 모두가 경배하고 오직 그분만 섬겨야 하는 분은 누구신가? 의심할 여지 없이 율법을 주신 바로 그 하나님이시다. 이 말씀들이 율법에 미리 기록되었기 때문이다. 주님께서는 율법의 말씀으로 밝히셨다. 율법이 아버지에게서 오는 주님의 말씀을 선포한다는 것이다. 하나님을 떠난 천사는 그 음성으로 무너지고, 누구인지 정체가 드러나며, 하나님의 계명을 지키시는 인자께 패배한다. 태초에 그는 인간에게 창조주의 계명을 어기도록 권하여 인간을 자기 권세 아래 두었다. 그의 권세는 범법과 배교이며, 이것들로 인간을 묶었다. 그러므로 이제 인간 자신을 통해 그가 패배하고, 인간을 묶었던 바로 그 사슬로 거꾸로 묶여야 했다. 인간이 풀려나 자기 주님께 돌아가고, 자신을 묶었던 사슬을 버리도록 하려는 것이다. 그 사슬은 곧 범법이다. 그가 묶이는 것이 인간의 해방이 되었기 때문이다. “아무도 강한 자의 집에 들어가 그의 물건들을 빼앗을 수 없다. 먼저 그 강한 자를 묶어야 한다.” 그러므로 만물을 만드신 하나님의 말씀에 그가 어긋남을 주님께서 드러내셨으며, 계명으로 그를 굴복시키셨다. 율법은 하나님의 계명이다. 하나님의 인간이신 분은 그가 도망자이며 율법을 어긴 자임을, 또 하나님에게서 떠난 배교자임을 밝히셨다. 그 뒤 말씀께서 그를 단단히 묶으셨다. 자신에게서 달아난 자로 묶으시고, 그의 물건들을 빼앗으셨다. 곧 그에게 붙잡혀 있던 사람들, 그가 부당하게 부려 먹던 사람들이었다. 그가 정당하게 포로로 끌려갔다. 인간을 부당하게 포로로 끌고 갔던 그가 그렇게 되었다. 앞서 포로로 끌려갔던 인간은 자신을 소유했던 자의 권세에서 건져졌다. 하나님 아버지의 자비에 따른 일이었다. 그분께서는 자신이 빚으신 것을 불쌍히 여기시고, 그것에 구원을 주셨다. 말씀 곧 그리스도를 통해 새롭게 회복시키셨다. 그리하여 인간이 경험으로 배우게 하셨다. 썩지 않음은 자신에게서 얻는 것이 아니며, 하나님의 선물로 받는다는 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:18f4b643ab7be8d9da984005a050f0e66fe8e143674bb9efd2bcc967c07b21fe"
        ],
        "text": "그렇다면 그리스도께서 증언하신 하나님이신 주님은 누구신가? 아무도 시험해서는 안 되며, 모두가 경배하고 오직 그분만 섬겨야 하는 분은 누구신가? 의심할 여지 없이 율법을 주신 바로 그 하나님이시다. 이 말씀들이 율법에 미리 기록되었기 때문이다. 주님께서는 율법의 말씀으로 밝히셨다. 율법이 아버지에게서 오는 주님의 말씀을 선포한다는 것이다. 하나님을 떠난 천사는 그 음성으로 무너지고, 누구인지 정체가 드러나며, 하나님의 계명을 지키시는 인자께 패배한다. 태초에 그는 인간에게 창조주의 계명을 어기도록 권하여 인간을 자기 권세 아래 두었다. 그의 권세는 범법과 배교이며, 이것들로 인간을 묶었다. 그러므로 이제 인간 자신을 통해 그가 패배하고, 인간을 묶었던 바로 그 사슬로 거꾸로 묶여야 했다. 인간이 풀려나 자기 주님께 돌아가고, 자신을 묶었던 사슬을 버리도록 하려는 것이다. 그 사슬은 곧 범법이다. 그가 묶이는 것이 인간의 해방이 되었기 때문이다. “아무도 강한 자의 집에 들어가 그의 물건들을 빼앗을 수 없다. 먼저 그 강한 자를 묶어야 한다.” 그러므로 만물을 만드신 하나님의 말씀에 그가 어긋남을 주님께서 드러내셨으며, 계명으로 그를 굴복시키셨다. 율법은 하나님의 계명이다. 하나님의 인간이신 분은 그가 도망자이며 율법을 어긴 자임을, 또 하나님에게서 떠난 배교자임을 밝히셨다. 그 뒤 말씀께서 그를 단단히 묶으셨다. 자신에게서 달아난 자로 묶으시고, 그의 물건들을 빼앗으셨다. 곧 그에게 붙잡혀 있던 사람들, 그가 부당하게 부려 먹던 사람들이었다. 그가 정당하게 포로로 끌려갔다. 인간을 부당하게 포로로 끌고 갔던 그가 그렇게 되었다. 앞서 포로로 끌려갔던 인간은 자신을 소유했던 자의 권세에서 건져졌다. 하나님 아버지의 자비에 따른 일이었다. 그분께서는 자신이 빚으신 것을 불쌍히 여기시고, 그것에 구원을 주셨다. 말씀 곧 그리스도를 통해 새롭게 회복시키셨다. 그리하여 인간이 경험으로 배우게 하셨다. 썩지 않음은 자신에게서 얻는 것이 아니며, 하나님의 선물로 받는다는 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8d30c4521b3e8cc63d4817a8a6f6a88532e327a2b6bdfd6ddbfce529596a3ec1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
      },
      "work_location": "5.h21.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-21:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:7ce4f743e2c8e8ac938dbc557e51054086e5a519bbcd6742ce1ffeeec7774e7a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8135b20413e0d8a4eb62f933788b011843a8dd49a782607fe0f0ff96674337f2",
            "sha256:b751d47dd51fc3e0d3bd345c165d7d964e6e4d8274adc0326e7ad3879ec3582f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6431e6fa083ad0ea40354cfa36e8b90a4b882a5dd757913f289e812d9a1401ad"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9dbc1bb99dde2467a0a178c56a208edc62dae4d3bbfb7518b47105952c806657"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 22장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103522.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              384,
              385
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 22장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0fc4c92dc8d2a9a02853fa86a7d5170530117fcf97618c219987fd12fee767d4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7ce4f743e2c8e8ac938dbc557e51054086e5a519bbcd6742ce1ffeeec7774e7a",
            "source_revision_id": "sha256:6431e6fa083ad0ea40354cfa36e8b90a4b882a5dd757913f289e812d9a1401ad",
            "translation_revision_id": "sha256:9dbc1bb99dde2467a0a178c56a208edc62dae4d3bbfb7518b47105952c806657"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a07ed9c8486589d975980512c77159483d1440b6465098cb66d395035b0ec4ee",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:7ce4f743e2c8e8ac938dbc557e51054086e5a519bbcd6742ce1ffeeec7774e7a",
            "source_revision_id": "sha256:6431e6fa083ad0ea40354cfa36e8b90a4b882a5dd757913f289e812d9a1401ad",
            "translation_revision_id": "sha256:9dbc1bb99dde2467a0a178c56a208edc62dae4d3bbfb7518b47105952c806657"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0fc4c92dc8d2a9a02853fa86a7d5170530117fcf97618c219987fd12fee767d4",
          "sha256:a07ed9c8486589d975980512c77159483d1440b6465098cb66d395035b0ec4ee"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103522.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              384,
              385
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "diabolica ignorantia는 385쪽의 채택 표기이다. 같은 쪽 각주 2는 Grabe의 diabolicam ignorantiam도 제시한다. 번역에서는 악마의 무지를 없애는 문맥으로 읽었다.",
              "신명기 인용의 사랑하라는 명령에는 ex tota anima tua, 곧 네 영혼을 다하여가 실려 있다.",
              "labes는 여기서 결핍으로 옮겼다. 창조주와 율법이 결핍과 무지에서 나왔다는 반대자들의 설명을 전제로 반문하는 문장이다."
            ],
            "printed_pages": [
              384,
              385
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 22장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "00b147a12c97f9bbacc922e19ce31ddb7d2ac04f61d05fe069d18967bb8b7ef4",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n397.jpg",
            "page_key": "2:384",
            "printed_page": 384,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8135b20413e0d8a4eb62f933788b011843a8dd49a782607fe0f0ff96674337f2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic igitur manifeste ostendente Domino, quoniam Dominus verus et unus Deus, qui a lege declaratus fuerat, quem enim lex praeconaverat Deum, hunc Christus ostendit Patrem, cui et servire soli oportet discipulos Christi, et per eas quae sunt in lege sententias adversarium nostrum evacuante, lex autem Demiurgum laudare Deum, et ipsi soli servire jubet nobis: jam non oportet quaerere alium patrem, praeter hunc, aut super hunc: quoniam unus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bf83ec959dafa871747dc60d61f6810c3820b9c6024d1343a4ee52930c642c6c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n398.jpg",
            "page_key": "2:385",
            "printed_page": 385,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b751d47dd51fc3e0d3bd345c165d7d964e6e4d8274adc0326e7ad3879ec3582f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Deus qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Si enim alius quis erat super hunc perfectus pater, nequaquam per hujus sermones et praecepta destruxisset Satanam. Nec enim ignorantia per alteram potest dissolvi ignorantiam; quemadmodum neque per labem labes evacuari. Si igitur lex ex ignorantia et labe est, quomodo sententiae quae in ea sunt, diabolica ignorantia solvere poterant, et fortem vincere? Neque enim a minori, neque ab aequali fortis vinci potest; sed ab eo qui plus potest. Plus autem potest super omnia Verbum Dei, qui in lege quidem vociferatur: Audi Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est; et, Diliges Dominum Deum tuum ex tota anima tua; et, hunc adorabis, et huic soli servies. In Evangelio autem per has easdem sententias destruens apostasiam, et Patris voce devicit fortem, et legis praeceptum suas sententias confitetur, dicens: Non tentabis Dominum Deum tuum. Nec enim per alienam, sed per propriam Patris sui sententiam destruxit adversarium, et fortem vicit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:6431e6fa083ad0ea40354cfa36e8b90a4b882a5dd757913f289e812d9a1401ad",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic igitur manifeste ostendente Domino, quoniam Dominus verus et unus Deus, qui a lege declaratus fuerat, quem enim lex praeconaverat Deum, hunc Christus ostendit Patrem, cui et servire soli oportet discipulos Christi, et per eas quae sunt in lege sententias adversarium nostrum evacuante, lex autem Demiurgum laudare Deum, et ipsi soli servire jubet nobis: jam non oportet quaerere alium patrem, praeter hunc, aut super hunc: quoniam unus Deus qui justificat circumcisionem ex fide, et praeputium per fidem. Si enim alius quis erat super hunc perfectus pater, nequaquam per hujus sermones et praecepta destruxisset Satanam. Nec enim ignorantia per alteram potest dissolvi ignorantiam; quemadmodum neque per labem labes evacuari. Si igitur lex ex ignorantia et labe est, quomodo sententiae quae in ea sunt, diabolica ignorantia solvere poterant, et fortem vincere? Neque enim a minori, neque ab aequali fortis vinci potest; sed ab eo qui plus potest. Plus autem potest super omnia Verbum Dei, qui in lege quidem vociferatur: Audi Israel, Dominus Deus tuus, Deus unus est; et, Diliges Dominum Deum tuum ex tota anima tua; et, hunc adorabis, et huic soli servies. In Evangelio autem per has easdem sententias destruens apostasiam, et Patris voce devicit fortem, et legis praeceptum suas sententias confitetur, dicens: Non tentabis Dominum Deum tuum. Nec enim per alienam, sed per propriam Patris sui sententiam destruxit adversarium, et fortem vicit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1f7f9c37be6203f2e104481dc3e426c638a43d8a61c678236adffc3b403c7240",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "diabolica ignorantia는 385쪽의 채택 표기이다. 같은 쪽 각주 2는 Grabe의 diabolicam ignorantiam도 제시한다. 번역에서는 악마의 무지를 없애는 문맥으로 읽었다.",
          "신명기 인용의 사랑하라는 명령에는 ex tota anima tua, 곧 네 영혼을 다하여가 실려 있다.",
          "labes는 여기서 결핍으로 옮겼다. 창조주와 율법이 결핍과 무지에서 나왔다는 반대자들의 설명을 전제로 반문하는 문장이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8135b20413e0d8a4eb62f933788b011843a8dd49a782607fe0f0ff96674337f2",
              "sha256:b751d47dd51fc3e0d3bd345c165d7d964e6e4d8274adc0326e7ad3879ec3582f"
            ],
            "text": "주님께서는 이처럼 분명하게 밝히셨다. 율법이 알린 분이 참된 주님이며 한 분 하나님이시라는 것이다. 율법이 하나님으로 선포한 분을 그리스도께서 아버지로 드러내셨다. 그리스도의 제자들도 그분만 섬겨야 한다. 주님께서는 율법에 있는 말씀들로 우리의 대적을 무력하게 하셨다. 율법은 우리에게 창조주 하나님을 찬양하고, 그분만 섬기라고 명한다. 그러므로 다른 아버지를 찾아서는 안 된다. 이분 외에, 또는 이분 위에서 찾아서는 안 된다. “하나님은 한 분이시며, 할례받은 자를 믿음으로 의롭다 하시고, 할례받지 않은 자를 믿음을 통해 의롭다 하신다.” 이분 위에 또 다른 완전한 아버지가 계셨다면, 그리스도께서 이분의 말씀과 계명으로 사탄을 무너뜨리실 리 없었다. 무지를 다른 무지로 없앨 수는 없고, 결핍을 결핍으로 제거할 수도 없기 때문이다. 그러므로 율법이 무지와 결핍에서 나왔다면, 그 안의 말씀들이 어떻게 악마의 무지를 없애고 강한 자를 이길 수 있었겠는가? 강한 자는 자신보다 약하거나 자신과 대등한 자에게 패배할 수 없으며, 더 강한 자에게 패배한다. 하나님의 말씀은 만물보다 더 강하시다. 그분께서 율법에서 외치신다. “이스라엘아, 들어라. 너의 하나님이신 주님은 한 분 하나님이시다.” 또 “네 영혼을 다하여 너의 하나님이신 주님을 사랑하라.” 또 “그분을 경배하고 그분만 섬겨라.” 복음에서는 바로 이 말씀들로 배교를 무너뜨리시고, 아버지의 음성으로 강한 자를 이기셨다. 율법의 계명이 자신의 말씀임을 인정하시며 말씀하신다. “너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 그분께서는 다른 이의 말씀으로가 아니라, 자기 아버지께 속한 말씀으로 대적을 무너뜨리고 강한 자를 이기셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:6431e6fa083ad0ea40354cfa36e8b90a4b882a5dd757913f289e812d9a1401ad"
        ],
        "text": "주님께서는 이처럼 분명하게 밝히셨다. 율법이 알린 분이 참된 주님이며 한 분 하나님이시라는 것이다. 율법이 하나님으로 선포한 분을 그리스도께서 아버지로 드러내셨다. 그리스도의 제자들도 그분만 섬겨야 한다. 주님께서는 율법에 있는 말씀들로 우리의 대적을 무력하게 하셨다. 율법은 우리에게 창조주 하나님을 찬양하고, 그분만 섬기라고 명한다. 그러므로 다른 아버지를 찾아서는 안 된다. 이분 외에, 또는 이분 위에서 찾아서는 안 된다. “하나님은 한 분이시며, 할례받은 자를 믿음으로 의롭다 하시고, 할례받지 않은 자를 믿음을 통해 의롭다 하신다.” 이분 위에 또 다른 완전한 아버지가 계셨다면, 그리스도께서 이분의 말씀과 계명으로 사탄을 무너뜨리실 리 없었다. 무지를 다른 무지로 없앨 수는 없고, 결핍을 결핍으로 제거할 수도 없기 때문이다. 그러므로 율법이 무지와 결핍에서 나왔다면, 그 안의 말씀들이 어떻게 악마의 무지를 없애고 강한 자를 이길 수 있었겠는가? 강한 자는 자신보다 약하거나 자신과 대등한 자에게 패배할 수 없으며, 더 강한 자에게 패배한다. 하나님의 말씀은 만물보다 더 강하시다. 그분께서 율법에서 외치신다. “이스라엘아, 들어라. 너의 하나님이신 주님은 한 분 하나님이시다.” 또 “네 영혼을 다하여 너의 하나님이신 주님을 사랑하라.” 또 “그분을 경배하고 그분만 섬겨라.” 복음에서는 바로 이 말씀들로 배교를 무너뜨리시고, 아버지의 음성으로 강한 자를 이기셨다. 율법의 계명이 자신의 말씀임을 인정하시며 말씀하신다. “너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 그분께서는 다른 이의 말씀으로가 아니라, 자기 아버지께 속한 말씀으로 대적을 무너뜨리고 강한 자를 이기셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9dbc1bb99dde2467a0a178c56a208edc62dae4d3bbfb7518b47105952c806657",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
      },
      "work_location": "5.h22.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a80d1dc571aa075ac10f927c54d7572e860e30cb3e47109cd3bdb60328debd0f",
        "part_links": [
          [
            "sha256:558f458cd8fabd52cc46ae5f973f121bf8a44d69f239e03ab98a5b32ab55e120",
            "sha256:06b6ea324ea60c507e155443196c2e2878e520fc5070372a6b9f4bd4017570e5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f45f7132edd41f945f9f311cca651b03654d0e19b67f0a64802cce3ee998601d"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:6b665e1cd536e28604ed3443ac1d3ab4ed4393737ade2a9e9ece4d59113a00e8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 22장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103522.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              385,
              386
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 22장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:02f713f87836b132f997598978ab37ea15684fb3c76a1561538f91c6f1c11151",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a80d1dc571aa075ac10f927c54d7572e860e30cb3e47109cd3bdb60328debd0f",
            "source_revision_id": "sha256:f45f7132edd41f945f9f311cca651b03654d0e19b67f0a64802cce3ee998601d",
            "translation_revision_id": "sha256:6b665e1cd536e28604ed3443ac1d3ab4ed4393737ade2a9e9ece4d59113a00e8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7066fac47d9ce39e058d0f4f1638950d0343996cd069ddfcf33e60c4fd7667b8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a80d1dc571aa075ac10f927c54d7572e860e30cb3e47109cd3bdb60328debd0f",
            "source_revision_id": "sha256:f45f7132edd41f945f9f311cca651b03654d0e19b67f0a64802cce3ee998601d",
            "translation_revision_id": "sha256:6b665e1cd536e28604ed3443ac1d3ab4ed4393737ade2a9e9ece4d59113a00e8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:02f713f87836b132f997598978ab37ea15684fb3c76a1561538f91c6f1c11151",
          "sha256:7066fac47d9ce39e058d0f4f1638950d0343996cd069ddfcf33e60c4fd7667b8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h22-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 22,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103522.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              385,
              386
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 22,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "높은 은사, 의로운 행위에 대한 자신감, 뛰어난 봉사가 교만의 계기가 될 수 있다는 문장이다. 셋 모두 하나님을 시험하지 말라는 계명에 연결된다.",
              "cadere는 엎드림과 떨어짐을 이어 주는 동사이다. 악마에게 엎드려 경배하는 행위가 하나님의 영광에서 떨어지는 일로 풀이된다.",
              "386쪽 요한복음 인용은 mendax, 곧 거짓말쟁이를 태초부터라고 수식한다. 뒤의 23장 말미에서는 homicida, 곧 살인자가 같은 자리에 나온다."
            ],
            "printed_pages": [
              385,
              386
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 22장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bf83ec959dafa871747dc60d61f6810c3820b9c6024d1343a4ee52930c642c6c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n398.jpg",
            "page_key": "2:385",
            "printed_page": 385,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:558f458cd8fabd52cc46ae5f973f121bf8a44d69f239e03ab98a5b32ab55e120",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nos autem solutos per ipsum praeceptum docuit, esurientes quidem sustinere eam quae a Deo datur, escam; in sublimitate autem positos universi charismatis, vel in operibus justitiae confidentes, vel ministrationis supereminentia adornatos, nequaquam extolli, neque tentare Deum, sed humilia sentire in omnibus, et prae manu habere, Non tentabis Dominum Deum tuum; quemadmodum et Apostolus docuit, Non alta, dicens, sentientes, sed humilibus consentientes: nec divitiis, nec gloria mundana, neque praesenti phantasia capi: scire autem, quoniam Dominum Deum tuum adorare oportet, et ipsi soli servire, et non credere ei, qui falso promisit ea quae non sunt sua, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Ipse enim confitetur, quoniam adorare eum et voluntatem ejus facere, cadere est a gloria Dei. Et quid aut suave aut bonum participare potest qui cecidit ? Aut quid aliud sperare vel exspectare qui talis est, nisi mortem? Ei enim qui cecidit, proxima mors est. Deinde nec illa itaque quae promisit praestabit. Quomodo enim praestabit ei, qui cecidit? Deinde quoniam dominatur hominibus, et ei ipsi Deus, et nolente Patre",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "97f6f498453ede4e6b3005adc2676670ee642b52d20a79c44ac01b4e51dde6f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n399.jpg",
            "page_key": "2:386",
            "printed_page": 386,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:06b6ea324ea60c507e155443196c2e2878e520fc5070372a6b9f4bd4017570e5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "nostro qui est in coelis neque passer cadet in terram, illud igitur quod ait, Haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea, ut in superbiam elatus ait. Neque enim conditio sub ejus potestate est: quandoquidem et ipse unus de creaturis est. Neque ipse hominum regnum attribuet hominibus; sed secundum ordinationem Dei Patris, et caetera quaeque, et quae sunt erga homines, disponuntur. Dominus autem ait: Quoniam Diabolus mendax est ab initio, et in veritate non stetit. Si itaque mendax est, et non stans in veritate, videlicet non verum dicebat: Quoniam haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea; sed mendacium loquens.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f45f7132edd41f945f9f311cca651b03654d0e19b67f0a64802cce3ee998601d",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nos autem solutos per ipsum praeceptum docuit, esurientes quidem sustinere eam quae a Deo datur, escam; in sublimitate autem positos universi charismatis, vel in operibus justitiae confidentes, vel ministrationis supereminentia adornatos, nequaquam extolli, neque tentare Deum, sed humilia sentire in omnibus, et prae manu habere, Non tentabis Dominum Deum tuum; quemadmodum et Apostolus docuit, Non alta, dicens, sentientes, sed humilibus consentientes: nec divitiis, nec gloria mundana, neque praesenti phantasia capi: scire autem, quoniam Dominum Deum tuum adorare oportet, et ipsi soli servire, et non credere ei, qui falso promisit ea quae non sunt sua, dicens: Haec omnia tibi dabo, si procidens adoraveris me. Ipse enim confitetur, quoniam adorare eum et voluntatem ejus facere, cadere est a gloria Dei. Et quid aut suave aut bonum participare potest qui cecidit ? Aut quid aliud sperare vel exspectare qui talis est, nisi mortem? Ei enim qui cecidit, proxima mors est. Deinde nec illa itaque quae promisit praestabit. Quomodo enim praestabit ei, qui cecidit? Deinde quoniam dominatur hominibus, et ei ipsi Deus, et nolente Patre nostro qui est in coelis neque passer cadet in terram, illud igitur quod ait, Haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea, ut in superbiam elatus ait. Neque enim conditio sub ejus potestate est: quandoquidem et ipse unus de creaturis est. Neque ipse hominum regnum attribuet hominibus; sed secundum ordinationem Dei Patris, et caetera quaeque, et quae sunt erga homines, disponuntur. Dominus autem ait: Quoniam Diabolus mendax est ab initio, et in veritate non stetit. Si itaque mendax est, et non stans in veritate, videlicet non verum dicebat: Quoniam haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea; sed mendacium loquens.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "f42e4668a078d0585cc9b3b331260119b6c9c8e0fb343e4bfe7fbdce5a9fc9cd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "높은 은사, 의로운 행위에 대한 자신감, 뛰어난 봉사가 교만의 계기가 될 수 있다는 문장이다. 셋 모두 하나님을 시험하지 말라는 계명에 연결된다.",
          "cadere는 엎드림과 떨어짐을 이어 주는 동사이다. 악마에게 엎드려 경배하는 행위가 하나님의 영광에서 떨어지는 일로 풀이된다.",
          "386쪽 요한복음 인용은 mendax, 곧 거짓말쟁이를 태초부터라고 수식한다. 뒤의 23장 말미에서는 homicida, 곧 살인자가 같은 자리에 나온다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:558f458cd8fabd52cc46ae5f973f121bf8a44d69f239e03ab98a5b32ab55e120",
              "sha256:06b6ea324ea60c507e155443196c2e2878e520fc5070372a6b9f4bd4017570e5"
            ],
            "text": "그분께서는 해방된 우리에게 같은 계명으로 가르치셨다. 굶주릴 때에는 하나님께서 주시는 양식을 기다리라고 하셨다. 온갖 은사를 받아 높은 자리에 놓이거나, 의로운 행위를 신뢰하거나, 뛰어난 봉사로 빛나더라도, 결코 교만해지거나 하나님을 시험하지 말라고 하셨다. 모든 일에서 겸손하게 생각하고, 이 말씀을 늘 가까이 두라고 하셨다. “너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 사도도 이렇게 가르쳤다. “높은 것을 생각하지 말고, 낮은 것들과 마음을 같이하라.” 재물이나 세상의 영광이나 눈앞의 화려함에 사로잡히지 말라고 하셨다. 너의 하나님이신 주님을 경배해야 하며, 그분만 섬겨야 함을 알고, 그자를 믿지 말라고 하셨다. 자기 것도 아닌 것을 주겠다고 거짓으로 약속하며 이렇게 말한 자이다. “이 모든 것을 네게 주겠다. 네가 엎드려 나를 경배한다면 말이다.” 그는 스스로 인정한 셈이다. 자신을 경배하고 자기 뜻을 행하는 것이 하나님의 영광에서 떨어지는 일임을 말이다. 떨어진 자가 어떤 즐겁고 선한 것을 누릴 수 있겠는가? 그런 자가 죽음 외에 무엇을 바라고 기다리겠는가? 떨어진 자 곁에는 죽음이 있기 때문이다. 더구나 그자는 약속한 것들도 주지 못할 것이다. 떨어진 자에게 어떻게 그것들을 주겠는가? 하나님께서는 인간들과 그자 자신을 다스리시며, 하늘에 계신 우리 아버지께서 원하지 않으시면 참새 한 마리도 땅에 떨어지지 않는다. 그러므로 그자가 한 말, “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다”는 말은 교만에 부풀어 한 말이었다. 피조 세계는 그의 권세 아래 있지 않다. 그 자신도 피조물 가운데 하나이기 때문이다. 그자가 인간의 통치권을 사람들에게 주는 것도 아니다. 하나님 아버지의 정하심에 따라 인간에 관한 일들과 그 밖의 모든 일이 배치된다. 주님께서 말씀하셨다. “악마는 태초부터 거짓말쟁이이며, 진리에 서 있지 않았다.” 그러므로 거짓말쟁이이며 진리에 서 있지 않은 그자가 참말을 했을 리 없다. “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다”는 말은 거짓말이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f45f7132edd41f945f9f311cca651b03654d0e19b67f0a64802cce3ee998601d"
        ],
        "text": "그분께서는 해방된 우리에게 같은 계명으로 가르치셨다. 굶주릴 때에는 하나님께서 주시는 양식을 기다리라고 하셨다. 온갖 은사를 받아 높은 자리에 놓이거나, 의로운 행위를 신뢰하거나, 뛰어난 봉사로 빛나더라도, 결코 교만해지거나 하나님을 시험하지 말라고 하셨다. 모든 일에서 겸손하게 생각하고, 이 말씀을 늘 가까이 두라고 하셨다. “너의 하나님이신 주님을 시험하지 말라.” 사도도 이렇게 가르쳤다. “높은 것을 생각하지 말고, 낮은 것들과 마음을 같이하라.” 재물이나 세상의 영광이나 눈앞의 화려함에 사로잡히지 말라고 하셨다. 너의 하나님이신 주님을 경배해야 하며, 그분만 섬겨야 함을 알고, 그자를 믿지 말라고 하셨다. 자기 것도 아닌 것을 주겠다고 거짓으로 약속하며 이렇게 말한 자이다. “이 모든 것을 네게 주겠다. 네가 엎드려 나를 경배한다면 말이다.” 그는 스스로 인정한 셈이다. 자신을 경배하고 자기 뜻을 행하는 것이 하나님의 영광에서 떨어지는 일임을 말이다. 떨어진 자가 어떤 즐겁고 선한 것을 누릴 수 있겠는가? 그런 자가 죽음 외에 무엇을 바라고 기다리겠는가? 떨어진 자 곁에는 죽음이 있기 때문이다. 더구나 그자는 약속한 것들도 주지 못할 것이다. 떨어진 자에게 어떻게 그것들을 주겠는가? 하나님께서는 인간들과 그자 자신을 다스리시며, 하늘에 계신 우리 아버지께서 원하지 않으시면 참새 한 마리도 땅에 떨어지지 않는다. 그러므로 그자가 한 말, “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다”는 말은 교만에 부풀어 한 말이었다. 피조 세계는 그의 권세 아래 있지 않다. 그 자신도 피조물 가운데 하나이기 때문이다. 그자가 인간의 통치권을 사람들에게 주는 것도 아니다. 하나님 아버지의 정하심에 따라 인간에 관한 일들과 그 밖의 모든 일이 배치된다. 주님께서 말씀하셨다. “악마는 태초부터 거짓말쟁이이며, 진리에 서 있지 않았다.” 그러므로 거짓말쟁이이며 진리에 서 있지 않은 그자가 참말을 했을 리 없다. “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다”는 말은 거짓말이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:6b665e1cd536e28604ed3443ac1d3ab4ed4393737ade2a9e9ece4d59113a00e8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
      },
      "work_location": "5.h22.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-22:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:27793f3df1d52242c5bd42df9dc91b4b5c36e4aa1a2c6588141131186f1a2918",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c5f91f130de96fdbae56b7a4631e3d6184ed4267c36af8ba66ba509331762e54",
            "sha256:74d2df8893f387351a38f73e5adb8275e5f8f8ae56c192dec2754931b397e57b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:80dcad7e7cf80f8554c33560ff2a4228082714ac0310f3b74f408a2d060e71f5"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:362d9ecc0ad3430f010c1de207b76737f28b09483b6d01c66d4ed20a3a767ae8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 23장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103523.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              386,
              387
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 23장 1절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3b2da3425af800369e1b3ef488675f1d1adb2eedafc492ca7b1bab7d3d6e6513",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:27793f3df1d52242c5bd42df9dc91b4b5c36e4aa1a2c6588141131186f1a2918",
            "source_revision_id": "sha256:80dcad7e7cf80f8554c33560ff2a4228082714ac0310f3b74f408a2d060e71f5",
            "translation_revision_id": "sha256:362d9ecc0ad3430f010c1de207b76737f28b09483b6d01c66d4ed20a3a767ae8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c46b616de908f436a936280d50f00e41b652d3803a29449758297656c31a0f72",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:27793f3df1d52242c5bd42df9dc91b4b5c36e4aa1a2c6588141131186f1a2918",
            "source_revision_id": "sha256:80dcad7e7cf80f8554c33560ff2a4228082714ac0310f3b74f408a2d060e71f5",
            "translation_revision_id": "sha256:362d9ecc0ad3430f010c1de207b76737f28b09483b6d01c66d4ed20a3a767ae8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3b2da3425af800369e1b3ef488675f1d1adb2eedafc492ca7b1bab7d3d6e6513",
          "sha256:c46b616de908f436a936280d50f00e41b652d3803a29449758297656c31a0f72"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103523.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              386,
              387
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "창세기 인용은 처음에는 단수 명령 manducabis를 쓰고, 금지와 죽음의 예고에서는 복수형 manducabitis와 moriemini를 쓴다.",
              "하와가 전한 금지에는 먹는 일뿐 아니라 만지는 일도 포함된다. 본문의 인용은 하와의 발화 속에 하나님의 발화를 넣는 형태이다.",
              "tertium mendacium은 세 번째 거짓말이다. 하나님께서 낙원에 안 계신 듯 논한 일과 죽음의 예고를 뒤집은 일이 이어서 설명된다."
            ],
            "printed_pages": [
              386,
              387
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "normalized_text": "tetigeritis,",
            "printed_pages": [
              386,
              387
            ],
            "printed_parts": [
              "tetige-",
              "ritis,"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "stored_segment_page": 386,
            "type": "word_join_across_page_boundary"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 23장 1절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "97f6f498453ede4e6b3005adc2676670ee642b52d20a79c44ac01b4e51dde6f0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n399.jpg",
            "page_key": "2:386",
            "printed_page": 386,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c5f91f130de96fdbae56b7a4631e3d6184ed4267c36af8ba66ba509331762e54",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Assuetus enim erat jam ad seductionem hominum mentiri adversus Deum. Ab initio enim homini escam multam cum Deus dedisset, ex una autem tantum arbore praecepisset ne manducaret, quemadmodum Scriptura dicit dixisse Deum ad Adam: Ab omni ligno quod est in paradiso escam manducabis; a ligno autem cognoscendi bonum et malum, ab eo non manducabitis: qua autem die manducaveritis ab eo, morte moriemini; ille mentiens adversus Dominum, tentavit hominem, quemadmodum Scriptura dicit dixisse serpentem mulieri: Quid itaque dixit Deus: Ne manducaveritis ab omni ligno paradisi? Et cum illa traduxisset mendacium, et simpliciter retulisset praeceptum, in eo quod diceret: Ab omni ligno paradisi manducabimus: a fructu autem ligni quod est in medio paradiso, dixit Deus, ex eo non manducabitis, neque tetigeritis,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e738390a79b5fa9ab9fb5db2a9dacd6bb32b476df6087467a902b7e1b2d528c0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n400.jpg",
            "page_key": "2:387",
            "printed_page": 387,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:74d2df8893f387351a38f73e5adb8275e5f8f8ae56c192dec2754931b397e57b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ne moriamini; cum didicisset a muliere praeceptum Dei, astutia usus decepit eam denuo per falsiloquium, dicens: Non morte moriemini. Sciebat enim Deus, quoniam qua die manducaveritis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Primo quidem in Dei paradiso disputabat de Deo, quasi absente eo: magnitudinem enim ignorabat Dei. Post deinde ab ipsa discens dixisse Dominum, morituros eos si gustassent de praedicto ligno, tertium mendacium loquens dixit: Non morte moriemini. Sed quoniam Deus verax est, mendax autem serpens, de effectu ostensum est, morte subsecuta eos qui manducaverant. Simul enim cum esca et mortem adsciverunt, quoniam inobedientes manducabant: inobedientia autem Dei mortem infert. Propter hoc ex eo traditi sunt ei, debitores mortis effecti.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:80dcad7e7cf80f8554c33560ff2a4228082714ac0310f3b74f408a2d060e71f5",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Assuetus enim erat jam ad seductionem hominum mentiri adversus Deum. Ab initio enim homini escam multam cum Deus dedisset, ex una autem tantum arbore praecepisset ne manducaret, quemadmodum Scriptura dicit dixisse Deum ad Adam: Ab omni ligno quod est in paradiso escam manducabis; a ligno autem cognoscendi bonum et malum, ab eo non manducabitis: qua autem die manducaveritis ab eo, morte moriemini; ille mentiens adversus Dominum, tentavit hominem, quemadmodum Scriptura dicit dixisse serpentem mulieri: Quid itaque dixit Deus: Ne manducaveritis ab omni ligno paradisi? Et cum illa traduxisset mendacium, et simpliciter retulisset praeceptum, in eo quod diceret: Ab omni ligno paradisi manducabimus: a fructu autem ligni quod est in medio paradiso, dixit Deus, ex eo non manducabitis, neque tetigeritis, ne moriamini; cum didicisset a muliere praeceptum Dei, astutia usus decepit eam denuo per falsiloquium, dicens: Non morte moriemini. Sciebat enim Deus, quoniam qua die manducaveritis ex eo, aperientur oculi vestri, et eritis sicut dii, scientes bonum et malum. Primo quidem in Dei paradiso disputabat de Deo, quasi absente eo: magnitudinem enim ignorabat Dei. Post deinde ab ipsa discens dixisse Dominum, morituros eos si gustassent de praedicto ligno, tertium mendacium loquens dixit: Non morte moriemini. Sed quoniam Deus verax est, mendax autem serpens, de effectu ostensum est, morte subsecuta eos qui manducaverant. Simul enim cum esca et mortem adsciverunt, quoniam inobedientes manducabant: inobedientia autem Dei mortem infert. Propter hoc ex eo traditi sunt ei, debitores mortis effecti.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3af708ce9d077e6f17daa649767e065d8f9dd9377f1d82e19464b97e19e261f5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "창세기 인용은 처음에는 단수 명령 manducabis를 쓰고, 금지와 죽음의 예고에서는 복수형 manducabitis와 moriemini를 쓴다.",
          "하와가 전한 금지에는 먹는 일뿐 아니라 만지는 일도 포함된다. 본문의 인용은 하와의 발화 속에 하나님의 발화를 넣는 형태이다.",
          "tertium mendacium은 세 번째 거짓말이다. 하나님께서 낙원에 안 계신 듯 논한 일과 죽음의 예고를 뒤집은 일이 이어서 설명된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c5f91f130de96fdbae56b7a4631e3d6184ed4267c36af8ba66ba509331762e54",
              "sha256:74d2df8893f387351a38f73e5adb8275e5f8f8ae56c192dec2754931b397e57b"
            ],
            "text": "그는 사람들을 미혹하려고 하나님을 거슬러 거짓말하는 데 이미 익숙했다. 태초에 하나님께서 인간에게 풍성한 먹을 것을 주시고, 오직 한 나무에서만 먹지 말라고 명하셨다. 성경은 하나님께서 아담에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “낙원에 있는 모든 나무에서 먹을 것을 먹어라. 그러나 선과 악을 아는 나무에서는, 너희가 그 나무에서는 먹지 말아라. 너희가 그것에서 먹는 날에 반드시 죽을 것이다.” 그는 주님을 거슬러 거짓말하며 인간을 시험했다. 성경은 뱀이 여자에게 이렇게 말했다고 전한다. “그러면 하나님께서 무엇이라고 하셨느냐? 낙원의 모든 나무에서 먹지 말라고 하셨느냐?” 여자는 그 거짓말을 드러내고, 계명을 꾸밈없이 전했다. 이렇게 말했다. “우리는 낙원의 모든 나무에서 먹을 것이다. 그러나 낙원 가운데 있는 나무의 열매에 대해서는 하나님께서 말씀하셨다. ‘너희는 그것을 먹지도 만지지도 말아라. 죽지 않도록 하여라.’” 그는 여자에게서 하나님의 계명을 알게 되자, 꾀를 부려 다시 거짓말로 여자를 속였다. “너희는 결코 죽지 않을 것이다. 하나님께서는 알고 계셨다. 너희가 그것에서 먹는 날에 너희 눈이 열리고, 선과 악을 아는 신들처럼 되리라는 것을 말이다.” 먼저 그는 하나님의 낙원에서 하나님에 관해 논하며, 마치 하나님께서 안 계신 것처럼 굴었다. 하나님의 크심을 몰랐기 때문이다. 그런 다음 여자에게서 주님의 말씀을 알게 되었다. 그 나무에서 맛보면 그들이 죽으리라는 말씀이었다. 그는 세 번째 거짓말을 하며 말했다. “너희는 결코 죽지 않을 것이다.” 하나님은 참되시며 뱀은 거짓말쟁이라는 사실이 그 결과로 드러났다. 먹은 이들에게 죽음이 뒤따랐기 때문이다. 그들은 먹을 것과 함께 죽음도 받아들였다. 불순종하며 먹었기 때문이다. 하나님께 대한 불순종은 죽음을 가져온다. 그래서 그때부터 그들은 죽음에 넘겨졌으며, 죽음의 빚진 자들이 되었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:80dcad7e7cf80f8554c33560ff2a4228082714ac0310f3b74f408a2d060e71f5"
        ],
        "text": "그는 사람들을 미혹하려고 하나님을 거슬러 거짓말하는 데 이미 익숙했다. 태초에 하나님께서 인간에게 풍성한 먹을 것을 주시고, 오직 한 나무에서만 먹지 말라고 명하셨다. 성경은 하나님께서 아담에게 이렇게 말씀하셨다고 전한다. “낙원에 있는 모든 나무에서 먹을 것을 먹어라. 그러나 선과 악을 아는 나무에서는, 너희가 그 나무에서는 먹지 말아라. 너희가 그것에서 먹는 날에 반드시 죽을 것이다.” 그는 주님을 거슬러 거짓말하며 인간을 시험했다. 성경은 뱀이 여자에게 이렇게 말했다고 전한다. “그러면 하나님께서 무엇이라고 하셨느냐? 낙원의 모든 나무에서 먹지 말라고 하셨느냐?” 여자는 그 거짓말을 드러내고, 계명을 꾸밈없이 전했다. 이렇게 말했다. “우리는 낙원의 모든 나무에서 먹을 것이다. 그러나 낙원 가운데 있는 나무의 열매에 대해서는 하나님께서 말씀하셨다. ‘너희는 그것을 먹지도 만지지도 말아라. 죽지 않도록 하여라.’” 그는 여자에게서 하나님의 계명을 알게 되자, 꾀를 부려 다시 거짓말로 여자를 속였다. “너희는 결코 죽지 않을 것이다. 하나님께서는 알고 계셨다. 너희가 그것에서 먹는 날에 너희 눈이 열리고, 선과 악을 아는 신들처럼 되리라는 것을 말이다.” 먼저 그는 하나님의 낙원에서 하나님에 관해 논하며, 마치 하나님께서 안 계신 것처럼 굴었다. 하나님의 크심을 몰랐기 때문이다. 그런 다음 여자에게서 주님의 말씀을 알게 되었다. 그 나무에서 맛보면 그들이 죽으리라는 말씀이었다. 그는 세 번째 거짓말을 하며 말했다. “너희는 결코 죽지 않을 것이다.” 하나님은 참되시며 뱀은 거짓말쟁이라는 사실이 그 결과로 드러났다. 먹은 이들에게 죽음이 뒤따랐기 때문이다. 그들은 먹을 것과 함께 죽음도 받아들였다. 불순종하며 먹었기 때문이다. 하나님께 대한 불순종은 죽음을 가져온다. 그래서 그때부터 그들은 죽음에 넘겨졌으며, 죽음의 빚진 자들이 되었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:362d9ecc0ad3430f010c1de207b76737f28b09483b6d01c66d4ed20a3a767ae8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
      },
      "work_location": "5.h23.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:40ff8d2dbc547060c5dc41e9e1d47ebcce7403bb656019723703582470f2f6ce",
        "part_links": [
          [
            "sha256:d9a2132dcde096b254837e4a1f0d4bc43dc4cedb19bc390eeaf25a4086b2c0ee",
            "sha256:ffe00970def446ae9907dccd8009637f064ae95b1288c70b5b30a56111c373a4"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:82fb2bc0f132797e378bac9f80fc31c36e57cad66ba7fdfb1eed53c6ade428e2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:96cb2a9b363a89420ecf7d2ed4a14e99fd173e8b58073baa8028f78d92f58b45"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 23장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103523.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              387,
              388
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 23장 2절이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5cc582e443ddc05c50a4da77b1fe33b1f1e28598204461530a5ecab79d433244",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40ff8d2dbc547060c5dc41e9e1d47ebcce7403bb656019723703582470f2f6ce",
            "source_revision_id": "sha256:82fb2bc0f132797e378bac9f80fc31c36e57cad66ba7fdfb1eed53c6ade428e2",
            "translation_revision_id": "sha256:96cb2a9b363a89420ecf7d2ed4a14e99fd173e8b58073baa8028f78d92f58b45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:abcd9aa782925c8b2fc4e3d27ee87a2f0611c524951de6e4b34cafb19b9bccc8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:40ff8d2dbc547060c5dc41e9e1d47ebcce7403bb656019723703582470f2f6ce",
            "source_revision_id": "sha256:82fb2bc0f132797e378bac9f80fc31c36e57cad66ba7fdfb1eed53c6ade428e2",
            "translation_revision_id": "sha256:96cb2a9b363a89420ecf7d2ed4a14e99fd173e8b58073baa8028f78d92f58b45"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:5cc582e443ddc05c50a4da77b1fe33b1f1e28598204461530a5ecab79d433244",
          "sha256:abcd9aa782925c8b2fc4e3d27ee87a2f0611c524951de6e4b34cafb19b9bccc8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h23-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 23,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103523.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              387,
              388
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 23,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "저자는 먹은 날과 죽은 날의 관계를 불순종, 죽음에 대한 빚, 창조의 한 날, 주간의 순환, 천 년의 기간으로 차례로 설명한다.",
              "Parasceve는 준비일이다. 본문은 이를 coena pura, 곧 정결한 만찬이라고 부르고, 다시 sexta feria, 곧 주간의 여섯째 날로 풀이한다.",
              "secunda plasmatio는 두 번째 빚어짐이다. 그리스도의 수난이 인간에게 주는 죽음에서의 새 빚어짐을 가리킨다.",
              "아담의 죽음을 천 년과 연결하는 해석은 Quidam, 곧 어떤 이들의 해석으로 소개된다. 주님의 하루와 천 년을 비교한 뒤 아담이 그 기간 안에 죽었다는 설명이 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              387,
              388
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 23장 2절이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e738390a79b5fa9ab9fb5db2a9dacd6bb32b476df6087467a902b7e1b2d528c0",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n400.jpg",
            "page_key": "2:387",
            "printed_page": 387,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d9a2132dcde096b254837e4a1f0d4bc43dc4cedb19bc390eeaf25a4086b2c0ee",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "In ipsa itaque die mortui sunt, in qua et manducaverunt, et debitores facti sunt mortis, quoniam conditionis dies unus. Factum est enim, inquit, vespere, et factum est mane dies unus. In ipsa autem hac die manducaverunt; in ipsa autem et mortui sunt. Secundum autem circulum et cursum dierum, secundum quem alia quidem prima, alia autem secunda, et alia tertia vocatur, si quis velit diligenter discere qua die ex septem diebus mortuus est Adam, inveniet ex Domini dispositione. Recapitulans enim universum hominem in se ab initio usque ad finem, recapitulatus est et mortem ejus. Manifestum est itaque, quoniam in illa die mortem sustinuit Dominus obediens Patri, in qua mortuus est Adam inobediens Deo. In qua autem mortuus est, in ipsa et manducavit. Dixit enim Deus: In qua die manducabitis ex eo, morte moriemini. Hunc itaque diem recapitulans in semetipsum Dominus, venit ad passionem pridie ante sabbatum, quae est sexta conditionis dies, in qua homo plasmatus est, secundam plasmationem ei, eam quae est a morte, per suam passionem donans. Quidam autem rursus in millesimum annum revocant mortem Adae: quoniam enim dies Domini, sicut mille anni, non superposuit autem mille annos, sed intra eos mortuus est, transgressionis adimplens sententiam. Sive",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "4bf7931472d2bb869c39647a0246b094d60a98c644617a86f061cd1b631276a6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n401.jpg",
            "page_key": "2:388",
            "printed_page": 388,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ffe00970def446ae9907dccd8009637f064ae95b1288c70b5b30a56111c373a4",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ergo secundum inobedientiam, quae est mors: sive quod exinde traditi sint, et facti sint debitores mortis: sive secundum unum et eundem diem, in quo manducaverunt, et mortui sunt; quoniam una conditionis dies: sive secundum hunc circulum dierum, quia in ipsa mortui sunt in qua et manducaverunt, hoc est Parasceve, quae dicitur coena pura, id est sexta feria, quam et Dominus ostendit passus in ea: sive secundum quod non sit supergressus mille annos, sed in ipsis mortuus sit: secundum omnia ergo quae significantur, Deus quidem verax; mortui enim sunt, qui gustaverunt de ligno: serpens autem mendax ostensus est et homicida, sicut Dominus ait de eo: Quoniam ab initio homicida est, et in veritate non stetit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:82fb2bc0f132797e378bac9f80fc31c36e57cad66ba7fdfb1eed53c6ade428e2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "In ipsa itaque die mortui sunt, in qua et manducaverunt, et debitores facti sunt mortis, quoniam conditionis dies unus. Factum est enim, inquit, vespere, et factum est mane dies unus. In ipsa autem hac die manducaverunt; in ipsa autem et mortui sunt. Secundum autem circulum et cursum dierum, secundum quem alia quidem prima, alia autem secunda, et alia tertia vocatur, si quis velit diligenter discere qua die ex septem diebus mortuus est Adam, inveniet ex Domini dispositione. Recapitulans enim universum hominem in se ab initio usque ad finem, recapitulatus est et mortem ejus. Manifestum est itaque, quoniam in illa die mortem sustinuit Dominus obediens Patri, in qua mortuus est Adam inobediens Deo. In qua autem mortuus est, in ipsa et manducavit. Dixit enim Deus: In qua die manducabitis ex eo, morte moriemini. Hunc itaque diem recapitulans in semetipsum Dominus, venit ad passionem pridie ante sabbatum, quae est sexta conditionis dies, in qua homo plasmatus est, secundam plasmationem ei, eam quae est a morte, per suam passionem donans. Quidam autem rursus in millesimum annum revocant mortem Adae: quoniam enim dies Domini, sicut mille anni, non superposuit autem mille annos, sed intra eos mortuus est, transgressionis adimplens sententiam. Sive ergo secundum inobedientiam, quae est mors: sive quod exinde traditi sint, et facti sint debitores mortis: sive secundum unum et eundem diem, in quo manducaverunt, et mortui sunt; quoniam una conditionis dies: sive secundum hunc circulum dierum, quia in ipsa mortui sunt in qua et manducaverunt, hoc est Parasceve, quae dicitur coena pura, id est sexta feria, quam et Dominus ostendit passus in ea: sive secundum quod non sit supergressus mille annos, sed in ipsis mortuus sit: secundum omnia ergo quae significantur, Deus quidem verax; mortui enim sunt, qui gustaverunt de ligno: serpens autem mendax ostensus est et homicida, sicut Dominus ait de eo: Quoniam ab initio homicida est, et in veritate non stetit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0facd55c1123d1e00b911c303e731f653907e21e62cfcdb6bf19f5b4909a48fa",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "저자는 먹은 날과 죽은 날의 관계를 불순종, 죽음에 대한 빚, 창조의 한 날, 주간의 순환, 천 년의 기간으로 차례로 설명한다.",
          "Parasceve는 준비일이다. 본문은 이를 coena pura, 곧 정결한 만찬이라고 부르고, 다시 sexta feria, 곧 주간의 여섯째 날로 풀이한다.",
          "secunda plasmatio는 두 번째 빚어짐이다. 그리스도의 수난이 인간에게 주는 죽음에서의 새 빚어짐을 가리킨다.",
          "아담의 죽음을 천 년과 연결하는 해석은 Quidam, 곧 어떤 이들의 해석으로 소개된다. 주님의 하루와 천 년을 비교한 뒤 아담이 그 기간 안에 죽었다는 설명이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:d9a2132dcde096b254837e4a1f0d4bc43dc4cedb19bc390eeaf25a4086b2c0ee",
              "sha256:ffe00970def446ae9907dccd8009637f064ae95b1288c70b5b30a56111c373a4"
            ],
            "text": "그러므로 그들은 바로 그날 죽었다. 그들이 먹은 날에 죽었으며, 죽음의 빚진 자들이 되었다. 창조의 날은 한 날이기 때문이다. 성경은 “저녁이 되었고, 아침이 되니 한 날이었다”라고 말한다. 그들은 바로 이날 먹었으며, 바로 이날 죽었다. 날들이 순환하고 흘러가는 순서에 따라, 어느 날은 첫째, 다른 날은 둘째, 또 다른 날은 셋째라고 불린다. 누군가 일곱 날 가운데 어느 날에 아담이 죽었는지 자세히 알고자 한다면, 주님의 경륜에서 알아낼 수 있다. 그분께서는 처음부터 끝까지 온 인간을 자신 안에 하나로 모으시면서, 인간의 죽음도 하나로 모으셨기 때문이다. 그러므로 분명한 것은, 주님께서 아버지께 순종하여 죽음을 겪으신 날이 아담이 하나님께 불순종하여 죽은 날이라는 사실이다. 아담이 죽은 날은 그가 먹은 바로 그날이다. 하나님께서 말씀하셨기 때문이다. “너희가 그것에서 먹는 날에 반드시 죽을 것이다.” 주님께서는 이날을 자신 안에 다시 하나로 모으시며, 안식일 전날에 수난을 당하러 오셨다. 그날은 창조의 여섯째 날이며, 인간이 빚어진 날이다. 그분께서는 인간에게 두 번째 빚어짐, 곧 죽음에서 나오는 빚어짐을 자신의 수난을 통해 주셨다. 어떤 이들은 아담의 죽음을 천 년이라는 기간에 연결한다. “주님의 하루는 천 년과 같기” 때문이다. 아담은 천 년을 넘기지 못하고, 그 기간 안에 죽어, 범법에 대한 판결을 이루었다. 죽음인 불순종의 뜻으로 보든, 그때부터 죽음에 넘겨져 죽음의 빚진 자들이 되었다는 뜻으로 보든, 하나이며 동일한 날의 뜻으로 보든, 그들은 그날 먹었고 그날 죽었다. 창조의 날은 한 날이기 때문이다. 또는 이러한 날들의 순환에 따라 보든, 그들은 먹은 날에 죽었다. 그날은 곧 준비일, ‘정결한 만찬’이라고 불리는 날, 곧 주간의 여섯째 날이다. 주님께서도 그날 수난을 겪으심으로 그날을 드러내셨다. 또는 아담이 천 년을 넘기지 못하고, 그 기간 안에 죽었다는 뜻으로 보든, 이 모든 뜻에서 하나님은 참되시다. 그 나무에서 맛본 이들이 죽었기 때문이다. 뱀은 거짓말쟁이이며 살인자로 드러났다. 주님께서 그에 관해 말씀하셨다. “그는 태초부터 살인자이며, 진리에 서 있지 않았다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:82fb2bc0f132797e378bac9f80fc31c36e57cad66ba7fdfb1eed53c6ade428e2"
        ],
        "text": "그러므로 그들은 바로 그날 죽었다. 그들이 먹은 날에 죽었으며, 죽음의 빚진 자들이 되었다. 창조의 날은 한 날이기 때문이다. 성경은 “저녁이 되었고, 아침이 되니 한 날이었다”라고 말한다. 그들은 바로 이날 먹었으며, 바로 이날 죽었다. 날들이 순환하고 흘러가는 순서에 따라, 어느 날은 첫째, 다른 날은 둘째, 또 다른 날은 셋째라고 불린다. 누군가 일곱 날 가운데 어느 날에 아담이 죽었는지 자세히 알고자 한다면, 주님의 경륜에서 알아낼 수 있다. 그분께서는 처음부터 끝까지 온 인간을 자신 안에 하나로 모으시면서, 인간의 죽음도 하나로 모으셨기 때문이다. 그러므로 분명한 것은, 주님께서 아버지께 순종하여 죽음을 겪으신 날이 아담이 하나님께 불순종하여 죽은 날이라는 사실이다. 아담이 죽은 날은 그가 먹은 바로 그날이다. 하나님께서 말씀하셨기 때문이다. “너희가 그것에서 먹는 날에 반드시 죽을 것이다.” 주님께서는 이날을 자신 안에 다시 하나로 모으시며, 안식일 전날에 수난을 당하러 오셨다. 그날은 창조의 여섯째 날이며, 인간이 빚어진 날이다. 그분께서는 인간에게 두 번째 빚어짐, 곧 죽음에서 나오는 빚어짐을 자신의 수난을 통해 주셨다. 어떤 이들은 아담의 죽음을 천 년이라는 기간에 연결한다. “주님의 하루는 천 년과 같기” 때문이다. 아담은 천 년을 넘기지 못하고, 그 기간 안에 죽어, 범법에 대한 판결을 이루었다. 죽음인 불순종의 뜻으로 보든, 그때부터 죽음에 넘겨져 죽음의 빚진 자들이 되었다는 뜻으로 보든, 하나이며 동일한 날의 뜻으로 보든, 그들은 그날 먹었고 그날 죽었다. 창조의 날은 한 날이기 때문이다. 또는 이러한 날들의 순환에 따라 보든, 그들은 먹은 날에 죽었다. 그날은 곧 준비일, ‘정결한 만찬’이라고 불리는 날, 곧 주간의 여섯째 날이다. 주님께서도 그날 수난을 겪으심으로 그날을 드러내셨다. 또는 아담이 천 년을 넘기지 못하고, 그 기간 안에 죽었다는 뜻으로 보든, 이 모든 뜻에서 하나님은 참되시다. 그 나무에서 맛본 이들이 죽었기 때문이다. 뱀은 거짓말쟁이이며 살인자로 드러났다. 주님께서 그에 관해 말씀하셨다. “그는 태초부터 살인자이며, 진리에 서 있지 않았다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:96cb2a9b363a89420ecf7d2ed4a14e99fd173e8b58073baa8028f78d92f58b45",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
      },
      "work_location": "5.h23.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-23:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:de5deac11c4c168114d1b439b39511c70670c6a983d1637ce55c653fead2d644",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a6c0d3f4f7e5eb985c1d8a1b57e5b683c3a86cbfcc0731ab2478e6b7fd6868cb",
            "sha256:de8f612878951beffd2b3ffe5f35ddfc262dd3175888982f604a9b6eb376c6ec"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e677e98d2a2d6d3d6fc40f8ddb4d637aa33224f84560b4693f895eed7436eb18"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9e49d74925d199ca1516b864bbcb45b743931d204b86b3f37ff1d2ab712de433"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 24장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              388,
              389
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 1절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3513f14a4aa00c19383381ddc6bc1f84749759160b0a5fcafc959af4b8069c46",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de5deac11c4c168114d1b439b39511c70670c6a983d1637ce55c653fead2d644",
            "source_revision_id": "sha256:e677e98d2a2d6d3d6fc40f8ddb4d637aa33224f84560b4693f895eed7436eb18",
            "translation_revision_id": "sha256:9e49d74925d199ca1516b864bbcb45b743931d204b86b3f37ff1d2ab712de433"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:81c90aa6be1df7ed4e1c003e61b1e97f4a9a32d7c6c5e6e78b35acf0dbf8b8b0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:de5deac11c4c168114d1b439b39511c70670c6a983d1637ce55c653fead2d644",
            "source_revision_id": "sha256:e677e98d2a2d6d3d6fc40f8ddb4d637aa33224f84560b4693f895eed7436eb18",
            "translation_revision_id": "sha256:9e49d74925d199ca1516b864bbcb45b743931d204b86b3f37ff1d2ab712de433"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3513f14a4aa00c19383381ddc6bc1f84749759160b0a5fcafc959af4b8069c46",
          "sha256:81c90aa6be1df7ed4e1c003e61b1e97f4a9a32d7c6c5e6e78b35acf0dbf8b8b0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              388,
              389
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "잠언 인용의 tyranni는 여기서 왕들과 지도자들에 병행되는 통치자들로 옮겼다. 이어지는 more tyrannico는 폭군처럼 행한다는 부정적 표현이다.",
              "로마서 13장의 권세들은 세금 징수와 연결되는 인간 통치 권세들로 해석된다.",
              "주님과 베드로의 세금을 낸 일은 앞의 악마의 요구와 대비된다. 주님께서 세금 징수자들의 직무를 인정하셨다는 논증이다."
            ],
            "printed_pages": [
              388,
              389
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 1절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "4bf7931472d2bb869c39647a0246b094d60a98c644617a86f061cd1b631276a6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n401.jpg",
            "page_key": "2:388",
            "printed_page": 388,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a6c0d3f4f7e5eb985c1d8a1b57e5b683c3a86cbfcc0731ab2478e6b7fd6868cb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sicut ergo in principio mentitus est, ita et in fine mentiebatur, dicens: Haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea. Non enim ipse determinavit hujus saeculi regna, sed Deus: Regis enim cor in manu Dei. Et per Salomonem autem ait Verbum: Per me reges regnant, et potentes tenent justitiam. Per me principes exaltabuntur, et tyranni per me regnant terram. Et Paulus autem Apostolus in hoc ipsum ait: Omnibus potestatibus sublimioribus subjecti estote: non est enim potestas nisi a Deo. Quae autem sunt, a Deo dispositae sunt. Et iterum de ipsis ait: Non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est, vindex in iram ei qui male operatur. Quoniam haec autem non de angelicis potestatibus, nec de invisibilibus principibus dixit, quomodo quidam audent exponere, sed de his quae sunt secundum homines potestates, ait: Propter hoc enim et tributa praestatis, ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum deservientes. Hoc autem et Dominus confirmavit, non faciens quidem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "e80b6d230d39abbc3961b1aeb82695b19e213c0196b4558d5e1d62a469bdb9c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n402.jpg",
            "page_key": "2:389",
            "printed_page": 389,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:de8f612878951beffd2b3ffe5f35ddfc262dd3175888982f604a9b6eb376c6ec",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quod a Diabolo suadebatur; tributorum autem exactoribus jubens pro se, et pro Petro dari tributum: quoniam ministri Dei sunt, in hoc ipsum deservientes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e677e98d2a2d6d3d6fc40f8ddb4d637aa33224f84560b4693f895eed7436eb18",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sicut ergo in principio mentitus est, ita et in fine mentiebatur, dicens: Haec omnia mihi tradita sunt, et cui volo do ea. Non enim ipse determinavit hujus saeculi regna, sed Deus: Regis enim cor in manu Dei. Et per Salomonem autem ait Verbum: Per me reges regnant, et potentes tenent justitiam. Per me principes exaltabuntur, et tyranni per me regnant terram. Et Paulus autem Apostolus in hoc ipsum ait: Omnibus potestatibus sublimioribus subjecti estote: non est enim potestas nisi a Deo. Quae autem sunt, a Deo dispositae sunt. Et iterum de ipsis ait: Non enim sine causa gladium portat; Dei enim minister est, vindex in iram ei qui male operatur. Quoniam haec autem non de angelicis potestatibus, nec de invisibilibus principibus dixit, quomodo quidam audent exponere, sed de his quae sunt secundum homines potestates, ait: Propter hoc enim et tributa praestatis, ministri enim Dei sunt, in hoc ipsum deservientes. Hoc autem et Dominus confirmavit, non faciens quidem quod a Diabolo suadebatur; tributorum autem exactoribus jubens pro se, et pro Petro dari tributum: quoniam ministri Dei sunt, in hoc ipsum deservientes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "78b25862f47c6f3e14f2bcc80494be984e2dff5855021d99c0888226611a2abd",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "잠언 인용의 tyranni는 여기서 왕들과 지도자들에 병행되는 통치자들로 옮겼다. 이어지는 more tyrannico는 폭군처럼 행한다는 부정적 표현이다.",
          "로마서 13장의 권세들은 세금 징수와 연결되는 인간 통치 권세들로 해석된다.",
          "주님과 베드로의 세금을 낸 일은 앞의 악마의 요구와 대비된다. 주님께서 세금 징수자들의 직무를 인정하셨다는 논증이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a6c0d3f4f7e5eb985c1d8a1b57e5b683c3a86cbfcc0731ab2478e6b7fd6868cb",
              "sha256:de8f612878951beffd2b3ffe5f35ddfc262dd3175888982f604a9b6eb376c6ec"
            ],
            "text": "그가 태초에 거짓말한 것처럼, 마지막 때에도 거짓말하며 말했다. “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다.” 이 세상의 나라들을 정하신 분은 그자가 아니며, 하나님이시다. “왕의 마음은 하나님의 손에 있기” 때문이다. 말씀께서도 솔로몬을 통해 말씀하신다. “나를 통해 왕들이 다스리고, 권세 있는 자들이 정의를 지킨다. 나를 통해 지도자들이 높아질 것이며, 통치자들이 나를 통해 땅을 다스린다.” 사도 바울도 바로 이 일에 관해 말한다. “더 높은 모든 권세에 복종하라. 하나님에게서 나지 않은 권세가 없기 때문이다. 지금 있는 권세들도 하나님께서 정하신 것이다.” 또 그들에 관해 말한다. “그는 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼이며, 악을 행하는 자에게 진노로 보복하는 자이다.” 이 말씀은 천사들의 권세나 보이지 않는 지배자들에 관한 것이 아니다. 어떤 이들은 감히 그렇게 풀이하지만, 사도는 인간에게 속한 권세들을 두고 이렇게 말했다. “너희가 세금을 내는 것도 이 때문이다. 그들은 하나님의 일꾼이며, 바로 이 일에 힘쓰는 자들이다.” 주님께서도 이를 확증하셨다. 악마가 권한 일은 행하지 않으셨고, 세금을 거두는 이들에게는 자신과 베드로의 몫을 내라고 명하셨다. 그들은 “하나님의 일꾼이며, 바로 이 일에 힘쓰는 자들”이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e677e98d2a2d6d3d6fc40f8ddb4d637aa33224f84560b4693f895eed7436eb18"
        ],
        "text": "그가 태초에 거짓말한 것처럼, 마지막 때에도 거짓말하며 말했다. “이 모든 것이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다.” 이 세상의 나라들을 정하신 분은 그자가 아니며, 하나님이시다. “왕의 마음은 하나님의 손에 있기” 때문이다. 말씀께서도 솔로몬을 통해 말씀하신다. “나를 통해 왕들이 다스리고, 권세 있는 자들이 정의를 지킨다. 나를 통해 지도자들이 높아질 것이며, 통치자들이 나를 통해 땅을 다스린다.” 사도 바울도 바로 이 일에 관해 말한다. “더 높은 모든 권세에 복종하라. 하나님에게서 나지 않은 권세가 없기 때문이다. 지금 있는 권세들도 하나님께서 정하신 것이다.” 또 그들에 관해 말한다. “그는 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼이며, 악을 행하는 자에게 진노로 보복하는 자이다.” 이 말씀은 천사들의 권세나 보이지 않는 지배자들에 관한 것이 아니다. 어떤 이들은 감히 그렇게 풀이하지만, 사도는 인간에게 속한 권세들을 두고 이렇게 말했다. “너희가 세금을 내는 것도 이 때문이다. 그들은 하나님의 일꾼이며, 바로 이 일에 힘쓰는 자들이다.” 주님께서도 이를 확증하셨다. 악마가 권한 일은 행하지 않으셨고, 세금을 거두는 이들에게는 자신과 베드로의 몫을 내라고 명하셨다. 그들은 “하나님의 일꾼이며, 바로 이 일에 힘쓰는 자들”이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9e49d74925d199ca1516b864bbcb45b743931d204b86b3f37ff1d2ab712de433",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
      },
      "work_location": "5.h24.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d8b180d338be714f10603d909df54c968988bec3a3262cb94e353a3b110911b8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5b3cbd134b516cb067162268027c368c98545aac6538401b022dcf97af3b535c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:328d10dc1d6ed0f33cdd9aacd9d0faaa81666557000d319e8732823bf79873c9"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:0bd53b5d9d92218d11ed470ab90144188be6b12461bfb0b4652d46063cc837de"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 24장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              389
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 2절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4e81700ecf20e6ace5f2c39aa194270d952bbe5083e7a9ed2a032fe92df6e7e0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d8b180d338be714f10603d909df54c968988bec3a3262cb94e353a3b110911b8",
            "source_revision_id": "sha256:328d10dc1d6ed0f33cdd9aacd9d0faaa81666557000d319e8732823bf79873c9",
            "translation_revision_id": "sha256:0bd53b5d9d92218d11ed470ab90144188be6b12461bfb0b4652d46063cc837de"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b298a20128b26f91fa35e9a39f637fb1068ad8acd23768b97470421def8685fe",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d8b180d338be714f10603d909df54c968988bec3a3262cb94e353a3b110911b8",
            "source_revision_id": "sha256:328d10dc1d6ed0f33cdd9aacd9d0faaa81666557000d319e8732823bf79873c9",
            "translation_revision_id": "sha256:0bd53b5d9d92218d11ed470ab90144188be6b12461bfb0b4652d46063cc837de"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4e81700ecf20e6ace5f2c39aa194270d952bbe5083e7a9ed2a032fe92df6e7e0",
          "sha256:b298a20128b26f91fa35e9a39f637fb1068ad8acd23768b97470421def8685fe"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              389
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "관리들의 책임은 행위에 따라 갈린다. 정의롭고 합법적인 행위와 폭정으로 정의를 무너뜨리는 행위가 하나님의 심판 아래 구별된다.",
              "물고기처럼 서로 잡아먹는다는 비유는 인간 통치와 법이 억제할 폭력을 가리킨다.",
              "gentiles는 이 문단에서 민족들로 옮겼다. 지상의 통치가 사람들의 평온과 정의에 주는 유익을 논한다."
            ],
            "printed_pages": [
              389
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 2절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e80b6d230d39abbc3961b1aeb82695b19e213c0196b4558d5e1d62a469bdb9c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n402.jpg",
            "page_key": "2:389",
            "printed_page": 389,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5b3cbd134b516cb067162268027c368c98545aac6538401b022dcf97af3b535c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam enim absistens a Deo homo in tantum efferavit, ut etiam consanguineum hostem sibi putaret, et in omni inquietudine, et homicidio, et avaritia sine timore versaretur; imposuit illi Deus humanum timorem, non enim cognoscebant timorem Dei, ut potestati hominum subjecti, et lege eorum astricti, ad aliquid assequantur justitiae, et moderentur ad invicem, in manifesto propositum gladium timentes, sicut Apostolus ait: Non enim sine causa gladium portat: Dei enim minister est, vindex in iram ei qui male operatur. Et propter hoc etiam ipsi magistratus indumentum justitiae leges habentes, quaecunque juste et legitime fecerint, de his non interrogabuntur, neque poenas dabunt. Quaecunque autem ad eversionem justi, inique et impie et contra legem, et more tyrannico exercuerint, in his et peribunt; justo judicio Dei ad omnes aequaliter perveniente, et in nullo deficiente. Ad utilitatem ergo gentilium terrenum regnum positum est a Deo; sed non a diabolo, qui nunquam omnino quietus est, imo qui ne ipsas quidem gentes vult in tranquillo agere; ut timentes regnum hominum, non se alterutrum homines vice piscium consumant, sed per legum positiones repercutiant multiplicem gentilium injustitiam. Et secundum hoc ministri Dei sunt, qui tributa exigunt a nobis, in hoc ipsum servientes.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:328d10dc1d6ed0f33cdd9aacd9d0faaa81666557000d319e8732823bf79873c9",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam enim absistens a Deo homo in tantum efferavit, ut etiam consanguineum hostem sibi putaret, et in omni inquietudine, et homicidio, et avaritia sine timore versaretur; imposuit illi Deus humanum timorem, non enim cognoscebant timorem Dei, ut potestati hominum subjecti, et lege eorum astricti, ad aliquid assequantur justitiae, et moderentur ad invicem, in manifesto propositum gladium timentes, sicut Apostolus ait: Non enim sine causa gladium portat: Dei enim minister est, vindex in iram ei qui male operatur. Et propter hoc etiam ipsi magistratus indumentum justitiae leges habentes, quaecunque juste et legitime fecerint, de his non interrogabuntur, neque poenas dabunt. Quaecunque autem ad eversionem justi, inique et impie et contra legem, et more tyrannico exercuerint, in his et peribunt; justo judicio Dei ad omnes aequaliter perveniente, et in nullo deficiente. Ad utilitatem ergo gentilium terrenum regnum positum est a Deo; sed non a diabolo, qui nunquam omnino quietus est, imo qui ne ipsas quidem gentes vult in tranquillo agere; ut timentes regnum hominum, non se alterutrum homines vice piscium consumant, sed per legum positiones repercutiant multiplicem gentilium injustitiam. Et secundum hoc ministri Dei sunt, qui tributa exigunt a nobis, in hoc ipsum servientes.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "752bf60b7e91a967f88fd088947ddbfdb68c5928d3e9ac0098c1dfd144263202",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "관리들의 책임은 행위에 따라 갈린다. 정의롭고 합법적인 행위와 폭정으로 정의를 무너뜨리는 행위가 하나님의 심판 아래 구별된다.",
          "물고기처럼 서로 잡아먹는다는 비유는 인간 통치와 법이 억제할 폭력을 가리킨다.",
          "gentiles는 이 문단에서 민족들로 옮겼다. 지상의 통치가 사람들의 평온과 정의에 주는 유익을 논한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5b3cbd134b516cb067162268027c368c98545aac6538401b022dcf97af3b535c"
            ],
            "text": "하나님을 떠난 인간은 그토록 사나워져, 자기 혈육까지 원수로 여기고, 온갖 소란과 살인과 탐욕 속에서 두려움 없이 살았다. 그래서 하나님께서는 인간에게 사람에 대한 두려움을 부과하셨다. 사람들이 하나님을 두려워할 줄 몰랐기 때문이다. 사람들이 인간의 권세에 복종하고, 그 법에 묶여, 어느 정도 정의에 이르고, 서로에 대해 절제하도록 하셨다. 눈앞에 내놓인 칼을 두려워하게 하신 것이다. 사도가 말한다. “그는 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼이며, 악을 행하는 자에게 진노로 보복하는 자이다.” 그래서 관리들 자신도, 정의를 입는 옷으로 법을 가지고, 정의롭고 합법적으로 행한 모든 일에 관해서는 심문받거나 벌을 받지 않을 것이다. 그러나 정의를 무너뜨리고자, 불의하고 불경하게 법을 어기며, 폭군처럼 행한 모든 일로 인해, 그들은 멸망할 것이다. 하나님의 의로운 심판은 모든 사람에게 똑같이 미치며, 누구도 빠뜨리지 않기 때문이다. 그러므로 지상의 통치는 민족들의 유익을 위해 하나님께서 세우셨다. 악마가 세운 것이 아니다. 그는 결코 잠잠하지 않으며, 민족들이 평온하게 사는 것조차 원하지 않는다. 하나님께서는 사람들이 인간의 통치를 두려워하여, 물고기처럼 서로 잡아먹지 않도록 하셨다. 법을 세움으로써 민족들 사이의 온갖 불의를 막도록 하셨다. 이런 뜻에서 “하나님의 일꾼들”이라 불리는 이들이 우리에게서 세금을 거두는 사람들이다. 그들은 “바로 이 일을 위해 섬긴다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:328d10dc1d6ed0f33cdd9aacd9d0faaa81666557000d319e8732823bf79873c9"
        ],
        "text": "하나님을 떠난 인간은 그토록 사나워져, 자기 혈육까지 원수로 여기고, 온갖 소란과 살인과 탐욕 속에서 두려움 없이 살았다. 그래서 하나님께서는 인간에게 사람에 대한 두려움을 부과하셨다. 사람들이 하나님을 두려워할 줄 몰랐기 때문이다. 사람들이 인간의 권세에 복종하고, 그 법에 묶여, 어느 정도 정의에 이르고, 서로에 대해 절제하도록 하셨다. 눈앞에 내놓인 칼을 두려워하게 하신 것이다. 사도가 말한다. “그는 까닭 없이 칼을 차고 있는 것이 아니다. 그는 하나님의 일꾼이며, 악을 행하는 자에게 진노로 보복하는 자이다.” 그래서 관리들 자신도, 정의를 입는 옷으로 법을 가지고, 정의롭고 합법적으로 행한 모든 일에 관해서는 심문받거나 벌을 받지 않을 것이다. 그러나 정의를 무너뜨리고자, 불의하고 불경하게 법을 어기며, 폭군처럼 행한 모든 일로 인해, 그들은 멸망할 것이다. 하나님의 의로운 심판은 모든 사람에게 똑같이 미치며, 누구도 빠뜨리지 않기 때문이다. 그러므로 지상의 통치는 민족들의 유익을 위해 하나님께서 세우셨다. 악마가 세운 것이 아니다. 그는 결코 잠잠하지 않으며, 민족들이 평온하게 사는 것조차 원하지 않는다. 하나님께서는 사람들이 인간의 통치를 두려워하여, 물고기처럼 서로 잡아먹지 않도록 하셨다. 법을 세움으로써 민족들 사이의 온갖 불의를 막도록 하셨다. 이런 뜻에서 “하나님의 일꾼들”이라 불리는 이들이 우리에게서 세금을 거두는 사람들이다. 그들은 “바로 이 일을 위해 섬긴다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:0bd53b5d9d92218d11ed470ab90144188be6b12461bfb0b4652d46063cc837de",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
      },
      "work_location": "5.h24.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:976973c2eedc0f4bb964eac414ae1b10a9113abae69459264bf4db394908dd9d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7ee726348403c7e62c049d883f6693b0b4203977142a885e1a71169ba11bbf83",
            "sha256:a6b4cd14624e5880833338a02a8a3148c394635c6dd12c18bda2ff2b7c2954ae"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cc49c130b2e9ab36dbbf45e34b4aaf9a4f47bf39a7b9132249fea02ae01b7616"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:345a33f507d1edcdb92026d2da881160faf5b758453c65f5ec1708301b811bfa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 24장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              389,
              390
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 3절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:aa9ddff6974069267c01e39c01ce9ea90cc70ceb6d03561a01d9fcad8a10b057",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:976973c2eedc0f4bb964eac414ae1b10a9113abae69459264bf4db394908dd9d",
            "source_revision_id": "sha256:cc49c130b2e9ab36dbbf45e34b4aaf9a4f47bf39a7b9132249fea02ae01b7616",
            "translation_revision_id": "sha256:345a33f507d1edcdb92026d2da881160faf5b758453c65f5ec1708301b811bfa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:77cbabe73ad6b48d3e777f08f8aa2cbc48b59780e722025a97aaf03d917fac12",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:976973c2eedc0f4bb964eac414ae1b10a9113abae69459264bf4db394908dd9d",
            "source_revision_id": "sha256:cc49c130b2e9ab36dbbf45e34b4aaf9a4f47bf39a7b9132249fea02ae01b7616",
            "translation_revision_id": "sha256:345a33f507d1edcdb92026d2da881160faf5b758453c65f5ec1708301b811bfa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:aa9ddff6974069267c01e39c01ce9ea90cc70ceb6d03561a01d9fcad8a10b057",
          "sha256:77cbabe73ad6b48d3e777f08f8aa2cbc48b59780e722025a97aaf03d917fac12"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              389,
              390
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "correptio는 백성을 바로잡는 일이다. 왕이 주어지는 목적은 유익과 정의의 보전, 두려움과 형벌과 책망, 기만과 모욕과 교만으로 나뉘어 열거된다.",
              "악마의 능력은 인간의 마음을 미혹하여 하나님의 계명을 어기게 하는 일로 설명된다. 하나님을 잊는 것과 악마를 하나님처럼 경배하는 것이 그 결과로 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              389,
              390
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 3절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "e80b6d230d39abbc3961b1aeb82695b19e213c0196b4558d5e1d62a469bdb9c6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n402.jpg",
            "page_key": "2:389",
            "printed_page": 389,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7ee726348403c7e62c049d883f6693b0b4203977142a885e1a71169ba11bbf83",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quae sunt potestates, a Deo ordinatae sunt; manifestum est quoniam mentitur Diabolus, dicens: Mihi tradita sunt, et cui volo, do ea. Cujus enim jussu homines nascuntur, hujus jussu et reges constituuntur, apti his qui illo tempore ab ipsis regnantur. Quidam enim illorum ad correptionem et utilitatem subjectorum dantur, et conservationem justitiae: quidam autem ad timorem et poenam et increpationem: quidam autem ad illusionem et contumeliam et superbiam, quemadmodum et digni sunt; Dei justo judicio, sicut",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "cc7acd711991ecafa208fb990f5d34b0ff37b9effa71fcdb7039b84e795bc39c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n403.jpg",
            "page_key": "2:390",
            "printed_page": 390,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a6b4cd14624e5880833338a02a8a3148c394635c6dd12c18bda2ff2b7c2954ae",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "praediximus, in omnibus aequaliter supergrediente. Diabolus autem, quippe apostata exsistens angelus, hoc tantum potest, quod et egit in principio, seducere et abstrahere mentem hominis ad transgredienda praecepta Dei, et paulatim obcaecare corda eorum qui conarentur servire ei, ad obliviscendum quidem verum Deum; ipsum autem quasi Deum adorare.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:cc49c130b2e9ab36dbbf45e34b4aaf9a4f47bf39a7b9132249fea02ae01b7616",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quae sunt potestates, a Deo ordinatae sunt; manifestum est quoniam mentitur Diabolus, dicens: Mihi tradita sunt, et cui volo, do ea. Cujus enim jussu homines nascuntur, hujus jussu et reges constituuntur, apti his qui illo tempore ab ipsis regnantur. Quidam enim illorum ad correptionem et utilitatem subjectorum dantur, et conservationem justitiae: quidam autem ad timorem et poenam et increpationem: quidam autem ad illusionem et contumeliam et superbiam, quemadmodum et digni sunt; Dei justo judicio, sicut praediximus, in omnibus aequaliter supergrediente. Diabolus autem, quippe apostata exsistens angelus, hoc tantum potest, quod et egit in principio, seducere et abstrahere mentem hominis ad transgredienda praecepta Dei, et paulatim obcaecare corda eorum qui conarentur servire ei, ad obliviscendum quidem verum Deum; ipsum autem quasi Deum adorare.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4f77290279d0eb4b7d3709e459b196b2ca3f97f5f319196497edba90da876138",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "correptio는 백성을 바로잡는 일이다. 왕이 주어지는 목적은 유익과 정의의 보전, 두려움과 형벌과 책망, 기만과 모욕과 교만으로 나뉘어 열거된다.",
          "악마의 능력은 인간의 마음을 미혹하여 하나님의 계명을 어기게 하는 일로 설명된다. 하나님을 잊는 것과 악마를 하나님처럼 경배하는 것이 그 결과로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7ee726348403c7e62c049d883f6693b0b4203977142a885e1a71169ba11bbf83",
              "sha256:a6b4cd14624e5880833338a02a8a3148c394635c6dd12c18bda2ff2b7c2954ae"
            ],
            "text": "“지금 있는 권세들은 하나님께서 정하신 것이다.” 그러므로 악마가 다음과 같이 거짓말한 것이 분명하다. “이것들이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다.” 사람들이 태어나게 하시는 분의 명령으로 왕들도 세워진다. 그때 그들의 다스림을 받는 사람들에게 맞추어 세워진다. 어떤 왕들은 백성을 바로잡고 그들에게 유익을 주며, 정의를 보전하도록 주어진다. 어떤 왕들은 두려움과 형벌과 책망을 위해 주어진다. 또 어떤 왕들은 기만과 모욕과 교만을 위해 주어진다. 백성들이 마땅히 받을 바에 따라서이다. 앞서 말했듯 하나님의 의로운 심판은 모든 사람 위에 똑같이 미친다. 악마는 배교한 천사이기에, 할 수 있는 것이 이것뿐이다. 태초에도 그가 했던 일, 곧 인간의 마음을 미혹하고 끌어내어 하나님의 계명을 어기게 하는 일이다. 그는 사람들의 마음을 조금씩 어둡게 한다. 자신을 섬기려고 애쓰는 이들의 마음을 그렇게 하여, 참된 하나님을 잊고, 자신을 하나님처럼 경배하게 한다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:cc49c130b2e9ab36dbbf45e34b4aaf9a4f47bf39a7b9132249fea02ae01b7616"
        ],
        "text": "“지금 있는 권세들은 하나님께서 정하신 것이다.” 그러므로 악마가 다음과 같이 거짓말한 것이 분명하다. “이것들이 내게 넘겨졌고, 내가 원하는 자에게 준다.” 사람들이 태어나게 하시는 분의 명령으로 왕들도 세워진다. 그때 그들의 다스림을 받는 사람들에게 맞추어 세워진다. 어떤 왕들은 백성을 바로잡고 그들에게 유익을 주며, 정의를 보전하도록 주어진다. 어떤 왕들은 두려움과 형벌과 책망을 위해 주어진다. 또 어떤 왕들은 기만과 모욕과 교만을 위해 주어진다. 백성들이 마땅히 받을 바에 따라서이다. 앞서 말했듯 하나님의 의로운 심판은 모든 사람 위에 똑같이 미친다. 악마는 배교한 천사이기에, 할 수 있는 것이 이것뿐이다. 태초에도 그가 했던 일, 곧 인간의 마음을 미혹하고 끌어내어 하나님의 계명을 어기게 하는 일이다. 그는 사람들의 마음을 조금씩 어둡게 한다. 자신을 섬기려고 애쓰는 이들의 마음을 그렇게 하여, 참된 하나님을 잊고, 자신을 하나님처럼 경배하게 한다.",
        "translation_revision_id": "sha256:345a33f507d1edcdb92026d2da881160faf5b758453c65f5ec1708301b811bfa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
      },
      "work_location": "5.h24.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:af6b1bff56df9fc2c6c6e01027a2e04003dbca5b30ed7e7cb877ac8f042f99ec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:22f193f77a3c14bc5265c391e0f5a0181abc81c24b4039341b0c9bf6d1141c57"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53ae8f2dbad9a3d027fbb36d5f37dbe541d0a506d1c614518df6f0b970919cd8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d4b801c2cd8f1afda97bf267a39b6da3d767bbed8b5c5ad6ca10f004501c96f6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 24장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              390
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 4절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0ae3082950da5a053cc28f00cd4ffdd00b50c235bf01d7bef9e8a067cadcfa37",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:af6b1bff56df9fc2c6c6e01027a2e04003dbca5b30ed7e7cb877ac8f042f99ec",
            "source_revision_id": "sha256:53ae8f2dbad9a3d027fbb36d5f37dbe541d0a506d1c614518df6f0b970919cd8",
            "translation_revision_id": "sha256:d4b801c2cd8f1afda97bf267a39b6da3d767bbed8b5c5ad6ca10f004501c96f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:de35e0988d0e79793ea41bd3a75a226e05f7526358e7eeab0417d016dae7d692",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:af6b1bff56df9fc2c6c6e01027a2e04003dbca5b30ed7e7cb877ac8f042f99ec",
            "source_revision_id": "sha256:53ae8f2dbad9a3d027fbb36d5f37dbe541d0a506d1c614518df6f0b970919cd8",
            "translation_revision_id": "sha256:d4b801c2cd8f1afda97bf267a39b6da3d767bbed8b5c5ad6ca10f004501c96f6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0ae3082950da5a053cc28f00cd4ffdd00b50c235bf01d7bef9e8a067cadcfa37",
          "sha256:de35e0988d0e79793ea41bd3a75a226e05f7526358e7eeab0417d016dae7d692"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h24-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 24,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103524.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              390
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 24,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "같은 apostata를 영토를 빼앗은 자의 비유에서는 반역자, 하나님의 법을 떠난 천사에게서는 배교자로 옮겼다.",
              "examinatio sententiae ejus, homo factus est는 인간이 악마의 생각을 밝혀내는 계기가 되었다는 뜻으로 읽었다. 이 문장의 homo는 인간이며, 직후에도 악마가 인간을 적대한다는 설명이 이어진다.",
              "에베소서에 대한 설명에는 공중의 영을 다스리도록 세워진 천사들 가운데 하나라는 복수 표현이 실려 있다. 누가복음 인용에서는 그 악마의 권세를 밟는 일이 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              390
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 24장 4절이다. 인쇄 388쪽 표제는 CAP. XXIV이다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cc7acd711991ecafa208fb990f5d34b0ff37b9effa71fcdb7039b84e795bc39c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n403.jpg",
            "page_key": "2:390",
            "printed_page": 390,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:22f193f77a3c14bc5265c391e0f5a0181abc81c24b4039341b0c9bf6d1141c57",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum autem si quis apostata regionem aliquam hostiliter capiens, perturbet eos qui in ea sunt, ut Regis gloriam sibi vindicet apud ignorantes quod apostata et latro sit: sic etiam Diabolus, cum sit unus ex angelis his, qui super spiritum aeris praepositi sunt, quemadmodum Paulus Apostolus in ea quae est ad Ephesios manifestavit, invidens homini, apostata a divina factus est lege: invidia enim aliena est a Deo. Et quoniam per hominem traducta est apostasia ejus, et examinatio sententiae ejus, homo factus est, ad hoc magis magisque semetipsum contrarium constituit homini, invidens vitae ejus, et in sua potestate apostatica volens concludere eum. Omnium autem artifex Verbum Dei, per hominem vincens eum, et apostatam ostendens, e contrario subjecit eum homini: Ecce, dicens, do vobis potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici; ut quemadmodum dominatus est homini per apostasiam, sic iterum per hominem recurrentem ad Deum, evacuetur apostasia ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:53ae8f2dbad9a3d027fbb36d5f37dbe541d0a506d1c614518df6f0b970919cd8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum autem si quis apostata regionem aliquam hostiliter capiens, perturbet eos qui in ea sunt, ut Regis gloriam sibi vindicet apud ignorantes quod apostata et latro sit: sic etiam Diabolus, cum sit unus ex angelis his, qui super spiritum aeris praepositi sunt, quemadmodum Paulus Apostolus in ea quae est ad Ephesios manifestavit, invidens homini, apostata a divina factus est lege: invidia enim aliena est a Deo. Et quoniam per hominem traducta est apostasia ejus, et examinatio sententiae ejus, homo factus est, ad hoc magis magisque semetipsum contrarium constituit homini, invidens vitae ejus, et in sua potestate apostatica volens concludere eum. Omnium autem artifex Verbum Dei, per hominem vincens eum, et apostatam ostendens, e contrario subjecit eum homini: Ecce, dicens, do vobis potestatem calcandi super serpentes, et scorpiones, et super omnem virtutem inimici; ut quemadmodum dominatus est homini per apostasiam, sic iterum per hominem recurrentem ad Deum, evacuetur apostasia ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7868e4407607fbd435c08bdee5b833e7c294e8c27f2bb209bfa27f8ffe423fd1",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "같은 apostata를 영토를 빼앗은 자의 비유에서는 반역자, 하나님의 법을 떠난 천사에게서는 배교자로 옮겼다.",
          "examinatio sententiae ejus, homo factus est는 인간이 악마의 생각을 밝혀내는 계기가 되었다는 뜻으로 읽었다. 이 문장의 homo는 인간이며, 직후에도 악마가 인간을 적대한다는 설명이 이어진다.",
          "에베소서에 대한 설명에는 공중의 영을 다스리도록 세워진 천사들 가운데 하나라는 복수 표현이 실려 있다. 누가복음 인용에서는 그 악마의 권세를 밟는 일이 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:22f193f77a3c14bc5265c391e0f5a0181abc81c24b4039341b0c9bf6d1141c57"
            ],
            "text": "반역자가 어느 지역을 무력으로 차지하고, 그곳 사람들을 괴롭힌다고 해 보자. 그는 왕의 영광을 자기 것으로 차지하려 한다. 자신이 반역자이며 강도임을 모르는 이들 앞에서 그렇게 한다. 악마도 이와 같다. 그는 천사들 가운데 하나, 공중의 영을 다스리도록 세워진 천사들 가운데 하나였다. 사도 바울이 에베소인들에게 보낸 편지에서 밝힌 대로이다. 그는 인간을 질투하여 하나님의 법을 떠난 배교자가 되었다. 질투는 하나님께 속하지 않기 때문이다. 인간을 통해 그의 배교가 드러나고, 인간이 그의 생각을 밝혀내는 계기가 되었기에, 그는 더욱더 인간의 적대자로 나섰다. 인간의 생명을 질투하며, 자기 배교의 권세 안에 인간을 가두고자 했다. 그러나 만물을 지으신 하나님의 말씀께서는 인간을 통해 그를 이기시고, 그가 배교자임을 밝히시며, 거꾸로 그를 인간에게 복종시키셨다. 그분께서 말씀하신다. “보라, 내가 너희에게 권세를 준다. 뱀과 전갈을 밟고, 원수의 모든 힘을 밟을 권세이다.” 그가 배교를 통해 인간을 지배했던 것처럼, 이제는 하나님께 돌아오는 인간을 통해 그의 배교가 무력해지도록 하신 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:53ae8f2dbad9a3d027fbb36d5f37dbe541d0a506d1c614518df6f0b970919cd8"
        ],
        "text": "반역자가 어느 지역을 무력으로 차지하고, 그곳 사람들을 괴롭힌다고 해 보자. 그는 왕의 영광을 자기 것으로 차지하려 한다. 자신이 반역자이며 강도임을 모르는 이들 앞에서 그렇게 한다. 악마도 이와 같다. 그는 천사들 가운데 하나, 공중의 영을 다스리도록 세워진 천사들 가운데 하나였다. 사도 바울이 에베소인들에게 보낸 편지에서 밝힌 대로이다. 그는 인간을 질투하여 하나님의 법을 떠난 배교자가 되었다. 질투는 하나님께 속하지 않기 때문이다. 인간을 통해 그의 배교가 드러나고, 인간이 그의 생각을 밝혀내는 계기가 되었기에, 그는 더욱더 인간의 적대자로 나섰다. 인간의 생명을 질투하며, 자기 배교의 권세 안에 인간을 가두고자 했다. 그러나 만물을 지으신 하나님의 말씀께서는 인간을 통해 그를 이기시고, 그가 배교자임을 밝히시며, 거꾸로 그를 인간에게 복종시키셨다. 그분께서 말씀하신다. “보라, 내가 너희에게 권세를 준다. 뱀과 전갈을 밟고, 원수의 모든 힘을 밟을 권세이다.” 그가 배교를 통해 인간을 지배했던 것처럼, 이제는 하나님께 돌아오는 인간을 통해 그의 배교가 무력해지도록 하신 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d4b801c2cd8f1afda97bf267a39b6da3d767bbed8b5c5ad6ca10f004501c96f6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
      },
      "work_location": "5.h24.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-24:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:75fb95e8d90ce68a9b017da1dcd58ff5aeb99c930baf7fe6f1612f2b452db9a5",
        "part_links": [
          [
            "sha256:798e4b62eb7322cac72e3ff11baa6f197197fdf33648d7c6916be09c49835647",
            "sha256:df296588e8d1b9a7a8df30bc4725800510aa132a07b43289e8288cccd35db48d"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5311dfed7a6b64c7cb788f12e3664e49581ec76c0cff146e6c6502ab090fc491"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9df33aad559a7dc1fb9c8e2d1d4b6512b3b666e7cca9109740462bb8a06c1fcd"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 25장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              390,
              391
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 1절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:23ec47b5dda4ae603aee2fd91971b7dfd067be822dfe665ecc8e1a9f18033f77",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:75fb95e8d90ce68a9b017da1dcd58ff5aeb99c930baf7fe6f1612f2b452db9a5",
            "source_revision_id": "sha256:5311dfed7a6b64c7cb788f12e3664e49581ec76c0cff146e6c6502ab090fc491",
            "translation_revision_id": "sha256:9df33aad559a7dc1fb9c8e2d1d4b6512b3b666e7cca9109740462bb8a06c1fcd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0ec3a5509700e6266cd20746c88d9ea8eda7ac5ffcb698d591632b7a2cfb3a07",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:75fb95e8d90ce68a9b017da1dcd58ff5aeb99c930baf7fe6f1612f2b452db9a5",
            "source_revision_id": "sha256:5311dfed7a6b64c7cb788f12e3664e49581ec76c0cff146e6c6502ab090fc491",
            "translation_revision_id": "sha256:9df33aad559a7dc1fb9c8e2d1d4b6512b3b666e7cca9109740462bb8a06c1fcd"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:23ec47b5dda4ae603aee2fd91971b7dfd067be822dfe665ecc8e1a9f18033f77",
          "sha256:0ec3a5509700e6266cd20746c88d9ea8eda7ac5ffcb698d591632b7a2cfb3a07"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              390,
              391
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "적그리스도는 여러 우상을 치우고 자신을 하나의 우상으로 높이는 자로 묘사된다. 여러 우상에 흩어졌던 오류가 그 안에 모인다는 논증이다.",
              "데살로니가후서 인용은 Quoniam nisi로 시작하는 생략된 조건문이다. 번역에서는 배교와 죄의 사람이 먼저 나타나야 한다는 선행 조건을 드러냈다.",
              "homo peccati와 filius perditionis는 각각 죄의 사람과 멸망의 아들이다. 저자는 하나님의 성전에 앉는 이 인물을 적그리스도와 연결한다."
            ],
            "printed_pages": [
              390,
              391
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 1절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "cc7acd711991ecafa208fb990f5d34b0ff37b9effa71fcdb7039b84e795bc39c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n403.jpg",
            "page_key": "2:390",
            "printed_page": 390,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:798e4b62eb7322cac72e3ff11baa6f197197fdf33648d7c6916be09c49835647",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et non tantum autem per ea quae dicta sunt, sed et per ea quae erunt sub Antichristo, ostenditur, quoniam exsistens apostata et latro, quasi Deus vult adorari; et cum sit servus, regem se vult praeconari. Ille enim omnem suscipiens diaboli virtutem, veniet non quasi rex justus, nec quasi in subjectione Dei legitimus; sed impius et injustus et sine lege, quasi apostata et iniquus et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d3684581e4eef383976905741e4faae3c44dce42cdbc0634ee9f2dd6a658992c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n404.jpg",
            "page_key": "2:391",
            "printed_page": 391,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:df296588e8d1b9a7a8df30bc4725800510aa132a07b43289e8288cccd35db48d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "homicida; quasi latro, diabolicam apostasiam in se recapitulans: et idola quidem seponens, ad suadendum quod ipse sit Deus; se autem extollens unum idolum, habens in semetipso reliquorum idolorum varium errorem: ut hi qui per multas abominationes adorant diabolum, hi per hoc unum idolum serviant ipsi, de quo Apostolus in epistola, quae est ad Thessalonicenses secunda, sic ait: Quoniam nisi venerit abscessio primum, et revelatus fuerit homo peccati, filius perditionis, qui adversatur et extollit se super omne quod dicitur Deus, aut colitur: ita ut in templo Dei sedeat, ostendens semetipsum tanquam sit Deus. Manifeste igitur Apostolus ostendit apostasiam ejus, et quoniam extollitur super omne quod dicitur Deus, vel quod colitur, hoc est super omne idolum, hi enim sunt qui dicuntur quidem ab hominibus, non sunt autem dii, et quoniam ipse se tyrannico more conabitur ostendere Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5311dfed7a6b64c7cb788f12e3664e49581ec76c0cff146e6c6502ab090fc491",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et non tantum autem per ea quae dicta sunt, sed et per ea quae erunt sub Antichristo, ostenditur, quoniam exsistens apostata et latro, quasi Deus vult adorari; et cum sit servus, regem se vult praeconari. Ille enim omnem suscipiens diaboli virtutem, veniet non quasi rex justus, nec quasi in subjectione Dei legitimus; sed impius et injustus et sine lege, quasi apostata et iniquus et homicida; quasi latro, diabolicam apostasiam in se recapitulans: et idola quidem seponens, ad suadendum quod ipse sit Deus; se autem extollens unum idolum, habens in semetipso reliquorum idolorum varium errorem: ut hi qui per multas abominationes adorant diabolum, hi per hoc unum idolum serviant ipsi, de quo Apostolus in epistola, quae est ad Thessalonicenses secunda, sic ait: Quoniam nisi venerit abscessio primum, et revelatus fuerit homo peccati, filius perditionis, qui adversatur et extollit se super omne quod dicitur Deus, aut colitur: ita ut in templo Dei sedeat, ostendens semetipsum tanquam sit Deus. Manifeste igitur Apostolus ostendit apostasiam ejus, et quoniam extollitur super omne quod dicitur Deus, vel quod colitur, hoc est super omne idolum, hi enim sunt qui dicuntur quidem ab hominibus, non sunt autem dii, et quoniam ipse se tyrannico more conabitur ostendere Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7d5e56f2004939768f6122312f783d66fcdc182a92d0e2b55973011a1aec79e8",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "적그리스도는 여러 우상을 치우고 자신을 하나의 우상으로 높이는 자로 묘사된다. 여러 우상에 흩어졌던 오류가 그 안에 모인다는 논증이다.",
          "데살로니가후서 인용은 Quoniam nisi로 시작하는 생략된 조건문이다. 번역에서는 배교와 죄의 사람이 먼저 나타나야 한다는 선행 조건을 드러냈다.",
          "homo peccati와 filius perditionis는 각각 죄의 사람과 멸망의 아들이다. 저자는 하나님의 성전에 앉는 이 인물을 적그리스도와 연결한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:798e4b62eb7322cac72e3ff11baa6f197197fdf33648d7c6916be09c49835647",
              "sha256:df296588e8d1b9a7a8df30bc4725800510aa132a07b43289e8288cccd35db48d"
            ],
            "text": "앞서 말한 일들만이 아니라, 적그리스도 아래서 일어날 일들을 통해서도 그자가 배교자이며 강도이면서도 하나님처럼 경배받기를 원한다는 사실이 드러난다. 그는 종이면서도 자신이 왕으로 선포되기를 원한다. 적그리스도는 악마의 모든 힘을 받아 의로운 왕으로 오지 않으며, 하나님께 복종하는 합법적인 왕으로도 오지 않는다. 불경하고 불의하며 법도 없이, 배교자와 불법자와 살인자로 올 것이다. 강도처럼 악마의 배교를 자신 안에 하나로 모을 것이다. 우상들은 치워 버리며, 자신이 하나님이라고 설득하려 할 것이다. 자신을 유일한 우상으로 높이고, 나머지 우상들의 온갖 오류를 자신 안에 지닐 것이다. 여러 가증한 것들을 통해 악마를 경배하던 이들이 이 하나의 우상을 통해 그를 섬기게 하려는 것이다. 사도는 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서 그에 관해 이렇게 말한다. “먼저 배교가 일어나고, 죄의 사람 곧 멸망의 아들이 드러나야 한다. 그는 맞서며 자신을 높인다. 신이라 불리거나 경배받는 모든 것 위로 자신을 높여, 하나님의 성전에 앉아서, 자신이 하나님인 것처럼 드러낸다.” 사도는 이처럼 그의 배교를 분명하게 밝혔으며, 그가 신이라 불리거나 경배받는 모든 것 위로 자신을 높임을 밝혔다. 곧 모든 우상 위로 자신을 높인다는 것이다. 우상들은 사람들이 신이라 부르는 것들이지만, 실제로 신들은 아니기 때문이다. 사도는 그자가 폭군처럼 자신을 하나님으로 드러내려 할 것임도 밝혔다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5311dfed7a6b64c7cb788f12e3664e49581ec76c0cff146e6c6502ab090fc491"
        ],
        "text": "앞서 말한 일들만이 아니라, 적그리스도 아래서 일어날 일들을 통해서도 그자가 배교자이며 강도이면서도 하나님처럼 경배받기를 원한다는 사실이 드러난다. 그는 종이면서도 자신이 왕으로 선포되기를 원한다. 적그리스도는 악마의 모든 힘을 받아 의로운 왕으로 오지 않으며, 하나님께 복종하는 합법적인 왕으로도 오지 않는다. 불경하고 불의하며 법도 없이, 배교자와 불법자와 살인자로 올 것이다. 강도처럼 악마의 배교를 자신 안에 하나로 모을 것이다. 우상들은 치워 버리며, 자신이 하나님이라고 설득하려 할 것이다. 자신을 유일한 우상으로 높이고, 나머지 우상들의 온갖 오류를 자신 안에 지닐 것이다. 여러 가증한 것들을 통해 악마를 경배하던 이들이 이 하나의 우상을 통해 그를 섬기게 하려는 것이다. 사도는 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서 그에 관해 이렇게 말한다. “먼저 배교가 일어나고, 죄의 사람 곧 멸망의 아들이 드러나야 한다. 그는 맞서며 자신을 높인다. 신이라 불리거나 경배받는 모든 것 위로 자신을 높여, 하나님의 성전에 앉아서, 자신이 하나님인 것처럼 드러낸다.” 사도는 이처럼 그의 배교를 분명하게 밝혔으며, 그가 신이라 불리거나 경배받는 모든 것 위로 자신을 높임을 밝혔다. 곧 모든 우상 위로 자신을 높인다는 것이다. 우상들은 사람들이 신이라 부르는 것들이지만, 실제로 신들은 아니기 때문이다. 사도는 그자가 폭군처럼 자신을 하나님으로 드러내려 할 것임도 밝혔다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9df33aad559a7dc1fb9c8e2d1d4b6512b3b666e7cca9109740462bb8a06c1fcd",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
      },
      "work_location": "5.h25.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:bae2c2d46ae57d6bac388e84d46222633c346fe51580738b8bd58465c48da91c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:3f8a43742aea5d8c59834223954a17a8b3cd0abff8645fffbede5baba16a085a",
            "sha256:8784f93d0ca693efdf314ef36d20d68aa75cc21815745af6d41f1d8689c0bcfe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eca0b36cec67241e7faf19fa5b0ee7f9e80ea44de0152f4119ed0162ddf07c88"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a30025bfd5419d5bea451b899aeeb7ff2a9a7bc5fb85be0e7545a3efc949e2c3"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 25장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              391,
              392
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 2절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c8c7af3e706e4b4ba5788ba9113669a06396079ec315fd64729d1586ddb1b991",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bae2c2d46ae57d6bac388e84d46222633c346fe51580738b8bd58465c48da91c",
            "source_revision_id": "sha256:eca0b36cec67241e7faf19fa5b0ee7f9e80ea44de0152f4119ed0162ddf07c88",
            "translation_revision_id": "sha256:a30025bfd5419d5bea451b899aeeb7ff2a9a7bc5fb85be0e7545a3efc949e2c3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d6a1aa2eef2f167306cf19640e42f271c9bfa03ca0a58a1116c3ab46fcb1411d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:bae2c2d46ae57d6bac388e84d46222633c346fe51580738b8bd58465c48da91c",
            "source_revision_id": "sha256:eca0b36cec67241e7faf19fa5b0ee7f9e80ea44de0152f4119ed0162ddf07c88",
            "translation_revision_id": "sha256:a30025bfd5419d5bea451b899aeeb7ff2a9a7bc5fb85be0e7545a3efc949e2c3"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c8c7af3e706e4b4ba5788ba9113669a06396079ec315fd64729d1586ddb1b991",
          "sha256:d6a1aa2eef2f167306cf19640e42f271c9bfa03ca0a58a1116c3ab46fcb1411d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              391,
              392
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "다니엘의 열 뿔과 작은 뿔, 뽑힌 세 뿔은 마지막 왕국과 왕들에 대응된다. 이레나이오스는 마태복음과 다니엘과 데살로니가후서를 같은 적그리스도 논증에 잇는다.",
              "본문의 기간 표현은 tempus temporum et dimidium tempus이다. 이를 때들의 한 때와 반 때로 옮겼으며, 저자는 곧바로 삼 년 육 개월로 풀이한다.",
              "주 예수의 spiritus oris는 입의 숨으로 옮겼다. 불법자를 죽이는 행위와 자신이 오셔서 나타나심으로 멸하는 행위가 병행된다.",
              "mittet는 보내실 것이다라는 미래형이다. 진리에 대한 사랑을 거절한 이들에게 하나님께서 미혹의 활동을 보내시는 것으로 서술된다."
            ],
            "printed_pages": [
              391,
              392
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          },
          {
            "conventional_section": 3,
            "printed_pages": [
              391
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_start": "Daniel autem novissimi regni finem respiciens,",
            "type": "conventional_section_boundary_within_edition_section"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 2절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d3684581e4eef383976905741e4faae3c44dce42cdbc0634ee9f2dd6a658992c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n404.jpg",
            "page_key": "2:391",
            "printed_page": 391,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3f8a43742aea5d8c59834223954a17a8b3cd0abff8645fffbede5baba16a085a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Super haec autem manifestavit et illud, quod a nobis per multa ostensum est, quoniam in Hierosolymis templum dispositione veri Dei factum est. Ipse enim Apostolus ex sua persona diffinitive templum illud dixit Dei. Ostendimus autem et in tertio libro, nullum ab Apostolis ex sua persona Deum appellari, nisi eum qui vere sit Deus, Patrem Domini nostri: cujus jussu hoc quod est in Hierosolymis factum est templum, ob eas causas quae a nobis dictae sunt: in quo adversarius sedebit, tentans semetipsum Christum ostendere, sicut et Dominus ait: Cum autem videritis abominationem desolationis, quae dicta est per Danielem Prophetam, stantem in loco sancto, qui legit intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes: et qui in tecto est, non descendat tollere quicquam de domo. Erit enim tunc pressura magna, qualis non est facta ab initio saeculi usque nunc, sed neque fiet. Daniel autem novissimi regni finem respiciens, id est, novissimos decem reges, in quos dividitur regnum illorum, super quos filius perditionis veniet, cornua dicit decem nasci bestiae; et alterum cornu pusillum nasci in medio ipsorum, et tria cornua de prioribus eradicari a facie ejus. Et ecce, inquit, oculi, quasi oculi hominis in",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "d0c64fb8e68c5293814c41565c5f624ca67846bc93c0440ac1971015645e0820",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n405.jpg",
            "page_key": "2:392",
            "printed_page": 392,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8784f93d0ca693efdf314ef36d20d68aa75cc21815745af6d41f1d8689c0bcfe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "cornu hoc, et os loquens magna, et aspectus ejus major reliquis. Videbam, et cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et valebat adversus eos: quoadusque venit Vetustus Dierum, et judicium dedit sanctis altissimi Dei, et tempus pervenit, et regnum obtinuerunt sancti. Postea in exsolutione visionum dictum est ei: Bestia quarta, regnum quartum erit in terra, quod eminebit super reliqua regna et manducabit omnem terram, et conculcabit eam, et concidet. Et decem cornua ejus, decem reges exsurgent: et post eos surget alius, qui superabit malis omnes qui ante eum fuerunt, et reges tres deminorabit, et verba adversus altissimum Deum loquetur, et sanctos altissimi Dei conteret, et cogitabit demutare tempora et legem: et dabitur in manu ejus, usque ad tempus temporum et dimidium tempus; hoc est per triennium et sex menses, in quibus veniens regnabit super terram. De quo iterum et Apostolus Paulus in secunda ad Thessalonicenses, simul et causam adventus ejus annuntians, sic ait: Et tunc revelabitur iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute et signis et portentis mendaciorum, et omni seductione malitiae, pereuntibus, pro eo quod dilectionem veritatis non receperunt, ut salvi fierent. Et ideo mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:eca0b36cec67241e7faf19fa5b0ee7f9e80ea44de0152f4119ed0162ddf07c88",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Super haec autem manifestavit et illud, quod a nobis per multa ostensum est, quoniam in Hierosolymis templum dispositione veri Dei factum est. Ipse enim Apostolus ex sua persona diffinitive templum illud dixit Dei. Ostendimus autem et in tertio libro, nullum ab Apostolis ex sua persona Deum appellari, nisi eum qui vere sit Deus, Patrem Domini nostri: cujus jussu hoc quod est in Hierosolymis factum est templum, ob eas causas quae a nobis dictae sunt: in quo adversarius sedebit, tentans semetipsum Christum ostendere, sicut et Dominus ait: Cum autem videritis abominationem desolationis, quae dicta est per Danielem Prophetam, stantem in loco sancto, qui legit intelligat, tunc qui in Judaea sunt, fugiant in montes: et qui in tecto est, non descendat tollere quicquam de domo. Erit enim tunc pressura magna, qualis non est facta ab initio saeculi usque nunc, sed neque fiet. Daniel autem novissimi regni finem respiciens, id est, novissimos decem reges, in quos dividitur regnum illorum, super quos filius perditionis veniet, cornua dicit decem nasci bestiae; et alterum cornu pusillum nasci in medio ipsorum, et tria cornua de prioribus eradicari a facie ejus. Et ecce, inquit, oculi, quasi oculi hominis in cornu hoc, et os loquens magna, et aspectus ejus major reliquis. Videbam, et cornu illud faciebat bellum adversus sanctos, et valebat adversus eos: quoadusque venit Vetustus Dierum, et judicium dedit sanctis altissimi Dei, et tempus pervenit, et regnum obtinuerunt sancti. Postea in exsolutione visionum dictum est ei: Bestia quarta, regnum quartum erit in terra, quod eminebit super reliqua regna et manducabit omnem terram, et conculcabit eam, et concidet. Et decem cornua ejus, decem reges exsurgent: et post eos surget alius, qui superabit malis omnes qui ante eum fuerunt, et reges tres deminorabit, et verba adversus altissimum Deum loquetur, et sanctos altissimi Dei conteret, et cogitabit demutare tempora et legem: et dabitur in manu ejus, usque ad tempus temporum et dimidium tempus; hoc est per triennium et sex menses, in quibus veniens regnabit super terram. De quo iterum et Apostolus Paulus in secunda ad Thessalonicenses, simul et causam adventus ejus annuntians, sic ait: Et tunc revelabitur iniquus, quem Dominus Jesus interficiet spiritu oris sui, et destruet praesentia adventus sui, cujus est adventus secundum operationem Satanae, in omni virtute et signis et portentis mendaciorum, et omni seductione malitiae, pereuntibus, pro eo quod dilectionem veritatis non receperunt, ut salvi fierent. Et ideo mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "499b59a9af8e8450e70d7260a9020987758ea934d71cc130f8d57b698dcbae55",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "다니엘의 열 뿔과 작은 뿔, 뽑힌 세 뿔은 마지막 왕국과 왕들에 대응된다. 이레나이오스는 마태복음과 다니엘과 데살로니가후서를 같은 적그리스도 논증에 잇는다.",
          "본문의 기간 표현은 tempus temporum et dimidium tempus이다. 이를 때들의 한 때와 반 때로 옮겼으며, 저자는 곧바로 삼 년 육 개월로 풀이한다.",
          "주 예수의 spiritus oris는 입의 숨으로 옮겼다. 불법자를 죽이는 행위와 자신이 오셔서 나타나심으로 멸하는 행위가 병행된다.",
          "mittet는 보내실 것이다라는 미래형이다. 진리에 대한 사랑을 거절한 이들에게 하나님께서 미혹의 활동을 보내시는 것으로 서술된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:3f8a43742aea5d8c59834223954a17a8b3cd0abff8645fffbede5baba16a085a",
              "sha256:8784f93d0ca693efdf314ef36d20d68aa75cc21815745af6d41f1d8689c0bcfe"
            ],
            "text": "사도는 이뿐 아니라 다음 사실도 밝혔다. 우리가 여러 가지로 밝힌 사실, 곧 예루살렘 성전이 참된 하나님의 계획에 따라 지어졌다는 것이다. 사도 자신이 자기 입장에서 말하면서, 그 성전을 분명하게 하나님의 성전이라고 불렀기 때문이다. 우리는 제3권에서도 밝혔다. 사도들은 자기 입장에서 말할 때 어느 누구도 하나님이라고 부르지 않는다. 참으로 하나님이신 분, 우리 주님의 아버지만 그렇게 부른다. 예루살렘에 있는 이 성전도 그분의 명령으로 지어졌다. 그 이유들은 우리가 이미 말했다. 그 성전에 대적이 앉아, 자신을 그리스도로 드러내려 할 것이다. 주님께서도 말씀하셨다. “너희가 황폐하게 하는 가증한 것을 보거든, 예언자 다니엘을 통해 전해진 그것이 거룩한 곳에 서 있는 것을 보거든, 읽는 이는 깨달아라. 그때 유대에 있는 이들은 산으로 달아나라. 지붕 위에 있는 이는 집에서 무엇을 가져오려고 내려가지 말아라. 그때에는 큰 환난이 있을 것이다. 세상이 시작된 때부터 지금까지 그런 환난이 없었고, 앞으로도 없을 것이다.” 다니엘도 마지막 나라의 끝을 바라보았다. 곧 마지막 열 왕을 바라보았다. 그들에게 그 나라가 나뉘어 돌아가고, 그들 위로 멸망의 아들이 올 것이다. 다니엘은 그 짐승에게 열 뿔이 생겨나고, 그 가운데 또 다른 작은 뿔이 생겨나며, 앞선 뿔 가운데 셋이 그 앞에서 뿌리 뽑힌다고 말한다. 그는 말한다. “보라, 이 뿔에는 사람의 눈 같은 눈들이 있었고, 큰소리치는 입이 있었으며, 그 모습은 나머지 것들보다 컸다. 내가 보니, 그 뿔이 성도들을 상대로 싸워 그들을 압도하고 있었다. 마침내 옛날부터 계신 분이 오셔서, 지극히 높으신 하나님의 성도들에게 판결을 베푸셨다. 때가 이르렀고, 성도들이 나라를 차지했다.” 뒤이어 환상에 대한 해석에서 그에게 이런 말씀이 주어졌다. “넷째 짐승은 땅에 있을 넷째 나라이다. 그 나라는 다른 나라들 위로 솟아 온 땅을 먹어 치우고, 짓밟고 산산이 부술 것이다. 그 열 뿔은 일어날 열 왕이다. 그들 뒤에 다른 하나가 일어나, 악행으로 자기 앞에 있던 모든 왕을 능가하고, 세 왕을 낮출 것이다. 지극히 높으신 하나님을 거슬러 말하고, 지극히 높으신 하나님의 성도들을 짓누르며, 때와 율법을 바꾸려고 꾀할 것이다. 그의 손에 넘겨질 것이다. 때들의 한 때와 반 때까지 그러할 것이다.” 이는 삼 년 육 개월 동안이라는 뜻이다. 그는 와서 그 기간 동안 땅을 다스릴 것이다. 사도 바울도 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서 그에 관해, 그가 오는 까닭까지 함께 알리며 이렇게 말한다. “그때 불법자가 드러날 것이다. 주 예수께서 자기 입의 숨으로 그를 죽이시고, 자신이 오셔서 나타나심으로 멸하실 것이다. 그 불법자가 오는 것은 사탄의 활동에 따른 것으로, 온갖 능력과 표적과 거짓 기적을 동반하며, 멸망하는 이들을 온갖 악의 속임수로 미혹한다. 그들은 진리에 대한 사랑을 받아들이지 않았기 때문이다. 그것을 받았다면 구원받았을 것이다. 그러므로 하나님께서 그들에게 미혹의 활동을 보내실 것이며, 그들은 거짓을 믿게 될 것이다. 진리를 믿지 않은 모든 이가 심판받도록 하려는 것이다. 그들은 불의에 동의했다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:eca0b36cec67241e7faf19fa5b0ee7f9e80ea44de0152f4119ed0162ddf07c88"
        ],
        "text": "사도는 이뿐 아니라 다음 사실도 밝혔다. 우리가 여러 가지로 밝힌 사실, 곧 예루살렘 성전이 참된 하나님의 계획에 따라 지어졌다는 것이다. 사도 자신이 자기 입장에서 말하면서, 그 성전을 분명하게 하나님의 성전이라고 불렀기 때문이다. 우리는 제3권에서도 밝혔다. 사도들은 자기 입장에서 말할 때 어느 누구도 하나님이라고 부르지 않는다. 참으로 하나님이신 분, 우리 주님의 아버지만 그렇게 부른다. 예루살렘에 있는 이 성전도 그분의 명령으로 지어졌다. 그 이유들은 우리가 이미 말했다. 그 성전에 대적이 앉아, 자신을 그리스도로 드러내려 할 것이다. 주님께서도 말씀하셨다. “너희가 황폐하게 하는 가증한 것을 보거든, 예언자 다니엘을 통해 전해진 그것이 거룩한 곳에 서 있는 것을 보거든, 읽는 이는 깨달아라. 그때 유대에 있는 이들은 산으로 달아나라. 지붕 위에 있는 이는 집에서 무엇을 가져오려고 내려가지 말아라. 그때에는 큰 환난이 있을 것이다. 세상이 시작된 때부터 지금까지 그런 환난이 없었고, 앞으로도 없을 것이다.” 다니엘도 마지막 나라의 끝을 바라보았다. 곧 마지막 열 왕을 바라보았다. 그들에게 그 나라가 나뉘어 돌아가고, 그들 위로 멸망의 아들이 올 것이다. 다니엘은 그 짐승에게 열 뿔이 생겨나고, 그 가운데 또 다른 작은 뿔이 생겨나며, 앞선 뿔 가운데 셋이 그 앞에서 뿌리 뽑힌다고 말한다. 그는 말한다. “보라, 이 뿔에는 사람의 눈 같은 눈들이 있었고, 큰소리치는 입이 있었으며, 그 모습은 나머지 것들보다 컸다. 내가 보니, 그 뿔이 성도들을 상대로 싸워 그들을 압도하고 있었다. 마침내 옛날부터 계신 분이 오셔서, 지극히 높으신 하나님의 성도들에게 판결을 베푸셨다. 때가 이르렀고, 성도들이 나라를 차지했다.” 뒤이어 환상에 대한 해석에서 그에게 이런 말씀이 주어졌다. “넷째 짐승은 땅에 있을 넷째 나라이다. 그 나라는 다른 나라들 위로 솟아 온 땅을 먹어 치우고, 짓밟고 산산이 부술 것이다. 그 열 뿔은 일어날 열 왕이다. 그들 뒤에 다른 하나가 일어나, 악행으로 자기 앞에 있던 모든 왕을 능가하고, 세 왕을 낮출 것이다. 지극히 높으신 하나님을 거슬러 말하고, 지극히 높으신 하나님의 성도들을 짓누르며, 때와 율법을 바꾸려고 꾀할 것이다. 그의 손에 넘겨질 것이다. 때들의 한 때와 반 때까지 그러할 것이다.” 이는 삼 년 육 개월 동안이라는 뜻이다. 그는 와서 그 기간 동안 땅을 다스릴 것이다. 사도 바울도 데살로니가인들에게 보낸 둘째 편지에서 그에 관해, 그가 오는 까닭까지 함께 알리며 이렇게 말한다. “그때 불법자가 드러날 것이다. 주 예수께서 자기 입의 숨으로 그를 죽이시고, 자신이 오셔서 나타나심으로 멸하실 것이다. 그 불법자가 오는 것은 사탄의 활동에 따른 것으로, 온갖 능력과 표적과 거짓 기적을 동반하며, 멸망하는 이들을 온갖 악의 속임수로 미혹한다. 그들은 진리에 대한 사랑을 받아들이지 않았기 때문이다. 그것을 받았다면 구원받았을 것이다. 그러므로 하나님께서 그들에게 미혹의 활동을 보내실 것이며, 그들은 거짓을 믿게 될 것이다. 진리를 믿지 않은 모든 이가 심판받도록 하려는 것이다. 그들은 불의에 동의했다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a30025bfd5419d5bea451b899aeeb7ff2a9a7bc5fb85be0e7545a3efc949e2c3",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
      },
      "work_location": "5.h25.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:177f7c654011cccba8fbe32b7e064ff0e0e392f4e59f4d151b2944a8b84c3f5c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:686caa25284a1ff4aa01af0f18de247c707a7013483ecc3e605bce1f34f89058",
            "sha256:22673949e26553e366c3b8c76086853c21837ab4ff3c11c9cb87af1922d06317"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:645f882360279299279ff5b53080eac33c5b71f18ab5b3d8cf40d6bad37ee1e2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:231baf74a69763abb958add0ac5b098b10d694ed75c98306dca3639c20a3a895"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 25장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              392,
              393
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 3절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c1c7014270399413bb0d7fddbe925c618a8797ae57f7e4d373624be90c07792f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:177f7c654011cccba8fbe32b7e064ff0e0e392f4e59f4d151b2944a8b84c3f5c",
            "source_revision_id": "sha256:645f882360279299279ff5b53080eac33c5b71f18ab5b3d8cf40d6bad37ee1e2",
            "translation_revision_id": "sha256:231baf74a69763abb958add0ac5b098b10d694ed75c98306dca3639c20a3a895"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e7f1ddde5de2d349465e0cc5c29ee4ee5594931b2203fa5d0694dbd7cdc0cfe3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:177f7c654011cccba8fbe32b7e064ff0e0e392f4e59f4d151b2944a8b84c3f5c",
            "source_revision_id": "sha256:645f882360279299279ff5b53080eac33c5b71f18ab5b3d8cf40d6bad37ee1e2",
            "translation_revision_id": "sha256:231baf74a69763abb958add0ac5b098b10d694ed75c98306dca3639c20a3a895"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:c1c7014270399413bb0d7fddbe925c618a8797ae57f7e4d373624be90c07792f",
          "sha256:e7f1ddde5de2d349465e0cc5c29ee4ee5594931b2203fa5d0694dbd7cdc0cfe3"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              392,
              393
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "하나님을 잊은 과부는 지상의 예루살렘으로, 불의한 재판관은 적그리스도로 풀이된다. 이는 저자가 누가복음의 비유에 붙인 해석이다.",
              "다니엘 인용의 datum est in sacrificium peccatum은 죄가 제물로 주어졌다는 형태이다. 이어지는 justitia는 정의로 옮겼다.",
              "jugum torquis ejus는 그의 목테의 멍에라는 표현이다. 393쪽 각주 5는 멍에를 나타내는 그리스어 구문과 동사의 연결을 논한다.",
              "달걀처럼 손으로 으스러뜨리는 비유가 인용문에 포함된다. 같은 문단 끝의 한 이레의 절반은 저자 자신이 삼 년 육 개월로 풀이한다."
            ],
            "printed_pages": [
              392,
              393
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 3절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "d0c64fb8e68c5293814c41565c5f624ca67846bc93c0440ac1971015645e0820",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n405.jpg",
            "page_key": "2:392",
            "printed_page": 392,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:686caa25284a1ff4aa01af0f18de247c707a7013483ecc3e605bce1f34f89058",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et Dominus autem hoc item non credentibus sibi dicebat: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me: cum alius venerit in nomine suo, illum recipietis; alium dicens Antichristum, quoniam alienus est a Domino, et ipse est iniquus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "0249a9d1ac809b12ddb3d34a6839cfe5a383c09a6509fa74e870fad61c20f23b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n406.jpg",
            "page_key": "2:393",
            "printed_page": 393,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:22673949e26553e366c3b8c76086853c21837ab4ff3c11c9cb87af1922d06317",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "judex, qui a Domino dictus est, qui Deum non timebat, neque hominem reverebatur, ad quem fugit vidua oblita Dei, id est, terrena Hierusalem, ad ulciscendum de inimico. Quod et faciet in tempore regni sui: transferet regnum in eam, et in templo Dei sedebit, seducens eos qui adorant eum, quasi ipse sit Christus. Quapropter ait Daniel iterum: Et sanctum desolabitur: et datum est in sacrificium peccatum, et projecta est in terra justitia, et fecit, et prospere cessit. Et Gabriel angelus exsolvens ejus visionem de hoc ipso dicebat: Et in novissimo regni ipsorum exsurget rex improbus facie valde, et intelligens quaestiones, et valida virtus ejus, et admirabilis, et corrumpet, et diriget, et faciet, et exterminabit fortes, et populum sanctum; et jugum torquis ejus dirigetur; dolus in manu ejus, et in corde suo exaltabitur, et dolo disperdet multos, et ad perditionem multorum stabit, et quomodo ova manu conteret. Deinde et tempus tyrannidis ejus significat, in quo tempore fugabuntur sancti, qui purum sacrificium offerunt Deo: Et in dimidio hebdomadis, ait, tolletur sacrificium et libatio, et in templum abominatio desolationis, et usque ad consummationem temporis consummatio dabitur super desolationem; dimidium autem hebdomadis tres sunt anni et menses sex.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:645f882360279299279ff5b53080eac33c5b71f18ab5b3d8cf40d6bad37ee1e2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et Dominus autem hoc item non credentibus sibi dicebat: Ego veni in nomine Patris mei, et non recepistis me: cum alius venerit in nomine suo, illum recipietis; alium dicens Antichristum, quoniam alienus est a Domino, et ipse est iniquus judex, qui a Domino dictus est, qui Deum non timebat, neque hominem reverebatur, ad quem fugit vidua oblita Dei, id est, terrena Hierusalem, ad ulciscendum de inimico. Quod et faciet in tempore regni sui: transferet regnum in eam, et in templo Dei sedebit, seducens eos qui adorant eum, quasi ipse sit Christus. Quapropter ait Daniel iterum: Et sanctum desolabitur: et datum est in sacrificium peccatum, et projecta est in terra justitia, et fecit, et prospere cessit. Et Gabriel angelus exsolvens ejus visionem de hoc ipso dicebat: Et in novissimo regni ipsorum exsurget rex improbus facie valde, et intelligens quaestiones, et valida virtus ejus, et admirabilis, et corrumpet, et diriget, et faciet, et exterminabit fortes, et populum sanctum; et jugum torquis ejus dirigetur; dolus in manu ejus, et in corde suo exaltabitur, et dolo disperdet multos, et ad perditionem multorum stabit, et quomodo ova manu conteret. Deinde et tempus tyrannidis ejus significat, in quo tempore fugabuntur sancti, qui purum sacrificium offerunt Deo: Et in dimidio hebdomadis, ait, tolletur sacrificium et libatio, et in templum abominatio desolationis, et usque ad consummationem temporis consummatio dabitur super desolationem; dimidium autem hebdomadis tres sunt anni et menses sex.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "ea73b4f2cebfb302244c7f6cf450a9a59a472c5d7659f443bc0e9f45c45e8317",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "하나님을 잊은 과부는 지상의 예루살렘으로, 불의한 재판관은 적그리스도로 풀이된다. 이는 저자가 누가복음의 비유에 붙인 해석이다.",
          "다니엘 인용의 datum est in sacrificium peccatum은 죄가 제물로 주어졌다는 형태이다. 이어지는 justitia는 정의로 옮겼다.",
          "jugum torquis ejus는 그의 목테의 멍에라는 표현이다. 393쪽 각주 5는 멍에를 나타내는 그리스어 구문과 동사의 연결을 논한다.",
          "달걀처럼 손으로 으스러뜨리는 비유가 인용문에 포함된다. 같은 문단 끝의 한 이레의 절반은 저자 자신이 삼 년 육 개월로 풀이한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:686caa25284a1ff4aa01af0f18de247c707a7013483ecc3e605bce1f34f89058",
              "sha256:22673949e26553e366c3b8c76086853c21837ab4ff3c11c9cb87af1922d06317"
            ],
            "text": "주님께서도 자신을 믿지 않는 이들에게 이렇게 말씀하셨다. “나는 내 아버지의 이름으로 왔지만, 너희는 나를 받아들이지 않았다. 다른 이가 자기 이름으로 오면, 너희는 그를 받아들일 것이다.” 여기서 다른 이란 적그리스도를 가리킨다. 그는 주님께 속하지 않기 때문이다. 그는 바로 불의한 재판관이기도 하다. 주님께서 말씀하신 재판관, “하나님을 두려워하지도 않고 사람을 존중하지도 않던” 자이다. 하나님을 잊은 과부가 그에게 달려간다. 곧 지상의 예루살렘이, 원수에게 보복해 달라고 달려간다. 그는 자신의 통치 때에 그 일을 할 것이다. 통치권을 그 도성으로 옮기고, 하나님의 성전에 앉아, 자신을 경배하는 이들을 속여, 자신이 그리스도인 것처럼 행할 것이다. 그래서 다니엘은 또 말한다. “거룩한 곳이 황폐해질 것이며, 죄가 제물로 주어졌고, 정의가 땅에 내던져졌으며, 그는 행하여 형통했다.” 가브리엘 천사는 그 환상을 풀어 주며, 바로 이 자에 관해 말했다. “그들의 통치가 끝날 무렵에 얼굴이 몹시 흉악한 왕이 일어날 것이다. 그는 수수께끼를 이해하고, 그 힘은 강하고 놀라울 것이다. 그는 파괴하고 뜻을 이루며 일을 행하고, 강한 자들과 거룩한 백성을 멸할 것이다. 그가 씌우는 목테의 멍에는 곧게 펼쳐질 것이다. 그의 손에는 속임수가 있으며, 마음으로 자신을 높이고, 속임수로 많은 이를 멸하며, 많은 이를 멸망시키려고 나설 것이다. 달걀처럼 그들을 손으로 으스러뜨릴 것이다.” 이어서 다니엘은 그 폭정의 기간도 알린다. 그때에는 성도들이 쫓겨날 것이다. 하나님께 정결한 제사를 드리는 이들이 그렇게 될 것이다. 그는 말한다. “한 이레의 절반에, 제사와 전제가 없어질 것이며, 성전에는 황폐하게 하는 가증한 것이 들어올 것이다. 정해진 때가 끝날 때까지, 황폐함 위에 종결이 주어질 것이다.” 한 이레의 절반은 삼 년 육 개월이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:645f882360279299279ff5b53080eac33c5b71f18ab5b3d8cf40d6bad37ee1e2"
        ],
        "text": "주님께서도 자신을 믿지 않는 이들에게 이렇게 말씀하셨다. “나는 내 아버지의 이름으로 왔지만, 너희는 나를 받아들이지 않았다. 다른 이가 자기 이름으로 오면, 너희는 그를 받아들일 것이다.” 여기서 다른 이란 적그리스도를 가리킨다. 그는 주님께 속하지 않기 때문이다. 그는 바로 불의한 재판관이기도 하다. 주님께서 말씀하신 재판관, “하나님을 두려워하지도 않고 사람을 존중하지도 않던” 자이다. 하나님을 잊은 과부가 그에게 달려간다. 곧 지상의 예루살렘이, 원수에게 보복해 달라고 달려간다. 그는 자신의 통치 때에 그 일을 할 것이다. 통치권을 그 도성으로 옮기고, 하나님의 성전에 앉아, 자신을 경배하는 이들을 속여, 자신이 그리스도인 것처럼 행할 것이다. 그래서 다니엘은 또 말한다. “거룩한 곳이 황폐해질 것이며, 죄가 제물로 주어졌고, 정의가 땅에 내던져졌으며, 그는 행하여 형통했다.” 가브리엘 천사는 그 환상을 풀어 주며, 바로 이 자에 관해 말했다. “그들의 통치가 끝날 무렵에 얼굴이 몹시 흉악한 왕이 일어날 것이다. 그는 수수께끼를 이해하고, 그 힘은 강하고 놀라울 것이다. 그는 파괴하고 뜻을 이루며 일을 행하고, 강한 자들과 거룩한 백성을 멸할 것이다. 그가 씌우는 목테의 멍에는 곧게 펼쳐질 것이다. 그의 손에는 속임수가 있으며, 마음으로 자신을 높이고, 속임수로 많은 이를 멸하며, 많은 이를 멸망시키려고 나설 것이다. 달걀처럼 그들을 손으로 으스러뜨릴 것이다.” 이어서 다니엘은 그 폭정의 기간도 알린다. 그때에는 성도들이 쫓겨날 것이다. 하나님께 정결한 제사를 드리는 이들이 그렇게 될 것이다. 그는 말한다. “한 이레의 절반에, 제사와 전제가 없어질 것이며, 성전에는 황폐하게 하는 가증한 것이 들어올 것이다. 정해진 때가 끝날 때까지, 황폐함 위에 종결이 주어질 것이다.” 한 이레의 절반은 삼 년 육 개월이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:231baf74a69763abb958add0ac5b098b10d694ed75c98306dca3639c20a3a895",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
      },
      "work_location": "5.h25.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:88191406bce8ffc98aba67c2991e6b539156172a820ae0c62d89b2990a626eec",
        "part_links": [
          [
            "sha256:17d83ec67f0b7822046594890354be0e3b9a10b97663011f87cc5582ba443467"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f7a0f9670cb6d4742110e9eee7c2fe86267163a237da254237323dc567117d26"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:ca589bfba06f8326e7d47dd3758d75ded854c50c6bddbbd62ac060fa017b23b6"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 25장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              393
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 4절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2562f2877473a85e47bb27ab1094672e2723932e661c05a0b145fb08894db314",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88191406bce8ffc98aba67c2991e6b539156172a820ae0c62d89b2990a626eec",
            "source_revision_id": "sha256:f7a0f9670cb6d4742110e9eee7c2fe86267163a237da254237323dc567117d26",
            "translation_revision_id": "sha256:ca589bfba06f8326e7d47dd3758d75ded854c50c6bddbbd62ac060fa017b23b6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fe1115fd838768d0aea6e75887f238895cf90d11f53b8ec43e0bfd3b985d218d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:88191406bce8ffc98aba67c2991e6b539156172a820ae0c62d89b2990a626eec",
            "source_revision_id": "sha256:f7a0f9670cb6d4742110e9eee7c2fe86267163a237da254237323dc567117d26",
            "translation_revision_id": "sha256:ca589bfba06f8326e7d47dd3758d75ded854c50c6bddbbd62ac060fa017b23b6"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2562f2877473a85e47bb27ab1094672e2723932e661c05a0b145fb08894db314",
          "sha256:fe1115fd838768d0aea6e75887f238895cf90d11f53b8ec43e0bfd3b985d218d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h25-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 25,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103525.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              393
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              5
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 25,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "body_scope": "Latin author text; printed section numbers and editorial footnotes stored separately",
            "normalization": [
              "ae_oe_ligatures_expanded",
              "line_break_words_joined",
              "footnote_markers_removed",
              "OCR_corrected_against_page_images"
            ],
            "observations": [
              "praemisit는 먼저 보내셨다는 채택 독법이다. 393쪽 각주 9는 promisit, 곧 약속하셨다는 교정을 제안한다.",
              "가브리엘은 다니엘의 환상을 해석하고 마리아에게 그리스도의 오심을 알린 동일한 천사로 연결된다. 이를 통해 예언자들을 보내신 하나님과 그리스도의 아버지가 같은 분이라는 논증을 마친다."
            ],
            "printed_pages": [
              393
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 25장 4절이다. 통상 25장 2-3절은 Harvey판 2절에 함께 실려 있고 Harvey판 3-4절은 통상 4-5절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0249a9d1ac809b12ddb3d34a6839cfe5a383c09a6509fa74e870fad61c20f23b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n406.jpg",
            "page_key": "2:393",
            "printed_page": 393,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:17d83ec67f0b7822046594890354be0e3b9a10b97663011f87cc5582ba443467",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ex quibus omnibus non tantum quae sunt apostasiae manifestantur, et quae sunt ejus, qui in se recapitulatur omnem diabolicum errorem; sed et quoniam unus et idem Deus Pater, qui a prophetis annuntiatus, a Christo autem manifestatus. Si enim quae a Daniele prophetata sunt de fine, Dominus comprobavit: Cum videritis, dicens, abominationem desolationis, quae dicta est per Danielem prophetam, Danieli autem angelus Gabriel exsolutionem visionum fecit: hic autem est archangelus Demiurgi, et hic idem Mariae evangelisavit manifestum adventum et incarnationem Christi; unus et idem Deus manifestissime ostenditur, qui prophetas misit, et Filium praemisit, et nos vocavit in agnitionem suam.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:f7a0f9670cb6d4742110e9eee7c2fe86267163a237da254237323dc567117d26",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ex quibus omnibus non tantum quae sunt apostasiae manifestantur, et quae sunt ejus, qui in se recapitulatur omnem diabolicum errorem; sed et quoniam unus et idem Deus Pater, qui a prophetis annuntiatus, a Christo autem manifestatus. Si enim quae a Daniele prophetata sunt de fine, Dominus comprobavit: Cum videritis, dicens, abominationem desolationis, quae dicta est per Danielem prophetam, Danieli autem angelus Gabriel exsolutionem visionum fecit: hic autem est archangelus Demiurgi, et hic idem Mariae evangelisavit manifestum adventum et incarnationem Christi; unus et idem Deus manifestissime ostenditur, qui prophetas misit, et Filium praemisit, et nos vocavit in agnitionem suam.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a2aa7ddb24132118bf42adcfe3819c92648ba100116b640ceb3994a12c6df45a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "praemisit는 먼저 보내셨다는 채택 독법이다. 393쪽 각주 9는 promisit, 곧 약속하셨다는 교정을 제안한다.",
          "가브리엘은 다니엘의 환상을 해석하고 마리아에게 그리스도의 오심을 알린 동일한 천사로 연결된다. 이를 통해 예언자들을 보내신 하나님과 그리스도의 아버지가 같은 분이라는 논증을 마친다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:17d83ec67f0b7822046594890354be0e3b9a10b97663011f87cc5582ba443467"
            ],
            "text": "이 모든 말씀에서 배교에 관한 일들뿐 아니라, 그자에 관한 일들도 드러난다. 그는 악마의 모든 오류를 자신 안에 하나로 모으는 자이다. 또 하나님 아버지께서 하나이며 동일한 분이심도 드러난다. 예언자들이 전한 그분을 그리스도께서 드러내셨다. 다니엘이 마지막 때에 관해 예언한 것을 주님께서 확증하셨기 때문이다. “너희가 황폐하게 하는 가증한 것을 보거든, 예언자 다니엘을 통해 전해진 그것을 보거든”이라고 말씀하셨다. 다니엘에게는 가브리엘 천사가 환상들을 해석해 주었다. 이 천사는 창조주의 대천사이며, 바로 그가 마리아에게 기쁜 소식을 전했다. 그리스도께서 드러나게 오심과 성육신의 소식이었다. 이처럼 하나님께서 하나이며 동일한 분이심이 매우 분명하게 드러난다. 그분께서 예언자들을 보내셨고, 아들을 먼저 보내셨으며, 우리가 자신을 알도록 부르셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:f7a0f9670cb6d4742110e9eee7c2fe86267163a237da254237323dc567117d26"
        ],
        "text": "이 모든 말씀에서 배교에 관한 일들뿐 아니라, 그자에 관한 일들도 드러난다. 그는 악마의 모든 오류를 자신 안에 하나로 모으는 자이다. 또 하나님 아버지께서 하나이며 동일한 분이심도 드러난다. 예언자들이 전한 그분을 그리스도께서 드러내셨다. 다니엘이 마지막 때에 관해 예언한 것을 주님께서 확증하셨기 때문이다. “너희가 황폐하게 하는 가증한 것을 보거든, 예언자 다니엘을 통해 전해진 그것을 보거든”이라고 말씀하셨다. 다니엘에게는 가브리엘 천사가 환상들을 해석해 주었다. 이 천사는 창조주의 대천사이며, 바로 그가 마리아에게 기쁜 소식을 전했다. 그리스도께서 드러나게 오심과 성육신의 소식이었다. 이처럼 하나님께서 하나이며 동일한 분이심이 매우 분명하게 드러난다. 그분께서 예언자들을 보내셨고, 아들을 먼저 보내셨으며, 우리가 자신을 알도록 부르셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:ca589bfba06f8326e7d47dd3758d75ded854c50c6bddbbd62ac060fa017b23b6",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
      },
      "work_location": "5.h25.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-25:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:aaea58ceb32e553eedf28aa36fe3175bc38b2bdf9a6676aa50145ed563fb5cff",
        "part_links": [
          [
            "sha256:b9c0aa6c7cf7e3bf0bbd910ff49a5c2a01bae14fcfb687f1c41cf23b1c8eb67b",
            "sha256:08a219ac64275786ee96c8cf7e2e536738998366aa57686094ca3698da283d96"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5930004d5ccf11c14beee59506241d3932c15fb3f698049202c6ccfafc8b5bdf"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:840b58ff84aeb0a796d3f2390ce6959c4483b016124cf84b1077d785f3b5c321"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 26장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              394,
              395
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 1절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:770710d88c945b93dbc99809748196158ffa3bb2a239717a46fe1d55c4cc674a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aaea58ceb32e553eedf28aa36fe3175bc38b2bdf9a6676aa50145ed563fb5cff",
            "source_revision_id": "sha256:5930004d5ccf11c14beee59506241d3932c15fb3f698049202c6ccfafc8b5bdf",
            "translation_revision_id": "sha256:840b58ff84aeb0a796d3f2390ce6959c4483b016124cf84b1077d785f3b5c321"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:39a9d2459c3d8bb3bd7714eb256ec5ec5bb7c2fc0ddabf1583f4b66b22f07c96",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:aaea58ceb32e553eedf28aa36fe3175bc38b2bdf9a6676aa50145ed563fb5cff",
            "source_revision_id": "sha256:5930004d5ccf11c14beee59506241d3932c15fb3f698049202c6ccfafc8b5bdf",
            "translation_revision_id": "sha256:840b58ff84aeb0a796d3f2390ce6959c4483b016124cf84b1077d785f3b5c321"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:770710d88c945b93dbc99809748196158ffa3bb2a239717a46fe1d55c4cc674a",
          "sha256:39a9d2459c3d8bb3bd7714eb256ec5ec5bb7c2fc0ddabf1583f4b66b22f07c96"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              394,
              395
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "Domini discipulis는 주님의 제자들에게라는 여격이다.",
              "다니엘 인용에는 쇠의 뿌리와 구운 진흙이라는 표현이 있다. 395쪽 주석 4는 testo가 본문에 채택된 경위를 설명한다."
            ],
            "printed_pages": [
              394,
              395
            ],
            "printed_texts": [
              "Johannes Domini discipulis",
              "una hora",
              "a radice ferrea",
              "testo",
              "testum"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 1절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7a48e55d4794e1a1fedeab4019574fea9bd4d200a27ae6abc737f4c39d8cffa8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n407.jpg",
            "page_key": "2:394",
            "printed_page": 394,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:b9c0aa6c7cf7e3bf0bbd910ff49a5c2a01bae14fcfb687f1c41cf23b1c8eb67b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Manifestius adhuc etiam de novissimo tempore, et de his qui sunt in eo decem regibus, in quos dividetur quod nunc regnat imperium, significavit Johannes Domini discipulis in Apocalypsi, edisserens quae fuerint decem cornua, quae a Daniele visa sunt, dicens sic dictum esse sibi: Et decem cornua quae vidisti, decem reges sunt, qui regnum nondum acceperunt, sed potestatem quasi reges una hora accipient cum bestia. Hi unam sententiam habent, et virtutem et potestatem suam bestiae dant. Hi cum agno pugnabunt, et agnus vincet eos, quoniam Dominus Dominorum est, et Rex Regum. Manifestum est itaque, quoniam ex his tres interficiet ille qui venturus est, et reliqui subjicientur ei, et ipse octavus in eis: et vastabunt Babylonem, et comburent eam igni, et dabunt regnum suum bestiae, et effugabunt Ecclesiam: post deinde ab adventu Domini nostri destruentur. Quoniam enim oportet dividi regnum, et sic deperire, Dominus ait: Omne regnum divisum in se, desolabitur: et omnis civitas vel domus divisa in se, non stabit. Dividi igitur et regnum, et civitatem, et domum oportet in decem: et propterea jam partitionem et divisionem praefiguravit. Et diligenter",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "90818a6eca31e5c81345ff1636101289fe27f75e61ec64535dfeba6ec289c17c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n408.jpg",
            "page_key": "2:395",
            "printed_page": 395,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:08a219ac64275786ee96c8cf7e2e536738998366aa57686094ca3698da283d96",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Daniel finem quarti regni digitos ait pedum esse ejus imaginis, quae a Nabuchodonosor visa est, in quos venit lapis sine manibus praecisus, et quemadmodum ipse ait: Pedes pars quidem aliqua ferrea, et pars aliqua fictilis, quoadusque abscissus est lapis sine manibus, et percussit imaginem in pedes ferreos et fictiles, et comminuit eos usque ad finem. Post deinde in exsolutione ait: Et quoniam vidisti pedes et digitos, partem quidem fictilem, partem autem ferream, regnum divisum erit, et a radice ferrea erit in eo, quemadmodum vidisti ferrum commixtum testo. Et digiti pedum pars quidem aliqua ferrea, pars autem aliqua fictilis. Ergo decem digiti pedum, hi sunt decem reges, in quibus dividetur regnum: ex quibus quidam quidem fortes et agiles, sive efficaces; alii autem pigri et inutiles erunt, et non consentient; quemadmodum et Daniel ait: Pars aliqua regni erit fortis, et ab ipsa pars erit minuta. Quoniam vidisti ferrum commixtum testo, commixtiones erunt in semine hominum, et non erunt adjuncti invicem, quemadmodum ferrum non commiscetur cum testo. Et quoniam finis fiet, inquit: Et in diebus regum illorum excitabit Deus coeli regnum, quod in aeternum non corrumpetur, et regnum ejus alteri populo non relinquetur. Comminuet et ventilabit omnia regna, et ipsum exaltabitur in aeternum. Quemadmodum vidisti, quoniam de monte praecisus est lapis sine manibus, et comminuit testum, ferrum, et aeramentum, et argentum, et aurum; Deus magnus significavit regi, quae futura sunt post haec: et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5930004d5ccf11c14beee59506241d3932c15fb3f698049202c6ccfafc8b5bdf",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Manifestius adhuc etiam de novissimo tempore, et de his qui sunt in eo decem regibus, in quos dividetur quod nunc regnat imperium, significavit Johannes Domini discipulis in Apocalypsi, edisserens quae fuerint decem cornua, quae a Daniele visa sunt, dicens sic dictum esse sibi: Et decem cornua quae vidisti, decem reges sunt, qui regnum nondum acceperunt, sed potestatem quasi reges una hora accipient cum bestia. Hi unam sententiam habent, et virtutem et potestatem suam bestiae dant. Hi cum agno pugnabunt, et agnus vincet eos, quoniam Dominus Dominorum est, et Rex Regum. Manifestum est itaque, quoniam ex his tres interficiet ille qui venturus est, et reliqui subjicientur ei, et ipse octavus in eis: et vastabunt Babylonem, et comburent eam igni, et dabunt regnum suum bestiae, et effugabunt Ecclesiam: post deinde ab adventu Domini nostri destruentur. Quoniam enim oportet dividi regnum, et sic deperire, Dominus ait: Omne regnum divisum in se, desolabitur: et omnis civitas vel domus divisa in se, non stabit. Dividi igitur et regnum, et civitatem, et domum oportet in decem: et propterea jam partitionem et divisionem praefiguravit. Et diligenter Daniel finem quarti regni digitos ait pedum esse ejus imaginis, quae a Nabuchodonosor visa est, in quos venit lapis sine manibus praecisus, et quemadmodum ipse ait: Pedes pars quidem aliqua ferrea, et pars aliqua fictilis, quoadusque abscissus est lapis sine manibus, et percussit imaginem in pedes ferreos et fictiles, et comminuit eos usque ad finem. Post deinde in exsolutione ait: Et quoniam vidisti pedes et digitos, partem quidem fictilem, partem autem ferream, regnum divisum erit, et a radice ferrea erit in eo, quemadmodum vidisti ferrum commixtum testo. Et digiti pedum pars quidem aliqua ferrea, pars autem aliqua fictilis. Ergo decem digiti pedum, hi sunt decem reges, in quibus dividetur regnum: ex quibus quidam quidem fortes et agiles, sive efficaces; alii autem pigri et inutiles erunt, et non consentient; quemadmodum et Daniel ait: Pars aliqua regni erit fortis, et ab ipsa pars erit minuta. Quoniam vidisti ferrum commixtum testo, commixtiones erunt in semine hominum, et non erunt adjuncti invicem, quemadmodum ferrum non commiscetur cum testo. Et quoniam finis fiet, inquit: Et in diebus regum illorum excitabit Deus coeli regnum, quod in aeternum non corrumpetur, et regnum ejus alteri populo non relinquetur. Comminuet et ventilabit omnia regna, et ipsum exaltabitur in aeternum. Quemadmodum vidisti, quoniam de monte praecisus est lapis sine manibus, et comminuit testum, ferrum, et aeramentum, et argentum, et aurum; Deus magnus significavit regi, quae futura sunt post haec: et verum est somnium, et fidelis interpretatio ejus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "adbffdf20bd821a209b74587e4fb84429c148fcf968b3b3028dfbfec5c9eff19",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "주님의 제자들에게는 Domini discipulis를 옮긴 말이다. 이 문장에서 요한은 묵시록으로 제자들에게 마지막 때의 일을 알려 주는 주어다.",
          "열 왕, 그 가운데 죽임당할 셋, 여덟째가 될 자를 구별한다. 한 시간은 계시록 인용의 una hora에 해당한다.",
          "손으로 깎지 않은 돌을 그리스도로 읽는 다니엘 해석이 이어진다. 다니엘 인용에는 쇠의 뿌리, 구운 진흙, 사람의 씨를 통한 혼합이라는 표현이 있다.",
          "구운 진흙은 testo와 testum을 옮긴 말이다. 395쪽 주석 4는 사본의 다른 형태와 편집 본문의 독법을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:b9c0aa6c7cf7e3bf0bbd910ff49a5c2a01bae14fcfb687f1c41cf23b1c8eb67b",
              "sha256:08a219ac64275786ee96c8cf7e2e536738998366aa57686094ca3698da283d96"
            ],
            "text": "요한은 주님의 제자들에게 묵시록에서 마지막 때와 지금 지배하는 제국이 나뉘어 속하게 될 그때의 열 왕에 관해 더욱 분명하게 알려 주었다. 다니엘이 본 열 뿔이 무엇인지 설명하면서, 자신에게 다음과 같이 말씀이 주어졌다고 한다. “네가 본 열 뿔은 열 왕이다. 그들은 아직 나라를 받지 못했지만, 짐승과 함께 한 시간 동안 왕처럼 권세를 받을 것이다. 그들은 한 뜻을 품고, 자신들의 힘과 권세를 짐승에게 준다. 그들이 어린양과 싸울 것이나, 어린양이 그들을 이길 것이다. 그분은 주들의 주님이며 왕들의 왕이시기 때문이다.” 그러므로 다음은 분명하다. 장차 올 자가 이들 가운데 셋을 죽일 것이며, 나머지는 그에게 굴복할 것이고, 그 자신이 그들 가운데 여덟째가 될 것이다. 그들은 바빌론을 황폐하게 하고 불로 태울 것이며, 자기들의 나라를 짐승에게 주고 교회를 쫓아낼 것이다. 그 뒤 우리 주님께서 오시면 그들은 멸망할 것이다. 나라가 나뉘어야 하고 그렇게 멸망해야 한다고 주님께서 말씀하셨다. “어느 나라든 내부에서 갈라지면 황폐해질 것이며, 어느 도시나 집이든 내부에서 갈라지면 서지 못할 것이다.” 그러므로 나라와 도시와 집은 열로 나뉘어야 한다. 그래서 주님은 이미 그 분할과 분열을 미리 나타내셨다. 다니엘도 정확하게 말한다. 넷째 나라의 마지막은 네부카드네자르가 본 그 형상의 발가락들이며, 손으로 깎지 않은 돌이 그 발가락들에 부딪혔다. 그 자신이 이렇게 말한다. “발은 한 부분은 쇠이고 한 부분은 진흙이었는데, 마침내 손으로 깎지 않은 돌이 떨어져 나와 쇠와 진흙으로 된 그 형상의 발을 쳐서 완전히 부수었다.” 그 뒤 해석하면서 말한다. “네가 본 발과 발가락들이 한 부분은 진흙이고 한 부분은 쇠였으니, 나라는 나뉠 것이다. 네가 쇠가 구운 진흙과 섞인 것을 본 것처럼, 그 나라 안에는 쇠의 뿌리에서 나온 것이 있을 것이다. 발가락들도 한 부분은 쇠이고, 한 부분은 진흙이다.” 그러므로 열 발가락은 바로 열 왕이며, 나라가 나뉘어 그들에게 속할 것이다. 그들 가운데 어떤 이들은 강하고 민첩하며, 달리 말하면 유능할 것이고, 다른 이들은 게으르고 쓸모없을 것이며, 서로 뜻이 맞지 않을 것이다. 다니엘도 이렇게 말한다. “그 나라의 한 부분은 강할 것이며, 다른 부분은 그 나라에서 부서져 나갈 것이다. 네가 쇠가 구운 진흙과 섞인 것을 본 것처럼, 사람의 씨를 통해 뒤섞일 것이다. 쇠가 구운 진흙과 섞이지 않는 것처럼, 그들은 서로 결합하지 못할 것이다.” 끝이 올 것을 두고 그는 말한다. “그 왕들의 시대에 하늘의 하나님께서 한 나라를 일으키실 것이며, 그 나라는 영원히 무너지지 않을 것이다. 그분의 나라는 다른 백성에게 넘겨지지 않을 것이다. 그 나라는 모든 나라를 부수고 흩어 버릴 것이며, 그 자체는 영원히 높아질 것이다. 네가 보았듯이 손으로 깎지 않은 돌이 산에서 떨어져 나와 구운 진흙과 쇠와 구리와 은과 금을 부수었다. 위대하신 하나님께서 이 뒤에 일어날 일들을 왕에게 알려 주셨다. 그 꿈은 참되며, 그 해석은 믿을 만하다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5930004d5ccf11c14beee59506241d3932c15fb3f698049202c6ccfafc8b5bdf"
        ],
        "text": "요한은 주님의 제자들에게 묵시록에서 마지막 때와 지금 지배하는 제국이 나뉘어 속하게 될 그때의 열 왕에 관해 더욱 분명하게 알려 주었다. 다니엘이 본 열 뿔이 무엇인지 설명하면서, 자신에게 다음과 같이 말씀이 주어졌다고 한다. “네가 본 열 뿔은 열 왕이다. 그들은 아직 나라를 받지 못했지만, 짐승과 함께 한 시간 동안 왕처럼 권세를 받을 것이다. 그들은 한 뜻을 품고, 자신들의 힘과 권세를 짐승에게 준다. 그들이 어린양과 싸울 것이나, 어린양이 그들을 이길 것이다. 그분은 주들의 주님이며 왕들의 왕이시기 때문이다.” 그러므로 다음은 분명하다. 장차 올 자가 이들 가운데 셋을 죽일 것이며, 나머지는 그에게 굴복할 것이고, 그 자신이 그들 가운데 여덟째가 될 것이다. 그들은 바빌론을 황폐하게 하고 불로 태울 것이며, 자기들의 나라를 짐승에게 주고 교회를 쫓아낼 것이다. 그 뒤 우리 주님께서 오시면 그들은 멸망할 것이다. 나라가 나뉘어야 하고 그렇게 멸망해야 한다고 주님께서 말씀하셨다. “어느 나라든 내부에서 갈라지면 황폐해질 것이며, 어느 도시나 집이든 내부에서 갈라지면 서지 못할 것이다.” 그러므로 나라와 도시와 집은 열로 나뉘어야 한다. 그래서 주님은 이미 그 분할과 분열을 미리 나타내셨다. 다니엘도 정확하게 말한다. 넷째 나라의 마지막은 네부카드네자르가 본 그 형상의 발가락들이며, 손으로 깎지 않은 돌이 그 발가락들에 부딪혔다. 그 자신이 이렇게 말한다. “발은 한 부분은 쇠이고 한 부분은 진흙이었는데, 마침내 손으로 깎지 않은 돌이 떨어져 나와 쇠와 진흙으로 된 그 형상의 발을 쳐서 완전히 부수었다.” 그 뒤 해석하면서 말한다. “네가 본 발과 발가락들이 한 부분은 진흙이고 한 부분은 쇠였으니, 나라는 나뉠 것이다. 네가 쇠가 구운 진흙과 섞인 것을 본 것처럼, 그 나라 안에는 쇠의 뿌리에서 나온 것이 있을 것이다. 발가락들도 한 부분은 쇠이고, 한 부분은 진흙이다.” 그러므로 열 발가락은 바로 열 왕이며, 나라가 나뉘어 그들에게 속할 것이다. 그들 가운데 어떤 이들은 강하고 민첩하며, 달리 말하면 유능할 것이고, 다른 이들은 게으르고 쓸모없을 것이며, 서로 뜻이 맞지 않을 것이다. 다니엘도 이렇게 말한다. “그 나라의 한 부분은 강할 것이며, 다른 부분은 그 나라에서 부서져 나갈 것이다. 네가 쇠가 구운 진흙과 섞인 것을 본 것처럼, 사람의 씨를 통해 뒤섞일 것이다. 쇠가 구운 진흙과 섞이지 않는 것처럼, 그들은 서로 결합하지 못할 것이다.” 끝이 올 것을 두고 그는 말한다. “그 왕들의 시대에 하늘의 하나님께서 한 나라를 일으키실 것이며, 그 나라는 영원히 무너지지 않을 것이다. 그분의 나라는 다른 백성에게 넘겨지지 않을 것이다. 그 나라는 모든 나라를 부수고 흩어 버릴 것이며, 그 자체는 영원히 높아질 것이다. 네가 보았듯이 손으로 깎지 않은 돌이 산에서 떨어져 나와 구운 진흙과 쇠와 구리와 은과 금을 부수었다. 위대하신 하나님께서 이 뒤에 일어날 일들을 왕에게 알려 주셨다. 그 꿈은 참되며, 그 해석은 믿을 만하다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:840b58ff84aeb0a796d3f2390ce6959c4483b016124cf84b1077d785f3b5c321",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
      },
      "work_location": "5.h26.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:94ff299c27651fc1547e94adc1f2db5f05317a1ee4e760d7601b0b693d93e439",
        "part_links": [
          [
            "sha256:17f2a0372dee15f705ab2d5c730371044a4cd4594c10fc31b6a298dd0248186a",
            "sha256:f27b8a10137975180224fbaef6ca5369229aaec0bf7f4820c64a9330aa9486cd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7675a4121dd81b3347e6f3a20191a532bf049bfdfa2f0ac292b9a930147ab0ec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:81f7a05211d948ea1a465ff592de831fc5bd17d2e122666ba6959701c2147ea1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 26장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              395,
              396
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quasi latens Deum.",
            "source_start": "Si ergo Deus magnus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 2절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ef42b91efe68ae1c3a04e765db9669bc7ca41d1b2b9258fbe1d16299bc349535",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94ff299c27651fc1547e94adc1f2db5f05317a1ee4e760d7601b0b693d93e439",
            "source_revision_id": "sha256:7675a4121dd81b3347e6f3a20191a532bf049bfdfa2f0ac292b9a930147ab0ec",
            "translation_revision_id": "sha256:81f7a05211d948ea1a465ff592de831fc5bd17d2e122666ba6959701c2147ea1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8853c0816e91df4cabfe7f893c3f8bde291f866cce9a089f0f4d2dcbe92d18d0",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:94ff299c27651fc1547e94adc1f2db5f05317a1ee4e760d7601b0b693d93e439",
            "source_revision_id": "sha256:7675a4121dd81b3347e6f3a20191a532bf049bfdfa2f0ac292b9a930147ab0ec",
            "translation_revision_id": "sha256:81f7a05211d948ea1a465ff592de831fc5bd17d2e122666ba6959701c2147ea1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ef42b91efe68ae1c3a04e765db9669bc7ca41d1b2b9258fbe1d16299bc349535",
          "sha256:8853c0816e91df4cabfe7f893c3f8bde291f866cce9a089f0f4d2dcbe92d18d0"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              395,
              396
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "quasi latens Deum.",
            "source_start": "Si ergo Deus magnus",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "영원한 나라에 이어 의인들의 부활이라는 동격적 설명이 온다.",
              "396쪽 주석 2는 et가 Arundelianus의 독법에 따라 추가되었다고 설명한다."
            ],
            "printed_pages": [
              395,
              396
            ],
            "printed_texts": [
              "quae est justorum resurrectio",
              "et qui ignem aeternum praeparavit omni apostasiae"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 2절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "90818a6eca31e5c81345ff1636101289fe27f75e61ec64535dfeba6ec289c17c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n408.jpg",
            "page_key": "2:395",
            "printed_page": 395,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:17f2a0372dee15f705ab2d5c730371044a4cd4594c10fc31b6a298dd0248186a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si ergo Deus magnus significavit per Danielem futura, et per Filium confirmavit; et Christus est lapis, qui praecisus est sine manibus, qui destruet temporalia regna, et aeternum inducet, quae est justorum resurrectio; Resuscitabit, ait, Deus coeli regnum, quod in aeternum nunquam corrumpetur, confutati resipiscant qui Demiurgum respuunt, et non consentiunt ab eo Patre praemissos prophetas, a quo et Dominus venit; sed asseverant ex differentibus virtutibus factas esse prophetias. Quae enim a Demiurgo praedicta sunt similiter per omnes prophetas, haec Christus in fine",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "8eebf0df0d92da83e68973fb16ad85f48d6c5ad8e3e74f352bb970664d641cd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n409.jpg",
            "page_key": "2:396",
            "printed_page": 396,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:f27b8a10137975180224fbaef6ca5369229aaec0bf7f4820c64a9330aa9486cd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "perfecit, ministrans Patris sui voluntati, et adimplens secundum humanum genus dispositiones. Qui ergo blasphemant Demiurgum, vel ipsis verbis et manifeste, quemadmodum qui a Marcione sunt; vel secundum eversionem sententiae, quemadmodum qui a Valentino sunt, et omnes qui falso dicuntur esse Gnostici; organa Satanae ab omnibus Deum colentibus cognoscantur esse, per quos Satanas nunc, et non ante, visus est maledicere Deo, et qui ignem aeternum praeparavit omni apostasiae. Nam ipse per semetipsum nude non audebat blasphemare suum Dominum; quemadmodum et initio per serpentem seduxit hominem, quasi latens Deum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7675a4121dd81b3347e6f3a20191a532bf049bfdfa2f0ac292b9a930147ab0ec",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si ergo Deus magnus significavit per Danielem futura, et per Filium confirmavit; et Christus est lapis, qui praecisus est sine manibus, qui destruet temporalia regna, et aeternum inducet, quae est justorum resurrectio; Resuscitabit, ait, Deus coeli regnum, quod in aeternum nunquam corrumpetur, confutati resipiscant qui Demiurgum respuunt, et non consentiunt ab eo Patre praemissos prophetas, a quo et Dominus venit; sed asseverant ex differentibus virtutibus factas esse prophetias. Quae enim a Demiurgo praedicta sunt similiter per omnes prophetas, haec Christus in fine perfecit, ministrans Patris sui voluntati, et adimplens secundum humanum genus dispositiones. Qui ergo blasphemant Demiurgum, vel ipsis verbis et manifeste, quemadmodum qui a Marcione sunt; vel secundum eversionem sententiae, quemadmodum qui a Valentino sunt, et omnes qui falso dicuntur esse Gnostici; organa Satanae ab omnibus Deum colentibus cognoscantur esse, per quos Satanas nunc, et non ante, visus est maledicere Deo, et qui ignem aeternum praeparavit omni apostasiae. Nam ipse per semetipsum nude non audebat blasphemare suum Dominum; quemadmodum et initio per serpentem seduxit hominem, quasi latens Deum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "347e1c6dfb0e1ad564d0282b6ae13385b98da0971fc0aaaabd5d5f2bb4880baa",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "영원한 나라에 이어 의인들의 부활이 설명으로 붙는다. 일시적인 나라들과 영원한 나라를 대조하는 문맥이다.",
          "창조주는 Demiurgus, 권능들은 virtutes에 해당한다. 서로 다른 권능들에서 예언들이 나왔다는 주장은 이레나이오스가 비판하는 이들의 견해다.",
          "뜻을 뒤집어서라는 말은 secundum eversionem sententiae를 옮겼다. 마르키온 추종자들의 명시적인 모독과 발렌티누스 추종자들의 의미 변형을 구별한다.",
          "뱀을 통한 유혹과 후대의 사람들을 통한 모독에는 사탄이 다른 행위자를 도구로 삼는다는 연결이 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:17f2a0372dee15f705ab2d5c730371044a4cd4594c10fc31b6a298dd0248186a",
              "sha256:f27b8a10137975180224fbaef6ca5369229aaec0bf7f4820c64a9330aa9486cd"
            ],
            "text": "그러므로 위대하신 하나님께서 다니엘을 통해 장래의 일들을 알려 주시고 아들을 통해 확증하셨으며, 그리스도께서 손으로 깎지 않은 돌이시고, 그분께서 일시적인 나라들을 무너뜨리고 영원한 나라를 세우실 것이라면, 곧 의인들의 부활이 이루어질 것이라면, 그가 말한 대로 “하늘의 하나님께서 영원히 결코 무너지지 않을 나라를 일으키실 것”이라면, 창조주를 배척하고, 주님께서 오신 바로 그 아버지께서 예언자들을 미리 보내셨음을 인정하지 않으며, 예언들이 서로 다른 권능들로부터 나왔다고 주장하는 자들은 이 반박을 듣고 정신을 차려야 한다. 창조주께서 모든 예언자를 통해 한결같이 예고하신 일들을 그리스도께서 마지막에 이루셨으며, 자기 아버지의 뜻을 섬기시고 인류를 위한 경륜들을 완성하셨기 때문이다. 마르키온에게 속한 자들처럼 말 자체로 드러내 놓고든, 발렌티누스에게 속한 자들과 영지주의자라고 거짓되이 불리는 모든 자들처럼 뜻을 뒤집어서든, 창조주를 모독하는 자들은 하나님을 섬기는 모든 사람에게 사탄의 도구들로 알려져야 한다. 그들을 통해 사탄이 전에는 하지 못했던 저주를 이제 하는 모습이 드러났으니, 온갖 배교에 대해 영원한 불을 마련하신 하나님을 저주하는 것이다. 사탄 자신은 드러내 놓고 직접 자기 주님을 모독할 엄두를 내지 못했기 때문이다. 처음에도 그는 뱀을 통해 사람을 속였으며, 마치 하나님을 피해 숨어 있는 듯했다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7675a4121dd81b3347e6f3a20191a532bf049bfdfa2f0ac292b9a930147ab0ec"
        ],
        "text": "그러므로 위대하신 하나님께서 다니엘을 통해 장래의 일들을 알려 주시고 아들을 통해 확증하셨으며, 그리스도께서 손으로 깎지 않은 돌이시고, 그분께서 일시적인 나라들을 무너뜨리고 영원한 나라를 세우실 것이라면, 곧 의인들의 부활이 이루어질 것이라면, 그가 말한 대로 “하늘의 하나님께서 영원히 결코 무너지지 않을 나라를 일으키실 것”이라면, 창조주를 배척하고, 주님께서 오신 바로 그 아버지께서 예언자들을 미리 보내셨음을 인정하지 않으며, 예언들이 서로 다른 권능들로부터 나왔다고 주장하는 자들은 이 반박을 듣고 정신을 차려야 한다. 창조주께서 모든 예언자를 통해 한결같이 예고하신 일들을 그리스도께서 마지막에 이루셨으며, 자기 아버지의 뜻을 섬기시고 인류를 위한 경륜들을 완성하셨기 때문이다. 마르키온에게 속한 자들처럼 말 자체로 드러내 놓고든, 발렌티누스에게 속한 자들과 영지주의자라고 거짓되이 불리는 모든 자들처럼 뜻을 뒤집어서든, 창조주를 모독하는 자들은 하나님을 섬기는 모든 사람에게 사탄의 도구들로 알려져야 한다. 그들을 통해 사탄이 전에는 하지 못했던 저주를 이제 하는 모습이 드러났으니, 온갖 배교에 대해 영원한 불을 마련하신 하나님을 저주하는 것이다. 사탄 자신은 드러내 놓고 직접 자기 주님을 모독할 엄두를 내지 못했기 때문이다. 처음에도 그는 뱀을 통해 사람을 속였으며, 마치 하나님을 피해 숨어 있는 듯했다.",
        "translation_revision_id": "sha256:81f7a05211d948ea1a465ff592de831fc5bd17d2e122666ba6959701c2147ea1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
      },
      "work_location": "5.h26.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:9be528f98d77eeec4973cf78572ae64dccaf9db3de7433126106b5fc05269266",
        "part_links": [
          [
            "sha256:39feeb7367dfbf957516ef9a23dc11516159c7e60daf8ec7ee73e8153cddc53d",
            "sha256:41ee8d673e5cbed4ad319218f5030dcbd9427aebaad80c109b0f76a6af73587c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a6c7e938af3c3a6dffc604cb99c5c96ef3303e27bd2b39244c997716a4aec5e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:9c643207cbb832cf879641c433f0cb532401402166c8e3afd81f0db34ae9b923"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 26장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              396,
              397
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "aut etiam consentientem omnibus peccatis.",
            "source_start": "Bene Justinus dixit,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              397
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "in eo quod non judicet.",
            "source_start": "Si enim non judicat pater,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 3절이다. 통상 26장 2절 후반과 27장 1절 앞부분을 포함한다. 통상 27장 1절은 Si enim non judicat pater에서 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:30a10d5960a2d0ecf4f4f71294486f2f06545001e8fdd5e587fcd50ec5725674",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9be528f98d77eeec4973cf78572ae64dccaf9db3de7433126106b5fc05269266",
            "source_revision_id": "sha256:5a6c7e938af3c3a6dffc604cb99c5c96ef3303e27bd2b39244c997716a4aec5e",
            "translation_revision_id": "sha256:9c643207cbb832cf879641c433f0cb532401402166c8e3afd81f0db34ae9b923"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:9da40d5e1e887fa06cbd100a803848a4e3c929e083fdf423e96177c08dc7f05f",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:9be528f98d77eeec4973cf78572ae64dccaf9db3de7433126106b5fc05269266",
            "source_revision_id": "sha256:5a6c7e938af3c3a6dffc604cb99c5c96ef3303e27bd2b39244c997716a4aec5e",
            "translation_revision_id": "sha256:9c643207cbb832cf879641c433f0cb532401402166c8e3afd81f0db34ae9b923"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:30a10d5960a2d0ecf4f4f71294486f2f06545001e8fdd5e587fcd50ec5725674",
          "sha256:9da40d5e1e887fa06cbd100a803848a4e3c929e083fdf423e96177c08dc7f05f"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h26-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 26,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103526.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              396,
              397
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 2,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              2
            ],
            "source_end": "aut etiam consentientem omnibus peccatis.",
            "source_start": "Bene Justinus dixit,",
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              397
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "in eo quod non judicet.",
            "source_start": "Si enim non judicat pater,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 26,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 Christi와 Deum을 갖는다. 병렬 그리스어는 αὐτοῦ와 Κύριον을 갖는다.",
              "396쪽 주석 5에 따르면 그리스어 인용의 앞부분은 에우세비오스에서, κατάκρισιν 이후는 공서신 카테나에서 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              396,
              397
            ],
            "printed_texts": [
              "Christi et Apostolorum ejus",
              "Deum",
              "Spiritum vitae",
              "contrarius"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "edition_attribution": "Eus. H. E. IV. 18; Cat. in Epp. Cath. ed. Cramer p. 81.",
            "observations": [
              "유스티누스의 말을 인용하는 구간이다. 396쪽 주석 4는 유스티누스의 어느 저작에서 가져왔는지 미상이라고 설명한다.",
              "에우세비오스 인용은 κατάκρισιν에서 끝나고 이후는 카테나 인용으로 이어진다. 397쪽 주석 1에는 카테나의 추가 문장이 실려 있다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 396,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Καλῶς ὁ Ἰουστῖνος ἔφη, ὅτι πρὸ μὲν τῆς τοῦ Κυρίου παρουσίας οὐδέποτε ἐτόλμησεν ὁ σατανᾶς βλασφημῆσαι τὸν Θεὸν, ἅτε μηδέπω εἰδὼς αὐτοῦ τὴν κατάκρισιν· διὰ τὸ ἐν παραβολαῖς καὶ ἀλληγορίαις κεῖσθαι· μετὰ δὲ τὴν παρουσίαν τοῦ Κυρίου ἐκ τῶν λόγων αὐτοῦ καὶ τῶν ἀποστόλων μαθὼν ἀναφανδὸν, ὅτι πῦρ αἰώνιον αὐτῷ ἡτοίμασται"
              },
              {
                "printed_page": 397,
                "printed_volume": 2,
                "text": "κατ᾽ ἰδίαν γνώμην ἀποστάντι τοῦ Θεοῦ, καὶ πᾶσι τοῖς ἀμετανοήτως παραμείνασι ἐν τῇ ἀποστασίᾳ, διὰ τῶν τοιούτων ἀνθρώπων βλασφημεῖ τὸν τὴν κρίσιν ἐπάγοντα Κύριον, ὡς ἤδη κατακεκριμένος, καὶ τὴν ἁμαρτίαν τῆς ἰδίας ἀποστασίας τῷ ἐκτικότι αὐτὸν ἀποκαλεῖ, ἀλλ᾽ οὐ τῇ ἰδίᾳ αὐθαιρέτῳ γνώμῃ· ὡς καὶ οἱ παραβαίνοντες τοὺς νόμους, ἔπειτα δίκας διδόντες, αἰτιῶνται τοὺς νομοθέτας, ἀλλ᾽ οὐχ ἑαυτούς."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_from_Eusebius_and_Catena_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 26장 3절이다. 통상 26장 2절 후반과 27장 1절 앞부분을 포함한다. 통상 27장 1절은 Si enim non judicat pater에서 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "8eebf0df0d92da83e68973fb16ad85f48d6c5ad8e3e74f352bb970664d641cd7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n409.jpg",
            "page_key": "2:396",
            "printed_page": 396,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:39feeb7367dfbf957516ef9a23dc11516159c7e60daf8ec7ee73e8153cddc53d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Bene Justinus dixit, quoniam ante Domini adventum nunquam ausus est Satanas blasphemare Deum, quippe nondum sciens suam damnationem: quoniam et in parabolis, et allegoriis, a prophetis de eo sic dictum est. Post autem adventum Domini ex sermonibus Christi et Apostolorum ejus discens manifeste, quoniam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "2ccf63049a6c2adce4bd952bb8247ef36e78cc3cad5b785f2e8357e607e2c3a6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n410.jpg",
            "page_key": "2:397",
            "printed_page": 397,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:41ee8d673e5cbed4ad319218f5030dcbd9427aebaad80c109b0f76a6af73587c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ignis aeternus ei praeparatus est ex sua voluntate abscedenti a Deo, et omnibus qui sine poenitentia perseverant in apostasia: per hujusmodi homines blasphemat eum Deum, qui judicium importat, quasi jam condemnatus, et peccatum suae apostasiae conditori suo imputat, et non suae voluntati et sententiae: quemadmodum et qui supergrediuntur leges, et postea poenas dant, queruntur de legislatoribus, sed non de semetipsis. Sic autem et hi diabolico spiritu pleni, innumeras accusationes inferunt factori nostro, qui et Spiritum vitae nobis donaverit, et legem omnibus aptam posuerit; et nolunt justum esse judicium Dei. Quapropter et alterum quendam excogitant patrem, neque curantem, neque providentem eorum quae sunt erga nos, aut etiam consentientem omnibus peccatis. Si enim non judicat pater, aut non pertinet ad eum, aut consentit his quae fiunt omnibus: et si non judicat, omnes in aequo erunt, et in eodem dinumerabuntur statu. Supervacuus ergo erit adventus Christi, et contrarius, in eo quod non judicet.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5a6c7e938af3c3a6dffc604cb99c5c96ef3303e27bd2b39244c997716a4aec5e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Bene Justinus dixit, quoniam ante Domini adventum nunquam ausus est Satanas blasphemare Deum, quippe nondum sciens suam damnationem: quoniam et in parabolis, et allegoriis, a prophetis de eo sic dictum est. Post autem adventum Domini ex sermonibus Christi et Apostolorum ejus discens manifeste, quoniam ignis aeternus ei praeparatus est ex sua voluntate abscedenti a Deo, et omnibus qui sine poenitentia perseverant in apostasia: per hujusmodi homines blasphemat eum Deum, qui judicium importat, quasi jam condemnatus, et peccatum suae apostasiae conditori suo imputat, et non suae voluntati et sententiae: quemadmodum et qui supergrediuntur leges, et postea poenas dant, queruntur de legislatoribus, sed non de semetipsis. Sic autem et hi diabolico spiritu pleni, innumeras accusationes inferunt factori nostro, qui et Spiritum vitae nobis donaverit, et legem omnibus aptam posuerit; et nolunt justum esse judicium Dei. Quapropter et alterum quendam excogitant patrem, neque curantem, neque providentem eorum quae sunt erga nos, aut etiam consentientem omnibus peccatis. Si enim non judicat pater, aut non pertinet ad eum, aut consentit his quae fiunt omnibus: et si non judicat, omnes in aequo erunt, et in eodem dinumerabuntur statu. Supervacuus ergo erit adventus Christi, et contrarius, in eo quod non judicet.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e5a5e7c63afc477e6121ae7036c73564051e560e7edad56fd47a6f932dd59923",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "유스티누스의 발언은 그가 쓴 정확한 저작명이 제시되지 않은 인용이다. 396쪽 주석 4에는 그라베와 마수에의 서로 다른 저작 추정이 나온다.",
          "라틴어 본문은 그리스도와 그분의 사도들의 말씀, 하나님을 모독한다고 적는다. 병렬 그리스어에는 그분과 사도들의 말씀, 주님을 모독한다는 독법이 있다.",
          "생명의 영은 Spiritum vitae를 옮긴 말이다. 창조주가 생명을 주고 법을 세운 분이라는 서술에 이어 하나님의 심판을 논한다.",
          "아버지가 심판하지 않는다면으로 시작하는 마지막 두 문장은 통상 27장 1절의 시작이다. Harvey판에서는 26장 3절에 속한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:39feeb7367dfbf957516ef9a23dc11516159c7e60daf8ec7ee73e8153cddc53d",
              "sha256:41ee8d673e5cbed4ad319218f5030dcbd9427aebaad80c109b0f76a6af73587c"
            ],
            "text": "주님께서 오시기 전에는 사탄이 감히 하나님을 모독한 적이 없었다고 유스티누스는 옳게 말했다. 사탄이 자신에게 내릴 유죄 선고를 아직 몰랐기 때문이다. 그것은 비유와 알레고리로 예언자들을 통해 그에 관하여 말씀되었다. 그러나 주님께서 오신 뒤 사탄은, 그리스도와 그분의 사도들의 말씀을 통해 자기 뜻으로 하나님을 떠난 자신과 회개하지 않은 채 배교에 머무는 모든 자를 위해 영원한 불이 마련되었음을 분명하게 알게 되자, 이미 유죄 선고를 받은 자처럼 그런 사람들을 통해 심판을 내리시는 하나님을 모독한다. 자기 배교의 죄를 자기를 지으신 분에게 돌리며, 자신의 의지와 판단에는 돌리지 않는다. 법을 어긴 뒤 벌을 받는 자들이 입법자들에게 불평하고 자기 자신에게는 불평하지 않는 것과 같다. 이처럼 악마의 영으로 가득 찬 그들도 우리에게 생명의 영을 주시고 모든 사람에게 알맞은 법을 세워 주신 우리 창조주께 헤아릴 수 없이 많은 비난을 쏟아 내며, 하나님의 심판이 의롭다는 것을 받아들이려 하지 않는다. 그래서 그들은 또 다른 어떤 아버지를 지어낸다. 우리에게 일어나는 일들을 돌보지도 보살피지도 않거나, 심지어 모든 죄를 승인하는 아버지다. 아버지가 심판하지 않는다면, 심판이 그분께 속하지 않거나, 일어나는 모든 일을 그분께서 승인하시는 셈이기 때문이다. 그분께서 심판하지 않으시면 모든 사람이 똑같아지고 동일한 처지에 있는 것으로 여겨질 것이다. 그러므로 그리스도께서 심판하지 않으신다면, 그분의 오심은 쓸모없고 모순된 일이 될 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5a6c7e938af3c3a6dffc604cb99c5c96ef3303e27bd2b39244c997716a4aec5e"
        ],
        "text": "주님께서 오시기 전에는 사탄이 감히 하나님을 모독한 적이 없었다고 유스티누스는 옳게 말했다. 사탄이 자신에게 내릴 유죄 선고를 아직 몰랐기 때문이다. 그것은 비유와 알레고리로 예언자들을 통해 그에 관하여 말씀되었다. 그러나 주님께서 오신 뒤 사탄은, 그리스도와 그분의 사도들의 말씀을 통해 자기 뜻으로 하나님을 떠난 자신과 회개하지 않은 채 배교에 머무는 모든 자를 위해 영원한 불이 마련되었음을 분명하게 알게 되자, 이미 유죄 선고를 받은 자처럼 그런 사람들을 통해 심판을 내리시는 하나님을 모독한다. 자기 배교의 죄를 자기를 지으신 분에게 돌리며, 자신의 의지와 판단에는 돌리지 않는다. 법을 어긴 뒤 벌을 받는 자들이 입법자들에게 불평하고 자기 자신에게는 불평하지 않는 것과 같다. 이처럼 악마의 영으로 가득 찬 그들도 우리에게 생명의 영을 주시고 모든 사람에게 알맞은 법을 세워 주신 우리 창조주께 헤아릴 수 없이 많은 비난을 쏟아 내며, 하나님의 심판이 의롭다는 것을 받아들이려 하지 않는다. 그래서 그들은 또 다른 어떤 아버지를 지어낸다. 우리에게 일어나는 일들을 돌보지도 보살피지도 않거나, 심지어 모든 죄를 승인하는 아버지다. 아버지가 심판하지 않는다면, 심판이 그분께 속하지 않거나, 일어나는 모든 일을 그분께서 승인하시는 셈이기 때문이다. 그분께서 심판하지 않으시면 모든 사람이 똑같아지고 동일한 처지에 있는 것으로 여겨질 것이다. 그러므로 그리스도께서 심판하지 않으신다면, 그분의 오심은 쓸모없고 모순된 일이 될 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:9c643207cbb832cf879641c433f0cb532401402166c8e3afd81f0db34ae9b923",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
      },
      "work_location": "5.h26.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-26:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:09ed5a021290ae5eac66d8dbb91852bbd0858daad7ba523899decae090115041",
        "part_links": [
          [
            "sha256:a4ee51f8d8f26c4ba6d2162e67d72000d12e1091f29f25825a3f4959945e0b1c",
            "sha256:e64bc3d34c20f1168541da080294873f81c229839cfcfe297e05892bb222c901"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:69bca287087b02b1fd01b0b89751809b33ba4d1f846daed2971083b818c1a74f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:21198797046c0e3b33549795e00fd4685288bf2055fe06c77ac2671ac0dac503"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 27장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              397,
              398
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et pluens super justos et injustos.",
            "source_start": "Venit enim dividere hominem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 27장 1절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e4cdc4b37496e5eca082d25c4beec6573c4312885cb8f607c1702be4bbccd1d7",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:09ed5a021290ae5eac66d8dbb91852bbd0858daad7ba523899decae090115041",
            "source_revision_id": "sha256:69bca287087b02b1fd01b0b89751809b33ba4d1f846daed2971083b818c1a74f",
            "translation_revision_id": "sha256:21198797046c0e3b33549795e00fd4685288bf2055fe06c77ac2671ac0dac503"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:05f5a9c6bf5b57fbba4f8c95e7f314120dc9f40146c93ac9ab9984b9a369e545",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:09ed5a021290ae5eac66d8dbb91852bbd0858daad7ba523899decae090115041",
            "source_revision_id": "sha256:69bca287087b02b1fd01b0b89751809b33ba4d1f846daed2971083b818c1a74f",
            "translation_revision_id": "sha256:21198797046c0e3b33549795e00fd4685288bf2055fe06c77ac2671ac0dac503"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e4cdc4b37496e5eca082d25c4beec6573c4312885cb8f607c1702be4bbccd1d7",
          "sha256:05f5a9c6bf5b57fbba4f8c95e7f314120dc9f40146c93ac9ab9984b9a369e545"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              397,
              398
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 1,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              1
            ],
            "source_end": "et pluens super justos et injustos.",
            "source_start": "Venit enim dividere hominem",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "본문의 indicto audientes는 불순종하는 자들을 가리키며, 398쪽 주석 3은 Vossianus의 inobedientes를 제시한다.",
              "영원한 불을 마련한 분으로 아버지를 명시한다."
            ],
            "printed_pages": [
              398
            ],
            "printed_texts": [
              "indicto audientes",
              "sensum liberum",
              "a Patre ejus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 27장 1절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "2ccf63049a6c2adce4bd952bb8247ef36e78cc3cad5b785f2e8357e607e2c3a6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n410.jpg",
            "page_key": "2:397",
            "printed_page": 397,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:a4ee51f8d8f26c4ba6d2162e67d72000d12e1091f29f25825a3f4959945e0b1c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Venit enim dividere hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem, et nurum adversus socrum: et cum duo sint in eodem lecto, unum assumere, et alterum relinquere: et duabus molentibus in mola, alteram assumere, et alteram relinquere: ad finem jubere messoribus colligere primum zizania, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "098c878a4c6d978f267da2378b7dff4c1af0d00ac2c36f6bcaa228d688962d5f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n411.jpg",
            "page_key": "2:398",
            "printed_page": 398,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:e64bc3d34c20f1168541da080294873f81c229839cfcfe297e05892bb222c901",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "fasciculos alligare, et comburere igni inexstinguibili; triticum autem colligere in horreum: et agnos quidem vocare in praeparatum regnum; haedos autem in aeternum ignem mittere, qui praeparatus est a Patre ejus diabolo et angelis ejus. Et quid enim? Verbum venit in ruinam et in resurrectionem multorum? In ruinam quidem non credentium ei, quibus et majorem damnationem, quam Sodomorum et Gomorrhae in judicio comminatus est: in resurrectionem autem credentium, et facientium voluntatem Patris ejus qui est in coelis. Si ergo adventus Filii super omnes quidem similiter advenit, judicialis est autem, et discretor credentium et non credentium, quoniam ex sua sententia credentes faciunt ejus voluntatem, et ex sua sententia indicto audientes non accedunt ad ejus doctrinam: manifestum, quoniam et Pater ejus omnes quidem similiter fecit, propriam sententiam unumquemque habentem, et sensum liberum; respicit autem omnia, et providet omnibus, Solem suum oriri faciens super malos et bonos, et pluens super justos et injustos.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:69bca287087b02b1fd01b0b89751809b33ba4d1f846daed2971083b818c1a74f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Venit enim dividere hominem adversus patrem suum, et filiam adversus matrem, et nurum adversus socrum: et cum duo sint in eodem lecto, unum assumere, et alterum relinquere: et duabus molentibus in mola, alteram assumere, et alteram relinquere: ad finem jubere messoribus colligere primum zizania, et fasciculos alligare, et comburere igni inexstinguibili; triticum autem colligere in horreum: et agnos quidem vocare in praeparatum regnum; haedos autem in aeternum ignem mittere, qui praeparatus est a Patre ejus diabolo et angelis ejus. Et quid enim? Verbum venit in ruinam et in resurrectionem multorum? In ruinam quidem non credentium ei, quibus et majorem damnationem, quam Sodomorum et Gomorrhae in judicio comminatus est: in resurrectionem autem credentium, et facientium voluntatem Patris ejus qui est in coelis. Si ergo adventus Filii super omnes quidem similiter advenit, judicialis est autem, et discretor credentium et non credentium, quoniam ex sua sententia credentes faciunt ejus voluntatem, et ex sua sententia indicto audientes non accedunt ad ejus doctrinam: manifestum, quoniam et Pater ejus omnes quidem similiter fecit, propriam sententiam unumquemque habentem, et sensum liberum; respicit autem omnia, et providet omnibus, Solem suum oriri faciens super malos et bonos, et pluens super justos et injustos.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de502fef72c0d49b6a59e0926888162c8638de7b275d160823dcb2abe34ac7a5",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 절은 가족의 분열, 두 사람의 분리, 가라지와 밀, 어린양과 염소를 함께 열거한다. 꺼지지 않는 불과 영원한 불을 각각 구별한다.",
          "불순종하는 자들은 indicto audientes에 해당한다. 398쪽 주석 3에는 inobedientes라는 사본 독법이 제시된다.",
          "자신의 선택은 ex sua sententia, 자유로운 생각은 sensus liber를 옮긴 말이다. 믿음과 불순종 모두 각자의 선택과 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:a4ee51f8d8f26c4ba6d2162e67d72000d12e1091f29f25825a3f4959945e0b1c",
              "sha256:e64bc3d34c20f1168541da080294873f81c229839cfcfe297e05892bb222c901"
            ],
            "text": "그분께서는 나누러 오셨기 때문이다. “사람을 그 아버지와 맞서게 하고, 딸을 그 어머니와, 며느리를 그 시어머니와 맞서게 하려고” 오셨다. 두 사람이 같은 침상에 있을 때, 하나는 데려가고 다른 하나는 남겨 두며, 두 여자가 맷돌을 갈 때, 하나는 데려가고 다른 하나는 남겨 두려고 오셨다. 마지막에는 추수꾼들에게 먼저 가라지를 거두어 다발로 묶고 꺼지지 않는 불에 태우되, 밀은 곳간에 모으라고 명하시며, 어린양들은 마련된 나라로 부르시고, 자기 아버지께서 악마와 그 천사들을 위해 마련하신 영원한 불로 염소들을 보내려고 오셨다. 그렇다면 어찌 된 일인가? 말씀께서는 많은 사람이 넘어지고 부활하게 하려고 오셨는가? 그분을 믿지 않는 자들을 넘어지게 하려고 오셨으며, 심판 때 그들에게 소돔과 고모라보다 더 큰 유죄 선고가 내릴 것이라고 경고하셨다. 믿는 자들과 하늘에 계신 그분의 아버지 뜻을 행하는 자들을 부활하게 하려고 오셨다. 그러므로 아들의 오심이 모든 사람에게 똑같이 이르렀으면서도, 믿는 자들과 믿지 않는 자들을 심판하고 가르는 것이라면, 곧 믿는 자들이 자신의 선택에 따라 그분의 뜻을 행하고, 불순종하는 자들이 자신의 선택에 따라 그분의 가르침에 다가가지 않는 것이라면, 그분의 아버지께서도 모든 사람을 똑같이 지으셨음이 분명하다. 사람마다 자신의 선택과 자유로운 생각을 지니도록 지으셨다. 그분은 모든 것을 살피시고 모든 사람을 보살피시며, “악한 사람들과 선한 사람들 위에 자신의 해가 떠오르게 하시고, 의로운 사람들과 불의한 사람들 위에 비를 내리신다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:69bca287087b02b1fd01b0b89751809b33ba4d1f846daed2971083b818c1a74f"
        ],
        "text": "그분께서는 나누러 오셨기 때문이다. “사람을 그 아버지와 맞서게 하고, 딸을 그 어머니와, 며느리를 그 시어머니와 맞서게 하려고” 오셨다. 두 사람이 같은 침상에 있을 때, 하나는 데려가고 다른 하나는 남겨 두며, 두 여자가 맷돌을 갈 때, 하나는 데려가고 다른 하나는 남겨 두려고 오셨다. 마지막에는 추수꾼들에게 먼저 가라지를 거두어 다발로 묶고 꺼지지 않는 불에 태우되, 밀은 곳간에 모으라고 명하시며, 어린양들은 마련된 나라로 부르시고, 자기 아버지께서 악마와 그 천사들을 위해 마련하신 영원한 불로 염소들을 보내려고 오셨다. 그렇다면 어찌 된 일인가? 말씀께서는 많은 사람이 넘어지고 부활하게 하려고 오셨는가? 그분을 믿지 않는 자들을 넘어지게 하려고 오셨으며, 심판 때 그들에게 소돔과 고모라보다 더 큰 유죄 선고가 내릴 것이라고 경고하셨다. 믿는 자들과 하늘에 계신 그분의 아버지 뜻을 행하는 자들을 부활하게 하려고 오셨다. 그러므로 아들의 오심이 모든 사람에게 똑같이 이르렀으면서도, 믿는 자들과 믿지 않는 자들을 심판하고 가르는 것이라면, 곧 믿는 자들이 자신의 선택에 따라 그분의 뜻을 행하고, 불순종하는 자들이 자신의 선택에 따라 그분의 가르침에 다가가지 않는 것이라면, 그분의 아버지께서도 모든 사람을 똑같이 지으셨음이 분명하다. 사람마다 자신의 선택과 자유로운 생각을 지니도록 지으셨다. 그분은 모든 것을 살피시고 모든 사람을 보살피시며, “악한 사람들과 선한 사람들 위에 자신의 해가 떠오르게 하시고, 의로운 사람들과 불의한 사람들 위에 비를 내리신다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:21198797046c0e3b33549795e00fd4685288bf2055fe06c77ac2671ac0dac503",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
      },
      "work_location": "5.h27.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:63463567fc79117742ea36c1c450c95e5fc12b5ae8ea3eb64bab4769209d3120",
        "part_links": [
          [
            "sha256:16330970ff8cc85d27afd9732aeb8ab34616acdfb27c44d32ad64bef0a9fe524",
            "sha256:5747814cab35218fec460a90d77f0c231b465cd8a36bd2f9328ae14f7169ce1f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:727b4e05bd9b39ea26659e953ba922aaf2be5db4667743c7428b79f3d3773758"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a8b498874298a8ceaf4dab032a463b319cb4df772b09c7dd40408fbda94af811"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 27장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              398,
              399
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 27장 2절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f5c33e745c3fc30c60122ce5f7fb4f3d4209a2f787801555b07dc888ca2dfdb5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:63463567fc79117742ea36c1c450c95e5fc12b5ae8ea3eb64bab4769209d3120",
            "source_revision_id": "sha256:727b4e05bd9b39ea26659e953ba922aaf2be5db4667743c7428b79f3d3773758",
            "translation_revision_id": "sha256:a8b498874298a8ceaf4dab032a463b319cb4df772b09c7dd40408fbda94af811"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a8743f2bddb0c48a70e0b66ee48694cc74894b7dabc157ede27d44529abba26d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:63463567fc79117742ea36c1c450c95e5fc12b5ae8ea3eb64bab4769209d3120",
            "source_revision_id": "sha256:727b4e05bd9b39ea26659e953ba922aaf2be5db4667743c7428b79f3d3773758",
            "translation_revision_id": "sha256:a8b498874298a8ceaf4dab032a463b319cb4df772b09c7dd40408fbda94af811"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:f5c33e745c3fc30c60122ce5f7fb4f3d4209a2f787801555b07dc888ca2dfdb5",
          "sha256:a8743f2bddb0c48a70e0b66ee48694cc74894b7dabc157ede27d44529abba26d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h27-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 27,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103527.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              398,
              399
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 27,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "빛의 비유에서 라틴어는 immenso, 병렬 그리스어는 διηνεκοῦς를 갖는다.",
              "본문의 마지막은 단수 능동 의미의 est operatus이며, 399쪽 주석 5는 복수 그리스어 ἔστιν εἰργασμένα를 제시한다."
            ],
            "printed_pages": [
              398,
              399
            ],
            "printed_texts": [
              "principaliter non a semetipso eos puniente",
              "in immenso lumine",
              "aeterna et sine fine",
              "in Deo est operatus"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "edition_attribution": "J. Damasc. Parall. Halloix. v. Iren.",
            "observations": [
              "398쪽 주석 5는 다마스쿠스의 요한이 서로 다른 제목 아래 인용한 구절들을 Grabe가 합쳤다고 설명한다.",
              "인쇄본의 생략점과 παρ᾽ αὐτοῦ, ἐκείνης 독법을 보존했다. 399쪽 주석 1은 ἐκείνοις를 제안한다.",
              "쪽 경계에서 나뉜 ἀποβαλόντες를 단어가 시작되는 398쪽에 연결했다."
            ],
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 398,
                "printed_volume": 2,
                "text": ".... Ὅσα τὴν πρὸς Θεὸν τηρεῖ φιλίαν, τούτοις τὴν ἰδίαν παρέχει κοινωνίαν. Κοινωνία δὲ Θεοῦ, ζωὴ καὶ φῶς, καὶ ἀπόλαυσις τῶν παρ᾽ αὐτοῦ ἀγαθῶν. Ὅσοι ... ἀφίστανται κατὰ τὴν γνώμην αὐτῶν τοῦ Θεοῦ, τούτοις τὸν ἀπ᾽ αὐτοῦ χωρισμὸν ἐπάγει. Χωρισμὸς δὲ τοῦ Θεοῦ θάνατος· καὶ χωρισμὸς φωτὸς σκότος· καὶ χωρισμὸς Θεοῦ ἀποβολὴ πάντων τῶν παρ᾽ αὐτοῦ ἀγαθῶν. Οἱ οὖν διὰ τῆς ἀποστασίας ἀποβαλόντες"
              },
              {
                "printed_page": 399,
                "printed_volume": 2,
                "text": "τὰ προειρημένα, ἅτε ἐστερημένοι πάντων τῶν ἀγαθῶν, ἐν πάσῃ κολάσει καταγίνονται· τοῦ Θεοῦ μὲν προηγητικῶς μὴ κολάζοντος, ἐπακολουθούσης δὲ ἐκείνης τῆς κολάσεως, διὰ τὸ ἐστερῆσθαι πάντων τῶν ἀγαθῶν. Αἰώνια δὲ καὶ ἀτελεύτητα παρὰ Θεοῦ τὰ ἀγαθά· καὶ διὰ τοῦτο καὶ ἡ στέρησις αὐτῶν αἰώνιος καὶ ἀτελεύτητος· ὡς διηνεκοῦς τοῦ φωτὸς ὄντος, οἱ τυφλώσαντες ἑαυτοὺς, ἢ καὶ ὑπὸ ἄλλων τυφλωθέντες, διηνεκῶς ἀποστεροῦνται τῆς τοῦ φωτὸς ἀπολαύσεως, οὐ τοῦ φωτὸς ἐπιφέροντος αὐτοῖς τὴν ἐν τυφλώσει τιμωρίαν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 27장 2절이다. 통상 인용 위치와 절 경계는 별도 기록했다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "098c878a4c6d978f267da2378b7dff4c1af0d00ac2c36f6bcaa228d688962d5f",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n411.jpg",
            "page_key": "2:398",
            "printed_page": 398,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:16330970ff8cc85d27afd9732aeb8ab34616acdfb27c44d32ad64bef0a9fe524",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et quicunque erga eum custodiunt dilectionem, suam his praestat communionem. Communio autem Dei, vita et lumen, et fruitio eorum quae sunt apud eum bonorum. Quicunque autem absistunt secundum sententiam suam ab eo, his eam quae electa est ab ipsis separationem inducit. Separatio autem Dei, mors; et separatio lucis, tenebrae; et separatio Dei, amissio omnium quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "1be54ec42e515e869de76a81b6744c249a28d79b43d44b2eccb55388bd208ba6",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n412.jpg",
            "page_key": "2:399",
            "printed_page": 399,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5747814cab35218fec460a90d77f0c231b465cd8a36bd2f9328ae14f7169ce1f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "sunt apud eum bonorum. Qui ergo per apostasiam amiserunt quae praedicta sunt, quippe desolati ab omnibus bonis, in omni poena conversantur; Deo quidem principaliter non a semetipso eos puniente, prosequente autem eos poena, quoniam sint desolati ab omnibus bonis. Aeterna autem et sine fine sunt a Deo bona: et propter hoc et amissio eorum aeterna et sine fine est: quemadmodum in immenso lumine, qui excaecaverunt semetipsos, vel ab aliis excaecati sunt, semper privati sunt jucunditate luminis; non quod lumen poenam eis inferat caecitatis, sed quod ipsa caecitas superinducat eis calamitatem. Et propter hoc Dominus dicebat: Qui credit in me, non judicatur, id est, non separatur a Deo: adunitus est enim per fidem Deo. Qui autem non credit, ait, jam judicatus est, quoniam non credidit in nomine unigeniti Filii Dei, id est, separavit semetipsum a Deo voluntaria sententia. Hoc est enim judicium, quoniam lumen venit in hunc mundum, et dilexerunt homines magis tenebras, quam lumen. Omnis enim qui male agit, odit lumen, et non venit ad lumen, ne traducantur opera ejus. Qui autem facit veritatem, venit ad lumen, ut manifestentur opera ejus, quoniam in Deo est operatus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:727b4e05bd9b39ea26659e953ba922aaf2be5db4667743c7428b79f3d3773758",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et quicunque erga eum custodiunt dilectionem, suam his praestat communionem. Communio autem Dei, vita et lumen, et fruitio eorum quae sunt apud eum bonorum. Quicunque autem absistunt secundum sententiam suam ab eo, his eam quae electa est ab ipsis separationem inducit. Separatio autem Dei, mors; et separatio lucis, tenebrae; et separatio Dei, amissio omnium quae sunt apud eum bonorum. Qui ergo per apostasiam amiserunt quae praedicta sunt, quippe desolati ab omnibus bonis, in omni poena conversantur; Deo quidem principaliter non a semetipso eos puniente, prosequente autem eos poena, quoniam sint desolati ab omnibus bonis. Aeterna autem et sine fine sunt a Deo bona: et propter hoc et amissio eorum aeterna et sine fine est: quemadmodum in immenso lumine, qui excaecaverunt semetipsos, vel ab aliis excaecati sunt, semper privati sunt jucunditate luminis; non quod lumen poenam eis inferat caecitatis, sed quod ipsa caecitas superinducat eis calamitatem. Et propter hoc Dominus dicebat: Qui credit in me, non judicatur, id est, non separatur a Deo: adunitus est enim per fidem Deo. Qui autem non credit, ait, jam judicatus est, quoniam non credidit in nomine unigeniti Filii Dei, id est, separavit semetipsum a Deo voluntaria sententia. Hoc est enim judicium, quoniam lumen venit in hunc mundum, et dilexerunt homines magis tenebras, quam lumen. Omnis enim qui male agit, odit lumen, et non venit ad lumen, ne traducantur opera ejus. Qui autem facit veritatem, venit ad lumen, ut manifestentur opera ejus, quoniam in Deo est operatus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "0400d57a99615abd78063cccd050181554ab31749271cd2abff867fc3554d44d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "교제는 communio, 떨어져 나감은 separatio를 옮긴 말이다. 하나님과의 관계를 생명과 빛, 죽음과 어둠으로 설명한다.",
          "하나님께서 먼저 직접 벌하신다는 설명과 좋은 것을 잃은 데서 형벌이 뒤따른다는 설명을 구별하는 문장이다. principaliter는 여기서 먼저라는 말로 옮겼다.",
          "하나님께서 주시는 좋은 것들과 그것들의 상실에 모두 영원하며 끝이 없다는 표현이 붙는다.",
          "빛의 비유에서 라틴어 immenso는 한없이 넓게 퍼지는 빛을, 병렬 그리스어 διηνεκοῦς는 계속되는 빛을 가리킨다.",
          "마지막 요한복음 인용의 라틴어 est operatus는 그 사람이 행했다는 단수형이다. 399쪽 주석 5에는 행위들을 가리키는 복수형 그리스어가 제시된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:16330970ff8cc85d27afd9732aeb8ab34616acdfb27c44d32ad64bef0a9fe524",
              "sha256:5747814cab35218fec460a90d77f0c231b465cd8a36bd2f9328ae14f7169ce1f"
            ],
            "text": "그분을 향한 사랑을 지키는 모든 사람에게 그분은 자신과의 교제를 베푸신다. 하나님과의 교제는 생명과 빛이며, 그분께 있는 좋은 것들을 누리는 것이다. 자신의 선택에 따라 그분에게서 떠나는 사람들에게는 그들 스스로 선택한 분리를 가져오신다. 하나님에게서 떨어져 나감은 죽음이며, 빛에서 떨어져 나감은 어둠이다. 하나님에게서 떨어져 나감은 그분께 있는 모든 좋은 것을 잃는 것이다. 그러므로 배교로 앞서 말한 것들을 잃은 자들은 모든 좋은 것을 빼앗긴 채 온갖 형벌 가운데 살아간다. 하나님께서 먼저 직접 그들을 벌하시는 것이 아니라, 그들이 모든 좋은 것을 잃었기에 형벌이 그들을 뒤따르는 것이다. 하나님께서 주시는 좋은 것들은 영원하며 끝이 없다. 그래서 그것들을 잃는 일도 영원하며 끝이 없다. 한없이 넓게 퍼지는 빛 가운데서, 스스로 눈멀게 했거나 다른 이들로 인해 눈먼 사람들은 언제나 빛의 즐거움을 누리지 못하는 것과 같다. 빛이 그들에게 눈먼 형벌을 내리는 것이 아니라, 눈먼 상태 자체가 그들에게 불행을 가져오는 것이다. 그래서 주님은 이렇게 말씀하셨다. “나를 믿는 사람은 심판받지 않는다.” 곧 하나님에게서 떨어져 나가지 않는다는 뜻이다. 그는 믿음을 통해 하나님과 결합되어 있기 때문이다. 또 말씀하신다. “그러나 믿지 않는 사람은 이미 심판받았다. 하나님의 외아들의 이름을 믿지 않았기 때문이다.” 곧 그가 자발적인 선택으로 자신을 하나님에게서 떼어 놓았다는 뜻이다. “심판은 이것이다. 빛이 이 세상에 왔으나, 사람들이 빛보다 어둠을 더 사랑했다. 악을 행하는 사람은 누구나 빛을 미워하며, 자신의 행위가 드러날까 봐 빛으로 오지 않는다. 그러나 진리를 행하는 사람은 하나님 안에서 행한 자신의 행위가 드러나도록 빛으로 온다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:727b4e05bd9b39ea26659e953ba922aaf2be5db4667743c7428b79f3d3773758"
        ],
        "text": "그분을 향한 사랑을 지키는 모든 사람에게 그분은 자신과의 교제를 베푸신다. 하나님과의 교제는 생명과 빛이며, 그분께 있는 좋은 것들을 누리는 것이다. 자신의 선택에 따라 그분에게서 떠나는 사람들에게는 그들 스스로 선택한 분리를 가져오신다. 하나님에게서 떨어져 나감은 죽음이며, 빛에서 떨어져 나감은 어둠이다. 하나님에게서 떨어져 나감은 그분께 있는 모든 좋은 것을 잃는 것이다. 그러므로 배교로 앞서 말한 것들을 잃은 자들은 모든 좋은 것을 빼앗긴 채 온갖 형벌 가운데 살아간다. 하나님께서 먼저 직접 그들을 벌하시는 것이 아니라, 그들이 모든 좋은 것을 잃었기에 형벌이 그들을 뒤따르는 것이다. 하나님께서 주시는 좋은 것들은 영원하며 끝이 없다. 그래서 그것들을 잃는 일도 영원하며 끝이 없다. 한없이 넓게 퍼지는 빛 가운데서, 스스로 눈멀게 했거나 다른 이들로 인해 눈먼 사람들은 언제나 빛의 즐거움을 누리지 못하는 것과 같다. 빛이 그들에게 눈먼 형벌을 내리는 것이 아니라, 눈먼 상태 자체가 그들에게 불행을 가져오는 것이다. 그래서 주님은 이렇게 말씀하셨다. “나를 믿는 사람은 심판받지 않는다.” 곧 하나님에게서 떨어져 나가지 않는다는 뜻이다. 그는 믿음을 통해 하나님과 결합되어 있기 때문이다. 또 말씀하신다. “그러나 믿지 않는 사람은 이미 심판받았다. 하나님의 외아들의 이름을 믿지 않았기 때문이다.” 곧 그가 자발적인 선택으로 자신을 하나님에게서 떼어 놓았다는 뜻이다. “심판은 이것이다. 빛이 이 세상에 왔으나, 사람들이 빛보다 어둠을 더 사랑했다. 악을 행하는 사람은 누구나 빛을 미워하며, 자신의 행위가 드러날까 봐 빛으로 오지 않는다. 그러나 진리를 행하는 사람은 하나님 안에서 행한 자신의 행위가 드러나도록 빛으로 온다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a8b498874298a8ceaf4dab032a463b319cb4df772b09c7dd40408fbda94af811",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
      },
      "work_location": "5.h27.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-27:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:350050da98750d7a36284b2d1078746e1c48dc833b9c66606a4d0e80e56fe129",
        "part_links": [
          [
            "sha256:cb552ce59a04f28e45b309469406b1bc26b55822e65c1bc3a62216bb2014f959"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bd4ecaabb4227fa1b0a0983f3a27671013f5cc387589ca17bb919a376fe8bbad"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c76e03f55c2152bc1d5eb9368e33102027690ff40d086865913a413460ce0a94"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 28장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              400
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 1절이다. 통상 28장 1절과 범위가 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7a9c74b57563e99ec1fb4673b82b7632604f7493649755d65e8530a337917158",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:350050da98750d7a36284b2d1078746e1c48dc833b9c66606a4d0e80e56fe129",
            "source_revision_id": "sha256:bd4ecaabb4227fa1b0a0983f3a27671013f5cc387589ca17bb919a376fe8bbad",
            "translation_revision_id": "sha256:c76e03f55c2152bc1d5eb9368e33102027690ff40d086865913a413460ce0a94"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ddfd7e24fa75e60f13ba198e6d873e84e81a12830a09c690d07b9106a88777cb",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:350050da98750d7a36284b2d1078746e1c48dc833b9c66606a4d0e80e56fe129",
            "source_revision_id": "sha256:bd4ecaabb4227fa1b0a0983f3a27671013f5cc387589ca17bb919a376fe8bbad",
            "translation_revision_id": "sha256:c76e03f55c2152bc1d5eb9368e33102027690ff40d086865913a413460ce0a94"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7a9c74b57563e99ec1fb4673b82b7632604f7493649755d65e8530a337917158",
          "sha256:ddfd7e24fa75e60f13ba198e6d873e84e81a12830a09c690d07b9106a88777cb"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              400
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 venit와 regnum Patris에 대응하는 그리스어는 ἐκδέχεται와 τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν이다. 400쪽 각주 1은 ἐκδέχεται에 대한 대안 ἔρχεται를 논한다."
            ],
            "printed_reference": "J. Damasc. Parall. Halloix. v. Iren.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 400,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ἐπεὶ οὖν ἐν τῷ αἰῶνι τούτῳ, οἱ μὲν προστρέχουσι τῷ φωτὶ, καὶ διὰ τῆς πίστεως ἑνοῦσιν ἑαυτοὺς τῷ Θεῷ· οἱ δὲ ἀφίστανται τοῦ φωτὸς, καὶ ἀφορίζουσιν ἑαυτοὺς τοῦ Θεοῦ· ἐκδέχεται ὁ λόγος τοῦ Θεοῦ, τοῖς πᾶσιν ἁρμόζουσαν οἴκησιν ἐπάγων· τοῖς μὲν ἐν τῷ φωτὶ, πρὸς τὸ ἀπολαύειν αὐτοὺς τῶν ἐν αὐτῷ ἀγαθῶν· τοῖς δὲ ἐν τῷ σκότει, πρὸς τὸ μετέχειν αὐτοὺς τῆς ἐν αὐτῷ μοχθηρίας. Διὰ τοῦτό φησι, τοὺς μὲν ἐκ δεξιῶν ἀνακαλέσασθαι εἰς τὴν τῶν οὐρανῶν βασιλείαν· τοὺς δὲ ἐξ ἀριστερῶν εἰς τὸ αἰώνιον πῦρ πέμψειν. Ἑαυτοὺς γὰρ πάντων ἐστέρησαν τῶν ἀγαθῶν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 1절이다. 통상 28장 1절과 범위가 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bfa4d847c70cd60878d7362656f5953abb99feee3aba08c6bb707a5dff1127fc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n413.jpg",
            "page_key": "2:400",
            "printed_page": 400,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:cb552ce59a04f28e45b309469406b1bc26b55822e65c1bc3a62216bb2014f959",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur in hoc mundo quidam quidem accurrunt lumini, et per fidem uniunt se Deo; alii autem absistunt a lumine, et separant seipsos a Deo: venit Verbum Dei, omnibus aptam habitationem inferens; his quidem qui in lumine sunt, ut fruantur eo, et his quae in eo sunt bonis: his autem qui in tenebris sunt, ut participentur eas calamitates quae in eis sunt. Et propter hoc ait, hos quidem qui sunt ad dexteram vocari in regnum Patris: illos autem qui sunt a sinistra in aeternum ignem missurum. Semetipsos enim omnibus privaverunt bonis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:bd4ecaabb4227fa1b0a0983f3a27671013f5cc387589ca17bb919a376fe8bbad",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam igitur in hoc mundo quidam quidem accurrunt lumini, et per fidem uniunt se Deo; alii autem absistunt a lumine, et separant seipsos a Deo: venit Verbum Dei, omnibus aptam habitationem inferens; his quidem qui in lumine sunt, ut fruantur eo, et his quae in eo sunt bonis: his autem qui in tenebris sunt, ut participentur eas calamitates quae in eis sunt. Et propter hoc ait, hos quidem qui sunt ad dexteram vocari in regnum Patris: illos autem qui sunt a sinistra in aeternum ignem missurum. Semetipsos enim omnibus privaverunt bonis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "05f3070da8d64f4c7370a85e2bbff1d3fee06e7df0c73d00eb594b032083839a",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "말씀의 도래를 나타내는 라틴어 venit에 그리스어 병렬문은 ἐκδέχεται를 쓴다. 400쪽 각주 1에는 ἔρχεται라는 독법도 제시된다.",
          "라틴어의 regnum Patris는 아버지의 나라이다. 병렬 그리스어는 하늘들의 나라라고 표현한다.",
          "빛이나 어둠 가운데 있는 이들에게 각각 알맞은 거처가 주어진다. 마지막 문장의 semetipsos는 좋은 것들을 잃도록 스스로 만든 사람들을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:cb552ce59a04f28e45b309469406b1bc26b55822e65c1bc3a62216bb2014f959"
            ],
            "text": "이 세상에서 어떤 이들은 빛을 향해 달려가고 믿음으로 자신을 하나님과 결합한다. 다른 이들은 빛에서 물러나 자신을 하나님에게서 떼어 놓는다. 그러므로 하나님의 말씀이 오셔서 모두에게 알맞은 거처를 마련하신다. 빛 가운데 있는 이들에게는 그 빛과 그 안에 있는 좋은 것들을 누리게 하시고, 어둠 가운데 있는 이들에게는 그 안에 있는 재앙을 겪게 하신다. 그래서 그분은 오른쪽에 있는 이들은 아버지의 나라로 부름을 받고, 왼쪽에 있는 이들은 영원한 불 속으로 보내시겠다고 말씀하신다. 그들이 자신에게서 모든 좋은 것을 빼앗아 버렸기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:bd4ecaabb4227fa1b0a0983f3a27671013f5cc387589ca17bb919a376fe8bbad"
        ],
        "text": "이 세상에서 어떤 이들은 빛을 향해 달려가고 믿음으로 자신을 하나님과 결합한다. 다른 이들은 빛에서 물러나 자신을 하나님에게서 떼어 놓는다. 그러므로 하나님의 말씀이 오셔서 모두에게 알맞은 거처를 마련하신다. 빛 가운데 있는 이들에게는 그 빛과 그 안에 있는 좋은 것들을 누리게 하시고, 어둠 가운데 있는 이들에게는 그 안에 있는 재앙을 겪게 하신다. 그래서 그분은 오른쪽에 있는 이들은 아버지의 나라로 부름을 받고, 왼쪽에 있는 이들은 영원한 불 속으로 보내시겠다고 말씀하신다. 그들이 자신에게서 모든 좋은 것을 빼앗아 버렸기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:c76e03f55c2152bc1d5eb9368e33102027690ff40d086865913a413460ce0a94",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
      },
      "work_location": "5.h28.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:00cce247a83cfe69a43ff373a86e34cf89a1e237cbb24c1334964294981dab4a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:682b6929361bc18b979e0bef8e7a135243fc7fc61d09bae1e7fd585a319ef12f",
            "sha256:20a442ea305aa74ce3f9d2e21b0c7a084059b22f254b3075302c4cecc8709762",
            "sha256:7210785137bdf22b0c8ddad7b9fc6c506f2b191562ad1fa688225a70eba62948"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:151146157e0ef989f7ec91874cc0e05fff5b1c0fca932532d3a4a6c6c170499c"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:623c184a5992fbc65fad9156040b387743d65cdf004d1d90a6a251a9b44fc765"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 28장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              400,
              401,
              402
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 2절이다. 통상 28장 2절과 범위가 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e830f473381af64c7d5d0ca14899850b67d3e482a912ecc875c9a6b3cc8a05e1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:00cce247a83cfe69a43ff373a86e34cf89a1e237cbb24c1334964294981dab4a",
            "source_revision_id": "sha256:151146157e0ef989f7ec91874cc0e05fff5b1c0fca932532d3a4a6c6c170499c",
            "translation_revision_id": "sha256:623c184a5992fbc65fad9156040b387743d65cdf004d1d90a6a251a9b44fc765"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:90f8d9628bd38a06d2c6eeae8a65dcecbe05d00b601b0219a6d5d1079fca6596",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:00cce247a83cfe69a43ff373a86e34cf89a1e237cbb24c1334964294981dab4a",
            "source_revision_id": "sha256:151146157e0ef989f7ec91874cc0e05fff5b1c0fca932532d3a4a6c6c170499c",
            "translation_revision_id": "sha256:623c184a5992fbc65fad9156040b387743d65cdf004d1d90a6a251a9b44fc765"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e830f473381af64c7d5d0ca14899850b67d3e482a912ecc875c9a6b3cc8a05e1",
          "sha256:90f8d9628bd38a06d2c6eeae8a65dcecbe05d00b601b0219a6d5d1079fca6596"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              400,
              401,
              402
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "400쪽 각주 6은 Dei에 대한 교정 제안 veritatis를 제시한다. 본문의 Dei는 하나님의 사랑으로 번역했다.",
              "요한계시록 인용의 시제 변화, 마흔두 달과 육백육십육의 수, 마지막 육천 년을 보존했다. 402쪽 각주 3의 히브리어 이름 계산은 편집자의 논의이다."
            ],
            "printed_pages": [
              400,
              401,
              402
            ],
            "printed_texts": [
              "dilectionem Dei",
              "mensibus XL. et duobus",
              "a constitutione mundi",
              "sexies centeni, et deni sexies, et singulares sex"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 2절이다. 통상 28장 2절과 범위가 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bfa4d847c70cd60878d7362656f5953abb99feee3aba08c6bb707a5dff1127fc",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n413.jpg",
            "page_key": "2:400",
            "printed_page": 400,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:682b6929361bc18b979e0bef8e7a135243fc7fc61d09bae1e7fd585a319ef12f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc Apostolus ait: Pro eo quod dilectionem Dei non receperunt, ut salvi fierent, et ideo mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "11267c80622d6d6dcc60b63d0975c392ee6fdedd13ad6049c90a83e4aa0d738b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n414.jpg",
            "page_key": "2:401",
            "printed_page": 401,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:20a442ea305aa74ce3f9d2e21b0c7a084059b22f254b3075302c4cecc8709762",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati: illo enim veniente, et sua sententia apostasiam recapitulante in semetipsum, et sua voluntate et arbitrio operante quaecunque operabitur, et in templo Dei sedente, ut sicut Christum adorent illum qui seducentur ab illo; quapropter et juste in stagnum projicietur ignis; Deo autem secundum suam providentiam praesciente omnia, et apto tempore eum qui talis futurus erat immittente, ut credant falso, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati. Cujus adventum Johannes in Apocalypsi significavit ita: Et bestia quam videram, similis erat pardo, et pedes ejus quasi ursi, et os ejus quasi os leonis; et dedit ei draco virtutem suam, et thronum suum, et potestatem magnam; et unum ex capitibus ejus quasi occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est, et admirata est universa terra post bestiam: et adoraverunt draconem, quoniam dedit potestatem bestiae; et adoraverunt bestiam dicentes: Quis similis bestiae illi, et quis potest pugnare cum ipsa? Et datum est ei os loquens magna et blasphemiam, et data est ei potestas mensibus XL. et duobus. Et aperuit os suum ad blasphemium adversus Deum, blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelo habitant. Et data est ei potestas super omnem tribum, et populum, et linguam, et gentem. Et adoraverunt eum omnes qui habitant super terram, cujus non est scriptum nomen in libro vitae Agni occisi a constitutione mundi. Si quis habet aures, audiat. Si quis in captivitatem duxerit, in captivitatem ibit. Si quis gladio occiderit, oportet eum in gladio occidi. Hic est sustinentia et fides sanctorum. Post deinde et de armigero ejus, quem et pseudoprophetam vocat: Loquebatur, inquit, quasi draco, et potestatem primae bestiae omnem faciebat in conspectu ejus: et facit terram, et qui habitant in ea, ut adorarent bestiam primam, cujus curata est plaga mortis ejus. Et faciet signa magna, ut et ignem faciat de coelo descendere in terram in conspectu hominum; et seducet inhabitantes super terram. Haec ne quis eum divina virtute putet signa facere, sed",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "bacad03db587a6f9744edeb0e6913330ae55c619f3bbe483305340b2199e8d49",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n415.jpg",
            "page_key": "2:402",
            "printed_page": 402,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7210785137bdf22b0c8ddad7b9fc6c506f2b191562ad1fa688225a70eba62948",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "magica operatione. Et non est mirandum, si daemoniis et apostaticis spiritibus ministrantibus ei, per eos faciat signa, in quibus seducat habitantes super terram. Et imaginem, ait, jubebit fieri bestiae, et spiritum dabit imagini, uti et loquatur imago, et eos qui non adoraverint eam faciet occidi. Et characterem autem, ait, in fronte, et in manu dextra faciet dari, ne possit aliquis emere vel vendere, nisi qui habet characterem nominis bestiae, vel numerum nominis ejus: et esse numerum sexcentos sexaginta sex, quod est, sexies centeni, et deni sexies, et singulares sex; in recapitulationem universae apostasiae ejus, quae facta est in sex millibus annorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:151146157e0ef989f7ec91874cc0e05fff5b1c0fca932532d3a4a6c6c170499c",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc Apostolus ait: Pro eo quod dilectionem Dei non receperunt, ut salvi fierent, et ideo mittet eis Deus operationem erroris, ut credant mendacio, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati: illo enim veniente, et sua sententia apostasiam recapitulante in semetipsum, et sua voluntate et arbitrio operante quaecunque operabitur, et in templo Dei sedente, ut sicut Christum adorent illum qui seducentur ab illo; quapropter et juste in stagnum projicietur ignis; Deo autem secundum suam providentiam praesciente omnia, et apto tempore eum qui talis futurus erat immittente, ut credant falso, ut judicentur omnes qui non crediderunt veritati, sed consenserunt iniquitati. Cujus adventum Johannes in Apocalypsi significavit ita: Et bestia quam videram, similis erat pardo, et pedes ejus quasi ursi, et os ejus quasi os leonis; et dedit ei draco virtutem suam, et thronum suum, et potestatem magnam; et unum ex capitibus ejus quasi occisum in mortem, et plaga mortis ejus curata est, et admirata est universa terra post bestiam: et adoraverunt draconem, quoniam dedit potestatem bestiae; et adoraverunt bestiam dicentes: Quis similis bestiae illi, et quis potest pugnare cum ipsa? Et datum est ei os loquens magna et blasphemiam, et data est ei potestas mensibus XL. et duobus. Et aperuit os suum ad blasphemium adversus Deum, blasphemare nomen ejus, et tabernaculum ejus, et eos qui in coelo habitant. Et data est ei potestas super omnem tribum, et populum, et linguam, et gentem. Et adoraverunt eum omnes qui habitant super terram, cujus non est scriptum nomen in libro vitae Agni occisi a constitutione mundi. Si quis habet aures, audiat. Si quis in captivitatem duxerit, in captivitatem ibit. Si quis gladio occiderit, oportet eum in gladio occidi. Hic est sustinentia et fides sanctorum. Post deinde et de armigero ejus, quem et pseudoprophetam vocat: Loquebatur, inquit, quasi draco, et potestatem primae bestiae omnem faciebat in conspectu ejus: et facit terram, et qui habitant in ea, ut adorarent bestiam primam, cujus curata est plaga mortis ejus. Et faciet signa magna, ut et ignem faciat de coelo descendere in terram in conspectu hominum; et seducet inhabitantes super terram. Haec ne quis eum divina virtute putet signa facere, sed magica operatione. Et non est mirandum, si daemoniis et apostaticis spiritibus ministrantibus ei, per eos faciat signa, in quibus seducat habitantes super terram. Et imaginem, ait, jubebit fieri bestiae, et spiritum dabit imagini, uti et loquatur imago, et eos qui non adoraverint eam faciet occidi. Et characterem autem, ait, in fronte, et in manu dextra faciet dari, ne possit aliquis emere vel vendere, nisi qui habet characterem nominis bestiae, vel numerum nominis ejus: et esse numerum sexcentos sexaginta sex, quod est, sexies centeni, et deni sexies, et singulares sex; in recapitulationem universae apostasiae ejus, quae facta est in sex millibus annorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e75324512a288c380c37b97f4ac348cd6b20d7f8cbede23f828278d376faabf2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "데살로니가후서 인용은 dilectionem Dei, 곧 하나님의 사랑으로 되어 있다. 400쪽 각주 6은 진리를 뜻하는 veritatis를 대안으로 제시한다.",
          "recapitulare는 여러 시대의 배교를 한 존재 안에 모아 총괄한다는 뜻으로 쓰인다. 본문은 그의 결정과 의지와 판단을 거듭 명시한다.",
          "요한계시록 인용은 과거형과 현재형과 미래형이 이어진다. 마흔두 달의 권세, 형상의 말함, 매매를 제한하는 표가 차례로 나온다.",
          "a constitutione mundi는 세상이 세워질 때부터라는 뜻이다. 바로 앞의 occisi와 연결하면 어린양이 죽임당한 때를 나타낸다.",
          "armiger는 무기를 들고 따르는 자이며, 같은 인물을 거짓 예언자라고 부른다. 형상에 주는 spiritus는 숨, 곧 생기를 나타낸다.",
          "육백육십육은 백 여섯, 십 여섯, 일 여섯으로 풀어 쓴다. 이어지는 육천 년은 이 수로 총괄되는 배교의 기간이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:682b6929361bc18b979e0bef8e7a135243fc7fc61d09bae1e7fd585a319ef12f",
              "sha256:20a442ea305aa74ce3f9d2e21b0c7a084059b22f254b3075302c4cecc8709762",
              "sha256:7210785137bdf22b0c8ddad7b9fc6c506f2b191562ad1fa688225a70eba62948"
            ],
            "text": "그래서 사도는 말한다. “그들이 구원받도록 하나님의 사랑을 받아들이지 않았기에, 하나님께서 그들에게 미혹의 작용을 보내실 것이다. 그리하여 그들은 거짓을 믿게 되고, 진리를 믿지 않고 불의에 동의한 모든 이가 심판받게 될 것이다.” 그가 와서 스스로 내린 결정에 따라 배교를 자기 안에 총괄하고, 자기가 하려는 모든 일을 자기 의지와 판단에 따라 행하며, 하나님의 성전에 앉아 자기에게 미혹될 이들이 자기를 그리스도처럼 경배하게 할 것이기 때문이다. 그러므로 그가 불못에 던져지는 것은 정당하다. 하나님은 섭리에 따라 모든 것을 미리 아시고 알맞은 때에 그런 자가 될 사람을 보내신다. “그리하여 그들은 거짓을 믿게 되고, 진리를 믿지 않고 불의에 동의한 모든 이가 심판받게 될 것이다.” 요한은 묵시록에서 그의 출현을 이렇게 알렸다. “내가 본 짐승은 표범과 같았고, 발은 곰의 발 같았으며, 입은 사자의 입 같았다. 용은 그에게 자기의 능력과 자기 왕좌와 큰 권세를 주었다. 그의 머리 가운데 하나는 죽임을 당한 듯했는데, 그 치명상이 나았다. 온 땅이 놀라며 그 짐승을 따랐다. 사람들은 짐승에게 권세를 준 용을 경배했고, 짐승도 경배하며 말했다. ‘누가 저 짐승과 같으며, 누가 그와 싸울 수 있는가?’ 그에게 큰소리와 모독의 말을 하는 입이 주어졌고, 마흔두 달 동안 권세가 주어졌다. 그는 하나님을 모독하려고 입을 열어 하나님의 이름과 그분의 장막과 하늘에 사는 이들을 모독했다. 그에게 모든 지파와 백성과 언어와 민족을 다스릴 권세가 주어졌다. 땅에 사는 모든 이가 그를 경배했으니, 그들은 생명의 책에 이름이 기록되지 않은 이들이다. 그 책은 세상이 세워질 때부터 죽임당하신 어린양의 것이다. 귀 있는 사람은 들어라. 누구든 남을 포로로 끌고 가면 자신도 포로로 끌려갈 것이다. 누구든 칼로 죽이면 자신도 칼로 죽임을 당해야 한다. 여기에 성도들의 인내와 믿음이 있다.” 이어서 그의 무기를 들고 따르는 자에 관해서도 말한다. 요한은 그를 거짓 예언자라고도 부른다. “그는 용처럼 말했고, 첫째 짐승의 모든 권세를 그 앞에서 행사했다. 그는 땅과 그곳에 사는 이들이 치명상이 나은 첫째 짐승을 경배하게 한다. 그는 큰 표징을 행할 것이며, 사람들 앞에서 불까지 하늘에서 땅으로 내려오게 하고, 땅에 사는 이들을 미혹할 것이다.” 이 표징들을 그가 하나님의 능력으로 행한다고 생각해서는 안 된다. 그는 마술의 작용으로 행한다. 이것은 놀랄 일이 아니다. 귀신들과 배교한 영들이 그를 섬긴다면, 그가 그들을 통해 표징들을 행하고 그것으로 땅에 사는 이들을 미혹할 수 있기 때문이다. 요한은 또 말한다. “그는 짐승의 형상을 만들도록 명령하고, 그 형상에 숨을 주어 형상이 말도 하게 하며, 그것을 경배하지 않은 이들을 죽게 할 것이다.” 그는 또 이렇게 말한다. “그는 표가 이마와 오른손에 찍히게 할 것이다. 아무도 사거나 팔 수 없게 하되, 짐승의 이름을 나타내는 표나 그 이름의 수를 지닌 사람만 할 수 있게 할 것이다. 그 수는 육백육십육이다.” 곧 백이 여섯 번, 십이 여섯 번, 낱개가 여섯이다. 이 수는 그의 모든 배교를 총괄하며, 그 배교는 육천 년 동안 일어났다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:151146157e0ef989f7ec91874cc0e05fff5b1c0fca932532d3a4a6c6c170499c"
        ],
        "text": "그래서 사도는 말한다. “그들이 구원받도록 하나님의 사랑을 받아들이지 않았기에, 하나님께서 그들에게 미혹의 작용을 보내실 것이다. 그리하여 그들은 거짓을 믿게 되고, 진리를 믿지 않고 불의에 동의한 모든 이가 심판받게 될 것이다.” 그가 와서 스스로 내린 결정에 따라 배교를 자기 안에 총괄하고, 자기가 하려는 모든 일을 자기 의지와 판단에 따라 행하며, 하나님의 성전에 앉아 자기에게 미혹될 이들이 자기를 그리스도처럼 경배하게 할 것이기 때문이다. 그러므로 그가 불못에 던져지는 것은 정당하다. 하나님은 섭리에 따라 모든 것을 미리 아시고 알맞은 때에 그런 자가 될 사람을 보내신다. “그리하여 그들은 거짓을 믿게 되고, 진리를 믿지 않고 불의에 동의한 모든 이가 심판받게 될 것이다.” 요한은 묵시록에서 그의 출현을 이렇게 알렸다. “내가 본 짐승은 표범과 같았고, 발은 곰의 발 같았으며, 입은 사자의 입 같았다. 용은 그에게 자기의 능력과 자기 왕좌와 큰 권세를 주었다. 그의 머리 가운데 하나는 죽임을 당한 듯했는데, 그 치명상이 나았다. 온 땅이 놀라며 그 짐승을 따랐다. 사람들은 짐승에게 권세를 준 용을 경배했고, 짐승도 경배하며 말했다. ‘누가 저 짐승과 같으며, 누가 그와 싸울 수 있는가?’ 그에게 큰소리와 모독의 말을 하는 입이 주어졌고, 마흔두 달 동안 권세가 주어졌다. 그는 하나님을 모독하려고 입을 열어 하나님의 이름과 그분의 장막과 하늘에 사는 이들을 모독했다. 그에게 모든 지파와 백성과 언어와 민족을 다스릴 권세가 주어졌다. 땅에 사는 모든 이가 그를 경배했으니, 그들은 생명의 책에 이름이 기록되지 않은 이들이다. 그 책은 세상이 세워질 때부터 죽임당하신 어린양의 것이다. 귀 있는 사람은 들어라. 누구든 남을 포로로 끌고 가면 자신도 포로로 끌려갈 것이다. 누구든 칼로 죽이면 자신도 칼로 죽임을 당해야 한다. 여기에 성도들의 인내와 믿음이 있다.” 이어서 그의 무기를 들고 따르는 자에 관해서도 말한다. 요한은 그를 거짓 예언자라고도 부른다. “그는 용처럼 말했고, 첫째 짐승의 모든 권세를 그 앞에서 행사했다. 그는 땅과 그곳에 사는 이들이 치명상이 나은 첫째 짐승을 경배하게 한다. 그는 큰 표징을 행할 것이며, 사람들 앞에서 불까지 하늘에서 땅으로 내려오게 하고, 땅에 사는 이들을 미혹할 것이다.” 이 표징들을 그가 하나님의 능력으로 행한다고 생각해서는 안 된다. 그는 마술의 작용으로 행한다. 이것은 놀랄 일이 아니다. 귀신들과 배교한 영들이 그를 섬긴다면, 그가 그들을 통해 표징들을 행하고 그것으로 땅에 사는 이들을 미혹할 수 있기 때문이다. 요한은 또 말한다. “그는 짐승의 형상을 만들도록 명령하고, 그 형상에 숨을 주어 형상이 말도 하게 하며, 그것을 경배하지 않은 이들을 죽게 할 것이다.” 그는 또 이렇게 말한다. “그는 표가 이마와 오른손에 찍히게 할 것이다. 아무도 사거나 팔 수 없게 하되, 짐승의 이름을 나타내는 표나 그 이름의 수를 지닌 사람만 할 수 있게 할 것이다. 그 수는 육백육십육이다.” 곧 백이 여섯 번, 십이 여섯 번, 낱개가 여섯이다. 이 수는 그의 모든 배교를 총괄하며, 그 배교는 육천 년 동안 일어났다.",
        "translation_revision_id": "sha256:623c184a5992fbc65fad9156040b387743d65cdf004d1d90a6a251a9b44fc765",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
      },
      "work_location": "5.h28.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:fe927a2b3a60b298c1e807105b95cc287c8af7c59785fabf7f51894b8ef02d73",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8449261bcf4941907e43ea0f62b379ec4cd2a983d1a75789b22d8bc2be640fec",
            "sha256:af0090772c321e999a9938b53b79ee9d47c16e224485fd0a7cd07583c8734403"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:23c41b8e580bb803fefe08a9c926acc929d7b83e40c34c3446297e2f10bd5d8f"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:c084440bc06bcad3cedfbdf1dac080752587317ef4a0d3dadea7afcf60233868"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 28장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              402,
              403
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 3절이다. 통상 28장 3-4절을 함께 담는다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:86b35a793fe1eeb93d6f94acc31e639ed0d76bc2187f21e07c1a41cedf5bc3dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fe927a2b3a60b298c1e807105b95cc287c8af7c59785fabf7f51894b8ef02d73",
            "source_revision_id": "sha256:23c41b8e580bb803fefe08a9c926acc929d7b83e40c34c3446297e2f10bd5d8f",
            "translation_revision_id": "sha256:c084440bc06bcad3cedfbdf1dac080752587317ef4a0d3dadea7afcf60233868"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:bb32bb575ca27ecc6c52fe6cba499abc9949ea247e7b89040232b2ccc918b249",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:fe927a2b3a60b298c1e807105b95cc287c8af7c59785fabf7f51894b8ef02d73",
            "source_revision_id": "sha256:23c41b8e580bb803fefe08a9c926acc929d7b83e40c34c3446297e2f10bd5d8f",
            "translation_revision_id": "sha256:c084440bc06bcad3cedfbdf1dac080752587317ef4a0d3dadea7afcf60233868"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:86b35a793fe1eeb93d6f94acc31e639ed0d76bc2187f21e07c1a41cedf5bc3dd",
          "sha256:bb32bb575ca27ecc6c52fe6cba499abc9949ea247e7b89040232b2ccc918b249"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h28-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 28,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103528.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              402,
              403
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              3,
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 28,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "402쪽 그리스어 수표 ϛ′와 ζ′는 각각 6과 7이다. 403쪽 α와 ͵ϛ는 병행 라틴어의 mille와 sextus millesimus에 해당한다.",
              "402쪽의 줄바꿈 χι-λιοντάσι를 합쳤다. 403쪽 각주 2에 덧붙은 안식일 논의는 편집자가 이레나이우스의 글과 구별한다."
            ],
            "printed_reference": "Coteler. not. in Ep. S. Barnab. 15; 402 note 4: Codex 2215 Regiae Bibliothecae Parisiis",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 402,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ὅσαις ... ἡμέραις ἐγένετο ὁ κόσμος, τοσαύταις χιλιοντάσι συντελεῖται. Καὶ διὰ τοῦτό φησιν ἡ γραφή· καὶ συνετελέσθησαν ὁ οὐρανὸς καὶ ἡ γῆ, καὶ πᾶς ὁ κόσμος αὐτῶν. Καὶ συνετέλεσεν ὁ Θεὸς τῇ ἡμέρᾳ τῇ ϛ′ τὰ ἔργα αὐτοῦ ἃ ἐποίησε, καὶ κατέπαυσεν ὁ Θεὸς ἐν τῇ ἡμέρᾳ τῇ ζ′ ἀπὸ πάντων τῶν ἔργων αὐτοῦ. Τοῦτο δ’ ἔστι τῶν προγεγονότων"
              },
              {
                "printed_page": 403,
                "printed_volume": 2,
                "text": "διήγησις, καὶ τῶν ἐσομένων προφητεία. Ἡ γὰρ ἡμέρα Κυρίου ὡς α ἔτη· ἐν ἓξ οὖν ἡμέραις συντετελέσται τὰ γεγονότα· φανερὸν οὖν, ὅτι ἡ συντέλεια αὐτῶν τὸ ͵ϛ ἔτος ἐστίν."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_witness_from_Paris_Royal_MS_2215_reported_via_Cotelerius_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "그리스어 인용의 σῖτος Θεοῦ는 하나님의 밀이다. 라틴어 인용은 frumentum Christi와 panis Dei를 쓴다. 403쪽 각주 9는 이그나티우스 서신의 τοῦ Χριστοῦ 및 에우세비우스의 인용을 비교한다."
            ],
            "printed_reference": "S. Ign. ad Rom. iv; 403 notes 8-9",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 403,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ὡς εἶπέ τις τῶν ἡμετέρων, διὰ τὴν πρὸς Θεὸν μαρτυρίαν κατακριθεὶς πρὸς θηρία· ὅτι σῖτός εἰμι Θεοῦ, καὶ δι’ ὀδόντων θηρίων ἀλήθομαι, ἵνα καθαρὸς ἄρτος εὑρεθῶ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_parallel_of_Ignatius_citation_printed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observation": "이 문장부터 통상 5.28.4이며, Harvey판에서는 인쇄된 3절의 연속 본문이다.",
            "printed_page": 403,
            "printed_volume": 2,
            "source_start": "Et propter hoc in omni tempore,",
            "type": "canonical_section_boundary"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 28장 3절이다. 통상 28장 3-4절을 함께 담는다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "bacad03db587a6f9744edeb0e6913330ae55c619f3bbe483305340b2199e8d49",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n415.jpg",
            "page_key": "2:402",
            "printed_page": 402,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8449261bcf4941907e43ea0f62b379ec4cd2a983d1a75789b22d8bc2be640fec",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quotquot enim diebus hic factus est mundus, tot et millenis annis consummatur. Et propter hoc ait Scriptura Geneseos: Et consummata sunt coelum et terra, et omnis ornatus eorum. Et consummavit Deus die sexto omnia opera sua quae fecit, et requievit in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit. Hoc autem est et antefactorum narratio, quemadmodum facta sunt, et futurorum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ce0d3542854526923853615067277c9c87f12b241fe7ce5286044343a4fd18ee",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n416.jpg",
            "page_key": "2:403",
            "printed_page": 403,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:af0090772c321e999a9938b53b79ee9d47c16e224485fd0a7cd07583c8734403",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "prophetia. Etenim dies Domini quasi mille anni; in sex autem diebus consummata sunt quae facta sunt: manifestum est quoniam consummatio ipsorum sextus millesimus annus est. Et propter hoc in omni tempore, plasmatus initio homo per manus Dei, id est, Filii et Spiritus, fit secundum imaginem et similitudinem Dei, paleis quidem abjectis, quae sunt apostasia; frumento autem in horreum assumto, quod est hi qui ad Deum fide fructificant. Et propterea tribulatio necessaria est his qui salvantur, ut quodammodo contriti, et attenuati, et conspersi per patientiam Verbo Dei, et igniti, apti sint ad convivium Regis. Quemadmodum quidam de nostris dixit, propter martyrium in Deum adjudicatus ad bestias: Quoniam frumentum sum Christi, et per dentes bestiarum molor, ut mundus panis Dei inveniar.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:23c41b8e580bb803fefe08a9c926acc929d7b83e40c34c3446297e2f10bd5d8f",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quotquot enim diebus hic factus est mundus, tot et millenis annis consummatur. Et propter hoc ait Scriptura Geneseos: Et consummata sunt coelum et terra, et omnis ornatus eorum. Et consummavit Deus die sexto omnia opera sua quae fecit, et requievit in die septimo ab omnibus operibus suis quae fecit. Hoc autem est et antefactorum narratio, quemadmodum facta sunt, et futurorum prophetia. Etenim dies Domini quasi mille anni; in sex autem diebus consummata sunt quae facta sunt: manifestum est quoniam consummatio ipsorum sextus millesimus annus est. Et propter hoc in omni tempore, plasmatus initio homo per manus Dei, id est, Filii et Spiritus, fit secundum imaginem et similitudinem Dei, paleis quidem abjectis, quae sunt apostasia; frumento autem in horreum assumto, quod est hi qui ad Deum fide fructificant. Et propterea tribulatio necessaria est his qui salvantur, ut quodammodo contriti, et attenuati, et conspersi per patientiam Verbo Dei, et igniti, apti sint ad convivium Regis. Quemadmodum quidam de nostris dixit, propter martyrium in Deum adjudicatus ad bestias: Quoniam frumentum sum Christi, et per dentes bestiarum molor, ut mundus panis Dei inveniar.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a7622ce91617be05e9895da32b27675e9e9a8f12b632a83b54c234beca18f2ac",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 28장 3절은 통상 28장 3-4절에 해당한다. Et propter hoc in omni tempore부터 통상 4절이다.",
          "창세기 인용은 하나님이 여섯째 날에 일을 마치셨다고 적는다. 이레나이우스는 엿새와 육천 년을 대응시킨다.",
          "하나님의 두 손은 본문 자체가 아들과 영으로 풀어 쓴다. 이어지는 겨와 밀의 비유에서는 각각 배교와 믿음으로 열매 맺는 사람들을 가리킨다.",
          "contriti, attenuati, conspersi, igniti는 빻고 곱게 만들고 반죽하고 굽는 과정을 잇는다. 구원받는 사람들이 겪는 환난을 왕의 잔치에 올릴 빵에 비유한다.",
          "이그나티우스 인용의 라틴어는 그리스도의 밀과 하나님의 빵이다. 이 페이지의 그리스어 병렬문은 하나님의 밀과 깨끗한 빵으로 적는다. 인쇄본의 난외 표시는 로마인들에게 보낸 편지 4장을 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8449261bcf4941907e43ea0f62b379ec4cd2a983d1a75789b22d8bc2be640fec",
              "sha256:af0090772c321e999a9938b53b79ee9d47c16e224485fd0a7cd07583c8734403"
            ],
            "text": "이 세상이 지어진 날수만큼, 그와 같은 수의 천 년이 지나면 세상은 끝에 이르기 때문이다. 그래서 창세기의 성경 말씀은 이러하다. “하늘과 땅이 완성되었고, 그것들을 꾸미는 모든 것도 완성되었다. 하나님께서는 여섯째 날에 자신이 하신 모든 일을 마치셨고, 일곱째 날에 자신이 하신 모든 일에서 쉬셨다.” 이는 이전의 일들이 어떻게 이루어졌는지를 서술하면서 앞으로 일어날 일들도 예언한다. 주님의 하루가 천 년과 같고, 지어진 것들이 엿새 만에 완성되었으므로, 그것들이 끝에 이르는 때는 육천 년째임이 분명하다. 그래서 모든 시대를 거치며 처음에 하나님의 두 손으로 빚어진 사람은, 곧 아들과 영을 통해 빚어진 사람은 하나님의 형상과 모양을 따라 이루어진다. 배교를 가리키는 겨는 버려지고, 밀은 곳간에 거두어지는데, 이는 믿음으로 하나님을 향해 열매를 맺는 이들이다. 그러므로 구원받는 이들에게는 환난이 필요하다. 그들이 이를테면 부서지고 곱게 빻아지며, 인내를 통해 하나님의 말씀으로 반죽되고, 불에 구워져 왕의 잔치에 어울리게 되기 위해서다. 우리 가운데 한 사람이 이렇게 말했다. 그는 하나님을 증언한 일로 짐승들에게 넘겨지는 형벌을 선고받았다. “나는 그리스도의 밀이고, 짐승들의 이빨로 갈린다. 하나님의 깨끗한 빵으로 드러나기 위해서다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:23c41b8e580bb803fefe08a9c926acc929d7b83e40c34c3446297e2f10bd5d8f"
        ],
        "text": "이 세상이 지어진 날수만큼, 그와 같은 수의 천 년이 지나면 세상은 끝에 이르기 때문이다. 그래서 창세기의 성경 말씀은 이러하다. “하늘과 땅이 완성되었고, 그것들을 꾸미는 모든 것도 완성되었다. 하나님께서는 여섯째 날에 자신이 하신 모든 일을 마치셨고, 일곱째 날에 자신이 하신 모든 일에서 쉬셨다.” 이는 이전의 일들이 어떻게 이루어졌는지를 서술하면서 앞으로 일어날 일들도 예언한다. 주님의 하루가 천 년과 같고, 지어진 것들이 엿새 만에 완성되었으므로, 그것들이 끝에 이르는 때는 육천 년째임이 분명하다. 그래서 모든 시대를 거치며 처음에 하나님의 두 손으로 빚어진 사람은, 곧 아들과 영을 통해 빚어진 사람은 하나님의 형상과 모양을 따라 이루어진다. 배교를 가리키는 겨는 버려지고, 밀은 곳간에 거두어지는데, 이는 믿음으로 하나님을 향해 열매를 맺는 이들이다. 그러므로 구원받는 이들에게는 환난이 필요하다. 그들이 이를테면 부서지고 곱게 빻아지며, 인내를 통해 하나님의 말씀으로 반죽되고, 불에 구워져 왕의 잔치에 어울리게 되기 위해서다. 우리 가운데 한 사람이 이렇게 말했다. 그는 하나님을 증언한 일로 짐승들에게 넘겨지는 형벌을 선고받았다. “나는 그리스도의 밀이고, 짐승들의 이빨로 갈린다. 하나님의 깨끗한 빵으로 드러나기 위해서다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:c084440bc06bcad3cedfbdf1dac080752587317ef4a0d3dadea7afcf60233868",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
      },
      "work_location": "5.h28.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-28:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c5e73fabd65df7e7c505f8bf36fb77f7db1f3ea4f8a1ded1c23a661faf9e7300",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c4195c9c3e7bf9834bb502dc17863b82642380ac13fb0427c31fd062b89d182f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a10780156f94b0c49fa0f097dc132b49c06ca47cfb99038c17f76be29075a790"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:86350541cc75e4ff81f629de8861bfcea1a51f3623715f4e2865d1c3a5aa2410"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 29장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103529.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              404
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 29장 1절이다. 통상 29장 1절과 범위가 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:09d27c460bbedea6d61f06ec70aeb067e071a4a6e61014e0e69c21d7dd2e49c4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c5e73fabd65df7e7c505f8bf36fb77f7db1f3ea4f8a1ded1c23a661faf9e7300",
            "source_revision_id": "sha256:a10780156f94b0c49fa0f097dc132b49c06ca47cfb99038c17f76be29075a790",
            "translation_revision_id": "sha256:86350541cc75e4ff81f629de8861bfcea1a51f3623715f4e2865d1c3a5aa2410"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:45beefffa61dc0b0bfd20e87536e3877fd292a213e164af0942983ef04dc72d5",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c5e73fabd65df7e7c505f8bf36fb77f7db1f3ea4f8a1ded1c23a661faf9e7300",
            "source_revision_id": "sha256:a10780156f94b0c49fa0f097dc132b49c06ca47cfb99038c17f76be29075a790",
            "translation_revision_id": "sha256:86350541cc75e4ff81f629de8861bfcea1a51f3623715f4e2865d1c3a5aa2410"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:09d27c460bbedea6d61f06ec70aeb067e071a4a6e61014e0e69c21d7dd2e49c4",
          "sha256:45beefffa61dc0b0bfd20e87536e3877fd292a213e164af0942983ef04dc72d5"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103529.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              404
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "insumitur는 사람을 위해 쓰이는 창조 세계를 말한다. 물동이의 물방울과 저울을 움직이는 작은 무게의 비유가 이어진다.",
              "Ecclesia assumetur는 교회가 들어 올려질 것이라는 미래 수동형이다. 뒤에는 의인들의 마지막 싸움과 썩지 않음의 관이 이어진다."
            ],
            "printed_page": 404,
            "printed_texts": [
              "conditio insumitur homini",
              "stillicidium de cado",
              "momentum staterae",
              "Ecclesia assumetur"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 29장 1절이다. 통상 29장 1절과 범위가 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "066ea674baf792b946c79d3f04e2e094d028d2007065fc6911cf1105bde11e16",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n417.jpg",
            "page_key": "2:404",
            "printed_page": 404,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c4195c9c3e7bf9834bb502dc17863b82642380ac13fb0427c31fd062b89d182f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Causas autem reddidimus in his qui sunt ante hunc libris, propter quas passus est Deus haec ita fieri: et ostendimus quoniam omnia quae sunt talia, pro eo qui salvatur homine facta sunt, illud quod est sui arbitrii et suae potestatis maturans ad immortalitatem, et aptabiliorem eum ad aeternam subjectionem Deo praeparans. Et propter hoc conditio insumitur homini: non enim homo propter illam, sed conditio facta est propter hominem. Gentes autem quae et ipsae non allevaverunt oculos ad coelum, neque gratias egerunt factori suo, neque lumen veritatis videre voluerunt, sed sicut mures caeci absconditi in profundo insipientiae, juste sermo ut stillicidium de cado, et sicut momentum staterae, et sicut nihil deputavit; in tantum utiles et aptabiles justis, quantum utilitatis praestat stipula ad tritici augmentum; et palea ejus in ustionem, ad operationem auri. Et propterea cum in fine repente hinc Ecclesia assumetur: Erit, inquit, tribulatio qualis non est facta ab initio, neque fiet. Novissimus enim agon hic justorum, in quo vincentes coronantur incorruptela.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a10780156f94b0c49fa0f097dc132b49c06ca47cfb99038c17f76be29075a790",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Causas autem reddidimus in his qui sunt ante hunc libris, propter quas passus est Deus haec ita fieri: et ostendimus quoniam omnia quae sunt talia, pro eo qui salvatur homine facta sunt, illud quod est sui arbitrii et suae potestatis maturans ad immortalitatem, et aptabiliorem eum ad aeternam subjectionem Deo praeparans. Et propter hoc conditio insumitur homini: non enim homo propter illam, sed conditio facta est propter hominem. Gentes autem quae et ipsae non allevaverunt oculos ad coelum, neque gratias egerunt factori suo, neque lumen veritatis videre voluerunt, sed sicut mures caeci absconditi in profundo insipientiae, juste sermo ut stillicidium de cado, et sicut momentum staterae, et sicut nihil deputavit; in tantum utiles et aptabiles justis, quantum utilitatis praestat stipula ad tritici augmentum; et palea ejus in ustionem, ad operationem auri. Et propterea cum in fine repente hinc Ecclesia assumetur: Erit, inquit, tribulatio qualis non est facta ab initio, neque fiet. Novissimus enim agon hic justorum, in quo vincentes coronantur incorruptela.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "51862cf8ee988a2f498427d7ddff9b813d3c93245d4c7abfcf711e52c4ebb2aa",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "sui arbitrii와 suae potestatis는 스스로 판단하고 자기 권한을 지닌 존재를 가리킨다. 하나님이 이를 불멸에 이르도록 성숙하게 하신다는 문장이 이어진다.",
          "conditio는 이 대목에서 창조 세계이다. insumitur는 사람을 위해 쓰인다는 뜻이며, 다음 문장은 창조 세계가 사람을 위해 지어졌다고 설명한다.",
          "물동이의 물방울과 저울의 작은 무게는 이사야서 인용에 속한다. 줄기와 겨의 비유는 의인들에게 도움이 되는 정도를 설명한다.",
          "assumetur는 들어 올려질 것이라는 미래 수동형이다. 이 문장은 교회가 여기에서 들어 올려지는 일, 환난, 의인들의 마지막 싸움을 차례로 말한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c4195c9c3e7bf9834bb502dc17863b82642380ac13fb0427c31fd062b89d182f"
            ],
            "text": "우리는 앞선 책들에서 하나님이 이 일들이 이렇게 이루어지도록 허락하신 이유를 설명했다. 또 이러한 모든 것이 구원받는 사람을 위해 이루어졌음을 밝혔다. 하나님은 스스로 판단하고 자기 권한을 지닌 존재를 불멸에 이르도록 성숙하게 하시고, 하나님께 영원히 복종하기에 더욱 알맞도록 준비시키신다. 그러므로 창조 세계는 사람을 위해 쓰인다. 사람이 창조 세계를 위해 지어진 것이 아니라, 창조 세계가 사람을 위해 지어졌기 때문이다. 이방 민족들 가운데 스스로 눈을 들어 하늘을 보지도 않고, 자기들을 지으신 분께 감사하지도 않으며, 진리의 빛을 보려고도 하지 않고, 눈먼 쥐처럼 어리석음의 깊은 곳에 숨은 이들이 있다. 말씀은 그들을 마땅히 “물동이에서 떨어지는 물방울처럼”, “저울을 조금 기울이는 무게처럼”, 또 “아무것도 아닌 것처럼” 여겼다. 그들이 의인들에게 쓸모 있고 도움이 되는 정도는 밀의 줄기가 밀알이 자라는 데 쓸모가 있고, 그 겨를 태워 금을 다루는 일에 쓰는 것과 같다. 그러므로 마지막에 교회가 갑자기 여기에서 들어 올려질 때, “처음부터 일어난 적이 없고 앞으로도 일어나지 않을 환난이 있을 것이다”라고 하신다. 이는 의인들의 마지막 싸움이며, 그들은 여기서 이겨 썩지 않음의 관을 쓰기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a10780156f94b0c49fa0f097dc132b49c06ca47cfb99038c17f76be29075a790"
        ],
        "text": "우리는 앞선 책들에서 하나님이 이 일들이 이렇게 이루어지도록 허락하신 이유를 설명했다. 또 이러한 모든 것이 구원받는 사람을 위해 이루어졌음을 밝혔다. 하나님은 스스로 판단하고 자기 권한을 지닌 존재를 불멸에 이르도록 성숙하게 하시고, 하나님께 영원히 복종하기에 더욱 알맞도록 준비시키신다. 그러므로 창조 세계는 사람을 위해 쓰인다. 사람이 창조 세계를 위해 지어진 것이 아니라, 창조 세계가 사람을 위해 지어졌기 때문이다. 이방 민족들 가운데 스스로 눈을 들어 하늘을 보지도 않고, 자기들을 지으신 분께 감사하지도 않으며, 진리의 빛을 보려고도 하지 않고, 눈먼 쥐처럼 어리석음의 깊은 곳에 숨은 이들이 있다. 말씀은 그들을 마땅히 “물동이에서 떨어지는 물방울처럼”, “저울을 조금 기울이는 무게처럼”, 또 “아무것도 아닌 것처럼” 여겼다. 그들이 의인들에게 쓸모 있고 도움이 되는 정도는 밀의 줄기가 밀알이 자라는 데 쓸모가 있고, 그 겨를 태워 금을 다루는 일에 쓰는 것과 같다. 그러므로 마지막에 교회가 갑자기 여기에서 들어 올려질 때, “처음부터 일어난 적이 없고 앞으로도 일어나지 않을 환난이 있을 것이다”라고 하신다. 이는 의인들의 마지막 싸움이며, 그들은 여기서 이겨 썩지 않음의 관을 쓰기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:86350541cc75e4ff81f629de8861bfcea1a51f3623715f4e2865d1c3a5aa2410",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
      },
      "work_location": "5.h29.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:c60c659e405bd8451364578376f09add424415e86ded992e27fd5a9bc6d9af6b",
        "part_links": [
          [
            "sha256:2310ed81d0b9378aaa194c8b935ca28dce6df584aa63051656e58a8ca0c779c2",
            "sha256:dbe088fde42e731be890e3a8af04cce8d84265d34091f2d658297957932848fe"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5bafe8d17afa5a5c7e0c50aaf7e0342df25b3a946994a0be3339d42149e4397e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d70a8ac208e701d5ac2fa510aa1ffd8ac86ee318159a267b8af8cbc88f80f800"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 29장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103529.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              404,
              405
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 29장 2절이다. 통상 29장 2절과 범위가 같다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:73b0ee86353fd2f0a68fb9fe8ef38c27ef7d361796b13767fd0b4e9ce2554810",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c60c659e405bd8451364578376f09add424415e86ded992e27fd5a9bc6d9af6b",
            "source_revision_id": "sha256:5bafe8d17afa5a5c7e0c50aaf7e0342df25b3a946994a0be3339d42149e4397e",
            "translation_revision_id": "sha256:d70a8ac208e701d5ac2fa510aa1ffd8ac86ee318159a267b8af8cbc88f80f800"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ab351545b57e79e0230bad6508987f459e87f5c0310ef946aa4fa08e3627708d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:c60c659e405bd8451364578376f09add424415e86ded992e27fd5a9bc6d9af6b",
            "source_revision_id": "sha256:5bafe8d17afa5a5c7e0c50aaf7e0342df25b3a946994a0be3339d42149e4397e",
            "translation_revision_id": "sha256:d70a8ac208e701d5ac2fa510aa1ffd8ac86ee318159a267b8af8cbc88f80f800"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:73b0ee86353fd2f0a68fb9fe8ef38c27ef7d361796b13767fd0b4e9ce2554810",
          "sha256:ab351545b57e79e0230bad6508987f459e87f5c0310ef946aa4fa08e3627708d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h29-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 29,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103529.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              404,
              405
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 29,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "인쇄 병렬문은 여러 부분을 말줄임표로 생략한다. χξϛ′, χ′, ͵ϛ는 각각 666, 600, 6000이다.",
              "405쪽의 줄바꿈 ἀριθ-μόν과 συγκεφα-λαιοῦται를 합쳤다."
            ],
            "printed_reference": "E Parall. J. Damasc. Halloix. v. Iren.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 404,
                "printed_volume": 2,
                "text": "... ἀνακεφαλαίωσις γίνεται πάσης ἀδικίας καὶ παντὸς δόλου, ἵνα ἐν αὐτῷ συῤῥεύσασα καὶ συγκλεισθεῖσα πᾶσα δύναμις ἀποστατικὴ κατὰ τὴν κάμινον ὀλισθῇ τοῦ πυρός. Καταλλήλως οὖν καὶ τὸ ὄνομα αὐτοῦ"
              },
              {
                "printed_page": 405,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἕξει τὸν ἀριθμὸν χξϛ′. Ἀνακεφαλαιούμενος ἐν αὐτῷ τὴν πρὸ τοῦ κατακλυσμοῦ πᾶσαν κακίαν· ... Νῶε γὰρ ἐτῶν ἑξακοσίων, καὶ κατακλυσμὸς ἐπῆλθε τῇ γῇ εἰς ἐξάλειψιν τῆς ἁμαρτίας, ... Ἀνακεφαλαιούμενος δὲ καὶ τὴν ἀπὸ τοῦ κατακλυσμοῦ πᾶσαν εἰδωλολατρείαν, ... μέχρις οὗ ἡ τοῦ Ναβουχοδονόσωρ ἀνασταθεῖσα εἰκὼν, ἥτις ὕψος μὲν εἶχε πηχῶν ἑξήκοντα, εὖρος δὲ πηχῶν ϛ′. ... Ὅλη γὰρ ἡ εἰκὼν ἐκείνη προτύπωσις ἦν τῆς τοῦ ἀντιχρίστου παρουσίας. ... Τὰ οὖν χ′ ἔτη τοῦ Νῶε, ἐφ’ οὗ ὁ κατακλυσμὸς ἐγένετο διὰ τὴν ἀποστασίαν, καὶ ὁ πηχισμὸς τῆς εἰκόνος, ... τὸν ἀριθμὸν, ὡς εἴρηται, σημαίνουσι τοῦ ὀνόματος, εἰς ὃν συγκεφαλαιοῦται τῶν ͵ϛ ἐτῶν πᾶσα ἀποστασία, καὶ ἀδικία, καὶ πονηρία, ..."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "inresurrectionem은 땅의 반란으로 옮겼다. 각주 2는 ἐπανάστασιν과 insurrectionem을 제안하며, 인쇄 병렬문의 대응 표현은 τῆς ἁμαρτίας이다.",
              "a diluvio는 홍수 이후를 가리킨다. 각주 3에는 대안 ante diluvium이 있다.",
              "commentatorem은 우상을 지어내는 오류를 수식한다. 각주 4는 대안 commentitiorum을 제시한다.",
              "succensio와 succensionem은 의인들을 불태우는 일을 나타낸다."
            ],
            "printed_page": 405,
            "printed_texts": [
              "inresurrectionem terrae",
              "a diluvio",
              "errorem commentatorem idolorum",
              "succensionem justorum",
              "justorum succensio"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 29장 2절이다. 통상 29장 2절과 범위가 같다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "066ea674baf792b946c79d3f04e2e094d028d2007065fc6911cf1105bde11e16",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n417.jpg",
            "page_key": "2:404",
            "printed_page": 404,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:2310ed81d0b9378aaa194c8b935ca28dce6df584aa63051656e58a8ca0c779c2",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc in bestia veniente recapitulatio fit universae iniquitatis et omnis doli, ut in ea confluens et conclusa omnis virtus apostatica, in caminum mittatur ignis. Congruenter autem et nomen",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "31015b03cf3ca41ad565e2ee3366a46543e434924593d6ce090ff105896a58e1",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n418.jpg",
            "page_key": "2:405",
            "printed_page": 405,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:dbe088fde42e731be890e3a8af04cce8d84265d34091f2d658297957932848fe",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ejus habebit numerum, sexcentos sexaginta sex, recapitulans in semetipso omnem quae fuit ante diluvium malitiae commixtionem, quae facta est ex angelica apostasia. Noe enim fuit annorum sexcentorum, et diluvium advenit terrae, delens inresurrectionem terrae propter nequissimam generationem, quae fuit temporibus Noe. Recapitulans autem et omnem qui fuit a diluvio errorem commentatorem idolorum, et prophetarum interfectionem et succensionem justorum. Illa enim quae fuit a Nabuchodonosor instituta imago, altitudinem quidem habuit cubitorum sexaginta, latitudinem autem cubitorum sex: propter quam et Ananias, et Azarias, et Misael, non adorantes eam, in caminum missi sunt ignis, per id, quod eis evenit, prophetantes eam quae in finem futura est justorum succensio. Universa enim imago illa praefiguratio fuit hujus adventus, ab omnibus omnino hominibus ipsum solum decernens adorari. Sexcenti itaque anni Noe, sub quo fuit diluvium propter apostasiam, et numerus cubitorum imaginis, propter quam justi in caminum ignis missi sunt, numerum nominis significat illius, in quem recapitulatur sex millium annorum omnis apostasia, et injustitia, et nequitia, et pseudoprophetia, et dolus: propter quae et diluvium superveniet ignis.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:5bafe8d17afa5a5c7e0c50aaf7e0342df25b3a946994a0be3339d42149e4397e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc in bestia veniente recapitulatio fit universae iniquitatis et omnis doli, ut in ea confluens et conclusa omnis virtus apostatica, in caminum mittatur ignis. Congruenter autem et nomen ejus habebit numerum, sexcentos sexaginta sex, recapitulans in semetipso omnem quae fuit ante diluvium malitiae commixtionem, quae facta est ex angelica apostasia. Noe enim fuit annorum sexcentorum, et diluvium advenit terrae, delens inresurrectionem terrae propter nequissimam generationem, quae fuit temporibus Noe. Recapitulans autem et omnem qui fuit a diluvio errorem commentatorem idolorum, et prophetarum interfectionem et succensionem justorum. Illa enim quae fuit a Nabuchodonosor instituta imago, altitudinem quidem habuit cubitorum sexaginta, latitudinem autem cubitorum sex: propter quam et Ananias, et Azarias, et Misael, non adorantes eam, in caminum missi sunt ignis, per id, quod eis evenit, prophetantes eam quae in finem futura est justorum succensio. Universa enim imago illa praefiguratio fuit hujus adventus, ab omnibus omnino hominibus ipsum solum decernens adorari. Sexcenti itaque anni Noe, sub quo fuit diluvium propter apostasiam, et numerus cubitorum imaginis, propter quam justi in caminum ignis missi sunt, numerum nominis significat illius, in quem recapitulatur sex millium annorum omnis apostasia, et injustitia, et nequitia, et pseudoprophetia, et dolus: propter quae et diluvium superveniet ignis.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "334206960bbbe9ba51b2a8e0b339044eb47ad688e5e4e66439464b35efebd563",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "육백육십육은 노아의 나이 육백, 형상의 높이 육십 큐빗과 너비 육 큐빗에 연결된다. 육천 년은 그 자 안에 총괄되는 배교의 기간이다.",
          "인쇄된 inresurrectionem terrae의 표기는 이례적이며, 이 문맥에서는 땅의 반란을 가리킨다. 405쪽 각주 2는 ἐπανάστασιν과 insurrectionem을 제안하고, 병렬 그리스어는 죄를 뜻하는 ἁμαρτίας를 쓴다.",
          "a diluvio는 홍수 이후이며, 각주에는 홍수 이전이라는 다른 독법도 있다. 본문은 홍수 이전의 천사들의 배교와 이후의 우상 제작을 이어 다룬다.",
          "Ananias, Azarias, Misael은 하나냐, 아사랴, 미사엘이다. succensio는 불태움을 가리키며, 세 사람이 겪은 불가마의 일을 마지막 의인들의 고난과 연결한다.",
          "그리스어 병렬문에는 여러 생략 구간이 있다. 라틴어는 예언자 살해, 의인들을 불태움, 거짓 예언과 속임수를 포함하여 논의를 이어 간다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:2310ed81d0b9378aaa194c8b935ca28dce6df584aa63051656e58a8ca0c779c2",
              "sha256:dbe088fde42e731be890e3a8af04cce8d84265d34091f2d658297957932848fe"
            ],
            "text": "그러므로 앞으로 올 짐승 안에 모든 불의와 온갖 속임수가 총괄된다. 배교한 모든 권세가 그 안으로 흘러들어 갇힌 채 불가마에 던져지게 하려는 것이다. 그에 걸맞게 그의 이름에 해당하는 수는 육백육십육이 될 것이다. 그는 홍수 전에 일어난 온갖 악의 뒤섞임을 자기 안에 총괄하며, 그것은 천사들의 배교에서 생겨났다. 노아가 육백 세였을 때 홍수가 땅에 닥쳐, 땅의 반란을 쓸어 버렸기 때문이다. 노아 시대에 살던 지극히 악한 세대 때문에 일어난 일이었다. 그는 홍수 이후 우상을 지어낸 모든 오류와 예언자들의 살해와 의인들을 불태운 일도 총괄한다. 네부카드네자르가 세운 그 형상은 높이가 육십 큐빗, 너비가 육 큐빗이었다. 그 형상 때문에 하나냐와 아사랴와 미사엘은 그것을 경배하지 않아 불가마에 던져졌다. 그들은 자신들이 겪은 일을 통해 마지막에 의인들이 불태워질 일을 예언했다. 그 형상 전체가 이 자의 출현을 미리 나타냈기 때문이다. 그것은 모든 사람이 예외 없이 오직 그만 경배하도록 명했다. 그러므로 노아의 육백 년, 곧 그의 시대에 배교 때문에 홍수가 일어났던 그 나이와, 그 형상을 큐빗으로 잰 수, 곧 의인들이 그 때문에 불가마에 던져졌던 형상의 치수는 그 자의 이름의 수를 가리킨다. 육천 년 동안의 모든 배교와 불의와 악행, 거짓 예언과 속임수가 그 안에 총괄된다. 이 일들 때문에 불의 홍수도 닥칠 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:5bafe8d17afa5a5c7e0c50aaf7e0342df25b3a946994a0be3339d42149e4397e"
        ],
        "text": "그러므로 앞으로 올 짐승 안에 모든 불의와 온갖 속임수가 총괄된다. 배교한 모든 권세가 그 안으로 흘러들어 갇힌 채 불가마에 던져지게 하려는 것이다. 그에 걸맞게 그의 이름에 해당하는 수는 육백육십육이 될 것이다. 그는 홍수 전에 일어난 온갖 악의 뒤섞임을 자기 안에 총괄하며, 그것은 천사들의 배교에서 생겨났다. 노아가 육백 세였을 때 홍수가 땅에 닥쳐, 땅의 반란을 쓸어 버렸기 때문이다. 노아 시대에 살던 지극히 악한 세대 때문에 일어난 일이었다. 그는 홍수 이후 우상을 지어낸 모든 오류와 예언자들의 살해와 의인들을 불태운 일도 총괄한다. 네부카드네자르가 세운 그 형상은 높이가 육십 큐빗, 너비가 육 큐빗이었다. 그 형상 때문에 하나냐와 아사랴와 미사엘은 그것을 경배하지 않아 불가마에 던져졌다. 그들은 자신들이 겪은 일을 통해 마지막에 의인들이 불태워질 일을 예언했다. 그 형상 전체가 이 자의 출현을 미리 나타냈기 때문이다. 그것은 모든 사람이 예외 없이 오직 그만 경배하도록 명했다. 그러므로 노아의 육백 년, 곧 그의 시대에 배교 때문에 홍수가 일어났던 그 나이와, 그 형상을 큐빗으로 잰 수, 곧 의인들이 그 때문에 불가마에 던져졌던 형상의 치수는 그 자의 이름의 수를 가리킨다. 육천 년 동안의 모든 배교와 불의와 악행, 거짓 예언과 속임수가 그 안에 총괄된다. 이 일들 때문에 불의 홍수도 닥칠 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:d70a8ac208e701d5ac2fa510aa1ffd8ac86ee318159a267b8af8cbc88f80f800",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
      },
      "work_location": "5.h29.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-29:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:e9f03b1b85ea0d451491fdeb8cb7ea33d2b9fb4bba4b4134140b8e3e469ac4b6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:afb3178b2209229fbd5ef08ac181df86ca5c2b102d03f5026a7b5fe737064262",
            "sha256:ed4cfcbb6450605d123593bf6e5d57b48ba720f32b3900791070a30e90aa721c",
            "sha256:74e07448a404f31fdf90f51b25bca5687ebf9ac6156c67aee784c863398b8012"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d783dc8a77502a83986153f61db5afab67d90bea287df750542d9f6e3663dad4"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:e1fca993c30f6108a07ac357735cc276d9febb417130f72fc9f0632a28acbba2"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 30장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              406,
              407,
              408
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 1절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0970365bb04bf8380d1e7036b00e2a0d5ed289ecb0d47098142f97dfa3990103",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e9f03b1b85ea0d451491fdeb8cb7ea33d2b9fb4bba4b4134140b8e3e469ac4b6",
            "source_revision_id": "sha256:d783dc8a77502a83986153f61db5afab67d90bea287df750542d9f6e3663dad4",
            "translation_revision_id": "sha256:e1fca993c30f6108a07ac357735cc276d9febb417130f72fc9f0632a28acbba2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6eb9407f3ba4360e0e01702cf2b42fb79235bbc3d382dfea702c7e3f1e878dd4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:e9f03b1b85ea0d451491fdeb8cb7ea33d2b9fb4bba4b4134140b8e3e469ac4b6",
            "source_revision_id": "sha256:d783dc8a77502a83986153f61db5afab67d90bea287df750542d9f6e3663dad4",
            "translation_revision_id": "sha256:e1fca993c30f6108a07ac357735cc276d9febb417130f72fc9f0632a28acbba2"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:0970365bb04bf8380d1e7036b00e2a0d5ed289ecb0d47098142f97dfa3990103",
          "sha256:6eb9407f3ba4360e0e01702cf2b42fb79235bbc3d382dfea702c7e3f1e878dd4"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              406,
              407,
              408
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "Harvey의 407쪽 주석 3은 대괄호 안의 설명을 삽입문으로 표시한다. 번역에도 대괄호가 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              407
            ],
            "printed_text": "[Hoc autem arbitror scriptorum peccatum fuisse, ut solet fieri, quoniam et per literas numeri ponuntur, facile literam Graecam, quae sexaginta enuntiat numerum, in iota Graecorum literam expansam;]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "editorial_bracketed_text"
          },
          {
            "observations": [
              "406쪽 주석 1은 에우세비오스 교회사 5.8, 니케포로스 4.14, 그리고 이어지는 추가 문구를 포함한 다마스쿠스의 요한을 함께 언급한다."
            ],
            "printed_reference": "Eus. H. E. v. 8.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 406,
                "text": "ΤΟΥΤΩΝ δὲ οὕτως ἐχόντων, καὶ ἐν πᾶσι τοῖς σπουδαίοις καὶ ἀρχαίοις ἀντιγράφοις τοῦ ἀριθμοῦ τούτου κειμένου, καὶ μαρτυρούντων αὐτῶν ἐκείνων τῶν κατ᾽ ὄψιν τὸν Ἰωάννην ἑωρακότων, καὶ τοῦ λόγου διδάσκοντος ἡμᾶς, ὅτι ὁ ἀριθμὸς τοῦ ὀνόματος τοῦ θηρίου κατὰ τὴν τῶν Ἑλλήνων ψῆφον διὰ τῶν ἐν αὐτῷ γραμμάτων ... Οὐκ οἶδα πῶς ἐσφάλησάν τινες ἐπακολουθήσαντες ἰδιωτισμῷ, καὶ τὸν μέσον"
              },
              {
                "printed_page": 407,
                "text": "ἠθέτησαν ἀριθμὸν τοῦ ὀνόματος, νʹ ψήφισμα ὑφελόντες, καὶ ἀντὶ τῶν ἓξ δεκάδων μίαν δεκάδα βουλόμενοι εἶναι. Ἄλλοι δὲ ἀνεξετάστως τοῦτον λαβόντες, οἱ μὲν ἁπλῶς καὶ ἀκαίρως ἐπετήδευσαν· οἱ δὲ κατὰ ἀπειροκαλίαν ἐτόλμησαν καὶ ὄνομα ἀναζητεῖν ἔχον τὸν ἐσφαλμένον καὶ διημαρτημένον ἀριθμόν. Ἀλλὰ τοῖς μὲν ἁπλῶς καὶ ἀκάκως τοῦτο ποιήσασιν, εἰκὸς καὶ συγγνώμην ἔσεσθαι παρὰ Θεοῦ. Ὅσοι δὲ κατὰ κενοδοξίαν ὁρίζουσιν ὀνόματα διημαρτημένου ἀριθμοῦ νενομοθετῆσθαι, καὶ τὸ ὑπ᾽ αὐτῶν ἐπινοηθὲν ὄνομα ὁρίζονται ... οὐκ ἀναίτιοι οὗτοι ἐξελεύσονται, ἔτι καὶ αὑτοὺς, καὶ τοὺς ἐμπιστεύσαντας αὐτοῖς ἐξαπατήσαντες. Καὶ πρῶτον μὲν ζημία ἐν τῷ ἀποτυχεῖν τῆς ἀληθείας, καὶ τὸ μὴ ὂν ὡς ὂν ὑπολαβεῖν· ἔπειτα δὲ τοῦ προσθέντος ἢ ἀφελόντος τι τῆς γραφῆς, ἐπιτιμίαν οὐ τὴν τυχοῦσαν ἔχοντος, εἰς αὐτὴν ἐμπεσεῖν ἀνάγκη τὸν τοιοῦτον. Ἐπακολουθήσει δὲ καὶ ἕτερος οὐχ ὁ τυχὼν κίνδυνος τοῖς ψευδῶς προειληφόσιν εἰδέναι τὸ τοῦ ἀντιχρίστου"
              },
              {
                "printed_page": 408,
                "text": "ὄνομα. Εἰ γὰρ ἄλλο μὲν οὗτοι δοκοῦσιν, ἄλλο δὲ ἐκεῖνος ἔχων ἐλεύσεται, ῥᾳδίως ἐξαπατηθήσονται παρ᾽ αὐτοῦ· ὡς μηδέπω παρόντος ἐκείνου, ὃν φυλάσσεσθαι προσήκει."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 ae와 oe 합자는 풀어 적고 줄 끝의 분철은 연결했다. 쪽 경계에 걸친 한 단어는 시작 쪽에 모아 적었다. 인쇄면의 각주 번호는 본문과 구별했다."
            ],
            "type": "transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 1절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "0eb751fefe140c919f4440dace69ec3dbda35d26fdf40cabfdb3e0930291dc4c",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n419.jpg",
            "page_key": "2:406",
            "printed_page": 406,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:afb3178b2209229fbd5ef08ac181df86ca5c2b102d03f5026a7b5fe737064262",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "His autem sic se habentibus, et in omnibus antiquis et probatissimis et veteribus scripturis numero hoc posito, et testimonium perhibentibus his, qui facie ad faciem Johannem viderunt, et ratione docente nos, quoniam numerus nominis bestiae secundum Graecorum computationem per literas quae in eo sunt, sexcentos habebit, et sexaginta, et sex; hoc est, decadas aequales hecatontasin, et hecatontadas aequales monasin; Numerus enim qui digitus sex, similiter custoditus, recapitulationes ostendit universae apostasiae ejus quae initio, et quae in mediis temporibus, et quae in fine erit; ignoro quomodo erraverunt quidam sequentes idiotismum,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "7da40332221858badc39195fb694c306f53840fdadd32c1f20920a02b665925d",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n420.jpg",
            "page_key": "2:407",
            "printed_page": 407,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:ed4cfcbb6450605d123593bf6e5d57b48ba720f32b3900791070a30e90aa721c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et medium frustrantes numerum nominis, quinquaginta numeros deducentes, pro sex decadis unam decadem volentes esse. [Hoc autem arbitror scriptorum peccatum fuisse, ut solet fieri, quoniam et per literas numeri ponuntur, facile literam Graecam, quae sexaginta enuntiat numerum, in iota Graecorum literam expansam;] post deinde quidam sine exquisitione hoc acceperunt; alii quidem simpliciter et idiotice usurpaverunt denarium numerum: quidam autem per ignorantiam ausi sunt et nomina exquirere, habentia falsum erroris numerum. Sed his quidem qui simpliciter et sine malitia hoc fecerunt, arbitramur veniam dari a Deo. Quotquot autem secundum inanem gloriam statuunt nomina continentia falsum numerum, et quod a se fuerit adinventum nomen, definierunt esse illius qui venturus est; non sine damno tales exient, quippe qui et semetipsos, et credentes sibi seduxerunt. Et primum quidem damnum est excidere a veritate, et quod non sit, quasi arbitrari: post deinde, apponenti vel auferenti de Scriptura poenam non modicam fore, in quam incidere necesse est eum qui sit talis. Subsequetur autem et aliud non quodlibet periculum",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "46ea029478b3c1084edddb0ff74cbd99f4b66d94549c97cc73657d653923a398",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n421.jpg",
            "page_key": "2:408",
            "printed_page": 408,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:74e07448a404f31fdf90f51b25bca5687ebf9ac6156c67aee784c863398b8012",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "eos, qui falso praesumunt scire nomen ejus. Si enim aliud quidem hi putant, aliud autem ille habens adveniet, facile seducentur ab eo, quasi necdum adsit ille, quem cavere convenit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d783dc8a77502a83986153f61db5afab67d90bea287df750542d9f6e3663dad4",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "His autem sic se habentibus, et in omnibus antiquis et probatissimis et veteribus scripturis numero hoc posito, et testimonium perhibentibus his, qui facie ad faciem Johannem viderunt, et ratione docente nos, quoniam numerus nominis bestiae secundum Graecorum computationem per literas quae in eo sunt, sexcentos habebit, et sexaginta, et sex; hoc est, decadas aequales hecatontasin, et hecatontadas aequales monasin; Numerus enim qui digitus sex, similiter custoditus, recapitulationes ostendit universae apostasiae ejus quae initio, et quae in mediis temporibus, et quae in fine erit; ignoro quomodo erraverunt quidam sequentes idiotismum, et medium frustrantes numerum nominis, quinquaginta numeros deducentes, pro sex decadis unam decadem volentes esse. [Hoc autem arbitror scriptorum peccatum fuisse, ut solet fieri, quoniam et per literas numeri ponuntur, facile literam Graecam, quae sexaginta enuntiat numerum, in iota Graecorum literam expansam;] post deinde quidam sine exquisitione hoc acceperunt; alii quidem simpliciter et idiotice usurpaverunt denarium numerum: quidam autem per ignorantiam ausi sunt et nomina exquirere, habentia falsum erroris numerum. Sed his quidem qui simpliciter et sine malitia hoc fecerunt, arbitramur veniam dari a Deo. Quotquot autem secundum inanem gloriam statuunt nomina continentia falsum numerum, et quod a se fuerit adinventum nomen, definierunt esse illius qui venturus est; non sine damno tales exient, quippe qui et semetipsos, et credentes sibi seduxerunt. Et primum quidem damnum est excidere a veritate, et quod non sit, quasi arbitrari: post deinde, apponenti vel auferenti de Scriptura poenam non modicam fore, in quam incidere necesse est eum qui sit talis. Subsequetur autem et aliud non quodlibet periculum eos, qui falso praesumunt scire nomen ejus. Si enim aliud quidem hi putant, aliud autem ille habens adveniet, facile seducentur ab eo, quasi necdum adsit ille, quem cavere convenit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "02b3eb68788a290335f4d0045ade634f9ea37d89cea82d6c18846ed6d512b2a6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "육백육십육의 각 자리에는 육이 되풀이된다. hecatontasin과 monasin은 각각 백과 일을 가리키는 그리스어 계열 표현이다.",
          "육십에서 오십을 빼면 십이 된다. 이레나이오스가 비판하는 수는 육백십육이다.",
          "필사자의 실수에 관한 대괄호 문장은 라틴어 편집 본문에 있으며 그리스어 병렬 인용에는 빠져 있다. Harvey는 407쪽 주석 3에서 이를 삽입문으로 설명한다.",
          "이오타로 늘여 썼다는 라틴어 표현은 문자 변형을 설명한다. 407쪽 주석 3은 이를 Ξ가 EI로 변한 것으로 풀이한다.",
          "사본이라는 번역의 대본 표현은 antiquis et probatissimis et veteribus scripturis이다. 이어지는 증언자는 요한을 직접 보았던 이들이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:afb3178b2209229fbd5ef08ac181df86ca5c2b102d03f5026a7b5fe737064262",
              "sha256:ed4cfcbb6450605d123593bf6e5d57b48ba720f32b3900791070a30e90aa721c",
              "sha256:74e07448a404f31fdf90f51b25bca5687ebf9ac6156c67aee784c863398b8012"
            ],
            "text": "사정이 이러하고, 오래되고 가장 신뢰받는 모든 옛 사본에 이 숫자가 적혀 있으며, 요한을 얼굴을 맞대고 본 이들도 이를 증언한다. 이성도 우리에게 가르쳐 준다. 짐승의 이름의 수를 그 안에 있는 글자들에 따라 그리스인들의 방식으로 계산하면 육백육십육이 된다는 것이다. 곧 십의 수가 백의 수와 같고, 백의 수가 일의 수와 같다는 뜻이다. 한 자리 수인 육이 똑같이 유지되는 것은 처음에 있었고 중간 시대에 있었으며 마지막에 있을 그의 모든 배교가 되풀이되어 집약됨을 나타낸다. 그런데 어찌하여 어떤 이들이 통속적인 표현을 따라 오류에 빠졌는지 나는 모르겠다. 그들은 이름의 수에서 가운데 수를 훼손하여 오십을 빼 버리고, 십이 여섯 번 있는 자리에 하나만 있어야 한다고 주장한다. [나는 이것이 필사자들의 잘못이었다고 생각한다. 흔히 일어나는 일이다. 숫자도 글자로 표시하기 때문에, 육십을 나타내는 그리스 글자가 쉽게 그리스 글자 이오타로 늘여 쓰였던 것이다.] 그 뒤 어떤 이들은 이를 조사하지 않고 받아들였으며, 또 어떤 이들은 순진하고 무지하게 십이라는 숫자를 사용했다. 어떤 이들은 무지한 탓에 감히 이름들을 찾아 나서기까지 했다. 그 잘못된 거짓 숫자를 가진 이름들이다. 우리는 순진하고 악의 없이 이렇게 한 이들에게는 하나님께서 용서해 주신다고 생각한다. 그러나 헛된 영광을 좇아 거짓 숫자를 담은 이름들을 정해 놓고, 자신이 찾아낸 그 이름이 장차 올 자의 것이라고 확정한 이들은 해를 입지 않고 벗어나지는 못할 것이다. 자기 자신과 자기를 믿은 이들을 속였기 때문이다. 첫 번째 해는 진리에서 벗어나는 것이며, 존재하지 않는 것을 존재하는 듯이 여기는 것이다. 그다음으로 성경에 더하거나 성경에서 빼는 자에게는 적지 않은 형벌이 있을 것이므로, 그런 사람은 반드시 그 형벌에 빠지게 된다. 그의 이름을 안다고 거짓되게 자신하는 이들에게는 또 다른 심각한 위험이 뒤따를 것이다. 그들이 생각한 이름과 그가 지니고 나타날 이름이 다르면, 경계해야 할 그자가 아직 오지 않았다고 여기면서 쉽게 그에게 속아 넘어갈 것이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d783dc8a77502a83986153f61db5afab67d90bea287df750542d9f6e3663dad4"
        ],
        "text": "사정이 이러하고, 오래되고 가장 신뢰받는 모든 옛 사본에 이 숫자가 적혀 있으며, 요한을 얼굴을 맞대고 본 이들도 이를 증언한다. 이성도 우리에게 가르쳐 준다. 짐승의 이름의 수를 그 안에 있는 글자들에 따라 그리스인들의 방식으로 계산하면 육백육십육이 된다는 것이다. 곧 십의 수가 백의 수와 같고, 백의 수가 일의 수와 같다는 뜻이다. 한 자리 수인 육이 똑같이 유지되는 것은 처음에 있었고 중간 시대에 있었으며 마지막에 있을 그의 모든 배교가 되풀이되어 집약됨을 나타낸다. 그런데 어찌하여 어떤 이들이 통속적인 표현을 따라 오류에 빠졌는지 나는 모르겠다. 그들은 이름의 수에서 가운데 수를 훼손하여 오십을 빼 버리고, 십이 여섯 번 있는 자리에 하나만 있어야 한다고 주장한다. [나는 이것이 필사자들의 잘못이었다고 생각한다. 흔히 일어나는 일이다. 숫자도 글자로 표시하기 때문에, 육십을 나타내는 그리스 글자가 쉽게 그리스 글자 이오타로 늘여 쓰였던 것이다.] 그 뒤 어떤 이들은 이를 조사하지 않고 받아들였으며, 또 어떤 이들은 순진하고 무지하게 십이라는 숫자를 사용했다. 어떤 이들은 무지한 탓에 감히 이름들을 찾아 나서기까지 했다. 그 잘못된 거짓 숫자를 가진 이름들이다. 우리는 순진하고 악의 없이 이렇게 한 이들에게는 하나님께서 용서해 주신다고 생각한다. 그러나 헛된 영광을 좇아 거짓 숫자를 담은 이름들을 정해 놓고, 자신이 찾아낸 그 이름이 장차 올 자의 것이라고 확정한 이들은 해를 입지 않고 벗어나지는 못할 것이다. 자기 자신과 자기를 믿은 이들을 속였기 때문이다. 첫 번째 해는 진리에서 벗어나는 것이며, 존재하지 않는 것을 존재하는 듯이 여기는 것이다. 그다음으로 성경에 더하거나 성경에서 빼는 자에게는 적지 않은 형벌이 있을 것이므로, 그런 사람은 반드시 그 형벌에 빠지게 된다. 그의 이름을 안다고 거짓되게 자신하는 이들에게는 또 다른 심각한 위험이 뒤따를 것이다. 그들이 생각한 이름과 그가 지니고 나타날 이름이 다르면, 경계해야 할 그자가 아직 오지 않았다고 여기면서 쉽게 그에게 속아 넘어갈 것이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:e1fca993c30f6108a07ac357735cc276d9febb417130f72fc9f0632a28acbba2",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
      },
      "work_location": "5.h30.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:15fb53518f12f33200b3676bf7699977d40cd5f173998ff339de6842a254247d",
        "part_links": [
          [
            "sha256:debeb3d8e4dfb4035cfad107a5e58035f33d6797b5c720c5567c736dd3e3ca3d",
            "sha256:fa6e0cb18139eece170d7eaed36d95bc08cd21f6e7dcb93c8d1ac7fa2c899a97"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f770b0e30bbe81c62aba64d2853c7883ff0e9d9880939c9bbac80e5e1f322a0"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:2fc6441ff1d3ee14d51f2bccb6504602d20faf01538f04591f3a59a682c6aefe"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 30장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              408,
              409
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              408,
              409
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod ex ipsis portabit qui veniet, quaeritur?",
            "source_start": "Certius ergo et sine periculo est,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 2절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:019a7d37dc20e44ef40947c4322c4408ed1289683f1c1051b24a6585c7448fc4",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:15fb53518f12f33200b3676bf7699977d40cd5f173998ff339de6842a254247d",
            "source_revision_id": "sha256:4f770b0e30bbe81c62aba64d2853c7883ff0e9d9880939c9bbac80e5e1f322a0",
            "translation_revision_id": "sha256:2fc6441ff1d3ee14d51f2bccb6504602d20faf01538f04591f3a59a682c6aefe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:155c5ccf916775f0f483e57688c233ec5fbc5fdf1e71785909bfa24e6b5233cd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:15fb53518f12f33200b3676bf7699977d40cd5f173998ff339de6842a254247d",
            "source_revision_id": "sha256:4f770b0e30bbe81c62aba64d2853c7883ff0e9d9880939c9bbac80e5e1f322a0",
            "translation_revision_id": "sha256:2fc6441ff1d3ee14d51f2bccb6504602d20faf01538f04591f3a59a682c6aefe"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:019a7d37dc20e44ef40947c4322c4408ed1289683f1c1051b24a6585c7448fc4",
          "sha256:155c5ccf916775f0f483e57688c233ec5fbc5fdf1e71785909bfa24e6b5233cd"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              408,
              409
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          },
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              408,
              409
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "opening",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "quod ex ipsis portabit qui veniet, quaeritur?",
            "source_start": "Certius ergo et sine periculo est,",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "Parall. J. Damasc.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 408,
                "text": "Ἀσφαλέστερον οὖν καὶ ἀκινδυνότερον, τὸ περιμένειν τὴν ἔκβασιν τῆς προφητείας, ἢ τὸ καταστοχάζεσθαι καὶ καταμαντεύεσθαι ὀνόματος· τυχὸν δὲ ἐπὶ πολλῶν ὀνομάτων εὑρεθῆναι δυναμένου τοῦ αὐτοῦ ἀριθμοῦ, ... εἰ γὰρ πολλά ἐστι τὰ"
              },
              {
                "printed_page": 409,
                "text": "εὑρισκόμενα ὀνόματα, ἔχοντα τὸν αὐτὸν ἀριθμὸν, ποῖον ἐξ αὐτῶν φορέσει ὁ ἐρχόμενος, ζητηθήσεται;"
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 ae와 oe 합자는 풀어 적고 줄 끝의 분철은 연결했다. 쪽 경계에 걸친 한 단어는 시작 쪽에 모아 적었다. 인쇄면의 각주 번호는 본문과 구별했다."
            ],
            "type": "transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 2절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "46ea029478b3c1084edddb0ff74cbd99f4b66d94549c97cc73657d653923a398",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n421.jpg",
            "page_key": "2:408",
            "printed_page": 408,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:debeb3d8e4dfb4035cfad107a5e58035f33d6797b5c720c5567c736dd3e3ca3d",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Oportet itaque tales discere, et ad verum recurrere nominis numerum; ut non in pseudoprophetarum loco deputentur. Sed scientes firmum numerum qui a Scriptura annuntiatus est, id est, sexcentorum sexaginta sex, sustineant primum quidem divisionem regni in decem: post deinde illis regnantibus, et incipientibus corrigere sua negotia, et augere suum regnum, qui de improviso advenerit regnum sibi vindicans, et terrebit praedictos, habens nomen continens praedictum numerum, hunc vere cognoscere esse abominationem desolationis. Hoc et Apostolus ait: Cum dixerint, Pax, et munitio, tunc subitaneus illis superveniet interitus. Hieremias autem non solum subitaneum ejus adventum, sed et tribum ex qua veniet, manifestavit dicens: Ex Dan audiemus vocem velocitatis equorum ejus: a voce hinnitus decursionis equorum ejus commovebitur tota terra: et veniet, et manducabit terram, et plenitudinem ejus, et civitatem, et qui habitant in ea. Et propter hoc non annumeratur tribus haec in Apocalypsi cum his quae salvantur. Certius ergo et sine periculo est, sustinere adimpletionem prophetiae, quam suspicari et divinare nomina quaelibet; quando multa nomina inveniri possunt habentia praedictum numerum; et nihilominus quidem erit haec eadem quaestio. Si enim multa sunt quae",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ac31e626385f7a0d37ff97c1482097267464f9105bd474c97d999bb765dc76dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n422.jpg",
            "page_key": "2:409",
            "printed_page": 409,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fa6e0cb18139eece170d7eaed36d95bc08cd21f6e7dcb93c8d1ac7fa2c899a97",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "inveniuntur nomina, habentia numerum hunc, quod ex ipsis portabit qui veniet, quaeritur?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4f770b0e30bbe81c62aba64d2853c7883ff0e9d9880939c9bbac80e5e1f322a0",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Oportet itaque tales discere, et ad verum recurrere nominis numerum; ut non in pseudoprophetarum loco deputentur. Sed scientes firmum numerum qui a Scriptura annuntiatus est, id est, sexcentorum sexaginta sex, sustineant primum quidem divisionem regni in decem: post deinde illis regnantibus, et incipientibus corrigere sua negotia, et augere suum regnum, qui de improviso advenerit regnum sibi vindicans, et terrebit praedictos, habens nomen continens praedictum numerum, hunc vere cognoscere esse abominationem desolationis. Hoc et Apostolus ait: Cum dixerint, Pax, et munitio, tunc subitaneus illis superveniet interitus. Hieremias autem non solum subitaneum ejus adventum, sed et tribum ex qua veniet, manifestavit dicens: Ex Dan audiemus vocem velocitatis equorum ejus: a voce hinnitus decursionis equorum ejus commovebitur tota terra: et veniet, et manducabit terram, et plenitudinem ejus, et civitatem, et qui habitant in ea. Et propter hoc non annumeratur tribus haec in Apocalypsi cum his quae salvantur. Certius ergo et sine periculo est, sustinere adimpletionem prophetiae, quam suspicari et divinare nomina quaelibet; quando multa nomina inveniri possunt habentia praedictum numerum; et nihilominus quidem erit haec eadem quaestio. Si enim multa sunt quae inveniuntur nomina, habentia numerum hunc, quod ex ipsis portabit qui veniet, quaeritur?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "dc7415f9faae7876d282fd3092e99e58d59ed256d846d596d393c1de3e8b42f2",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "단 지파와 장차 올 자를 연결하는 논증은 예레미야 8:16의 단이라는 지명과 묵시록의 지파 목록을 함께 읽은 것이다.",
          "보장은 munitio의 번역이다. 408쪽 주석 3은 데살로니가전서 5:3 인용의 여러 역본 표현을 비교한다.",
          "Harvey판 2절 후반의 예언 성취를 기다리라는 문장은 통상 30장 3절의 시작에 해당한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:debeb3d8e4dfb4035cfad107a5e58035f33d6797b5c720c5567c736dd3e3ca3d",
              "sha256:fa6e0cb18139eece170d7eaed36d95bc08cd21f6e7dcb93c8d1ac7fa2c899a97"
            ],
            "text": "그러므로 그런 이들은 배워야 하며, 그 이름의 참된 수로 돌아가야 한다. 거짓 예언자들 가운데 들지 않기 위해서이다. 성경이 알린 확실한 숫자, 곧 육백육십육을 알고, 먼저 왕국이 열로 갈라지기를 기다려야 한다. 그다음 그들이 왕으로 다스리면서 자기들의 일을 바로잡고 자기 왕국을 키우기 시작할 때, 갑자기 나타나 왕국을 자기 것이라 주장하며 앞서 말한 이들을 두렵게 하고, 앞서 말한 숫자를 담은 이름을 가진 자, 그자가 참으로 멸망의 가증한 것임을 알아야 한다. 사도도 이렇게 말한다. “그들이 ‘평화와 보장이다’라고 말할 때, 갑작스러운 멸망이 그들에게 닥칠 것이다.” 예레미야는 그가 갑자기 온다는 것뿐 아니라 그가 나올 지파까지 드러내며 이렇게 말하였다. “단에서 우리는 그의 말들이 달려오는 소리를 들을 것이다. 그의 말들이 질주하며 울부짖는 소리에 온 땅이 흔들릴 것이다. 그가 와서 땅과 그 안에 가득한 것을, 성읍과 그 안에 사는 이들을 삼킬 것이다.” 이 때문에 이 지파는 묵시록에서 구원받는 이들과 함께 열거되지 않는다. 아무 이름이나 추측하고 점쳐 보는 것보다 예언의 성취를 기다리는 편이 더 확실하고 위험이 없다. 앞서 말한 숫자를 가진 이름을 많이 찾을 수 있고, 그래도 똑같은 문제가 남기 때문이다. 찾아낸 이름들 가운데 이 숫자를 가진 것이 많다면, 장차 올 자가 그중 어느 이름을 지닐 것인지가 문제이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4f770b0e30bbe81c62aba64d2853c7883ff0e9d9880939c9bbac80e5e1f322a0"
        ],
        "text": "그러므로 그런 이들은 배워야 하며, 그 이름의 참된 수로 돌아가야 한다. 거짓 예언자들 가운데 들지 않기 위해서이다. 성경이 알린 확실한 숫자, 곧 육백육십육을 알고, 먼저 왕국이 열로 갈라지기를 기다려야 한다. 그다음 그들이 왕으로 다스리면서 자기들의 일을 바로잡고 자기 왕국을 키우기 시작할 때, 갑자기 나타나 왕국을 자기 것이라 주장하며 앞서 말한 이들을 두렵게 하고, 앞서 말한 숫자를 담은 이름을 가진 자, 그자가 참으로 멸망의 가증한 것임을 알아야 한다. 사도도 이렇게 말한다. “그들이 ‘평화와 보장이다’라고 말할 때, 갑작스러운 멸망이 그들에게 닥칠 것이다.” 예레미야는 그가 갑자기 온다는 것뿐 아니라 그가 나올 지파까지 드러내며 이렇게 말하였다. “단에서 우리는 그의 말들이 달려오는 소리를 들을 것이다. 그의 말들이 질주하며 울부짖는 소리에 온 땅이 흔들릴 것이다. 그가 와서 땅과 그 안에 가득한 것을, 성읍과 그 안에 사는 이들을 삼킬 것이다.” 이 때문에 이 지파는 묵시록에서 구원받는 이들과 함께 열거되지 않는다. 아무 이름이나 추측하고 점쳐 보는 것보다 예언의 성취를 기다리는 편이 더 확실하고 위험이 없다. 앞서 말한 숫자를 가진 이름을 많이 찾을 수 있고, 그래도 똑같은 문제가 남기 때문이다. 찾아낸 이름들 가운데 이 숫자를 가진 것이 많다면, 장차 올 자가 그중 어느 이름을 지닐 것인지가 문제이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:2fc6441ff1d3ee14d51f2bccb6504602d20faf01538f04591f3a59a682c6aefe",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
      },
      "work_location": "5.h30.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f9a5c95b30ea9584671f0346fa1245222030c1ad474927f78929add48757c438",
        "part_links": [
          [
            "sha256:9931a2f5d4857479f26e30acea1695ad6428fdfc98accddcf1b25b87bc7ab305",
            "sha256:0a5b5e7bf1078de4019144515b2e5a68d83f4f2aa33977e5f4e9c38d4c70861c"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4159acea90c085ad8bc51e59afea2905a931b5d4438ff60d3e054820232eb931"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:7a6bcb59e7fb3cf2b085cbb9d046c0b54312709ac008d1e4408d02dc9440d569"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 30장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              409,
              410
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ad finem Domitiani imperii.",
            "source_start": "Quoniam autem non propter inopiam nominum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 3절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:a6d179caf648ea8ace59881c8c7f0dcb0958a4289265067ca79c5e05aad3cf4e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9a5c95b30ea9584671f0346fa1245222030c1ad474927f78929add48757c438",
            "source_revision_id": "sha256:4159acea90c085ad8bc51e59afea2905a931b5d4438ff60d3e054820232eb931",
            "translation_revision_id": "sha256:7a6bcb59e7fb3cf2b085cbb9d046c0b54312709ac008d1e4408d02dc9440d569"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:f86a15f9d42083253f76860d9cb0350edbd4184a16c5b735b074249aad6e5956",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f9a5c95b30ea9584671f0346fa1245222030c1ad474927f78929add48757c438",
            "source_revision_id": "sha256:4159acea90c085ad8bc51e59afea2905a931b5d4438ff60d3e054820232eb931",
            "translation_revision_id": "sha256:7a6bcb59e7fb3cf2b085cbb9d046c0b54312709ac008d1e4408d02dc9440d569"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:a6d179caf648ea8ace59881c8c7f0dcb0958a4289265067ca79c5e05aad3cf4e",
          "sha256:f86a15f9d42083253f76860d9cb0350edbd4184a16c5b735b074249aad6e5956"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              409,
              410
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "edition_section_includes_partial_conventional_section",
            "partial_section": 3,
            "partial_section_coverage": "closing",
            "sections": [
              3
            ],
            "source_end": "ad finem Domitiani imperii.",
            "source_start": "Quoniam autem non propter inopiam nominum",
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "Harvey의 409쪽 주석 4는 이 설명을 삽입문으로 표시한다."
            ],
            "printed_pages": [
              409
            ],
            "printed_text": "[prima syllaba per duas Graecas vocales ε et ι scripta,]",
            "printed_volume": 2,
            "type": "editorial_bracketed_text"
          },
          {
            "printed_reference": "Eus. H. E. v. 8.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 410,
                "text": "Ἡμεῖς οὖν οὐκ ἀποκινδυνεύομεν περὶ τοῦ ὀνόματος τοῦ Ἀντιχρίστου ἀποφαινόμενοι βεβαιωτικῶς· εἰ γὰρ ἔδει ἀναφανδὸν τῷ νῦν καιρῷ κηρύττεσθαι τοὔνομα αὐτοῦ, δι᾽ ἐκείνου ἂν ἐῤῥέθη τοῦ καὶ τὴν Ἀποκάλυψιν ἑωρακότος. Οὐδὲ γὰρ πρὸ πολλοῦ χρόνου ἑωράθη, ἀλλὰ σχεδὸν ἐπὶ τῆς ἡμετέρας γενεᾶς, πρὸς τῷ τέλει τῆς Δομετιανοῦ ἀρχῆς."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "그리스어 병렬문 옆의 손글씨 세로 표시는 소장본 주기이다. 에우세비오스 인용 본문은 εἰ γὰρ부터 ἑωρακότος까지 이어진다."
            ],
            "printed_pages": [
              410
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "copy_annotations"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 ae와 oe 합자는 풀어 적고 줄 끝의 분철은 연결했다. 쪽 경계에 걸친 한 단어는 시작 쪽에 모아 적었다. 인쇄면의 각주 번호는 본문과 구별했다."
            ],
            "type": "transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 3절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ac31e626385f7a0d37ff97c1482097267464f9105bd474c97d999bb765dc76dd",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n422.jpg",
            "page_key": "2:409",
            "printed_page": 409,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:9931a2f5d4857479f26e30acea1695ad6428fdfc98accddcf1b25b87bc7ab305",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem non propter inopiam nominum habentium numerum nominis ejus dicimus haec, sed propter timorem erga Deum, et zelum veritatis: ΕΥΑΝΘΑΣ enim nomen habet numerum de quo quaeritur: sed nihil de eo affirmamus. Sed et ΛΑΤΕΙΝΟΣ nomen habet sexcentorum sexaginta sex numerum: et valde verisimile est, quoniam novissimum regnum hoc habet vocabulum. Latini enim sunt qui nunc regnant: sed non in hoc nos gloriabimur. Sed et TEITAN, [prima syllaba per duas Graecas vocales ε et ι scripta,] omnium nominum quae apud nos inveniuntur, magis fide dignum est. Etenim praedictum numerum habet in se, et literarum est sex, singulis syllabis ex ternis literis constantibus, et vetus et semotum; neque enim eorum regum qui secundum nos sunt, aliquis vocatus est Titan, neque eorum quae publice adorantur idolorum apud Graecos et barbaros habet vocabulum hoc: et divinum putatur apud multos esse hoc nomen, ut etiam sol Titan vocetur ab his qui nunc tenent: et ostentationem quandam continet ultionis, et vindictam inferentis, quod ille simulat se male tractatos vindicare. Et alias autem et antiquum, et fide dignum, et regale, magis autem et tyrannicum nomen. Cum igitur tantam suasionem habeat hoc nomen Titan, tantam habet",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "20ec2e6409045f81fd6ae485d5f0226311dfb93894b0be40836a459a53640133",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n423.jpg",
            "page_key": "2:410",
            "printed_page": 410,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0a5b5e7bf1078de4019144515b2e5a68d83f4f2aa33977e5f4e9c38d4c70861c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "verisimilitudinem, ut ex multis colligamus ne forte Titan vocetur, qui veniet; nos tamen non periclitabimur in eo, nec asseverantes pronuntiabimus hoc eum nomen habiturum: scientes, quoniam si oporteret manifeste praesenti tempore praeconari nomen ejus, per ipsum utique editum fuisset, qui et Apocalypsim viderat. Neque enim ante multum temporis visum est, sed pene sub nostro saeculo, ad finem Domitiani imperii.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:4159acea90c085ad8bc51e59afea2905a931b5d4438ff60d3e054820232eb931",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem non propter inopiam nominum habentium numerum nominis ejus dicimus haec, sed propter timorem erga Deum, et zelum veritatis: ΕΥΑΝΘΑΣ enim nomen habet numerum de quo quaeritur: sed nihil de eo affirmamus. Sed et ΛΑΤΕΙΝΟΣ nomen habet sexcentorum sexaginta sex numerum: et valde verisimile est, quoniam novissimum regnum hoc habet vocabulum. Latini enim sunt qui nunc regnant: sed non in hoc nos gloriabimur. Sed et TEITAN, [prima syllaba per duas Graecas vocales ε et ι scripta,] omnium nominum quae apud nos inveniuntur, magis fide dignum est. Etenim praedictum numerum habet in se, et literarum est sex, singulis syllabis ex ternis literis constantibus, et vetus et semotum; neque enim eorum regum qui secundum nos sunt, aliquis vocatus est Titan, neque eorum quae publice adorantur idolorum apud Graecos et barbaros habet vocabulum hoc: et divinum putatur apud multos esse hoc nomen, ut etiam sol Titan vocetur ab his qui nunc tenent: et ostentationem quandam continet ultionis, et vindictam inferentis, quod ille simulat se male tractatos vindicare. Et alias autem et antiquum, et fide dignum, et regale, magis autem et tyrannicum nomen. Cum igitur tantam suasionem habeat hoc nomen Titan, tantam habet verisimilitudinem, ut ex multis colligamus ne forte Titan vocetur, qui veniet; nos tamen non periclitabimur in eo, nec asseverantes pronuntiabimus hoc eum nomen habiturum: scientes, quoniam si oporteret manifeste praesenti tempore praeconari nomen ejus, per ipsum utique editum fuisset, qui et Apocalypsim viderat. Neque enim ante multum temporis visum est, sed pene sub nostro saeculo, ad finem Domitiani imperii.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "30af6ca0e84ab7bc5f6e0e2189650bf40886d74c5d4ae25aa0bf1248f12da0ff",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "에우안타스와 라테이노스는 인쇄본의 그리스 철자 ΕΥΑΝΘΑΣ와 ΛΑΤΕΙΝΟΣ에 대응한다. 숫자 계산에는 철자가 중요하다.",
          "첫 음절을 ε와 ι로 적는다는 대괄호 설명은 인쇄본 409쪽에 있다. Harvey는 같은 쪽 주석 4에서 이 설명을 삽입문으로 표시한다.",
          "이름의 수는 그리스 문자 수가를 합한 것이다. 라테이노스는 30+1+300+5+10+50+70+200, 테이탄은 300+5+10+300+1+50으로 각각 666이 된다.",
          "그것이 보였다는 라틴어 visum est는 중성형이다. 앞의 묵시록을 보았다는 진술에 이어진다. 그리스어 병렬문은 ἑωράθη라고 적혀 있다.",
          "그 환상을 본 때는 도미티아누스 통치 말엽으로 서술된다. 이 구절의 그리스어 병렬문 옆에는 에우세비오스 교회사 5.8이 표기되어 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:9931a2f5d4857479f26e30acea1695ad6428fdfc98accddcf1b25b87bc7ab305",
              "sha256:0a5b5e7bf1078de4019144515b2e5a68d83f4f2aa33977e5f4e9c38d4c70861c"
            ],
            "text": "우리가 이렇게 말하는 까닭은 그의 이름의 수를 가진 이름이 부족해서가 아니라, 하나님을 두려워하고 진리를 열망하기 때문이다. 에우안타스(ΕΥΑΝΘΑΣ)라는 이름은 우리가 찾는 숫자를 가지고 있다. 그러나 우리는 그 이름에 관해 아무것도 확언하지 않는다. 라테이노스(ΛΑΤΕΙΝΟΣ)라는 이름도 육백육십육이라는 수를 가지고 있다. 마지막 왕국이 이 명칭을 가지고 있으므로 매우 그럴듯하다. 지금 다스리는 이들이 라틴인들이기 때문이다. 그러나 우리는 이것을 자랑하지 않을 것이다. 테이탄(TEITAN)도 있다. [첫 음절은 그리스 모음 두 개, 곧 ε와 ι로 쓴다.] 우리가 찾아낸 모든 이름 가운데 이것은 더욱 믿을 만하다. 그 안에 앞서 말한 숫자를 가지고 있고, 여섯 글자로 이루어져 있으며, 각 음절이 세 글자로 구성되기 때문이다. 오래되고 흔히 쓰이지 않는 이름이기도 하다. 우리 시대의 왕 가운데 티탄이라 불린 사람은 아무도 없으며, 공개적으로 숭배되는 우상들 중에도, 그리스인들과 이민족들에게 이 명칭을 가진 것은 없기 때문이다. 많은 이들은 이 이름을 신적인 것으로 여긴다. 지금 권력을 쥔 이들은 태양까지도 티탄이라고 부를 정도이다. 이 이름에는 보복의 과시와 응징하는 자의 모습도 얼마간 들어 있다. 그자는 학대받은 이들을 위해 원수를 갚는 시늉을 하기 때문이다. 그 밖에도 이 이름은 오래되고, 믿을 만하며 왕에게 어울리고, 그보다 더 참주에게 어울리는 이름이다. 그러므로 티탄이라는 이 이름에는 이처럼 설득력 있는 점이 많고, 그럴듯한 점도 많아서, 우리는 여러 이름 가운데 장차 올 자가 혹 티탄이라 불리지 않을까 추론할 수 있다. 그럼에도 우리는 그 일로 위험을 무릅쓰지 않을 것이며, 그가 이 이름을 가질 것이라고 단호하게 선언하지도 않을 것이다. 지금 그의 이름을 분명히 알릴 필요가 있었다면, 묵시록의 환상을 본 바로 그 사람을 통해 틀림없이 드러났을 것임을 알기 때문이다. 그것이 보인 것은 그리 오래전이 아니라, 거의 우리 시대, 도미티아누스의 통치 말엽이었다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:4159acea90c085ad8bc51e59afea2905a931b5d4438ff60d3e054820232eb931"
        ],
        "text": "우리가 이렇게 말하는 까닭은 그의 이름의 수를 가진 이름이 부족해서가 아니라, 하나님을 두려워하고 진리를 열망하기 때문이다. 에우안타스(ΕΥΑΝΘΑΣ)라는 이름은 우리가 찾는 숫자를 가지고 있다. 그러나 우리는 그 이름에 관해 아무것도 확언하지 않는다. 라테이노스(ΛΑΤΕΙΝΟΣ)라는 이름도 육백육십육이라는 수를 가지고 있다. 마지막 왕국이 이 명칭을 가지고 있으므로 매우 그럴듯하다. 지금 다스리는 이들이 라틴인들이기 때문이다. 그러나 우리는 이것을 자랑하지 않을 것이다. 테이탄(TEITAN)도 있다. [첫 음절은 그리스 모음 두 개, 곧 ε와 ι로 쓴다.] 우리가 찾아낸 모든 이름 가운데 이것은 더욱 믿을 만하다. 그 안에 앞서 말한 숫자를 가지고 있고, 여섯 글자로 이루어져 있으며, 각 음절이 세 글자로 구성되기 때문이다. 오래되고 흔히 쓰이지 않는 이름이기도 하다. 우리 시대의 왕 가운데 티탄이라 불린 사람은 아무도 없으며, 공개적으로 숭배되는 우상들 중에도, 그리스인들과 이민족들에게 이 명칭을 가진 것은 없기 때문이다. 많은 이들은 이 이름을 신적인 것으로 여긴다. 지금 권력을 쥔 이들은 태양까지도 티탄이라고 부를 정도이다. 이 이름에는 보복의 과시와 응징하는 자의 모습도 얼마간 들어 있다. 그자는 학대받은 이들을 위해 원수를 갚는 시늉을 하기 때문이다. 그 밖에도 이 이름은 오래되고, 믿을 만하며 왕에게 어울리고, 그보다 더 참주에게 어울리는 이름이다. 그러므로 티탄이라는 이 이름에는 이처럼 설득력 있는 점이 많고, 그럴듯한 점도 많아서, 우리는 여러 이름 가운데 장차 올 자가 혹 티탄이라 불리지 않을까 추론할 수 있다. 그럼에도 우리는 그 일로 위험을 무릅쓰지 않을 것이며, 그가 이 이름을 가질 것이라고 단호하게 선언하지도 않을 것이다. 지금 그의 이름을 분명히 알릴 필요가 있었다면, 묵시록의 환상을 본 바로 그 사람을 통해 틀림없이 드러났을 것임을 알기 때문이다. 그것이 보인 것은 그리 오래전이 아니라, 거의 우리 시대, 도미티아누스의 통치 말엽이었다.",
        "translation_revision_id": "sha256:7a6bcb59e7fb3cf2b085cbb9d046c0b54312709ac008d1e4408d02dc9440d569",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
      },
      "work_location": "5.h30.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:ca544f5f309938660dbd45918b8c33ef461da236b30d025d4583c21583e91759",
        "part_links": [
          [
            "sha256:06b5e1b5f3d0a1021c9ca6737ef035b8640244d266e38add8c20c70a630636ce"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c2744302e2a8699bcadc9ccc760b306db9b447851beda6e12cbca0000e6151ec"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:03175e039c782c7ec4da3c2591252782a358df4a27534cdc376de34e986279b9"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 30장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              410
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 4절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b042a2297c32b283add1bc641deb85ccd4a655530cb8f8caa1ccfcc5c6ef1e49",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca544f5f309938660dbd45918b8c33ef461da236b30d025d4583c21583e91759",
            "source_revision_id": "sha256:c2744302e2a8699bcadc9ccc760b306db9b447851beda6e12cbca0000e6151ec",
            "translation_revision_id": "sha256:03175e039c782c7ec4da3c2591252782a358df4a27534cdc376de34e986279b9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:71e77e5acf92920d36842b4ef3c687ea863bed2e731540eef50b1eeb49bcac7a",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:ca544f5f309938660dbd45918b8c33ef461da236b30d025d4583c21583e91759",
            "source_revision_id": "sha256:c2744302e2a8699bcadc9ccc760b306db9b447851beda6e12cbca0000e6151ec",
            "translation_revision_id": "sha256:03175e039c782c7ec4da3c2591252782a358df4a27534cdc376de34e986279b9"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b042a2297c32b283add1bc641deb85ccd4a655530cb8f8caa1ccfcc5c6ef1e49",
          "sha256:71e77e5acf92920d36842b4ef3c687ea863bed2e731540eef50b1eeb49bcac7a"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h30-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 30,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103530.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              410
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 30,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "410쪽 주석 4의 과거형과 분사형 이문에 비해 본문은 두 미래형을 싣는다."
            ],
            "printed_pages": [
              410
            ],
            "printed_texts": [
              "regnabit",
              "sedebit",
              "septimam diem sanctificatam"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "observations": [
              "인쇄본의 ae와 oe 합자는 풀어 적고 줄 끝의 분철은 연결했다. 쪽 경계에 걸친 한 단어는 시작 쪽에 모아 적었다. 인쇄면의 각주 번호는 본문과 구별했다."
            ],
            "type": "transcription_normalization"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 30장 4절이다. 통상 30장 3절은 Harvey판 2절 후반부터 시작한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "20ec2e6409045f81fd6ae485d5f0226311dfb93894b0be40836a459a53640133",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n423.jpg",
            "page_key": "2:410",
            "printed_page": 410,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:06b5e1b5f3d0a1021c9ca6737ef035b8640244d266e38add8c20c70a630636ce",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Nunc autem numerum nominis ostendit, ut caveamus illum venientem, scientes quis est: nomen autem ejus tacuit, quoniam dignum non est praeconari a Spiritu sancto. Si enim praeconatum ab eo fuisset, fortassis et in multum permaneret. Nunc autem quoniam fuit, et non est, et ascendet ab abysso, et in perditionem vadit, quasi qui non sit; sic nec nomen ejus praeconatum est: ejus enim quod non est, nomen non praeconatur. Cum autem vastaverit Antichristus hic omnia in hoc mundo, regnabit annis tribus et mensibus sex, et sedebit in templo Hierosolymis; tunc veniet Dominus de coelis in nubibus, in gloria Patris, illum quidem, et obedientes ei in stagnum ignis mittens; adducens autem justis regni tempora, hoc est requietionem, septimam diem sanctificatam; et restituens Abrahae promissionem haereditatis: in quo regno ait Dominus, multos ab oriente et occidente venientes, recumbere cum Abraham, Isaac, et Jacob.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c2744302e2a8699bcadc9ccc760b306db9b447851beda6e12cbca0000e6151ec",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Nunc autem numerum nominis ostendit, ut caveamus illum venientem, scientes quis est: nomen autem ejus tacuit, quoniam dignum non est praeconari a Spiritu sancto. Si enim praeconatum ab eo fuisset, fortassis et in multum permaneret. Nunc autem quoniam fuit, et non est, et ascendet ab abysso, et in perditionem vadit, quasi qui non sit; sic nec nomen ejus praeconatum est: ejus enim quod non est, nomen non praeconatur. Cum autem vastaverit Antichristus hic omnia in hoc mundo, regnabit annis tribus et mensibus sex, et sedebit in templo Hierosolymis; tunc veniet Dominus de coelis in nubibus, in gloria Patris, illum quidem, et obedientes ei in stagnum ignis mittens; adducens autem justis regni tempora, hoc est requietionem, septimam diem sanctificatam; et restituens Abrahae promissionem haereditatis: in quo regno ait Dominus, multos ab oriente et occidente venientes, recumbere cum Abraham, Isaac, et Jacob.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "c25ad131a1331230025812e71dcd02c7c2ce03ef3f5b2b22f61e65391c56e923",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "삼 년 육 개월의 통치와 예루살렘 성전에 앉음 뒤에 주님의 도래가 이어진다. 인쇄본의 regnabit와 sedebit는 미래형이다.",
          "일곱째 날은 왕국의 때와 안식을 풀어 설명하는 표현이다. 아브라함의 상속 약속과 동서에서 오는 이들의 잔치가 같은 문맥에 놓인다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:06b5e1b5f3d0a1021c9ca6737ef035b8640244d266e38add8c20c70a630636ce"
            ],
            "text": "이제 그는 그 이름의 수를 밝혀, 우리가 그자가 누구인지 알고 그가 올 때 경계하게 하였다. 그러나 그의 이름은 말하지 않았다. 성령께서 선포하실 만한 이름이 아니기 때문이다. 성령께서 그 이름을 선포하셨다면, 아마 오랫동안 남아 있었을 것이다. 그런데 그는 “있었으나 지금은 없으며, 심연에서 올라와 멸망으로 들어가는” 자이므로, 존재하지 않는 자와 같이 그의 이름도 선포되지 않았다. 존재하지 않는 것의 이름은 선포되지 않기 때문이다. 이 적그리스도가 이 세상의 모든 것을 황폐하게 하고 나면, 삼 년 육 개월 동안 다스리며 예루살렘 성전에 앉을 것이다. 그때 주님께서 하늘에서 구름에 싸여, 아버지의 영광 가운데 오셔서, 그자와 그에게 복종하는 이들을 불못에 던지실 것이다. 의인들에게는 왕국의 때, 곧 안식인 거룩하게 된 일곱째 날을 가져다주시고, 아브라함에게 상속의 약속을 되돌려 주실 것이다. 주님은 그 왕국에서 동쪽과 서쪽에서 오는 많은 이가 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 자리 잡을 것이라고 말씀하셨다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c2744302e2a8699bcadc9ccc760b306db9b447851beda6e12cbca0000e6151ec"
        ],
        "text": "이제 그는 그 이름의 수를 밝혀, 우리가 그자가 누구인지 알고 그가 올 때 경계하게 하였다. 그러나 그의 이름은 말하지 않았다. 성령께서 선포하실 만한 이름이 아니기 때문이다. 성령께서 그 이름을 선포하셨다면, 아마 오랫동안 남아 있었을 것이다. 그런데 그는 “있었으나 지금은 없으며, 심연에서 올라와 멸망으로 들어가는” 자이므로, 존재하지 않는 자와 같이 그의 이름도 선포되지 않았다. 존재하지 않는 것의 이름은 선포되지 않기 때문이다. 이 적그리스도가 이 세상의 모든 것을 황폐하게 하고 나면, 삼 년 육 개월 동안 다스리며 예루살렘 성전에 앉을 것이다. 그때 주님께서 하늘에서 구름에 싸여, 아버지의 영광 가운데 오셔서, 그자와 그에게 복종하는 이들을 불못에 던지실 것이다. 의인들에게는 왕국의 때, 곧 안식인 거룩하게 된 일곱째 날을 가져다주시고, 아브라함에게 상속의 약속을 되돌려 주실 것이다. 주님은 그 왕국에서 동쪽과 서쪽에서 오는 많은 이가 아브라함과 이삭과 야곱과 함께 식탁에 자리 잡을 것이라고 말씀하셨다.",
        "translation_revision_id": "sha256:03175e039c782c7ec4da3c2591252782a358df4a27534cdc376de34e986279b9",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
      },
      "work_location": "5.h30.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-30:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:25f49bcef7aa0150a267d298134eb84d5659db9ac13ac8e3e6010f7357a84aae",
        "part_links": [
          [
            "sha256:37b10447ece1d3db201ccf554932dba553d730f515127411ac12f3580562c536",
            "sha256:8b07a0facfbebc2fc3820178feb5ba53b13e92ba6bff80f2045849164ea0ef06"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fb5b0c76d532f02b7e67e04f06170e71e31c6b3b52fe7d4045af73731fcd9071"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f7167497cf127cf80fd856756185501bc571f23f465c93d0c68aeb89dac991a1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 31장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103531.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              411,
              412
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 31장 1절은 통상 31.1와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:e3448bfafd88abe45f8238f0dc9dc8e6052cd1ea68a1c1bdd58708f57c1238b3",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:25f49bcef7aa0150a267d298134eb84d5659db9ac13ac8e3e6010f7357a84aae",
            "source_revision_id": "sha256:fb5b0c76d532f02b7e67e04f06170e71e31c6b3b52fe7d4045af73731fcd9071",
            "translation_revision_id": "sha256:f7167497cf127cf80fd856756185501bc571f23f465c93d0c68aeb89dac991a1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1de68dafd5ba2131bd7fe13f32c132befd96aa77209534ebd282831365c4dd8e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:25f49bcef7aa0150a267d298134eb84d5659db9ac13ac8e3e6010f7357a84aae",
            "source_revision_id": "sha256:fb5b0c76d532f02b7e67e04f06170e71e31c6b3b52fe7d4045af73731fcd9071",
            "translation_revision_id": "sha256:f7167497cf127cf80fd856756185501bc571f23f465c93d0c68aeb89dac991a1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:e3448bfafd88abe45f8238f0dc9dc8e6052cd1ea68a1c1bdd58708f57c1238b3",
          "sha256:1de68dafd5ba2131bd7fe13f32c132befd96aa77209534ebd282831365c4dd8e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103531.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              411,
              412
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              411,
              412
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 31장 1절은 통상 31.1와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "7c43b0e970c49d586a92c72be0391a63e7770fe191ae66aff8fcbd4df65b5afe",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n424.jpg",
            "page_key": "2:411",
            "printed_page": 411,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:37b10447ece1d3db201ccf554932dba553d730f515127411ac12f3580562c536",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem quidam ex his qui putantur recte credidisse, supergrediuntur ordinem promotionis justorum, et modos meditationis ad incorruptelam ignorant, haereticos sensus in se habentes: haeretici enim despicientes plasmationem Dei, et non suscipientes salutem carnis suae, contemnentes autem et repromissionem Dei, et totum supergredientes Deum sensu, simul atque mortui fuerint, dicunt se supergredi coelos et Demiurgum, et ire ad matrem, vel ad eum qui ab ipsis affingitur, patrem. Qui ergo universam reprobant resurrectionem, et quantum in ipsis est auferunt eam de medio, quid mirum est, si nec ordinem resurrectionis sciunt, nolentes intelligere, quoniam si haec ita essent, quemadmodum dicunt, ipse utique Dominus, in quem se dicunt credere, non in tertia die fecisset resurrectionem; sed super crucem exspirans, confestim utique abiisset sursum, relinquens corpus terrae? Nunc autem tribus diebus conversatus est ubi erant mortui, quemadmodum propheta ait de eo: Commemoratus est Dominus sanctorum mortuorum suorum, eorum qui ante dormierunt in terra sepelitionis, et descendit ad eos, extrahere eos, et salvare eos. Et ipse autem Dominus: Quemadmodum, ait, Jonas in ventre ceti",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b76c45ac69fb05a90c56b39b14dfb085141a26a4b1eb67a43232a05942600a4e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n425.jpg",
            "page_key": "2:412",
            "printed_page": 412,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8b07a0facfbebc2fc3820178feb5ba53b13e92ba6bff80f2045849164ea0ef06",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "tres dies, et tres noctes mansit, sic erit et Filius Hominis in corde terrae. Sed et Apostolus ait: Ascendit autem, quid est, nisi quia et descendit in inferiora terrae? Hoc et David in eum prophetans dixit: Et eripuisti animam meam ex inferno inferiori. Resurgens autem tertia die, et Mariae quae se prima vidit et adoravit dicebat: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem, sed vade ad discipulos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum, et Patrem vestrum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:fb5b0c76d532f02b7e67e04f06170e71e31c6b3b52fe7d4045af73731fcd9071",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem quidam ex his qui putantur recte credidisse, supergrediuntur ordinem promotionis justorum, et modos meditationis ad incorruptelam ignorant, haereticos sensus in se habentes: haeretici enim despicientes plasmationem Dei, et non suscipientes salutem carnis suae, contemnentes autem et repromissionem Dei, et totum supergredientes Deum sensu, simul atque mortui fuerint, dicunt se supergredi coelos et Demiurgum, et ire ad matrem, vel ad eum qui ab ipsis affingitur, patrem. Qui ergo universam reprobant resurrectionem, et quantum in ipsis est auferunt eam de medio, quid mirum est, si nec ordinem resurrectionis sciunt, nolentes intelligere, quoniam si haec ita essent, quemadmodum dicunt, ipse utique Dominus, in quem se dicunt credere, non in tertia die fecisset resurrectionem; sed super crucem exspirans, confestim utique abiisset sursum, relinquens corpus terrae? Nunc autem tribus diebus conversatus est ubi erant mortui, quemadmodum propheta ait de eo: Commemoratus est Dominus sanctorum mortuorum suorum, eorum qui ante dormierunt in terra sepelitionis, et descendit ad eos, extrahere eos, et salvare eos. Et ipse autem Dominus: Quemadmodum, ait, Jonas in ventre ceti tres dies, et tres noctes mansit, sic erit et Filius Hominis in corde terrae. Sed et Apostolus ait: Ascendit autem, quid est, nisi quia et descendit in inferiora terrae? Hoc et David in eum prophetans dixit: Et eripuisti animam meam ex inferno inferiori. Resurgens autem tertia die, et Mariae quae se prima vidit et adoravit dicebat: Noli me tangere, nondum enim ascendi ad Patrem, sed vade ad discipulos, et dic eis: Ascendo ad Patrem meum, et Patrem vestrum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a14b210ddf72c2a0a0b8d15e7e6e73623f3b246baea0c90b372981020fd8f5bf",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "promotionis와 meditationis는 의인들이 단계적으로 나아가며 썩지 않음에 이르도록 준비하는 과정이다.",
          "ceti는 큰 바다짐승을 가리킨다. 요나 인용은 이 문헌에 적힌 사흘 낮과 사흘 밤의 순서를 따른다.",
          "죽은 성도들을 기억하고 내려오셨다는 인용의 예언자 이름은 이 대목에 적혀 있지 않다.",
          "inferno inferiori는 죽은 이들의 아래 깊은 거처를 가리켜 음부로 옮겼다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:37b10447ece1d3db201ccf554932dba553d730f515127411ac12f3580562c536",
              "sha256:8b07a0facfbebc2fc3820178feb5ba53b13e92ba6bff80f2045849164ea0ef06"
            ],
            "text": "바르게 믿었다고 여겨지는 이들 가운데 어떤 사람들은 의인들이 나아가는 순서를 뛰어넘고, 썩지 않음에 이르도록 준비하는 방식을 알지 못하여, 이단적인 생각을 품고 있다. 이단자들은 하나님께서 빚으신 것을 업신여기며, 자기 육신의 구원을 받아들이지 않고, 하나님의 약속마저 경멸하며, 생각으로 하나님을 완전히 넘어서서, 자신들이 죽자마자 하늘들과 데미우르고스를 넘어 어머니에게로 가거나, 자신들이 꾸며 낸 아버지에게로 간다고 말하기 때문이다. 그러므로 부활 전체를 배척하고, 자신들의 힘이 닿는 대로 그것을 없애 버리는 사람들이 부활의 순서조차 알지 못한다고 해서 무엇이 놀라운가? 그들은 이것이 정말 자기들 말과 같다면, 자기들이 믿는다고 말하는 주님께서도 사흘째 되는 날 부활하신 것이 아니라, 십자가에서 숨을 거두시자마자 곧바로 위로 올라가시고, 몸은 땅에 남겨 두셨을 것임을 이해하려 하지 않는다. 실제로 주님께서는 죽은 이들이 있는 곳에서 사흘 동안 머무르셨다. 예언자가 그분에 관하여 말한 것과 같다. “주님께서 자신의 죽은 성도들을 기억하셨다. 전에 매장의 땅에서 잠든 이들을 기억하시고, 그들에게 내려가셔서 그들을 끌어내고 구원하셨다.” 주님께서도 친히 “요나가 큰 바다짐승의 뱃속에서 사흘 낮과 사흘 밤을 머물렀듯이, 사람의 아들도 땅의 심장부에 있으리라.”라고 말씀하셨다. 사도도 말한다. “올라가셨다는 것은 무엇인가? 땅의 더 낮은 곳으로 내려가셨다는 뜻이 아니겠는가?” 다윗도 그분을 두고 예언하며 이렇게 말했다. “당신은 내 영혼을 아래 깊은 음부에서 건져 내셨습니다.” 주님께서는 사흘째 되는 날 부활하시고, 자신을 처음으로 보고 경배한 마리아에게 말씀하셨다. “나를 만지지 마라. 나는 아직 아버지께 올라가지 않았다. 제자들에게 가서 이렇게 말하여라. ‘나는 내 아버지이자 너희 아버지께 올라간다.’”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:fb5b0c76d532f02b7e67e04f06170e71e31c6b3b52fe7d4045af73731fcd9071"
        ],
        "text": "바르게 믿었다고 여겨지는 이들 가운데 어떤 사람들은 의인들이 나아가는 순서를 뛰어넘고, 썩지 않음에 이르도록 준비하는 방식을 알지 못하여, 이단적인 생각을 품고 있다. 이단자들은 하나님께서 빚으신 것을 업신여기며, 자기 육신의 구원을 받아들이지 않고, 하나님의 약속마저 경멸하며, 생각으로 하나님을 완전히 넘어서서, 자신들이 죽자마자 하늘들과 데미우르고스를 넘어 어머니에게로 가거나, 자신들이 꾸며 낸 아버지에게로 간다고 말하기 때문이다. 그러므로 부활 전체를 배척하고, 자신들의 힘이 닿는 대로 그것을 없애 버리는 사람들이 부활의 순서조차 알지 못한다고 해서 무엇이 놀라운가? 그들은 이것이 정말 자기들 말과 같다면, 자기들이 믿는다고 말하는 주님께서도 사흘째 되는 날 부활하신 것이 아니라, 십자가에서 숨을 거두시자마자 곧바로 위로 올라가시고, 몸은 땅에 남겨 두셨을 것임을 이해하려 하지 않는다. 실제로 주님께서는 죽은 이들이 있는 곳에서 사흘 동안 머무르셨다. 예언자가 그분에 관하여 말한 것과 같다. “주님께서 자신의 죽은 성도들을 기억하셨다. 전에 매장의 땅에서 잠든 이들을 기억하시고, 그들에게 내려가셔서 그들을 끌어내고 구원하셨다.” 주님께서도 친히 “요나가 큰 바다짐승의 뱃속에서 사흘 낮과 사흘 밤을 머물렀듯이, 사람의 아들도 땅의 심장부에 있으리라.”라고 말씀하셨다. 사도도 말한다. “올라가셨다는 것은 무엇인가? 땅의 더 낮은 곳으로 내려가셨다는 뜻이 아니겠는가?” 다윗도 그분을 두고 예언하며 이렇게 말했다. “당신은 내 영혼을 아래 깊은 음부에서 건져 내셨습니다.” 주님께서는 사흘째 되는 날 부활하시고, 자신을 처음으로 보고 경배한 마리아에게 말씀하셨다. “나를 만지지 마라. 나는 아직 아버지께 올라가지 않았다. 제자들에게 가서 이렇게 말하여라. ‘나는 내 아버지이자 너희 아버지께 올라간다.’”",
        "translation_revision_id": "sha256:f7167497cf127cf80fd856756185501bc571f23f465c93d0c68aeb89dac991a1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
      },
      "work_location": "5.h31.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:579c03e95986bd1a4a46809245b6516755b7b8c025b2c73545884a74b4b372aa",
        "part_links": [
          [
            "sha256:4e226b42798fa3585116ea22808f97f194dbd722e419336f8cc7c8054ee15912",
            "sha256:34eaa5eea01ce0070dfeb718899c6a8cd4755c0b2f8dd5506ff024de9961bffd"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ced049c13f4c6a9149378886e333307d393d8b74f31a672e550ca974a868aa97"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:813754c4d38e40359da0ea94d45bf83dd54ec81172603eb6b803c8078dfccb89"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 31장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103531.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              412,
              413
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 31장 2절은 통상 31.2와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d140168af86e072a482284759ee79741c86c32e09dde7d396f328141dd487365",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:579c03e95986bd1a4a46809245b6516755b7b8c025b2c73545884a74b4b372aa",
            "source_revision_id": "sha256:ced049c13f4c6a9149378886e333307d393d8b74f31a672e550ca974a868aa97",
            "translation_revision_id": "sha256:813754c4d38e40359da0ea94d45bf83dd54ec81172603eb6b803c8078dfccb89"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:5c005ea71a0783fc5fea64cb31ff96c0e87ef8429061ee6d9dc5f5e6154807c1",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:579c03e95986bd1a4a46809245b6516755b7b8c025b2c73545884a74b4b372aa",
            "source_revision_id": "sha256:ced049c13f4c6a9149378886e333307d393d8b74f31a672e550ca974a868aa97",
            "translation_revision_id": "sha256:813754c4d38e40359da0ea94d45bf83dd54ec81172603eb6b803c8078dfccb89"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:d140168af86e072a482284759ee79741c86c32e09dde7d396f328141dd487365",
          "sha256:5c005ea71a0783fc5fea64cb31ff96c0e87ef8429061ee6d9dc5f5e6154807c1"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h31-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 31,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103531.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              412,
              413
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 31,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "412쪽 그리스어의 생략점은 τόπον 앞에 있으며, 주석 7은 ἀόρατον을 보충할 어구로 제안한다. 라틴어 본문은 invisibilem을 포함한다."
            ],
            "printed_reference": "Ex Parall. J. Damasc. ed. Halloix. v. Iren. 504.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 412,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Αἱ ψυχαὶ ἀπέρχονται εἰς τὸν ... τόπον τὸν ὡρισμένον αὐταῖς ἀπὸ τοῦ Θεοῦ, κἀκεῖ μέχρι τῆς ἀναστάσεως φοιτῶσι, περιμένουσαι τὴν ἀνάστασιν· ἔπειτα ἀπολαβοῦσαι τὰ σώματα,"
              },
              {
                "printed_page": 413,
                "printed_volume": 2,
                "text": "καὶ ὁλοκλήρως ἀναστᾶσαι, τουτέστι σωματικῶς, καθὼς καὶ ὁ Κύριος ἀνέστη, οὕτως ἐλεύσονται εἰς τὴν ὄψιν τοῦ Θεοῦ."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_John_Damascene_Parallela_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "evidence": "413 notes 4-5",
            "observations": [
              "아룬델 사본의 끝이 이 절 뒤에 표시되어 있다. 편집 주석은 빈 칸과 이전의 결손을 언급한다.",
              "Harvey판은 32-36장까지 이어지며 429쪽에 다섯 책의 종결문을 싣는다."
            ],
            "printed_page": 413,
            "printed_text": "Cod. Arund. explicit.",
            "printed_volume": 2,
            "type": "manuscript_endpoint_notice"
          },
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              412,
              413
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 31장 2절은 통상 31.2와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b76c45ac69fb05a90c56b39b14dfb085141a26a4b1eb67a43232a05942600a4e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n425.jpg",
            "page_key": "2:412",
            "printed_page": 412,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:4e226b42798fa3585116ea22808f97f194dbd722e419336f8cc7c8054ee15912",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si ergo Dominus legem mortuorum servavit, ut fieret primogenitus a mortuis, et commoratus usque in tertiam diem in inferioribus terrae, post deinde surgens in carne, ut etiam fixuras clavorum ostenderet discipulis, sic ascendit ad Patrem, quomodo non confundantur, qui dicunt inferos quidem esse hunc mundum, qui sit secundum nos; interiorem autem hominem ipsorum derelinquentem hic corpus, in supercoelestem ascendere locum? Cum enim Dominus in medio umbrae mortis abierit, ubi animae mortuorum erant, post deinde corporaliter resurrexit, et post resurrectionem assumtus est: manifestum est quia et discipulorum ejus, propter quos et haec operatus est Dominus, animae abibunt in invisibilem locum, definitum eis a Deo, et ibi usque ad resurrectionem commorabuntur, sustinentes resurrectionem: post recipientes corpora, et perfecte resurgentes, hoc est corporaliter,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "47a77ad4f133aeb84c5ae39eb3d8fba80aa74e934e2e090d129046aafd9b7ee7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n426.jpg",
            "page_key": "2:413",
            "printed_page": 413,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:34eaa5eea01ce0070dfeb718899c6a8cd4755c0b2f8dd5506ff024de9961bffd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "quemadmodum et Dominus resurrexit, sic venient ad conspectum Dei. Nemo enim est discipulus super magistrum: perfectus autem omnis, erit sicut magister ejus. Quomodo ergo magister noster non statim evolans abiit, sed sustinens definitum a Patre resurrectionis suae tempus, quod et per Jonam manifestatum est, post triduum resurgens assumtus est; sic et nos sustinere debemus definitum a Deo resurrectionis nostrae tempus, praenuntiatum a prophetis, et sic resurgentes assumi, quotquot Dominus ad hoc dignos habuerit.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:ced049c13f4c6a9149378886e333307d393d8b74f31a672e550ca974a868aa97",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si ergo Dominus legem mortuorum servavit, ut fieret primogenitus a mortuis, et commoratus usque in tertiam diem in inferioribus terrae, post deinde surgens in carne, ut etiam fixuras clavorum ostenderet discipulis, sic ascendit ad Patrem, quomodo non confundantur, qui dicunt inferos quidem esse hunc mundum, qui sit secundum nos; interiorem autem hominem ipsorum derelinquentem hic corpus, in supercoelestem ascendere locum? Cum enim Dominus in medio umbrae mortis abierit, ubi animae mortuorum erant, post deinde corporaliter resurrexit, et post resurrectionem assumtus est: manifestum est quia et discipulorum ejus, propter quos et haec operatus est Dominus, animae abibunt in invisibilem locum, definitum eis a Deo, et ibi usque ad resurrectionem commorabuntur, sustinentes resurrectionem: post recipientes corpora, et perfecte resurgentes, hoc est corporaliter, quemadmodum et Dominus resurrexit, sic venient ad conspectum Dei. Nemo enim est discipulus super magistrum: perfectus autem omnis, erit sicut magister ejus. Quomodo ergo magister noster non statim evolans abiit, sed sustinens definitum a Patre resurrectionis suae tempus, quod et per Jonam manifestatum est, post triduum resurgens assumtus est; sic et nos sustinere debemus definitum a Deo resurrectionis nostrae tempus, praenuntiatum a prophetis, et sic resurgentes assumi, quotquot Dominus ad hoc dignos habuerit.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "228877ec63fb35f9c849beb02730447e5ddf1e38f15f8d110004f294d811c61d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "invisibilem locum은 하나님께서 영혼들에게 정하신 보이지 않는 장소이다. 바로 아래의 그리스어 병렬문은 해당 형용사가 빠진 자리에 생략점을 찍는다.",
          "perfecte resurgentes에 이어 hoc est corporaliter가 붙어 온전한 부활을 몸의 부활로 풀이한다.",
          "413쪽의 Cod. Arund. explicit 표시는 아룬델 사본의 끝이다. Harvey판 본문은 이어지는 32-36장을 싣는다. 편집 주석은 그 사본 끝에 빈 칸이 있다고 설명한다.",
          "fixuras clavorum은 못이 박힌 자국이다. 412쪽 주석 5는 figuras라는 다른 독법도 기록한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:4e226b42798fa3585116ea22808f97f194dbd722e419336f8cc7c8054ee15912",
              "sha256:34eaa5eea01ce0070dfeb718899c6a8cd4755c0b2f8dd5506ff024de9961bffd"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서 죽은 이들의 법을 지키셔서, 죽은 이들 가운데 맏아들이 되시고, 사흘째 되는 날까지 땅의 더 낮은 곳에서 머무르신 뒤, 육신으로 일어나셔서, 제자들에게 못 자국까지 보여 주시고, 그렇게 아버지께 올라가셨다면, 어찌 그들이 부끄러움을 당하지 않겠는가? 그들은 음부가 바로 이 세상, 곧 우리가 사는 세상이며, 자신들의 속사람은 여기에 몸을 남겨 두고 하늘 위의 장소로 올라간다고 말한다. 주님께서는 죽음의 그늘 한가운데로 가셨고, 그곳에는 죽은 이들의 영혼들이 있었다. 그 후 몸으로 부활하셨고, 부활하신 뒤에 들려 올라가셨다. 그러므로 그분의 제자들도 마찬가지임이 분명하다. 주님께서는 그들을 위하여 이 일들을 행하셨으며, 그들의 영혼은 보이지 않는 장소, 하나님께서 그들에게 정해 주신 곳으로 가서, 부활 때까지 그곳에 머무르며, 부활을 기다릴 것이다. 그 후 몸을 되받아 온전히 부활하고, 곧 몸으로 일어나서, 주님께서 부활하셨듯이, 그렇게 하나님 앞에 나아갈 것이다. “스승보다 높은 제자는 아무도 없으며, 온전해진 사람은 누구나 자기 스승과 같게 될 것이다.” 그러므로 우리 스승께서 곧바로 날아올라 떠나지 않으시고, 아버지께서 정하신 자신의 부활 때를 기다리셨듯이, 곧 요나를 통해서도 드러난 대로, 사흘 뒤에 부활하시고 들려 올라가셨듯이, 우리도 기다려야 한다. 하나님께서 정하신 우리 부활의 때, 예언자들이 미리 알린 그때를 기다려야 하며, 그렇게 부활하여 들려 올라가야 한다. 주님께서 이 일에 합당하다고 여기신 사람은 모두 그러하다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:ced049c13f4c6a9149378886e333307d393d8b74f31a672e550ca974a868aa97"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서 죽은 이들의 법을 지키셔서, 죽은 이들 가운데 맏아들이 되시고, 사흘째 되는 날까지 땅의 더 낮은 곳에서 머무르신 뒤, 육신으로 일어나셔서, 제자들에게 못 자국까지 보여 주시고, 그렇게 아버지께 올라가셨다면, 어찌 그들이 부끄러움을 당하지 않겠는가? 그들은 음부가 바로 이 세상, 곧 우리가 사는 세상이며, 자신들의 속사람은 여기에 몸을 남겨 두고 하늘 위의 장소로 올라간다고 말한다. 주님께서는 죽음의 그늘 한가운데로 가셨고, 그곳에는 죽은 이들의 영혼들이 있었다. 그 후 몸으로 부활하셨고, 부활하신 뒤에 들려 올라가셨다. 그러므로 그분의 제자들도 마찬가지임이 분명하다. 주님께서는 그들을 위하여 이 일들을 행하셨으며, 그들의 영혼은 보이지 않는 장소, 하나님께서 그들에게 정해 주신 곳으로 가서, 부활 때까지 그곳에 머무르며, 부활을 기다릴 것이다. 그 후 몸을 되받아 온전히 부활하고, 곧 몸으로 일어나서, 주님께서 부활하셨듯이, 그렇게 하나님 앞에 나아갈 것이다. “스승보다 높은 제자는 아무도 없으며, 온전해진 사람은 누구나 자기 스승과 같게 될 것이다.” 그러므로 우리 스승께서 곧바로 날아올라 떠나지 않으시고, 아버지께서 정하신 자신의 부활 때를 기다리셨듯이, 곧 요나를 통해서도 드러난 대로, 사흘 뒤에 부활하시고 들려 올라가셨듯이, 우리도 기다려야 한다. 하나님께서 정하신 우리 부활의 때, 예언자들이 미리 알린 그때를 기다려야 하며, 그렇게 부활하여 들려 올라가야 한다. 주님께서 이 일에 합당하다고 여기신 사람은 모두 그러하다.",
        "translation_revision_id": "sha256:813754c4d38e40359da0ea94d45bf83dd54ec81172603eb6b803c8078dfccb89",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
      },
      "work_location": "5.h31.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-31:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0f068bf544e4ebfd135448f1afa13f17f8522a4b10a5ba2f409bac72a6fb3c2a",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8f9fe4baaf8fefdd782a004c4b72c0d9ad7af78a0a7a7545045ee5674a9ce849",
            "sha256:17e962b23b191968ca931600b47834a79f7a27fe9aaf569d005ca4f00f79a4fc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0ae5eeb2aeda990d9f85e31307944e502f66b40a533e9920122c0bdcca02840"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:3cd92a58476e49e917ca984353b8590c71bb23014b992c7f6b59c0ce727d98dc"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 32장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103532.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              413,
              414
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 32장 1절은 통상 32.1와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:939e88c35435ae999b9bac9e1eb68d18d78a3bb3bc4f6bedc64fd7dff5b66830",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0f068bf544e4ebfd135448f1afa13f17f8522a4b10a5ba2f409bac72a6fb3c2a",
            "source_revision_id": "sha256:d0ae5eeb2aeda990d9f85e31307944e502f66b40a533e9920122c0bdcca02840",
            "translation_revision_id": "sha256:3cd92a58476e49e917ca984353b8590c71bb23014b992c7f6b59c0ce727d98dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3c7d588db7c0704531806670556bc55ff729d12bef5ed03791e19712528caa93",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0f068bf544e4ebfd135448f1afa13f17f8522a4b10a5ba2f409bac72a6fb3c2a",
            "source_revision_id": "sha256:d0ae5eeb2aeda990d9f85e31307944e502f66b40a533e9920122c0bdcca02840",
            "translation_revision_id": "sha256:3cd92a58476e49e917ca984353b8590c71bb23014b992c7f6b59c0ce727d98dc"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:939e88c35435ae999b9bac9e1eb68d18d78a3bb3bc4f6bedc64fd7dff5b66830",
          "sha256:3c7d588db7c0704531806670556bc55ff729d12bef5ed03791e19712528caa93"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103532.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              413,
              414
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              413,
              414
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 32장 1절은 통상 32.1와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "47a77ad4f133aeb84c5ae39eb3d8fba80aa74e934e2e090d129046aafd9b7ee7",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n426.jpg",
            "page_key": "2:413",
            "printed_page": 413,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8f9fe4baaf8fefdd782a004c4b72c0d9ad7af78a0a7a7545045ee5674a9ce849",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam igitur transferuntur quorundam sententiae ab haereticis sermonibus, et sunt ignorantes dispositiones Dei, et mysterium justorum resurrectionis et regni, quod est principium incorruptelae, per quod regnum qui digni fuerint paulatim assuescunt capere Deum: necessarium est autem dicere de illis, quoniam oportet justos primos in conditione hac quae renovatur, ad apparitionem Dei resurgentes recipere promissionem haereditatis, quam Deus",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "57b3fec1ab9eebf29f5558b3b5b085f1d59bbd5d3d58f4ac0041b14bac84209b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n427.jpg",
            "page_key": "2:414",
            "printed_page": 414,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:17e962b23b191968ca931600b47834a79f7a27fe9aaf569d005ca4f00f79a4fc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "promisit patribus, et regnare in ea: post deinde fieri judicium. In qua enim conditione laboraverunt, sive afflicti sunt, omnibus modis probati per sufferentiam, justum est in ipsa recipere eos fructus sufferentiae: et qua conditione interfecti sunt propter Dei dilectionem, in ipsa vivificari: et in qua conditione servitutem sustinuerunt, in ipsa regnare eos. Dives enim in omnibus Deus, et omnia sunt ejus. Oportet ergo et ipsam conditionem reintegratam ad pristinum, sine prohibitione servire justis: et hoc Apostolus fecit manifestum in ea quae est ad Romanos, sic dicens: Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe: quoniam et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptelae, in libertatem gloriae filiorum Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:d0ae5eeb2aeda990d9f85e31307944e502f66b40a533e9920122c0bdcca02840",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam igitur transferuntur quorundam sententiae ab haereticis sermonibus, et sunt ignorantes dispositiones Dei, et mysterium justorum resurrectionis et regni, quod est principium incorruptelae, per quod regnum qui digni fuerint paulatim assuescunt capere Deum: necessarium est autem dicere de illis, quoniam oportet justos primos in conditione hac quae renovatur, ad apparitionem Dei resurgentes recipere promissionem haereditatis, quam Deus promisit patribus, et regnare in ea: post deinde fieri judicium. In qua enim conditione laboraverunt, sive afflicti sunt, omnibus modis probati per sufferentiam, justum est in ipsa recipere eos fructus sufferentiae: et qua conditione interfecti sunt propter Dei dilectionem, in ipsa vivificari: et in qua conditione servitutem sustinuerunt, in ipsa regnare eos. Dives enim in omnibus Deus, et omnia sunt ejus. Oportet ergo et ipsam conditionem reintegratam ad pristinum, sine prohibitione servire justis: et hoc Apostolus fecit manifestum in ea quae est ad Romanos, sic dicens: Nam exspectatio creaturae revelationem filiorum Dei exspectat. Vanitati enim creatura subjecta est, non volens, sed propter eum qui subjecit in spe: quoniam et ipsa creatura liberabitur a servitute corruptelae, in libertatem gloriae filiorum Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "de4ccb03fb4bf8ca7647d64caee40883c5ee3198008afb26c935f90ab2634c49",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "capere Deum은 하나님을 받아들임이다. 이어지는 assuescunt와 paulatim은 그 수용에 점차 익숙해지는 과정을 나타낸다.",
          "conditione는 의인들이 수고하고 박해받던 창조 세계를 가리킨다. 같은 곳에서 인내의 열매를 받고 왕 노릇 한다는 반복이 이어진다.",
          "로마서 8장 인용은 피조물의 해방과 하나님의 아들들이 누리는 영광의 자유를 연결한다.",
          "414쪽의 sive afflicti sunt는 편집 주석 1에서 방주로 설명하는 어구이며 인쇄 본문에 실려 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8f9fe4baaf8fefdd782a004c4b72c0d9ad7af78a0a7a7545045ee5674a9ce849",
              "sha256:17e962b23b191968ca931600b47834a79f7a27fe9aaf569d005ca4f00f79a4fc"
            ],
            "text": "어떤 사람들의 생각은 이단적인 말에 이끌려 바뀌며, 그들은 하나님의 경륜을 알지 못하고, 의인들의 부활과 나라의 신비도 알지 못한다. 그 나라는 썩지 않음의 시작이며, 그 나라를 통해 합당한 이들은 점차 하나님을 받아들이는 데 익숙해진다. 그러므로 이 일들에 관하여 말해야 한다. 의인들은 새로워지는 이 창조 세계에서 먼저, 하나님께서 나타나실 때 부활하여, 상속의 약속을 받아야 한다. 이는 하나님께서 조상들에게 약속하신 것이며, 그들은 그곳에서 왕 노릇 해야 한다. 그 후에 심판이 이루어져야 한다. 그들이 수고하거나 고난을 당한 바로 그 창조 세계에서, 온갖 방식으로 인내를 통해 시험받았으니, 그곳에서 인내의 열매를 받는 것이 마땅하다. 하나님을 사랑하여 죽임을 당한 그 창조 세계에서 다시 생명을 얻고, 종살이를 견딘 그 창조 세계에서 왕 노릇 하는 것이 마땅하다. 하나님께서는 모든 것에 부요하시며, 모든 것이 그분의 것이기 때문이다. 그러므로 창조 세계 자체도 처음의 상태로 회복되어, 아무 방해 없이 의인들을 섬겨야 한다. 사도는 이를 분명히 밝혔다. 로마인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “피조물의 기다림은 하나님의 아들들이 드러나기를 기다린다. 피조물이 헛됨에 굴복한 것은 스스로 원해서가 아니라, 희망 가운데 굴복시키신 분 때문이다. 피조물 자체도 썩음의 종살이에서 풀려나, 하나님의 아들들이 누리는 영광의 자유에 이를 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:d0ae5eeb2aeda990d9f85e31307944e502f66b40a533e9920122c0bdcca02840"
        ],
        "text": "어떤 사람들의 생각은 이단적인 말에 이끌려 바뀌며, 그들은 하나님의 경륜을 알지 못하고, 의인들의 부활과 나라의 신비도 알지 못한다. 그 나라는 썩지 않음의 시작이며, 그 나라를 통해 합당한 이들은 점차 하나님을 받아들이는 데 익숙해진다. 그러므로 이 일들에 관하여 말해야 한다. 의인들은 새로워지는 이 창조 세계에서 먼저, 하나님께서 나타나실 때 부활하여, 상속의 약속을 받아야 한다. 이는 하나님께서 조상들에게 약속하신 것이며, 그들은 그곳에서 왕 노릇 해야 한다. 그 후에 심판이 이루어져야 한다. 그들이 수고하거나 고난을 당한 바로 그 창조 세계에서, 온갖 방식으로 인내를 통해 시험받았으니, 그곳에서 인내의 열매를 받는 것이 마땅하다. 하나님을 사랑하여 죽임을 당한 그 창조 세계에서 다시 생명을 얻고, 종살이를 견딘 그 창조 세계에서 왕 노릇 하는 것이 마땅하다. 하나님께서는 모든 것에 부요하시며, 모든 것이 그분의 것이기 때문이다. 그러므로 창조 세계 자체도 처음의 상태로 회복되어, 아무 방해 없이 의인들을 섬겨야 한다. 사도는 이를 분명히 밝혔다. 로마인들에게 보낸 편지에서 이렇게 말한다. “피조물의 기다림은 하나님의 아들들이 드러나기를 기다린다. 피조물이 헛됨에 굴복한 것은 스스로 원해서가 아니라, 희망 가운데 굴복시키신 분 때문이다. 피조물 자체도 썩음의 종살이에서 풀려나, 하나님의 아들들이 누리는 영광의 자유에 이를 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:3cd92a58476e49e917ca984353b8590c71bb23014b992c7f6b59c0ce727d98dc",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
      },
      "work_location": "5.h32.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f7529cf72e72159dfa5b27054a92273ae7988961c20316146383ca53e5a91cf6",
        "part_links": [
          [
            "sha256:c8aa3859f22c4d050189edfc653f98099dafb10ccbb4819bfbf88dc04524abcd",
            "sha256:c3a9f2896ef9ad5a1b04bddb50ddfd734fc64d5a13bb4c32c88ffc02209b09cb"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e1e44aafae267de9301ecfbc0fb3a66b8dce00bfafc690b9cda9373a1e3c23e8"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:1405e5ecfb05bd1d22b6ac4da02f29473a9d8c8297a7fa81df6bbd179f0e6bd8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 32장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103532.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              414,
              415
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 32장 2절은 통상 32.2와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:543e5a6c0ca3d01d063cee28ab9ae36a7a5b421c04daafa6933d102f91e3fc6b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7529cf72e72159dfa5b27054a92273ae7988961c20316146383ca53e5a91cf6",
            "source_revision_id": "sha256:e1e44aafae267de9301ecfbc0fb3a66b8dce00bfafc690b9cda9373a1e3c23e8",
            "translation_revision_id": "sha256:1405e5ecfb05bd1d22b6ac4da02f29473a9d8c8297a7fa81df6bbd179f0e6bd8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:aaeb17610c72de09216058c618d1251e4f2e882c993f025cb5e33bb272df574d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7529cf72e72159dfa5b27054a92273ae7988961c20316146383ca53e5a91cf6",
            "source_revision_id": "sha256:e1e44aafae267de9301ecfbc0fb3a66b8dce00bfafc690b9cda9373a1e3c23e8",
            "translation_revision_id": "sha256:1405e5ecfb05bd1d22b6ac4da02f29473a9d8c8297a7fa81df6bbd179f0e6bd8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:543e5a6c0ca3d01d063cee28ab9ae36a7a5b421c04daafa6933d102f91e3fc6b",
          "sha256:aaeb17610c72de09216058c618d1251e4f2e882c993f025cb5e33bb272df574d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h32-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 32,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103532.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              414,
              415
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 32,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              414,
              415
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 32장 2절은 통상 32.2와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "57b3fec1ab9eebf29f5558b3b5b085f1d59bbd5d3d58f4ac0041b14bac84209b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n427.jpg",
            "page_key": "2:414",
            "printed_page": 414,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c8aa3859f22c4d050189edfc653f98099dafb10ccbb4819bfbf88dc04524abcd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Sic ergo et promissio Dei, quam promisit Abrahae, firma perseverat. Dixit enim: Respice sursum oculis, et vide a loco hoc ubi nunc tu es, ad Aquilonem, et Africum, et Orientem, et Mare, quoniam omnem terram, quam tu vides, tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum. Et iterum ait: Surgens ingredere terram in longitudinem ejus, et in latitudinem, quoniam tibi dabo eam: et non accepit in illa haereditatem, nec vestigium pedis, sed semper peregrinus et advena in ea fuit. Et quando mortua est Sara uxor ejus, volentibus Ethaeis gratuito locum dare ei, ut sepeliret eam, noluit accipere, sed emit monumentum, quadringentas dans didrachmas argenti, ab Effron filio Seor Ethaeo, sustinens promissionem Dei, et nolens videri accipere ab hominibus, quod ei promiserat dare Deus, dicens ei iterum sic: Semini tuo dabo terram hanc, a flumine Aegypti, usque ad flumen magnum Euphratem. Si ergo huic promisit Deus haereditatem terrae, non accepit autem in omni suo incolatu, oportet eum accipere cum semine suo, hoc est, qui timent Deum et credunt in eum, in resurrectione justorum. Semen autem ejus Ecclesia per Dominum adoptionem quae est ad Deum accipiens, sicut dicebat Johannes Baptista: Quoniam potens est Deus de lapidibus suscitare filios",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "38adf8138d58b37ecaedd40a626486160a9c1e9dabe2a98cf9cf15152497cb10",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n428.jpg",
            "page_key": "2:415",
            "printed_page": 415,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:c3a9f2896ef9ad5a1b04bddb50ddfd734fc64d5a13bb4c32c88ffc02209b09cb",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Abrahae. Sed et Apostolus ait in ea quae est ad Galatas: Vos autem, fratres, secundum Isaac repromissionis filii estis. Et iterum manifeste in eadem ait, eos qui in Christo crediderunt percipere Christum, Abrahae promissionem, sic dicens: Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Et non dicit, et seminibus, quasi de multis, sed quasi de uno, et semini tuo, quod est Christus. Et iterum confirmans quae dicta sunt, ait: Quemadmodum Abraham credidit Deo, et deputatum est ei ad justitiam. Cognoscitis ergo, quoniam quidem qui ex fide sunt, ii sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae, quia benedicentur in te omnes gentes. Itaque qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Sic ergo qui sunt ex fide, benedicentur cum fideli Abraham, et hi sunt filii Abraham. Repromisit autem Deus haereditatem terrae Abrahae et semini ejus: et neque Abraham neque semen ejus, hoc est qui ex fide justificantur, nunc sumunt in ea haereditatem: accipient autem eam in resurrectione justorum. Verus enim et firmus Deus: et propter hoc beatos dicebat mites, quoniam ipsi haereditabunt terram.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:e1e44aafae267de9301ecfbc0fb3a66b8dce00bfafc690b9cda9373a1e3c23e8",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Sic ergo et promissio Dei, quam promisit Abrahae, firma perseverat. Dixit enim: Respice sursum oculis, et vide a loco hoc ubi nunc tu es, ad Aquilonem, et Africum, et Orientem, et Mare, quoniam omnem terram, quam tu vides, tibi dabo et semini tuo usque in sempiternum. Et iterum ait: Surgens ingredere terram in longitudinem ejus, et in latitudinem, quoniam tibi dabo eam: et non accepit in illa haereditatem, nec vestigium pedis, sed semper peregrinus et advena in ea fuit. Et quando mortua est Sara uxor ejus, volentibus Ethaeis gratuito locum dare ei, ut sepeliret eam, noluit accipere, sed emit monumentum, quadringentas dans didrachmas argenti, ab Effron filio Seor Ethaeo, sustinens promissionem Dei, et nolens videri accipere ab hominibus, quod ei promiserat dare Deus, dicens ei iterum sic: Semini tuo dabo terram hanc, a flumine Aegypti, usque ad flumen magnum Euphratem. Si ergo huic promisit Deus haereditatem terrae, non accepit autem in omni suo incolatu, oportet eum accipere cum semine suo, hoc est, qui timent Deum et credunt in eum, in resurrectione justorum. Semen autem ejus Ecclesia per Dominum adoptionem quae est ad Deum accipiens, sicut dicebat Johannes Baptista: Quoniam potens est Deus de lapidibus suscitare filios Abrahae. Sed et Apostolus ait in ea quae est ad Galatas: Vos autem, fratres, secundum Isaac repromissionis filii estis. Et iterum manifeste in eadem ait, eos qui in Christo crediderunt percipere Christum, Abrahae promissionem, sic dicens: Abrahae dictae sunt promissiones, et semini ejus. Et non dicit, et seminibus, quasi de multis, sed quasi de uno, et semini tuo, quod est Christus. Et iterum confirmans quae dicta sunt, ait: Quemadmodum Abraham credidit Deo, et deputatum est ei ad justitiam. Cognoscitis ergo, quoniam quidem qui ex fide sunt, ii sunt filii Abrahae. Providens autem Scriptura, quia ex fide justificat gentes Deus, praenuntiavit Abrahae, quia benedicentur in te omnes gentes. Itaque qui ex fide sunt, benedicentur cum fideli Abraham. Sic ergo qui sunt ex fide, benedicentur cum fideli Abraham, et hi sunt filii Abraham. Repromisit autem Deus haereditatem terrae Abrahae et semini ejus: et neque Abraham neque semen ejus, hoc est qui ex fide justificantur, nunc sumunt in ea haereditatem: accipient autem eam in resurrectione justorum. Verus enim et firmus Deus: et propter hoc beatos dicebat mites, quoniam ipsi haereditabunt terram.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1760c3b255430e960f992636d512fc3439c50b2ee121eec392a124363d58c580",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "창세기 인용의 Mare는 바다 쪽인 서쪽을 가리킨다.",
          "quadringentas didrachmas argenti는 은 사백 디드라크마이다. 디드라크마는 두 드라크마짜리 단위이며 414쪽 주석 3은 사백이라는 독법을 설명한다.",
          "아브라함의 씨를 교회와 연결한 뒤, 갈라티아서 인용에서 복수 seminibus와 단수 semini를 대비하여 그리스도를 가리킨다.",
          "갈라티아서 4장 인용은 Vos와 estis로 너희를 가리킨다. 415쪽 주석 1은 우리를 가리키는 다른 전승도 기록한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:c8aa3859f22c4d050189edfc653f98099dafb10ccbb4819bfbf88dc04524abcd",
              "sha256:c3a9f2896ef9ad5a1b04bddb50ddfd734fc64d5a13bb4c32c88ffc02209b09cb"
            ],
            "text": "이처럼 하나님께서 아브라함에게 하신 약속도 굳게 유지된다. 그분께서 말씀하셨기 때문이다. “눈을 들어, 이곳, 네가 지금 있는 곳에서 북쪽과 남쪽, 동쪽과 바다 쪽을 바라보아라. 네가 보는 모든 땅을 너와 네 씨에게 영원히 주겠다.” 다시 말씀하신다. “일어나 그 땅을 길이로도 너비로도 다녀 보아라. 내가 그것을 너에게 주겠다.” 그러나 그는 그 땅에서 발을 디딜 만큼의 유산도 받지 못했고, 언제나 그곳에서 나그네와 이주민으로 살았다. 그의 아내 사라가 죽었을 때, 헷 사람들이 그에게 땅을 거저 주어, 그녀를 묻게 하려 했으나, 그는 받지 않고 무덤을 샀다. 은 사백 디드라크마를 주고, 헷 사람 소알의 아들 에프론에게서 샀다. 그는 하나님의 약속을 기다렸으며, 하나님께서 그에게 주겠다고 약속하신 것을 사람에게서 받는 것처럼 보이기를 원하지 않았다. 하나님께서 그에게 다시 이렇게 말씀하셨다. “이 땅을 네 씨에게 주겠다. 이집트 강에서 큰 강 유프라테스까지 주겠다.” 그러므로 하나님께서 그에게 땅의 상속을 약속하셨으나, 그가 나그네로 사는 동안 그것을 받지 못했다면, 그는 자기 씨와 함께 그것을 받아야 한다. 곧 하나님을 경외하고 그분을 믿는 이들과 함께, 의인들의 부활 때에 받아야 한다. 그의 씨는 주님을 통해 양자 됨을, 곧 하나님의 자녀가 됨을 받는 교회이다. 세례자 요한이 말한 것과 같다. “하나님께서는 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 사도도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “형제들이여, 여러분은 이삭처럼 약속의 자녀들입니다.” 그는 같은 편지에서 다시 분명하게 말한다. 그리스도를 믿은 이들이 그리스도를, 곧 아브라함에게 주어진 약속을 받는다고, 이렇게 말한다. “약속들은 아브라함과 그의 씨에게 말씀하신 것입니다. ‘씨들에게’라고 말하여 여럿을 가리키지 않고, 하나를 가리켜 ‘네 씨에게’라고 말합니다. 그 씨는 그리스도이십니다.” 그는 앞서 말한 것을 확증하며 다시 말한다. “아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨진 것과 같습니다. 그러므로 믿음에 속한 이들이 아브라함의 자녀들임을 아십시오. 성경은 하나님께서 믿음으로 민족들을 의롭게 하심을 미리 내다보고, ‘모든 민족이 네 안에서 복을 받을 것이다.’라고 아브라함에게 미리 알렸습니다. 그러므로 믿음에 속한 이들은 믿음의 아브라함과 함께 복을 받을 것입니다.” 이처럼 믿음에 속한 이들은 믿음의 아브라함과 함께 복을 받으며, 이들이 아브라함의 자녀들이다. 하나님께서는 아브라함과 그의 씨에게 땅의 상속을 약속하셨다. 아브라함도 그의 씨도, 곧 믿음으로 의롭게 되는 이들도, 지금 그 땅에서 유산을 받지는 않는다. 그들은 의인들의 부활 때에 그것을 받을 것이다. 하나님께서는 참되시고 신실하시기 때문이다. 그런 까닭에 그분께서는 온유한 이들이 복되다고 하셨다. 그들이 땅을 상속받을 것이기 때문이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:e1e44aafae267de9301ecfbc0fb3a66b8dce00bfafc690b9cda9373a1e3c23e8"
        ],
        "text": "이처럼 하나님께서 아브라함에게 하신 약속도 굳게 유지된다. 그분께서 말씀하셨기 때문이다. “눈을 들어, 이곳, 네가 지금 있는 곳에서 북쪽과 남쪽, 동쪽과 바다 쪽을 바라보아라. 네가 보는 모든 땅을 너와 네 씨에게 영원히 주겠다.” 다시 말씀하신다. “일어나 그 땅을 길이로도 너비로도 다녀 보아라. 내가 그것을 너에게 주겠다.” 그러나 그는 그 땅에서 발을 디딜 만큼의 유산도 받지 못했고, 언제나 그곳에서 나그네와 이주민으로 살았다. 그의 아내 사라가 죽었을 때, 헷 사람들이 그에게 땅을 거저 주어, 그녀를 묻게 하려 했으나, 그는 받지 않고 무덤을 샀다. 은 사백 디드라크마를 주고, 헷 사람 소알의 아들 에프론에게서 샀다. 그는 하나님의 약속을 기다렸으며, 하나님께서 그에게 주겠다고 약속하신 것을 사람에게서 받는 것처럼 보이기를 원하지 않았다. 하나님께서 그에게 다시 이렇게 말씀하셨다. “이 땅을 네 씨에게 주겠다. 이집트 강에서 큰 강 유프라테스까지 주겠다.” 그러므로 하나님께서 그에게 땅의 상속을 약속하셨으나, 그가 나그네로 사는 동안 그것을 받지 못했다면, 그는 자기 씨와 함께 그것을 받아야 한다. 곧 하나님을 경외하고 그분을 믿는 이들과 함께, 의인들의 부활 때에 받아야 한다. 그의 씨는 주님을 통해 양자 됨을, 곧 하나님의 자녀가 됨을 받는 교회이다. 세례자 요한이 말한 것과 같다. “하나님께서는 돌들로도 아브라함의 자녀들을 일으키실 수 있다.” 사도도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 말한다. “형제들이여, 여러분은 이삭처럼 약속의 자녀들입니다.” 그는 같은 편지에서 다시 분명하게 말한다. 그리스도를 믿은 이들이 그리스도를, 곧 아브라함에게 주어진 약속을 받는다고, 이렇게 말한다. “약속들은 아브라함과 그의 씨에게 말씀하신 것입니다. ‘씨들에게’라고 말하여 여럿을 가리키지 않고, 하나를 가리켜 ‘네 씨에게’라고 말합니다. 그 씨는 그리스도이십니다.” 그는 앞서 말한 것을 확증하며 다시 말한다. “아브라함이 하나님을 믿었고, 그것이 그에게 의로 여겨진 것과 같습니다. 그러므로 믿음에 속한 이들이 아브라함의 자녀들임을 아십시오. 성경은 하나님께서 믿음으로 민족들을 의롭게 하심을 미리 내다보고, ‘모든 민족이 네 안에서 복을 받을 것이다.’라고 아브라함에게 미리 알렸습니다. 그러므로 믿음에 속한 이들은 믿음의 아브라함과 함께 복을 받을 것입니다.” 이처럼 믿음에 속한 이들은 믿음의 아브라함과 함께 복을 받으며, 이들이 아브라함의 자녀들이다. 하나님께서는 아브라함과 그의 씨에게 땅의 상속을 약속하셨다. 아브라함도 그의 씨도, 곧 믿음으로 의롭게 되는 이들도, 지금 그 땅에서 유산을 받지는 않는다. 그들은 의인들의 부활 때에 그것을 받을 것이다. 하나님께서는 참되시고 신실하시기 때문이다. 그런 까닭에 그분께서는 온유한 이들이 복되다고 하셨다. 그들이 땅을 상속받을 것이기 때문이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:1405e5ecfb05bd1d22b6ac4da02f29473a9d8c8297a7fa81df6bbd179f0e6bd8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
      },
      "work_location": "5.h32.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-32:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:b2c7ddf2650ceb5859e62f18401fcd3cb78aec4816a0e42a12b9290580e27d20",
        "part_links": [
          [
            "sha256:35c572bda46d8c1a83975b68a05ab740b84e69e3ffb339c0a97ee2f1ec397fdd",
            "sha256:d61cca35ff0cb011ea7b94c82696005126a79b27618872c8d4d89f102da1d94f"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b24c0d0b2df5fa54e12032f4030c8842af93c511d5cd1a0f750c236fe79711e1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:8b9e220eb24a5a690863f736e2866420902b3d671e83ec4e90ecc11ac6b2a8e1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 33장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              415,
              416
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 1절은 통상 33.1와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ca67985d03c4a8d8f983ee271c075e9d7c57f5692ecb3e70d00b6d677ae11f5e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b2c7ddf2650ceb5859e62f18401fcd3cb78aec4816a0e42a12b9290580e27d20",
            "source_revision_id": "sha256:b24c0d0b2df5fa54e12032f4030c8842af93c511d5cd1a0f750c236fe79711e1",
            "translation_revision_id": "sha256:8b9e220eb24a5a690863f736e2866420902b3d671e83ec4e90ecc11ac6b2a8e1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:fa02fb1f27fffd96418f164bbe9c30a78cedd7abd72cc71338f3e14ebeae9e86",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:b2c7ddf2650ceb5859e62f18401fcd3cb78aec4816a0e42a12b9290580e27d20",
            "source_revision_id": "sha256:b24c0d0b2df5fa54e12032f4030c8842af93c511d5cd1a0f750c236fe79711e1",
            "translation_revision_id": "sha256:8b9e220eb24a5a690863f736e2866420902b3d671e83ec4e90ecc11ac6b2a8e1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ca67985d03c4a8d8f983ee271c075e9d7c57f5692ecb3e70d00b6d677ae11f5e",
          "sha256:fa02fb1f27fffd96418f164bbe9c30a78cedd7abd72cc71338f3e14ebeae9e86"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              415,
              416
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              415,
              416
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 1절은 통상 33.1와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "38adf8138d58b37ecaedd40a626486160a9c1e9dabe2a98cf9cf15152497cb10",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n428.jpg",
            "page_key": "2:415",
            "printed_page": 415,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:35c572bda46d8c1a83975b68a05ab740b84e69e3ffb339c0a97ee2f1ec397fdd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Propter hoc autem ad passionem veniens, ut evangelisaret Abrahae, et iis qui cum eo, apertionem haereditatis, cum gratias egisset tenens calicem, et bibisset ab eo, et dedisset discipulis, dicebat eis: Bibite ex eo omnes. Hic est sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Dico autem vobis, a modo non bibam de generatione vitis hujus, usque in diem illum, quando illum bibam vobiscum novum in regno Patris mei. Utique haereditatem terrae ipse novabit, et reintegrabit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "50663048d1970450c6c5b89cc47e0a61d56d9f640317776a361589e3aaef5e5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n429.jpg",
            "page_key": "2:416",
            "printed_page": 416,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:d61cca35ff0cb011ea7b94c82696005126a79b27618872c8d4d89f102da1d94f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "mysterium gloriae filiorum; quemadmodum David ait: Qui renovavit faciem terrae. Promisit bibere de generatione vitis cum suis discipulis, utrumque ostendens, et haereditatem terrae in qua bibitur nova generatio vitis, et carnalem resurrectionem discipulorum ejus. Quae enim nova resurgit caro, ipsa est quae et novum percepit poculum. Neque autem sursum in supercoelesti loco constitutus cum suis, potest intelligi bibens vitis generationem; neque rursus sine carne sunt, qui bibunt illud: carnis enim proprium est et non spiritus, qui ex vite accipitur potus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b24c0d0b2df5fa54e12032f4030c8842af93c511d5cd1a0f750c236fe79711e1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Propter hoc autem ad passionem veniens, ut evangelisaret Abrahae, et iis qui cum eo, apertionem haereditatis, cum gratias egisset tenens calicem, et bibisset ab eo, et dedisset discipulis, dicebat eis: Bibite ex eo omnes. Hic est sanguis meus novi Testamenti, qui pro multis effundetur in remissionem peccatorum. Dico autem vobis, a modo non bibam de generatione vitis hujus, usque in diem illum, quando illum bibam vobiscum novum in regno Patris mei. Utique haereditatem terrae ipse novabit, et reintegrabit mysterium gloriae filiorum; quemadmodum David ait: Qui renovavit faciem terrae. Promisit bibere de generatione vitis cum suis discipulis, utrumque ostendens, et haereditatem terrae in qua bibitur nova generatio vitis, et carnalem resurrectionem discipulorum ejus. Quae enim nova resurgit caro, ipsa est quae et novum percepit poculum. Neque autem sursum in supercoelesti loco constitutus cum suis, potest intelligi bibens vitis generationem; neque rursus sine carne sunt, qui bibunt illud: carnis enim proprium est et non spiritus, qui ex vite accipitur potus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "1a9f77dfe2cc2ee9a82fa349ca1eeadd3dc51ce318951ed149faed7b519b3c61",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "잔을 들고 감사드린 다음 그 잔을 마셨다는 bibisset ab eo가 본문에 있다.",
          "nova resurgit caro와 novum percepit poculum은 새롭게 일어나는 육신과 이미 받았던 새 잔을 연결한다.",
          "포도나무의 소출이라는 generatione vitis는 뒤에서 육신으로 마시는 행위와 땅의 상속을 설명하는 근거가 된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:35c572bda46d8c1a83975b68a05ab740b84e69e3ffb339c0a97ee2f1ec397fdd",
              "sha256:d61cca35ff0cb011ea7b94c82696005126a79b27618872c8d4d89f102da1d94f"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서는 수난에 이르실 때, 아브라함과 그와 함께 있는 이들에게 상속의 길이 열림을 기쁜 소식으로 알리려고, 잔을 들고 감사를 드리시고, 그 잔을 마시고 제자들에게 주시며, 그들에게 말씀하셨다. “너희는 모두 이것을 마셔라. 이것은 새 언약의 내 피, 죄 사함을 위해 많은 이들을 위하여 흘릴 피다. 내가 너희에게 말한다. 이제부터 이 포도나무의 소출을 마시지 않으리라. 그날, 내 아버지의 나라에서 너희와 함께 그것을 새롭게 마시는 날까지 그러하리라.” 그분께서는 친히 땅의 상속을 새롭게 하시고, 아들들의 영광의 신비를 회복하실 것이다. 다윗이 말한 것과 같다. “그분께서 땅의 얼굴을 새롭게 하셨다.” 주님께서는 자신의 제자들과 포도나무의 소출을 마시겠다고 약속하셨다. 이로써 두 가지를 드러내셨다. 새 포도나무의 소출을 마시는 땅의 상속과, 제자들의 육신의 부활이다. 새롭게 부활하는 육신이 바로 새 잔을 받았던 그 육신이기 때문이다. 그분께서 자기 사람들과 위로, 하늘 위의 장소에 자리 잡고서, 포도나무의 소출을 마신다고 이해할 수는 없다. 그것을 마시는 이들에게 육신이 없는 것도 아니다. 그것은 영의 일이 아니라 육신의 일이기 때문이다. 곧 포도나무에서 얻은 것을 마시는 일 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b24c0d0b2df5fa54e12032f4030c8842af93c511d5cd1a0f750c236fe79711e1"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서는 수난에 이르실 때, 아브라함과 그와 함께 있는 이들에게 상속의 길이 열림을 기쁜 소식으로 알리려고, 잔을 들고 감사를 드리시고, 그 잔을 마시고 제자들에게 주시며, 그들에게 말씀하셨다. “너희는 모두 이것을 마셔라. 이것은 새 언약의 내 피, 죄 사함을 위해 많은 이들을 위하여 흘릴 피다. 내가 너희에게 말한다. 이제부터 이 포도나무의 소출을 마시지 않으리라. 그날, 내 아버지의 나라에서 너희와 함께 그것을 새롭게 마시는 날까지 그러하리라.” 그분께서는 친히 땅의 상속을 새롭게 하시고, 아들들의 영광의 신비를 회복하실 것이다. 다윗이 말한 것과 같다. “그분께서 땅의 얼굴을 새롭게 하셨다.” 주님께서는 자신의 제자들과 포도나무의 소출을 마시겠다고 약속하셨다. 이로써 두 가지를 드러내셨다. 새 포도나무의 소출을 마시는 땅의 상속과, 제자들의 육신의 부활이다. 새롭게 부활하는 육신이 바로 새 잔을 받았던 그 육신이기 때문이다. 그분께서 자기 사람들과 위로, 하늘 위의 장소에 자리 잡고서, 포도나무의 소출을 마신다고 이해할 수는 없다. 그것을 마시는 이들에게 육신이 없는 것도 아니다. 그것은 영의 일이 아니라 육신의 일이기 때문이다. 곧 포도나무에서 얻은 것을 마시는 일 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:8b9e220eb24a5a690863f736e2866420902b3d671e83ec4e90ecc11ac6b2a8e1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
      },
      "work_location": "5.h33.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:00bf069ef08e6576f3bd27fc29a392b9e510ed74a3d4e1f87a40a6b26d704070",
        "part_links": [
          [
            "sha256:19d9f1f1f885de4e7c077e0a603776d07657c56ec8663974f8c4c95eb5c7da51"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c5b372361f349643d8b6ac5851a3da9805ff8306c7595cbfd5e8baad0790a56b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:205e2ac23e553aed01c3ea1040e0e31a8680b8c9cfff6ca0286ef944c37e0099"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 33장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              416
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 2절은 통상 33.2와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:080e726aa249308e63a6b4f5e488687ddaf87e13ca7d54a38c607be24d90f9dd",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:00bf069ef08e6576f3bd27fc29a392b9e510ed74a3d4e1f87a40a6b26d704070",
            "source_revision_id": "sha256:c5b372361f349643d8b6ac5851a3da9805ff8306c7595cbfd5e8baad0790a56b",
            "translation_revision_id": "sha256:205e2ac23e553aed01c3ea1040e0e31a8680b8c9cfff6ca0286ef944c37e0099"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6498afb93b36f6bbfbbaae9300374b71e8bf7f491004b29e6496bf0e8af84513",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:00bf069ef08e6576f3bd27fc29a392b9e510ed74a3d4e1f87a40a6b26d704070",
            "source_revision_id": "sha256:c5b372361f349643d8b6ac5851a3da9805ff8306c7595cbfd5e8baad0790a56b",
            "translation_revision_id": "sha256:205e2ac23e553aed01c3ea1040e0e31a8680b8c9cfff6ca0286ef944c37e0099"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:080e726aa249308e63a6b4f5e488687ddaf87e13ca7d54a38c607be24d90f9dd",
          "sha256:6498afb93b36f6bbfbbaae9300374b71e8bf7f491004b29e6496bf0e8af84513"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              416
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              416
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 2절은 통상 33.2와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "50663048d1970450c6c5b89cc47e0a61d56d9f640317776a361589e3aaef5e5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n429.jpg",
            "page_key": "2:416",
            "printed_page": 416,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:19d9f1f1f885de4e7c077e0a603776d07657c56ec8663974f8c4c95eb5c7da51",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Et propter hoc dicebat Dominus: Cum facis prandium, vel coenam, noli vocare divites, neque amicos et vicinos et cognatos, ne ipsi invicem vocent te, et fiat retributio ab eis: sed voca claudos caecos, mendicos, et beatus eris, quoniam non habent retribuere tibi: retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. Et iterum ait: Quicunque dimiserit agros, aut domos, aut parentes, aut fratres, aut filios propter me, centuplum accipiet in hoc saeculo, et in futuro vitam aeternam haereditabit. Quae enim sunt in hoc saeculo centupla, et prandia exhibita pauperibus, et coenae quae redduntur? Haec sunt in Regni temporibus, hoc est in septima die, quae est sanctificata, in qua requievit Deus ab omnibus operibus quae fecit, quae est verum justorum sabbatum, in qua non facient omne terrenum opus; sed adjacentem habebunt paratam mensam a Deo, pascentem eos epulis omnibus.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:c5b372361f349643d8b6ac5851a3da9805ff8306c7595cbfd5e8baad0790a56b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Et propter hoc dicebat Dominus: Cum facis prandium, vel coenam, noli vocare divites, neque amicos et vicinos et cognatos, ne ipsi invicem vocent te, et fiat retributio ab eis: sed voca claudos caecos, mendicos, et beatus eris, quoniam non habent retribuere tibi: retribuetur enim tibi in resurrectione justorum. Et iterum ait: Quicunque dimiserit agros, aut domos, aut parentes, aut fratres, aut filios propter me, centuplum accipiet in hoc saeculo, et in futuro vitam aeternam haereditabit. Quae enim sunt in hoc saeculo centupla, et prandia exhibita pauperibus, et coenae quae redduntur? Haec sunt in Regni temporibus, hoc est in septima die, quae est sanctificata, in qua requievit Deus ab omnibus operibus quae fecit, quae est verum justorum sabbatum, in qua non facient omne terrenum opus; sed adjacentem habebunt paratam mensam a Deo, pascentem eos epulis omnibus.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "39fb1483baa6d9e499a7981f4cb4927f10fb4dde3fe488d2d6848af0bc0245d7",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이 인용에는 잔치에 부르지 말라는 대상 가운데 divites, 부자들도 들어 있다.",
          "일곱째 날과 의인들의 참된 안식일을 그 나라의 때와 연결한다. 백 배의 보상과 잔치도 그때의 일로 설명한다.",
          "prandium과 coena는 각각 점심과 저녁 식사이다. 이 문맥에서는 손님을 초대하는 잔치를 가리킨다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:19d9f1f1f885de4e7c077e0a603776d07657c56ec8663974f8c4c95eb5c7da51"
            ],
            "text": "그러므로 주님께서 말씀하셨다. “점심이나 저녁 잔치를 베풀 때, 부자들이나 친구들, 이웃들, 친척들을 부르지 마라. 그들이 너를 답례로 초대하여, 그들에게 보답을 받을 수 있기 때문이다. 다리를 저는 이들, 눈먼 이들, 구걸하는 이들을 불러라. 그러면 복될 것이다. 그들은 네게 보답할 수 없기 때문이다. 의인들의 부활 때에 네가 보답받을 것이다.” 그분께서는 다시 말씀하신다. “누구든지 밭이나 집이나 부모, 형제나 자녀를 나 때문에 떠난 사람은 이 시대에 백 배를 받고, 오는 시대에 영원한 생명을 상속받을 것이다.” 이 시대에 받는 백 배는 무엇이며, 가난한 이들에게 베푼 점심 잔치와, 보답으로 받는 저녁 잔치는 무엇인가? 이것은 그 나라의 때에 이루어지는 일들이다. 곧 거룩하게 된 일곱째 날, 하나님께서 자신이 하신 모든 일에서 쉬신 날이며, 의인들의 참된 안식일이다. 그날에는 땅의 일을 하나도 하지 않고, 하나님께서 마련하신 식탁을 곁에 둘 것이며, 그 식탁에서 온갖 음식으로 배부를 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:c5b372361f349643d8b6ac5851a3da9805ff8306c7595cbfd5e8baad0790a56b"
        ],
        "text": "그러므로 주님께서 말씀하셨다. “점심이나 저녁 잔치를 베풀 때, 부자들이나 친구들, 이웃들, 친척들을 부르지 마라. 그들이 너를 답례로 초대하여, 그들에게 보답을 받을 수 있기 때문이다. 다리를 저는 이들, 눈먼 이들, 구걸하는 이들을 불러라. 그러면 복될 것이다. 그들은 네게 보답할 수 없기 때문이다. 의인들의 부활 때에 네가 보답받을 것이다.” 그분께서는 다시 말씀하신다. “누구든지 밭이나 집이나 부모, 형제나 자녀를 나 때문에 떠난 사람은 이 시대에 백 배를 받고, 오는 시대에 영원한 생명을 상속받을 것이다.” 이 시대에 받는 백 배는 무엇이며, 가난한 이들에게 베푼 점심 잔치와, 보답으로 받는 저녁 잔치는 무엇인가? 이것은 그 나라의 때에 이루어지는 일들이다. 곧 거룩하게 된 일곱째 날, 하나님께서 자신이 하신 모든 일에서 쉬신 날이며, 의인들의 참된 안식일이다. 그날에는 땅의 일을 하나도 하지 않고, 하나님께서 마련하신 식탁을 곁에 둘 것이며, 그 식탁에서 온갖 음식으로 배부를 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:205e2ac23e553aed01c3ea1040e0e31a8680b8c9cfff6ca0286ef944c37e0099",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
      },
      "work_location": "5.h33.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:0a303ed5b7c3396352e8efaa40ce9f2f2ed893f9a8773fee7a345177d98e403c",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7480c6163b05d5fec7be471829787b291a64847189fc4107634443298e1892cf",
            "sha256:5a49096dd156f03f8b4aa9dfb3b7562635b388e06880e488228a3821b4ad84c8",
            "sha256:277862bdd96e9d969e73784ba68dfdb5bd95de053dee8d6a134d5708876d9792"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c59661ad02afa0deff6fd9844b5b3529c76ca3af8718c5a23a1475c5df80bd3"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:57249647d6bcf2d8be13cf4b061d88690204ecd3a96db9f3ff3d730712f507b8"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 33장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              416,
              417,
              418
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 3절은 통상 33.3와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:3bbdd5d43e4c1fe78a14cf891c857984d6aef1d15f1b485405adef4685876cd6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a303ed5b7c3396352e8efaa40ce9f2f2ed893f9a8773fee7a345177d98e403c",
            "source_revision_id": "sha256:1c59661ad02afa0deff6fd9844b5b3529c76ca3af8718c5a23a1475c5df80bd3",
            "translation_revision_id": "sha256:57249647d6bcf2d8be13cf4b061d88690204ecd3a96db9f3ff3d730712f507b8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8709d1f2c7d6c49fc124185905b58ec98ebbab89cdd64c2ed368fe31e0127e31",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:0a303ed5b7c3396352e8efaa40ce9f2f2ed893f9a8773fee7a345177d98e403c",
            "source_revision_id": "sha256:1c59661ad02afa0deff6fd9844b5b3529c76ca3af8718c5a23a1475c5df80bd3",
            "translation_revision_id": "sha256:57249647d6bcf2d8be13cf4b061d88690204ecd3a96db9f3ff3d730712f507b8"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:3bbdd5d43e4c1fe78a14cf891c857984d6aef1d15f1b485405adef4685876cd6",
          "sha256:8709d1f2c7d6c49fc124185905b58ec98ebbab89cdd64c2ed368fe31e0127e31"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              416,
              417,
              418
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "부록의 아르메니아어 단편을 가리키는 시작과 끝 별표가 풍요 묘사에 붙어 있다."
            ],
            "printed_pages": [
              417,
              418
            ],
            "printed_reference": "Fragm. Armen. p. 448. / Hactenus Armen.",
            "printed_volume": 2,
            "source_language": "hye",
            "translation_role": "not_used_as_translation_base",
            "type": "parallel_witness_cross_reference"
          },
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              416,
              417,
              418
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 3절은 통상 33.3와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "50663048d1970450c6c5b89cc47e0a61d56d9f640317776a361589e3aaef5e5e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n429.jpg",
            "page_key": "2:416",
            "printed_page": 416,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7480c6163b05d5fec7be471829787b291a64847189fc4107634443298e1892cf",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quemadmodum et Isaac continet benedictio, qua benedixit filium minorem Jacob: Ecce, dicens, odor filii mei, quasi odor agri pleni, quem benedixit Deus. Ager autem mundus est, et propterea addidit: Det tibi Deus de rore caeli, et a fertilitate terrae, multitudinem tritici, et vini. Et serviant tibi gentes, et",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "201473590d272201a302363012a6980e867ae3b9a162121a6184f1745e183d9b",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n430.jpg",
            "page_key": "2:417",
            "printed_page": 417,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5a49096dd156f03f8b4aa9dfb3b7562635b388e06880e488228a3821b4ad84c8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "adorent te principes, et esto dominus fratris tui, et adorabunt te filii patris tui. Qui maledicet te, maledictus erit; et qui benedicet te, benedictus erit. Haec ergo si non quis accipiat ad praefinita Regni, in grandem contradictionem et contrarietatem incidet, quemadmodum Judaei incidentes in omni aporia constituuntur. Non solum enim in hac vita huic Jacob non servierunt gentes; sed et post benedictionem ipse profectus, servivit avunculo suo Laban Syro annos viginti: et non tantum non est factus dominus fratris sui, sed et ipse Esau adoravit fratrem suum, quando reversus est a Mesopotamia ad patrem, et munera multa obtulit ei. Multitudinem autem tritici et vini quomodo haereditavit hic, qui propter famem factam in terra, in qua habitabat, in Aegyptum transmigravit, subjectus Pharaoni, qui tunc regnabat in Aegypto? Praedicta itaque benedictio ad tempora Regni sine contradictione pertinet, quando regnabunt justi surgentes a mortuis: quando et creatura renovata, et liberata, multitudinem fructificabit universae escae, ex rore coeli, et ex fertilitate terrae: quemadmodum Presbyteri meminerunt, qui Johannem discipulum Domini viderunt, audisse se ab eo, quemadmodum de temporibus illis docebat Dominus et dicebat: Venient dies, in quibus vineae nascentur, singulae decem millia palmitum habentes, et in uno palmite dena",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "81cb7ba4a31084773687cef159f92d491f0c214743fb85254353d9c59da4f25e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n431.jpg",
            "page_key": "2:418",
            "printed_page": 418,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:277862bdd96e9d969e73784ba68dfdb5bd95de053dee8d6a134d5708876d9792",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "millia brachiorum, et in uno vero palmite dena millia flagellorum, et in unoquoque flagello dena millia botruum, et in unoquoque botro dena millia acinorum, et unumquodque acinum expressum dabit vigintiquinque metretas vini. Et cum eorum apprehenderit aliquis sanctorum botrum, alius clamabit: Botrus ego melior sum, me sume, per me Dominum benedic. Similiter et granum tritici decem millia spicarum generaturum, et unamquamque spicam habituram decem millia granorum, et unumquodque granum quinque bilibres similae clarae mundae: et reliqua autem poma, et semina, et herbam secundum congruentiam iis consequentem: et omnia animalia iis cibis utentia quae a terra accipiuntur, pacifica et consentanea invicem fieri, subjecta hominibus cum omni subjectione.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:1c59661ad02afa0deff6fd9844b5b3529c76ca3af8718c5a23a1475c5df80bd3",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quemadmodum et Isaac continet benedictio, qua benedixit filium minorem Jacob: Ecce, dicens, odor filii mei, quasi odor agri pleni, quem benedixit Deus. Ager autem mundus est, et propterea addidit: Det tibi Deus de rore caeli, et a fertilitate terrae, multitudinem tritici, et vini. Et serviant tibi gentes, et adorent te principes, et esto dominus fratris tui, et adorabunt te filii patris tui. Qui maledicet te, maledictus erit; et qui benedicet te, benedictus erit. Haec ergo si non quis accipiat ad praefinita Regni, in grandem contradictionem et contrarietatem incidet, quemadmodum Judaei incidentes in omni aporia constituuntur. Non solum enim in hac vita huic Jacob non servierunt gentes; sed et post benedictionem ipse profectus, servivit avunculo suo Laban Syro annos viginti: et non tantum non est factus dominus fratris sui, sed et ipse Esau adoravit fratrem suum, quando reversus est a Mesopotamia ad patrem, et munera multa obtulit ei. Multitudinem autem tritici et vini quomodo haereditavit hic, qui propter famem factam in terra, in qua habitabat, in Aegyptum transmigravit, subjectus Pharaoni, qui tunc regnabat in Aegypto? Praedicta itaque benedictio ad tempora Regni sine contradictione pertinet, quando regnabunt justi surgentes a mortuis: quando et creatura renovata, et liberata, multitudinem fructificabit universae escae, ex rore coeli, et ex fertilitate terrae: quemadmodum Presbyteri meminerunt, qui Johannem discipulum Domini viderunt, audisse se ab eo, quemadmodum de temporibus illis docebat Dominus et dicebat: Venient dies, in quibus vineae nascentur, singulae decem millia palmitum habentes, et in uno palmite dena millia brachiorum, et in uno vero palmite dena millia flagellorum, et in unoquoque flagello dena millia botruum, et in unoquoque botro dena millia acinorum, et unumquodque acinum expressum dabit vigintiquinque metretas vini. Et cum eorum apprehenderit aliquis sanctorum botrum, alius clamabit: Botrus ego melior sum, me sume, per me Dominum benedic. Similiter et granum tritici decem millia spicarum generaturum, et unamquamque spicam habituram decem millia granorum, et unumquodque granum quinque bilibres similae clarae mundae: et reliqua autem poma, et semina, et herbam secundum congruentiam iis consequentem: et omnia animalia iis cibis utentia quae a terra accipiuntur, pacifica et consentanea invicem fieri, subjecta hominibus cum omni subjectione.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4aad7d39b01f42a31e044d93917f48fb91452730a98ee28ec9d5de6a3eb84ec0",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "창세기 27장 인용은 fratris tui와 filii patris tui, 곧 네 형제와 네 아버지의 아들들이라는 독법이다.",
          "장로들의 증언은 주님의 제자 요한을 보았고 그에게 들었다는 두 관계를 명시한다.",
          "포도나무의 가지를 나타내는 palmes가 두 번 나온다. 뒤의 vero palmite는 인쇄 본문의 참된 가지라는 표현이며 417쪽 주석 4는 이 반복과 시리아어 어형의 관계를 논한다.",
          "포도알 하나의 포도주는 vigintiquinque metretas, 이십오 메트레테스이다. 고대 용량 단위의 이름을 보존했다.",
          "quinque bilibres는 두 리브라짜리 다섯 몫, 곧 십 리브라이다. simila는 고운 밀가루이며 clarae와 mundae 두 수식어가 붙는다.",
          "417-418쪽의 별표는 이 풍요 묘사에 대응하는 아르메니아어 단편을 부록 448쪽에서 참조하게 한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7480c6163b05d5fec7be471829787b291a64847189fc4107634443298e1892cf",
              "sha256:5a49096dd156f03f8b4aa9dfb3b7562635b388e06880e488228a3821b4ad84c8",
              "sha256:277862bdd96e9d969e73784ba68dfdb5bd95de053dee8d6a134d5708876d9792"
            ],
            "text": "이삭의 축복도 같은 뜻을 담고 있다. 그는 작은아들 야곱을 축복하며 “보라, 내 아들의 향기는 하나님께서 복 주신 풍성한 들의 향기와 같다.”라고 말했다. “들은 세상이다.” 그러므로 그는 덧붙였다. “하나님께서 하늘의 이슬과 땅의 기름짐으로 너에게 많은 밀과 포도주를 주시기를. 민족들이 너를 섬기고, 통치자들이 너에게 절하기를. 너는 네 형제의 주인이 되고, 네 아버지의 아들들이 너에게 절할 것이다. 너를 저주하는 자는 저주받을 것이며, 너를 축복하는 자는 복을 받을 것이다.” 그러므로 누군가 이것을 그 나라에 정해진 일로 받아들이지 않으면, 커다란 모순과 불일치에 빠질 것이다. 유대인들이 거기에 빠져 온갖 난관에 처한 것과 같다. 이 삶에서 민족들이 야곱을 섬기지 않았을 뿐만 아니라, 그 자신이 축복을 받은 뒤 길을 떠나, 외삼촌인 시리아 사람 라반을 이십 년 동안 섬겼기 때문이다. 그는 형제의 주인이 되지 못했을 뿐 아니라, 자기 형제 에사우에게 직접 절하기까지 했다. 메소포타미아에서 아버지에게로 돌아왔을 때, 그에게 많은 선물도 바쳤다. 그가 어떻게 많은 밀과 포도주를 상속받았는가? 그는 자기가 살던 땅에 기근이 들어, 이집트로 이주하여, 그때 이집트를 다스리던 파라오에게 복종했는데 말이다. 그러므로 앞서 말한 축복은 분명 그 나라의 때에 속한다. 그때 의인들은 죽은 이들 가운데서 일어나 왕 노릇 할 것이다. 그때 피조물도 새로워지고 해방되어, 온갖 먹을거리를 풍성히 열매 맺을 것이다. 하늘의 이슬과 땅의 기름짐으로 그렇게 될 것이다. 장로들이 기억하여 전한 것과 같다. 그들은 주님의 제자 요한을 보았고, 그에게 들었다고 한다. 주님께서 그때에 관하여 가르치며 이렇게 말씀하셨다는 것이다. “포도나무들이 자라는 날들이 올 것이다. 나무마다 가지 만 개를 달고, 가지 하나마다 곁가지 만 개를 달며, 참된 가지 하나마다 덩굴 만 개를 달고, 덩굴 하나마다 송이 만 개를 달며, 송이 하나마다 포도알 만 개를 달 것이다. 포도알 하나를 짜면 포도주 이십오 메트레테스가 나올 것이다. 성도 가운데 누군가 그 송이 하나를 잡으면, 다른 송이가 외칠 것이다. ‘내가 더 좋은 송이다. 나를 따서, 나를 통해 주님을 찬미하라.’ 마찬가지로 밀 한 알은 이삭 만 개를 내고, 이삭 하나마다 낟알 만 개를 달 것이며, 낟알 하나마다 맑고 깨끗한 고운 가루 십 리브라를 낼 것이다. 다른 과일과 씨앗과 풀도 그에 맞는 비율로 열매를 낼 것이다. 모든 짐승은 그러한 먹을거리, 땅에서 얻는 것을 먹으며, 서로 평화롭게 어울릴 것이고, 온전히 사람에게 복종할 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:1c59661ad02afa0deff6fd9844b5b3529c76ca3af8718c5a23a1475c5df80bd3"
        ],
        "text": "이삭의 축복도 같은 뜻을 담고 있다. 그는 작은아들 야곱을 축복하며 “보라, 내 아들의 향기는 하나님께서 복 주신 풍성한 들의 향기와 같다.”라고 말했다. “들은 세상이다.” 그러므로 그는 덧붙였다. “하나님께서 하늘의 이슬과 땅의 기름짐으로 너에게 많은 밀과 포도주를 주시기를. 민족들이 너를 섬기고, 통치자들이 너에게 절하기를. 너는 네 형제의 주인이 되고, 네 아버지의 아들들이 너에게 절할 것이다. 너를 저주하는 자는 저주받을 것이며, 너를 축복하는 자는 복을 받을 것이다.” 그러므로 누군가 이것을 그 나라에 정해진 일로 받아들이지 않으면, 커다란 모순과 불일치에 빠질 것이다. 유대인들이 거기에 빠져 온갖 난관에 처한 것과 같다. 이 삶에서 민족들이 야곱을 섬기지 않았을 뿐만 아니라, 그 자신이 축복을 받은 뒤 길을 떠나, 외삼촌인 시리아 사람 라반을 이십 년 동안 섬겼기 때문이다. 그는 형제의 주인이 되지 못했을 뿐 아니라, 자기 형제 에사우에게 직접 절하기까지 했다. 메소포타미아에서 아버지에게로 돌아왔을 때, 그에게 많은 선물도 바쳤다. 그가 어떻게 많은 밀과 포도주를 상속받았는가? 그는 자기가 살던 땅에 기근이 들어, 이집트로 이주하여, 그때 이집트를 다스리던 파라오에게 복종했는데 말이다. 그러므로 앞서 말한 축복은 분명 그 나라의 때에 속한다. 그때 의인들은 죽은 이들 가운데서 일어나 왕 노릇 할 것이다. 그때 피조물도 새로워지고 해방되어, 온갖 먹을거리를 풍성히 열매 맺을 것이다. 하늘의 이슬과 땅의 기름짐으로 그렇게 될 것이다. 장로들이 기억하여 전한 것과 같다. 그들은 주님의 제자 요한을 보았고, 그에게 들었다고 한다. 주님께서 그때에 관하여 가르치며 이렇게 말씀하셨다는 것이다. “포도나무들이 자라는 날들이 올 것이다. 나무마다 가지 만 개를 달고, 가지 하나마다 곁가지 만 개를 달며, 참된 가지 하나마다 덩굴 만 개를 달고, 덩굴 하나마다 송이 만 개를 달며, 송이 하나마다 포도알 만 개를 달 것이다. 포도알 하나를 짜면 포도주 이십오 메트레테스가 나올 것이다. 성도 가운데 누군가 그 송이 하나를 잡으면, 다른 송이가 외칠 것이다. ‘내가 더 좋은 송이다. 나를 따서, 나를 통해 주님을 찬미하라.’ 마찬가지로 밀 한 알은 이삭 만 개를 내고, 이삭 하나마다 낟알 만 개를 달 것이며, 낟알 하나마다 맑고 깨끗한 고운 가루 십 리브라를 낼 것이다. 다른 과일과 씨앗과 풀도 그에 맞는 비율로 열매를 낼 것이다. 모든 짐승은 그러한 먹을거리, 땅에서 얻는 것을 먹으며, 서로 평화롭게 어울릴 것이고, 온전히 사람에게 복종할 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:57249647d6bcf2d8be13cf4b061d88690204ecd3a96db9f3ff3d730712f507b8",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
      },
      "work_location": "5.h33.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:a1e6bfb018b97d35840a1820974961ec572fffb7ed5225928b8410ab7e6b97d8",
        "part_links": [
          [
            "sha256:7288fc57854f35b203e2f8d965cefa715037ea991e37445d1c7ce1efac2db0b7",
            "sha256:761f57c47d27179dda8ae37069ab63f03f7c685ee9e62c28e47ed6ec0a9c658a"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:58677910365d371110dc8f7bd5ec54497b4a1422c0e99091875e02a1e9b503f1"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a1b7e7cb7b786fad8cd9e9ce0829d1a2d5e540060a8c3ced4ae63868a3294805"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 33장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              418,
              419
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 4절은 통상 33.4와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:7e829031f5331548a75f19b1b3ad51f607feac85fdaa8e870e792f980e121084",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1e6bfb018b97d35840a1820974961ec572fffb7ed5225928b8410ab7e6b97d8",
            "source_revision_id": "sha256:58677910365d371110dc8f7bd5ec54497b4a1422c0e99091875e02a1e9b503f1",
            "translation_revision_id": "sha256:a1b7e7cb7b786fad8cd9e9ce0829d1a2d5e540060a8c3ced4ae63868a3294805"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:44bf9251738fda954bec19ca3639b0f317e5df8335f3052ce7067d429173f4c8",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:a1e6bfb018b97d35840a1820974961ec572fffb7ed5225928b8410ab7e6b97d8",
            "source_revision_id": "sha256:58677910365d371110dc8f7bd5ec54497b4a1422c0e99091875e02a1e9b503f1",
            "translation_revision_id": "sha256:a1b7e7cb7b786fad8cd9e9ce0829d1a2d5e540060a8c3ced4ae63868a3294805"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:7e829031f5331548a75f19b1b3ad51f607feac85fdaa8e870e792f980e121084",
          "sha256:44bf9251738fda954bec19ca3639b0f317e5df8335f3052ce7067d429173f4c8"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h33-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 33,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103533.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              418,
              419
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 33,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "printed_reference": "Euseb. H. E. III. 39.",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 418,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Ταῦτα δὲ καὶ Παπίας Ἰωάννου μὲν ἀκουστής, Πολυκάρπου δὲ ἑταῖρος γεγονώς, ἀρχαῖος ἀνήρ, ἐγγράφως ἐπιμαρτυρεῖ ἐν τῇ τετάρτῃ τῶν αὐτοῦ βιβλίων· ἔστι γὰρ αὐτῷ πέντε βιβλία συντεταγμένα."
              }
            ],
            "source_kind": "Greek_quotation_attributed_to_Eusebius_Ecclesiastical_History_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              418,
              419
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 33장 4절은 통상 33.4와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "81cb7ba4a31084773687cef159f92d491f0c214743fb85254353d9c59da4f25e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n431.jpg",
            "page_key": "2:418",
            "printed_page": 418,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7288fc57854f35b203e2f8d965cefa715037ea991e37445d1c7ce1efac2db0b7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem et Papias Johannis auditor, Polycarpi autem contubernalis, vetus homo, per scripturam testimonium perhibet, in quarto librorum suorum: sunt enim illi quinque libri conscripti. Et adjecit, dicens: Haec autem credibilia sunt credentibus. Et Juda, inquit, proditore non credente, et interrogante: Quomodo ergo tales geniturae a Domino perficientur? dixisse Dominum: Videbunt qui venient in illa. Haec ergo tempora prophetans Esaias ait: Et compascetur lupus cum agno, et pardus conquiescet cum haedo, et vitulus et taurus et leo simul pascentur, et puer pusillus ducet eos. Et bos et ursus simul pascentur, et simul infantes eorum erunt: et leo et bos manducabunt paleas. Et puer infans in cavernam aspidum, et in cubile filiorum aspidum manum mittet,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ee6ccdc1ef49c47898e625a7f6ab012931230cb77e6a1b2d35664cb87facf4ff",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n432.jpg",
            "page_key": "2:419",
            "printed_page": 419,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:761f57c47d27179dda8ae37069ab63f03f7c685ee9e62c28e47ed6ec0a9c658a",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "et non male facient, nec poterunt perdere aliquem in monte sancto meo. Et iterum recapitulans ait: Tunc lupi et agni pascentur simul, et leo quasi bos vescetur paleis, serpens autem terram quasi panem: et non nocebunt, neque vexabunt in monte sancto meo, dicit Dominus. Non ignoro autem, quoniam quidam haec in feros et ex diversis gentibus, et variis operibus credentes, et cum crediderint consentientes justis, tentent transferre. Sed etsi nunc hoc sit in quibusdam hominibus, ex variis gentibus in unam sententiam fidei venientibus, nihilominus in resurrectione justorum super iis animalibus, quemadmodum dictum est: Dives enim in omnibus Deus. Et oportet conditione revocata, obedire et subjecta esse omnia animalia homini, et ad primam a Deo datam reverti escam, (quemadmodum autem in obedientia subjecta erant Adae,) fructum terrae. Alias autem et non est nunc ostendere leonem paleis vesci. Hoc autem significabat magnitudinem et pinguedinem fructuum. Si enim leo animal paleis vescitur; quale ipsum triticum erit, cujus palea ad escam congrua erit leonum?",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:58677910365d371110dc8f7bd5ec54497b4a1422c0e99091875e02a1e9b503f1",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec autem et Papias Johannis auditor, Polycarpi autem contubernalis, vetus homo, per scripturam testimonium perhibet, in quarto librorum suorum: sunt enim illi quinque libri conscripti. Et adjecit, dicens: Haec autem credibilia sunt credentibus. Et Juda, inquit, proditore non credente, et interrogante: Quomodo ergo tales geniturae a Domino perficientur? dixisse Dominum: Videbunt qui venient in illa. Haec ergo tempora prophetans Esaias ait: Et compascetur lupus cum agno, et pardus conquiescet cum haedo, et vitulus et taurus et leo simul pascentur, et puer pusillus ducet eos. Et bos et ursus simul pascentur, et simul infantes eorum erunt: et leo et bos manducabunt paleas. Et puer infans in cavernam aspidum, et in cubile filiorum aspidum manum mittet, et non male facient, nec poterunt perdere aliquem in monte sancto meo. Et iterum recapitulans ait: Tunc lupi et agni pascentur simul, et leo quasi bos vescetur paleis, serpens autem terram quasi panem: et non nocebunt, neque vexabunt in monte sancto meo, dicit Dominus. Non ignoro autem, quoniam quidam haec in feros et ex diversis gentibus, et variis operibus credentes, et cum crediderint consentientes justis, tentent transferre. Sed etsi nunc hoc sit in quibusdam hominibus, ex variis gentibus in unam sententiam fidei venientibus, nihilominus in resurrectione justorum super iis animalibus, quemadmodum dictum est: Dives enim in omnibus Deus. Et oportet conditione revocata, obedire et subjecta esse omnia animalia homini, et ad primam a Deo datam reverti escam, (quemadmodum autem in obedientia subjecta erant Adae,) fructum terrae. Alias autem et non est nunc ostendere leonem paleis vesci. Hoc autem significabat magnitudinem et pinguedinem fructuum. Si enim leo animal paleis vescitur; quale ipsum triticum erit, cujus palea ad escam congrua erit leonum?",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e178a56afbb80ffd77afb1d4227d5514b9a1d6e96ccab56bb85cea5c780482da",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "파피아스는 요한에게 들은 사람, 폴리카르포스의 동료, 옛사람으로 소개된다. 해당 증언의 위치는 그의 다섯 책 가운데 넷째 책이다.",
          "418쪽의 그리스어 병렬문은 에우세비오스 『교회사』 3.39에서 인용한 파피아스 증언으로 표시되어 있다.",
          "이사야 11장 인용은 사자와 소가 짚을 먹는다고 함께 열거한다. 418쪽 주석 4는 소처럼 먹는다는 다른 독법을 제안한다.",
          "저자는 여러 민족의 신앙적 화합에 이 말을 적용하는 해석을 언급한 뒤, 부활 때 짐승들에게도 이루어질 회복을 설명한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:7288fc57854f35b203e2f8d965cefa715037ea991e37445d1c7ce1efac2db0b7",
              "sha256:761f57c47d27179dda8ae37069ab63f03f7c685ee9e62c28e47ed6ec0a9c658a"
            ],
            "text": "이 일은 요한에게 들은 사람이자 폴리카르포스의 동료인 옛사람 파피아스도 글로 증언한다. 자기 저술의 넷째 책에 기록했으며, 그가 쓴 책은 모두 다섯 권이다. 그는 덧붙여 말했다. “이것들은 믿는 이들에게 믿을 만하다.” 또 배신자 유다가 믿지 않고 묻기를, “그러면 어떻게 주님께서 이와 같은 소출을 이루시겠습니까?”라고 하자, 주님께서 말씀하셨다고 한다. “그때에 이를 이들이 보게 될 것이다.” 그러므로 이사야는 이때를 예언하며 말한다. “늑대가 어린양과 함께 먹고, 표범이 새끼 염소와 함께 쉬며, 송아지와 황소와 사자가 함께 먹고, 어린아이가 그들을 이끌 것이다. 소와 곰이 함께 먹으며, 그 새끼들도 함께 있을 것이다. 사자와 소는 짚을 먹을 것이다. 젖먹이 아이가 독사의 굴에, 독사 새끼들의 보금자리에 손을 넣을 것이다. 그들은 해를 끼치지 않고, 내 거룩한 산에서 아무도 해칠 수 없을 것이다.” 그는 이를 다시 요약하여 말한다. “그때 늑대들과 어린양들이 함께 먹고, 사자는 소처럼 짚을 먹으며, 뱀은 흙을 빵처럼 먹을 것이다. 그들은 내 거룩한 산에서 해치거나 괴롭히지 않을 것이다. 주님께서 말씀하신다.” 나는 어떤 사람들이 이 말을 사나운 사람들이며 여러 민족 출신이고, 여러 행실에서 돌아와 믿게 된 이들, 믿은 뒤 의인들과 뜻을 같이하는 이들에게 적용하려 한다는 것을 안다. 지금 어떤 사람들에게 이런 일이 일어나, 여러 민족이 하나의 신앙으로 뜻을 모으고 있다 하더라도, 의인들의 부활 때에는 그 짐승들에게도 그대로 이루어진다. 이미 말한 것과 같다. 하나님께서는 모든 것에 부요하시다. 창조 세계가 회복되면, 모든 짐승이 사람에게 순종하고 복종해야 하며, 처음 하나님께서 주신 먹이로 돌아가야 한다. 곧 아담에게 순종하며 복종했던 것처럼, 땅의 열매를 먹어야 한다. 게다가 지금은 사자가 짚을 먹는 모습을 볼 수도 없다. 이것은 열매가 얼마나 크고 풍성한지를 가리켰다. 사자라는 짐승이 짚을 먹는다면, 밀 자체는 얼마나 훌륭하겠는가? 그 짚마저 사자들의 먹이에 알맞을 정도라면 말이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:58677910365d371110dc8f7bd5ec54497b4a1422c0e99091875e02a1e9b503f1"
        ],
        "text": "이 일은 요한에게 들은 사람이자 폴리카르포스의 동료인 옛사람 파피아스도 글로 증언한다. 자기 저술의 넷째 책에 기록했으며, 그가 쓴 책은 모두 다섯 권이다. 그는 덧붙여 말했다. “이것들은 믿는 이들에게 믿을 만하다.” 또 배신자 유다가 믿지 않고 묻기를, “그러면 어떻게 주님께서 이와 같은 소출을 이루시겠습니까?”라고 하자, 주님께서 말씀하셨다고 한다. “그때에 이를 이들이 보게 될 것이다.” 그러므로 이사야는 이때를 예언하며 말한다. “늑대가 어린양과 함께 먹고, 표범이 새끼 염소와 함께 쉬며, 송아지와 황소와 사자가 함께 먹고, 어린아이가 그들을 이끌 것이다. 소와 곰이 함께 먹으며, 그 새끼들도 함께 있을 것이다. 사자와 소는 짚을 먹을 것이다. 젖먹이 아이가 독사의 굴에, 독사 새끼들의 보금자리에 손을 넣을 것이다. 그들은 해를 끼치지 않고, 내 거룩한 산에서 아무도 해칠 수 없을 것이다.” 그는 이를 다시 요약하여 말한다. “그때 늑대들과 어린양들이 함께 먹고, 사자는 소처럼 짚을 먹으며, 뱀은 흙을 빵처럼 먹을 것이다. 그들은 내 거룩한 산에서 해치거나 괴롭히지 않을 것이다. 주님께서 말씀하신다.” 나는 어떤 사람들이 이 말을 사나운 사람들이며 여러 민족 출신이고, 여러 행실에서 돌아와 믿게 된 이들, 믿은 뒤 의인들과 뜻을 같이하는 이들에게 적용하려 한다는 것을 안다. 지금 어떤 사람들에게 이런 일이 일어나, 여러 민족이 하나의 신앙으로 뜻을 모으고 있다 하더라도, 의인들의 부활 때에는 그 짐승들에게도 그대로 이루어진다. 이미 말한 것과 같다. 하나님께서는 모든 것에 부요하시다. 창조 세계가 회복되면, 모든 짐승이 사람에게 순종하고 복종해야 하며, 처음 하나님께서 주신 먹이로 돌아가야 한다. 곧 아담에게 순종하며 복종했던 것처럼, 땅의 열매를 먹어야 한다. 게다가 지금은 사자가 짚을 먹는 모습을 볼 수도 없다. 이것은 열매가 얼마나 크고 풍성한지를 가리켰다. 사자라는 짐승이 짚을 먹는다면, 밀 자체는 얼마나 훌륭하겠는가? 그 짚마저 사자들의 먹이에 알맞을 정도라면 말이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:a1b7e7cb7b786fad8cd9e9ce0829d1a2d5e540060a8c3ced4ae63868a3294805",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
      },
      "work_location": "5.h33.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-33:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f7b23cd704aff900789a0812d57ab8217135863cebb35d5bb5e844df538042a7",
        "part_links": [
          [
            "sha256:8715cff2cf20f52ebc3e636d894c6d0b71ca6ac5a591b3c342cd5fc96de689d8",
            "sha256:54aff2fcfd5fdf555057abb79f2434ee76fb41de3da639bdbfe1eb319f5ff1f6"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40b9a83d66cf98aaa964d7467f1f259d4c0f244abc9c62196bccc01bdedf2a7b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f6f8106327b661405c1fedc4fb4cc1854782066a4aa1fbd85ed67b325e512daa"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 34장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              419,
              420
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 1절은 통상 34.1와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:4b2fe075bf2856824156989f57b91c3a08b78c7b1bec4a696fc7abb616a006b6",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7b23cd704aff900789a0812d57ab8217135863cebb35d5bb5e844df538042a7",
            "source_revision_id": "sha256:40b9a83d66cf98aaa964d7467f1f259d4c0f244abc9c62196bccc01bdedf2a7b",
            "translation_revision_id": "sha256:f6f8106327b661405c1fedc4fb4cc1854782066a4aa1fbd85ed67b325e512daa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c6fed549a99f285901dd9e448d0cfdf34294102125bb0152f086fc0cb94d7773",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f7b23cd704aff900789a0812d57ab8217135863cebb35d5bb5e844df538042a7",
            "source_revision_id": "sha256:40b9a83d66cf98aaa964d7467f1f259d4c0f244abc9c62196bccc01bdedf2a7b",
            "translation_revision_id": "sha256:f6f8106327b661405c1fedc4fb4cc1854782066a4aa1fbd85ed67b325e512daa"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:4b2fe075bf2856824156989f57b91c3a08b78c7b1bec4a696fc7abb616a006b6",
          "sha256:c6fed549a99f285901dd9e448d0cfdf34294102125bb0152f086fc0cb94d7773"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              419,
              420
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "evidence": "420 note 2",
            "observations": [
              "본문의 예레미야 인용에는 이집트와 새 귀환을 대조하는 어구가 빠져 있다. 주석 2가 제시하는 빠진 어구는 별도로 기록했다."
            ],
            "printed_page": 420,
            "printed_texts": [
              "Vivit Dominus, qui eduxit filios Israel ab Aquilone",
              "e terra Aegypti: sed, Vivit Dominus, qui eduxit et adduxit semen domus Israel."
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "printed_biblical_quotation_omission"
          },
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              419,
              420
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 1절은 통상 34.1와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "ee6ccdc1ef49c47898e625a7f6ab012931230cb77e6a1b2d35664cb87facf4ff",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n432.jpg",
            "page_key": "2:419",
            "printed_page": 419,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:8715cff2cf20f52ebc3e636d894c6d0b71ca6ac5a591b3c342cd5fc96de689d8",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Ipse autem Esaias manifeste annuntiavit tale gaudium in resurrectione justorum futurum, sic dicens: Resurgent mortui, et surgent qui in monumentis sunt, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim qui a te sanitas est eis. Hoc idem et Ezechiel ait; Ecce ego aperiam monumenta vestra, et educam vos de monumentis vestris,",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c11951f0ffb558fa17a8b5bce2e6dac58ee7694247163cc230c9b139bfecbf6e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n433.jpg",
            "page_key": "2:420",
            "printed_page": 420,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:54aff2fcfd5fdf555057abb79f2434ee76fb41de3da639bdbfe1eb319f5ff1f6",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "in quo educam de sepulchris populum meum, et dabo spiritum in vobis et vivetis, et ponam vos super terram vestram, et cognoscetis quoniam ego sum Dominus. Et iterum idem sic ait: Haec dicit Dominus: Colligam Israel ab omnibus gentibus, ubi dispersi sunt illic, et sanctificabor in eis in conspectu filiorum gentium: et habitabunt super terram suam, quam dedi servo meo Jacob, et inhabitabunt super eam in spe, et aedificabunt domos, et plantabunt vineas, et inhabitabunt in spe, quando faciam judicium in omnibus qui inhonoraverunt eos, in iis qui in circuitu sunt eorum, et cognoscent quoniam ego sum Dominus Deus ipsorum, et Deus Patrum ipsorum. Ostendimus autem paulo ante, quoniam Ecclesia est semen Abrahae: et propter hoc, ut sciamus quoniam in novo Testamento a veteri, qui ex omnibus gentibus colliget eos qui salvabuntur, ex lapidibus suscitans filios Abrahae, Jeremias ait: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et non dicent adhuc, Vivit Dominus, qui eduxit filios Israel ab Aquilone, et ab omni regione quo expulsi fuerant, restituet illos in terram ipsorum, quam dedit patribus ipsorum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:40b9a83d66cf98aaa964d7467f1f259d4c0f244abc9c62196bccc01bdedf2a7b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Ipse autem Esaias manifeste annuntiavit tale gaudium in resurrectione justorum futurum, sic dicens: Resurgent mortui, et surgent qui in monumentis sunt, et laetabuntur qui sunt in terra. Ros enim qui a te sanitas est eis. Hoc idem et Ezechiel ait; Ecce ego aperiam monumenta vestra, et educam vos de monumentis vestris, in quo educam de sepulchris populum meum, et dabo spiritum in vobis et vivetis, et ponam vos super terram vestram, et cognoscetis quoniam ego sum Dominus. Et iterum idem sic ait: Haec dicit Dominus: Colligam Israel ab omnibus gentibus, ubi dispersi sunt illic, et sanctificabor in eis in conspectu filiorum gentium: et habitabunt super terram suam, quam dedi servo meo Jacob, et inhabitabunt super eam in spe, et aedificabunt domos, et plantabunt vineas, et inhabitabunt in spe, quando faciam judicium in omnibus qui inhonoraverunt eos, in iis qui in circuitu sunt eorum, et cognoscent quoniam ego sum Dominus Deus ipsorum, et Deus Patrum ipsorum. Ostendimus autem paulo ante, quoniam Ecclesia est semen Abrahae: et propter hoc, ut sciamus quoniam in novo Testamento a veteri, qui ex omnibus gentibus colliget eos qui salvabuntur, ex lapidibus suscitans filios Abrahae, Jeremias ait: Ecce dies veniunt, dicit Dominus, et non dicent adhuc, Vivit Dominus, qui eduxit filios Israel ab Aquilone, et ab omni regione quo expulsi fuerant, restituet illos in terram ipsorum, quam dedit patribus ipsorum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "6b5994a72f895dd497cc28634bdea1cb876c3960606b3cdc2b9a3dc4c089fb0d",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "Harvey판 419쪽에 CAP. XXXIV와 1절 시작이 인쇄되어 있다.",
          "에제키엘 인용은 in spe, 희망 가운데 산다는 어구를 두 번 사용한다.",
          "in novo Testamento a veteri의 연결은 420쪽 주석 1에서 새 경륜을 옛적부터 정하셨다는 뜻으로 설명한다. qui 대신 quae, a 대신 ac라는 다른 독법도 함께 기록된다.",
          "예레미야 인용은 이집트에서 데리고 나오셨다는 구절과 이어지는 대조문 일부가 빠진 형태이다. 420쪽 주석 2는 반복된 Israel 때문에 빠진 어구로 e terra Aegypti: sed, Vivit Dominus, qui eduxit et adduxit semen domus Israel을 제시한다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:8715cff2cf20f52ebc3e636d894c6d0b71ca6ac5a591b3c342cd5fc96de689d8",
              "sha256:54aff2fcfd5fdf555057abb79f2434ee76fb41de3da639bdbfe1eb319f5ff1f6"
            ],
            "text": "이사야 자신도 분명히 알렸다. 의인들의 부활 때 이와 같은 기쁨이 있을 것이라고, 이렇게 말했다. “죽은 이들이 부활하고 무덤에 있는 이들이 일어나며, 땅에 있는 이들이 기뻐할 것이다. 당신에게서 내리는 이슬이 그들에게 치유가 되기 때문이다.” 에제키엘도 같은 말을 한다. “보라, 내가 너희 무덤을 열고, 너희를 너희 무덤에서 끌어내겠다. 내 백성을 무덤에서 끌어낼 때, 너희 안에 영을 주면 너희가 살 것이며, 너희를 너희 땅 위에 두겠다. 그러면 너희는 내가 주님임을 알 것이다.” 그는 다시 이렇게 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 내가 이스라엘을 모든 민족 가운데서, 그들이 흩어져 있는 그곳들에서 모으겠다. 민족들의 자손들 앞에서 그들을 통해 나의 거룩함을 드러내겠다. 그들은 자기 땅에 살 것이다. 내가 내 종 야곱에게 준 그 땅에서, 희망 가운데 살며, 집을 짓고 포도원을 심으며, 희망 가운데 살 것이다. 그들을 모욕한 모든 이에게 내가 심판을 행할 때, 곧 그들 주위에 있는 이들에게 행할 때 그러할 것이다. 그들은 내가 주님, 자기들의 하나님이며, 자기 조상들의 하나님임을 알 것이다.” 우리는 조금 앞서 교회가 아브라함의 씨임을 밝혔다. 그래서 우리가 다음 사실을 알도록, 새 언약에서 이루실 일을 옛적부터 정하신 분, 모든 민족 가운데서 구원받을 이들을 모으실 분이 돌들로 아브라함의 자녀들을 일으키신다는 것을 알도록, 예레미야는 말한다. “보라, 날들이 온다. 주님께서 말씀하신다. 이제 더는 이렇게 말하지 않을 것이다. ‘이스라엘 자손들을 이끌어 내신 주님께서 살아 계신다. 북쪽에서, 그들이 쫓겨났던 모든 지역에서 이끌어 내셨다.’ 그분께서는 그들을 그들의 땅으로 돌려보내실 것이다. 그들의 조상들에게 주신 그 땅으로 말이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:40b9a83d66cf98aaa964d7467f1f259d4c0f244abc9c62196bccc01bdedf2a7b"
        ],
        "text": "이사야 자신도 분명히 알렸다. 의인들의 부활 때 이와 같은 기쁨이 있을 것이라고, 이렇게 말했다. “죽은 이들이 부활하고 무덤에 있는 이들이 일어나며, 땅에 있는 이들이 기뻐할 것이다. 당신에게서 내리는 이슬이 그들에게 치유가 되기 때문이다.” 에제키엘도 같은 말을 한다. “보라, 내가 너희 무덤을 열고, 너희를 너희 무덤에서 끌어내겠다. 내 백성을 무덤에서 끌어낼 때, 너희 안에 영을 주면 너희가 살 것이며, 너희를 너희 땅 위에 두겠다. 그러면 너희는 내가 주님임을 알 것이다.” 그는 다시 이렇게 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 내가 이스라엘을 모든 민족 가운데서, 그들이 흩어져 있는 그곳들에서 모으겠다. 민족들의 자손들 앞에서 그들을 통해 나의 거룩함을 드러내겠다. 그들은 자기 땅에 살 것이다. 내가 내 종 야곱에게 준 그 땅에서, 희망 가운데 살며, 집을 짓고 포도원을 심으며, 희망 가운데 살 것이다. 그들을 모욕한 모든 이에게 내가 심판을 행할 때, 곧 그들 주위에 있는 이들에게 행할 때 그러할 것이다. 그들은 내가 주님, 자기들의 하나님이며, 자기 조상들의 하나님임을 알 것이다.” 우리는 조금 앞서 교회가 아브라함의 씨임을 밝혔다. 그래서 우리가 다음 사실을 알도록, 새 언약에서 이루실 일을 옛적부터 정하신 분, 모든 민족 가운데서 구원받을 이들을 모으실 분이 돌들로 아브라함의 자녀들을 일으키신다는 것을 알도록, 예레미야는 말한다. “보라, 날들이 온다. 주님께서 말씀하신다. 이제 더는 이렇게 말하지 않을 것이다. ‘이스라엘 자손들을 이끌어 내신 주님께서 살아 계신다. 북쪽에서, 그들이 쫓겨났던 모든 지역에서 이끌어 내셨다.’ 그분께서는 그들을 그들의 땅으로 돌려보내실 것이다. 그들의 조상들에게 주신 그 땅으로 말이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:f6f8106327b661405c1fedc4fb4cc1854782066a4aa1fbd85ed67b325e512daa",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
      },
      "work_location": "5.h34.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:d2b400fd2c50fb17ae1af96668bd1507605a3f38cfe9eebd88d6b13cd5949117",
        "part_links": [
          [
            "sha256:0ec5337aa64a0b0ddbe82b91f8e497bd594052d8afffb28fae5a85e2c29d0cb7",
            "sha256:12c0be4805aa3e30d6df062b919e9ce236d2a6d0592a883e7aad71e57ca81b72"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5967f6051c3451daf8c848779c89a60bfac91b61e4f2ef0e64c6e881b7d0d2e"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:d202aa7db783939d9fd7440e78bf8da256f7718d9e4c6abf15a90dd9980ed9eb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 34장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              420,
              421
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 2절은 통상 34.2와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:8b488a26ee6f15e168364b34cf42aa4e45f44b1bed71533a408f1250d5a3c964",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d2b400fd2c50fb17ae1af96668bd1507605a3f38cfe9eebd88d6b13cd5949117",
            "source_revision_id": "sha256:a5967f6051c3451daf8c848779c89a60bfac91b61e4f2ef0e64c6e881b7d0d2e",
            "translation_revision_id": "sha256:d202aa7db783939d9fd7440e78bf8da256f7718d9e4c6abf15a90dd9980ed9eb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:6cc2397213e0bf9dd62e284773a5c279f5547106d9c982533d3ebe22d04f3e12",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:d2b400fd2c50fb17ae1af96668bd1507605a3f38cfe9eebd88d6b13cd5949117",
            "source_revision_id": "sha256:a5967f6051c3451daf8c848779c89a60bfac91b61e4f2ef0e64c6e881b7d0d2e",
            "translation_revision_id": "sha256:d202aa7db783939d9fd7440e78bf8da256f7718d9e4c6abf15a90dd9980ed9eb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:8b488a26ee6f15e168364b34cf42aa4e45f44b1bed71533a408f1250d5a3c964",
          "sha256:6cc2397213e0bf9dd62e284773a5c279f5547106d9c982533d3ebe22d04f3e12"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              420,
              421
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              420,
              421
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 2절은 통상 34.2와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c11951f0ffb558fa17a8b5bce2e6dac58ee7694247163cc230c9b139bfecbf6e",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n433.jpg",
            "page_key": "2:420",
            "printed_page": 420,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:0ec5337aa64a0b0ddbe82b91f8e497bd594052d8afffb28fae5a85e2c29d0cb7",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam creatura omnis secundum voluntatem ad incrementum et augmentum erit, ut tales afferat et nutriat fructus, Esaias ait: Et erit super omnem montem altum, et super omnem collem editum aqua pertransiens in die illa, quando perient multi, quando concident muri. Et erit lumen lunae quasi lumen solis, septuplum diei, quando sanabit contritionem populi sui, et dolorem plagae suae sanabit. Dolor autem plagae est, per quam percussus est homo initio in Adam inobediens, hoc est, mors, quam sanabit Deus resuscitans nos a mortuis, et restituens in patrum haereditatem, quemadmodum iterum Esaias ait: Et eris fidens in Domino, et faciet te ingredi supra omnem terram, et cibabit te haereditate",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c050291a4ddabad1e5bf665b90f6b4bb1cd29c006795a054e6dbed81131c5d32",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n434.jpg",
            "page_key": "2:421",
            "printed_page": 421,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:12c0be4805aa3e30d6df062b919e9ce236d2a6d0592a883e7aad71e57ca81b72",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Jacob patris tui. Hoc est quod a Domino dictum est: Beati servi illi, quos veniens Dominus inveniet vigilantes. Amen dico vobis, quoniam praecingetur, et recumbere eos faciet, et transiens ministrabit eis. Et si venerit vespertina vigilia, et invenerit sic, beati sunt, quoniam recumbere eos faciet, et ministrabit eis: licet secunda, et licet tertia, beati sunt. Hoc autem idem et Johannes in Apocalypsi ait: Beatus et sanctus, qui habet partem in resurrectione prima. Et tempus autem annuntiavit Esaias in quo haec erunt: Et dixi, inquit, Usquequo Domine? Quoadusque desolentur civitates ad non inhabitandum, et domus ut non sint homines, et terra derelinquetur deserta. Et post haec longe nos faciet Deus homines, et qui remanserint multiplicabuntur super terram. Sed et Daniel hoc ipsum ait: Et regnum et potestas et magnitudo eorum quae sub coelo sunt, datum est sanctis altissimi Dei, et regnum ejus sempiternum, et omnes principatus servient ei et obedient. Et ne ad hoc tempus putetur dicta repromissio, dictum est prophetae: Et tu veni, et sta in sorte tua in consummatione dierum.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:a5967f6051c3451daf8c848779c89a60bfac91b61e4f2ef0e64c6e881b7d0d2e",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam creatura omnis secundum voluntatem ad incrementum et augmentum erit, ut tales afferat et nutriat fructus, Esaias ait: Et erit super omnem montem altum, et super omnem collem editum aqua pertransiens in die illa, quando perient multi, quando concident muri. Et erit lumen lunae quasi lumen solis, septuplum diei, quando sanabit contritionem populi sui, et dolorem plagae suae sanabit. Dolor autem plagae est, per quam percussus est homo initio in Adam inobediens, hoc est, mors, quam sanabit Deus resuscitans nos a mortuis, et restituens in patrum haereditatem, quemadmodum iterum Esaias ait: Et eris fidens in Domino, et faciet te ingredi supra omnem terram, et cibabit te haereditate Jacob patris tui. Hoc est quod a Domino dictum est: Beati servi illi, quos veniens Dominus inveniet vigilantes. Amen dico vobis, quoniam praecingetur, et recumbere eos faciet, et transiens ministrabit eis. Et si venerit vespertina vigilia, et invenerit sic, beati sunt, quoniam recumbere eos faciet, et ministrabit eis: licet secunda, et licet tertia, beati sunt. Hoc autem idem et Johannes in Apocalypsi ait: Beatus et sanctus, qui habet partem in resurrectione prima. Et tempus autem annuntiavit Esaias in quo haec erunt: Et dixi, inquit, Usquequo Domine? Quoadusque desolentur civitates ad non inhabitandum, et domus ut non sint homines, et terra derelinquetur deserta. Et post haec longe nos faciet Deus homines, et qui remanserint multiplicabuntur super terram. Sed et Daniel hoc ipsum ait: Et regnum et potestas et magnitudo eorum quae sub coelo sunt, datum est sanctis altissimi Dei, et regnum ejus sempiternum, et omnes principatus servient ei et obedient. Et ne ad hoc tempus putetur dicta repromissio, dictum est prophetae: Et tu veni, et sta in sorte tua in consummatione dierum.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "a7e6fad458db49bc21b6bb451294153eb49c1c1769f6002db0109abc342a51fc",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "이사야 30장 인용은 달빛, 햇빛, 낮빛의 일곱 배를 짧게 연결한다.",
          "상처의 아픔을 아담의 불순종으로 닥친 죽음으로 풀이하고, 부활을 그 치유와 연결한다.",
          "종들이 기다리는 때는 저녁 경점과 둘째 경점, 셋째 경점으로 나뉜다. 421쪽 주석 1은 저녁 경점 어구의 전승을 설명한다.",
          "longe nos faciet Deus homines에는 nos가 있어 우리 사람들을 멀리 떠나게 하신다는 표현이 된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:0ec5337aa64a0b0ddbe82b91f8e497bd594052d8afffb28fae5a85e2c29d0cb7",
              "sha256:12c0be4805aa3e30d6df062b919e9ce236d2a6d0592a883e7aad71e57ca81b72"
            ],
            "text": "모든 피조물이 그 뜻에 따라 자라고 풍성해져, 그와 같은 열매를 맺고 기를 것임을 이사야는 말한다. “모든 높은 산 위에, 모든 솟은 언덕 위에 그날 물이 흘러갈 것이다. 많은 이들이 죽고 성벽들이 무너질 때 그러할 것이다. 달빛은 햇빛과 같고, 낮빛의 일곱 배가 될 것이다. 그분께서 자기 백성의 상처를 고치시고, 자신이 치신 상처의 아픔을 고치실 때 그러할 것이다.” 그 상처의 아픔은 처음에 아담 안에서 불순종한 사람이 맞은 상처, 곧 죽음이다. 하나님께서는 우리를 죽은 이들 가운데서 일으키시고, 조상들의 유산으로 돌려보내시어 그것을 고치실 것이다. 이사야가 다시 말한 것과 같다. “너는 주님을 신뢰할 것이며, 그분께서는 네가 온 땅 위를 다니게 하시고, 네 조상 야곱의 유산으로 너를 먹이실 것이다.” 주님께서 하신 말씀이 이것이다. “주인이 와서 깨어 있는 모습을 보게 되는 종들은 복되다. 진실로 너희에게 말한다. 주인이 허리띠를 두르고, 그들을 식탁에 기대앉게 하고, 다가가 시중들 것이다. 저녁 경점에 와서 그들이 그렇게 있는 것을 보게 되면 그들은 복되다. 그들을 식탁에 기대앉게 하고 시중들 것이기 때문이다. 둘째 경점이든 셋째 경점이든 그들은 복되다.” 요한도 묵시록에서 같은 말을 한다. “첫째 부활에 참여하는 이는 복되고 거룩하다.” 이사야는 이 일들이 이루어질 때도 알렸다. 그는 “내가 ‘주님, 언제까지입니까?’라고 말했다. ‘도시들이 황폐해져 아무도 살지 않고, 집들에 사람이 없어지며, 땅이 버려져 황무지가 될 때까지다. 그 뒤에 하나님께서 우리 사람들을 멀리 떠나게 하실 것이며, 남은 이들은 땅 위에서 많아질 것이다.’”라고 말한다. 다니엘도 같은 말을 한다. “나라와 권세와 하늘 아래 있는 것들의 위대함이 지극히 높으신 하나님의 성도들에게 주어졌으며, 그분의 나라는 영원하고, 모든 통치권은 그분을 섬기고 복종할 것이다.” 이 약속이 지금 이때를 가리킨다고 여기지 않도록, 예언자에게 이런 말씀이 주어졌다. “너는 와서 네게 배정된 몫에 서라. 날들이 완성될 때에 그러하여라.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:a5967f6051c3451daf8c848779c89a60bfac91b61e4f2ef0e64c6e881b7d0d2e"
        ],
        "text": "모든 피조물이 그 뜻에 따라 자라고 풍성해져, 그와 같은 열매를 맺고 기를 것임을 이사야는 말한다. “모든 높은 산 위에, 모든 솟은 언덕 위에 그날 물이 흘러갈 것이다. 많은 이들이 죽고 성벽들이 무너질 때 그러할 것이다. 달빛은 햇빛과 같고, 낮빛의 일곱 배가 될 것이다. 그분께서 자기 백성의 상처를 고치시고, 자신이 치신 상처의 아픔을 고치실 때 그러할 것이다.” 그 상처의 아픔은 처음에 아담 안에서 불순종한 사람이 맞은 상처, 곧 죽음이다. 하나님께서는 우리를 죽은 이들 가운데서 일으키시고, 조상들의 유산으로 돌려보내시어 그것을 고치실 것이다. 이사야가 다시 말한 것과 같다. “너는 주님을 신뢰할 것이며, 그분께서는 네가 온 땅 위를 다니게 하시고, 네 조상 야곱의 유산으로 너를 먹이실 것이다.” 주님께서 하신 말씀이 이것이다. “주인이 와서 깨어 있는 모습을 보게 되는 종들은 복되다. 진실로 너희에게 말한다. 주인이 허리띠를 두르고, 그들을 식탁에 기대앉게 하고, 다가가 시중들 것이다. 저녁 경점에 와서 그들이 그렇게 있는 것을 보게 되면 그들은 복되다. 그들을 식탁에 기대앉게 하고 시중들 것이기 때문이다. 둘째 경점이든 셋째 경점이든 그들은 복되다.” 요한도 묵시록에서 같은 말을 한다. “첫째 부활에 참여하는 이는 복되고 거룩하다.” 이사야는 이 일들이 이루어질 때도 알렸다. 그는 “내가 ‘주님, 언제까지입니까?’라고 말했다. ‘도시들이 황폐해져 아무도 살지 않고, 집들에 사람이 없어지며, 땅이 버려져 황무지가 될 때까지다. 그 뒤에 하나님께서 우리 사람들을 멀리 떠나게 하실 것이며, 남은 이들은 땅 위에서 많아질 것이다.’”라고 말한다. 다니엘도 같은 말을 한다. “나라와 권세와 하늘 아래 있는 것들의 위대함이 지극히 높으신 하나님의 성도들에게 주어졌으며, 그분의 나라는 영원하고, 모든 통치권은 그분을 섬기고 복종할 것이다.” 이 약속이 지금 이때를 가리킨다고 여기지 않도록, 예언자에게 이런 말씀이 주어졌다. “너는 와서 네게 배정된 몫에 서라. 날들이 완성될 때에 그러하여라.”",
        "translation_revision_id": "sha256:d202aa7db783939d9fd7440e78bf8da256f7718d9e4c6abf15a90dd9980ed9eb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
      },
      "work_location": "5.h34.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:10c6ed05770754d48d7fc657ecb4aea8a01a5d425f8d663a64de22ab095dda62",
        "part_links": [
          [
            "sha256:fb9d19f237a887e7dbf1a9fcf1e9104bf479cd93551302ad5ba22e8d4ae606d9",
            "sha256:56dbe620b68cbeb4582ab3a5d7867900ec05ba3ad5463a9b9e3724d89533e8fc"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:385c9c5c62a5b36a09e73e1f97856ae8c4dc2012b77e8ad7507668ac4624de48"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:f62106b6b6c55de0bfd6cb811716702d762543e00983ed31c2ee74f6c6267072"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 34장 3절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s3",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s3",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              421,
              422
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 3절은 통상 34.3와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:b649fbd9476a70637600230d77f11ed803c231c5147d41f743a240ec9a93a783",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:10c6ed05770754d48d7fc657ecb4aea8a01a5d425f8d663a64de22ab095dda62",
            "source_revision_id": "sha256:385c9c5c62a5b36a09e73e1f97856ae8c4dc2012b77e8ad7507668ac4624de48",
            "translation_revision_id": "sha256:f62106b6b6c55de0bfd6cb811716702d762543e00983ed31c2ee74f6c6267072"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:739074cb93d7b3ddea59667b474f0cff9a250e76197fb8a522e75ab0c48ef318",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:10c6ed05770754d48d7fc657ecb4aea8a01a5d425f8d663a64de22ab095dda62",
            "source_revision_id": "sha256:385c9c5c62a5b36a09e73e1f97856ae8c4dc2012b77e8ad7507668ac4624de48",
            "translation_revision_id": "sha256:f62106b6b6c55de0bfd6cb811716702d762543e00983ed31c2ee74f6c6267072"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:b649fbd9476a70637600230d77f11ed803c231c5147d41f743a240ec9a93a783",
          "sha256:739074cb93d7b3ddea59667b474f0cff9a250e76197fb8a522e75ab0c48ef318"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s3",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              421,
              422
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 3
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              421,
              422
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 3절은 통상 34.3와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c050291a4ddabad1e5bf665b90f6b4bb1cd29c006795a054e6dbed81131c5d32",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n434.jpg",
            "page_key": "2:421",
            "printed_page": 421,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:fb9d19f237a887e7dbf1a9fcf1e9104bf479cd93551302ad5ba22e8d4ae606d9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Quoniam autem repromissiones non solum prophetis et patribus, sed Ecclesiis ex gentibus coadunatis annuntiabantur, quas et insulas nuncupat Spiritus, et quod in medio turbulae sint constitutae, et tempestatem blasphemiorum sufferant, et salutaris portus periclitantibus exsistant, et refugium sunt eorum, qui altitudinem ament: et Bythum, id est profundum, erroris conantur effugere, Jeremias ita ait: Audite verbum Domini gentes, et annuntiate insulis quae longe sunt: dicite, Quia ventilabit Deus Israel, congregabit eum, et custodiet eum, sicut pascens gregem",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "b82fd3135c3d1ed63a69a5b33546d198545901f9775fb7e2a79fad9fe709caea",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n435.jpg",
            "page_key": "2:422",
            "printed_page": 422,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:56dbe620b68cbeb4582ab3a5d7867900ec05ba3ad5463a9b9e3724d89533e8fc",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "ovium suarum: quoniam redemit Dominus Jacob, et eripuit eum de manu fortioris ejus. Et venient, et laetabuntur in monte Sion, et venient ad bona, et in terram tritici et vini et fructuum, et animalium et ovium, et erit anima eorum sicut lignum fructiferum, et non esurient adhuc. Et tunc gaudebunt virgines in congregatione juvenum, et seniores gaudebunt, et convertam luctum eorum in gaudium, et faciam eos in exultatione, et magnificabo, et inebriabo animam sacerdotum filiorum Levi, et populus meus bonis meis adimplebitur. Ostendimus autem in superiori libro, quoniam Levitae et sacerdotes sunt discipuli omnes Domini: qui et sabbatum in templo profanabant, et sine culpa sunt. Tales itaque promissiones manifestissime in regno justorum istius creaturae epulationem significant, quam Deus repromittit ministraturum se.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:385c9c5c62a5b36a09e73e1f97856ae8c4dc2012b77e8ad7507668ac4624de48",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Quoniam autem repromissiones non solum prophetis et patribus, sed Ecclesiis ex gentibus coadunatis annuntiabantur, quas et insulas nuncupat Spiritus, et quod in medio turbulae sint constitutae, et tempestatem blasphemiorum sufferant, et salutaris portus periclitantibus exsistant, et refugium sunt eorum, qui altitudinem ament: et Bythum, id est profundum, erroris conantur effugere, Jeremias ita ait: Audite verbum Domini gentes, et annuntiate insulis quae longe sunt: dicite, Quia ventilabit Deus Israel, congregabit eum, et custodiet eum, sicut pascens gregem ovium suarum: quoniam redemit Dominus Jacob, et eripuit eum de manu fortioris ejus. Et venient, et laetabuntur in monte Sion, et venient ad bona, et in terram tritici et vini et fructuum, et animalium et ovium, et erit anima eorum sicut lignum fructiferum, et non esurient adhuc. Et tunc gaudebunt virgines in congregatione juvenum, et seniores gaudebunt, et convertam luctum eorum in gaudium, et faciam eos in exultatione, et magnificabo, et inebriabo animam sacerdotum filiorum Levi, et populus meus bonis meis adimplebitur. Ostendimus autem in superiori libro, quoniam Levitae et sacerdotes sunt discipuli omnes Domini: qui et sabbatum in templo profanabant, et sine culpa sunt. Tales itaque promissiones manifestissime in regno justorum istius creaturae epulationem significant, quam Deus repromittit ministraturum se.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "4a8ba4034d533194546c90934450a779be9f4bd9c78e09b55eba35357f830110",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "교회들을 섬, 항구, 피난처로 묘사한다. altitudinem과 Bythum은 높은 곳과 깊은 구렁을 대비한다.",
          "Bythum 뒤에는 id est profundum, 곧 깊은 곳이라는 풀이가 붙는다.",
          "ventilabit는 흩으실 것이라는 미래형이다. 421쪽 주석 6은 qui ventilavit라는 다른 독법을 제안한다.",
          "주님의 모든 제자를 레위인과 제사장이라고 부르는 논의는 앞선 책을 가리킨다. 422쪽 주석 3의 인쇄본 참조 위치는 168쪽이다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:fb9d19f237a887e7dbf1a9fcf1e9104bf479cd93551302ad5ba22e8d4ae606d9",
              "sha256:56dbe620b68cbeb4582ab3a5d7867900ec05ba3ad5463a9b9e3724d89533e8fc"
            ],
            "text": "약속들은 예언자들과 조상들에게만 아니라, 민족들 가운데서 모인 교회들에게도 전해졌다. 영께서는 그 교회들을 섬들이라고도 부르신다. 그들은 소란 한가운데 자리 잡고, 모독의 폭풍을 견디며, 위험에 처한 이들에게 구원의 항구가 되어 주고, 높은 곳을 사랑하며 뷔토스, 곧 오류의 깊은 구렁에서 벗어나려는 이들의 피난처가 되기 때문이다. 예레미야는 이렇게 말한다. “민족들아, 주님의 말씀을 들어라. 멀리 있는 섬들에 알리며 이렇게 말하여라. ‘하나님께서 이스라엘을 흩으시고, 그를 모으고 지키실 것이다. 자기 양 떼를 먹이는 이처럼 하실 것이다.’ 주님께서 야곱을 속량하시고, 그보다 강한 자의 손에서 건져 내셨기 때문이다. 그들은 와서 시온산에서 기뻐하며, 좋은 것들을 향해, 밀과 포도주와 열매의 땅, 가축들과 양들의 땅으로 올 것이다. 그들의 영혼은 열매 맺는 나무 같고, 더는 굶주리지 않을 것이다. 그때 처녀들은 젊은이들의 모임에서 기뻐하고, 노인들도 기뻐할 것이다. 나는 그들의 슬픔을 기쁨으로 바꾸고, 그들을 환희에 넘치게 하며 높이겠다. 레위의 자손들인 제사장들의 영혼을 흠뻑 채우고, 내 백성은 나의 좋은 것들로 가득 찰 것이다.” 우리는 앞선 책에서 밝혔다. 주님의 제자들이 모두 레위인들이며 제사장들이라는 사실을 밝혔다. 그들은 성전에서 안식일을 범하고도, 죄가 없다. 그러므로 이러한 약속들은 의인들의 나라에서 이 창조 세계의 잔치를 누릴 것을 아주 분명하게 가리킨다. 하나님께서는 친히 그 잔치를 차려 주겠다고 약속하신다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:385c9c5c62a5b36a09e73e1f97856ae8c4dc2012b77e8ad7507668ac4624de48"
        ],
        "text": "약속들은 예언자들과 조상들에게만 아니라, 민족들 가운데서 모인 교회들에게도 전해졌다. 영께서는 그 교회들을 섬들이라고도 부르신다. 그들은 소란 한가운데 자리 잡고, 모독의 폭풍을 견디며, 위험에 처한 이들에게 구원의 항구가 되어 주고, 높은 곳을 사랑하며 뷔토스, 곧 오류의 깊은 구렁에서 벗어나려는 이들의 피난처가 되기 때문이다. 예레미야는 이렇게 말한다. “민족들아, 주님의 말씀을 들어라. 멀리 있는 섬들에 알리며 이렇게 말하여라. ‘하나님께서 이스라엘을 흩으시고, 그를 모으고 지키실 것이다. 자기 양 떼를 먹이는 이처럼 하실 것이다.’ 주님께서 야곱을 속량하시고, 그보다 강한 자의 손에서 건져 내셨기 때문이다. 그들은 와서 시온산에서 기뻐하며, 좋은 것들을 향해, 밀과 포도주와 열매의 땅, 가축들과 양들의 땅으로 올 것이다. 그들의 영혼은 열매 맺는 나무 같고, 더는 굶주리지 않을 것이다. 그때 처녀들은 젊은이들의 모임에서 기뻐하고, 노인들도 기뻐할 것이다. 나는 그들의 슬픔을 기쁨으로 바꾸고, 그들을 환희에 넘치게 하며 높이겠다. 레위의 자손들인 제사장들의 영혼을 흠뻑 채우고, 내 백성은 나의 좋은 것들로 가득 찰 것이다.” 우리는 앞선 책에서 밝혔다. 주님의 제자들이 모두 레위인들이며 제사장들이라는 사실을 밝혔다. 그들은 성전에서 안식일을 범하고도, 죄가 없다. 그러므로 이러한 약속들은 의인들의 나라에서 이 창조 세계의 잔치를 누릴 것을 아주 분명하게 가리킨다. 하나님께서는 친히 그 잔치를 차려 주겠다고 약속하신다.",
        "translation_revision_id": "sha256:f62106b6b6c55de0bfd6cb811716702d762543e00983ed31c2ee74f6c6267072",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
      },
      "work_location": "5.h34.s3",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-3"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:625f83173af0db722498842459b4db8dc1d271d88db1c69f1028f90f29a0b2f1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:973e755c7539c19661877470eccedec3ffb2525614d5691602fbd544d3c3cfc9"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b586aad805815dc66849c0ea8c4b08e29126986df6d5df9364db869bc443a815"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:a86f90242f9b810bb9762fd67668268168d82a40ba36dce8eb9a0b56f885f2a1"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 34장 4절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s4",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s4",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              422
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 4절은 통상 34.4와 대응한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:ac175a0e95d2e04eee317b211bbe47ea9434f83768d0fafad0acf69e7c866166",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:625f83173af0db722498842459b4db8dc1d271d88db1c69f1028f90f29a0b2f1",
            "source_revision_id": "sha256:b586aad805815dc66849c0ea8c4b08e29126986df6d5df9364db869bc443a815",
            "translation_revision_id": "sha256:a86f90242f9b810bb9762fd67668268168d82a40ba36dce8eb9a0b56f885f2a1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:d77c0fd6ee9de1780b075ce00b0a33ff64b698704caf15d335121aa9e3e0c742",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:625f83173af0db722498842459b4db8dc1d271d88db1c69f1028f90f29a0b2f1",
            "source_revision_id": "sha256:b586aad805815dc66849c0ea8c4b08e29126986df6d5df9364db869bc443a815",
            "translation_revision_id": "sha256:a86f90242f9b810bb9762fd67668268168d82a40ba36dce8eb9a0b56f885f2a1"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:ac175a0e95d2e04eee317b211bbe47ea9434f83768d0fafad0acf69e7c866166",
          "sha256:d77c0fd6ee9de1780b075ce00b0a33ff64b698704caf15d335121aa9e3e0c742"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h34-s4",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 34,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103534.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              422
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_section",
            "sections": [
              4
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 34,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 4
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "라틴어 본문은 인쇄면에 대조한 고대 라틴어 역본이다. 줄바꿈으로 나뉜 단어와 ae/oe 합자를 풀고, 편집 주석 번호와 장별 요약을 본문에서 분리했다."
            ],
            "printed_pages": [
              422
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "print_collation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 34장 4절은 통상 34.4와 대응한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "b82fd3135c3d1ed63a69a5b33546d198545901f9775fb7e2a79fad9fe709caea",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n435.jpg",
            "page_key": "2:422",
            "printed_page": 422,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:973e755c7539c19661877470eccedec3ffb2525614d5691602fbd544d3c3cfc9",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Adhuc de Hierusalem, et de regnante in ea, Esaias ait: Haec dicit Dominus: Beatus qui habet in Sion semen, et domesticos in Hierusalem. Ecce Rex justus regnabit, et principes cum judicio principabunt. Et de praeparatione, in qua reaedificabitur, ait: Ecce ego praeparabo tibi carbunculum lapidem, et fundamenta tua sapphirum, et ponam propugnacula tua jasphin, et portas tuas lapidem crystallum, et circumvallum tuum lapides electos, et omnes filios tuos docibiles Dei, et in multa pace filios tuos, et in justitia aedificaberis. Et iterum idem ipse ait: Ecce ego facio Hierusalem exultationem et plebem meam: etiam non audietur in ea vox fletus neque vox clamoris, etiam non fiet ibi immaturus et senior, qui non impleat tempus suum. Erit enim juvenis annorum centum: moriens autem peccator centum annorum, et maledictus erit. Et aedificabunt domus, et ipsi inhabitabunt: et plantabunt vineas, et ipsi manducabunt fructus earum, et vinum bibent. Et non ipsi aedificabunt, et alii inhabitabunt: neque ipsi pastinabunt, et alii comedent. Secundum enim dies ligni vitae erunt dies plebis in te: opera enim laborum eorum veterascent.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:b586aad805815dc66849c0ea8c4b08e29126986df6d5df9364db869bc443a815",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Adhuc de Hierusalem, et de regnante in ea, Esaias ait: Haec dicit Dominus: Beatus qui habet in Sion semen, et domesticos in Hierusalem. Ecce Rex justus regnabit, et principes cum judicio principabunt. Et de praeparatione, in qua reaedificabitur, ait: Ecce ego praeparabo tibi carbunculum lapidem, et fundamenta tua sapphirum, et ponam propugnacula tua jasphin, et portas tuas lapidem crystallum, et circumvallum tuum lapides electos, et omnes filios tuos docibiles Dei, et in multa pace filios tuos, et in justitia aedificaberis. Et iterum idem ipse ait: Ecce ego facio Hierusalem exultationem et plebem meam: etiam non audietur in ea vox fletus neque vox clamoris, etiam non fiet ibi immaturus et senior, qui non impleat tempus suum. Erit enim juvenis annorum centum: moriens autem peccator centum annorum, et maledictus erit. Et aedificabunt domus, et ipsi inhabitabunt: et plantabunt vineas, et ipsi manducabunt fructus earum, et vinum bibent. Et non ipsi aedificabunt, et alii inhabitabunt: neque ipsi pastinabunt, et alii comedent. Secundum enim dies ligni vitae erunt dies plebis in te: opera enim laborum eorum veterascent.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "7e9fac6344aa0d99b156909b6879517dcc1f3ed155f3b93fa97b9a752e9ec3b6",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "도성의 재료는 붉은 보석, 사파이어, 벽옥, 수정, 고른 보석들로 열거된다.",
          "docibiles Dei는 하나님께 가르침을 받는 이들이라는 뜻이다.",
          "이사야 인용은 백 살 된 이를 젊은이라고 부르고, 백 살에 죽는 죄인이 저주받는다고 말한다.",
          "in te는 네 안에 있는 백성을 가리킨다. 422쪽 주석 4는 meae라는 교정안을 제시한다.",
          "opera laborum eorum veterascent는 수고의 결과물이 오래 지속됨을 나타내며, 앞의 직접 집에 살고 수확을 먹는 약속과 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:973e755c7539c19661877470eccedec3ffb2525614d5691602fbd544d3c3cfc9"
            ],
            "text": "이사야는 예루살렘과 그곳에서 다스리는 이에 관하여 더 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 시온에 씨를 두고, 예루살렘에 집안사람들을 둔 이는 복되다. 보라, 의로운 왕이 다스리고, 통치자들이 공정하게 통치할 것이다.” 그는 예루살렘이 재건될 준비에 관하여 말한다. “보라, 내가 너에게 붉은 보석을 마련하고, 네 기초를 사파이어로 놓으며, 네 성가퀴를 벽옥으로, 네 문들을 수정으로, 네 둘레 성벽을 고른 보석들로 만들겠다. 네 모든 아들은 하나님의 가르침을 받고, 네 아들들은 큰 평화를 누리며, 너는 의로 세워질 것이다.” 그는 다시 말한다. “보라, 내가 예루살렘과 내 백성을 환희로 만들겠다. 그곳에서 울음소리도 부르짖는 소리도 들리지 않을 것이다. 그곳에는 어린아이나 노인이나 자기 수명을 채우지 못하는 이가 없을 것이다. 백 살 된 이가 젊은이일 것이며, 백 살에 죽는 죄인은 저주받을 것이다. 그들이 집을 지어 직접 거기 살고, 포도원을 심어, 직접 그 열매를 먹고 포도주를 마실 것이다. 그들이 짓고 다른 이들이 사는 일이 없으며, 그들이 심고 다른 이들이 먹는 일도 없을 것이다. 네 안에 있는 백성의 날들은 생명나무의 날들과 같을 것이며, 그들이 수고하여 만든 것들은 오래갈 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:b586aad805815dc66849c0ea8c4b08e29126986df6d5df9364db869bc443a815"
        ],
        "text": "이사야는 예루살렘과 그곳에서 다스리는 이에 관하여 더 말한다. “주님께서 이렇게 말씀하신다. 시온에 씨를 두고, 예루살렘에 집안사람들을 둔 이는 복되다. 보라, 의로운 왕이 다스리고, 통치자들이 공정하게 통치할 것이다.” 그는 예루살렘이 재건될 준비에 관하여 말한다. “보라, 내가 너에게 붉은 보석을 마련하고, 네 기초를 사파이어로 놓으며, 네 성가퀴를 벽옥으로, 네 문들을 수정으로, 네 둘레 성벽을 고른 보석들로 만들겠다. 네 모든 아들은 하나님의 가르침을 받고, 네 아들들은 큰 평화를 누리며, 너는 의로 세워질 것이다.” 그는 다시 말한다. “보라, 내가 예루살렘과 내 백성을 환희로 만들겠다. 그곳에서 울음소리도 부르짖는 소리도 들리지 않을 것이다. 그곳에는 어린아이나 노인이나 자기 수명을 채우지 못하는 이가 없을 것이다. 백 살 된 이가 젊은이일 것이며, 백 살에 죽는 죄인은 저주받을 것이다. 그들이 집을 지어 직접 거기 살고, 포도원을 심어, 직접 그 열매를 먹고 포도주를 마실 것이다. 그들이 짓고 다른 이들이 사는 일이 없으며, 그들이 심고 다른 이들이 먹는 일도 없을 것이다. 네 안에 있는 백성의 날들은 생명나무의 날들과 같을 것이며, 그들이 수고하여 만든 것들은 오래갈 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:a86f90242f9b810bb9762fd67668268168d82a40ba36dce8eb9a0b56f885f2a1",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
      },
      "work_location": "5.h34.s4",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-34:section-4"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:50913460614a3e473abdce13404231015a9133247cc144294734acf75ad22b05",
        "part_links": [
          [
            "sha256:85f21609d00dcd268ab7fee697edba18970e5e1abafbd15db347933145dc4887",
            "sha256:3b4c6e96bbc27f7ffd519e8d9556ea770b10981103deaaa5eebbdfcd1e1216a5"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b88e15bd2c68be6f8a9b5ad8c7513f629f529f7eb749115cbaf051b5c68d356"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:27de264eb7456558c0a5fcd1122e43ba7fc69970cba6fe43499f6abf7a471646"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 35장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103535.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              423,
              424
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 35장 1절이며 통상 5권 35장 1절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:1e3539bd27ded2ac5b9d28cabbce287a4874b76fa3cf946190c546982b173269",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:50913460614a3e473abdce13404231015a9133247cc144294734acf75ad22b05",
            "source_revision_id": "sha256:7b88e15bd2c68be6f8a9b5ad8c7513f629f529f7eb749115cbaf051b5c68d356",
            "translation_revision_id": "sha256:27de264eb7456558c0a5fcd1122e43ba7fc69970cba6fe43499f6abf7a471646"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:c28aebda6da77c6d75de66a568f433c55f1cfc29c6698ffac93a5b2252c88783",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:50913460614a3e473abdce13404231015a9133247cc144294734acf75ad22b05",
            "source_revision_id": "sha256:7b88e15bd2c68be6f8a9b5ad8c7513f629f529f7eb749115cbaf051b5c68d356",
            "translation_revision_id": "sha256:27de264eb7456558c0a5fcd1122e43ba7fc69970cba6fe43499f6abf7a471646"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:1e3539bd27ded2ac5b9d28cabbce287a4874b76fa3cf946190c546982b173269",
          "sha256:c28aebda6da77c6d75de66a568f433c55f1cfc29c6698ffac93a5b2252c88783"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103535.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              423,
              424
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              1
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "423쪽의 in resurrectionem은 이어지는 424쪽 각주에서 설명된다.",
              "et illos로 시작하는 구절과 et regnum in ea에는 앞 문장에 연결되는 생략 구문이 있다.",
              "424쪽 본문은 portatus라는 단수형과 illos라는 복수형을 함께 싣는다."
            ],
            "printed_pages": [
              423,
              424
            ],
            "printed_texts": [
              "in resurrectionem justorum",
              "et illos quos Dominus in carne inveniet",
              "et regnum in ea",
              "pax justitiae et gloriae colenti Deo",
              "portatus cum gloria",
              "intexuerunt"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          },
          {
            "author_attribution": "Jeremias propheta",
            "canonical_reference": "Baruch 4:36-5:9",
            "edition_marginal_reference": "Baruch iv. 36. ad finem, et v. totum.",
            "observations": [
              "저자는 예레미야의 이름으로 인용하며 판본 난외는 바룩서를 가리킨다."
            ],
            "printed_pages": [
              424
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "embedded_scriptural_citation"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 35장 1절이며 통상 5권 35장 1절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "1982ddfc0cca07a4af126762b62c1d213e3fc5f148c34cd32d84ca00edd8dc42",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n436.jpg",
            "page_key": "2:423",
            "printed_page": 423,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:85f21609d00dcd268ab7fee697edba18970e5e1abafbd15db347933145dc4887",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Si autem quidam tentaverint allegorisare haec quae ejusmodi sunt, neque de omnibus poterunt consonantes sibimetipsis inveniri, et convincentur ab ipsis dictionibus disserentibus, quoniam cum desolatae fuerint civitates gentium, et quod non inhabitentur, et domus, eo quod non sint homines, et derelinquetur terra deserta; Ecce enim, Esaias ait, dies Domini insanabilis venit, furore et ira plenus, ponere urbem terrae desertam, et peccatores perdere ex ea. Et iterum ait: Tollatur, ut non videat gloriam Domini, et cum haec facta fuerint, elongabit, inquit, Deus homines, et derelicti multiplicabuntur in terra. Et aedificabunt domus, et ipsi inhabitabunt, et pastinabunt vineas, et ipsi manducabunt. Haec enim alia universa in resurrectionem justorum sine controversia dicta sunt, quae fit",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "46f05a5e7fdd8c67c412135ac828db5ba876e66330d4e11b7c8f6189529f6df8",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n437.jpg",
            "page_key": "2:424",
            "printed_page": 424,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:3b4c6e96bbc27f7ffd519e8d9556ea770b10981103deaaa5eebbdfcd1e1216a5",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "post adventum Antichristi, et perditionem omnium gentium sub eo exsistentium, in qua regnabunt justi in terra, crescentes ex visione Domini, et per ipsum assuescent capere gloriam Dei Patris, et cum sanctis angelis conversationem et communionem, et unitatem spiritalium in regno capient: et illos quos Dominus in carne inveniet, exspectantes eum de coelis, et perpessos tribulationem, qui et effugerint iniqui manus. Ipsi autem sunt de quibus ait propheta: et derelicti multiplicabuntur in terra. Et quotquot ex credentibus ad hoc praeparavit Deus, ad derelictos multiplicandos in terra, et sub Regno Sanctorum fieri, et ministrare huic Hierusalem, et regnum in ea, significavit Jeremias propheta: Circumspice, dicens, ad Orientem Hierusalem, et vide laetitiam quae adventat tibi ab ipso Deo. Ecce venient filii tui quos emisisti, venient collecti ab Oriente usque ad Occidentem verbo illius sancti, gaudentes ea quae a Deo tuo est claritate. Exuere Hierusalem habitum luctus et afflictionis tuae, et induere decorem ejus quae a Deo tuo est claritatis in aeternum: circumdare amictum duplicem ejus quae a Deo tuo est justitiae, impone mitram super caput tuum gloriae aeternae. Deus enim demonstrabit ei quae sub coelo est universae tuum fulgorem. Vocabitur namque nomen tuum ab ipso Deo in aeternum, pax justitiae et gloriae colenti Deo. Surge Hierusalem, et sta in excelso, et circumspice ad Orientem, et vide collectos filios tuos a Solis ortu usque ad Occidentem verbo illius sancti, gaudentes ipsam Dei recordationem. Profecti sunt enim a te pedites, dum adducerentur ab inimicis. Introducet illos Deus ad te portatus cum gloria tanquam thronus regni. Decrevit enim Deus ut humilietur omnis mons excelsus, et congeries aeternae, et ut valles impleantur, ad redigendam planitiem terrae, ut ambulet Israel tute Dei gloria. Umbracula autem intexuerunt sylvae, et omne lignum boni odoris ipsi Israel praecepto Dei. Praeibit enim Deus cum laetitia lumine claritatis suae, cum misericordia et justitia, quae ab ipso est.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:7b88e15bd2c68be6f8a9b5ad8c7513f629f529f7eb749115cbaf051b5c68d356",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Si autem quidam tentaverint allegorisare haec quae ejusmodi sunt, neque de omnibus poterunt consonantes sibimetipsis inveniri, et convincentur ab ipsis dictionibus disserentibus, quoniam cum desolatae fuerint civitates gentium, et quod non inhabitentur, et domus, eo quod non sint homines, et derelinquetur terra deserta; Ecce enim, Esaias ait, dies Domini insanabilis venit, furore et ira plenus, ponere urbem terrae desertam, et peccatores perdere ex ea. Et iterum ait: Tollatur, ut non videat gloriam Domini, et cum haec facta fuerint, elongabit, inquit, Deus homines, et derelicti multiplicabuntur in terra. Et aedificabunt domus, et ipsi inhabitabunt, et pastinabunt vineas, et ipsi manducabunt. Haec enim alia universa in resurrectionem justorum sine controversia dicta sunt, quae fit post adventum Antichristi, et perditionem omnium gentium sub eo exsistentium, in qua regnabunt justi in terra, crescentes ex visione Domini, et per ipsum assuescent capere gloriam Dei Patris, et cum sanctis angelis conversationem et communionem, et unitatem spiritalium in regno capient: et illos quos Dominus in carne inveniet, exspectantes eum de coelis, et perpessos tribulationem, qui et effugerint iniqui manus. Ipsi autem sunt de quibus ait propheta: et derelicti multiplicabuntur in terra. Et quotquot ex credentibus ad hoc praeparavit Deus, ad derelictos multiplicandos in terra, et sub Regno Sanctorum fieri, et ministrare huic Hierusalem, et regnum in ea, significavit Jeremias propheta: Circumspice, dicens, ad Orientem Hierusalem, et vide laetitiam quae adventat tibi ab ipso Deo. Ecce venient filii tui quos emisisti, venient collecti ab Oriente usque ad Occidentem verbo illius sancti, gaudentes ea quae a Deo tuo est claritate. Exuere Hierusalem habitum luctus et afflictionis tuae, et induere decorem ejus quae a Deo tuo est claritatis in aeternum: circumdare amictum duplicem ejus quae a Deo tuo est justitiae, impone mitram super caput tuum gloriae aeternae. Deus enim demonstrabit ei quae sub coelo est universae tuum fulgorem. Vocabitur namque nomen tuum ab ipso Deo in aeternum, pax justitiae et gloriae colenti Deo. Surge Hierusalem, et sta in excelso, et circumspice ad Orientem, et vide collectos filios tuos a Solis ortu usque ad Occidentem verbo illius sancti, gaudentes ipsam Dei recordationem. Profecti sunt enim a te pedites, dum adducerentur ab inimicis. Introducet illos Deus ad te portatus cum gloria tanquam thronus regni. Decrevit enim Deus ut humilietur omnis mons excelsus, et congeries aeternae, et ut valles impleantur, ad redigendam planitiem terrae, ut ambulet Israel tute Dei gloria. Umbracula autem intexuerunt sylvae, et omne lignum boni odoris ipsi Israel praecepto Dei. Praeibit enim Deus cum laetitia lumine claritatis suae, cum misericordia et justitia, quae ab ipso est.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "3e87bc4727250ad6e9011e91a8b892d8c1d711523b879643ee9857a7eecab558",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "알레고리로 해석한다는 allegorisare는 예언된 땅과 예루살렘을 다른 차원의 실재로 풀어 읽는 것을 가리킨다. 이어지는 논증은 부활한 의인들의 지상 왕국과 그 뒤의 새 예루살렘을 구별한다.",
          "“돌이킬 수 없는”은 insanabilis에 해당한다. 인용된 이사야 13:9의 문구는 주님의 날을 치유하거나 돌이킬 수 없는 날로 묘사한다.",
          "“예언자 예레미야”라는 소개 뒤의 긴 인용은 바룩 4:36-5:9에 해당한다. Harvey판 424쪽 난외와 각주 1도 바룩서를 가리킨다.",
          "“의의 겹옷”은 amictum duplicem justitiae를 옮긴 말이다. “영원한 영광의 관”의 mitra는 머리에 두르는 관을 뜻한다.",
          "예루살렘의 이름에는 pax justitiae et gloriae colenti Deo라는 라틴어가 쓰인다. colenti Deo는 하나님을 섬기는 이에게 향하는 표현이다. 424쪽 각주 2에 인용된 그리스어는 καὶ δόξα θεοσεβείας, 곧 하나님을 경외함의 영광이다.",
          "“영광스럽게 실어”의 대본은 portatus cum gloria이다. portatus는 인쇄본의 단수형이며, 앞의 illos는 돌아오는 자녀들을 가리키는 복수형이다. 한국어에서는 자녀들을 데려오는 문맥으로 연결된다.",
          "“하나님께서 기억해 주심”의 Dei recordationem은 하나님의 기억을 기뻐하는 표현이다. 본문의 숲과 향기로운 나무가 그늘을 드리우는 구절은 과거형 intexuerunt로 되어 있다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:85f21609d00dcd268ab7fee697edba18970e5e1abafbd15db347933145dc4887",
              "sha256:3b4c6e96bbc27f7ffd519e8d9556ea770b10981103deaaa5eebbdfcd1e1216a5"
            ],
            "text": "그런데 어떤 이들이 이런 말씀들을 알레고리로 해석하려 한다면, 모든 점에서 자기 말과 일치할 수 없을 것이다. 말씀 자체가 밝히는 내용에 그들의 해석이 반박될 것이다. 곧 “이방 민족들의 성읍들이 황폐해져 사람이 살지 않고, 집들에도 사람이 없으며, 땅이 버려져 황무지가 될 때”라고 하셨기 때문이다. 이사야는 말한다. “보라, 돌이킬 수 없는 주님의 날이 온다. 그날은 격분과 진노로 가득하여 땅의 성읍을 황폐하게 하고 그곳의 죄인들을 없앨 것이다.” 또 이렇게 말한다. “그를 없애 버려 주님의 영광을 보지 못하게 하라.” 이 일들이 이루어지면 이렇게 될 것이라고 한다. “하나님께서 사람들을 멀리 보내시고, 남은 이들은 땅에서 번성할 것이다. 그들은 집을 지어 그 안에 살고, 포도원을 가꾸어 그 열매를 먹을 것이다.” 이 모든 말씀과 다른 말씀들은 분명 의인들의 부활을 두고 하신 말씀이다. 그 부활은 적그리스도가 온 뒤, 그의 지배 아래 있는 모든 민족이 멸망한 뒤에 일어난다. 그때 의인들은 땅에서 왕 노릇 하며, 주님을 뵈면서 성장하고, 그분을 통해 아버지 하나님의 영광을 받아들이는 데 익숙해질 것이다. 그들은 거룩한 천사들과 함께 살며 교제하고, 그 왕국에서 영적 존재들과 하나가 될 것이다. 이 말씀은 육신을 지니고 살아 있다가 주님을 맞이할 이들에게도 해당한다. 그들은 하늘에서 오실 그분을 기다리며, 환난을 견디고 불법한 자의 손에서 벗어난 이들이다. 예언자는 바로 이들을 두고 말한다. “남은 이들은 땅에서 번성할 것이다.” 하나님께서 믿는 이들 가운데 이를 위해 준비하신 모든 사람, 곧 땅에 남은 이들을 번성하게 하시려고 준비하신 사람들은 성도들의 왕국 아래 있게 되며 이 예루살렘을 섬기고, 그곳에 왕국이 있게 될 것이다. 예언자 예레미야는 이를 가리켜 이렇게 말하였다. “예루살렘아, 동쪽을 바라보아라. 하나님에게서 너에게 오는 기쁨을 보아라. 보라, 네가 떠나보낸 자녀들이 올 것이다. 그 거룩하신 분의 말씀에 따라 동쪽에서 서쪽까지 모여 올 것이다. 그들은 네 하나님에게서 오는 광채를 기뻐할 것이다. 예루살렘아, 네 슬픔과 고난의 옷을 벗고, 네 하나님에게서 오는 영광의 아름다움을 영원히 입어라. 네 하나님에게서 오는 의의 겹옷을 두르고, 머리에 영원한 영광의 관을 써라. 하나님께서 하늘 아래 온 땅에 네 광채를 보이실 것이다. 하나님께서 친히 네 이름을 영원히 이렇게 부르실 것이다. ‘의의 평화와 하나님을 섬기는 이에게 주어지는 영광’. 예루살렘아, 일어나 높은 곳에 서서 동쪽을 바라보아라. 그 거룩하신 분의 말씀에 따라 해 뜨는 곳에서 서쪽까지 모여 온 네 자녀들을 보아라. 그들은 하나님께서 기억해 주심을 기뻐한다. 그들은 원수들에게 끌려갈 때 너에게서 걸어서 떠났다. 하나님께서는 그들을 영광스럽게 실어 너에게 데려오실 것이다. 왕국의 보좌처럼 그들을 옮기실 것이다. 하나님께서 모든 높은 산을 낮추기로 정하셨다. 태고의 언덕들도 낮추고, 골짜기들은 메워 땅을 평평하게 하시려는 것이다. 그리하여 이스라엘이 하나님의 영광 가운데 안전하게 걷게 하시려는 것이다. 숲들은 그늘을 드리웠고, 향기로운 모든 나무도 이스라엘을 위해 그늘을 드리웠다. 하나님의 명령에 따른 것이다. 하나님께서 당신 영광의 빛 가운데 기쁨으로 앞서 가시며, 당신에게서 나오는 자비와 의로 이끄실 것이다.”"
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:7b88e15bd2c68be6f8a9b5ad8c7513f629f529f7eb749115cbaf051b5c68d356"
        ],
        "text": "그런데 어떤 이들이 이런 말씀들을 알레고리로 해석하려 한다면, 모든 점에서 자기 말과 일치할 수 없을 것이다. 말씀 자체가 밝히는 내용에 그들의 해석이 반박될 것이다. 곧 “이방 민족들의 성읍들이 황폐해져 사람이 살지 않고, 집들에도 사람이 없으며, 땅이 버려져 황무지가 될 때”라고 하셨기 때문이다. 이사야는 말한다. “보라, 돌이킬 수 없는 주님의 날이 온다. 그날은 격분과 진노로 가득하여 땅의 성읍을 황폐하게 하고 그곳의 죄인들을 없앨 것이다.” 또 이렇게 말한다. “그를 없애 버려 주님의 영광을 보지 못하게 하라.” 이 일들이 이루어지면 이렇게 될 것이라고 한다. “하나님께서 사람들을 멀리 보내시고, 남은 이들은 땅에서 번성할 것이다. 그들은 집을 지어 그 안에 살고, 포도원을 가꾸어 그 열매를 먹을 것이다.” 이 모든 말씀과 다른 말씀들은 분명 의인들의 부활을 두고 하신 말씀이다. 그 부활은 적그리스도가 온 뒤, 그의 지배 아래 있는 모든 민족이 멸망한 뒤에 일어난다. 그때 의인들은 땅에서 왕 노릇 하며, 주님을 뵈면서 성장하고, 그분을 통해 아버지 하나님의 영광을 받아들이는 데 익숙해질 것이다. 그들은 거룩한 천사들과 함께 살며 교제하고, 그 왕국에서 영적 존재들과 하나가 될 것이다. 이 말씀은 육신을 지니고 살아 있다가 주님을 맞이할 이들에게도 해당한다. 그들은 하늘에서 오실 그분을 기다리며, 환난을 견디고 불법한 자의 손에서 벗어난 이들이다. 예언자는 바로 이들을 두고 말한다. “남은 이들은 땅에서 번성할 것이다.” 하나님께서 믿는 이들 가운데 이를 위해 준비하신 모든 사람, 곧 땅에 남은 이들을 번성하게 하시려고 준비하신 사람들은 성도들의 왕국 아래 있게 되며 이 예루살렘을 섬기고, 그곳에 왕국이 있게 될 것이다. 예언자 예레미야는 이를 가리켜 이렇게 말하였다. “예루살렘아, 동쪽을 바라보아라. 하나님에게서 너에게 오는 기쁨을 보아라. 보라, 네가 떠나보낸 자녀들이 올 것이다. 그 거룩하신 분의 말씀에 따라 동쪽에서 서쪽까지 모여 올 것이다. 그들은 네 하나님에게서 오는 광채를 기뻐할 것이다. 예루살렘아, 네 슬픔과 고난의 옷을 벗고, 네 하나님에게서 오는 영광의 아름다움을 영원히 입어라. 네 하나님에게서 오는 의의 겹옷을 두르고, 머리에 영원한 영광의 관을 써라. 하나님께서 하늘 아래 온 땅에 네 광채를 보이실 것이다. 하나님께서 친히 네 이름을 영원히 이렇게 부르실 것이다. ‘의의 평화와 하나님을 섬기는 이에게 주어지는 영광’. 예루살렘아, 일어나 높은 곳에 서서 동쪽을 바라보아라. 그 거룩하신 분의 말씀에 따라 해 뜨는 곳에서 서쪽까지 모여 온 네 자녀들을 보아라. 그들은 하나님께서 기억해 주심을 기뻐한다. 그들은 원수들에게 끌려갈 때 너에게서 걸어서 떠났다. 하나님께서는 그들을 영광스럽게 실어 너에게 데려오실 것이다. 왕국의 보좌처럼 그들을 옮기실 것이다. 하나님께서 모든 높은 산을 낮추기로 정하셨다. 태고의 언덕들도 낮추고, 골짜기들은 메워 땅을 평평하게 하시려는 것이다. 그리하여 이스라엘이 하나님의 영광 가운데 안전하게 걷게 하시려는 것이다. 숲들은 그늘을 드리웠고, 향기로운 모든 나무도 이스라엘을 위해 그늘을 드리웠다. 하나님의 명령에 따른 것이다. 하나님께서 당신 영광의 빛 가운데 기쁨으로 앞서 가시며, 당신에게서 나오는 자비와 의로 이끄실 것이다.”",
        "translation_revision_id": "sha256:27de264eb7456558c0a5fcd1122e43ba7fc69970cba6fe43499f6abf7a471646",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
      },
      "work_location": "5.h35.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-1"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:876f0b9157c15f711adbb811efa59cb081940a2858daeee4b8add9e0925c5e04",
        "part_links": [
          [
            "sha256:88be74bf27e29934fc3b0c3795d1d1b8504cdca057042272e9b771a3277321dd",
            "sha256:5f0a8f63948abf79901b610dd57c8d3d315ed607b278dd10c7aa516f1c22840b"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e6e63eb5fc033b968f9a0f287d4067c23e89bba535bfea41eab35b65d5d0ea2"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:110505f8eba28932cd742db5bbd065c6d42fcabd21cdcd8c0a93469e9a55a8fb"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 35장 2절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s2",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s2",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103535.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              425,
              426
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 35장 2절이며 통상 5권 35장 2절에 해당한다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:43e4ad5fcb2504d69c1ff56aa6a87586ab52c33d2eab5ac3b7379711964677e2",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:876f0b9157c15f711adbb811efa59cb081940a2858daeee4b8add9e0925c5e04",
            "source_revision_id": "sha256:3e6e63eb5fc033b968f9a0f287d4067c23e89bba535bfea41eab35b65d5d0ea2",
            "translation_revision_id": "sha256:110505f8eba28932cd742db5bbd065c6d42fcabd21cdcd8c0a93469e9a55a8fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:0fbdfe28aa52b7ca09ec8e7b1063d3cced807ef7e1aaaffc9fbef66d503d768d",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:876f0b9157c15f711adbb811efa59cb081940a2858daeee4b8add9e0925c5e04",
            "source_revision_id": "sha256:3e6e63eb5fc033b968f9a0f287d4067c23e89bba535bfea41eab35b65d5d0ea2",
            "translation_revision_id": "sha256:110505f8eba28932cd742db5bbd065c6d42fcabd21cdcd8c0a93469e9a55a8fb"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:43e4ad5fcb2504d69c1ff56aa6a87586ab52c33d2eab5ac3b7379711964677e2",
          "sha256:0fbdfe28aa52b7ca09ec8e7b1063d3cced807ef7e1aaaffc9fbef66d503d768d"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h35-s2",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 35,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103535.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              425,
              426
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_edition_section_covers_conventional_range",
            "sections": [
              2
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 35,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 2
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "425쪽 각주 1은 revocata에 대한 renovata라는 제안을 기록한다.",
              "426쪽 각주 1은 praemeditantur에 προμελετῶνται를 병기한다."
            ],
            "printed_pages": [
              425,
              426
            ],
            "printed_texts": [
              "revocata terra",
              "super terram, novam",
              "de throno",
              "populi ejus",
              "praemeditantur incorruptelam",
              "Et secundum rationem."
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings"
          },
          {
            "marked_spans": [
              {
                "end": "quemadmodum per tanta ostendimus.",
                "start": "Quomodo enim vere Deus est,"
              },
              {
                "end": "vere in civitate habitabit Dei.",
                "start": "Deinde omnibus renovatis,"
              }
            ],
            "observations": [
              "시리아어 단편의 판본 내 위치가 별표와 난외 참조로 제시된다."
            ],
            "printed_pages": [
              426
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_language": "syr",
            "type": "edition_witness_cross_references",
            "witness_reference": "Fragm. Syr. p. 451; pp. 451, 2."
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 35장 2절이며 통상 5권 35장 2절에 해당한다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c6b2bd94016b3fb69d21653300f22d53689ee40eee542d1cfe9758d8053e5198",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n438.jpg",
            "page_key": "2:425",
            "printed_page": 425,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:88be74bf27e29934fc3b0c3795d1d1b8504cdca057042272e9b771a3277321dd",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Haec autem talia universa non in supercoelestibus possunt intelligi: Deus enim, ait, demonstrabit ei quae sub coelo est, universae tuum fulgorem; sed in Regni temporibus, revocata terra a Christo, et reaedificata Hierusalem, secundum characterem quae sursum est Hierusalem, de qua ait propheta Esaias: Ecce in manibus meis depinxi muros tuos, et in conspectu meo es semper. Et Apostolus autem scribens ad Galatas similiter ait: Illa autem quae sursum est Hierusalem libera est, quae est mater omnium nostrum; non ex cogitatione erratici Aeonis dicens hoc, neque de virtute aliqua, quae abscessit Pleromate, et Prunico; sed de Hierusalem quae in manibus descripta est. Et ipsam descendentem in Apocalypsi vidit Johannes super terram, novam. Post enim Regni tempora, Vidi, inquit, thronum album magnum, et sedentem in eo, cujus a facie fugit terra et coelum, et locus non est eis. Et illa jam quae sunt generalis resurrectionis et judicii exponit vidisse, dicens mortuos magnos et minores. Dedit, inquit, mare mortuos quos in se habuit, et mors et inferi dederunt mortuos quos apud se habuerunt: et libri adaperti sunt. Sed et vitae, ait, apertus est liber, et judicati sunt mortui ex iis quae scripta erant in libris, secundum opera sua: et mors et inferi missi sunt in stagnum ignis, secundam mortem. Hoc autem est quod vocatur Gehenna, quod Dominus dixit ignem aeternum. Et si quis, inquit, non est inventus in libro vitae scriptus, missus est in stagnum ignis. Et post haec ait: Vidi coelum novum et terram novam: Primum enim coelum et terra abierunt, etiam mare non est. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi descendentem de coelo, praeparatam ut sponsam ornatam viro suo. Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis, et ipsi populi ejus erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus. Et delebit omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors non erit amplius, non luctus non clamor neque dolor ulterius erit, quia prima abierunt. Et Esaias autem hoc ipsum ait: Erit enim coelum novum et terra nova, et non erunt memores priorum, neque obveniet eis in cor; sed laetitiam et exultationem invenient in ea. Hoc autem est quod ab Apostolo dictum est: Praeterit enim habitus hujus mundi. Similiter autem et Dominus ait: Terra et coelum transiet. His itaque praetereuntibus super terram, novam",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "c2dcefac782a1e693d7a2c5fc17425ae836ebdfa7ce2b2b1b4f1fd80f5cf48d2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n439.jpg",
            "page_key": "2:426",
            "printed_page": 426,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5f0a8f63948abf79901b610dd57c8d3d315ed607b278dd10c7aa516f1c22840b",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "superiorem Hierusalem ait Domini discipulus Johannes descendere, quemadmodum sponsam ornatam viro suo; et hoc esse tabernaculum Dei, in quo inhabitabit Deus cum hominibus. Hujus Hierusalem imago illa, quae in priori terra Hierusalem, in qua justi praemeditantur incorruptelam, et parantur in salutem. Et hujus tabernaculi typum accepit Moyses in monte: et nihil allegorisari potest, sed omnia firma et vera, et substantiam habentia, ad fruitionem hominum justorum a Deo facta. Quomodo enim vere Deus est, qui resuscitat hominem; sic et vere resurgit homo a mortuis, et non allegorice, quemadmodum per tanta ostendimus. Et sicut vere resurgit, sic et vere praemeditabitur incorruptelam, et augebitur, et vigebit in regni temporibus, ut fiat capax gloriae Patris. Deinde omnibus renovatis, vere in civitate habitabit Dei. Dixit, enim inquit, sedens super thronum: Ecce nova facio omnia. Et dicit Dominus; Omnia scribe, quomodo ii sermones fideles, et veri sunt. Et dixit mihi, Facta sunt. Et secundum rationem.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:3e6e63eb5fc033b968f9a0f287d4067c23e89bba535bfea41eab35b65d5d0ea2",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Haec autem talia universa non in supercoelestibus possunt intelligi: Deus enim, ait, demonstrabit ei quae sub coelo est, universae tuum fulgorem; sed in Regni temporibus, revocata terra a Christo, et reaedificata Hierusalem, secundum characterem quae sursum est Hierusalem, de qua ait propheta Esaias: Ecce in manibus meis depinxi muros tuos, et in conspectu meo es semper. Et Apostolus autem scribens ad Galatas similiter ait: Illa autem quae sursum est Hierusalem libera est, quae est mater omnium nostrum; non ex cogitatione erratici Aeonis dicens hoc, neque de virtute aliqua, quae abscessit Pleromate, et Prunico; sed de Hierusalem quae in manibus descripta est. Et ipsam descendentem in Apocalypsi vidit Johannes super terram, novam. Post enim Regni tempora, Vidi, inquit, thronum album magnum, et sedentem in eo, cujus a facie fugit terra et coelum, et locus non est eis. Et illa jam quae sunt generalis resurrectionis et judicii exponit vidisse, dicens mortuos magnos et minores. Dedit, inquit, mare mortuos quos in se habuit, et mors et inferi dederunt mortuos quos apud se habuerunt: et libri adaperti sunt. Sed et vitae, ait, apertus est liber, et judicati sunt mortui ex iis quae scripta erant in libris, secundum opera sua: et mors et inferi missi sunt in stagnum ignis, secundam mortem. Hoc autem est quod vocatur Gehenna, quod Dominus dixit ignem aeternum. Et si quis, inquit, non est inventus in libro vitae scriptus, missus est in stagnum ignis. Et post haec ait: Vidi coelum novum et terram novam: Primum enim coelum et terra abierunt, etiam mare non est. Et civitatem sanctam Hierusalem novam vidi descendentem de coelo, praeparatam ut sponsam ornatam viro suo. Et audivi, inquit, vocem magnam de throno dicentem: Ecce tabernaculum Dei cum hominibus, et habitabit cum eis, et ipsi populi ejus erunt, et ipse Deus cum eis erit eorum Deus. Et delebit omnem lacrymam ab oculis eorum, et mors non erit amplius, non luctus non clamor neque dolor ulterius erit, quia prima abierunt. Et Esaias autem hoc ipsum ait: Erit enim coelum novum et terra nova, et non erunt memores priorum, neque obveniet eis in cor; sed laetitiam et exultationem invenient in ea. Hoc autem est quod ab Apostolo dictum est: Praeterit enim habitus hujus mundi. Similiter autem et Dominus ait: Terra et coelum transiet. His itaque praetereuntibus super terram, novam superiorem Hierusalem ait Domini discipulus Johannes descendere, quemadmodum sponsam ornatam viro suo; et hoc esse tabernaculum Dei, in quo inhabitabit Deus cum hominibus. Hujus Hierusalem imago illa, quae in priori terra Hierusalem, in qua justi praemeditantur incorruptelam, et parantur in salutem. Et hujus tabernaculi typum accepit Moyses in monte: et nihil allegorisari potest, sed omnia firma et vera, et substantiam habentia, ad fruitionem hominum justorum a Deo facta. Quomodo enim vere Deus est, qui resuscitat hominem; sic et vere resurgit homo a mortuis, et non allegorice, quemadmodum per tanta ostendimus. Et sicut vere resurgit, sic et vere praemeditabitur incorruptelam, et augebitur, et vigebit in regni temporibus, ut fiat capax gloriae Patris. Deinde omnibus renovatis, vere in civitate habitabit Dei. Dixit, enim inquit, sedens super thronum: Ecce nova facio omnia. Et dicit Dominus; Omnia scribe, quomodo ii sermones fideles, et veri sunt. Et dixit mihi, Facta sunt. Et secundum rationem.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "e159f411c07a8c62e449da01448c1a997d656679c33adb36a8902374bd082a63",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "“땅을 회복하시고”의 revocata terra는 땅을 다시 불러 회복한다는 표현이다. 425쪽 각주 1에는 Grabe가 제안한 renovata, 곧 새로워진이라는 독법도 실려 있다.",
          "“내 손에 네 성벽들을 그려 놓았다”는 이사야 49:16의 인용 형태이다. 이 인용에서는 성벽들이 손에 그려진 대상으로 직접 제시된다.",
          "아이온, 플레로마, 프루니코스는 앞 권들에서 다룬 영지주의적 우주론의 용어들이다. 이레나이우스는 위에 있는 예루살렘을 설명하면서 이 용어들을 다시 거론한다.",
          "요한계시록 21장의 인용은 “보좌에서” 나온 음성이라고 하며, populi라는 복수형으로 “그분의 백성들”이라고 한다. 425쪽 각주 2는 음성이 나오는 위치에 관한 다른 독법도 소개한다.",
          "“썩지 않을 삶을 미리 익힌다”의 praemeditantur는 앞으로 누릴 불멸을 미리 훈련하고 익힌다는 뜻이다. 426쪽 각주 1은 그리스어 προμελετῶνται를 함께 제시한다.",
          "426쪽 난외에는 사람의 실제 부활을 말하는 문장과 만물이 새로워진 뒤 하나님의 도성에 거한다는 문장에 시리아어 단편 참조가 붙어 있다. 판본 내 참조 위치는 각각 451쪽과 451-452쪽이다.",
          "마지막 “이는 이치에도 맞는다”는 Et secundum rationem이다. 이 짧은 문장은 바로 다음 장의 실제 인간과 그들의 실제 거처에 관한 설명으로 이어진다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:88be74bf27e29934fc3b0c3795d1d1b8504cdca057042272e9b771a3277321dd",
              "sha256:5f0a8f63948abf79901b610dd57c8d3d315ed607b278dd10c7aa516f1c22840b"
            ],
            "text": "이런 모든 일은 하늘 너머의 일로 이해할 수 없다. 이렇게 말씀하셨기 때문이다. “하나님께서 하늘 아래 온 땅에 네 광채를 보이실 것이다.” 오히려 왕국의 시대에 그리스도께서 땅을 회복하시고, 위에 있는 예루살렘의 모습을 따라 예루살렘이 다시 세워질 때 이루어질 일이다. 예언자 이사야는 그 예루살렘을 두고 말한다. “보라, 내가 내 손에 네 성벽들을 그려 놓았고, 너는 언제나 내 눈앞에 있다.” 사도도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 같은 뜻으로 말한다. “위에 있는 예루살렘은 자유로우며, 우리 모두의 어머니이다.” 그는 방황하는 아이온을 생각하며 이 말을 한 것이 아니며, 플레로마에서 떨어져 나온 어떤 권능이나 프루니코스를 두고 한 것도 아니다. 그분의 손에 그려진 예루살렘을 두고 한 말이다. 요한은 묵시록에서 그 새 예루살렘이 땅 위로 내려오는 것을 보았다. 그는 왕국의 시대가 지난 뒤의 일을 이렇게 말한다. “나는 크고 흰 보좌와 그 위에 앉으신 분을 보았다. 그분의 얼굴 앞에서 땅과 하늘이 달아났으며, 그들이 있을 자리가 없었다.” 이어 그는 모든 이의 부활과 심판에 관한 일들을 보았다고 설명하며, “큰 자들이든 작은 자들이든 죽은 이들”을 말한다. 그는 이렇게 말한다. “바다는 그 안에 있던 죽은 이들을 내주었고, 죽음과 음부도 그 안에 있던 죽은 이들을 내주었으며, 책들이 펼쳐졌다.” 그는 이어 말한다. “생명의 책도 펼쳐졌으며, 그 책들에 기록된 대로 각자의 행위에 따라 죽은 이들이 심판을 받았다. 죽음과 음부은 불못에 던져졌으니, 이는 둘째 죽음이다.” 이것이 게헨나라고 불리는 것이며, 주님께서 영원한 불이라고 말씀하신 것이다. 그는 또 말한다. “누구든 생명의 책에 이름이 기록되어 있지 않으면 불못에 던져졌다.” 그 뒤에 그는 이렇게 말한다. “나는 새 하늘과 새 땅을 보았다. 처음 하늘과 땅이 사라졌고, 바다도 더는 없었다. 또 거룩한 성, 새 예루살렘이 하늘에서 내려오는 것을 보았다. 그 성은 남편을 위해 단장한 신부처럼 준비되어 있었다.” 그는 말한다. “나는 보좌에서 나오는 큰 음성이 이렇게 말하는 것을 들었다. ‘보라, 하나님의 장막이 사람들과 함께 있다. 그분께서 그들과 함께 사실 것이며, 그들은 그분의 백성들이 될 것이다. 하나님께서 친히 그들과 함께 계시며 그들의 하나님이 되실 것이다. 그분께서 그들의 눈에서 모든 눈물을 닦아 주실 것이다. 죽음이 더는 없고, 슬픔도 울부짖음도 고통도 더는 없을 것이다. 이전 것들이 사라졌기 때문이다.’” 이사야도 같은 일을 말한다. “새 하늘과 새 땅이 있을 것이다. 이전 것들은 기억하지 않을 것이며, 마음에 떠오르지도 않을 것이다. 그들은 그곳에서 기쁨과 즐거움을 찾을 것이다.” 이것이 사도가 다음과 같이 말한 내용이다. “이 세상의 모습은 지나간다.” 주님께서도 같은 뜻으로 말씀하셨다. “땅과 하늘은 지나갈 것이다.” 그러므로 이 모든 것이 지나가면, 주님의 제자 요한이 말한 대로 위에 있는 새 예루살렘이 땅 위로 내려온다. 남편을 위해 단장한 신부처럼 내려오는 것이다. 이것이 하나님의 장막이며, 하나님께서 그 안에서 사람들과 함께 사실 것이다. 이전 땅에 있던 예루살렘은 이 예루살렘의 모상이다. 의인들은 그곳에서 썩지 않을 삶을 미리 익히며, 구원을 위해 준비된다. 모세는 산에서 이 장막의 모형을 받았다. 이 가운데 어느 것도 알레고리로 해석할 수 없으며, 모두 확고하고 참되며 실체를 지닌다. 하나님께서 의로운 사람들이 누리도록 만드신 것들이다. 사람을 다시 살리시는 분이 참으로 하나님이시듯이, 사람도 참으로 죽은 이들 가운데서 일어난다. 알레고리로 일어나는 것이 아니다. 우리가 그토록 많은 근거로 밝혔듯이 그러하다. 사람이 참으로 다시 일어나는 것처럼, 참으로 썩지 않을 삶을 미리 익힐 것이며, 왕국의 시대에 성장하고 힘을 얻어, 아버지의 영광을 받아들일 수 있게 될 것이다. 그다음 만물이 새로워지면, 그는 참으로 하나님의 도성에서 살 것이다. 보좌에 앉으신 분께서 이렇게 말씀하셨다고 한다. “보라, 내가 만물을 새롭게 한다.” 주님께서 또 말씀하신다. “모두 기록하여라. 이 말들은 믿을 만하고 참되다.” 그리고 내게 말씀하셨다. “다 이루어졌다.” 이는 이치에도 맞는다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:3e6e63eb5fc033b968f9a0f287d4067c23e89bba535bfea41eab35b65d5d0ea2"
        ],
        "text": "이런 모든 일은 하늘 너머의 일로 이해할 수 없다. 이렇게 말씀하셨기 때문이다. “하나님께서 하늘 아래 온 땅에 네 광채를 보이실 것이다.” 오히려 왕국의 시대에 그리스도께서 땅을 회복하시고, 위에 있는 예루살렘의 모습을 따라 예루살렘이 다시 세워질 때 이루어질 일이다. 예언자 이사야는 그 예루살렘을 두고 말한다. “보라, 내가 내 손에 네 성벽들을 그려 놓았고, 너는 언제나 내 눈앞에 있다.” 사도도 갈라티아인들에게 보낸 편지에서 같은 뜻으로 말한다. “위에 있는 예루살렘은 자유로우며, 우리 모두의 어머니이다.” 그는 방황하는 아이온을 생각하며 이 말을 한 것이 아니며, 플레로마에서 떨어져 나온 어떤 권능이나 프루니코스를 두고 한 것도 아니다. 그분의 손에 그려진 예루살렘을 두고 한 말이다. 요한은 묵시록에서 그 새 예루살렘이 땅 위로 내려오는 것을 보았다. 그는 왕국의 시대가 지난 뒤의 일을 이렇게 말한다. “나는 크고 흰 보좌와 그 위에 앉으신 분을 보았다. 그분의 얼굴 앞에서 땅과 하늘이 달아났으며, 그들이 있을 자리가 없었다.” 이어 그는 모든 이의 부활과 심판에 관한 일들을 보았다고 설명하며, “큰 자들이든 작은 자들이든 죽은 이들”을 말한다. 그는 이렇게 말한다. “바다는 그 안에 있던 죽은 이들을 내주었고, 죽음과 음부도 그 안에 있던 죽은 이들을 내주었으며, 책들이 펼쳐졌다.” 그는 이어 말한다. “생명의 책도 펼쳐졌으며, 그 책들에 기록된 대로 각자의 행위에 따라 죽은 이들이 심판을 받았다. 죽음과 음부은 불못에 던져졌으니, 이는 둘째 죽음이다.” 이것이 게헨나라고 불리는 것이며, 주님께서 영원한 불이라고 말씀하신 것이다. 그는 또 말한다. “누구든 생명의 책에 이름이 기록되어 있지 않으면 불못에 던져졌다.” 그 뒤에 그는 이렇게 말한다. “나는 새 하늘과 새 땅을 보았다. 처음 하늘과 땅이 사라졌고, 바다도 더는 없었다. 또 거룩한 성, 새 예루살렘이 하늘에서 내려오는 것을 보았다. 그 성은 남편을 위해 단장한 신부처럼 준비되어 있었다.” 그는 말한다. “나는 보좌에서 나오는 큰 음성이 이렇게 말하는 것을 들었다. ‘보라, 하나님의 장막이 사람들과 함께 있다. 그분께서 그들과 함께 사실 것이며, 그들은 그분의 백성들이 될 것이다. 하나님께서 친히 그들과 함께 계시며 그들의 하나님이 되실 것이다. 그분께서 그들의 눈에서 모든 눈물을 닦아 주실 것이다. 죽음이 더는 없고, 슬픔도 울부짖음도 고통도 더는 없을 것이다. 이전 것들이 사라졌기 때문이다.’” 이사야도 같은 일을 말한다. “새 하늘과 새 땅이 있을 것이다. 이전 것들은 기억하지 않을 것이며, 마음에 떠오르지도 않을 것이다. 그들은 그곳에서 기쁨과 즐거움을 찾을 것이다.” 이것이 사도가 다음과 같이 말한 내용이다. “이 세상의 모습은 지나간다.” 주님께서도 같은 뜻으로 말씀하셨다. “땅과 하늘은 지나갈 것이다.” 그러므로 이 모든 것이 지나가면, 주님의 제자 요한이 말한 대로 위에 있는 새 예루살렘이 땅 위로 내려온다. 남편을 위해 단장한 신부처럼 내려오는 것이다. 이것이 하나님의 장막이며, 하나님께서 그 안에서 사람들과 함께 사실 것이다. 이전 땅에 있던 예루살렘은 이 예루살렘의 모상이다. 의인들은 그곳에서 썩지 않을 삶을 미리 익히며, 구원을 위해 준비된다. 모세는 산에서 이 장막의 모형을 받았다. 이 가운데 어느 것도 알레고리로 해석할 수 없으며, 모두 확고하고 참되며 실체를 지닌다. 하나님께서 의로운 사람들이 누리도록 만드신 것들이다. 사람을 다시 살리시는 분이 참으로 하나님이시듯이, 사람도 참으로 죽은 이들 가운데서 일어난다. 알레고리로 일어나는 것이 아니다. 우리가 그토록 많은 근거로 밝혔듯이 그러하다. 사람이 참으로 다시 일어나는 것처럼, 참으로 썩지 않을 삶을 미리 익힐 것이며, 왕국의 시대에 성장하고 힘을 얻어, 아버지의 영광을 받아들일 수 있게 될 것이다. 그다음 만물이 새로워지면, 그는 참으로 하나님의 도성에서 살 것이다. 보좌에 앉으신 분께서 이렇게 말씀하셨다고 한다. “보라, 내가 만물을 새롭게 한다.” 주님께서 또 말씀하신다. “모두 기록하여라. 이 말들은 믿을 만하고 참되다.” 그리고 내게 말씀하셨다. “다 이루어졌다.” 이는 이치에도 맞는다.",
        "translation_revision_id": "sha256:110505f8eba28932cd742db5bbd065c6d42fcabd21cdcd8c0a93469e9a55a8fb",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
      },
      "work_location": "5.h35.s2",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-35:section-2"
    },
    {
      "alignment": {
        "alignment_revision_id": "sha256:f98c79cc3ca20d370be5aafcb103198086f3e2ad4ed0dcfc7ff2da3687d346d1",
        "part_links": [
          [
            "sha256:5257851aba3bb59a72149397f352c058afbfe128f06e96ee6ac6b6d94328b4d0",
            "sha256:7bd3734522c5c94a923098b66a2f2a13015578f8c110928e10d4a45172bbf01f",
            "sha256:7145471c461396fb52af250e1600b4bb619b2d0d10521aee37e1b77ea4e7de4c",
            "sha256:5ad434d52ed83689c97c53b4c63b1d332c78259d41019f180f7428df384efc23"
          ]
        ],
        "scope": "whole_passage_with_segment_links",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:170c6787d4c950131af50e4094047694baa8003f35b9615459fd927da5e4265b"
        ],
        "translation_revision_ids": [
          "sha256:69978af2b5c5bc87e68848eeb1569f2c270e8efbcf83c076e81b4ca919443ae0"
        ],
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
      "annotations": [],
      "citation": "이레네우스, 『이단 논박』 Harvey 1857 5권 36장 1절, 라틴어 고대 역본, Harvey 1857, 한국어 AI 번역 베타, 사람 검수 미실시, alpha-0.19.1, https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h36-s1",
      "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h36-s1",
      "reference": {
        "conventional_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103536.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              426,
              427,
              428,
              429
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "numbering_note": "Harvey판 5권 36장은 1이라는 절 번호로 시작하여 추가 번호 없이 끝난다. 통상 인용의 36.1-3 전체가 이 단위에 포함된다."
      },
      "review_records": [
        {
          "observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:2b1ed90e67c5a0abea85484e682080a07c2a3e05c88e288b637c1fbc90ad3b4b",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "source_extraction",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f98c79cc3ca20d370be5aafcb103198086f3e2ad4ed0dcfc7ff2da3687d346d1",
            "source_revision_id": "sha256:170c6787d4c950131af50e4094047694baa8003f35b9615459fd927da5e4265b",
            "translation_revision_id": "sha256:69978af2b5c5bc87e68848eeb1569f2c270e8efbcf83c076e81b4ca919443ae0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
        },
        {
          "observation": "원어와 한국어의 부정·조건·수량·행위 주체·인용을 자체 대조했다. 해석의 불확실성은 번역 메모에 남겼다. 독립된 사람 검수는 아니다.",
          "outcome": "completed_with_open_questions",
          "performed_on": "2026-09-22",
          "review_id": "sha256:992fff837c97335b6e009fa934baf2b99f42e6e06b892b90c771883dce12483e",
          "reviewer": {
            "independent": false,
            "kind": "ai",
            "name": "Codex GPT-6"
          },
          "scope": "translation_semantics",
          "targets": {
            "alignment_revision_id": "sha256:f98c79cc3ca20d370be5aafcb103198086f3e2ad4ed0dcfc7ff2da3687d346d1",
            "source_revision_id": "sha256:170c6787d4c950131af50e4094047694baa8003f35b9615459fd927da5e4265b",
            "translation_revision_id": "sha256:69978af2b5c5bc87e68848eeb1569f2c270e8efbcf83c076e81b4ca919443ae0"
          },
          "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
        }
      ],
      "review_state": {
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "stale_review_ids": [],
        "translation_review_status": "ai_self_checked_with_open_questions",
        "valid_review_ids": [
          "sha256:2b1ed90e67c5a0abea85484e682080a07c2a3e05c88e288b637c1fbc90ad3b4b",
          "sha256:992fff837c97335b6e009fa934baf2b99f42e6e06b892b90c771883dce12483e"
        ]
      },
      "snapshot_path": "releases/alpha-0.19.1/irenaeus-against-heresies/book-5.html#p-5-h36-s1",
      "source": {
        "canonical_references": [
          {
            "book": 5,
            "chapter": 36,
            "comparison_role": "chapter_and_section_boundaries_only_not_translation_base",
            "comparison_url": "https://www.newadvent.org/fathers/0103536.htm",
            "evidence_kind": "ANF_NewAdvent_paragraph_boundaries",
            "evidence_pages": [
              426,
              427,
              428,
              429
            ],
            "evidence_volume": 2,
            "mapping_status": "whole_conventional_sections",
            "sections": [
              1,
              2,
              3
            ],
            "system": "ANF/New Advent"
          }
        ],
        "citation_note": "Harvey판의 장절과 인쇄본 권·쪽수를 기록한다. 통상 인용 번호는 확인된 범위에서 별도 대응시키며 서로 동일하다고 가정하지 않는다.",
        "citation_scheme": "edition_bound_books",
        "edition_id": "harvey-1857-irenaeus-latin",
        "edition_label": "W. Wigan Harvey, Sancti Irenaei episcopi Lugdunensis Libros quinque adversus haereses, Cambridge: Typis Academicis, 1857, vols. I-II",
        "edition_reference": {
          "book": 5,
          "chapter": 36,
          "edition": "Harvey 1857",
          "section": 1
        },
        "edition_short_label": "Harvey 1857",
        "editorial_features": [
          {
            "observations": [
              "426-427쪽의 앞부분은 다마스쿠스의 요한과 카이사레아의 안드레아스의 인용 전승을 대조한 편집 본문이다. 이사야 인용 이하에는 아나스타시우스의 성서 문답 부록 74번이 제시된다.",
              "판본의 생략부호를 보존하고, 427-428쪽에 걸친 πρεσβύτεροι를 하나로 연결했다.",
              "428쪽 그리스어에는 Σωτήρ(구원자), 라틴어에는 Deus(하나님)가 실려 있다. 라틴어 tute(안전하게)에 해당하는 말은 그리스어 병렬문에 없다."
            ],
            "printed_pages": [
              426,
              427,
              428
            ],
            "printed_reference": "Ex Parall. Joh. Damasc. ed. Halloix.; Append. ad Qu. 74 in S. Scr. S. Anastas.; notes 426.2, 427.1-7, 428.1-2",
            "printed_segments": [
              {
                "printed_page": 426,
                "printed_volume": 2,
                "text": "Οὐ γὰρ ἡ ὑπόστασις, οὐδὲ ἡ οὐσία τῆς κτίσεως"
              },
              {
                "printed_page": 427,
                "printed_volume": 2,
                "text": "ἐξαφανίζεται· (ἀληθὴς γὰρ καὶ βέβαιος ὁ συστησάμενος αὐτήν·) ἀλλὰ τὸ σχῆμα παράγει τοῦ κόσμου τούτου, τουτέστιν ἐν οἷς παράβασις γέγονεν, ὅτι ἐπαλαιώθη ὁ ἄνθρωπος ἐν αὐτοῖς. Καὶ διὰ τοῦτο τὸ σχῆμα τοῦτο πρόσκαιρον ἐγένετο, προειδότος τὰ πάντα τοῦ Θεοῦ. ... παρελθόντος δὲ τοῦ σχήματος τούτου, καὶ ἀνανεωθέντος τοῦ ἀνθρώπου, καὶ ἀκμάσαντος πρὸς τὴν ἀφθαρσίαν, ὥστε μηκέτι δύνασθαι πέρα παλαιωθῆναι, ἔσται ὁ οὐρανὸς καινὸς, καὶ ἡ γῆ καινή· ἐν τοῖς καινοῖς ἀναμενεῖ ὁ ἄνθρωπος ἀεὶ καινὸς, καὶ προσομιλῶν τῷ Θεῷ· ... φησὶν γὰρ Ἡσαΐας· ὃν τρόπον γὰρ ὁ οὐρανὸς καινὸς καὶ ἡ γῆ καινή, ἃ ἐγὼ ποιῶ, μένει ἐνώπιόν μου, λέγει Κύριος, οὕτω στήσεται τὸ σπέρμα ὑμῶν καὶ τὸ ὄνομα ὑμῶν. Ὡς οἱ πρεσβύτεροι"
              },
              {
                "printed_page": 428,
                "printed_volume": 2,
                "text": "λέγουσι, τότε καὶ οἱ μὲν καταξιωθέντες τῆς ἐν οὐρανῷ διατριβῆς, ἐκεῖσε χωρήσουσιν, οἱ δὲ τῆς τοῦ παραδείσου τρυφῆς ἀπολαύσουσιν, οἱ δὲ τὴν λαμπρότητα τῆς πόλεως καθέξουσιν· πανταχοῦ γὰρ ὁ Σωτὴρ ὁραθήσεται, καθὼς ἄξιοι ἔσονται οἱ ὁρῶντες αὐτόν. Εἶναι δὲ τὴν διαστολὴν ταύτην τῆς οἰκήσεως τῶν τὰ ἑκατὸν καρποφορούντων, καὶ τῶν τὰ ἑξήκοντα, καὶ τῶν τὰ τριάκοντα· ὧν οἱ μὲν εἰς τοὺς οὐρανοὺς ἀναληφθήσονται, οἱ δὲ ἐν τῷ παραδείσῳ διατρίψουσιν, οἱ δὲ τὴν πόλιν κατοικήσουσιν· καὶ διὰ τοῦτο εἰρηκέναι τὸν Κύριον, ἐν τοῖς τοῦ πατρός μου μονὰς εἶναι πολλάς. Τὰ πάντα γὰρ τοῦ Θεοῦ, ὃς τοῖς πᾶσι τὴν ἁρμόζουσαν οἴκησιν παρέχει."
              }
            ],
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "Greek_quotations_compiled_from_John_Damascene_Andreas_and_Appendix_to_Anastasius_by_edition",
            "source_language": "grc",
            "translation_role": "comparison_only_not_Korean_base",
            "type": "parallel_greek_witness"
          },
          {
            "observations": [
              "429쪽의 ad Filium은 대괄호 없이 인쇄되어 있다. 주석 1은 Grabe, Massuet, Stieren의 처리 차이를 설명한다.",
              "429쪽의 in regnum은 목적격이며 주석 3은 in regno의 가능성도 제시한다.",
              "429쪽의 quem은 남성 단수 관계대명사이다. 천사들이 보기를 바라는 대상을 하나님으로 옮겼다.",
              "말씀을 가리키는 primogenitus의 남성형과 Verbum의 중성형이 함께 실려 있다. 주석 4는 논리상의 일치로 설명한다.",
              "마지막 동사는 fiet이다. 주석 5는 fiat 또는 tunc fiet를 제안한다."
            ],
            "printed_pages": [
              427,
              428,
              429
            ],
            "printed_texts": [
              "secundum quod potuit",
              "tute",
              "ad Filium",
              "in Filii sui regnum",
              "quem concupiscunt angeli videre",
              "primogenitus Verbum",
              "fiet"
            ],
            "printed_volume": 2,
            "type": "retained_print_readings_and_argument"
          },
          {
            "body_end": "similitudinem Dei.",
            "edition_note": "429쪽 주석 6은 필사본의 Hyrenei 표기와 Martyris 호칭을 설명하며, Grabe가 결말의 유실을 추정했다고 기록한다.",
            "following_leaf": {
              "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n443.jpg",
              "observation": "429쪽 뒤의 면에는 본문이 없고 반대편 인쇄가 비쳐 보인다.",
              "printed_page_position": 430
            },
            "ko": "복된 순교자 이레나이우스의 다섯 책이 끝난다.",
            "printed_page": 429,
            "printed_volume": 2,
            "source_kind": "printed_terminal_subscription",
            "text": "Explic. libri beati Irenaei Martyris numero quinque.",
            "type": "work_explicit"
          }
        ],
        "human_review_status": "not_reviewed",
        "numbering_note": "Harvey판 5권 36장은 1이라는 절 번호로 시작하여 추가 번호 없이 끝난다. 통상 인용의 36.1-3 전체가 이 단위에 포함된다.",
        "original_work_language": "grc",
        "rights_id": "harvey-1857-public-domain",
        "segments": [
          {
            "image_sha256": "c2dcefac782a1e693d7a2c5fc17425ae836ebdfa7ce2b2b1b4f1fd80f5cf48d2",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n439.jpg",
            "page_key": "2:426",
            "printed_page": 426,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5257851aba3bb59a72149397f352c058afbfe128f06e96ee6ac6b6d94328b4d0",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "Cum sint enim veri homines, veram esse oportet et plantationem ipsorum, sed non excedere in ea quae non sunt; sed in iis quae sunt, proficere. Non enim substantia, neque materia conditionis",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "6de37424c775bd09b8c6a69f5b8a98720ec3fb5fee9c67c55104a01c8f2ad076",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n440.jpg",
            "page_key": "2:427",
            "printed_page": 427,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7bd3734522c5c94a923098b66a2f2a13015578f8c110928e10d4a45172bbf01f",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "exterminatur; (verus enim et firmus qui constituit illam:) sed figura transit mundi hujus, hoc est, in quibus transgressio facta est; quoniam veteratus est homo in ipsis. Et propter hoc figura haec temporalis facta est, praesciente omnia Deo; quemadmodum ostendimus in eo libro qui ante hunc est, et causam temporalium mundi fabricationis, secundum quod potuit, ostendimus. Praetereunte autem figura hac, et renovato homine, et vigente ad incorruptelam, ut non possit jam veterascere, erit coelum novum et terra nova, in quibus novus perseverabit homo, semper nova confabulans Deo. Et quoniam haec semper perseverabunt sine fine, Esaias ait sic: Quemadmodum enim coelum novum et terra nova, quae ego facio, perseverant in conspectu meo, dicit Dominus, sic stabit semen",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "3f8ff82b41b36fbc53d242747be8414fe8e6b4800dd92aacf22b215605a728ba",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n441.jpg",
            "page_key": "2:428",
            "printed_page": 428,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:7145471c461396fb52af250e1600b4bb619b2d0d10521aee37e1b77ea4e7de4c",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "vestrum et nomen vestrum. Et quemadmodum Presbyteri dicunt, tunc qui digni fuerint coelorum conversatione, illuc transibunt, id est, in coelos; alii tute Paradisi deliciis utentur; alii autem speciositatem civitatis possidebunt: ubique autem Deus videbitur, et quemadmodum digni erunt videntes eum. Esse autem distantiam hanc habitationis eorum qui centum fructificaverunt, et eorum qui sexaginta, et eorum qui triginta: quorum quidam in coelum assumentur, alii in paradiso conversabuntur, alii in civitate inhabitabunt: et propter hoc dixisse Dominum, multas esse apud Patrem mansiones. Omnia enim Dei sunt, qui omnibus aptam habitationem praestat. Quemadmodum Verbum ejus ait, omnibus divisum esse a Patre secundum quod quis est dignus, aut erit. Et hoc est triclinium, in quo recumbent ii, qui epulantur vocati ad nuptias. Hanc esse adordinationem et dispositionem eorum qui salvantur, dicunt Presbyteri Apostolorum discipuli, et per hujusmodi",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          },
          {
            "image_sha256": "ff21b08acd2dbbb103f9642d49bb9a17a6604bd0f27ea63959d4e55bdb686afe",
            "image_url": "https://archive.org/download/10606565bsb/page/n442.jpg",
            "page_key": "2:429",
            "printed_page": 429,
            "printed_volume": 2,
            "segment_id": "sha256:5ad434d52ed83689c97c53b4c63b1d332c78259d41019f180f7428df384efc23",
            "source_kind": "ancient_translation",
            "source_language": "lat",
            "text": "gradus proficere, et per Spiritum quidem ad Filium, per Filium autem ascendere ad Patrem; Filio deinceps cedente Patri opus suum, quemadmodum et ab Apostolo dictum est: Quoniam oportet regnare eum, quoadusque ponat omnes inimicos sub pedibus ejus. Novissima inimica destruetur mors. In temporibus enim Regni justus homo super terram exsistens, obliviscetur mori jam. Quando autem dixerit, inquit, omnia subjecta sunt, scilicet absque eo qui subjecit omnia. Cum autem ei fuerint subdita omnia, tunc ipse Filius subjectus erit ei, qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus. Diligenter ergo Johannes praevidit primam justorum resurrectionem, et in Regno terrae haereditatem: consonanter autem et prophetae prophetaverunt de ea. Haec enim et Dominus docuit, mixtionem calicis novam in regno cum discipulis habiturum se pollicitus. Et Apostolus autem liberam futuram creaturam a servitute corruptelae in libertatem gloriae filiorum Dei confessus est. Et in omnibus iis et per omnia idem Deus Pater ostenditur, qui plasmavit hominem, et haereditatem terrae promisit patribus, qui eduxit illam in resurrectione justorum, et promissiones adimplet in Filii sui regnum: postea praestans illa paternaliter, quae neque oculus vidit, neque auris audivit, neque in cor hominis ascendit. Etenim unus Filius, qui voluntatem Patris perfecit; et unum genus humanum, in quo perficiuntur mysteria Dei, quem concupiscunt angeli videre, et non praevalent investigare sapientiam Dei, per quam plasma ejus conformatum et concorporatum Filio perficitur: ut progenies ejus primogenitus Verbum descendat in facturam, hoc est in plasma, et capiatur ab eo; et factura iterum capiat Verbum, et ascendat ad eum, supergrediens angelos, et fiet secundum imaginem et similitudinem Dei.",
            "transmission": "ancient_latin_version_in_harvey_1857"
          }
        ],
        "source_kind": "ancient_translation",
        "source_language": "lat",
        "source_language_label": "라틴어 고대 역본",
        "source_reference_label": "Harvey 1857 제2책 인쇄본",
        "source_review_observation": "각 등록 구절의 라틴어를 해당 인쇄면과 직접 대조했다. 원래 그리스어와 실제 라틴어 대본을 구분하고 편집자의 교정 채택을 기록했다.",
        "source_revision_id": "sha256:170c6787d4c950131af50e4094047694baa8003f35b9615459fd927da5e4265b",
        "source_url": "https://archive.org/details/10606565bsb",
        "text": "Cum sint enim veri homines, veram esse oportet et plantationem ipsorum, sed non excedere in ea quae non sunt; sed in iis quae sunt, proficere. Non enim substantia, neque materia conditionis exterminatur; (verus enim et firmus qui constituit illam:) sed figura transit mundi hujus, hoc est, in quibus transgressio facta est; quoniam veteratus est homo in ipsis. Et propter hoc figura haec temporalis facta est, praesciente omnia Deo; quemadmodum ostendimus in eo libro qui ante hunc est, et causam temporalium mundi fabricationis, secundum quod potuit, ostendimus. Praetereunte autem figura hac, et renovato homine, et vigente ad incorruptelam, ut non possit jam veterascere, erit coelum novum et terra nova, in quibus novus perseverabit homo, semper nova confabulans Deo. Et quoniam haec semper perseverabunt sine fine, Esaias ait sic: Quemadmodum enim coelum novum et terra nova, quae ego facio, perseverant in conspectu meo, dicit Dominus, sic stabit semen vestrum et nomen vestrum. Et quemadmodum Presbyteri dicunt, tunc qui digni fuerint coelorum conversatione, illuc transibunt, id est, in coelos; alii tute Paradisi deliciis utentur; alii autem speciositatem civitatis possidebunt: ubique autem Deus videbitur, et quemadmodum digni erunt videntes eum. Esse autem distantiam hanc habitationis eorum qui centum fructificaverunt, et eorum qui sexaginta, et eorum qui triginta: quorum quidam in coelum assumentur, alii in paradiso conversabuntur, alii in civitate inhabitabunt: et propter hoc dixisse Dominum, multas esse apud Patrem mansiones. Omnia enim Dei sunt, qui omnibus aptam habitationem praestat. Quemadmodum Verbum ejus ait, omnibus divisum esse a Patre secundum quod quis est dignus, aut erit. Et hoc est triclinium, in quo recumbent ii, qui epulantur vocati ad nuptias. Hanc esse adordinationem et dispositionem eorum qui salvantur, dicunt Presbyteri Apostolorum discipuli, et per hujusmodi gradus proficere, et per Spiritum quidem ad Filium, per Filium autem ascendere ad Patrem; Filio deinceps cedente Patri opus suum, quemadmodum et ab Apostolo dictum est: Quoniam oportet regnare eum, quoadusque ponat omnes inimicos sub pedibus ejus. Novissima inimica destruetur mors. In temporibus enim Regni justus homo super terram exsistens, obliviscetur mori jam. Quando autem dixerit, inquit, omnia subjecta sunt, scilicet absque eo qui subjecit omnia. Cum autem ei fuerint subdita omnia, tunc ipse Filius subjectus erit ei, qui sibi subjecit omnia, ut sit Deus omnia in omnibus. Diligenter ergo Johannes praevidit primam justorum resurrectionem, et in Regno terrae haereditatem: consonanter autem et prophetae prophetaverunt de ea. Haec enim et Dominus docuit, mixtionem calicis novam in regno cum discipulis habiturum se pollicitus. Et Apostolus autem liberam futuram creaturam a servitute corruptelae in libertatem gloriae filiorum Dei confessus est. Et in omnibus iis et per omnia idem Deus Pater ostenditur, qui plasmavit hominem, et haereditatem terrae promisit patribus, qui eduxit illam in resurrectione justorum, et promissiones adimplet in Filii sui regnum: postea praestans illa paternaliter, quae neque oculus vidit, neque auris audivit, neque in cor hominis ascendit. Etenim unus Filius, qui voluntatem Patris perfecit; et unum genus humanum, in quo perficiuntur mysteria Dei, quem concupiscunt angeli videre, et non praevalent investigare sapientiam Dei, per quam plasma ejus conformatum et concorporatum Filio perficitur: ut progenies ejus primogenitus Verbum descendat in facturam, hoc est in plasma, et capiatur ab eo; et factura iterum capiat Verbum, et ascendat ad eum, supergrediens angelos, et fiet secundum imaginem et similitudinem Dei.",
        "transcription_input_path": "data/irenaeus-against-heresies/source-transcription.json",
        "transcription_method": "공개 인쇄본의 라틴어 본문을 AI가 대조하여 전사한다. 현대 OCR 초안은 비공개 비교 보조 자료로만 사용한다.",
        "transcription_record_serialization": "UTF-8 JSON, sorted keys, indent=2, terminal newline",
        "transcription_record_sha256": "2bb972664dc425c3ddc53d2529a98f1d0826823ee74662b7637249fba0667a44",
        "typographic_policy": "줄 끝 분철과 공백 결합, ae·oe 합자를 두 글자로 정규화. 각주 호출 숫자와 편집주를 본문에서 분리. l. 교정 가운데 실제 채택한 항목을 원래 형태와 함께 기록한다.",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "translation": {
        "generation": {
          "agent": "Codex",
          "api_model_id": null,
          "cost": null,
          "external_translation_api_calls": 0,
          "generated_on": "2026-09-22",
          "method": "등록된 원어 대본에서 직접 AI 번역.",
          "system_model_label": "GPT-6",
          "tokens": null
        },
        "language": "ko",
        "notes": [
          "plantatio는 심어서 뿌리내리는 일을 가리킨다. 이 대목에서는 부활한 사람들이 실제로 자리 잡을 터전을 뜻하므로 “뿌리내릴 자리”로 옮겼다.",
          "substantia와 materia는 각각 “실체”와 “질료”, figura는 “형태”이다. 이레나이우스는 창조 세계의 존속과 그 형태의 변화를 구별한다.",
          "semper nova confabulans Deo는 하나님과 계속 새로운 이야기를 나눈다는 표현이다. 사람의 새로워짐과 하나님과의 교제가 이어진다.",
          "낙원의 즐거움을 누리는 방식에 붙은 tute는 “안전하게”이다. 428쪽 주석 3은 그리스어 사본들에 대응하는 단어가 없다고 설명한다.",
          "어디에서나 보게 될 분을 라틴어는 Deus(하나님), 그리스어 병렬문은 Σωτήρ(구원자)라고 부른다. 한국어는 라틴어의 Deus를 따른다.",
          "장로들은 백 배, 예순 배, 서른 배의 열매와 하늘, 낙원, 도성의 거처를 연결한다. triclinium은 식사하는 이들이 기대앉는 잔칫자리이다.",
          "Verbum ejus는 하나님의 말씀이신 아들을 가리킨다. 각 사람의 몫을 나눈다는 말씀의 정확한 성경 위치는 428쪽 주석 5에서도 여러 후보와 함께 논의된다.",
          "mixtionem calicis novam은 잔에 새롭게 섞는 것을 가리킨다. 포도주와 물을 섞은 잔을 배경으로 하는 표현이며, 이 문장에는 섞는 재료의 이름이 직접 나오지 않는다.",
          "eduxit illam의 illam은 여성 단수이다. 앞의 땅의 상속이나 피조물을 가리킬 수 있어 한국어에서는 “그것”으로 옮겼다. 동사 eduxit는 완료형이다.",
          "in Filii sui regnum은 “그분 아들의 왕국을 향하여”라는 목적격 표현이다. 429쪽 주석 3은 왕국 안에서를 뜻하는 in regno도 이문 가능성으로 제시한다.",
          "천사들이 보기를 바라는 대상을 가리키는 quem은 남성 단수로 인쇄되어 있다. 한국어의 “그분”은 앞의 하나님을 가리킨다.",
          "마지막 부분은 말씀이 피조물 안에 받아들여지고 피조물이 말씀을 받아들이는 상호 관계를 반복한다. capiatur와 capiat를 모두 “받아들이다”로 연결했다.",
          "본문은 “하나님의 형상과 모양을 따라 이루어질 것이다”로 끝난다. 이어지는 다섯 책의 종결문은 별도의 전승 정보이다.",
          "conformatum et concorporatum Filio는 아들을 닮게 빚어지고 아들과 한 몸이 됨을 함께 나타낸다. 두 분사는 모두 Filio와 연결된다."
        ],
        "parts": [
          {
            "source_segment_ids": [
              "sha256:5257851aba3bb59a72149397f352c058afbfe128f06e96ee6ac6b6d94328b4d0",
              "sha256:7bd3734522c5c94a923098b66a2f2a13015578f8c110928e10d4a45172bbf01f",
              "sha256:7145471c461396fb52af250e1600b4bb619b2d0d10521aee37e1b77ea4e7de4c",
              "sha256:5ad434d52ed83689c97c53b4c63b1d332c78259d41019f180f7428df384efc23"
            ],
            "text": "사람들이 참으로 존재하므로, 그들이 뿌리내릴 자리도 참으로 존재해야 한다. 그들은 존재하지 않는 것들 속으로 사라져서는 안 되며, 존재하는 것들 안에서 나아가야 한다. 창조 세계의 실체나 질료가 소멸하는 것은 아니다. (그것을 세우신 분은 참되고 확고하시다.) 다만 “이 세상의 형태가 지나간다.” 곧 범법이 일어난 것들이 지나간다는 뜻이다. 사람이 그 안에서 낡아졌기 때문이다. 그래서 이 형태는 잠시 동안만 지속하도록 만들어졌다. 하나님께서는 모든 것을 미리 아셨다. 우리는 앞선 책에서 이 점을 밝혔고, 세상이 시간에 속한 것들로 만들어진 까닭도 가능한 만큼 밝혔다. 이 형태가 지나가고, 사람이 새로워져 썩지 않는 생명으로 힘차게 자라서, 더는 낡아질 수 없게 되면, 새 하늘과 새 땅이 있을 것이다. 새로워진 사람은 그 안에 줄곧 머물며, 언제나 하나님과 새로운 이야기를 나눌 것이다. 이것들이 끝없이 영원히 지속되리라는 사실을 이사야는 이렇게 말한다. “새 하늘과 새 땅, 곧 내가 만드는 것들이 내 앞에 계속 머무르듯, 주님께서 말씀하신다. 너희 자손과 너희 이름도 그렇게 굳게 설 것이다.” 장로들이 말하듯, 그때 하늘에서 살기에 합당한 이들은 그곳으로, 곧 하늘로 옮겨 갈 것이다. 다른 이들은 안전하게 낙원의 즐거움을 누리고, 또 다른 이들은 도성의 아름다움을 차지할 것이다. 어디에서나 하나님을 뵙게 될 것이며, 그분을 보는 이들은 각자 합당한 만큼 뵙게 될 것이다. 백 배의 열매를 맺은 이들과 예순 배를 맺은 이들, 서른 배를 맺은 이들의 거처에는 이러한 차이가 있다고 한다. 그들 가운데 어떤 이들은 하늘로 들려 올라가고, 어떤 이들은 낙원에서 살며, 어떤 이들은 도성에 거주할 것이다. 주님께서 아버지 곁에 거할 곳이 많다고 말씀하신 것도 이 때문이다. 모든 것은 하나님의 것이며, 그분은 모두에게 알맞은 거처를 마련해 주신다. 그분의 말씀이신 분께서 이르셨듯, 각자가 지금 합당한 만큼, 또는 앞으로 합당해질 만큼 아버지께서 모두에게 나누어 주셨다는 것이다. 이것이 바로 잔칫자리이며, 혼인 잔치에 초대받아 먹는 이들이 거기에 기대앉을 것이다. 사도들의 제자인 장로들은 이것이 구원받는 이들의 순서와 배치라고 말한다. 이들은 이러한 단계를 따라 나아가며, 성령을 통해 아들에게로, 아들을 통해 아버지께로 올라간다고 한다. 그 뒤 아들은 자신이 이루신 일을 아버지께 넘겨 드린다. 사도도 이렇게 말했다. “그분은 왕으로 다스리셔야 한다. 모든 원수가 그분의 발아래 놓일 때까지다. 마지막 원수인 죽음이 멸망할 것이다.” 왕국의 시대에는 땅 위에 사는 의로운 사람이 이제 죽는 것을 잊어버릴 것이기 때문이다. 사도는 말한다. “‘만물이 복종하게 되었다’고 말할 때에는, 만물을 복종하게 하신 분이 제외됨은 분명하다. 만물이 그분께 복종하게 되면, 자기에게 만물을 복종하게 하신 분께 그때 아들 자신도 복종하실 것이다. 그리하여 하나님께서 만물 안에서 모든 것이 되실 것이다.” 그러므로 요한은 의인들의 첫째 부활과 왕국에서 땅을 상속받는 일을 분명히 내다보았다. 예언자들도 그 일에 관해 일치하여 예언했다. 주님께서도 이것들을 가르치셨으며, 왕국에서 제자들과 함께 잔에 새로 섞은 것을 나누시겠다고 약속하셨다. 사도도 피조물이 썩어짐의 종살이에서 해방되어 하나님의 자녀들이 누리는 영광의 자유에 이를 것이라고 고백했다. 이 모든 일 안에서, 또 모든 일을 통해 동일하신 하나님 아버지께서 드러나신다. 그분은 사람을 빚으시고, 조상들에게 땅의 상속을 약속하셨으며, 의인들의 부활 때에 그것을 이끌어 내셨다. 또한 당신 아들의 왕국에 이르도록 약속들을 이루신다. 그 뒤에는 아버지로서 그것들을 베풀어 주신다. 곧 “눈이 보지 못하고 귀가 듣지 못했으며, 사람의 마음에 떠오르지 못한” 것들이다. 아버지의 뜻을 이루신 아들은 한 분이시며, 하나님의 신비들이 이루어지는 인류도 하나이기 때문이다. 천사들은 그분을 보기를 간절히 바라며, 하나님의 지혜를 다 헤아릴 수 없다. 그 지혜로 하나님께서 빚으신 것은 아들을 닮게 빚어지고 아들과 한 몸이 되어 완성된다. 그리하여 그분에게서 나신 맏아들 말씀이 피조물에게로, 곧 빚어진 것에게로 내려오셔서 그 안에 받아들여지시고, 피조물은 다시 말씀을 받아들여, 천사들을 넘어 그분께 올라가며, 하나님의 형상과 모양을 따라 이루어질 것이다."
          }
        ],
        "policy": "three-work-ai-beta-1",
        "previous_revision_id": null,
        "rights_id": "corpus-ko-cc-by-sa-4.0",
        "source_revision_ids": [
          "sha256:170c6787d4c950131af50e4094047694baa8003f35b9615459fd927da5e4265b"
        ],
        "text": "사람들이 참으로 존재하므로, 그들이 뿌리내릴 자리도 참으로 존재해야 한다. 그들은 존재하지 않는 것들 속으로 사라져서는 안 되며, 존재하는 것들 안에서 나아가야 한다. 창조 세계의 실체나 질료가 소멸하는 것은 아니다. (그것을 세우신 분은 참되고 확고하시다.) 다만 “이 세상의 형태가 지나간다.” 곧 범법이 일어난 것들이 지나간다는 뜻이다. 사람이 그 안에서 낡아졌기 때문이다. 그래서 이 형태는 잠시 동안만 지속하도록 만들어졌다. 하나님께서는 모든 것을 미리 아셨다. 우리는 앞선 책에서 이 점을 밝혔고, 세상이 시간에 속한 것들로 만들어진 까닭도 가능한 만큼 밝혔다. 이 형태가 지나가고, 사람이 새로워져 썩지 않는 생명으로 힘차게 자라서, 더는 낡아질 수 없게 되면, 새 하늘과 새 땅이 있을 것이다. 새로워진 사람은 그 안에 줄곧 머물며, 언제나 하나님과 새로운 이야기를 나눌 것이다. 이것들이 끝없이 영원히 지속되리라는 사실을 이사야는 이렇게 말한다. “새 하늘과 새 땅, 곧 내가 만드는 것들이 내 앞에 계속 머무르듯, 주님께서 말씀하신다. 너희 자손과 너희 이름도 그렇게 굳게 설 것이다.” 장로들이 말하듯, 그때 하늘에서 살기에 합당한 이들은 그곳으로, 곧 하늘로 옮겨 갈 것이다. 다른 이들은 안전하게 낙원의 즐거움을 누리고, 또 다른 이들은 도성의 아름다움을 차지할 것이다. 어디에서나 하나님을 뵙게 될 것이며, 그분을 보는 이들은 각자 합당한 만큼 뵙게 될 것이다. 백 배의 열매를 맺은 이들과 예순 배를 맺은 이들, 서른 배를 맺은 이들의 거처에는 이러한 차이가 있다고 한다. 그들 가운데 어떤 이들은 하늘로 들려 올라가고, 어떤 이들은 낙원에서 살며, 어떤 이들은 도성에 거주할 것이다. 주님께서 아버지 곁에 거할 곳이 많다고 말씀하신 것도 이 때문이다. 모든 것은 하나님의 것이며, 그분은 모두에게 알맞은 거처를 마련해 주신다. 그분의 말씀이신 분께서 이르셨듯, 각자가 지금 합당한 만큼, 또는 앞으로 합당해질 만큼 아버지께서 모두에게 나누어 주셨다는 것이다. 이것이 바로 잔칫자리이며, 혼인 잔치에 초대받아 먹는 이들이 거기에 기대앉을 것이다. 사도들의 제자인 장로들은 이것이 구원받는 이들의 순서와 배치라고 말한다. 이들은 이러한 단계를 따라 나아가며, 성령을 통해 아들에게로, 아들을 통해 아버지께로 올라간다고 한다. 그 뒤 아들은 자신이 이루신 일을 아버지께 넘겨 드린다. 사도도 이렇게 말했다. “그분은 왕으로 다스리셔야 한다. 모든 원수가 그분의 발아래 놓일 때까지다. 마지막 원수인 죽음이 멸망할 것이다.” 왕국의 시대에는 땅 위에 사는 의로운 사람이 이제 죽는 것을 잊어버릴 것이기 때문이다. 사도는 말한다. “‘만물이 복종하게 되었다’고 말할 때에는, 만물을 복종하게 하신 분이 제외됨은 분명하다. 만물이 그분께 복종하게 되면, 자기에게 만물을 복종하게 하신 분께 그때 아들 자신도 복종하실 것이다. 그리하여 하나님께서 만물 안에서 모든 것이 되실 것이다.” 그러므로 요한은 의인들의 첫째 부활과 왕국에서 땅을 상속받는 일을 분명히 내다보았다. 예언자들도 그 일에 관해 일치하여 예언했다. 주님께서도 이것들을 가르치셨으며, 왕국에서 제자들과 함께 잔에 새로 섞은 것을 나누시겠다고 약속하셨다. 사도도 피조물이 썩어짐의 종살이에서 해방되어 하나님의 자녀들이 누리는 영광의 자유에 이를 것이라고 고백했다. 이 모든 일 안에서, 또 모든 일을 통해 동일하신 하나님 아버지께서 드러나신다. 그분은 사람을 빚으시고, 조상들에게 땅의 상속을 약속하셨으며, 의인들의 부활 때에 그것을 이끌어 내셨다. 또한 당신 아들의 왕국에 이르도록 약속들을 이루신다. 그 뒤에는 아버지로서 그것들을 베풀어 주신다. 곧 “눈이 보지 못하고 귀가 듣지 못했으며, 사람의 마음에 떠오르지 못한” 것들이다. 아버지의 뜻을 이루신 아들은 한 분이시며, 하나님의 신비들이 이루어지는 인류도 하나이기 때문이다. 천사들은 그분을 보기를 간절히 바라며, 하나님의 지혜를 다 헤아릴 수 없다. 그 지혜로 하나님께서 빚으신 것은 아들을 닮게 빚어지고 아들과 한 몸이 되어 완성된다. 그리하여 그분에게서 나신 맏아들 말씀이 피조물에게로, 곧 빚어진 것에게로 내려오셔서 그 안에 받아들여지시고, 피조물은 다시 말씀을 받아들여, 천사들을 넘어 그분께 올라가며, 하나님의 형상과 모양을 따라 이루어질 것이다.",
        "translation_revision_id": "sha256:69978af2b5c5bc87e68848eeb1569f2c270e8efbcf83c076e81b4ca919443ae0",
        "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
      },
      "work_location": "5.h36.s1",
      "work_passage_id": "irenaeus-against-heresies:book-5:harvey-chapter-36:section-1"
    }
  ],
  "public_url": "https://imtseoul.github.io/patristics-ko-reference/works/irenaeus-against-heresies/index.html",
  "publication_status": "ai_translation_beta",
  "release_id": "alpha-0.19.1",
  "rights": {
    "corpus-ko-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "이 저장소의 한국어 AI 번역 시제품; Codex AI 생성",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "AI 한국어 번역에 프로젝트가 보유할 수 있는 권리의 범위. 저작권 성립을 단정하지 않음",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    },
    "corpus-notes-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "Lake판을 근거로 한 Codex AI의 요약·메모",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "편집자 이문·참조를 요약한 주석과 자체 번역 메모에 보유할 수 있는 권리의 범위",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    },
    "first1k-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "OpenGreekAndLatin/First1KGreek; Perseus Project; Trustees of Tufts University; Kirsopp Lake 편집",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "First1KGreek에서 가공한 그리스어 자료",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    },
    "harvey-1857-public-domain": {
      "attribution": "W. Wigan Harvey 편집, Cambridge: Typis Academicis, 1857",
      "evidence_url": "https://archive.org/metadata/sanctiirenaeiep01harvgoog",
      "license": "Public domain",
      "scope": "고대 라틴어 역본과 보호기간이 지난 Harvey 1857의 인쇄 본문",
      "url": "https://creativecommons.org/publicdomain/mark/1.0/"
    },
    "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "Harvey 1857의 인쇄면을 대조한 Codex AI 메모",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "프로젝트의 한국어 번역 메모와 자체 편집 설명에 보유할 수 있는 권리의 범위",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    },
    "pilot-ko-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "이 저장소의 한국어 AI 번역 시제품; Codex AI 생성",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "AI 한국어 번역에 프로젝트가 보유할 수 있는 권리의 범위. 저작권 성립을 단정하지 않음",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    },
    "pilot-notes-cc-by-sa-4.0": {
      "attribution": "Lake판을 근거로 한 Codex AI의 요약·메모",
      "license": "CC-BY-SA-4.0",
      "scope": "편집자 이문·참조를 요약한 주석과 자체 번역 메모에 보유할 수 있는 권리의 범위",
      "url": "https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0/"
    }
  },
  "schema_version": "patristics-library-0.1",
  "scope": "Harvey 1857의 1-5권 서문과 본문 전체. 라틴어 고대 역본 대본과 그리스어 병렬문, 통상 장절 대응 포함",
  "work": {
    "aliases": [
      "이단 논박",
      "이단 반박",
      "Against Heresies",
      "Adversus haereses",
      "Adv. haer."
    ],
    "ambiguous_aliases": [],
    "annotation_rights_id": "irenaeus-notes-cc-by-sa-4.0",
    "author": "이레네우스",
    "author_aliases": [
      "이레네우스",
      "이레니우스",
      "Irenaeus",
      "Irenaeus of Lyon",
      "Irenaeus of Lyons"
    ],
    "books": 5,
    "chapters": 233,
    "citation_scheme": "edition_bound_books",
    "edition_short_label": "Harvey 1857",
    "id": "irenaeus-against-heresies",
    "passages": 652,
    "reader_layout": "books",
    "scope": "Harvey 1857의 1-5권 서문과 본문 전체. 라틴어 고대 역본 대본과 그리스어 병렬문, 통상 장절 대응 포함",
    "source_profile": "manual_print",
    "title": "이단 논박"
  }
}
